galenus.de-compositione-medicamentorum-secundum-locos-libri-x 4.4
[ Περὶ τῶν ἐν ὀφθαλμοῖς ἑλκῶν . ] Δεῖται μὲν καὶ ταῦτα τῆς αὐτῆς κατὰ γένος θεραπείας τοῖς ἄλλοις ἕλκεσιν , ἣν ἐπιπλεῖστον διῆλθον ἐν τῷ τρίτῳ καὶ τετάρτῳ τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου , διὰ δὲ τὴν τοῦ μορίου φύσιν ἀδηκτότατα προσοιστέον , ἐν οἷς ἔφην εἶναι τὸ διὰ πομφόλυγος πεπλυμμένης . μίγνυνται δ’ αὐτοῖς καὶ χυλοί τινες οὐ μόνον ἄδηκτοι παντάπασιν , ἀλλὰ καὶ τὰς σφοδροτάτας ὀδύνας πραΰνειν δυνάμενοι , καθάπερ ὁ τοῦ μανδραγόρου χυλός . ἔνιοι δὲ καὶ πολυγόνου χυλὸν ἔμιξαν , ὥσπερ ἕτεροι , καὶ αὐτῶν τῶν ὠῶν τὸ λευκόν . εὔδηλον δ’ ὅτι πλησίον ἀναπλάσεως ὄντι τῷ φαρμάκῳ τὰ τοιαῦτα μίγνυται διὰ τὸ ταχέως ὀξύνεσθαι . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν καιρὸν καὶ ὁ τῶν ῥόδων μίγνυται χυλός . ἡ δὲ ἰδίως ὕλη τῶν ἐν ὀφθαλμοῖς ἑλκῶν εὔδηλον ὅτι καὶ αὕτη σκοπὸν ἔχει καθαρὸν φυλάττειν τὸ ἕλκος , ὡς τῆς φύσεως τῶν μορίων πληρούσης τε καὶ πρὸς οὐλὴν ἀγούσης αὐτὸ , καθάπερ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἑλκῶν προείρηται . φλεγμονῆς μὲν οὖν ἔτι κατὰ τὸν ὀφθαλμὸν οὔσης ἢ καί τινος ὀδύνης , τὰ διὰ λιβανωτοῦ τε κολλύρια καὶ τῶν πεπλυμμένων μεταλλικῶν καὶ τῶν ἀδήκτων χυλῶν προσφέρεται . ῥυπαρῶν δὲ ἐν τῇ χρήσει ταύτῃ τῶν ἑλκῶν γενομένων , μίγνυσθαί τι χρὴ τῶν ῥυπτόντων , ὁποῖόν ἐστι τὸ Πακκιανὸν δι’ οἴνου κροκῶδες , ᾧ χρώμεθα παραμιγνύντες ἐλάχιστον αὐτοῦ τοῖς προειρημένοις φαρμάκοις . ἔχει δὲ τοῦτο πλεῖστον μὲν τὸν κρόκον , ἀφ’ οὗ καὶ κροκῶδες ὀνομάζεται , ﻿ μέμικται δ’ αὐτῷ καὶ τῶν ῥυπτόντων μεταλλικῶν ἔνια · διὸ καὶ τραχωμάτων ἐστὶ καθαιρετικὸν οὐ μόνον τῶν μικρῶν , ἀλλὰ καὶ τῶν μεγάλων , ἃ προσαγορεύουσι συκώσεις · λεπτύνει δὲ καὶ τὰ πτερύγια . περὶ μὲν οὖν τῶν τοιούτων φαρμάκων μικρὸν ὕστερον εἰρήσεται · τῶν δ’ ἑλκῶν ὅσα δι’ ἀνάβρωσιν γίνεται τοῦ κερατοειδοῦς , ὡς προκύπτειν τι καὶ τοῦ ῥαγοειδοῦς , ὅτι δὴ καὶ ταῦτα δι’ ἑαυτό τε καὶ τὸ προπεσὸν ἀποκρουστικῶν τε καὶ στυπτικῶν δεῖται φαρμάκων εὔδηλόν ἐστι . πειρᾶσθαι δὲ ἐπ’ αὐτῶν δεῖ ἐκλέγεσθαι τὰ μηδεμίαν ἐργαζόμενα τραχύτητα . τῶν δ’ ἐναντίων τούτοις φαρμάκων , ὅπερ ἐστὶ τῶν διαφορητικῶν , αἱ φλύκταιναι χρῄζουσι καὶ τὸ γεννώμενόν ποτε πῦον ἔνδον τοῦ κερατοειδοῦς . τὰ μὲν οὖν πρόσφατα καὶ ἔτι φλεγμαίνοντα τοῖς διὰ σμύρνης καὶ λιβανωτοῦ καὶ κρόκου καθίσταται φαρμάκοις . τὰ χρονιώτερα δὲ καὶ τῶν διαφορητικῶν τι προσλαμβάνουσι , καθάπερ γε καὶ αἱ σκιῤῥούμεναι φλεγμοναὶ τῶν χιτώνων . ἐπὶ τούτων γὰρ καὶ διὰ τῶν δριμέων ὀπῶν εὐδοκιμεῖ φάρμακα τάδε · εἰς κολλυρίων εἴδη ἀναπλαττόμενα αἱ καλούμεναι πρὸς τῶν ἰατρῶν ἰδίως ἔγχρισται δυνάμεις ὑγραὶ , ὁποίας καὶ τοῖς ἀρχομένοις ὑποχεῖσθαι σκευάζουσιν . ἐπὶ δὲ τῶν πτερυγίων τε καὶ τῶν συκώσεων , ὡς ἔφην , τὰ ῥυπτικὰ φάρμακα προσφέρεται , τὰ μὲν εἰς κολλυρίων ἰδέαν ἀναπλαττόμενα , τὰ δὲ καὶ ξηρὰ χωρὶς ἀναπλάσεως , ἐφ’ ὧν ἔμιξάν τινες ὀλίγον τι τῶν σηπτικῶν φαρμάκων . ἐγγὺς δὲ τούτων ἐστὶ τὰ τὰς ψωρώδεις διαθέσεις ἐν τοῖς βλεφάροις ἰώμενα , καὶ διὰ τοῦτο προσαγορευόμενα ψωρικά . πάντων δ’ αὐτῶν ἐστιν ἰσχυρότατα τά τε τοὺς παλαιοὺς τύλους ἐκτήκοντα καὶ τὰ καλούμενα πτερύγια θεραπεύοντα , διὰ τῶν ῥυπτικῶν τε καὶ σηπτικῶν φαρμάκων συγκείμενα .
Lemmas: [ περί ὁ ἐν ὀφθαλμός ἕλκος . ] δέω μέν καί οὗτος ὁ αὐτός κατά γένος θεραπεία ὁ ἄλλος ἕλκος , ὅς ἐπιπλεῖστον διέρχομαι ἐν ὁ τρίτος καί τέταρτος ὁ θεραπευτικός μέθοδος , διά δέ ὁ ὁ μόριον φύσις ἄδηκτος προσφέρω , ἐν ὅς φημί εἰμί ὁ διά πομφόλυξ πλύνω . μείγνυμι δέ αὐτός καί χυλός τις οὐ μόνος ἄδηκτος παντάπασι , ἀλλά καί ὁ σφοδρός ὀδύνη πραύνω δύναμαι , καθά ὁ ὁ μανδραγόρας χυλός . ἔνιοι δέ καί πολύγονον χυλός μείγνυμι , ὥσπερ ἕτερος , καί αὐτός ὁ ᾠόν ὁ λευκός . εὔδηλος δέ ὅτι πλησίον ἀνάπλασις εἰμί ὁ φάρμακον ὁ τοιοῦτος μείγνυμι διά ὁ ταχύς ὀξύνω . κατά δέ ὁ αὐτός καιρός καί ὁ ὁ ῥόδον μείγνυμι χυλός . ὁ δέ ἴδιος ὕλη ὁ ἐν ὀφθαλμός ἕλκος εὔδηλος ὅτι καί οὗτος σκοπός ἔχω καθαρός φυλάσσω ὁ ἕλκος , ὡς ὁ φύσις ὁ μόριον πληρόω τε καί πρός οὐλή ἄγω αὐτός , καθά ἐπί ὁ ἄλλος ἕλκος προλέγω . φλεγμονή μέν οὖν ἔτι κατά ὁ ὀφθαλμός εἰμί ἤ καί τις ὀδύνη , ὁ διά λιβανωτός τε κολλύριον καί ὁ πλύνω μεταλλικός καί ὁ ἄδηκτος χυλός προσφέρω . ῥυπαρός δέ ἐν ὁ χρῆσις οὗτος ὁ ἕλκος γίγνομαι , μείγνυμι τις χρή ὁ ῥύπτω , ὁποῖος εἰμί ὁ Πακκιανός διά οἶνος κροκώδης , ὅς χράω παραμείγνυμι ἐλαχύς αὐτός ὁ προλέγω φάρμακον . ἔχω δέ οὗτος πολύς μέν ὁ κρόκος , ἀπό ὅς καί κροκώδης ὀνομάζω , ﻿ μείγνυμι δέ αὐτός καί ὁ ῥύπτω μεταλλικός ἔνιοι · διό καί τράχωμα εἰμί καθαιρετικός οὐ μόνος ὁ μικρός , ἀλλά καί ὁ μέγας , ὅς προσαγορεύω σύκωσις · λεπτύνω δέ καί ὁ πτερύγιον . περί μέν οὖν ὁ τοιοῦτος φάρμακον μικρός ὕστερον λέγω · ὁ δέ ἕλκος ὅσος διά ἀνάβρωσις γίγνομαι ὁ κερατοειδής , ὡς προκύπτω τις καί ὁ ῥαγοειδής , ὅτι δή καί οὗτος διά ἑαυτοῦ τε καί ὁ προπίπτω ἀποκρουστικός τε καί στυπτικός δέω φάρμακον εὔδηλος εἰμί . πειράω δέ ἐπί αὐτός δέω ἐκλέγω ὁ μηδείς ἐργάζομαι τραχύτης . ὁ δέ ἐναντίος οὗτος φάρμακον , ὅς εἰμί ὁ διαφορητικός , ὁ φλύκταινα χρῄζω καί ὁ γεννάω ποτέ πυός ἔνδον ὁ κερατοειδής . ὁ μέν οὖν πρόσφατος καί ἔτι φλεγμαίνω ὁ διά σμύρνα καί λιβανωτός καί κρόκος καθίστημι φάρμακον . ὁ χρόνιος δέ καί ὁ διαφορητικός τις προσλαμβάνω , καθά γε καί ὁ σκιρρέω φλεγμονή ὁ χιτών . ἐπί οὗτος γάρ καί διά ὁ δριμύς ὀπή εὐδοκιμέω φάρμακον ὅδε · εἰς κολλύριον εἶδος ἀναπλάσσω ὁ καλέω πρός ὁ ἰατρός ἴδιος ἔγχριστος δύναμις ὑγρός , ὁποῖος καί ὁ ἄρχω ὑποχέω σκευάζω . ἐπί δέ ὁ πτερύγιον τε καί ὁ σύκωσις , ὡς φημί , ὁ ῥυπτικός φάρμακον προσφέρω , ὁ μέν εἰς κολλύριον ἰδέα ἀναπλάσσω , ὁ δέ καί ξηρός χωρίς ἀνάπλασις , ἐπί ὅς μείγνυμι τις ὀλίγος τις ὁ σηπτικός φάρμακον . ἐγγύς δέ οὗτος εἰμί ὁ ὁ ψωρώδης διάθεσις ἐν ὁ βλέφαρον ἰάομαι , καί διά οὗτος προσαγορεύω ψωρικός . πᾶς δέ αὐτός εἰμί ἰσχυρός ὁ τε ὁ παλαιός τύλος ἐκτήκω καί ὁ καλέω πτερύγιον θεραπεύω , διά ὁ ῥυπτικός τε καί σηπτικός φάρμακον σύγκειμαι .