galenus.de-curandi-ratione-per-venae-sectionem 14
Κάλλιστον μὲν πρὸ τοῦ διαιρεῖν τὴν φλέβα τὰ τοιαῦτα πάντα ἐπισκέπτεσθαι , καὶ μάλιστα περὶ αἱμοῤῥοΐδων ἐπισχομένων καὶ γυναικείας καθάρσεως . ὁπότε γὰρ σχασθείσης τῆς φλεβὸς ῥέῃ τὸ αἷμα , τῇ μεταβολῇ μὲν αὐτοῦ , καὶ μάλισθ’ ὅταν ᾖ ἤδη φλεγμονὴ , καὶ τῷ τόνῳ δὲ τῆς ῥύσεως ὁκλάζοντι , μάλιστα δὲ τῇ μεταβολῇ τῶν σφυγμῶν ὡς ψευδεῖ γνωρίσματι προσέχειν δεῖ τὸν νοῦν καὶ παύειν αὐτίκα μεταβάλλοντος ἢ κατὰ μέγεθος ἢ κατὰ ἀνωμαλίαν ἡντινοῦν . περὶ μὲν γὰρ τῆς εἰς ἀμυδρότητα μεταβολῆς τί δεῖ καὶ λέγειν ; ἔμαθες γὰρ ἐν τῇ ποιότητι ταύτῃ βεβαίαν γίγνεσθαι διάκρισιν ἰσχυρᾶς τε καὶ ἀσθενοῦς δυνάμεως . ἐφ’ ὧν δὲ ἐγγὺς τῆς διαιρουμένης φλεβὸς ἐστί τις φλεγμονὴ μεγάλη , κάλλιστον ἀναμένειν τὴν μεταβολὴν τοῦ αἵματος ἔν τε τῇ χροιᾷ καὶ τῇ συστάσει , καθάπερ καὶ ὁ Ἱπποκράτης ἐδήλωσεν ἐν τῷ περὶ διαίτης ὀξέων , ἐπὶ πλευρίτιδος ποιούμενος τὸν λόγον . ἕτερον γάρ ἐστι τὸ κατὰ φλεγμονὴν αἷμα τοῦ κατὰ φύσιν , ἐπιθερμαινόμενον ἐπιπλέον , εἰ μὲν ἦν ἔμπροσθεν ὠμότερον , ἐρυθρότερον καὶ ξανθότερον γίνεται , εἰ δὲ τοιοῦτον ἦν ἔμπροσθεν , ἐπὶ τὸ μέλαν ἐκτρέπεται κατοπτώμενον , διὰ τοῦτο ἔγραψεν ἐπὶ τῶν πλευριτικῶν ὁ Ἱπποκράτης ὧδε · ὁποίαν δὲ χρὴ τέμνειν τὴν ἐν ἀγκῶνι φλέβα τὴν εἴσω καὶ μὴ ὀκνεῖν συχνὸν ἀφαιρήσειν , ἔστ’ ἂν ἐρυθρότερόν τε καὶ ξανθότερον πολὺ ῥυῇ , ἢ ἀντὶ καθαροῦ τε καὶ ἐρυθροῦ πελιδνόν . ἀμφότερα γὰρ γίνεται , σημεῖον γὰρ τίθεται τοῦ μετειλῆφθαί τι τοῦ κατὰ τὴν φλεγμονὴν αἵματος εἰς τὴν τετμημένην φλέβα , τῷ φανῆναι μεταβολὴν ἐν αὐτῷ . οὐ μὴν ἐκ παντὸς τρόπου περιμένειν χρὴ ταύτην , ἀλλ’ ἔσθ’ ὅτε καὶ πρὸ τοῦ γενέσθαι παύεσθαι προσήκει διὰ διττὴν αἰτίαν , ἤτοι δυνάμεως ἀῤῥωστούσης ἢ κακοήθους φλεγμονῆς , ἐνίοτε γὰρ οὐδὲν μεθίησιν , ἀλλὰ ἔσφικται σφοδρῶς . εἰ μέντοι ἡ δύναμις μὴ φαίνοιτο καταλυομένη διὰ τῆς κενώσεως , εἴδη δὲ τοῦτο τῶν σφυγμῶν ἁπτόμενος , ὅταν φλεβοτομούμενος ἀκμάζων εἴη , περιμένειν προσήκει τὴν μεταβολὴν , καὶ μᾶλλον εἰ τὸ περιέχον εὔκρατον εἴη . δύο γάρ ἐστι ταῦτα δι’ ἃ μάλιστα γίγνεται στοχαστικὸν τὸ ποσὸν τῆς κενώσεως ἐν τούτῳ τῷ βοηθήματι , τοῦ τε κάμνοντος ἡ φύσις ὁποία τίς ἐστιν ἀδυνατούντων ἡμῶν ἀκριβῶς διαγνῶναι , τοῦ τε περιέχοντος ἡ κρᾶσις ὁποία τις ἔσται μετὰ τὴν φλεβοτομίαν . ὁπόταν γὰρ ἡ μὲν πυρετώδης θερμασία διαφορῇ πολὺ τοῦ αἵματος , ἐνδεῶς δ’ ὁ κάμνων ᾖ διαιτώμενος , ἐξ ἀνάγκης ἐπιλείπῃ ταχέως αὐτὸν ἡ ἐκ τοῦ αἵματος τροφὴ , κᾀν τούτῳ καταλυθῇ ἡ δύναμις . ἐκδαπανᾶται δὲ διὰ μὲν τὴν κρᾶσιν τοῦ νοσοῦντος , ὑγράν τε καὶ θερμὴν οὖσαν , οἵα περ ἐστὶ καὶ ἡ τῶν παίδων , διὰ δὲ τὸ περιέχον ἐν χώρᾳ θερμῇ καὶ ὥρᾳ θερινῇ . διὰ τοῦτ’ οὖν ἔλαττον ἀφαιροῦμεν ἢ τὸ πλῆθος ὑπαγορεύει , κατὰ μὲν τὰς ἡλικίας ἐπὶ τῶν παίδων , κατὰ δὲ τὰς ἕξεις τοῦ σώματος ἐπὶ τῶν ἁπαλοσάρκων καὶ λευκῶν , οἷοί περ εἰσὶν οἱ Κελτοὶ , κατὰ δὲ τὰς ὥρας ὑπὸ τοῦ κυνός . παραπλησίως δὲ κατὰ τὰ χωρία καὶ τὰς καταστάσεις . καθ’ ἕτερον δὲ τρόπον , ὡς εἴρηται καὶ ἔμπροσθεν ἐπὶ τῶν ἐναντίων , ὅπερ ἐστὶν ἐπὶ τῶν ψυχρῶν ὡρῶν τε καὶ χωρῶν , εὐλαβούμεθα κένωσιν δαψιλῆ διὰ τὴν ἑπομένην κατάψυξιν . οὔκουν οἷόν τε διὰ γραφῆς ἐφ’ ἑκάστῳ τῶν εἰρημένων ἓν ἀφορίσαι κενώσεως μέτρον . οἶδα γὰρ ἐπ’ ἐνίων μὲν αὐτάρκως ἀφελεῖν στ΄ λίτρας αἵματος , ὡς τόν τε πυρετὸν αὐτίκα σβεσθῆναι καὶ μηδεμίαν ἀκολουθῆσαι κάκωσιν τῆς δυνάμεως · ἐπ’ ἐνίων δὲ μίαν καὶ ἡμίσειαν οὐκ ἄνευ τοῦ βραχύ τι παραβλάψαι τὴν δύναμιν , ἐφ’ ὧν εἰ δύο τις ἐκένωσεν , ἔβλαψεν ἂν ἐσχάτως . διὰ τοῦτ’ οὖν οἶδα καὶ ﻿ μίαν ἀφῃρηκὼς λίτραν ἐνίοτε ὠφελίμως , καί ποτε καὶ ταύτης ἐλάττονα , ἀπὸ φλεβὸς κατ’ ἀγκῶνα καὶ ἰγνύαν καὶ ἀστράγαλον , ὡς ἔκ τε τῶν παρὰ τοὺς μεγάλους κανθοὺς τῶν ὀφθαλμῶν ἢ ὑπὸ τὴν γλῶτταν , οὐδὲ ῥεῖν εἴωθεν ἀξιόλογον , ὥσπερ οὐδ’ εἴ τις ἐν ποσὶν ἢ ἄκραις χερσὶ τέμνει φλέβα , καθάπερ καὶ οἱ σπλῆνα θεραπεύσασθαι νομίζοντες ὑπὸ τῆς παρὰ τὸν δεύτερον τῶν μικρῶν δακτύλων φλεβὸς τμηθείσης , ὑπὲρ ἧς ἐπιπλέον ἐφεξῆς εἰρήσεται .
Lemmas: καλός μέν πρό ὁ διαιρέω ὁ φλέψ ὁ τοιοῦτος πᾶς ἐπισκοπέω , καί μάλα περί αἱμορροίς ἐπίσχω καί γυναικεῖος κάθαρσις . ὁπότε γάρ σχάζω ὁ φλέψ ῥέω ὁ αἷμα , ὁ μεταβολή μέν αὐτός , καί μάλα ὅταν εἰμί ἤδη φλεγμονή , καί ὁ τόνος δέ ὁ ῥῦσις ὁκλάζω , μάλα δέ ὁ μεταβολή ὁ σφυγμός ὡς ψευδής γνώρισμα προσέχω δέω ὁ νόος καί παύω αὐτίκα μεταβάλλω ἤ κατά μέγεθος ἤ κατά ἀνωμαλία ὅστις . περί μέν γάρ ὁ εἰς ἀμυδρότης μεταβολή τίς δέω καί λέγω ; μανθάνω γάρ ἐν ὁ ποιότης οὗτος βέβαιος γίγνομαι διάκρισις ἰσχυρός τε καί ἀσθενής δύναμις . ἐπί ὅς δέ ἐγγύς ὁ διαιρέω φλέψ εἰμί τις φλεγμονή μέγας , καλός ἀναμένω ὁ μεταβολή ὁ αἷμα ἐν τε ὁ χροιά καί ὁ σύστασις , καθά καί ὁ Ἱπποκράτης δηλόω ἐν ὁ περί δίαιτα ὀξύς , ἐπί πλευρῖτις ποιέω ὁ λόγος . ἕτερος γάρ εἰμί ὁ κατά φλεγμονή αἷμα ὁ κατά φύσις , ἐπιθερμαίνω ἐπιπολύ , εἰ μέν εἰμί ἔμπροσθεν ὠμός , ἐρυθρός καί ξανθός γίγνομαι , εἰ δέ τοιοῦτος εἰμί ἔμπροσθεν , ἐπί ὁ μέλας ἐκτρέπω κατοπτάω , διά οὗτος γράφω ἐπί ὁ πλευριτικός ὁ Ἱπποκράτης ὧδε · ὁποῖος δέ χρή τέμνω ὁ ἐν ἀγκών φλέψ ὁ εἴσω καί μή ὀκνέω συχνός ἀφαιρέω , ἔστε ἄν ἐρυθρός τε καί ξανθός πολύς ῥέω , ἤ ἀντί καθαρός τε καί ἐρυθρός πελιδνός . ἀμφότερος γάρ γίγνομαι , σημεῖον γάρ τίθημι ὁ μεταλαμβάνω τις ὁ κατά ὁ φλεγμονή αἷμα εἰς ὁ τέμνω φλέψ , ὁ φαίνω μεταβολή ἐν αὐτός . οὐ μήν ἐκ πᾶς τρόπος περιμένω χρή οὗτος , ἀλλά εἰμί ὅτε καί πρό ὁ γίγνομαι παύω προσήκω διά δισσός αἰτία , ἤτοι δύναμις ἀρρωστέω ἤ κακοήθης φλεγμονή , ἐνίοτε γάρ οὐδείς μεθίημι , ἀλλά σφίγγω σφοδρός . εἰ μέντοι ὁ δύναμις μή φαίνω καταλύω διά ὁ κένωσις , εἶδος δέ οὗτος ὁ σφυγμός ἅπτω , ὅταν φλεβοτομέω ἀκμάζω εἰμί , περιμένω προσήκω ὁ μεταβολή , καί μάλα εἰ ὁ περιέχω εὔκρατος εἰμί . δύο γάρ εἰμί οὗτος διά ὅς μάλα γίγνομαι στοχαστικός ὁ ποσός ὁ κένωσις ἐν οὗτος ὁ βοήθημα , ὁ τε κάμνω ὁ φύσις ὁποῖος τις εἰμί ἀδυνατέω ἐγώ ἀκριβής διαγιγνώσκω , ὁ τε περιέχω ὁ κρᾶσις ὁποῖος τις εἰμί μετά ὁ φλεβοτομία . ὁπόταν γάρ ὁ μέν πυρετώδης θερμασία διαφορέω πολύς ὁ αἷμα , ἐνδεής δέ ὁ κάμνω εἰμί διαιτάω , ἐκ ἀνάγκη ἐπιλείπω ταχύς αὐτός ὁ ἐκ ὁ αἷμα τροφή , εἰͅν οὗτος καταλύω ὁ δύναμις . ἐκδαπανάω δέ διά μέν ὁ κρᾶσις ὁ νοσέω , ὑγρός τε καί θερμός εἰμί , οἷος περ εἰμί καί ὁ ὁ παῖς , διά δέ ὁ περιέχω ἐν χώρα θερμός καί ὥρα θερινός . διά οὗτος οὖν ἐλαχύς ἀφαιρέω ἤ ὁ πλῆθος ὑπαγορεύω , κατά μέν ὁ ἡλικία ἐπί ὁ παῖς , κατά δέ ὁ ἕξις ὁ σῶμα ἐπί ὁ ἁπαλόσαρκος καί λευκός , οἷος περ εἰμί ὁ Κελτοί , κατά δέ ὁ ὥρα ὑπό ὁ κύων . παραπλήσιος δέ κατά ὁ χωρίον καί ὁ κατάστασις . κατά ἕτερος δέ τρόπος , ὡς λέγω καί ἔμπροσθεν ἐπί ὁ ἐναντίος , ὅς εἰμί ἐπί ὁ ψυχρός ὥρα τε καί χώρα , εὐλαβέομαι κένωσις δαψιλής διά ὁ ἕπομαι κατάψυξις . οὔκουν οἷος τε διά γραφή ἐπί ἕκαστος ὁ λέγω εἷς ἀφορίζω κένωσις μέτρον . οἶδα γάρ ἐπί ἔνιοι μέν αὔταρκος ἀφαιρέω στʹ λίτρα αἷμα , ὡς ὁ τε πυρετός αὐτίκα σβέννυμι καί μηδείς ἀκολουθέω κάκωσις ὁ δύναμις · ἐπί ἔνιοι δέ εἷς καί ἥμισυς οὐ ἄνευ ὁ βραχύς τις παραβλάπτω ὁ δύναμις , ἐπί ὅς εἰ δύο τις κενόω , βλάπτω ἄν ἔσχατος . διά οὗτος οὖν οἶδα καί ﻿ εἷς ἀφαιρέω λίτρα ἐνίοτε ὠφέλιμος , καί ποτέ καί οὗτος ἐλαχύς , ἀπό φλέψ κατά ἀγκών καί ἰγνύα καί ἀστράγαλος , ὡς ἐκ τε ὁ παρά ὁ μέγας κανθός ὁ ὀφθαλμός ἤ ὑπό ὁ γλῶσσα , οὐδέ ῥέω εἴωθα ἀξιόλογος , ὥσπερ οὐδέ εἰ τις ἐν πούς ἤ ἄκρος χείρ τέμνω φλέψ , καθά καί ὁ σπλήν θεραπεύω νομίζω ὑπό ὁ παρά ὁ δεύτερος ὁ μικρός δάκτυλος φλέψ τέμνω , ὑπέρ ὅς ἐπιπολύ ἐφεξῆς λέγω .