galenus.de-crisibus-libri-iii 2.4
Τοῦ δ’ ἀκριβοῦς τριταίου ἤδη γνωρισθέντος , ἐπὶ τὸν ἀκριβῆ τεταρταῖον μετιέναι ἤδη καιρὸς , οὗ τὴν μὲν ἀρχὴν ὁποία τίς ἐστιν , ἤδη προειρήκαμεν , ὡς οὐδὲν ὅμοιον ἔχουσαν τῇ τριταϊκῇ περιόδῳ , κατά τε τὸ ῥίγος καὶ τοὺς σφυγμούς . τὰ δ’ ἐφεξῆς ἤδη λέγωμεν . καίτοι τό γε τῶν ἐν τοῖς παροξυσμοῖς σφυγμῶν ἔμπροσθεν εἰρημένων ὑπομνῆσαι καὶ νῦν εὔλογον . εἰ γὰρ εἰδείης τοῦ νοσοῦντος τὸν κατὰ φύσιν σφυγμὸν , ἢ εἰ καὶ καθ’ ἑτέραν αὐτοῦ νόσον , ἐν ἀρχῇ παροξυσμοῦ παραγεγονὼς εἴης , μηκέτ’ ἄλλο μηδὲν ἀναμείνῃς εἰς ἀπόφασιν τοῦ τεταρταῖον εἶναι τὸν εἰσβάλλοντα πυρετόν . ἐξαίσιος γάρ τις ἡ εἰς ἀραιότητά τε καὶ βραδύτητα τροπὴ γίνεται . καὶ ἔγωγε τῶν ἐμαυτοῦ συνήθων τινὰς , ὧν ἀκριβῶς εἶδον τοὺς σφυγμοὺς εἰσβάλλοντος τοῦ παροξυσμοῦ θεασάμενος , ἀπεφῃνάμην ὡς οὐκ ἐνδέχεται τὴν ἀρχὴν ταύτην ἄλλου τινὸς ὑπάρχειν , ἢ τεταρταίου πυρετοῦ , καὶ οὕτως ἀπέβη . σὺ δ’ εἰ τῆς περὶ τοὺς σφυγμοὺς τέχνης ἀπειροτέρως ἔχεις , εἶθ’ ἡ μὲν ἀραιότης αὐτῶν καὶ βραδύτης κινήσειέ σε , ἀσφαλέστερον δ’ ἔτι καὶ ἀκριβέστερον διορίσασθαι βούλοιο , τῶν Ἱπποκράτους ἀναμιμνήσκου κἀνταῦθα παραγγελμάτων . ὡς γὰρ ἐν θέρει τριταίους πυρετοὺς πλεονάζειν , οὕτως ἐν φθινοπώρῳ τεταρταίους ἔφησε . ἐπίσκεψαι δὲ πρῶτον μὲν αὐτὸ τοῦτο , εἰ ξηρὸν καὶ ψυχρὸν καὶ ἀνώμαλον ἐν τῇ κράσει τὸ φθινόπωρον ἐγένετο , καὶ μᾶλλον ἔλπιζε τεταρταίας περιόδους ἐν αὐτῷ συστήσασθαι πολλάς . εἶθ’ ἑξῆς , εἰ καὶ τὸ χωρίον αὐτὸ τοιούτων πυρετῶν εὔφορον ᾖ , καὶ ἡ φύσις τοῦ κάμνοντος μελαγχολικωτέρα . καὶ τὰ τῆς προγεγενημένης διαίτης , οἷα μέλαιναν ἀθροῖσαι χολήν . καὶ εἴ τις ἐπιδημία νῦν ἐστι τεταρταίων πυρετῶν . ἐπισφραγίζου δὲ ταῦτα τοῖς ἐφεξῆς εἰρησομένοις · εἰ καὶ ὑπόσπληνος ὁ ἄνθρωπος ᾖ , ἢ εἰ ἐκ πεπλανημένων πυρετῶν , ἢ εἰ καὶ τὰ τῆς ἀναβάσεως καὶ τὰ τῆς ἀκμῆς , ἐναντιώτατα τοῖς τριταίοις εἴη πυρετοῖς , κατά τε τὰς τοῦ ﻿ θερμοῦ κινήσεις , καὶ κατὰ τὰς τῶν σφυγμῶν , καὶ ἐπὶ τούτοις ἅπασιν εἰ λεπτὰ καὶ λευκὰ καὶ ὑδατώδη τὰ οὖρα , παντάπασι γὰρ ταῦτά γε τοῖς τῶν τριταίων ἐναντιώτατα . τριταῖον μὲν δὴ τεταρταίου κατὰ τὴν πρώτην εὐθὺς ἡμέραν ὁ μὴ δυνάμενος διακρίνειν , οὐδ’ ἰατρὸς ὅλως ἐστί .
Lemmas: ὁ δέ ἀκριβής τριταῖος ἤδη γνωρίζω , ἐπί ὁ ἀκριβής τεταρταῖος μεθίημι ἤδη καιρός , ὅς ὁ μέν ἀρχή ὁποῖος τις εἰμί , ἤδη προλέγω , ὡς οὐδείς ὅμοιος ἔχω ὁ τριταικός περίοδος , κατά τε ὁ ῥῖγος καί ὁ σφυγμός . ὁ δέ ἐφεξῆς ἤδη λέγω . καίτοι ὁ γε ὁ ἐν ὁ παροξυσμός σφυγμός ἔμπροσθεν λέγω ὑπομιμνῄσκω καί νῦν εὔλογος . εἰ γάρ οἶδα ὁ νοσέω ὁ κατά φύσις σφυγμός , ἤ εἰ καί κατά ἕτερος αὐτός νόσος , ἐν ἀρχή παροξυσμός παραγίγνομαι εἰμί , μηκέτι ἄλλος μηδείς ἀναμένω εἰς ἀπόφασις ὁ τεταρταῖος εἰμί ὁ εἰσβάλλω πυρετός . ἐξαίσιος γάρ τις ὁ εἰς ἀραιότης τε καί βραδυτής τροπή γίγνομαι . καί ἐγώ ὁ ἐμαυτοῦ συνήθης τις , ὅς ἀκριβής ὁράω ὁ σφυγμός εἰσβάλλω ὁ παροξυσμός θεάομαι , ἀποφῄνω ὡς οὐ ἐνδέχομαι ὁ ἀρχή οὗτος ἄλλος τις ὑπάρχω , ἤ τεταρταῖος πυρετός , καί οὕτως ἀποβαίνω . σύ δέ εἰ ὁ περί ὁ σφυγμός τέχνη ἄπειρος ἔχω , εἶτα ὁ μέν ἀραιότης αὐτός καί βραδυτής κινέω σύ , ἀσφαλής δέ ἔτι καί ἀκριβής διορίζω βούλομαι , ὁ Ἱπποκράτης ἀναμιμνῄσκω ἐνταῦθα παράγγελμα . ὡς γάρ ἐν θέρος τριταῖος πυρετός πλεονάζω , οὕτως ἐν φθινόπωρον τεταρταῖος φημί . ἐπισκοπέω δέ πρῶτος μέν αὐτός οὗτος , εἰ ξηρός καί ψυχρός καί ἀνώμαλος ἐν ὁ κρᾶσις ὁ φθινόπωρον γίγνομαι , καί μάλα ἐλπίζω τεταρταῖος περίοδος ἐν αὐτός συνίστημι πολύς . εἶτα ἑξῆς , εἰ καί ὁ χωρίον αὐτός τοιοῦτος πυρετός εὔφορος εἰμί , καί ὁ φύσις ὁ κάμνω μελαγχολικός . καί ὁ ὁ προγίγνομαι δίαιτα , οἷος μέλας ἀθροίζω χολή . καί εἰ τις ἐπιδημία νῦν εἰμί τεταρταῖος πυρετός . ἐπισφραγίζω δέ οὗτος ὁ ἐφεξῆς λέγω · εἰ καί ὑπόσπληνος ὁ ἄνθρωπος εἰμί , ἤ εἰ ἐκ πλανάω πυρετός , ἤ εἰ καί ὁ ὁ ἀνάβασις καί ὁ ὁ ἀκμή , ἐναντίος ὁ τριταῖος εἰμί πυρετός , κατά τε ὁ ὁ ﻿ θερμός κίνησις , καί κατά ὁ ὁ σφυγμός , καί ἐπί οὗτος ἅπας εἰ λεπτός καί λευκός καί ὑδατώδης ὁ οὖρον , παντάπασι γάρ οὗτος γε ὁ ὁ τριταῖος ἐναντίος . τριταῖος μέν δή τεταρταῖος κατά ὁ πρῶτος εὐθύς ἡμέρα ὁ μή δύναμαι διακρίνω , οὐδέ ἰατρός ὅλος εἰμί .