galenus.de-curandi-ratione-per-venae-sectionem 8
Οὐ μόνον δὲ πλήθους ὄντος , ἢ τοῦ πρὸς τὴν δύναμιν ἢ τοῦ κατὰ τὸ καλούμενον ἔγχυμα , φλεβοτομία μεγάλως ὀνίνησιν , ἀλλὰ καὶ χωρὶς πλήθους ἀρχομένην φλεγμονὴν , ἤτοι διὰ πληγὴν ἢ ὀδύνην ἢ ἀτονίαν μορίων . ἥ τε γὰρ ὀδύνη πρὸς αὐτὴν ἐπισπᾶται τὸ αἷμα καὶ πολλάκις ἀτονία μορίων ἐργάζεται φλεγμονὴν ἄνευ τοῦ καθ’ ὅλον τὸ σῶμα πλήθους . ἐδείχθη γὰρ ἐν τοῖς τῶν φυσικῶν δυνάμεων ὑπομνήμασιν , ὅταν ἀσθενὲς ᾖ φύσει μόριον , ἑτοίμως βαρυνόμενον , εἰ καὶ βραχὺ πλεῖον ἀθροισθείη ποτὲ ἐν αὐτῷ περίττωμα . καὶ μέντοι καὶ ὅτι δύναμιν ἔχει πᾶν μόριον ὥσπερ ἑλκτικὴν τῶν οἰκείων , οὕτω καὶ τῶν ἀλλοτρίων ἀποκριτικὴν , ὅτι τε διττὸν εἴη τὸ ἀλλότριον , ἕτερον μὲν τῷ ποιῷ , τῷ ποιῷ δ’ ἄλλο . διὸ κἂν μὴ βαρύνοιτό τι μόριον ὑπὸ τῶν καθ’ ἑαυτὸ χυμῶν , ἴσχει δέ τινα περιττώματα κατὰ τὴν ποιότητα παρὰ φύσιν , ἐπὶ τὴν ἀπόκρισιν αὐτῶν ὁρμᾶν διὰ τῶν ἐν αὐτῷ φλεβῶν ὥσπερ δι’ ὀχετῶν , ἀλλ’ εἴθ’ αἷμα μοχθηρὸν εἴη τὸ ὠθούμενον , εἴτ’ ἄλλος χυμὸς , ἀνάγκη μὲν εἴς τι τῶν πλησίον ἀφικέσθαι μορίων αὐτόν . ἐν ἐκείνῳ δὲ δυοῖν θάτερον , ἢ πεφθέντα ἢ καὶ διαφθαρέντα , μηκέτ’ εἰς ἄλλο μεταρυῆναι τρίτον , ἢ μηδετέρου τῶν εἰρημένων τυχόντα πάλιν ἐκ τοῦ δευτέρου μορίου μεταρεῖν εἰς ἕτερον , εἶτ’ ἐξ ἐκείνου πάλιν εἰς ἄλλο . καὶ τοῦτο μὴ παύεσθαι γιγνόμενον , ἄχρις ἂν εἴς τι κατασκήψῃ τοιοῦτον , ὃ μηκέτ’ εἰς ἄλλο διώσασθαι δύναται τὸ πλεονάζον ἐν ἑαυτῷ . συμβαίνει δὲ τοῦτο τῶν μορίων ἐκείνοις ὅσα τὴν ἀποκριτικὴν δύναμιν ἀσθενεστέραν ἔχει τῶν πλησιαζόντων ἁπάντων . οὐκέτι γὰρ ἀπώσασθαι τὸ λυποῦν εἰς ἐκεῖνα δύναται τὰ μὴ παραδεχόμενα , διὰ τὴν ἐν αὐτοῖς ἰσχύν . ἐδείχθη γοῦν καὶ τοῦτο ἡμῖν δι’ ἐκείνων τῶν ὑπομνημάτων , ὡς οὐ μόνον ὠθεῖ τὸ περιττὸν ἕκαστον τῶν μορίων εἰς τὸ πλησιάζον , ἀλλὰ καὶ ὅτι δέχεται μὲν , πολλάκις δ’ ἀντιπέμπει καὶ ἀντωθεῖ μὴ παραδεχόμενον εἰς ἑαυτὰ , κᾀν τούτῳ τὸ ἰσχυρότερον ἐκράτησε . διὸ καὶ τὰ πάντων ἀσθενέστερα μόρια πρῶτα τοῖς περιττωματικοῖς ἁλίσκεται νοσήμασιν . ἐκ τοιούτου δέ τινος τρόπου καὶ τὰς καλουμένας ﻿ ῥευματικὰς διαθέσεις ἴσθι γιγνομένας , ἀσθενοῦς μὲν ὅλου τοῦ σώματος ὄντος , ὅπερ ἕν τι τῶν τῆς καχεξίας εἶδός ἐστιν , εἰωθότων τῶν κυρίων αὐτοῦ μορίων βαρύνεσθαι , κᾂν ὀλίγον ἐν αὐτοῖς ἐστὶ τὸ αἷμα , διωθούμενόν τε τοῦτο πρὸς τὰ κατὰ τὸ δέρμα μέρη τὰ σαρκώδη , καὶ μᾶλλόν γε εἰς τοὺς ἀδένας ἐπιτηδείους ὄντας ὑποδέχεσθαι τὸ περιττὸν , διά τε τὸ χαῦνον τῆς οὐσίας καὶ ὅτι τῶν ἄλλων μορίων ἀσθενεστάτας ἔχουσι τὰς φυσικὰς δυνάμεις , ὥσπερ γε καὶ ἡ πιμελή . τεττάρων γὰρ αὐτῶν οὐσῶν , ὡς ἐδείχθη , πρώτης μὲν τῆς ἑλκτικῆς , δευτέρας δὲ καθεκτικῆς καὶ τρίτης τῆς ἀποκριτικῆς , καὶ τετάρτης τῆς ἀλλοιωτικῆς , τὰς μὲν ἄλλας τρεῖς ἀσθενεστάτας ἔχουσιν οἱ ἀδένες καὶ αἱ σάρκες , τὴν ἀλλοιωτικὴν δὲ μόνην οὐ πολλῷ μείω τῶν ἄλλων μορίων . ἐφεξῆς δὲ τοῖς ἀδένεσιν ὁ πνεύμων ἐστὶν ἑτοιμότατος δέξασθαι ῥεῦμα . καὶ γὰρ οὗτος ἀσθενεῖς τε τὰς τρεῖς ἔχει δυνάμεις καὶ τὸ σῶμα χαῦνον . εἶθ’ ἑξῆς ὁ σπλήν . ὁ δ’ ἐγκέφαλος ὅμοιος μὲν τούτοις ἢ καὶ μᾶλλον ἐπιτήδειος δέξασθαι ῥεῦμα . πλεονεκτεῖ δ’ αὐτῶν ἐκ τῆς κατασκευῆς εἰς ἀπόκρισιν ἑτοίμης οὔσης ὧν ὑπεδέξατο . κοιλίας μὲν γὰρ ἔχει μεγάλας κατάντεσι πόροις ἐκκενουμένας . οἷς ἂν οὖν φύσει ῥωμαλεώτερος ᾖ τοῦ σαρκώδους γένους ὁ πνεύμων τε καὶ ὁ σπλὴν καὶ ὁ ἐγκέφαλος , ἐπὶ τούτων εἰς τοὺς ἀδένας καὶ τὰς σάρκας ἀφικνεῖται τὰ ῥεύματα καὶ τοῦ σώματος ἕξεως ὅλης ἀσθενούσης , ὡς ἐπὶ τῶν ῥευματικῶν ἐστι διαθέσεων . εἰκότως τοιγαροῦν ἡ θεραπεία τούτων οὐ κένωσιν ἔχει τὸν σκοπὸν , ἀλλὰ τοῦ παντὸς σώματος τὴν ῥῶσιν . ἥ γε μὴν ἀρχὴ τῆς θεραπείας ἀπὸ φλεβοτομίας αὐτοῖς γίγνεται . μοχθηρῶν δὲ τῇ ποιότητι τῶν περιττωμάτων ὄντων καὶ κάθαρσιν παραλαμβάνομεν ἐφ’ ὧν μάλιστα σωμάτων οὐδετέρου πλήθους ἀναμένειν χρὴ τὸ οἰκεῖον σύμπτωμα , βάρος μὲν τοῦ πρὸς τὴν δύναμιν , τάσιν δὲ τοῦ κατὰ τὸ ἔγχυμα . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν λόγον ἐπὶ τῶν πληγέντων τι μορίων ἀξιολόγως , ἤτε ἄλλως ὁπωσοῦν ἀρχομένην ἐχόντων φλεγμονὴν , ἐπειδὰν μεγάλην αὐτὴν ἔσεσθαι προσδοκήσωμεν , ἀπὸ κενώσεως ἀρχόμεθα τῆς θεραπείας ἢ καθαίροντες ἢ φλεβοτομοῦντες ὁποτέραν κρίνομεν ἀμείνω κένωσιν ἔσεσθαι .
Lemmas: οὐ μόνος δέ πλῆθος εἰμί , ἤ ὁ πρός ὁ δύναμις ἤ ὁ κατά ὁ καλέω ἔγχυμα , φλεβοτομία μέγας ὀνίνημι , ἀλλά καί χωρίς πλῆθος ἄρχω φλεγμονή , ἤτοι διά πληγή ἤ ὀδύνη ἤ ἀτονία μόριον . ὁ τε γάρ ὀδύνη πρός αὐτός ἐπισπάω ὁ αἷμα καί πολλάκις ἀτονία μόριον ἐργάζομαι φλεγμονή ἄνευ ὁ κατά ὅλος ὁ σῶμα πλῆθος . δείκνυμι γάρ ἐν ὁ ὁ φυσικός δύναμις ὑπόμνημα , ὅταν ἀσθενής εἰμί φύσις μόριον , ἑτοῖμος βαρύνω , εἰ καί βραχύς πολύς ἀθροίζω ποτέ ἐν αὐτός περίσσωμα . καί μέντοι καί ὅτι δύναμις ἔχω πᾶς μόριον ὥσπερ ἑλκτικός ὁ οἰκεῖος , οὕτως καί ὁ ἀλλότριος ἀποκριτικός , ὅτι τε δισσός εἰμί ὁ ἀλλότριος , ἕτερος μέν ὁ ποιός , ὁ ποιός δέ ἄλλος . διό ἄν μή βαρύνω τις μόριον ὑπό ὁ κατά ἑαυτοῦ χυμός , ἴσχω δέ τις περίσσωμα κατά ὁ ποιότης παρά φύσις , ἐπί ὁ ἀπόκρισις αὐτός ὁρμάω διά ὁ ἐν αὐτός φλέψ ὥσπερ διά ὀχετός , ἀλλά εἴτε αἷμα μοχθηρός εἰμί ὁ ὠθέω , εἴτε ἄλλος χυμός , ἀνάγκη μέν εἰς τις ὁ πλησίον ἀφικνέομαι μόριον αὐτός . ἐν ἐκεῖνος δέ δύο ἕτερος , ἤ πέσσω ἤ καί διαφθείρω , μηκέτι εἰς ἄλλος μεταρρέω τρίτος , ἤ μηδέτερος ὁ λέγω τυγχάνω πάλιν ἐκ ὁ δεύτερος μόριον μεταίρω εἰς ἕτερος , εἶτα ἐκ ἐκεῖνος πάλιν εἰς ἄλλος . καί οὗτος μή παύω γίγνομαι , ἄχρι ἄν εἰς τις κατασκήπτω τοιοῦτος , ὅς μηκέτι εἰς ἄλλος διωθέω δύναμαι ὁ πλεονάζω ἐν ἑαυτοῦ . συμβαίνω δέ οὗτος ὁ μόριον ἐκεῖνος ὅσος ὁ ἀποκριτικός δύναμις ἀσθενής ἔχω ὁ πλησιάζω ἅπας . οὐκέτι γάρ ἀπωθέω ὁ λυπέω εἰς ἐκεῖνος δύναμαι ὁ μή παραδέχομαι , διά ὁ ἐν αὐτός ἰσχύς . δείκνυμι γοῦν καί οὗτος ἐγώ διά ἐκεῖνος ὁ ὑπόμνημα , ὡς οὐ μόνος ὠθέω ὁ περισσός ἕκαστος ὁ μόριον εἰς ὁ πλησιάζω , ἀλλά καί ὅτι δέχομαι μέν , πολλάκις δέ ἀντιπέμπω καί ἀντωθέω μή παραδέχομαι εἰς ἑαυτοῦ , εἰͅν οὗτος ὁ ἰσχυρός κρατέω . διό καί ὁ πᾶς ἀσθενής μόριον πρῶτος ὁ περισσωματικός ἁλίσκομαι νόσημα . ἐκ τοιοῦτος δέ τις τρόπος καί ὁ καλέω ﻿ ῥευματικός διάθεσις οἶδα γίγνομαι , ἀσθενής μέν ὅλος ὁ σῶμα εἰμί , ὅς εἷς τις ὁ ὁ καχεξία εἶδος εἰμί , εἴωθα ὁ κύριος αὐτός μόριον βαρύνω , ἔͅν ὀλίγος ἐν αὐτός εἰμί ὁ αἷμα , διωθέω τε οὗτος πρός ὁ κατά ὁ δέρμα μέρος ὁ σαρκώδης , καί μάλα γε εἰς ὁ ἀδήν ἐπιτήδειος εἰμί ὑποδέχομαι ὁ περισσός , διά τε ὁ χαῦνος ὁ οὐσία καί ὅτι ὁ ἄλλος μόριον ἀσθενής ἔχω ὁ φυσικός δύναμις , ὥσπερ γε καί ὁ πιμελή . τέσσαρες γάρ αὐτός εἰμί , ὡς δείκνυμι , πρῶτος μέν ὁ ἑλκτικός , δεύτερος δέ καθεκτικός καί τρίτος ὁ ἀποκριτικός , καί τέταρτος ὁ ἀλλοιωτικός , ὁ μέν ἄλλος τρεῖς ἀσθενής ἔχω ὁ ἀδήν καί ὁ σάρξ , ὁ ἀλλοιωτικός δέ μόνος οὐ πολύς μείων ὁ ἄλλος μόριον . ἐφεξῆς δέ ὁ ἀδήν ὁ πνεύμων εἰμί ἑτοῖμος δέχομαι ῥεῦμα . καί γάρ οὗτος ἀσθενής τε ὁ τρεῖς ἔχω δύναμις καί ὁ σῶμα χαῦνος . εἶτα ἑξῆς ὁ σπλήν . ὁ δέ ἐγκέφαλος ὅμοιος μέν οὗτος ἤ καί μάλα ἐπιτήδειος δέχομαι ῥεῦμα . πλεονεκτέω δέ αὐτός ἐκ ὁ κατασκευή εἰς ἀπόκρισις ἑτοῖμος εἰμί ὅς ὑποδέχομαι . κοιλία μέν γάρ ἔχω μέγας κατάντης πόρος ἐκκενόω . ὅς ἄν οὖν φύσις ῥωμαλέος εἰμί ὁ σαρκώδης γένος ὁ πνεύμων τε καί ὁ σπλήν καί ὁ ἐγκέφαλος , ἐπί οὗτος εἰς ὁ ἀδήν καί ὁ σάρξ ἀφικνέομαι ὁ ῥεῦμα καί ὁ σῶμα ἕξις ὅλος ἀσθενέω , ὡς ἐπί ὁ ῥευματικός εἰμί διάθεσις . ἔοικα τοιγαροῦν ὁ θεραπεία οὗτος οὐ κένωσις ἔχω ὁ σκοπός , ἀλλά ὁ πᾶς σῶμα ὁ ῥῶσις . ὁ γε μήν ἀρχή ὁ θεραπεία ἀπό φλεβοτομία αὐτός γίγνομαι . μοχθηρός δέ ὁ ποιότης ὁ περίσσωμα εἰμί καί κάθαρσις παραλαμβάνω ἐπί ὅς μάλα σῶμα οὐδέτερος πλῆθος ἀναμένω χρή ὁ οἰκεῖος σύμπτωμα , βάρος μέν ὁ πρός ὁ δύναμις , τάσις δέ ὁ κατά ὁ ἔγχυμα . κατά δέ ὁ αὐτός λόγος ἐπί ὁ πλήσσω τις μόριον ἀξιόλογος , ἤτε ἄλλος ὁπωσοῦν ἄρχω ἔχω φλεγμονή , ἐπειδάν μέγας αὐτός εἰμί προσδοκέω , ἀπό κένωσις ἄρχω ὁ θεραπεία ἤ καθαίρω ἤ φλεβοτομέω ὁπότερος κρίνω ἀγαθός κένωσις εἰμί .