galenus.de-curandi-ratione-per-venae-sectionem 13
Πάλιν δὲ ἐξ ἀρχῆς ἀνελθόντες ἐπὶ τὸ προκείμενον σκέμμα διέλθωμεν ὅσα γιγνώσκομεν ἀναγκαιότατα βουλομένοις ἀβλαβεῖς ἀεὶ τὰς φλεβοτομίας ἐργάζεσθαι . πρῶτον μὲν ἐπίστασθαι προσήκει τοὺς εἰρημένους σκοποὺς τοῦ βοηθήματος αὐξομένους μὲν ἐνδείκνυσθαι πλέονα κένωσιν , ἐκλυομένους δὲ καθαίρειν εἰς τοσοῦτον τὴν ποσότητα τῆς κενώσεως , εἰς ὅσον ἐμειώθησαν αὐτοί . μέγεθος οὖν νοσήματος ἅμα ῥώμῃ δυνάμεως οἱ πρῶτοι σκοποὶ φλεβοτομίας ἦσαν , ὁ μὲν ὡς ἐνδεικνύμενος αὐτὸς ἃ χρὴ πράττειν , ὁ δ’ ὡς οὐ κωλύων ἐκεῖνον , ὅπερ ἀντιενδείκνυσθαι καλοῦσιν ἔνιοι τῶν νεωτέρων ﻿ ἰατρῶν . ἐνίοτε γὰρ ἡ μὲν διάθεσις ὑπαγορεύει τὴν φλεβοτομίαν , ἡ δ’ ἀῤῥωστία τῆς δυνάμεως κωλύει . τούτων δ’ ἀμφοτέρων τῶν σκοπῶν ὑπαρχόντων , δῆλον μὲν , ὡς ἐλέχθη πρόσθεν , οὐδὲ πλῆθος ἐστὶ χυμῶν ὠμῶν τοσούτων τε καὶ τοιοῦτον ὡς κωλῦσαι τὸ βοήθημα . συνεπισκέπτεσθαι δ’ ἐφεξῆς ὁποία ἡ φυσικὴ κρᾶσίς ἐστι τἀνθρώπου . τοὺς μὲν γὰρ μεγάλας ἔχοντας τὰς φλέβας , ἰσχνούς τε μετρίως καὶ μὴ λευκοὺς μηδ’ ἁπαλοσάρκους ἀφειδέστερον κενώσεις , τοὺς δ’ ἐναντίους φειδομένως . αἷμά τε γὰρ ὀλίγον ἔχουσιν εὐδιαφόρητόν τε τὴν σάρκα . κατὰ τούτον οὖν τὸν λόγον οὐδὲ τοὺς παῖδας φλεβοτομήσεις μέχρι τεσσαρακαιδεκαετοῦς ἡλικίας , μετὰ δὲ ταύτην ἐὰν αἷμα πάμπολύ τε φαίνηται ποτὲ ἠθροισμένον , ἥ θ’ ὥρα τοῦ ἔτους ἐαρινὴ καὶ τὸ χωρίον εὔκρατον φύσει καὶ ἡ τοῦ παιδὸς φύσις εὔαιμος , ἀφαιρήσεις ἔτι μᾶλλον αἷμα , εἰ κίνδυνος ἐφεδρεύει περιπνευμονίας , ἢ συνάγχης , ἢ πλευρίτιδος , ἢ τινὸς ἄλλου ὀξέος καὶ σφοδροῦ νοσήματος . ἀφαιρήσεις δὲ τὸ πλεῖστον ἄχρι κοτύλης τὸ πρῶτον . ἐὰν δέ σοι μετὰ ταῦτα ἐπισκεπτομένῳ δόξῃ τὰ τῆς δυνάμεως ἰσχυρὰ διαμένειν , ἥμισυ προσθήσεις κατὰ τὴν ἐπαφαίρεσιν . ἔμαθες δὲ τῷ σφοδρῷ σφυγμῷ μετὰ ὁμαλότητος ὡς ἀψευδεῖ σημείῳ πιστεύειν περὶ δυνάμεως ἰσχυρᾶς , ἐξ ἐπιμέτρου δὲ καὶ τῷ μεγάλῳ . καὶ τοίνυν καὶ τοὺς ἑβδομηκοντούτας φλεβοτομήσεις ὧν εἴρηκα σφυγμῶν παρόντων , ἐπειδὰν ἡ διάθεσις κελεύῃ . εἰσὶ γὰρ ἔτι καὶ κατὰ τὴν ἡλικίαν τήνδε πολύαιμοί τινες ἅμα ῥώμῃ δυνάμεως , ὥσπερ ἕτεροι ξηροὶ , καὶ ὀλίγαι μοι καὶ ῥᾳδίως μελαινόμενοι πᾶν τὸ πληγὲν μέρος . οὐ προσέξεις οὖν τῷ ἀριθμῷ μόνον , καθάπερ ἔνιοι προσέχουσιν , ἀλλὰ τῇ τοῦ σώματος ἕξει . καὶ γὰρ ἑξηκοντοῦταί τινες οὐκέτι φέρουσι φλεβοτομίαν , ἑβδομηκοντοῦται δὲ φέρουσιν . ἀλλὰ ἔλαττον ἀφαιρήσεις δηλονότι τούτων , εἰ καὶ τὴν αὐτὴν ἔχειν φαίνονται διάθεσιν ἀκμαστικῷ σώματι .
Lemmas: πάλιν δέ ἐκ ἀρχή ἀνέρχομαι ἐπί ὁ πρόκειμαι σκέμμα διέρχομαι ὅσος γιγνώσκω ἀναγκαῖος βούλομαι ἀβλαβής ἀεί ὁ φλεβοτομία ἐργάζομαι . πρῶτος μέν ἐπίσταμαι προσήκω ὁ λέγω σκοπός ὁ βοήθημα αὐξάνω μέν ἐνδείκνυμι πολύς κένωσις , ἐκλύω δέ καθαίρω εἰς τοσοῦτος ὁ ποσότης ὁ κένωσις , εἰς ὅσος μειόω αὐτός . μέγεθος οὖν νόσημα ἅμα ῥώμη δύναμις ὁ πρῶτος σκοπός φλεβοτομία εἰμί , ὁ μέν ὡς ἐνδείκνυμι αὐτός ὅς χρή πράσσω , ὁ δέ ὡς οὐ κωλύω ἐκεῖνος , ὅς ἀντιενδείκνυμαι καλέω ἔνιοι ὁ νέος ﻿ ἰατρός . ἐνίοτε γάρ ὁ μέν διάθεσις ὑπαγορεύω ὁ φλεβοτομία , ὁ δέ ἀρρωστία ὁ δύναμις κωλύω . οὗτος δέ ἀμφότερος ὁ σκοπός ὑπάρχω , δῆλος μέν , ὡς λέγω πρόσθεν , οὐδέ πλῆθος εἰμί χυμός ὠμός τοσοῦτος τε καί τοιοῦτος ὡς κωλύω ὁ βοήθημα . συνεπισκέπτομαι δέ ἐφεξῆς ὁποῖος ὁ φυσικός κρᾶσις εἰμί ἄνθρωπος . ὁ μέν γάρ μέγας ἔχω ὁ φλέψ , ἰσχνός τε μέτριος καί μή λευκός μηδέ ἁπαλόσαρκος ἀφειδής κενόω , ὁ δέ ἐναντίος φειδομένως . αἷμα τε γάρ ὀλίγος ἔχω εὐδιαφόρητος τε ὁ σάρξ . κατά τούτος οὖν ὁ λόγος οὐδέ ὁ παῖς φλεβοτομέω μέχρι τεσσαρακαιδεκαετής ἡλικία , μετά δέ οὗτος ἐάν αἷμα πάμπολυς τε φαίνω ποτέ ἀθροίζω , ὁ τε ὥρα ὁ ἔτος ἐαρινός καί ὁ χωρίον εὔκρατος φύσις καί ὁ ὁ παῖς φύσις εὔαιμος , ἀφαιρέω ἔτι μάλα αἷμα , εἰ κίνδυνος ἐφεδρεύω περιπνευμονία , ἤ συνάγχη , ἤ πλευρῖτις , ἤ τις ἄλλος ὀξύς καί σφοδρός νόσημα . ἀφαιρέω δέ ὁ πολύς ἄχρι κοτύλη ὁ πρῶτος . ἐάν δέ σύ μετά οὗτος ἐπισκοπέω δοκέω ὁ ὁ δύναμις ἰσχυρός διαμένω , ἥμισυς προστίθημι κατά ὁ ἐπαφαίρεσις . μανθάνω δέ ὁ σφοδρός σφυγμός μετά ὁμαλότης ὡς ἀψευδής σημεῖον πιστεύω περί δύναμις ἰσχυρός , ἐκ ἐπίμετρον δέ καί ὁ μέγας . καί τοίνυν καί ὁ ἑβδομηκοντούτης φλεβοτομέω ὅς λέγω σφυγμός πάρειμι , ἐπειδάν ὁ διάθεσις κελεύω . εἰμί γάρ ἔτι καί κατά ὁ ἡλικία ὅδε πολύαιμος τις ἅμα ῥώμη δύναμις , ὥσπερ ἕτερος ξηρός , καί ὀλίγος ἐγώ καί ῥᾴδιος μελαίνω πᾶς ὁ πλήσσω μέρος . οὐ προσέχω οὖν ὁ ἀριθμός μόνος , καθά ἔνιοι προσέχω , ἀλλά ὁ ὁ σῶμα ἕξις . καί γάρ ἑξηκοντοῦται τις οὐκέτι φέρω φλεβοτομία , ἑβδομηκοντούτης δέ φέρω . ἀλλά ἐλαχύς ἀφαιρέω δηλονότι οὗτος , εἰ καί ὁ αὐτός ἔχω φαίνω διάθεσις ἀκμαστικός σῶμα .