galenus.de-crisibus-libri-iii 3.2
Μόνη τοίνυν ἁπλῶς κρίσις ἡ εἰς ὑγείαν ὀξύῤῥοπος μεταβολὴ προσαγορεύεται , καὶ γίνεται μὲν πάντως ἐπὶ φανεραῖς τισιν ἐκκρίσεσιν , ἢ ἀξιολόγοις ἀποστάσεσιν . ὅσα γὰρ ἄλλως ἐῤῥᾳστώνησεν , ὑποτροπιάζει κακοηθέστερον . ἡγεῖται δὲ τῶν ἐκκρίσεών τε καὶ τῶν ἀποστάσεων τούτων οὐ σμικρὰ ταραχὴ κατὰ τοῦ κάμνοντος σῶμα . καὶ γὰρ δυσφορίαι καὶ ἀγρυπνίαι καὶ παραφροσύναι καὶ κώματα καὶ δύσπνοιαι καὶ σκοτόδινοι καὶ δυσαισθησίαι καὶ ἀλγήματα κεφαλῆς καὶ τραχήλου καὶ στομάχου καὶ πολλῶν ἄλλων μορίων . ἐνίοις δὲ καὶ ὤτων ἦχοι καὶ μαρμαρυγαὶ πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν φαίνονται καὶ δάκρυον ἀκούσιον ἐκρεῖ καὶ οὖρον ἴσχεται καὶ χεῖλος σείεται , καὶ ἄλλο τι τρομῶδες γίνεται καὶ λήθη καὶ ἄγνοια τῶν παρόντων καὶ ῥῖγος σφοδρὸν ἐμπίπτει , καὶ τοὐπίπαν ὁ παροξυσμὸς προεισβάλλει τῆς συνήθους ὥρας καὶ καῦμα πολὺ καὶ δίψος ἀφόρητον ἕπεται καὶ βοῶσι καὶ ἀναπηδῶσιν , ὥσπερ ἔμπληκτοι , καὶ τὸ τῆς κατακλίσεως σχῆμα φυλάττειν οὐ δύνανται , κἄπειτ’ ἐξαίφνης ἱδρὼς ἐξέβρασε πολὺς , ἤ τις ἔμετος οὐκ ὀλίγος ἐπηκολούθησεν , ἢ γαστὴρ ἀθρόως κατέῤῥηξεν , ἢ καὶ λάβρως αἱμοῤῥαγοῦσιν , ἢ καὶ πάνθ’ ἅμα συμπίπτει , καὶ φόβος ἐπήρτηται τοῖς ὁρῶσιν οὐ μικρὸς , κᾀν τούτῳ τις ἰδιωτῶν παρὼν ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ πράγματος ἀναγκασθεὶς ἐξεφώνησεν ὡς ὁ κάμνων κρίνοιτο περὶ τῆς ζωῆς . οὐ γὰρ δὴ ἰατρῶν γέ τις ἰδίως ἔθετο τῷ γινομένῳ τοὔνομα , ἀλλ’ ἀνάγκη πᾶσα τὸν παραγενόμενον αὐτῷ ταραχθῆναί τε καὶ ῥῆξαι φωνὴν , καὶ κρίσιν ὀνομάσαι τὸ γινόμενον , ἰατροῦ γε μήν ἐστι γενναίου μήτε ταράσσεσθαι μήτ’ ἀγνοεῖν τὸ μέλλον ἀποβήσεσθαι . κάλλιον δὲ εἰ καὶ προγινώσκειν ἐσομένην κρίσιν ἀσκήσειεν . οὐδὲ γὰρ πόῤῥω που τὸ διαγινώσκειν τὴν ἤδη παροῦσαν ἐς ὅ τι τελευτήσει τοῦ προγινώσκειν ἐσομένην ἐστὶν , ἀλλ’ ἐκ τῆς αὐτῆς θεωρίας ἄμφω κατορθοῦται .
Lemmas: μόνος τοίνυν ἁπλῶς κρίσις ὁ εἰς ὑγεία ὀξύρροπος μεταβολή προσαγορεύω , καί γίγνομαι μέν πάντως ἐπί φανερός τις ἔκκρισις , ἤ ἀξιόλογος ἀπόστασις . ὅσος γάρ ἄλλος ῥᾳστωνέω , ὑποτροπιάζω κακοήθης . ἡγέομαι δέ ὁ ἔκκρισις τε καί ὁ ἀπόστασις οὗτος οὐ μικρός ταραχή κατά ὁ κάμνω σῶμα . καί γάρ δυσφορία καί ἀγρυπνία καί παραφροσύνη καί κῶμα καί δύσπνοια καί σκοτόδινος καί δυσαισθησία καί ἄλγημα κεφαλή καί τράχηλος καί στόμαχος καί πολύς ἄλλος μόριον . ἔνιοι δέ καί οὖς ἦχος καί μαρμαρυγή πρό ὁ ὀφθαλμός φαίνω καί δάκρυον ἀκούσιος ἐκρέω καί οὖρος ἴσχω καί χεῖλος σείω , καί ἄλλος τις τρομώδης γίγνομαι καί λήθη καί ἄγνοια ὁ πάρειμι καί ῥῖγος σφοδρός ἐμπίπτω , καί ἐπίπαν ὁ παροξυσμός προεισβάλλω ὁ συνήθης ὥρα καί καῦμα πολύς καί δίψος ἀφόρητος ἕπομαι καί βοάω καί ἀναπηδάω , ὥσπερ ἔμπληκτος , καί ὁ ὁ κατάκλισις σχῆμα φυλάσσω οὐ δύναμαι , ἔπειτα ἐξαίφνης ἱδρώς ἐκβράζω πολύς , ἤ τις ἔμετος οὐ ὀλίγος ἐπακολουθέω , ἤ γαστήρ ἀθρόος καταρρήγνυμι , ἤ καί λάβρος αἱμορραγέω , ἤ καί πάντῃ ἅμα συμπίπτω , καί φόβος ἐπαρτάω ὁ ὁράω οὐ μικρός , εἰμ̓ͅν οὗτος τις ἰδιώτης πάρειμι ὑπό αὐτός ὁ πρᾶγμα ἀναγκάζω ἐκφωνέω ὡς ὁ κάμνω κρίνω περί ὁ ζωή . οὐ γάρ δή ἰατρός γε τις ἴδιος τίθημι ὁ γίγνομαι ὄνομα , ἀλλά ἀνάγκη πᾶς ὁ παραγίγνομαι αὐτός ταράσσω τε καί ῥήγνυμι φωνή , καί κρίσις ὀνομάζω ὁ γίγνομαι , ἰατρός γε μήν εἰμί γενναῖος μήτε ταράσσω μήτε ἀγνοέω ὁ μέλλω ἀποβαίνω . καλός δέ εἰ καί προγιγνώσκω εἰμί κρίσις ἀσκέω . οὐδέ γάρ πρόσω που ὁ διαγιγνώσκω ὁ ἤδη πάρειμι εἰς ὅς τις τελευτάω ὁ προγιγνώσκω εἰμί εἰμί , ἀλλά ἐκ ὁ αὐτός θεωρία ἄμφω κατορθόω .