galenus.de-crisibus-libri-iii 2.1
Εἴρηται μὲν ἤδη καὶ πρόσθεν εὐθὺς κατ’ ἀρχὰς , ἀλλ’ ἄμεινον ὑπομνῆσαι καὶ νῦν ὡς εἴτε τὴν σύμπασαν ἐν νόσῳ μεταβολὴν , εἴτε τὴν ἀθρόαν μόνην , εἴτε τὴν ἀγαθὴν , εἴτε τὴν προηγουμένην ἁπασῶν τῶν ὀξυῤῥόπων ἀλλοιώσεων ταραχὴν ὀνομάζειν ἐθέλοι τις κρίσιν , οὐ πρόκειταί μοι τανῦν διαιρεῖσθαι , ἀλλ’ ὡς ἄν τις ἄριστα ταύτας ἁπάσας ἤδη τε παρούσας διαγινώσκοι καὶ μελλούσας ἔσεσθαι προγινώσκοι , τοῦτ’ εἶναι τὸ σπούδασμα τῷ λόγῳ τῷδε . ὃ δὲ μέγιστον ἤδη καὶ ἀναγκαιότατον ἀποδείξαντες εἰς ἅπαντα τὰ τοιαῦτα , τὸ διαγινώσκειν τε παρόντας ἤδη τοὺς καιροὺς τῶν νοσημάτων , καὶ μέλλοντας ἔσεσθαι προγινώσκειν , ἐφεξῆς ἑκάστου νοσήματος διαγνώσεις τε καὶ προγνώσεις ἐγράψαμεν . ἐπεὶ δὲ ἐκ πολλῶν αὐτὰς γινομένας ἀπεδείξαμεν , ὧν ἕν τι καὶ ἡ τοῦ νοσήματος ὑπῆρξε φύσις , ὅπως ἄν τις καὶ αὐτὴν ταύτην κάλλιστα κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν οἷός τ’ εἴη γνωρίζειν , εἰς τόνδε τὸν δεύτερον ἀνεβαλλόμεθα λόγον . εἰ μὲν δή τις αὐτοῖς ἡμῖν παρέτυχεν ἐπὶ τῶν νοσούντων ἐκ τοῦ πρώτου παροξυσμοῦ , καὶ ἀμφημερινὸν πυρετὸν καὶ τριταῖον καὶ τεταρταῖον καὶ ἡμιτριταῖον καὶ καῦσον , καὶ ἄλλα τινὰ νοσήματα προγινώσκουσιν , ἔργων τῆς θεωρίας εἴληφε βάσανον . εἰ δέ τις οὔπω παρεγίνετο προῤῥήσει τοιαύτῃ , δίκαιον δὴ τοῦτόν ἐστι μήτε θαυμάζειν ἤδη τὰ λεγόμενα , πρὶν κρῖναι τὴν ἐν αὐτοῖς ἀλήθειαν , ἀλλὰ μηδὲ προκατεγνωκέναι , πρὶν ἀκοῦσαί τε σύμπαντος λόγου , καὶ τῇ πείρᾳ βασανίσαι . τὸ μὲν οὖν ἀκοῦσαί τε καὶ συνιέναι τῶν λεγομένων ἁπάντων κοινόν . οὕτως γὰρ εἰρήσεταί μοι σαφῶς , ὡς μηδὲ λαθεῖν ἄν τινα . τὸ δὲ καὶ τῇ πείρᾳ κρῖναι τοὺς λόγους , εἰ μὲν ἡμῖν μέλλει συμπαραγίνεσθαι , ῥᾷστον . εἰ δ’ αὐτὸς ἐφ’ ἑαυτοῦ βασανίζειν , οὐκ ἔθ’ ὁμοίως εὐπετές . ἀλλὰ καὶ τὰς ἐν τοῖς σφυγμοῖς διαφορὰς ἠσκῆσθαι χρὴ διαγινώσκειν αὐτὸν ἀκριβῶς , ἁπάντων τε τῶν ἔργων τῆς τέχνης ἐμπειρίαν ἔχειν ἱκανήν . τὴν γὰρ ἀληθῆ θεωρίαν οὐκ ἐκ τῶν κακῶς ὑποκρινομένων , ἀλλ’ ἐκ τῶν ὀρθῶς μεταχειριζομένων εὔλογον δοκιμάζεσθαι . τούτους οὖν μόνους ὁ λόγος ὅδε καὶ μαθητὰς προσίεται , καὶ κριτὰς , ὧν ἂν διδάξῃ , τίθεται . τοὺς δ’ ἄλλους , ὅσοι τὴν ἰατρικὴν τέχνην εἰς τοσοῦτον ὕβρισαν , ὡς ἕξ μηνῶν εἶναι νομίζειν μάθημα , τούτους οὔτε κριτὰς οὔτε μαθητὰς προσίεται . τὸ μὲν γὰρ οὐ δύνανται , τὸ δ’ οὐ βούλονται .
Lemmas: λέγω μέν ἤδη καί πρόσθεν εὐθύς κατά ἀρχή , ἀλλά ἀγαθός ὑπομιμνῄσκω καί νῦν ὡς εἴτε ὁ σύμπας ἐν νόσος μεταβολή , εἴτε ὁ ἀθρόος μόνος , εἴτε ὁ ἀγαθός , εἴτε ὁ προηγέομαι ἅπας ὁ ὀξύρροπος ἀλλοίωσις ταραχή ὀνομάζω ἐθέλω τις κρίσις , οὐ πρόκειμαι ἐγώ τανῦν διαιρέω , ἀλλά ὡς ἄν τις ἀγαθός οὗτος ἅπας ἤδη τε πάρειμι διαγιγνώσκω καί μέλλω εἰμί προγιγνώσκω , οὗτος εἰμί ὁ σπούδασμα ὁ λόγος ὅδε . ὅς δέ μέγας ἤδη καί ἀναγκαῖος ἀποδείκνυμι εἰς ἅπας ὁ τοιοῦτος , ὁ διαγιγνώσκω τε πάρειμι ἤδη ὁ καιρός ὁ νόσημα , καί μέλλω εἰμί προγιγνώσκω , ἐφεξῆς ἕκαστος νόσημα διάγνωσις τε καί πρόγνωσις γράφω . ἐπεί δέ ἐκ πολύς αὐτός γίγνομαι ἀποδείκνυμι , ὅς εἷς τις καί ὁ ὁ νόσημα ὑπάρχω φύσις , ὅπως ἄν τις καί αὐτός οὗτος καλός κατά ὁ πρῶτος ἡμέρα οἷος τε εἰμί γνωρίζω , εἰς ὅδε ὁ δεύτερος ἀναβάλλω λόγος . εἰ μέν δή τις αὐτός ἐγώ παρατυγχάνω ἐπί ὁ νοσέω ἐκ ὁ πρῶτος παροξυσμός , καί ἀμφημερινός πυρετός καί τριταῖος καί τεταρταῖος καί ἡμιτριταῖος καί καῦσος , καί ἄλλος τις νόσημα προγιγνώσκω , ἔργον ὁ θεωρία λαμβάνω βάσανος . εἰ δέ τις οὔπω παραγίγνομαι πρόρρησις τοιοῦτος , δίκαιος δή οὗτος εἰμί μήτε θαυμάζω ἤδη ὁ λέγω , πρίν κρίνω ὁ ἐν αὐτός ἀλήθεια , ἀλλά μηδέ προκαταγιγνώσκω , πρίν ἀκούω τε σύμπας λόγος , καί ὁ πεῖρα βασανίζω . ὁ μέν οὖν ἀκούω τε καί συνίημι ὁ λέγω ἅπας κοινός . οὕτως γάρ λέγω ἐγώ σαφής , ὡς μηδέ λανθάνω ἄν τις . ὁ δέ καί ὁ πεῖρα κρίνω ὁ λόγος , εἰ μέν ἐγώ μέλλω συμπαραγίγνομαι , ῥᾴδιος . εἰ δέ αὐτός ἐπί ἑαυτοῦ βασανίζω , οὐ ἔτι ὅμοιος εὐπετής . ἀλλά καί ὁ ἐν ὁ σφυγμός διαφορά ἀσκέω χρή διαγιγνώσκω αὐτός ἀκριβής , ἅπας τε ὁ ἔργον ὁ τέχνη ἐμπειρία ἔχω ἱκανός . ὁ γάρ ἀληθής θεωρία οὐ ἐκ ὁ κακός ὑποκρίνομαι , ἀλλά ἐκ ὁ ὀρθός μεταχειρίζω εὔλογος δοκιμάζω . οὗτος οὖν μόνος ὁ λόγος ὅδε καί μαθητής προσίημι , καί κριτής , ὅς ἄν διδάσκω , τίθημι . ὁ δέ ἄλλος , ὅσος ὁ ἰατρικός τέχνη εἰς τοσοῦτος ὑβρίζω , ὡς ἕξ μείς εἰμί νομίζω μάθημα , οὗτος οὔτε κριτής οὔτε μαθητής προσίημι . ὁ μέν γάρ οὐ δύναμαι , ὁ δέ οὐ βούλομαι .