galenus.de-consuetudinibus 5
Αὗται μὲν οὖν εἰσιν αἱ διαφοραὶ τῶν ἐθῶν κατά τε τὴν τῶν ὑλῶν , ἐν αἷς συνίστανται , καὶ τὴν τῶν αἰτίων , ὑφ’ ὧν γίνονται , δύναμιν . Ἐρασιστράτου δὲ καὶ τῶν κενώσεων ἐπιζητητικὸν γίνεσθαι τὸ σῶμα φάντος , ἐπειδὰν ἐθισθῶσί τινες αὐταῖς , καὶ περὶ τούτων ἐπισκεπτέον . ἴσμεν γάρ τινας ἐκ τῶν ῥινῶν αἱμορραγοῦντας ἤτοι κατὰ περιόδους τινὰς ἰσοχρονίους ἢ ἀτάκτως ἢ δι’ αἱμορροΐδων ἢ δι’ ἐμέτων ἢ διαρροίαις ἢ χολέραις κενουμένους , ἐνίοτε δ’ ἑκουσίως ἀποχέοντας αἵματος ἢ διὰ φλεβοτομίας ἢ δι’ ἀμυχῶν τῶν ἐν σφυροῖς [ ἢ διὰ ῥινός ] , ὥσπερ γε καὶ διὰ τῶν καθαιρόντων φαρμάκων , ἐμετηρίων τε καὶ κατωτερικῶν · ὑπὲρ ὧν καὶ αὐτῶν ἐσκέφθαι τι χρήσιμον . ἐμοὶ γὰρ οὐ δοκεῖ τὰ σώματα δι’ ἔθος δεῖσθαι τῶν τοιούτων κενώσεων , ἀλλὰ δι’ ἣν αἰτίαν τῆς πρώτης ἐδεήθη κενώσεως ἤτοι τῆς φύσεως ἐργασαμένης αὐτὴν ἤ τινος ἀνθρώπου κατὰ συλλογισμὸν ἰατρικόν , οὕτω καὶ αὖθις καὶ πολλάκις χρῄζειν τῶν αὐτῶν ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς . ἔνιοι μὲν γὰρ ἐπὶ μοχθηραῖς διαίταις , ἔνιοι δὲ διὰ κατασκευὴν μοχθηρὰν τοῦ σώματος ἀθροίζοντες αἵματος πλῆθος ἢ κακοχυμίαν ὑπὸ τῶν εἰρημένων κενώσεων ὠφελοῦνται τῆς φύσεως ἤ τινος ἰατροῦ τὸ περιττὸν ἀποχέοντος , πρὶν νοσῆσαι τὸν ἄνθρωπον . ἐνίοις δὲ νοσήσασιν ἡ μὲν κρίσις ἐπὶ τοιαύταις ἐκκρίσεσι τοῦ νοσήματος ἴασις ἐγένετο · τινὲς δ’ ὑπὸ τῶν ἰατρῶν ἐθεραπεύθησαν ὁμοίοις βοηθήμασι χρησαμένων , εἶθ’ ὕστερον ἁλόντες ὁμοίῳ νοσήματι θεραπευθέντες τε δι’ αὐτῶν , ἐάν ποτε πάλιν αὐτοῖς ἤτοι που τὸ τοῦ σώματος βάρος ἢ τῆς κεφαλῆς μόνης ἀνωμαλία τις ἢ καί τι τῶν παρὰ φύσιν ἕτερον ἐπιφαίνηται , κοινοῦνται τοῖς ἰατροῖς περὶ αὐτῶν δεδιέναι φάσκοντες ἁλῶναι τοῖς αὐτοῖς νοσήμασιν , οἷς ἔμπροσθεν ἑάλωσαν ἐπὶ προηγησαμένοις ὁμοίοις συμπτώμασι , κἄπειτα φθάσαντες ἢ διὰ καθάρσεώς τινος ἢ δι’ αἵματος ἀφαιρέσεως ἐκφυγεῖν τὴν προσδοκηθεῖσαν νόσον ἑτοιμότερον ἐπὶ τὴν αὐτὴν ἀφικνοῦνται βοήθειαν , ὅταν αἴσθωνταί τινος ὁμοίου συμπτώματος ὕστερόν ποτε συμπεσόντος αὐτοῖς . ἔνιοι δὲ καὶ πρὶν αἰσθέσθαι τὴν προθεσμίαν ὑφορώμενοι τοῦ χρόνου , καθ’ ὃν ἐν ὡρισμένῃ περιόδῳ τῶν τοιούτων ἔπαθόν τι , κενοῦσθαι φθάνουσιν ὀνομάζουσί τε τὴν προφυλακτικὴν κένωσιν ἐν ἔθει γεγονέναι σφίσιν οὐδεμίαν ὑπαλλαγὴν τοῦ σώματος ἐκ τῶν τοιούτων κενώσεων λαμβάνοντος , ὁποίαν ἐδείχθη λαμβάνον ἐπὶ τοῖς προειρημένοις , ἀλλ’ ὑπὸ τῆς αὐτῆς αἰτίας ταὐτὰ πάσχοντος . ἐὰν οὖν ὑπαλλάξωσι τὴν δίαιταν ἐλάττοσι μὲν ἐδέσμασι χρώμενοι , προστιθέντες δέ τι τοῖς γυμνασίοις , ἄνοσοι διατελοῦσιν ἐκ τῆς τῶν ἐθῶν ὑπαλλαγῆς ὠφεληθέντες , οὐχ ὥσπερ οἱ πρόσθεν εἰρημένοι βλαβέντες · οὐ γὰρ ἔθους λόγῳ διὰ τῶν κενώσεων ὠφελεῖσθαι συνέβαινεν αὐτοῖς ἀλλ’ ἐπὶ μοχθηρᾷ διαίτῃ κακοχυμίαν τε καὶ πλῆθος ἀθροίζουσιν .
Lemmas: οὗτος μέν οὖν εἰμί ὁ διαφορά ὁ ἔθος κατά τε ὁ ὁ ὕλη , ἐν ὅς συνίστημι , καί ὁ ὁ αἴτιος , ὑπό ὅς γίγνομαι , δύναμις . Ἐρασίστρατος δέ καί ὁ κένωσις ἐπιζητητικός γίγνομαι ὁ σῶμα φημί , ἐπειδάν ἐθίζω τις αὐτός , καί περί οὗτος ἐπισκοπέω . οἶδα γάρ τις ἐκ ὁ ῥίς αἱμορραγέω ἤτοι κατά περίοδος τις ἰσοχρόνιος ἤ ἄτακτος ἤ διά αἱμορροίς ἤ διά ἔμετος ἤ διάρροια ἤ χολέρα κενόω , ἐνίοτε δέ ἑκούσιος ἀποχέω αἷμα ἤ διά φλεβοτομία ἤ διά ἀμυχή ὁ ἐν σφυρόν [ ἤ διά ῥίς ] , ὥσπερ γε καί διά ὁ καθαίρω φάρμακον , ἐμετήριος τε καί κατωτερικός · ὑπέρ ὅς καί αὐτός σκοπέω τις χρήσιμος . ἐγώ γάρ οὐ δοκέω ὁ σῶμα διά ἔθος δέω ὁ τοιοῦτος κένωσις , ἀλλά διά ὅς αἰτία ὁ πρῶτος δέω κένωσις ἤτοι ὁ φύσις ἐργάζομαι αὐτός ἤ τις ἄνθρωπος κατά συλλογισμός ἰατρικός , οὕτως καί αὖθις καί πολλάκις χρῄζω ὁ αὐτός ἐπί ὁ αὐτός . ἔνιοι μέν γάρ ἐπί μοχθηρός δίαιτα , ἔνιοι δέ διά κατασκευή μοχθηρός ὁ σῶμα ἀθροίζω αἷμα πλῆθος ἤ κακοχυμία ὑπό ὁ λέγω κένωσις ὠφελέω ὁ φύσις ἤ τις ἰατρός ὁ περισσός ἀποχέω , πρίν νοσέω ὁ ἄνθρωπος . ἔνιοι δέ νοσέω ὁ μέν κρίσις ἐπί τοιοῦτος ἔκκρισις ὁ νόσημα ἴασις γίγνομαι · τις δέ ὑπό ὁ ἰατρός θεραπεύω ὅμοιος βοήθημα χράω , εἶτα ὕστερον ἁλίσκομαι ὅμοιος νόσημα θεραπεύω τε διά αὐτός , ἐάν ποτέ πάλιν αὐτός ἤτοι που ὁ ὁ σῶμα βάρος ἤ ὁ κεφαλή μόνος ἀνωμαλία τις ἤ καί τις ὁ παρά φύσις ἕτερος ἐπιφαίνω , κοινόω ὁ ἰατρός περί αὐτός δείδω φάσκω ἁλίσκομαι ὁ αὐτός νόσημα , ὅς ἔμπροσθεν ἁλίσκομαι ἐπί προηγέομαι ὅμοιος σύμπτωμα , ἔπειτα φθάνω ἤ διά κάθαρσις τις ἤ διά αἷμα ἀφαίρεσις ἐκφεύγω ὁ προσδοκέω νόσος ἑτοῖμος ἐπί ὁ αὐτός ἀφικνέομαι βοήθεια , ὅταν αἰσθάνομαι τις ὅμοιος σύμπτωμα ὕστερον ποτέ συμπίπτω αὐτός . ἔνιοι δέ καί πρίν αἰσθάνομαι ὁ προθεσμία ὑφοράω ὁ χρόνος , κατά ὅς ἐν ὁρίζω περίοδος ὁ τοιοῦτος πάσχω τις , κενόω φθάνω ὀνομάζω τε ὁ προφυλακτικός κένωσις ἐν ἔθος γίγνομαι σφεῖς οὐδείς ὑπαλλαγή ὁ σῶμα ἐκ ὁ τοιοῦτος κένωσις λαμβάνω , ὁποῖος δείκνυμι λαμβάνω ἐπί ὁ προλέγω , ἀλλά ὑπό ὁ αὐτός αἰτία αὐτός πάσχω . ἐάν οὖν ὑπαλλάσσω ὁ δίαιτα ἐλαχύς μέν ἔδεσμα χράω , προστίθημι δέ τις ὁ γυμνάσιον , ἄνοσος διατελέω ἐκ ὁ ὁ ἔθος ὑπαλλαγή ὠφελέω , οὐ ὥσπερ ὁ πρόσθεν λέγω βλάπτω · οὐ γάρ ἔθος λόγος διά ὁ κένωσις ὠφελέω συμβαίνω αὐτός ἀλλά ἐπί μοχθηρός δίαιτα κακοχυμία τε καί πλῆθος ἀθροίζω .