galenus.de-constitutione-artis-medicae-ad-patrophilum 19
Καιρὸς οὖν ἤδη μετιέναι τῷ λόγῳ πρὸς τοὺς ἐκ τῶν νοσημάτων ἀναλαμβάνοντας , ἐφ’ ὧν οὔτ’ αἴτιον οὐδέν ἐστι παρὰ φύσιν , οὔτε διάθεσις ἰσχνότης δὲ μόνη μετὰ δυνάμεως ἀσθενοῦς . διὰ ταῦτά τοι καὶ ἡ εἰς τὴν κατὰ φύσιν ἀγωγὴ τῶν οὕτω διακειμένων ἀνάθρεψίς τε καὶ ῥῶσίς ἐστιν ἐκ κινήσεών τε καὶ τροφῶν συμμέτρων γιγνομένη . τὰς δ’ ὕλας κᾀνταῦθα , δι’ ὧν αἱ κινήσεις τε καὶ θρέψεις ἔσονται , διὰ τῆς ὑγιεινῆς ἐδήλωσα πραγματείας . ἀλλ’ ὑπὲρ τοῦ μηδὲν λείπειν τῷ παρόντι λόγῳ , λεχθήσεται καὶ νῦν ἡ μέθοδος ἁπάσης τῆς ὑγιεινῆς πραγματείας , οὐ μόνον τῆς ἀναληπτικῆς λεγομένης . καὶ πρῶτόν γε , ὁποῖον τὸ γένος αὐτῶν ἐστι , ἀρά γε τῶν παρόντων φυλακτικὸν , ἢ τούτῳ μόνῳ διαφέρει τοῦ θεραπευτικοῦ , τῷ κατὰ μικρὰ ποιεῖσθαι τὴν ἐπανόρθωσιν ; οὐ γὰρ δὴ διαφυλάττοντί γε τῷ σώματι τὴν ἔμπροσθεν ἕξιν ἐπιστατούσης ἐδέησε τέχνης . ἀλλ’ αὐτὸ τοῦτ’ ἔστι αἰτία τοῦ δεῖσθαι τῆς προνοησομένης ἐπιστήμης , ὅτι διαφθείρεταί τε καὶ οὐ διαμένει τοιοῦτον , οἷον ἔμπροσθεν ἦν . εἰ μὲν δὴ τοῦτο μόνον αὐτῷ τὸ κενοῦσθαί τε καὶ διαφορεῖσθαι συμπίπτοι , τροφὴ καὶ ποτὸν ἀναπληρώσουσι τὸ λεῖπον . εἰ δ’ ἤτοι ὑποθρέψειε πλῆθος χυμῶν , ἢ περιττώματα μοχθηρὰ , γυμνασίων αὐτῷ δεήσει σκοπὸν ἐχόντων καὶ ἐκκενοῦν μὲν , καὶ καθαίρειν τὸν χυμὸν , καὶ πέπτειν τὰ περιττώματα , πρὸς τῷ καὶ διαφυλάττεσθαι τὰς αἰτίας ἁπάσας , ὅσαι τὴν ὑγείαν αὐτὴν διαφθεῖραι δυνήσονται , ψύξιν , ἔγκαυσιν , κόπον , ἀπεψίαν , μέθην , ἀγρυπνίαν , λύπας , ὀργὰς , θυμὸν , ὅσα τ’ ἄλλα τοιαῦτα , οὐ γὰρ ἔτι δεῖ καθ’ ἕκαστον ὑπεξιέναι τῷ λόγῳ , τῆς ὑποθέσεως , ἣν ὑπεθέμεθα , πεπληρωμένης ἤδη . πρόκειται γὰρ οὐ κατὰ διέξοδον ὑπὲρ ἁπάντων τῶν μερῶν τῆς ἰατρικῆς διελθεῖν , ἀλλὰ δεῖξαι , πῶς ἀπὸ τῆς κατὰ τὸ τέλος ἐννοίας , ὥσπερ τῶν ἄλλων τεχνῶν , οὕτω καὶ ταύτης ἡ σύστασις γίγνεται . καὶ τοίνυν ἐπειδὴ γέγονεν ἤδη τοῦτο , διὰ κεφαλαίων ἀναλάβωμεν ἅπαντα τῆς ἰατρικῆς τὸν λόγον , εὐθὺς καὶ τὴν ἀναλογίαν ἐπιδεικνύντες , ἣν ἔχει πρὸς τὰς ἄλλας τέχνας , ὅσαι ποιητικαί .
Lemmas: καιρός οὖν ἤδη μεθίημι ὁ λόγος πρός ὁ ἐκ ὁ νόσημα ἀναλαμβάνω , ἐπί ὅς οὔτε αἴτιος οὐδείς εἰμί παρά φύσις , οὔτε διάθεσις ἰσχνότης δέ μόνος μετά δύναμις ἀσθενής . διά οὗτος τοι καί ὁ εἰς ὁ κατά φύσις ἀγωγή ὁ οὕτως διάκειμαι ἀνάθρεψις τε καί ῥῶσις εἰμί ἐκ κίνησις τε καί τροφή σύμμετρος γίγνομαι . ὁ δέ ὕλη ᾀνταῦθη , διά ὅς ὁ κίνησις τε καί θρέψις εἰμί , διά ὁ ὑγιεινός δηλόω πραγματεία . ἀλλά ὑπέρ ὁ μηδείς λείπω ὁ πάρειμι λόγος , λέγω καί νῦν ὁ μέθοδος ἅπας ὁ ὑγιεινός πραγματεία , οὐ μόνος ὁ ἀναληπτικός λέγω . καί πρῶτος γε , ὁποῖος ὁ γένος αὐτός εἰμί , ἀρά γε ὁ πάρειμι φυλακτικός , ἤ οὗτος μόνος διαφέρω ὁ θεραπευτικός , ὁ κατά μικρός ποιέω ὁ ἐπανόρθωσις ; οὐ γάρ δή διαφυλάσσω γε ὁ σῶμα ὁ ἔμπροσθεν ἕξις ἐπιστατέω δέω τέχνη . ἀλλά αὐτός οὗτος εἰμί αἰτία ὁ δέω ὁ προνοέω ἐπιστήμη , ὅτι διαφθείρω τε καί οὐ διαμένω τοιοῦτος , οἷος ἔμπροσθεν εἰμί . εἰ μέν δή οὗτος μόνος αὐτός ὁ κενόω τε καί διαφορέω συμπίπτω , τροφή καί ποτόν ἀναπληρόω ὁ λείπω . εἰ δέ ἤτοι ὑποτρέφω πλῆθος χυμός , ἤ περίσσωμα μοχθηρός , γυμνάσιον αὐτός δέω σκοπός ἔχω καί ἐκκενόω μέν , καί καθαίρω ὁ χυμός , καί πέσσω ὁ περίσσωμα , πρός ὁ καί διαφυλάσσω ὁ αἰτία ἅπας , ὅσος ὁ ὑγεία αὐτός διαφθείρω δύναμαι , ψῦξις , ἔγκαυσις , κόπος , ἀπεψία , μέθη , ἀγρυπνία , λύπη , ὀργή , θυμός , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος , οὐ γάρ ἔτι δέω κατά ἕκαστος ὑπεξέρχομαι ὁ λόγος , ὁ ὑπόθεσις , ὅς ὑποτίθημι , πληρόω ἤδη . πρόκειμαι γάρ οὐ κατά διέξοδος ὑπέρ ἅπας ὁ μέρος ὁ ἰατρικός διέρχομαι , ἀλλά δείκνυμι , πῶς ἀπό ὁ κατά ὁ τέλος ἔννοια , ὥσπερ ὁ ἄλλος τέχνη , οὕτως καί οὗτος ὁ σύστασις γίγνομαι . καί τοίνυν ἐπειδή γίγνομαι ἤδη οὗτος , διά κεφάλαιος ἀναλαμβάνω ἅπας ὁ ἰατρικός ὁ λόγος , εὐθύς καί ὁ ἀναλογία ἐπιδείκνυμι , ὅς ἔχω πρός ὁ ἄλλος τέχνη , ὅσος ποιητικός .