galenus.de-crisibus-libri-iii 3.11
Ὁποία δέ τις ἔσται , τουτέστιν εἰ δι’ αἱμοῤῥαγίας , ἢ ἐμέτων , ἢ ἱδρώτων , ἤ τινος ἄλλου τῶν πολλάκις ἤδη προειρημένων , ἐφεξῆς πειράσομαι διηγεῖσθαι , τὴν ἀρχὴν κᾀνταῦθα τῷ λόγῳ ποιησάμενος ἀπὸ τοῦ συμπάντων ἡμῖν τῶν ἀρίστων μαθημάτων ἡγεμόνος , ἐν μὲν τῷ πρώτῳ τῶν ἐπιδημιῶν ᾧδέ πως εἰπόντος · τὰ περὶ τὴν κεφαλὴν καὶ τὸν τράχηλον ἀλγήματα καὶ βάρεα σὺν πυρετοῖς καὶ . ἄνευ πυρετῶν φρενιτικοῖσι μὲν σπασμοὶ , καὶ ἰώδεα ἐπὰν ἐμέωσιν , ἔνιοι ταχυθάνατοι τουτέων . ἐν καύσοισι δὲ καὶ τοῖσιν ἄλλοισι πυρετοῖσιν , οἷσι μὲν τραχήλου πόνος καὶ κροτάφων βάρος , καὶ σκοτώδεα τὰ περὶ τὰς ὄψιας , ἢ καὶ ὑποχονδρίου σύντασις οὐ μετ’ ὀδύνης , αἱμοῤῥαγέουσι διὰ ῥινῶν . οἷσι δὲ βάρεα μὲν ὅλης τῆς κεφαλῆς , καρδιωγμοὶ δὲ καὶ ἀσώδεές εἰσιν , ἐπανεμέουσι χολώδεα καὶ φλεγματώδεα . τὸ πολὺ δὲ παιδίοισιν ἐν τοῖσι τοιουτέοισιν οἱ σπασμοὶ μάλιστα , γυναιξὶ δὲ καὶ ταῦτα καὶ ἀπὸ ὑστερέων πόνοι , πρεσβυτέροισι δὲ καὶ ὁκόσοισιν ἤδη τὸ θερμὸν κρατέεται παραπληγικὰ , ἢ μανικὰ , ἢ μελαγχολικὰ , καὶ στέρησις ὀφθαλμῶν . ἐν δὲ αὐτῷ προγνωστικῷ Ἱπποκράτης ᾧδέ πως πάλιν φησίν · ὅστις δ’ ἂν τῶν πυρετῶν μηκύνῃ περιεστικῶς διακειμένου τοῦ ἀνθρώπου , μήτε ὀδύνης ἐχούσης διὰ φλεγμονὴν μήτε δι’ ἄλλην πρόφασιν ἐμφανέα , τουτέῳ προσδέχεσθαι ἀπόστασιν μετὰ οἰδήματός τε καὶ ὀδύνης εἴς τι τῶν ἄρθρων , καὶ οὐχ ἧσσον τῶν κάτω . μᾶλλον δὲ γίνονται καὶ ἐν ἐλάσσονι χρόνῳ αἱ τοιαῦται ἀποστάσιες τοῖσι νεωτέροισι τριάκοντα ἐτέων . ἐπισκέπτεσθαι δὲ εὐθὺς χρὴ τὰ περὶ τῆς ἀποστάσεως εἰ κ΄ ἡμέρας ὁ πυρετὸς ὑπερβάλλῃ . τοῖσι δὲ γεραιτέροισιν ἧσσον γίνεται , πολυχρονιωτέρου ἐόντος τοῦ πυρετοῦ . χρὴ δὲ τὴν μὲν τοιαύτην ἀπόστασιν προσδέχεσθαι , ξυνεχέος ἐόντος τοῦ πυρετοῦ , εἰς δὲ τεταρταῖον καταστήσεσθαι , ἢν διαλείπῃ καὶ ἐπιλαμβάνῃ πεπλανημένον τρόπον . καὶ ταῦτα πάντα ποιέων τῷ φθινοπώρῳ πελάσῃ . ὥσπερ δὲ τοῖσι νεωτέροισι τριάκοντα ἐτέων ἀποστάσιες γίνονται , οὕτως οἱ τεταρταῖον μᾶλλον τοῖσι τριάκοντα ἔτεσι καὶ γεραιτέροισι . τὰς δὲ ἀποστάσιας εἰδέναι χρὴ μᾶλλον τοῦ χειμῶνος γενομένας , χρονιώτερον δὲ παυομένας , ἧσσόν τε παλινδρομεούσας , ἱκανὰ μὲν καὶ ταῦτα καὶ πάνυ σαφῆ τὰ περὶ τῶν ἀποστάσεων εἰρημένα . συνάπτων δ’ αὐτοῖς ἐφεξῆς τὰ περὶ τῶν ἐκκρίσεων ᾧδέ πώς φησιν · ὅστις δ’ ἂν ἐν πυρετῷ μὴ θανατώδει , φησὶ , κεφαλὴν ἀλγεῖν , ἢ καὶ ὀρφνῶδές τι πρὸ ὀφθαλμῶν φαίνεσθαι , ἢν καρδιωγμὸς τουτέῳ προσγένηται , χολώδης ἔμετος παρέσται · ἢν δὲ καὶ ῥῖγος ἐπιλάβῃ , καὶ τὰ κάτω τοῦ ὑποχονδρίου ψυχρὰ ᾖ , ταχύτερον ἔτι ὁ ἔμετος παρέσται . ἢν δέ τι καὶ πίῃ , ἢ φάγῃ ὑπὸ τοῦτον τὸν χρόνον , κάρτα ταχέως ἐμέσεται . τουτέων δὲ οἷς ἂν ἄρξηται ὁ πόνος τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ , τεταρταῖοι πιέζονται μᾶλλον ἢ πεμπταῖοι , εἰς δὲ τὴν ζ΄ ἀπαλλάσσονται . οἱ μέντοι πλεῖστοι αὐτῶν ἄρχονται μὲν πονέεσθαι τριταῖοι , χειμάζονται δὲ πεμπταῖοι μάλιστα , ἀπαλλάσσονται δ’ ἐνναταῖοι ἢ ἑνδεκαταῖοι · οἳ δ’ ἂν ἄρξωνται πεμπταῖοι πονέεσθαι , καὶ τἄλλα κατὰ λόγον αὐτοῖσι τῶν πρόσθεν γίνεται , εἰς τεσσαρεσκαιδεκάτην . γίνεται δὲ ταῦτα τοῖσι μὲν ἀνδράσι καὶ τῇσι γυναιξὶν ἐν τριταίοις μάλιστα , τοῖσι δὲ νεωτέροισι γίνεται μὲν καὶ ἐν τούτοισι , μᾶλλον δὲ ἐν τοῖς συνεχεστέροισι πυρετοῖσι καὶ ἐν τοῖσι γνησίοισι τριταίοισιν . οἷσι δὲ ἂν ἐν τοιουτοτρόπῳ πυρετῷ κεφαλὴν ἀλγέουσιν ἀντὶ μὲν τοῦ ὀρφνῶδές τι πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν φαίνεσθαι ἀμβλυωγμὸς γίνηται , ἢ μαρμαρυγαὶ προφαίνωνται · ἀντὶ δὲ τοῦ καρδιώσσειν ἐν τῷ ὑποχονδρίῳ ἐπὶ δεξιὰ , ἢ ἐπ’ ἀριστερὰ συντείνηταί τι μήτε σὺν ὀδύνῃ μήτε σὺν φλεγμονῇ , αἷμα διὰ τῶν ῥινῶν τουτέοισι ῥυῆναι προσδέχεσθαι ἀντὶ τοῦ ἐμέτου , μᾶλλον δὲ ἐνταῦθα τοῖσι νεωτέροισι τριάκοντα ἐτέων τοῦ αἵματος τὴν ῥύσιν προσδέχεσθαι · τοῖσι δὲ τριάκοντα ἔτεσι καὶ γεραιτέροισιν ἧσσον , ἀλλὰ τοὺς ἐμέτους τούτοισι προσδέχεσθαι χρή . καὶ ταῦτα μὲν οὖν ἱκανά . πρὸς τούτοις δ’ οὐδὲν ἧττον κᾀκείνων μεμνῆσθαι προσήκει τῶν ἐν αὐτῷ βιβλίῳ γεγραμμένων ὑπὸ Ἱπποκράτους · κεφαλῆς δὲ ὀδύναι ἰσχυραὶ καὶ συνεχέες σὺν πυρετῷ . εἰ μέν τι τῶν θανατωδέων σημείων προσγένοιτο , ὀλέθριον κάρτα · εἰ δὲ ἄτερ σημείων τοιουτέων , ὑπερβάλλει ἡ ὀδύνη κ΄ ἡμέρας , προσεπισκέπτεσθαι χρὴ αἵματος ῥῆξιν διὰ ῥινῶν , ἢ ἄλλην ἀπόστασιν ἐς τὰ κάτω χωρία . ἔστ’ ἂν δὲ ἡ ὀδύνη νεαρὰ ᾖ , προσδέχεσθαι χρὴ αἵματος ῥῆξιν διὰ ῥινῶν , ἢ ἐμπύησιν . ἄλλως τε καὶ ἢν ἡ ὀδύνη περὶ τοὺς κροτάφους ᾖ καὶ τὸ μέτωπον . μᾶλλον δὲ χρὴ τοῦ μὲν αἵματος προσδέχεσθαι τὴν ῥῆξιν τοῖσι νεωτέροισι πέντε καὶ τριάκοντα ἐτέων , τοῖσι δὲ γεραιοτέροισι τὴν ἐμπύησιν . καὶ μὲν δὴ κᾀν τῷ τῶν περιπνευμονικῶν λόγῳ · οἷσι δ’ ἂν ἀποστάσιες , φησὶ , γίνονται ἐκ τῶν περιπνευμονικῶν περὶ τὰ ὦτα , καὶ ἐκπυέουσιν , ἢ ἐς τὰ κάτω χωρία , καὶ συῤῥιγοῦνται , οὗτοι περιγίνονται . εἶτα ἐπιφέρων ﻿ ἐρεῖ · ὑποσκέπτεσθαι δὲ χρὴ καὶ τὰ τοιάδε ᾧδε · ἢν ὅ τε πυρετὸς ἔχῃ καὶ ὀδύνη μὴ πεπαυμένη ᾖ καὶ τὸ πτύελον μὴ χωρέῃ κατὰ τὸν λόγον , μηδὲ χολώδεες αἱ διαχωρήσεις τῆς κοιλίας , μηδὲ εὔλυτοι καὶ ἄκρητοι γίνονται , μηδὲ οὖρον πολύ τε καὶ κάρτα , καὶ ὑπόστασιν ἔχον πολλὴν , ὑπηρετεῖται δὲ περιεστικῶς ὑπὸ τῶν λοιπῶν σημείων πάντως , τούτοισι χρὴ τὰς τοιαύτας ἀποστάσιας ἐλπίζειν ἔσεσθαι . γίνονται δὲ αἱ μὲν ἐς τὰ κάτω χωρία οἷς ἂν περὶ τὸ μὲν ὑποχόνδριον τοῦ φλέγματός τι ἐγγένηται , αἱ δὲ ἄνω οἷς ἂν τὸ μὲν ὑποχόνδριον λιπαρόν τε καὶ ἀνώδυνον διατελέῃ , δύσπνους δέ τινα χρόνον γενόμενος παύσηται ἄτερ προφάσιος ἄλλης . καὶ μὲν δὴ καὶ περὶ τῶν κατὰ τὰ ὑποχόνδρια οἰδημάτων διαλεγόμενος ᾧδέ πως εἶπε · σημαίνει δὲ τὰ τοιαῦτα οἰδήματα ἐν ἀρχῇ μὲν κίνδυνον θανάτου ὀλιγοχρονίου ἔσεσθαι · εἰ δὲ ὑπερβάλλει κ΄ ἡμέρας ὅ τε πυρετὸς ἔχων καὶ τὸ οἴδημα μὴ καθιστάμενον , εἰς διαπύησιν τρέπεται . γίνεται δὲ τουτέοισι ἐν τῇ α΄ περιόδῳ καὶ αἵματος ῥύσις διὰ ῥινῶν καὶ κάρτα ὠφελέει . ἀλλ’ ἐπανερέσθαι , μὴ κεφαλὴν ἀλγέουσιν ἢ ἀμβλυωπέουσιν . εἰ γὰρ εἴη τι τοιουτέων , ἐνταῦθα ἂν ῥέποι . μᾶλλον δὲ τοῖσι νεωτέροισι πέντε καὶ τριάκοντα ἐτέων τοῦ αἵματος τὴν ῥῆξιν προσδέχεσθαι . καὶ μὲν δὴ καὶ ταῦτα κατὰ τὸ προγνωστικὸν εἴρηται Ἱπποκράτει , δηλωτικὰ τρόπων κρίσεως · ὅσοι δ’ ἂν οὖρα λεπτὰ καὶ ὠμὰ οὐρέουσι πολὺν χρόνον , ἢν τὰ ἄλλα ὡς περιεσομένοισι σημεῖα ᾗ , τουτέοισιν ἀπόστασιν δεῖ προσδέχεσθαι εἰς τὰ κάτω τῶν φρενῶν χωρία . ἐν μὲν δὴ τῷ προγνωστικῷ ταῦτα διὰ συντόμων εἴρηται πρὸς αὐτοῦ , τὸν τῆς μελλούσης τρόπον κρίσεως , ὁποῖός τις ἔσοιτο διδάσκοντος · προστίθησι δ’ αὐτοῖς οὐκ ὀλίγα κατὰ μέρος κατά τε τὸ προῤῥητικὸν καὶ τὰ τῶν ἐπιδημικῶν , οἷον καὶ ὅτι πρὸ ῥίγεος ἐπισχέσιες τῶν οὔρων , καὶ ὅτι τὰ ἐξέρυθρα ὄμματα αἱμοῤῥαγικά . κατὰ ταὐτὰ δὲ καὶ περὶ τῶν δακρυόντων ὀφθαλμῶν καὶ τῶν μήλων τῶν ἐρυθρῶν καὶ τῆς ῥινὸς αὐτῆς . καὶ μὲν δὴ καὶ ὡς τὸ κάτω χεῖλος σειόμενον ἔμετον ἔσεσθαι προδηλοῖ , καὶ ὡς μετὰ κεφαλαλγίαν κῶμα καὶ κώφωσις ἐξαίφνης γενόμενα παρωτίδων ἐστὶ σημεῖα , καὶ ἄλλα πολλὰ τοιαῦτα κατὰ μέρος , ἃ δυνάμει περιέχεται πάντα διὰ τῶν κατὰ τὸ προγνωστικὸν εἰρημένων . ὅλως γὰρ οὐδὲν ἄλλο χρὴ σκοπεῖν ἐπὶ τοῦ τρόπου τῆς κρίσεως , ἀλλὰ τὴν ῥοπὴν τῆς φύσεως ἣν ἐνεδείξατο σαφῶς ὁ Ἱπποκράτης ἐν τῷ προγνωστικῷ , τοῦτο μὲν καρδιωγμοῦ καὶ ῥίγους μνημονεύσας , ἐφ’ ὧν ἔμετος ἔσεσθαι μέλλει , τοῦτο δὲ δυσπνοίας καὶ μαρμαρυγῶν , ἐφ’ ὧν αἱμοῤῥαγία διὰ ῥινῶν , ἔτι τε πρὸς τούτοις διοριζόμενος ὑπέρ τε τῶν διαχωρημάτων καὶ τῶν οὔρων , ἐν οἷς φησι · μηδὲ χολώδεες αἱ τῆς κοιλίης διαχωρήσιες , μηδὲ εὔλυτοί τε καὶ ἄκρητοι γίνονται , μήτ’ οὖρον πολὺ κάρτα καὶ ὑπόστασιν ἔχον πολλήν . εἰ γὰρ δή τι τούτων γένηται , δῆλον ὡς ἐνθάδε ῥέποι τὸ νόσημα , καὶ διὰ τούτων ἐκκαθαίρεται · μὴ ῥέποντος δὲ ἐνταῦθα καὶ μηκύνοντος περιεστικῶς , ἀπόστασιν ἔσεσθαι προσδοκᾷν · τεκμαίρεσθαι δὲ καὶ περὶ τούτων τὴν ῥοπὴν τῆς φύσεως . εἰς μὲν γὰρ τὰ κάτω χωρία φησὶν ἔσεσθαι αὐτοὺς οἷς ἂν περὶ τὸ ὑποχόνδριόν τι φλέγματος ἐγγένηται , τουτέστι τῆς φλογώσεώς τε καὶ θερμασίας , ἐπειδὴ κάτω ῥέπουσιν οἱ τὴν περιπνευμονίαν ἐργαζόμενοι χυμοί . σύμπαντα γὰρ τοῦτον τὸν λόγον ὡς ἐπὶ παραδείγματι ἐπὶ τῶν περιπνευμονικῶν ἐποιήσατο . μὴ ῥεπόντων δ’ αὐτῶν κάτω τὸ μὲν ὑποχόνδριον λιπαρόν τε καὶ ἀνώδυνον ἔσται διὰ παντὸς , ὁ δὲ ἄνθρωπος δύσπνους ἐπί τινα χρόνον γενήσεται χωρὶς προφάσιος φανερᾶς , καὶ δῆλον ὡς ἄνω τούτῳ τὰς ἀποστάσιας ἀναγκαῖον ἀκολουθεῖν , τουτέστιν εἰς τοὺς περὶ τὰ ὦτα ἀδένας . εὐθὺς δ’ ἂν αὐτῷ καὶ τῶν ἄλλων τι σημείων προσγένοιτο τῶν κατ’ αὐτὴν τὴν κεφαλὴν συμβαινόντων , οἷον κῶμα καὶ κώφωσις αἰφνίδιός τε καὶ παράλογος καὶ βάρος τῆς κεφαλῆς , ἢ καὶ τῶν κροτάφων , ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον . οὐδὲν οὖν λείπει γνώρισμα τρόπου κρίσεως , ἀλλ’ εἴρηται πάντα χωρὶς τῶν σφυγμῶν πρὸς Ἱπποκράτους . ἕπεσθαι δ’ οἱ πολλοὶ βραχυλογίᾳ παλαιᾷ μὴ γεγυμνασμένοι λείπειν οἴονταί τινα . λέγωμεν οὖν ἡμεῖς αὐτοῖς ἑτέρᾳ λέξει σαφεῖ τὰ αὐτά · τάχα γὰρ ἂν οὕτω γε μαθόντες οὔτ’ ἀδύνατον οἰήσονται προγνῶναι τὸν τρόπον τῆς ἐσομένης κρίσεως οὔτε ῥᾳθυμήσουσι ἔτι περὶ τὴν ἄσκησιν . ὅταν οὖν , ὅτε κρίσις ἔσται , προγνώσῃς ἐξ ὧν ἔμπροσθεν εἰρήκαμεν , ἐφεξῆς ὁποία τίς ἔσται διορίζεσθαι κατὰ τάδε . πρῶτον μὲν εἰ ὀξὺ καὶ θερμὸν τὸ νόσημα καὶ ἡ κρίσις ἐν ταῖς πρώταις περιόδοις . ἀναγκαῖον γὰρ ἐν ταῖς τοιαύταις κρίσεσιν οὐκ ἀπόστασιν , ἀλλ’ ἔκκρισιν ἀπαντῆσαι . δεύτερον δ’ εἰ χρόνιον καὶ βραδύ · σὺν ἀποσκήμμασι γὰρ εἰώθασι τὰ τοιαῦτα καθίστασθαι , καὶ μάλισθ’ ὅταν οὖρα λεπτὰ καὶ ὠμὰ πολὺν χρόνον οὐρῶσιν . εἰ γὰρ πολλὴν καὶ χρηστὴν ὑπόστασιν ἔχοντα , πεφθῆναι μᾶλλον εἰκὸς κατὰ βραχὺ τὴν νόσον , οὐκ εἰς ἀπόστασιν ὁρμῆσαι . τούτων δὲ διωρισμένων ἐφεξῆς σκεπτέον , εἰ μὲν ἐκκρίσει μέλλει κριθήσεσθαι , πότερον αἱμοῤῥαγία τις , ἢ ἱδρὼς , ἢ ἔμετος , ἢ διαχώρησις ἔσται γαστρός · εἰ δ’ ἀποσκήμματι , ποῖον μόριον , ἢ ἄρθρον ὑποδέξεται τὴν ἀπόστασιν . ἐπὶ δὲ τῶν ἐκκρίσει μελλόντων κρίνεσθαι χρὴ διχῶς διορίζεσθαι , τοῖς τε τῆς ἐσομένης τῆς ἐκκρίσεως σημείοις , εἰ παρείη , καὶ τοῖς τῶν ἄλλων , εἰ μὴ παρείη . βεβαιότερον γὰρ ἐλπίσεις τὸν ἑκάστοτε προδηλούμενον τρόπον τῆς κρίσεως , ἂν μηδεὶς τῶν ἄλλων περιέλκῃ . χρὴ τοίνυν ἐμὲ μὲν ἐφ’ ἑκάστου τὸν ἴδιον εἰπεῖν , σὲ δὲ ἐπὶ τῶν ἀῤῥώστων μὴ μόνον τοῦτον ὁρᾷν , ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον ἐπισκοπεῖν . εἰ γοῦν ἀλόγως γαστὴρ ἐπισχεθῇ , ἢ οὖρα , τῆς κρίσεως ἐγγὺς οὔσης , ἐλπίζειν χρὴ ῥῖγος · εἰ δὲ τοῦτο , διορίζεσθαι πότερον ἱδρὼς ἐπ’ αὐτῷ γένοιτο , ἢ ἔμετος , ἢ διαχώρησις γαστρὸς , ἤ τινα τούτων , ἢ πάντα . καὶ πρῶτον μὲν εἰς τὴν τοῦ νοσήματος ἰδέαν ἀποβλέπειν . εἰ γὰρ ἀκριβῶς εἴη περικαὲς , εὐθὺς ἂν καὶ ἡ τοῦ ῥίγους πρόγνωσις βεβαιοτέρα , χολῶδες γὰρ τὸ περικαές . εἴρηται δὲ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ὡς ὁ χυμὸς οὗτος , ἐπειδὰν σφοδρότερον κινηθῇ , ῥῖγος ἐργάζεται . μετὰ δὲ ταῦτα προσεπισκέπτεσθαι , πότερον τῶν οὔρων μόνον , ἢ καὶ τῆς γαστρὸς ἐπισχεθείσης ἐῤῥίγωσαν . εἰ μὲν γὰρ ἀμφοῖν , ἱδρὼς ἐξ ἀνάγκης ἔσται πολύς · εἰ δὲ τῶν οὔρων μόνων , ἐπισκέπτεσθαι χρὴ τὰ κατὰ τὴν γαστέρα , πότερον πλείω τῶν πρόσθεν , ἢ ἐλάττω πρὸ τῆς κρίσεως ἐπῆλθεν . εἰ μὲν γὰρ πλείω , ἐπισημότερον τὴν ἐνταῦθα ῥοπὴν γνωρίζειν , εἰ δὲ ἐλάττω , τὴν εἰς ἱδρῶτας , εἰ δὲ καὶ τὰ τῶν ἐμέτων παρείη σημεῖα , δι’ ἀμφοτέρων τῶν κρίσεων ὁ τοιοῦτος κριθήσεται , καὶ ἤτοι μᾶλλον κατὰ τὴν ἑτέραν ﻿ αὐτῶν , ἥτις ἂν ἐπικρατήσῃ μᾶλλον , ἢ ὁμοίως ἑκατέρωθεν , ὅταν ἴσα πως ᾖ τὰ γνωρίσματα . μὴ παρόντων δὲ τῶν ἐμετικῶν σημείων , ἱδρῶτας μόνον προσδέχεσθαι , καὶ μᾶλλον , ἐπειδὴ παραπαίωσιν οἱ κάμνοντες ἐπιδιδόντος τοῦ παροξυσμοῦ καὶ θερμότερα τὰ ἐκτὸς καὶ ἐρυθρότερα γίνεται καί τις ἀτμὸς ἀνίησι θερμὸς , οἷος οὐ πρόσθεν . εἰ δὲ καὶ κυματώδης ὁ σφυγμὸς γίνοιτο καὶ μαλακὸς ἐπισήμως , ἔτι μᾶλλον ἐλπίζειν ἱδρῶτας . ὁ σκληρὸς δὲ σφυγμὸς ἐμέτους μᾶλλον ἢ ἱδρῶτας προδηλοῦν εἴωθεν · ὁ μὲν γὰρ ὑψηλὸς ἁπάσης ἐκκρίσεώς ἐστι γνώρισμα , καθάπερ καὶ ὁ σφοδρός . μέγας δὲ εἴπερ εἴη , τῆς ἔξω κινήσεως μᾶλλον ἢ τῆς ἔσω σημεῖόν ἐστι . διττῆς δ’ οὔσης ἑκατέρας , τῆς μὲν ἔξω δι’ αἱμοῤῥαγίας καὶ ἱδρώτων , τῆς δ’ εἴσω ῥοπῆς διὰ γαστρὸς καὶ στομάχου , κυματώδης μὲν σφυγμὸς ἱδρῶτας , μέγας δὲ ἁπλῶς αἱμοῤῥαγίας προδηλώσει . τῆς δ’ εἴσω ῥοπῆς ἐπικρατούσης , ὅταν μὲν ἀπῇ τὰ τῶν ἐμέτων σημεῖα , διαχωρήσει γαστρὸς ὁ τοιοῦτος κριθήσεται · παρόντων δὲ δι’ ἐμέτων μᾶλλον . εἰ δὲ καὶ ταῦτα παρείη , καὶ ἡ γαστὴρ ἐπισήμως ὑπίῃ , δι’ ἀμφοτέρων . ἀνώμαλος δὲ ὁ σφυγμὸς ἐπὶ τῶν πλείστων μὲν γίνεται κρίσεων , καὶ μάλιστα ἐπειδὰν ἀγωνιστικόν τι καὶ περικινδυνευτικὸν ἔχωσιν . πολὺ δὲ μᾶλλον τῶν χολωδῶν εἰς τὴν γαστέρα συῤῥεόντων χυμῶν , ἅμα τῷ καὶ τά ἄλλα παρεῖναι τῶν ἐμέτων σημεῖα τὰ πρὸς Ἱπποκράτους εἰρημένα . καὶ οἱ σφυγμοὶ παντοίως ἀνώμαλοι γίνονται δακνομένου καὶ βαρυνομένου τοῦ στομάχου . ἀλλὰ τὰ μὲν ἀπὸ τῶν σφυγμῶν ἢ ὡς οὐ γινώσκων ὁ Ἱπποκράτης ἢ ὡς οὐκ ἀξιόλογα νομίζων οὐκ ἐξειργάσατο · τὰ δὲ τῶν ἐμέτων σημεῖα καρδιωγμοί τέ εἰσιν ἅμα πόνῳ κεφαλῆς καὶ σκοτόδινοι σὺν τοῖς προφαινομένοις τῶν ὄψεων ὀρφνώδεσι καὶ τῷ κάτω χείλει σειομένῳ καὶ πολλῷ καὶ λεπτῷ παραῤῥέοντι σιέλῳ . πάντα δὲ ταῦτα συμπίπτει χολώδους τε καὶ δακνώδους χυμοῦ κατά τε τὴν γαστέρα καὶ τὸν στόμαχον ἠθροισμένου καὶ δάκνοντός τε ἅμα τὸ στόμα τῆς γαστρὸς , ὃ δὴ καρδίαν ἐκάλουν οἱ παλαιοὶ , καὶ σὺν αὐτῷ καὶ τὸν στόμαχον ὅλον ἔσω καὶ κάτω κατασπῶντος , ὅθενπερ καὶ τὸ χεῖλος αὐτοῖς σείεται καὶ σίελον παραῤῥεῖ λεπτόν . ὀρφνώδη δέ τινα πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν φαίνονται καὶ ἰλιγγιῶσι καὶ σκοτοδινιῶσι καὶ κεφαλαλγοῦσι , ἀναθυμιωμένου τινὸς ἐκ τοῦ χολώδους χυμοῦ , καὶ προσέτι τῇ κατὰ νεῦρα συμπαθείᾳ . τὰ δὲ τῶν αἱμοῤῥαγιῶν ἴδια μαρμαρυγαὶ μὲν , ὅτι ξανθὸς ὁ χυμὸς , ἀμβλυωγμοὶ δὲ , ὅτι πολὺς ἀθρόως ἀναφερόμενος ἐμφράττει τὰς ὀδοὺς τοῦ πνεύματος . οὕτω δὲ καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ δακρύουσι τῷ πλήθει τοῦ ῥεύματος , ὥσπερ κᾀν ταῖς ὀφθαλμίαις . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐρυθροὶ φαίνονται σὺν τοῖς μήλοις ἐνίοτε καὶ ταῖς ῥισίν . ἴδιον δὲ τῶν αἱμοῤῥαγιῶν καὶ ἡ τῶν ὑποχονδρίων σύντασις , οὐ μετ’ ὀδύνης . ἔστι γὰρ καὶ τοῦτο τῆς ἄνω ῥοπῆς τοῦ αἵματος οὐ σμικρὸν γνώρισμα , καθάπερ οὖν καὶ ἡ δύσπνοια · καὶ γὰρ ἥδε διεξερχομένου τοῦ αἵματος εἰς τὸν θώρακα γίνεται , σὺν ὀδύνῃ δὲ εἴπερ ἐκταθείη τὸ ὑποχόνδριον , οὐχ αἱμοῤῥαγίας ἐσομένης σημεῖα , ἀλλὰ φλεγμονῆς τινος αὐτόθι γεγενημένης ἐστὶ σύμπτωμα . καὶ μὲν δὴ καὶ τὸ τῆς κεφαλῆς ἄλγημα , κᾂν εἰ κοινὸν ἐμέτων τε καὶ αἱμοῤῥαγιῶν εἴη σημεῖον , ἀλλά τοι κᾀνταῦθα τὸ μὲν οἷον δακνῶδες ἐμέτου , τὸ δὲ οἷον βαρὺ καὶ διατεῖνον καὶ σφύζον καὶ θερμὸν αἱμοῤῥαγίας ἴδιον . οὕτω δὲ καὶ τῶν κατὰ τὰ ὑποχόνδρια σπλάγχνων αἱ φλεγμοναὶ τῶν αἱμοῤῥαγιῶν εἰσιν αἴτιά τε ἅμα καὶ σημεῖα , μέλλοντός γε κριθήσεσθαι τοῦ νοσήματος ἐκκρίσεσιν . εἰ δὲ τὸ μὲν ἀνάπαλιν αἱμοῤῥαγοῖ , οὐκ ἀγαθόν ἐστιν . τὸ δὲ κατ’ ἴξιν ἀγαθὸν , ὡς Ἱπποκράτης λέγει καὶ ἡ πεῖρα διδάσκει , ῥᾷστον ἤδη σοι καὶ τὸν αἱμοῤῥαγήσοντα προειπεῖν μυκτῆρα , ἀφορμὴν τῆς αἱμοῤῥαγίας ἐξευρόντα . δεξιὸν μὲν γὰρ ὑποχόνδριον ἐκ δεξιοῦ μυκτῆρος ἀγαθὴν ἐπιφέρει τὴν κρίσιν , ἀριστερὸν δὲ ἐξ ἀριστεροῦ . μεμάθηκας δ’ ἔμπροσθεν ἤδη τά τε τῶν κακῶν καὶ τὰ τῶν ἀγαθῶν κρίσεων σημεῖα . τί δὴ οὖν ἔτι χαλεπὸν εἰπεῖν τὸν αἱμοῤῥαγήσοντα μυκτῆρα , καὶ τοῦ μέρους τοῦ πεπονθότος ἀκριβῶς γνωρισθῆναι δυναμένου , καὶ τοῦ τῆς κρίσεως ἤθους οὐκ ἂν λαθόντος καὶ τῶν αἱμοῤῥαγικῶν σημείων ἐναργῶς φαινομένων ; ἐπὶ τούτοις ἅπασι καὶ τὰ παρὰ τῆς ἡλικίας καὶ τῆς ὥρας καὶ τῆς χώρας καὶ τῆς φύσεως τοῦ κάμνοντος ἱκανὰ προδηλοῦν τὴν ἐσομένην αἱμοῤῥαγίαν . αἱμοῤῥαγίας μὲν δὴ καὶ ἐμέτων ἀκριβῆ τε καὶ ἴδια τὰ γνωρίσματα , δευτέρων δ’ ἐπὶ τούτοις τῶν ἱδρώτων . εἰ δέ γε διὰ γαστρὸς κρίσις ἔσεσθαι μέλλει , πρόδηλον μὲν οὐδὲν οὕτως οὐδὲ ἴδιον , ἀλλ’ ἐκ τοῦ παρεῖναι μὲν τὰ τῆς κρίσεως σημεῖα , μὴ παρεῖναι δὲ τῶν ἐμέτων , ἢ τὰ τῆς αἱμοῤῥαγίας , ἢ τὰ τῶν ἱδρώτων , ἔνεστι συλλογίσασθαι . καί τοι κᾂν εἰ μηδὲν ἐκείνων παρείη , οὔπω τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ δὴ αἱμοῤῥοΐδος ἐγχωρεῖ γενέσθαι τὴν κρίσιν , ἢ γυναιξὶν ἐπιμηνίων , οὐ μὴν ἀδύνατον οὐδὲν διορίζεσθαι . βάρος μὲν γὰρ ἐπίσημον ὀσφύος καὶ ἄλγημα καὶ τάσις ἐνταῦθα προηγεῖται τῶν ἐπιμηνίων . αἱμοῤῥοῒς δὲ οὐ πᾶσι σύνηθές ἐστιν , ὅσοις οὖν ἐστι , τούτοις μόνοις οὐκ ἄν τις ῥᾳδίως διορίσειε . τοῖς δ’ ἄλλοις ἅπασιν , ἐπειδὰν μὲν παρῇ πέψεώς τε καὶ κρίσεως σημεῖα , μὴ παρῇ δὲ ἐμέτων ἢ αἱμοῤῥαγίας ἢ ἱδρώτων , ἐκταραχθήσεται πάντως ἡ γαστήρ . οὕτω μὲν δεῖ διακρίνειν ἴδιά τε καὶ κοινὰ τρόπων κρίσεως γνωρίσματα τῶν ἐκκρίσει δηλονότι μελλόντων κριθήσεσθαι νοσημάτων . εἰ δὲ εἰς ἀπόσκημμα τρέποιτο , κοινὰ μὲν ἅπαντα γνωρίσματα , σωτηρίως τοῦ κάμνοντος ἔχοντος , τὸ μήτε λύεσθαι τὸ νόσημα μήτε οὖρον πολὺ καὶ πολλὴν ὑπόστασιν ἔχον , ἀλλ’ ὠμὸν καὶ λεπτὸν φαίνεσθαι · τὰ δ’ ἴδια τῶν μὲν μὴ λίαν κεχρονικότων , εἰ δυσπνούστερος ὁ κάμνων ἐξαίφνης γινόμενος ἀποπαύσαιτο μὲν ἐν τάχει τῆς δυσπνοίας , διαδέξαιτο δ’ ἂν αὐτὸν ὀδύνη , καὶ βάρος τῆς κεφαλῆς καὶ κῶμα καὶ κώφωσις , εἰς τοὺς ὑπὸ τοῖς ὠσὶν ἀδένας ἀνάγκη τούτῳ γενέσθαι τὴν ἀπόστασιν . εἰ δ’ εἴη πολυχρόνιον ἤδη τὸ νόσημα , καὶ μήτε τούτων παρείη μηδὲν , ἐμφαίνοιτο δέ τινι τῶν κάτω χωρίων ἢ βάρος , ἢ τάσις , ἢ φλόγωσις , ἢ ὀδύνη , κάτω τούτῳ τὴν ἀπόστασιν ἔσεσθαι προσδοκᾷν . παράδειγμα δ’ ἑκατέρας τῆς ἀποστάσεως ἓν νόσημα ποιησάμενος ὁ Ἱπποκράτης ἐν τῷ προγνωστικῷ τοῖς δυναμένοις συνορᾷν τὸν λόγον ἐδίδαξε καὶ ὡς χρὴ καθόλου περὶ πασῶν ἀποστάσεων συλλογίζεσθαι , διό μοι κᾀγὼ δοκῶ καταπαύειν ἐνταῦθα τὸν ἐνεστῶτα λόγον . εἰ γάρ τις τοῖς ὑφ’ Ἱπποκράτους εἰρημένοις προσθεὶς ταυτὶ τὰ ἡμέτερα μήπω τεχνικὸς γέγονεν , ἢ προγνωστικὸς κρίσεων , ἐν τῷ μετὰ τούτου συγγράμματι , τελευταίῳ τῆς προκειμένης ἡμῖν ἐσομένῳ πραγματείας , ἐλπίζω τὸ λεῖπον αὐτῆς ἐπιμαθήσεσθαι , τοῖς μὲν γὰρ συνετοῖς , ἐξαρκεῖ καὶ ταῦτα καὶ οὐδὲν ἔτι τετάρτου λόγου προσδεῖ .
Lemmas: ὁποῖος δέ τις εἰμί , τουτέστι εἰ διά αἱμορραγία , ἤ ἔμετος , ἤ ἱδρώς , ἤ τις ἄλλος ὁ πολλάκις ἤδη προλέγω , ἐφεξῆς πειράω διηγέομαι , ὁ ἀρχή ᾀνταῦθη ὁ λόγος ποιέω ἀπό ὁ σύμπας ἐγώ ὁ ἀγαθός μάθημα ἡγεμών , ἐν μέν ὁ πρῶτος ὁ ἐπιδημία ὧδε πως λέγω · ὁ περί ὁ κεφαλή καί ὁ τράχηλος ἄλγημα καί βάρος σύν πυρετός καί . ἄνευ πυρετός φρενιτικός μέν σπασμός , καί ἰώδης ἐπάν ἐμέω , ἔνιοι ταχυθάνατος οὗτος . ἐν καῦσος δέ καί ὁ ἄλλος πυρετός , ὅς μέν τράχηλος πόνος καί κρόταφος βάρος , καί σκοτώδης ὁ περί ὁ ὄψις , ἤ καί ὑποχόνδριος σύντασις οὐ μετά ὀδύνη , αἱμορραγέω διά ῥίς . ὅς δέ βάρος μέν ὅλος ὁ κεφαλή , καρδιωγμός δέ καί ἀσώδης εἰμί , ἐπανεμέω χολώδης καί φλεγματώδης . ὁ πολύς δέ παίδιος ἐν ὁ τοιουτέοισιν ὁ σπασμός μάλα , γυνή δέ καί οὗτος καί ἀπό ὑστέρα πόνος , πρέσβυς δέ καί ὁπόσος ἤδη ὁ θερμός κρατέω παραπληγικός , ἤ μανικός , ἤ μελαγχολικός , καί στέρησις ὀφθαλμός . ἐν δέ αὐτός προγνωστικός Ἱπποκράτης ὧδε πως πάλιν φημί · ὅστις δέ ἄν ὁ πυρετός μηκύνω περιεστικός διάκειμαι ὁ ἄνθρωπος , μήτε ὀδύνη ἔχω διά φλεγμονή μήτε διά ἄλλος πρόφασις ἐμφανής , τούτεος προσδέχομαι ἀπόστασις μετά οἴδημα τε καί ὀδύνη εἰς τις ὁ ἄρθρον , καί οὐ ἥσσων ὁ κάτω . μάλα δέ γίγνομαι καί ἐν ἐλαχύς χρόνος ὁ τοιοῦτος ἀπόστασις ὁ νέος τριάκοντα ἔτος . ἐπισκοπέω δέ εὐθύς χρή ὁ περί ὁ ἀπόστασις εἰ ἄν ἡμέρα ὁ πυρετός ὑπερβάλλω . ὁ δέ γεραιός ἥσσων γίγνομαι , πολυχρόνιος εἰμί ὁ πυρετός . χρή δέ ὁ μέν τοιοῦτος ἀπόστασις προσδέχομαι , συνεχής εἰμί ὁ πυρετός , εἰς δέ τεταρταῖος καθίστημι , ἐάν διαλείπω καί ἐπιλαμβάνω πλανάω τρόπος . καί οὗτος πᾶς ποιέω ὁ φθινόπωρον πελάζω . ὥσπερ δέ ὁ νέος τριάκοντα ἔτος ἀπόστασις γίγνομαι , οὕτως ὁ τεταρταῖος μάλα ὁ τριάκοντα ἔτος καί γεραιός . ὁ δέ ἀπόστασις οἶδα χρή μάλα ὁ χειμών γίγνομαι , χρόνιος δέ παύω , ἥσσων τε παλινδρομέω , ἱκανός μέν καί οὗτος καί πάνυ σαφής ὁ περί ὁ ἀπόστασις λέγω . συνάπτω δέ αὐτός ἐφεξῆς ὁ περί ὁ ἔκκρισις ὧδε πως φημί · ὅστις δέ ἄν ἐν πυρετός μή θανατώδης , φημί , κεφαλή ἀλγέω , ἤ καί ὀρφνώδης τις πρό ὀφθαλμός φαίνω , ἐάν καρδιωγμός τούτεος προσγίγνομαι , χολώδης ἔμετος πάρειμι · ἐάν δέ καί ῥῖγος ἐπιλαμβάνω , καί ὁ κάτω ὁ ὑποχόνδριος ψυχρός εἰμί , ταχύς ἔτι ὁ ἔμετος πάρειμι . ἐάν δέ τις καί πίνω , ἤ ἐσθίω ὑπό οὗτος ὁ χρόνος , κάρτα ταχύς ἐμέω . οὗτος δέ ὅς ἄν ἄρχω ὁ πόνος ὁ πρῶτος ἡμέρα , τεταρταῖος πιέζω μάλα ἤ πεμπταῖος , εἰς δέ ὁ ζʹ ἀπαλλάσσω . ὁ μέντοι πολύς αὐτός ἄρχω μέν πονέω τριταῖος , χειμάζω δέ πεμπταῖος μάλα , ἀπαλλάσσω δέ ἐνναταῖος ἤ ἑνδεκαταῖος · ὁ δέ ἄν ἄρχω πεμπταῖος πονέω , καί ἄλλος κατά λόγος αὐτός ὁ πρόσθεν γίγνομαι , εἰς τεσσαρεσκαιδέκατος . γίγνομαι δέ οὗτος ὁ μέν ἀνήρ καί ὁ γυνή ἐν τριταῖος μάλα , ὁ δέ νέος γίγνομαι μέν καί ἐν οὗτος , μάλα δέ ἐν ὁ συνεχής πυρετός καί ἐν ὁ γνήσιος τριταῖος . ὅς δέ ἄν ἐν τοιουτότροπος πυρετός κεφαλή ἀλγέω ἀντί μέν ὁ ὀρφνώδης τις πρό ὁ ὀφθαλμός φαίνω ἀμβλυωγμός γίγνομαι , ἤ μαρμαρυγή προφαίνω · ἀντί δέ ὁ καρδιώσσω ἐν ὁ ὑποχόνδριος ἐπί δεξιός , ἤ ἐπί ἀριστερός συντείνω τις μήτε σύν ὀδύνη μήτε σύν φλεγμονή , αἷμα διά ὁ ῥίς οὗτος ῥέω προσδέχομαι ἀντί ὁ ἔμετος , μάλα δέ ἐνταῦθα ὁ νέος τριάκοντα ἔτος ὁ αἷμα ὁ ῥύσις προσδέχομαι · ὁ δέ τριάκοντα ἔτος καί γεραιός ἥσσων , ἀλλά ὁ ἔμετος οὗτος προσδέχομαι χρή . καί οὗτος μέν οὖν ἱκανός . πρός οὗτος δέ οὐδείς ἥσσων κᾀκείνος μιμνῄσκω προσήκω ὁ ἐν αὐτός βιβλίον γράφω ὑπό Ἱπποκράτης · κεφαλή δέ ὀδύνη ἰσχυρός καί συνεχής σύν πυρετός . εἰ μέν τις ὁ θανατώδης σημεῖον προσγίγνομαι , ὀλέθριος κάρτα · εἰ δέ ἄτερ σημεῖον τοιοῦτος , ὑπερβάλλω ὁ ὀδύνη ἄν ἡμέρα , προσεπισκέπτομαι χρή αἷμα ῥῆξις διά ῥίς , ἤ ἄλλος ἀπόστασις εἰς ὁ κάτω χωρίον . ἔστε ἄν δέ ὁ ὀδύνη νεαρός εἰμί , προσδέχομαι χρή αἷμα ῥῆξις διά ῥίς , ἤ ἐμπύησις . ἄλλος τε καί ἐάν ὁ ὀδύνη περί ὁ κρόταφος εἰμί καί ὁ μέτωπον . μάλα δέ χρή ὁ μέν αἷμα προσδέχομαι ὁ ῥῆξις ὁ νέος πέντε καί τριάκοντα ἔτος , ὁ δέ γεραιός ὁ ἐμπύησις . καί μέν δή εἰͅν ὁ ὁ περιπνευμονικός λόγος · ὅς δέ ἄν ἀπόστασις , φημί , γίγνομαι ἐκ ὁ περιπνευμονικός περί ὁ οὖς , καί ἐκπυέω , ἤ εἰς ὁ κάτω χωρίον , καί συρριγόω , οὗτος περιγίγνομαι . εἶτα ἐπιφέρω ﻿ λέγω · ὑποσκέπτομαι δέ χρή καί ὁ τοιόσδε ὧδε · ἐάν ὁ τε πυρετός ἔχω καί ὀδύνη μή παύω εἰμί καί ὁ πτύελον μή χωρέω κατά ὁ λόγος , μηδέ χολώδης ὁ διαχώρησις ὁ κοιλία , μηδέ εὔλυτος καί ἄκρατος γίγνομαι , μηδέ οὖρος πολύς τε καί κάρτα , καί ὑπόστασις ἔχω πολύς , ὑπηρετέω δέ περιεστικός ὑπό ὁ λοιπός σημεῖον πάντως , οὗτος χρή ὁ τοιοῦτος ἀπόστασις ἐλπίζω εἰμί . γίγνομαι δέ ὁ μέν εἰς ὁ κάτω χωρίον ὅς ἄν περί ὁ μέν ὑποχόνδριος ὁ φλέγμα τις ἐγγίγνομαι , ὁ δέ ἄνω ὅς ἄν ὁ μέν ὑποχόνδριος λιπαρός τε καί ἀνώδυνος διατελέω , δύσπνους δέ τις χρόνος γίγνομαι παύω ἄτερ πρόφασις ἄλλος . καί μέν δή καί περί ὁ κατά ὁ ὑποχόνδριος οἴδημα διαλέγω ὧδε πως λέγω · σημαίνω δέ ὁ τοιοῦτος οἴδημα ἐν ἀρχή μέν κίνδυνος θάνατος ὀλιγοχρόνιος εἰμί · εἰ δέ ὑπερβάλλω ἄν ἡμέρα ὁ τε πυρετός ἔχω καί ὁ οἴδημα μή καθίστημι , εἰς διαπύησις τρέπω . γίγνομαι δέ οὗτος ἐν ὁ αʹ περίοδος καί αἷμα ῥύσις διά ῥίς καί κάρτα ὠφελέω . ἀλλά ἐπανέρομαι , μή κεφαλή ἀλγέω ἤ ἀμβλυωπέω . εἰ γάρ εἰμί τις τοιοῦτος , ἐνταῦθα ἄν ῥέπω . μάλα δέ ὁ νέος πέντε καί τριάκοντα ἔτος ὁ αἷμα ὁ ῥῆξις προσδέχομαι . καί μέν δή καί οὗτος κατά ὁ προγνωστικός λέγω Ἱπποκράτης , δηλωτικός τρόπος κρίσις · ὅσος δέ ἄν οὖρον λεπτός καί ὠμός οὐρέω πολύς χρόνος , ἐάν ὁ ἄλλος ὡς περιέννυμι σημεῖον ἵημι , τόυτεος ἀπόστασις δέω προσδέχομαι εἰς ὁ κάτω ὁ φρήν χωρίον . ἐν μέν δή ὁ προγνωστικός οὗτος διά σύντομος λέγω πρός αὐτός , ὁ ὁ μέλλω τρόπος κρίσις , ὁποῖος τις εἰμί διδάσκω · προστίθημι δέ αὐτός οὐ ὀλίγος κατά μέρος κατά τε ὁ προρρητικός καί ὁ ὁ ἐπιδημικός , οἷος καί ὅτι πρό ῥῖγος ἐπίσχεσις ὁ ὅρος , καί ὅτι ὁ ἐξέρυθρος ὄμμα αἱμορραγικός . κατά αὐτός δέ καί περί ὁ δακρύω ὀφθαλμός καί ὁ μῆλον ὁ ἐρυθρός καί ὁ ῥίς αὐτός . καί μέν δή καί ὡς ὁ κάτω χεῖλος σείω ἔμετος εἰμί προδηλόω , καί ὡς μετά κεφαλαλγία κῶμα καί κώφωσις ἐξαίφνης γίγνομαι παρωτίς εἰμί σημεῖον , καί ἄλλος πολύς τοιοῦτος κατά μέρος , ὅς δύναμις περιέχω πᾶς διά ὁ κατά ὁ προγνωστικός λέγω . ὅλος γάρ οὐδείς ἄλλος χρή σκοπέω ἐπί ὁ τρόπος ὁ κρίσις , ἀλλά ὁ ῥοπή ὁ φύσις ὅς ἐνδείκνυμι σαφής ὁ Ἱπποκράτης ἐν ὁ προγνωστικός , οὗτος μέν καρδιωγμός καί ῥῖγος μνημονεύω , ἐπί ὅς ἔμετος εἰμί μέλλω , οὗτος δέ δύσπνοια καί μαρμαρυγή , ἐπί ὅς αἱμορραγία διά ῥίς , ἔτι τε πρός οὗτος διορίζω ὑπέρ τε ὁ διαχώρημα καί ὁ ὅρος , ἐν ὅς φημί · μηδέ χολώδης ὁ ὁ κοιλία διαχώρησις , μηδέ εὔλυτος τε καί ἄκρατος γίγνομαι , μήτε οὖρος πολύς κάρτα καί ὑπόστασις ἔχω πολύς . εἰ γάρ δή τις οὗτος γίγνομαι , δῆλος ὡς ἐνθάδε ῥέπω ὁ νόσημα , καί διά οὗτος ἐκκαθαίρω · μή ῥέπω δέ ἐνταῦθα καί μηκύνω περιεστικός , ἀπόστασις εἰμί προσδοκάω · τεκμαίρομαι δέ καί περί οὗτος ὁ ῥοπή ὁ φύσις . εἰς μέν γάρ ὁ κάτω χωρίον φημί εἰμί αὐτός ὅς ἄν περί ὁ ὑποχόνδριος τις φλέγμα ἐγγίγνομαι , τουτέστι ὁ φλόγωσις τε καί θερμασία , ἐπειδή κάτω ῥέπω ὁ ὁ περιπνευμονία ἐργάζομαι χυμός . σύμπας γάρ οὗτος ὁ λόγος ὡς ἐπί παράδειγμα ἐπί ὁ περιπνευμονικός ποιέω . μή ῥέπω δέ αὐτός κάτω ὁ μέν ὑποχόνδριος λιπαρός τε καί ἀνώδυνος εἰμί διά πᾶς , ὁ δέ ἄνθρωπος δύσπνους ἐπί τις χρόνος γίγνομαι χωρίς πρόφασις φανερός , καί δῆλος ὡς ἄνω οὗτος ὁ ἀπόστασις ἀναγκαῖος ἀκολουθέω , τουτέστι εἰς ὁ περί ὁ οὖς ἀδήν . εὐθύς δέ ἄν αὐτός καί ὁ ἄλλος τις σημεῖον προσγίγνομαι ὁ κατά αὐτός ὁ κεφαλή συμβαίνω , οἷος κῶμα καί κώφωσις αἰφνίδιος τε καί παράλογος καί βάρος ὁ κεφαλή , ἤ καί ὁ κρόταφος , ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος . οὐδείς οὖν λείπω γνώρισμα τρόπος κρίσις , ἀλλά λέγω πᾶς χωρίς ὁ σφυγμός πρός Ἱπποκράτης . ἕπομαι δέ ὁ πολύς βραχυλογία παλαιός μή γυμνάζω λείπω οἴομαι τις . λέγω οὖν ἐγώ αὐτός ἕτερος λέξις σαφής ὁ αὐτός · τάχα γάρ ἄν οὕτως γε μανθάνω οὔτε ἀδύνατος οἴομαι προγιγνώσκω ὁ τρόπος ὁ εἰμί κρίσις οὔτε ῥᾳθυμέω ἔτι περί ὁ ἄσκησις . ὅταν οὖν , ὅτε κρίσις εἰμί , προγνοέω ἐκ ὅς ἔμπροσθεν λέγω , ἐφεξῆς ὁποῖος τίς εἰμί διορίζω κατά ὅδε . πρῶτος μέν εἰ ὀξύς καί θερμός ὁ νόσημα καί ὁ κρίσις ἐν ὁ πρῶτος περίοδος . ἀναγκαῖος γάρ ἐν ὁ τοιοῦτος κρίσις οὐ ἀπόστασις , ἀλλά ἔκκρισις ἀπαντάω . δεύτερος δέ εἰ χρόνιος καί βραδύς · σύν ἀπόσκημμα γάρ εἴωθα ὁ τοιοῦτος καθίστημι , καί μάλα ὅταν οὖρον λεπτός καί ὠμός πολύς χρόνος οὐρέω . εἰ γάρ πολύς καί χρηστός ὑπόστασις ἔχω , πέσσω μάλα ἔοικα κατά βραχύς ὁ νόσος , οὐ εἰς ἀπόστασις ὁρμάω . οὗτος δέ διορίζω ἐφεξῆς σκοπέω , εἰ μέν ἔκκρισις μέλλω κρίνω , πότερος αἱμορραγία τις , ἤ ἱδρώς , ἤ ἔμετος , ἤ διαχώρησις εἰμί γαστήρ · εἰ δέ ἀπόσκημμα , ποῖος μόριον , ἤ ἄρθρον ὑποδέχομαι ὁ ἀπόστασις . ἐπί δέ ὁ ἔκκρισις μέλλω κρίνω χρή διχῶς διορίζω , ὁ τε ὁ εἰμί ὁ ἔκκρισις σημεῖον , εἰ πάρειμι , καί ὁ ὁ ἄλλος , εἰ μή πάρειμι . βέβαιος γάρ ἐλπίζω ὁ ἑκάστοτε προδηλόω τρόπος ὁ κρίσις , ἐάν μηδείς ὁ ἄλλος περιέλκω . χρή τοίνυν ἐγώ μέν ἐπί ἕκαστος ὁ ἴδιος λέγω , σύ δέ ἐπί ὁ ἄρρωστος μή μόνος οὗτος ὁράω , ἀλλά καί ὁ ἄλλος ἕκαστος ἐπισκοπέω . εἰ γοῦν ἄλογος γαστήρ ἐπέχω , ἤ οὖρον , ὁ κρίσις ἐγγύς εἰμί , ἐλπίζω χρή ῥῖγος · εἰ δέ οὗτος , διορίζω πότερος ἱδρώς ἐπί αὐτός γίγνομαι , ἤ ἔμετος , ἤ διαχώρησις γαστήρ , ἤ τις οὗτος , ἤ πᾶς . καί πρῶτος μέν εἰς ὁ ὁ νόσημα ἰδέα ἀποβλέπω . εἰ γάρ ἀκριβής εἰμί περικαής , εὐθύς ἄν καί ὁ ὁ ῥῖγος πρόγνωσις βέβαιος , χολώδης γάρ ὁ περικαής . λέγω δέ ἐν ὁ ἔμπροσθεν ὡς ὁ χυμός οὗτος , ἐπειδάν σφοδρός κινέω , ῥῖγος ἐργάζομαι . μετά δέ οὗτος προσεπισκέπτομαι , πότερος ὁ ὅρος μόνος , ἤ καί ὁ γαστήρ ἐπέχω ῥιγόω . εἰ μέν γάρ ἄμφω , ἱδρώς ἐκ ἀνάγκη εἰμί πολύς · εἰ δέ ὁ ὅρος μόνος , ἐπισκοπέω χρή ὁ κατά ὁ γαστήρ , πότερος πολύς ὁ πρόσθεν , ἤ ἐλαχύς πρό ὁ κρίσις ἐπέρχομαι . εἰ μέν γάρ πολύς , ἐπίσημος ὁ ἐνταῦθα ῥοπή γνωρίζω , εἰ δέ ἐλαχύς , ὁ εἰς ἱδρώς , εἰ δέ καί ὁ ὁ ἔμετος πάρειμι σημεῖον , διά ἀμφότερος ὁ κρίσις ὁ τοιοῦτος κρίνω , καί ἤτοι μάλα κατά ὁ ἕτερος ﻿ αὐτός , ὅστις ἄν ἐπικρατέω μάλα , ἤ ὅμοιος ἑκατέρωθεν , ὅταν ἴσος πως εἰμί ὁ γνώρισμα . μή πάρειμι δέ ὁ ἐμετικός σημεῖον , ἱδρώς μόνος προσδέχομαι , καί μάλα , ἐπειδή παραπαίω ὁ κάμνω ἐπιδίδωμι ὁ παροξυσμός καί θερμός ὁ ἐκτός καί ἐρυθρός γίγνομαι καί τις ἀτμός ἀνίημι θερμός , οἷος οὐ πρόσθεν . εἰ δέ καί κυματώδης ὁ σφυγμός γίγνομαι καί μαλακός ἐπίσημος , ἔτι μάλα ἐλπίζω ἱδρώς . ὁ σκληρός δέ σφυγμός ἔμετος μάλα ἤ ἱδρώς προδηλόω εἴωθα · ὁ μέν γάρ ὑψηλός ἅπας ἔκκρισις εἰμί γνώρισμα , καθά καί ὁ σφοδρός . μέγας δέ εἴπερ εἰμί , ὁ ἔξω κίνησις μάλα ἤ ὁ ἔσω σημεῖον εἰμί . δισσός δέ εἰμί ἑκάτερος , ὁ μέν ἔξω διά αἱμορραγία καί ἱδρώς , ὁ δέ εἴσω ῥοπή διά γαστήρ καί στόμαχος , κυματώδης μέν σφυγμός ἱδρώς , μέγας δέ ἁπλῶς αἱμορραγία προδηλόω . ὁ δέ εἴσω ῥοπή ἐπικρατέω , ὅταν μέν ἀπέρχομαι ὁ ὁ ἔμετος σημεῖον , διαχωρέω γαστήρ ὁ τοιοῦτος κρίνω · πάρειμι δέ διά ἔμετος μάλα . εἰ δέ καί οὗτος πάρειμι , καί ὁ γαστήρ ἐπίσημος ὑπέρχομαι , διά ἀμφότερος . ἀνώμαλος δέ ὁ σφυγμός ἐπί ὁ πολύς μέν γίγνομαι κρίσις , καί μάλα ἐπειδάν ἀγωνιστικός τις καί περικινδυνευτικός ἔχω . πολύς δέ μάλα ὁ χολώδης εἰς ὁ γαστήρ συρρέω χυμός , ἅμα ὁ καί ὁ ἄλλος πάρειμι ὁ ἔμετος σημεῖον ὁ πρός Ἱπποκράτης λέγω . καί ὁ σφυγμός παντοίως ἀνώμαλος γίγνομαι δάκνω καί βαρύνω ὁ στόμαχος . ἀλλά ὁ μέν ἀπό ὁ σφυγμός ἤ ὡς οὐ γιγνώσκω ὁ Ἱπποκράτης ἤ ὡς οὐ ἀξιόλογος νομίζω οὐ ἐξεργάζομαι · ὁ δέ ὁ ἔμετος σημεῖον καρδιωγμός τε εἰμί ἅμα πόνος κεφαλή καί σκοτόδινος σύν ὁ προφαίνω ὁ ὄψις ὀρφνώδης καί ὁ κάτω χεῖλος σείω καί πολύς καί λεπτός παραρρέω σίαλον . πᾶς δέ οὗτος συμπίπτω χολώδης τε καί δακνώδης χυμός κατά τε ὁ γαστήρ καί ὁ στόμαχος ἀθροίζω καί δάκνω τε ἅμα ὁ στόμα ὁ γαστήρ , ὅς δή καρδία καλέω ὁ παλαιός , καί σύν αὐτός καί ὁ στόμαχος ὅλος ἔσω καί κάτω κατασπάω , ὅθεν καί ὁ χεῖλος αὐτός σείω καί σίελον παραρρέω λεπτός . ὀρφνώδης δέ τις πρό ὁ ὀφθαλμός φαίνω καί ἰλιγγιάω καί σκοτοδινιάω καί κεφαλαλγέω , ἀναθυμιάω τις ἐκ ὁ χολώδης χυμός , καί προσέτι ὁ κατά νεῦρον συμπάθεια . ὁ δέ ὁ αἱμορραγία ἴδιος μαρμαρυγή μέν , ὅτι ξανθός ὁ χυμός , ἀμβλυωγμός δέ , ὅτι πολύς ἀθρόος ἀναφέρω ἐμφράσσω ὁ οὐδός ὁ πνεῦμα . οὕτως δέ καί ὁ ὀφθαλμός δακρύω ὁ πλῆθος ὁ ῥεῦμα , ὥσπερ εἰͅν ὁ ὀφθαλμία . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος ἐρυθρός φαίνω σύν ὁ μῆλον ἐνίοτε καί ὁ ῥίς . ἴδιος δέ ὁ αἱμορραγία καί ὁ ὁ ὑποχόνδριος σύντασις , οὐ μετά ὀδύνη . εἰμί γάρ καί οὗτος ὁ ἄνω ῥοπή ὁ αἷμα οὐ μικρός γνώρισμα , καθά οὖν καί ὁ δύσπνοια · καί γάρ ὅδε διεξέρχομαι ὁ αἷμα εἰς ὁ θώραξ γίγνομαι , σύν ὀδύνη δέ εἴπερ ἐκτείνω ὁ ὑποχόνδριος , οὐ αἱμορραγία εἰμί σημεῖον , ἀλλά φλεγμονή τις αὐτόθι γίγνομαι εἰμί σύμπτωμα . καί μέν δή καί ὁ ὁ κεφαλή ἄλγημα , ᾄν εἰ κοινός ἔμετος τε καί αἱμορραγία εἰμί σημεῖον , ἀλλά τοι ᾀνταῦθη ὁ μέν οἷος δακνώδης ἔμετος , ὁ δέ οἷος βαρύς καί διατείνω καί σφύζω καί θερμός αἱμορραγία ἴδιος . οὕτως δέ καί ὁ κατά ὁ ὑποχόνδριος σπλάγχνον ὁ φλεγμονή ὁ αἱμορραγία εἰμί αἴτιος τε ἅμα καί σημεῖον , μέλλω γε κρίνω ὁ νόσημα ἔκκρισις . εἰ δέ ὁ μέν ἀνάπαλιν αἱμορραγέω , οὐ ἀγαθός εἰμί . ὁ δέ κατά ἵξις ἀγαθός , ὡς Ἱπποκράτης λέγω καί ὁ πεῖρα διδάσκω , ῥᾴδιος ἤδη σύ καί ὁ αἱμορραγέω προλέγω μυκτήρ , ἀφορμή ὁ αἱμορραγία ἐξευρίσκω . δεξιός μέν γάρ ὑποχόνδριος ἐκ δεξιός μυκτήρ ἀγαθός ἐπιφέρω ὁ κρίσις , ἀριστερός δέ ἐκ ἀριστερός . μανθάνω δέ ἔμπροσθεν ἤδη ὁ τε ὁ κακός καί ὁ ὁ ἀγαθός κρίσις σημεῖον . τίς δή οὖν ἔτι χαλεπός λέγω ὁ αἱμορραγέω μυκτήρ , καί ὁ μέρος ὁ πάσχω ἀκριβής γνωρίζω δύναμαι , καί ὁ ὁ κρίσις ἦθος οὐ ἄν λανθάνω καί ὁ αἱμορραγικός σημεῖον ἐναργής φαίνω ; ἐπί οὗτος ἅπας καί ὁ παρά ὁ ἡλικία καί ὁ ὥρα καί ὁ χώρα καί ὁ φύσις ὁ κάμνω ἱκανός προδηλόω ὁ εἰμί αἱμορραγία . αἱμορραγία μέν δή καί ἔμετος ἀκριβής τε καί ἴδιος ὁ γνώρισμα , δεύτερος δέ ἐπί οὗτος ὁ ἱδρώς . εἰ δέ γε διά γαστήρ κρίσις εἰμί μέλλω , πρόδηλος μέν οὐδείς οὕτως οὐδέ ἴδιος , ἀλλά ἐκ ὁ πάρειμι μέν ὁ ὁ κρίσις σημεῖον , μή πάρειμι δέ ὁ ἔμετος , ἤ ὁ ὁ αἱμορραγία , ἤ ὁ ὁ ἱδρώς , ἔνειμι συλλογίζομαι . καί τοι ἔͅν εἰ μηδείς ἐκεῖνος πάρειμι , οὔπω οὗτος μόνος , ἀλλά καί δή αἱμορροΐς ἐγχωρέω γίγνομαι ὁ κρίσις , ἤ γυνή ἐπιμήνιος , οὐ μήν ἀδύνατος οὐδείς διορίζω . βάρος μέν γάρ ἐπίσημος ὀσφῦς καί ἄλγημα καί τάσις ἐνταῦθα προηγέομαι ὁ ἐπιμήνιος . αἱμορροίς δέ οὐ πᾶς συνήθης εἰμί , ὅσος οὖν εἰμί , οὗτος μόνος οὐ ἄν τις ῥᾴδιος διορίζω . ὁ δέ ἄλλος ἅπας , ἐπειδάν μέν παρέρχομαι πέψις τε καί κρίσις σημεῖον , μή παρέρχομαι δέ ἔμετος ἤ αἱμορραγία ἤ ἱδρώς , ἐκταράσσω πάντως ὁ γαστήρ . οὕτως μέν δέω διακρίνω ἴδιος τε καί κοινός τρόπος κρίσις γνώρισμα ὁ ἔκκρισις δηλονότι μέλλω κρίνω νόσημα . εἰ δέ εἰς ἀπόσκημμα τρέπω , κοινός μέν ἅπας γνώρισμα , σωτήριος ὁ κάμνω ἔχω , ὁ μήτε λύω ὁ νόσημα μήτε οὖρος πολύς καί πολύς ὑπόστασις ἔχω , ἀλλά ὠμός καί λεπτός φαίνω · ὁ δέ ἴδιος ὁ μέν μή λίαν χρονίζω , εἰ δύσπνοος ὁ κάμνω ἐξαίφνης γίγνομαι ἀποπαύω μέν ἐν τάχος ὁ δύσπνοια , διαδείκνυμι δέ ἄν αὐτός ὀδύνη , καί βάρος ὁ κεφαλή καί κῶμα καί κώφωσις , εἰς ὁ ὑπό ὁ οὖς ἀδήν ἀνάγκη οὗτος γίγνομαι ὁ ἀπόστασις . εἰ δέ εἰμί πολυχρόνιος ἤδη ὁ νόσημα , καί μήτε οὗτος πάρειμι μηδείς , ἐμφαίνω δέ τις ὁ κάτω χωρίον ἤ βάρος , ἤ τάσις , ἤ φλόγωσις , ἤ ὀδύνη , κάτω οὗτος ὁ ἀπόστασις εἰμί προσδοκάω . παράδειγμα δέ ἑκάτερος ὁ ἀπόστασις εἷς νόσημα ποιέω ὁ Ἱπποκράτης ἐν ὁ προγνωστικός ὁ δύναμαι συνοράω ὁ λόγος διδάσκω καί ὡς χρή καθόλου περί πᾶς ἀπόστασις συλλογίζομαι , διό ἐγώ ἐͅγώ δοκέω καταπαύω ἐνταῦθα ὁ ἐνίστημι λόγος . εἰ γάρ τις ὁ ὑπό Ἱπποκράτης λέγω προστίθημι οὗτος ὁ ἡμέτερος μήπω τεχνικός γίγνομαι , ἤ προγνωστικός κρίσις , ἐν ὁ μετά οὗτος σύγγραμμα , τελευταῖος ὁ πρόκειμαι ἐγώ εἰμί πραγματεία , ἐλπίζω ὁ λείπω αὐτός ἐφιμάω , ὁ μέν γάρ συνετός , ἐξαρκέω καί οὗτος καί οὐδείς ἔτι τέταρτος λόγος προσδέω .