galenus.de-constitutione-artis-medicae-ad-patrophilum 3
Νυνὶ δ’ , ὅτι διττὴ μὲν ἡ τῶν μορίων ἐστὶ φύσις , διττὴ δὲ καὶ ἡ τῶν ἐνεργειῶν , ἤδη λέλεκται , καὶ αὖθις ἀκριβέστερον λεγέσθω . τοῦ σύμπαντος σκέλους ἐνέργεια βάδισίς ἐστι . γίνεται δὲ , τῶν ἐν αὐτῇ διαρθρώσεων ἐναλλὰξ ἀλλήλων ἐκτεινομένων τε καὶ συγκαμπτομένων , οἷον αὐτίκα κατὰ γόνυ τῶν μὲν ἔμπροσθεν μυῶν ὑπερβαινόντων τὴν ἐπιγονατίδα , καὶ διὰ τενόντων εἰς τὸ τῆς κνήμης ὀστοῦν ἐμφυομένων , ἐπειδὰν ἐκεῖ ἐπισπάσωνται τὴν κνήμην , ἡ ἔκτασις γίνεται τοῦ σκέλους · τῶν δ’ ἐντὸς ὁμοίως ἐνεργησάντων ἡ κάμψις . οὕτω καὶ κατ’ ἰσχίον καὶ πόδα καμπτομένης ἢ ἐκτεινομένης τῆς διαρθρώσεως , αἱ κινήσεις γίνονται . φαίνεται μὲν οὖν ὁ μῦς ἐναργῶς , ὅταν τοῦ περικειμένου δέρματος γυμνωθῇ , συναγόμενός τε καὶ ἀνασπώμενος , ὡς ἐπὶ τὴν ἑαυτοῦ κεφαλήν . οὐ μὴν τὸ καθῆκον εἰς αὐτὸν νεῦρον αἰσθητήν τινα κίνησιν κινούμενον φαίνεται , ἀλλ’ ἔοικεν ὁδὸς εἶναι τοῦτο τῆς ἐξ ἐγκεφάλου κατιούσης δυνάμεως . αὐτὸς δ’ ὁ ἐγκέφαλος ὅτι μὲν ἀρχὴ τοῖς νεύροις ἅπασι τῆς τοιαύτης δυνάμεώς ἐστιν , ἐναργῶς ἐμάθομεν ἐκ τοῦ διαιρεθέντος ὁτουοῦν νεύρου , ἐν μὲν τοῖς ἄνω μέρεσιν . ὃ συνεχές ἐστιν ἐγκεφάλῳ , διασώζειν τὰς ἐνεργείας , ἀπολλύναι δ’ ἐν τοῖς κάτω . πότερον δ’ , ὥσπερ αὐτὸς τοῖς νεύροις , οὕτω ἐκείνῳ πάλιν ἕτερόν τι μόριον ἐπιπέμπει τὰς δυνάμεις , ἢ πηγή τις αὐτῶν ἐστιν , ἔτ’ ἄδηλον · ἡ γὰρ τοιαύτη σκέψις ὑπὲρ ἡγεμονικῆς ψυχῆς ἐστιν . ἀλλ’ ἐπανίωμεν , ὅθεν ὁ λόγος ἀπετράπετο . βάδισις μὲν ἡ ἐνέργεια τοῦ σκέλους παντός . ἐξηγεῖται δ’ αὐτῆς τῶν ἐν τοῖς σκέλεσι μορίων τὸ μυῶδες γένος . ὀστᾶ δὲ , καὶ χόνδροι , καὶ πιμελὴ , καὶ ἀδὴν , καὶ ἀρτηρία , καὶ δέρμα , καὶ φλέβες , ὑμένες τε καὶ σύνδεσμοι , τὴν ἀρχὴν τῆς κινήσεως ἔχουσιν ἐκ τῶν μυῶν . πρῶτα μὲν γὰρ ὑπ’ αὐτῶν κινεῖται τὰ ὀστᾶ , τὰ δ’ ἄλλα πάντα τῷ παρακεῖσθαι τοῖς ὀστοῖς ἐν κύκλῳ , σὺν ἐκείνοις κινεῖται . ἡ μὲν οὖν τοῦ ποδὸς κίνησις ἐνέργεια τοῦ μυὸς ἐστίν · ἡ δὲ ὅλου τοῦ σκέλους οὐκ ἔστιν ἁπάντων ἐνέργεια τῶν μορίων αὐτοῦ . καὶ διὰ τοῦτο διττὸν ἔφαμεν εἶναι τῶν ἐνεργειῶν τὸ γένος · ἕν μὲν τὸ πρῶτον καὶ κυριώτατον , ἑκάστου τῶν ἁπλῶν μορίων ἐνεργοῦντος , ἕτερον δὲ κατὰ συμβεβηκὸς , ἢ δευτέρως , ἢ οὐ πρώτως , ἢ ὅπως ἄν τις τῶν ὅλων ὀργάνων ὀνομάζειν ἐθέλῃ .
Lemmas: νυνί δέ , ὅτι δισσός μέν ὁ ὁ μόριον εἰμί φύσις , δισσός δέ καί ὁ ὁ ἐνέργεια , ἤδη λέγω , καί αὖθις ἀκριβής λέγω . ὁ σύμπας σκέλος ἐνέργεια βάδισις εἰμί . γίγνομαι δέ , ὁ ἐν αὐτός διάρθρωσις ἐναλλάξ ἀλλήλων ἐκτείνω τε καί συγκάμπτω , οἷος αὐτίκα κατά γόνυ ὁ μέν ἔμπροσθεν μῦς ὑπερβαίνω ὁ ἐπιγονατίς , καί διά τένων εἰς ὁ ὁ κνήμη ὀστέον ἐμφύω , ἐπειδάν ἐκεῖ ἐπισπάω ὁ κνήμη , ὁ ἔκτασις γίγνομαι ὁ σκέλος · ὁ δέ ἐντός ὅμοιος ἐνεργέω ὁ κάμψις . οὕτως καί κατά ἰσχίον καί πούς κάμπτω ἤ ἐκτείνω ὁ διάρθρωσις , ὁ κίνησις γίγνομαι . φαίνω μέν οὖν ὁ μῦς ἐναργής , ὅταν ὁ περίκειμαι δέρμα γυμνόω , συνάγω τε καί ἀνασπάω , ὡς ἐπί ὁ ἑαυτοῦ κεφαλή . οὐ μήν ὁ καθήκω εἰς αὐτός νεῦρον αἰσθητός τις κίνησις κινέω φαίνω , ἀλλά ἔοικα ὁδός εἰμί οὗτος ὁ ἐκ ἐγκέφαλος κατέρχομαι δύναμις . αὐτός δέ ὁ ἐγκέφαλος ὅτι μέν ἀρχή ὁ νεῦρον ἅπας ὁ τοιοῦτος δύναμις εἰμί , ἐναργής μανθάνω ἐκ ὁ διαιρέω ὅστις νεῦρον , ἐν μέν ὁ ἄνω μέρος . ὅς συνεχής εἰμί ἐγκέφαλος , διασῴζω ὁ ἐνέργεια , ἀπόλλυμι δέ ἐν ὁ κάτω . πότερος δέ , ὥσπερ αὐτός ὁ νεῦρον , οὕτως ἐκεῖνος πάλιν ἕτερος τις μόριον ἐπιπέμπω ὁ δύναμις , ἤ πηγή τις αὐτός εἰμί , ἔτι ἄδηλος · ὁ γάρ τοιοῦτος σκέψις ὑπέρ ἡγεμονικός ψυχή εἰμί . ἀλλά ἐπανίημι , ὅθεν ὁ λόγος ἀποτρέπω . βάδισις μέν ὁ ἐνέργεια ὁ σκέλος πᾶς . ἐξηγέομαι δέ αὐτός ὁ ἐν ὁ σκέλος μόριον ὁ μυώδης γένος . ὀστέον δέ , καί χόνδρος , καί πιμελή , καί ἀδήν , καί ἀρτηρία , καί δέρμα , καί φλέψ , ὑμήν τε καί σύνδεσμος , ὁ ἀρχή ὁ κίνησις ἔχω ἐκ ὁ μῦς . πρῶτος μέν γάρ ὑπό αὐτός κινέω ὁ ὀστέον , ὁ δέ ἄλλος πᾶς ὁ παράκειμαι ὁ ὀστέον ἐν κύκλος , σύν ἐκεῖνος κινέω . ὁ μέν οὖν ὁ πούς κίνησις ἐνέργεια ὁ μῦς εἰμί · ὁ δέ ὅλος ὁ σκέλος οὐ εἰμί ἅπας ἐνέργεια ὁ μόριον αὐτός . καί διά οὗτος δισσός φημί εἰμί ὁ ἐνέργεια ὁ γένος · εἷς μέν ὁ πρῶτος καί κύριος , ἕκαστος ὁ ἁπλόος μόριον ἐνεργέω , ἕτερος δέ κατά συμβαίνω , ἤ δεύτερος , ἤ οὐ πρῶτος , ἤ ὅπως ἄν τις ὁ ὅλος ὄργανον ὀνομάζω ἐθέλω .