galenus.de-crisibus-libri-iii 1.20
Ὥστ’ οὐ μόνου τοῦ πρώτου καιροῦ κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας ἕξεις τινὰ τεχνικὸν στοχασμὸν , ἀλλὰ καὶ τῶν ἐφεξῆς . ἀκριβέστερον δὲ ἀεὶ καὶ μᾶλλον αὐτὸν προγνώσῃ , ταῖς ἐφεξῆς τετράσι προσέχων τὸν νοῦν . ἡ γὰρ ἐπιδείξασα πρώτη τὸ τῆς πέψεως σημεῖον ἀμυδρὸν αὐτή σοι σαφέστερον ἐνδείξεται τὸν ὑπόλοιπον χρόνον τῆς ἀρχῆς , εἰδότι γε τοῦτ’ ἤδη βεβαίως , ὅτι σύμπας ὁ χρόνος , ὁ μήπω μηδὲν ἔχων σαφὲς σημεῖον πέψεως , ὁ πρῶτός ἐστι τῶν τεσσάρων καιρῶν τοῦ νοσήματος , ὃν ἀρχὴν ὀνομάζομεν , εἰ γὰρ πρὸς τοῦτο ἀποβλέπεις , οὐδὲν ἔτι χαλεπὸν ἐξευρεῖν , εἰ ἐν τοσαῖσδε ταῖς πρώταις ἡμέραις ἀπεχώρησε τῶν κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν φανέντων τοσῶνδε , πόσαις ἔτι τὸ ὑπόλοιπον ἄχρι τῆς σαφοῦς πέψεως ἀνύσει · ἐκεῖθεν δ’ ἄρχεται μὲν ἡ ἀνάβασις , ἤτοι δὲ ἐλλιπής τις ἐπιφανεῖται κατὰ ταύτην ἡ κρίσις , ὡς ἐπὶ τοῦ πλευριτικοῦ παρεθέμην ὀλίγον ἔμπροσθεν , ἤ εἴπερ ἀναμείνειε τὸ νόσημα τὴν τελείαν ἀκμὴν , οὕτω καὶ ἡ κρίσις ἐστὶ τελεία . πολλάκις δὲ οὐδὲ γίνεται ἡ κρίσις οὐδεμία μετὰ τὸν τῆς ἀκμῆς καιρὸν , ἀλλὰ κατὰ βραχὺ λύεται τὸ νόσημα , χρόνῳ πλείονι πεττόμενον . ὅπως δὲ χρὴ πρὶν γενέσθαι ταῦτα προγινώσκειν ἐσόμενα , διὰ τῶν ἐφεξῆς ὑπομνημάτων εἰρήσεται . δείξω γὰρ ἐν αὐτοῖς σαφῶς πηνίκα μὲν ἐν ταῖς ἀναβάσεσι , πηνίκα δὲ ἐν ταῖς ἀκμαῖς κρίνεται τὰ νοσήματα , πηνίκα δ’ οὐδόλως κριθέντα , κατὰ βραχὺ πεττόμενα , λύεται . καὶ δῆλον ὡς τὴν μὲν τοιαύτην λύσιν οὐκ ὀνομάζω κρίσιν · εἰ δέ τις ἀθρόα γίνηται μεταβολὴ , καὶ πολὺ δὴ μᾶλλον ἔτι τὴν προηγουμένην αὐτῆς ταραχὴν οὕτως προσαγορεύω , καὶ δὴ καὶ τὰς τούτων προγνώσεις ἐν τοῖς ἐφεξῆς ἐρῶ . κάλλιον γὰρ οὐ μόνον ὅτι κατὰ τόνδε τὸν καιρὸν ἡ νόσος ἀθρόαν ἕξει τὴν λύσιν , ἀλλὰ καὶ πότερον μετὰ μεγάλου τινὸς ἀγῶνος , ἢ χωρὶς σάλου τε καὶ κινδύνου παντὸς , ἐπίστασθαι . ταῦτ’ οὖν ἅπαντα διὰ τῶν ἐφεξῆς ὑπομνημάτων ἐπιδειχθήσεται , καὶ πρὸς τούτοις ἔτι προγνώσεις κρίσεων ἀγαθῶν τε καὶ κακῶν καὶ τελείων καὶ ἀτελῶν . ἐν ἀρχῇ δ’ αὐτῶν πάντων προτάξω διαγνώσεις αὐτῶν τῶν εἰσβαλλόντων νοσημάτων . ἐπειδὴ γὰρ ἀπό τε τοῦ νοσήματος ἔφαμεν χρῆναι διαγινώσκειν τι περί τε τῶν καθόλου καιρῶν καὶ προσέτι τῆς ὥρας τοῦ ἔτους καὶ τῶν ἄλλων ὧν εἴπομεν , εἰ μὴ συμπάντων αὐτῶν εἰδείημεν διάγνωσίν τινα , εὐθὺς ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ὅμοιόν τι πεισόμεθα τοῖς πολλοῖς τῶν νεωτέρων ἰατρῶν . ὡς γὰρ κᾀκεῖνοι δι’ ἀλλήλων ἑκάτερον τῶν ἀγνοουμένων διδάσκειν ἐπιχειροῦσιν , ἢ διὰ τοῦ μᾶλλον ἀγνώστου τὸ σαφέστερον , οὕτως καὶ ἡμεῖς ποιήσομεν , ἂν μὴ τοῦ νοσήματος ἑκάστου τῆς ἰδέας εὐθὺς ἐν ταῖς πρώταις ἡμέραις ἔχωμέν τινα διάγνωσιν . ἄριστον μὲν οὖν ἐστιν εἰ κατ’ αὐτὴν τὴν πρώτην ἡμέραν , καὶ τοῦτο μυριάκις ἐδείξαμεν ἤδη δυνατὸν ὑπάρχειν καὶ τριταίας τε καὶ τεταρταίας καὶ ἀμφημερινὰς περιόδους , ἐν τῇ πρώτῃ τῶν ἡμερῶν διαγνόντες . εἰ δέ ποτε μὴ οἷόν τε εἴη σαφῶς ἐν ταύτῃ διαγνῶναι , στοχασμὸν μὲν ἤδη τινὰ τεχνικὸν ἕξομεν , ἐξ οὗ καλῶς ὑπαρξόμεθα διαίτης . ἀκριβώσομεν δ’ αὐτὸν ἐν τῇ δευτέρᾳ τῶν ἡμερῶν , ἢ τρίτῃ γε πάντως , ἢ τετάρτῃ . καὶ τοίνυν καὶ αὐτὸ τοῦτο κάλλιον ἂν εἴη δηλῶσαι καὶ δοῦναι γνωρίσματα τῶν τ’ εὐθὺς ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἀκριβῶς διαγνωσθῆναι δυναμένων καὶ τῶν ἄχρι μὲν στοχασμοῦ τινος οὐκ ἀτέχνου κατελπιζομένων , ἀκριβῶς δ’ ἐν τῇ τρίτῃ τε καὶ τετάρτῃ διοριζομένων . αὖθις οὖν ἀπὸ τούτων πρῶτον ἀρξάμενοι κατὰ τὸ δεύτερον ὑπόμνημα καὶ τῶν ἄλλων ἑκάστου ὧν ὑπεσχόμεθα κατὰ τὴν οἰκείαν τάξιν ἀποδώσομεν .
Lemmas: ὥστε οὐ μόνος ὁ πρῶτος καιρός κατά ὁ πρῶτος ἡμέρα ἔχω τις τεχνικός στοχασμός , ἀλλά καί ὁ ἐφεξῆς . ἀκριβής δέ ἀεί καί μάλα αὐτός προγιγνώσκω , ὁ ἐφεξῆς τετράς προσέχω ὁ νόος . ὁ γάρ ἐπιδείκνυμι πρῶτος ὁ ὁ πέψις σημεῖον ἀμυδρός αὐτός σύ σαφής ἐνδείκνυμι ὁ ὑπόλοιπος χρόνος ὁ ἀρχή , οἶδα γε οὗτος ἤδη βέβαιος , ὅτι σύμπας ὁ χρόνος , ὁ μήπω μηδείς ἔχω σαφής σημεῖον πέψις , ὁ πρῶτος εἰμί ὁ τέσσαρες καιρός ὁ νόσημα , ὅς ἀρχή ὀνομάζω , εἰ γάρ πρός οὗτος ἀποβλέπω , οὐδείς ἔτι χαλεπός ἐξευρίσκω , εἰ ἐν τοσαῖσδε ὁ πρῶτος ἡμέρα ἀποχωρέω ὁ κατά ὁ πρῶτος ἡμέρα φαίνω τοσόσδε , πόσος ἔτι ὁ ὑπόλοιπος ἄχρι ὁ σαφής πέψις ἀνύω · ἐκεῖθεν δέ ἄρχω μέν ὁ ἀνάβασις , ἤτοι δέ ἐλλιπής τις ἐπιφαίνω κατά οὗτος ὁ κρίσις , ὡς ἐπί ὁ πλευριτικός παρατίθημι ὀλίγος ἔμπροσθεν , ἤ εἴπερ ἀναμένω ὁ νόσημα ὁ τέλειος ἀκμή , οὕτως καί ὁ κρίσις εἰμί τέλειος . πολλάκις δέ οὐδέ γίγνομαι ὁ κρίσις οὐδείς μετά ὁ ὁ ἀκμή καιρός , ἀλλά κατά βραχύς λύω ὁ νόσημα , χρόνος πολύς πέσσω . ὅπως δέ χρή πρίν γίγνομαι οὗτος προγιγνώσκω εἰμί , διά ὁ ἐφεξῆς ὑπόμνημα λέγω . δείκνυμι γάρ ἐν αὐτός σαφής πηνίκα μέν ἐν ὁ ἀνάβασις , πηνίκα δέ ἐν ὁ ἀκμή κρίνω ὁ νόσημα , πηνίκα δέ οὔδολος κρίνω , κατά βραχύς πέσσω , λύω . καί δῆλος ὡς ὁ μέν τοιοῦτος λύσις οὐ ὀνομάζω κρίσις · εἰ δέ τις ἀθρόος γίγνομαι μεταβολή , καί πολύς δή μάλα ἔτι ὁ προηγέομαι αὐτός ταραχή οὕτως προσαγορεύω , καί δή καί ὁ οὗτος πρόγνωσις ἐν ὁ ἐφεξῆς λέγω . καλός γάρ οὐ μόνος ὅτι κατά ὅδε ὁ καιρός ὁ νόσος ἀθρόος ἔχω ὁ λύσις , ἀλλά καί πότερος μετά μέγας τις ἀγών , ἤ χωρίς σάλος τε καί κίνδυνος πᾶς , ἐπίσταμαι . οὗτος οὖν ἅπας διά ὁ ἐφεξῆς ὑπόμνημα ἐπιδείκνυμι , καί πρός οὗτος ἔτι πρόγνωσις κρίσις ἀγαθός τε καί κακός καί τέλειος καί ἀτελής . ἐν ἀρχή δέ αὐτός πᾶς προσάγω διάγνωσις αὐτός ὁ εἰσβάλλω νόσημα . ἐπειδή γάρ ἀπό τε ὁ νόσημα φημί χρή διαγιγνώσκω τις περί τε ὁ καθόλου καιρός καί προσέτι ὁ ὥρα ὁ ἔτος καί ὁ ἄλλος ὅς λέγω , εἰ μή σύμπας αὐτός οἶδα διάγνωσις τις , εὐθύς ἀπό ὁ πρῶτος ἡμέρα ὅμοιος τις πείθω ὁ πολύς ὁ νέος ἰατρός . ὡς γάρ κᾀκεῖνος διά ἀλλήλων ἑκάτερος ὁ ἀγνοέω διδάσκω ἐπιχειρέω , ἤ διά ὁ μάλα ἄγνωστος ὁ σαφής , οὕτως καί ἐγώ ποιέω , ἐάν μή ὁ νόσημα ἕκαστος ὁ ἰδέα εὐθύς ἐν ὁ πρῶτος ἡμέρα ἔχω τις διάγνωσις . ἀγαθός μέν οὖν εἰμί εἰ κατά αὐτός ὁ πρῶτος ἡμέρα , καί οὗτος μυριάκις δείκνυμι ἤδη δυνατός ὑπάρχω καί τριταῖος τε καί τεταρταῖος καί ἀμφημερινός περίοδος , ἐν ὁ πρῶτος ὁ ἡμέρα διαγιγνώσκω . εἰ δέ ποτέ μή οἷος τε εἰμί σαφής ἐν οὗτος διαγιγνώσκω , στοχασμός μέν ἤδη τις τεχνικός ἔχω , ἐκ ὅς καλός ὑπάρχω δίαιτα . ἀκριβόω δέ αὐτός ἐν ὁ δεύτερος ὁ ἡμέρα , ἤ τρίτος γε πάντως , ἤ τέταρτος . καί τοίνυν καί αὐτός οὗτος καλός ἄν εἰμί δηλόω καί δίδωμι γνώρισμα ὁ τε εὐθύς ἀπό ὁ πρῶτος ἡμέρα ἀκριβής διαγιγνώσκω δύναμαι καί ὁ ἄχρι μέν στοχασμός τις οὐ ἄτεχνος κατελπίζω , ἀκριβής δέ ἐν ὁ τρίτος τε καί τέταρτος διορίζω . αὖθις οὖν ἀπό οὗτος πρῶτος ἄρχω κατά ὁ δεύτερος ὑπόμνημα καί ὁ ἄλλος ἕκαστος ὅς ὑπισχνέομαι κατά ὁ οἰκεῖος τάξις ἀποδίδωμι .