galenus.de-crisibus-libri-iii 2.8
Ἀρ’ οὖν ἀξιώσεις με νῦν , περί τε τῶν πεπονθότων τόπων , ἢ περὶ τῆς τῶν πυρετῶν ἁπάσης συμπλοκῆς διεξέρχεσθαι ; καὶ μὴν αὐτὸς αὖ πάλιν ἐγκαλέσεις τῷ μήκει τῆς πραγματείας . θαυμαστὸν γὰρ δὴ καὶ τοῦτο πεπόνθασιν οἱ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων , ὀλίγα τε μανθάνειν ἀξιοῦντες ἅμα , καὶ μηδὲν παραλείπεσθαι . τά γ’ οὖν Ἀρχιγένους περὶ τῆς τῶν πυρετῶν σημειώσεων δέκα βιβλία μακρὰ φάσκοντες εἶναι , μόνην ἀναγινώσκειν ἐπιχειροῦσι τὴν ἐπιτομὴν , οὐδὲ ταύτην ἅπαντες , ἀλλ’ εἰσὶν οἳ καὶ ταύτης ἔτι βραχύτερόν τι ζητοῦσι . εἰσὶ δὲ οἳ καὶ μέμφονται , διότι βιβλίον ὅλον ἔγραψε περὶ τῆς ἐννοίας τοῦ πυρετοῦ . καὶ τούτῳ μὲν ἐντυχεῖν οὐχ ὑπομένουσιν , οὐδὲ πεισθῆναί τε καὶ μαθεῖν ὅσον Ἐρασίστρατος ἐσφάλη περὶ τῆς ἐννοίας τοῦ πυρετοῦ , κελεύσαντες δέ τι περὶ τῶν πυρετῶν αὐτοῖς ῥηθῆναι , τὴν πρώτην εὐθὺς οὐ συγχωροῦσι διαφοράν , ὡς οἱ μὲν ἐπὶ τόποις πεπονθόσι , οἱ δὲ ἄνευ τούτων συνίστανται . ταὐτὸ δὴ τοῦτο καὶ περὶ κρίσεων πεπόνθασι , ἐγκαλοῦντες μὲν ἐπὶ τοῖς παραλελειμμένοις , μεμφόμενοι δὲ τῷ μήκει τῶν εἰρημένων , καίτοι τοῦ μήκους ᾧ μέμφονται , διττοῦ τὴν φύσιν ὑπάρχοντος , ὡς ἐγὼ νῦν διαιρήσομαι . καὶ ταῦτ’ ἄμφω ψέγουσι καὶ μᾶλλον αὐτῶν ἔτι τὴν βραχυλογίαν , ταύτην μὲν ὡς ἤτοι παραλείπουσάν τινα τῶν ἀναγκαίων , ἢ πάντως γε μὴ σαφῶς ἐκδιδάσκουσαν . τοῦ δὲ μήκους , τοῦ μὲν ἅπαντα ἐκδιδάσκοντος τὰ χρήσιμα , μετὰ τοῦ διαβάλλειν τὰ ψευδῶς τισιν ὑπειλημμένα , λῆρον εἶναί ﻿ φασι μακρόν . καὶ τοὺς αὐτὰ μόνα τὰ χρήσιμα ἐκδιδάσκοντας ἐπαινοῦσι . τοῖς δ’ αὖ πάλιν ἐκεῖνα μόνα λέγουσιν ἀντιπροτείνουσι τὰ τῶν ἑτεροδόξων , καὶ μέμφονται τῆς προπετείας , εἰ χωρὶς ἀποδείξεως ἀξιοῦσι ἁπλῶς ἀποφῃνάμενον πιστεύεσθαι . οὐκ ἀνέχονται δὲ οὐδὲ τῶν αὐτὰ τὰ χρήσιμα πλατύτερον ἐκδιδασκόντων . ὥστ’ οὐδὲν θαυμαστὸν εἰ κἀν τοῖς περὶ κρίσεων λόγοις ὁμοίως ἐγκαλέσουσι , τὴν μὲν βραχυλογίαν ψέγοντες , ὡς ἀσαφῆ τε ἅμα καὶ πολλὰ παραλείπουσαν , ἀκούειν δὲ πλειόνων οὐχ ὑπομένοντες , ἔτι τε προσεγκαλοῦντες ἃ μικρὸν πρόσθεν εἴρηται . καὶ γὰρ δὴ καὶ περὶ τόπων πεπονθότων Ἀρχιγένει γέγραπται βιβλία τρία , πάντων τῶν ἔμπροσθεν εἰς τὴν αὐτὴν πραγματείαν γεγραμμένων ἄριστα . ταῦτ’ οὖν ἅπαντα εἰ μεταφέρειν εἰς τόνδε τὸν λόγον ἐπιχειρήσαιμι , καὶ τούτοις ἔτι προσθεῖναι τὰ ὑφ’ ἡμῶν εὑρημένα , μέμψονται τῷ μήκει τῆς πραγματείας . καὶ μὲν δὴ καὶ τὰ περὶ τῆς τῶν πυρετῶν διαφορᾶς , εἰ πάντα κατὰ τόνδε τὸν λόγον ἐπεξίοιμι , πολὺ δὴ μᾶλλον ἔτι μηκύνειν αὐτοῖς δόξω . τὸ μὲν οὖν δύνασθαι διαφυγεῖν ἐπήρειαν γράμμα μηδὲν οὕτως ἦν παλαιὸν , ὥστε καὶ Πλάτων αὐτοῦ μέμνηται . τὸ δ’ οὕτω τούτων ἐχόντων ἐκλέγεσθαι μέσον εἶδος λόγων , ἄριστον εἶναί μοι φαίνεται . τί δὲ τὸ μέσον ἐστὶν , οὗπερ ἐγὼ νῦν ἔχεσθαί μοι δοκῶ . δεικνὺς μὲν ἃ χρὴ γινώσκειν ἐξ ἀνάγκης τὸν μέλλοντα καλῶς προγνώσεσθαι λύσιν νοσήματος , ὁποία τέ τις ἔσοιτο καὶ καθ’ ὅντινα χρόνον . οὐχ ἅπαντα δ’ αὐτὰ νῦν ἐπεξερχόμενος , ἀλλ’ ὅσα ἀσαφῶς εἴρηται τοῖς ἔμπροσθεν ἐξηγούμενος . ὅσα δὲ παραλέλειπται , προστιθείς . τὸ δ’ ἤτοι τὰ καλῶς θ’ ἅμα καὶ σαφῶς εἰρημένα μεταγράφειν , ἢ τοῖς ψευδῶς εἰρημένοις ἀντιλέγειν , ὡς εἰς μακρολογίαν ἀπάγον , ἐφυλαξάμην . ἐπεὶ τοίνυν ἀποδέδεικται μὲν ἐν τῷ πρώτῳ λόγῳ τῶν Ἱπποκράτους ἀφορισμῶν ἡμῶν ἐξηγουμένων , ὡς καὶ ἐξ αὐτῆς τοῦ νοσήματος τῆς φύσεως , οὐ σμικρὰν πρόγνωσιν ἔνεστιν λαβεῖν εἰς τὰ μέλλοντα , θαυμαστὸν εἶναι δοκεῖ τοῖς πολλοῖς , εἰ καὶ κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν εἴσεταί τις τῆς νόσου τὴν ἰδέαν , ἐπειράθημεν ἐπιδεῖξαι θαυμαστὸν μὲν ἴσως ὑπάρχον , οὐ μὴν καὶ ἀδύνατόν γε . καὶ τὴν ὁδὸν , ᾗ χρὴ τοῦτο ποιεῖν ἐδιδάξαμεν · ἐνταῦθα ἐπισχεῖν ἔδοξέ μοι τὸ μῆκος τοῦ λόγου , καὶ γυμνάσασθαι κελεῦσαι τὸν ἀκριβῶς ἐκμαθεῖν τὰ τοιαῦτα προῃρημένον ἐν τοῖς Ἀρχιγένους ὑπομνήμασι περί τε τόπων πεπονθότων , καὶ μέντοι καὶ περὶ πυρετῶν σημειώσεως , ἔτι τε πρὸς τούτοις περὶ τύπων . ἴσως μὲν γὰρ καὶ ἡμεῖς εἰς τοὺς αὐτούς ποτε τύπους γράψομεν , ἵνα τά τε προσεξευρημένα διέλθωμεν , ἀφέλωμέν τέ τινα τῶν ὑπ’ Ἀρχιγένους οὐκ ὀρθῶς εἰρημένων , ἅπαντά τε σαφῶς ἑρμηνεύσωμεν . ἀλλ’ ἔν γε τῶ παρόντι δι’ ἐκείνων ἀσκεῖσθαι προσήκει .
Lemmas: ἄρα οὖν ἀξιόω ἐγώ νῦν , περί τε ὁ πάσχω τόπος , ἤ περί ὁ ὁ πυρετός ἅπας συμπλοκή διεξέρχομαι ; καί μήν αὐτός αὖ πάλιν ἐγκαλέω ὁ μῆκος ὁ πραγματεία . θαυμαστός γάρ δή καί οὗτος πάσχω ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος , ὀλίγος τε μανθάνω ἀξιόω ἅμα , καί μηδείς παραλείπω . ὁ γε οὖν Ἀρχιγένης περί ὁ ὁ πυρετός σημείωσις δέκα βιβλίον μακρός φάσκω εἰμί , μόνος ἀναγιγνώσκω ἐπιχειρέω ὁ ἐπιτομή , οὐδέ οὗτος ἅπας , ἀλλά εἰμί ὅς καί οὗτος ἔτι βραχύς τις ζητέω . εἰμί δέ ὅς καί μέμφομαι , διότι βιβλίον ὅλος γράφω περί ὁ ἔννοια ὁ πυρετός . καί οὗτος μέν ἐντυγχάνω οὐ ὑπομένω , οὐδέ πείθω τε καί μανθάνω ὅσος Ἐρασίστρατος σφάλλω περί ὁ ἔννοια ὁ πυρετός , κελεύω δέ τις περί ὁ πυρετός αὐτός λέγω , ὁ πρῶτος εὐθύς οὐ συγχωρέω διαφορά , ὡς ὁ μέν ἐπί τόπος πάσχω , ὁ δέ ἄνευ οὗτος συνίστημι . αὐτός δή οὗτος καί περί κρίσις πάσχω , ἐγκαλέω μέν ἐπί ὁ παραλείπω , μέμφομαι δέ ὁ μῆκος ὁ λέγω , καίτοι ὁ μῆκος ὅς μέμφομαι , δισσός ὁ φύσις ὑπάρχω , ὡς ἐγώ νῦν διαιρέω . καί οὗτος ἄμφω ψέγω καί μάλα αὐτός ἔτι ὁ βραχυλογία , οὗτος μέν ὡς ἤτοι παραλείπω τις ὁ ἀναγκαῖος , ἤ πάντως γε μή σαφής ἐκδιδάσκω . ὁ δέ μῆκος , ὁ μέν ἅπας ἐκδιδάσκω ὁ χρήσιμος , μετά ὁ διαβάλλω ὁ ψευδής τις ὑπολαμβάνω , λῆρος εἰμί ﻿ φημί μακρός . καί ὁ αὐτός μόνος ὁ χρήσιμος ἐκδιδάσκω ἐπαινέω . ὁ δέ αὖ πάλιν ἐκεῖνος μόνος λέγω ἀντιπροτείνω ὁ ὁ ἑτερόδοξος , καί μέμφομαι ὁ προπέτεια , εἰ χωρίς ἀπόδειξις ἀξιόω ἁπλῶς ἀποφήμͅνημι πιστεύω . οὐ ἀνέχω δέ οὐδέ ὁ αὐτός ὁ χρήσιμος πλατύς ἐκδιδάσκω . ὥστε οὐδείς θαυμαστός εἰ ἐν ὁ περί κρίσις λόγος ὅμοιος ἐγκαλέω , ὁ μέν βραχυλογία ψέγω , ὡς ἀσαφής τε ἅμα καί πολύς παραλείπω , ἀκούω δέ πολύς οὐ ὑπομένω , ἔτι τε προσεγκαλέω ὅς μικρός πρόσθεν λέγω . καί γάρ δή καί περί τόπος πάσχω Ἀρχιγένης γράφω βιβλίον τρεῖς , πᾶς ὁ ἔμπροσθεν εἰς ὁ αὐτός πραγματεία γράφω ἀγαθός . οὗτος οὖν ἅπας εἰ μεταφέρω εἰς ὅδε ὁ λόγος ἐπιχειρέω , καί οὗτος ἔτι προστίθημι ὁ ὑπό ἐγώ εὑρίσκω , μέμφομαι ὁ μῆκος ὁ πραγματεία . καί μέν δή καί ὁ περί ὁ ὁ πυρετός διαφορά , εἰ πᾶς κατά ὅδε ὁ λόγος ἐπεξέρχομαι , πολύς δή μάλα ἔτι μηκύνω αὐτός δοκέω . ὁ μέν οὖν δύναμαι διαφεύγω ἐπήρεια γράμμα μηδείς οὕτως εἰμί παλαιός , ὥστε καί Πλάτων αὐτός μιμνῄσκω . ὁ δέ οὕτως οὗτος ἔχω ἐκλέγω μέσος εἶδος λόγος , ἀγαθός εἰμί ἐγώ φαίνω . τίς δέ ὁ μέσος εἰμί , ὅς ἐγώ νῦν ἔχω ἐγώ δοκέω . δείκνυμι μέν ὅς χρή γιγνώσκω ἐκ ἀνάγκη ὁ μέλλω καλός προγιγνώσκω λύσις νόσημα , ὁποῖος τε τις εἰμί καί κατά ὅστις χρόνος . οὐ ἅπας δέ αὐτός νῦν ἐπεξέρχομαι , ἀλλά ὅσος ἀσαφής λέγω ὁ ἔμπροσθεν ἐξηγέομαι . ὅσος δέ παραλείπω , προστίθημι . ὁ δέ ἤτοι ὁ καλός τε ἅμα καί σαφής λέγω μεταγράφω , ἤ ὁ ψευδής λέγω ἀντιλέγω , ὡς εἰς μακρολογία ἀπάγω , φυλάσσω . ἐπεί τοίνυν ἀποδείκνυμι μέν ἐν ὁ πρῶτος λόγος ὁ Ἱπποκράτης ἀφορισμός ἐγώ ἐξηγέομαι , ὡς καί ἐκ αὐτός ὁ νόσημα ὁ φύσις , οὐ μικρός πρόγνωσις ἔνειμι λαμβάνω εἰς ὁ μέλλω , θαυμαστός εἰμί δοκέω ὁ πολύς , εἰ καί κατά ὁ πρῶτος ἡμέρα οἶδα τις ὁ νόσος ὁ ἰδέα , πειράω ἐπιδείκνυμι θαυμαστός μέν ἴσως ὑπάρχω , οὐ μήν καί ἀδύνατος γε . καί ὁ ὁδός , ὅς χρή οὗτος ποιέω διδάσκω · ἐνταῦθα ἐπέχω δοκέω ἐγώ ὁ μῆκος ὁ λόγος , καί γυμνάζω κελεύω ὁ ἀκριβής ἐκμανθάνω ὁ τοιοῦτος προλέγω ἐν ὁ Ἀρχιγένης ὑπόμνημα περί τε τόπος πάσχω , καί μέντοι καί περί πυρετός σημείωσις , ἔτι τε πρός οὗτος περί τύπος . ἴσως μέν γάρ καί ἐγώ εἰς ὁ αὐτός ποτέ τύπος γράφω , ἵνα ὁ τε προσεξευρίσκω διέρχομαι , ἀφαιρέω τε τις ὁ ὑπό Ἀρχιγένης οὐ ὀρθός λέγω , ἅπας τε σαφής ἑρμηνεύω . ἀλλά ἐν γε ὁ πάρειμι διά ἐκεῖνος ἀσκέω προσήκω .