galenus.de-constitutione-artis-medicae-ad-patrophilum 5
Ἐπειδὴ δὲ κατὰ τοῦτο γέγονεν ὁ λόγος , ἀναμνησθῆναι χρὴ τῆς μεθόδου τὴν δύναμιν . οὔτε γὰρ οἰκίας , οὔτε νεὼς , οὔτε σκίμποδος , οὔτε ἄλλου τῶν ἁπάντων οὐδενὸς , ἑτέρως ἄν τις ἐξετάσειε τὴν κατασκευὴν , εἴτ’ ἄμεμπτός ἐστιν , εἴτε μεμπτὴ , χωρὶς τοῦ τὰ συνθετικὰ διασκέψασθαι μόρια , πόσα τε τὸν ἀριθμόν ἐστι , καὶ πηλίκον ἕκαστον , ὅπως τε διαπέπλεκται , καὶ ὅπως κεῖται · ἀλλ’ ἐν τούτοις ἐστιν ἥ τ’ ἀρετὴ καὶ ἡ κακία τῶν συνθέτων ἁπάντων σωμάτων . ἐν αὐτοῖς δὲ τούτοις ἐδείκνυτο καὶ τὰ πάθη τῆς οἰκίας εἶναι , καὶ τῆς νεὼς , ἤτοι μεγέθει , καὶ διαπλάσει , καὶ ἀριθμῷ , καὶ θέσει τῶν μορίων , εἴπερ γε καὶ ἡ ἀρετὴ καὶ ἡ κακία . σκίμποδος δὲ οὐκ ἐν τούτοις · ἱματίων δὲ ἄρα ἐν ἄλλοις τισίν · ὑποδήματος δὲ οὐκ ἐν τοῖς αὐτοῖς . ἐν ἅπασιν οὖν τοῖς ὀργανικοῖς σώμασιν , οἷς οὐσία κατὰ σύνθεσιν , ἐν τέτταρσι γένεσι ἡ ἀρετὴ , καὶ ἡ κακία , καὶ τὸ πάθος ἐστίν . εἰ δὲ καὶ κατὰ φύσιν ἕνωσιν λαμβάνοι τὰ μόρια , πέμπτον τι γένος τοῦθ’ ὑπάρξει τοῖς τοιούτοις σώμασιν , ὥστε τὸν μὲν ἄριστον ἀρίστας ἔχειν τὰς ἐνεργείας , τὸν δὲ μοχθηρότατον χειρίστας . εἰ δὲ καὶ λυθείη τις σύμφυσις , οὐ μεμπτὴ μόνον ἡ τοιαύτη διάθεσις , ἀλλ’ ἤδη καὶ νόσημά ἐστι . καλείσθω δ’ ἕνεκα σαφοῦς διδασκαλίας τὸ τοιοῦτον γένος ἑνώσεως λύσις , οὐδὲν διαφέρον , εἰ καὶ συνεχείας τις εἴποι λύσιν . ἀλλ’ ὅτι γε καὶ τοῖς ὁμοιομερέσιν ἐγγίγνεται τὸ πάθος τοῦτο , γιγνώσκεσθαι χρή . καὶ γὰρ ὀστοῦ , καὶ νεύρου , καὶ φλεβὸς , καὶ ἀρτηρίας , καὶ σαρκὸς ἐν τῷ νύττεσθαί τε καὶ διαβιβρώσκεσθαι , καὶ τέμνεσθαι , καὶ διασπᾶσθαι , καὶ ῥήγνυσθαι , διαφθείρεται τὸ συνεχές . ἀλλ’ ἐν μὲν ὀστῷ κάταγμα καλεῖται τὸ πάθος · ῥῆγμα δὲ ἐν τοῖς σαρκώδεσι μορίοις τῶν μυῶν ἐκ διατάσεως γιγνόμενον . αἱ δ’ ἶνες ὅταν ὁμοίως ταθεῖσαι ῥαγῶσι , σπάσμα καλεῖται τὸ πάθος . ὡσαύτως δὲ τῷ ῥήγματι τὸ τραῦμα συνεχείας ἐστὶν ἐν σαρκὶ λύσις , οὐκ ἐκ διατάσεως , ἀλλ’ ἐντομῆς . εἰ δ’ ὀξὺ καὶ λεπτὸν εἴη τὸ τιτρῶσκον , ὀνομάζεται νύγμα καὶ νύξις · εἰ δὲ βαρὺ , θλάσμα καὶ θλάσις . τῶν δ’ ἐξ ἀναβρώσεως , ὅσα μὲν ἐν ὀστῷ γίγνεται , τερηδών · ὅσα δὲ ἐν τοῖς ἄλλοις , ἕλκος . ἀλλ’ ὀνομάζειν μὲν ἐξέστω καὶ ἄλλως . αἱ διαφοραὶ δὲ αἱ σύμπασαι τοιαῦταί εἰσι καὶ τοσαῦται τοῦ πέμπτου γένους τῶν νοσημάτων , ὅταν ἐν τοῖς πρώτοις συνίστηται μέρεσιν . ἐν ὀργανικοῖς δὲ , ὡς εἴρηται , κατὰ τὰς τῶν ἑτερογενῶν γίγνεται συμφύσεις , καὶ καλεῖται πάντα ἀποσπάσματα . διαιρεθέντος μέντοι τινὸς ὅλου τῶν ὁμοιομερῶν , εἴη μὲν ἄν καὶ αὐτοῦ τοῦ διῃρημένου τὸ πάθος , εἴη δ’ ἂν καὶ τοῦ σύμπαντος ὀργάνου , ποτὲ μὲν κατὰ συμβεβηκὸς , ὡς ἐπειδὰν ἤτοι μῦς , ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον πάθῃ , ποτὲ δὲ καὶ πρῶτον , ἐπειδὰν σύνδεσμος . ὥσπερ οὖν ἐφ’ ἑνὸς γένους νοσήματος , ἐν ᾧ τὸ συνεχές τῶν μορίων βλάπτεται , τὰς διαφορὰς ἐγὼ νῦν ἐπῆλθον , οὕτω καὶ σὺ πειράθητι τῶν ἄλλων τεττάρων γενῶν , ὡσαύτως διελθεῖν . ἀναμιμνήσκειν γὰρ αὐτῶν ἐν τῷδε τῷ λόγῳ περιττὸν ἐδόκει μοι , γεγραμμένων γε ἁπάντων ἀκριβῶς ἐν τῷ περὶ τῆς τῶν νοσημάτων διαφορᾶς .
Lemmas: ἐπειδή δέ κατά οὗτος γίγνομαι ὁ λόγος , ἀναμιμνῄσκω χρή ὁ μέθοδος ὁ δύναμις . οὔτε γάρ οἰκία , οὔτε ναῦς , οὔτε σκίμπους , οὔτε ἄλλος ὁ ἅπας οὐδείς , ἕτερος ἄν τις ἐξετάζω ὁ κατασκευή , εἴτε ἄμεμπτος εἰμί , εἴτε μεμπτός , χωρίς ὁ ὁ συνθετικός διασκοπέω μόριον , πόσος τε ὁ ἀριθμός εἰμί , καί πηλίκος ἕκαστος , ὅπως τε διαπλέκω , καί ὅπως κεῖμαι · ἀλλά ἐν οὗτος εἰμί ὁ τε ἀρετή καί ὁ κακία ὁ σύνθετος ἅπας σῶμα . ἐν αὐτός δέ οὗτος δείκνυμι καί ὁ πάθος ὁ οἰκία εἰμί , καί ὁ ναῦς , ἤτοι μέγεθος , καί διάπλασις , καί ἀριθμός , καί θέσις ὁ μόριον , εἴπερ γε καί ὁ ἀρετή καί ὁ κακία . σκίμπους δέ οὐ ἐν οὗτος · ἱμάτιον δέ ἄρα ἐν ἄλλος τις · ὑπόδημα δέ οὐ ἐν ὁ αὐτός . ἐν ἅπας οὖν ὁ ὀργανικός σῶμα , ὅς οὐσία κατά σύνθεσις , ἐν τέσσαρες γένος ὁ ἀρετή , καί ὁ κακία , καί ὁ πάθος εἰμί . εἰ δέ καί κατά φύσις ἕνωσις λαμβάνω ὁ μόριον , πέμπτος τις γένος οὗτος ὑπάρχω ὁ τοιοῦτος σῶμα , ὥστε ὁ μέν ἀγαθός ἀγαθός ἔχω ὁ ἐνέργεια , ὁ δέ μοχθηρός χείριστος . εἰ δέ καί λύω τις σύμφυσις , οὐ μεμπτός μόνος ὁ τοιοῦτος διάθεσις , ἀλλά ἤδη καί νόσημα εἰμί . καλέω δέ ἕνεκα σαφής διδασκαλία ὁ τοιοῦτος γένος ἕνωσις λύσις , οὐδείς διαφέρω , εἰ καί συνέχεια τις λέγω λύσις . ἀλλά ὅτι γε καί ὁ ὁμοιομερής ἐγγίγνομαι ὁ πάθος οὗτος , γιγνώσκω χρή . καί γάρ ὀστέον , καί νεῦρον , καί φλέψ , καί ἀρτηρία , καί σάρξ ἐν ὁ νύσσω τε καί διαβιβρώσκω , καί τέμνω , καί διασπάω , καί ῥήγνυμι , διαφθείρω ὁ συνεχής . ἀλλά ἐν μέν ὀστέον κάταγμα καλέω ὁ πάθος · ῥῆγμα δέ ἐν ὁ σαρκώδης μόριον ὁ μῦς ἐκ διάτασις γίγνομαι . ὁ δέ ἴς ὅταν ὅμοιος τείνω ἀράσσω , σπάσμα καλέω ὁ πάθος . ὡσαύτως δέ ὁ ῥῆγμα ὁ τραῦμα συνέχεια εἰμί ἐν σάρξ λύσις , οὐ ἐκ διάτασις , ἀλλά ἐντομή . εἰ δέ ὀξύς καί λεπτός εἰμί ὁ τιτρώσκω , ὀνομάζω νύγμα καί νύξις · εἰ δέ βαρύς , θλάσμα καί θλάσις . ὁ δέ ἐκ ἀνάβρωσις , ὅσος μέν ἐν ὀστέον γίγνομαι , τερηδών · ὅσος δέ ἐν ὁ ἄλλος , ἕλκος . ἀλλά ὀνομάζω μέν ἔξεστι καί ἄλλος . ὁ διαφορά δέ ὁ σύμπας τοιοῦτος εἰμί καί τοσοῦτος ὁ πέμπτος γένος ὁ νόσημα , ὅταν ἐν ὁ πρῶτος συνίστημι μέρος . ἐν ὀργανικός δέ , ὡς λέγω , κατά ὁ ὁ ἑτερογενής γίγνομαι σύμφυσις , καί καλέω πᾶς ἀπόσπασμα . διαιρέω μέντοι τις ὅλος ὁ ὁμοιομερής , εἰμί μέν ἄν καί αὐτός ὁ διαιρέω ὁ πάθος , εἰμί δέ ἄν καί ὁ σύμπας ὄργανον , ποτέ μέν κατά συμβαίνω , ὡς ἐπειδάν ἤτοι μῦς , ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος πάσχω , ποτέ δέ καί πρῶτος , ἐπειδάν σύνδεσμος . ὥσπερ οὖν ἐπί εἷς γένος νόσημα , ἐν ὅς ὁ συνεχής ὁ μόριον βλάπτω , ὁ διαφορά ἐγώ νῦν ἐπέρχομαι , οὕτως καί σύ πειράω ὁ ἄλλος τέσσαρες γένος , ὡσαύτως διέρχομαι . ἀναμιμνῄσκω γάρ αὐτός ἐν ὅδε ὁ λόγος περισσός δοκέω ἐγώ , γράφω γε ἅπας ἀκριβής ἐν ὁ περί ὁ ὁ νόσημα διαφορά .