galenus.de-curandi-ratione-per-venae-sectionem 10
Περὶ δὲ τῶν ἑκατέρου τοῦ πλήθους γνωρισμάτων ἐν τῷ παρόντι σκεψόμεθα , πότερον ἐπὶ φλεβοτομίαν ἀφιξόμεθα πάντως ὅταν φαίνηται ταῦτα περί τινα τῶν ἔτι τὰ συνήθη πραττόντων , ἢ οὐκ ἀναγκαῖον , ὅταν μηδεμία προσδοκία μεγάλου νοσήματος . ἥντινα τοίνυν ἔχωμεν γνώμην καὶ περὶ τούτου ἴστε πολλάκις αὐτοὶ παραγεγονότες μοι συμβουλεύοντι , ἤτοι ποδαγρικοῖς ἢ ἀθριτικοῖς ἢ ἐπιληπτικοῖς ἢ μελαγχολικοῖς , ἢ αἷμα πρόσθεν ἐπτυκόσιν , ἢ κατὰ θώρακα πρὸς τοιοῦτον πάθημα κατασκευὴν ἐπιτηδείων ἔχουσιν , ἢ σκοτοματικοῖς , ἢ συνεχῶς ἀλισκομένοις συνάγχῃ ἢ περιπνευμονίᾳ , ἢ πλευρίτισιν , ἢ ἡπατίτισιν , ἢ ὀφθαλμίαις σφοδραῖς , ἢ καθόλου φάναι μεγάλῳ νοσήματι . φλεβοτομίαν γὰρ ἐπὶ τῶν τοιούτων ἁπάντων ἀναγκαῖον εἶναι φημὶ βοηθήμα παραχρῆμα προσαγόμενον , ἐπιδιωρισμένῃ τῇ δυνάμει τε καὶ ἡλικίᾳ . ταῦτα εἰ μὴ λεχθείη ποτὲ , προσυπακούεσθαι χρή . τοῖς δὲ μηδὲν τοιοῦτον πεπονθόσιν ἔμπροσθεν ἁπάντων τε τῶν μορίων τοῦ σώματος ἄμεμπτον ἔχουσι κατασκευὴν , ἴστε δήπου διττὴν ὁδὸν τῆς κενώσεως ὑποτιθέμενόν με , διὰ φλεβοτομίας μὲν εἰ ἀκρατεῖς εἶεν τῇ διαίτῃ , χωρὶς δὲ ταύτης εἰ ἐγκρατεῖς . ἔνεστι γὰρ καὶ τρίψει πολλῇ καὶ λουτροῖς καὶ περιπάτοις καὶ ταῖς ἄλλαις κινήσεσι , ἔτι χρίσμασι διαφορητικοῖς , ταχέως ἐκκενῶσαι τὸ πλῆθος , εἰ μὴ ἄρα σοι δόξει ποτὲ παχέος αἵματος εἶναι πλεονεξίαν . τοιοῦτον δέ ἐστι μάλιστα τὸ μελαγχολικὸν ὡς τὰ πολλά . σπανίως δὲ που καὶ τὸ τῶν ὠμῶν καλουμένων χυμῶν . ἀλλ’ ἐπὶ μὲν τῆς μελαγχολικῆς καλουμένης περιουσίας φλεβοτομεῖν ἄμεινον , ἢ πάντως γε φαρμάκῳ χρῆσθαι μελάνων καθαρτικῷ , τῶν δ’ ὠμῶν χυμῶν ἐπικρατούντων , πρὶν μὲν ἄρξασθαι νοσεῖν , εὐλαβῶς ἀποκενώσεις , ἤδη δὲ πυρεττόντων , ὡς ἔμπροσθεν εἶπον , οὐδ’ ὅλως . ἕξεις δὲ αὐτῶν γνώρισμα τό τε τῆς χροιᾶς μολιβδῶδες ἢ ὀχρώλευκον ἅπαντά τε μᾶλλον ἢ ἐρυθρὸν , καὶ τὴν τῶν σφυγμῶν ἀνωμαλίαν . εἰ δὲ ἱκανῶς ηὐξημένον εἴη τὸ τοιοῦτον πλῆθος , καὶ τὸ βάρος τοῦ σώματος αὐτοῖς σύνεστι καὶ πρὸς τὰς κινήσεις ὄκνος καὶ γνώμης νωθρότης καὶ αἰσθήσεων ἀμαυρότης . ἔμπαλιν δὲ τούτοις τοὺς ἐξ ἐπισχέσεως αἱμοῤῥοΐδων ἠθροικότας αἷμα φλεβοτομήσεις θαῤῥῶν , κᾂν μὴ πρότερον ὦσι πεπειραμένοι μεγάλου νοσήματος . ἐνδέχεται μὲν γὰρ αὐτοὺς ἐπιτηδείους μὲν εἶναι πρός τι τῶν τοιούτων , οὐδέπω δὲ πεπονθέναι διὰ τὴν ὑπὸ τῶν αἱμοῤῥοΐδων κένωσιν . ἐὰν δὲ καὶ φαίνωνται τινὰ μόρια κατεσκευασμένοι μοχθηρῶς , καὶ μάλιστα τὼ κατὰ θώρακα , πάντως αὐτοὺς φλεβοτομήσεις ἐν τάχει .
Lemmas: περί δέ ὁ ἑκάτερος ὁ πλῆθος γνώρισμα ἐν ὁ πάρειμι σκοπέω , πότερος ἐπί φλεβοτομία ἀφικνέομαι πάντως ὅταν φαίνω οὗτος περί τις ὁ ἔτι ὁ συνήθης πράσσω , ἤ οὐ ἀναγκαῖος , ὅταν μηδείς προσδοκία μέγας νόσημα . ὅστις τοίνυν ἔχω γνώμη καί περί οὗτος οἶδα πολλάκις αὐτός παραγίγνομαι ἐγώ συμβουλεύω , ἤτοι ποδαγρικός ἤ ἀθριτικός ἤ ἐπιληπτικός ἤ μελαγχολικός , ἤ αἷμα πρόσθεν πτύω , ἤ κατά θώραξ πρός τοιοῦτος πάθημα κατασκευή ἐπιτήδειος ἔχω , ἤ σκοτοματικός , ἤ συνεχής ἀλίσκω συνάγχη ἤ περιπνευμονία , ἤ πλευρῖτις , ἤ ἡπατῖτις , ἤ ὀφθαλμία σφοδρός , ἤ καθόλου φημί μέγας νόσημα . φλεβοτομία γάρ ἐπί ὁ τοιοῦτος ἅπας ἀναγκαῖος εἰμί φημί βοηθεμ͂ος παραχρῆμα προσάγω , ἐπιδιορίζω ὁ δύναμις τε καί ἡλικία . οὗτος εἰ μή λέγω ποτέ , προσυπακούω χρή . ὁ δέ μηδείς τοιοῦτος πάσχω ἔμπροσθεν ἅπας τε ὁ μόριον ὁ σῶμα ἄμεμπτος ἔχω κατασκευή , οἶδα δήπου δισσός ὁδός ὁ κένωσις ὑποτίθημι ἐγώ , διά φλεβοτομία μέν εἰ ἀκρατής εἰμί ὁ δίαιτα , χωρίς δέ οὗτος εἰ ἐγκρατής . ἔνειμι γάρ καί τρῖψις πολύς καί λουτρόν καί περίπατος καί ὁ ἄλλος κίνησις , ἔτι χρῖσμα διαφορητικός , ταχύς ἐκκενόω ὁ πλῆθος , εἰ μή ἄρα σύ δοκέω ποτέ παχύς αἷμα εἰμί πλεονεξία . τοιοῦτος δέ εἰμί μάλα ὁ μελαγχολικός ὡς ὁ πολύς . σπάνιος δέ που καί ὁ ὁ ὠμός καλέω χυμός . ἀλλά ἐπί μέν ὁ μελαγχολικός καλέω περιουσία φλεβοτομέω ἀγαθός , ἤ πάντως γε φάρμακον χράω μέλας καθαρτικός , ὁ δέ ὠμός χυμός ἐπικρατέω , πρίν μέν ἄρχω νοσέω , εὐλαβής ἀποκενόω , ἤδη δέ πυρέσσω , ὡς ἔμπροσθεν λέγω , οὐδέ ὅλος . ἔχω δέ αὐτός γνώρισμα ὁ τε ὁ χροιά μολιβδώδης ἤ ὀχρώλευξ ἅπας τε μάλα ἤ ἐρυθρός , καί ὁ ὁ σφυγμός ἀνωμαλία . εἰ δέ ἱκανός αὐξάνω εἰμί ὁ τοιοῦτος πλῆθος , καί ὁ βάρος ὁ σῶμα αὐτός σύνειμι καί πρός ὁ κίνησις ὄκνος καί γνώμη νωθρότης καί αἴσθησις ἀμαυρότης . ἔμπαλιν δέ οὗτος ὁ ἐκ ἐπίσχεσις αἱμορροίς ἀθροίζω αἷμα φλεβοτομέω θαρσέω , ἔͅν μή πρότερος εἰμί πειράω μέγας νόσημα . ἐνδέχομαι μέν γάρ αὐτός ἐπιτήδειος μέν εἰμί πρός τις ὁ τοιοῦτος , οὐδέπω δέ πάσχω διά ὁ ὑπό ὁ αἱμορροίς κένωσις . ἐάν δέ καί φαίνω τις μόριον κατασκευάζω μοχθηρός , καί μάλα ὁ κατά θώραξ , πάντως αὐτός φλεβοτομέω ἐν τάχος .