galenus.de-compositione-medicamentorum-secundum-locos-libri-x 8.6
[ Περὶ ἥπατος καὶ τῶν ἐν αὐτῷ παθῶν . ] Ὑστάτης ἁπασῶν τῆσδε τῆς πραγματείας μοι γραφομένης , ἡγοῦμαι παντί που πρόδηλον ὑπάρχειν , ὡς δυοῖν τῶνδε θάτερον ἀληθές ἐστιν , ἢ τὰς ἄλλας πάσας ἀχρήστους εἶναι καὶ περιττὰς , εἴ τις ἐκ ταύτης μόνης ἱκανὸς ἔσται θεραπεύειν ἅπαντα τὰ πάθη τὰ δεόμενα τῆς διὰ φαρμάκων ἰάσεως , ἢ εἴπερ ἐκεῖναι χρήσιμοι τυγχάνουσιν οὖσαι , πρῶτον αὐτὰς ἀναγνωστέον ἐστὶ καὶ μνημονευτέον τοῖς μέλλουσιν ὠφελήσεσθαί τι πρὸς τῆσδε . τὰς μὲν γὰρ μεθόδους αὐτὰς τῆς τῶν εἰρημένων ἰάσεως ἐν τοῖς τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου ιδ΄ . βιβλίοις ἔγραψα · νῦν δὲ ὡς εἰδόσιν αὐτὰς ἤδη χωρὶς τῶν εἰρημένων ἀποδείξεων ἀναμιμνήσκω δεικνὺς πάντως , ὅπως καλῶς τε ἡμεῖς συνθήσομεν φάρμακα , τά τε ὑπὸ τῶν ἔμπροσθεν γεγραμμένα κρίναντες εἰς πεῖραν ἄγειν θαῤῥήσομεν . καὶ χρήσιμόν γε τοῦτο τὸ σκέμμα . καὶ γὰρ ἄλογον εἶναι βουλόμενοι τὴν ἑαυτῶν τέχνην οἱ ἐμπειρικοὶ μετεχειρίσαντο , πάντα μὲν ἀναγινώσκειν ἀξιοῦντες , ὅσα καὶ τοῖς ἐνδόξοις ἰατροῖς γέγραπται , μὴ πάντα δὲ εἰς χρῆσιν ἄγειν εὐθέως , ἀλλὰ καὶ κρίνειν πρότερον , εἰ δυνατὸν ἕκαστον αὐτῶν ἐστι τὴν ἐπαγγελίαν ἔργῳ ἐπιδείξασθαι . ἡμεῖς δὲ τὴν ἐμπειρίαν ἐν πάσῃ τῇ τέχνῃ μέγα τι δύνασθαι πεπεισμένοι τά τε διὰ λογικῆς μεθόδου τῶν θεωρημάτων εὑρημένα τοῖς περὶ κρίσεως ἱστορίας ὑπ’ αὐτῶν εἰρημένοις τὰ διὰ τῆς λογικῆς ἐνδείξεως προστίθεμεν , δεδειχότες ἐν ἑτέροις ὁποίαν δύναμιν εἰς τὸ βαδίζειν ἑκάτερον τῶν σκελῶν εἰσφέρεται , τοιαύτην ἐν ἰατρικῇ τὴν ἐμπειρίαν τε καὶ τὸν λόγον ἔχειν . ἐν μὲν οὖν τῇ περὶ τῶν ἁπλῶν φαρμάκων πραγματείᾳ δι’ ἕνδεκα βιβλίων γεγραμμένῃ τὴν δύναμιν ἑκάστου τῶν αὐτοφυῶν φαρμάκων , ὅπως ἄν τις εὑρίσκοι μεθόδῳ διήλθομεν , ἐπί τε τὴν κατὰ μέρος αὐτῶν ὕλην ἀφικόμενοι τὴν χρησιμωτάτην εἰς τὰ τῆς τέχνης ἔργα κατ’ εἴδη πᾶσαν ἐγράψαμεν . ἐφεξῆς δὲ αὐτῇ καὶ τὴν θεραπευτικὴν πραγματείαν , ὅπως ἄν τις ἄριστα μὴ μόνον τοῖς ἁπλοῖς , ἀλλὰ καὶ τοῖς συνθέτοις χρῷτο , διήλθομεν ἅμα τῷ καὶ τὰς ὁδοὺς τῆς συνθέσεως αὐτῶν πάσας εἰπεῖν . ἐν δὲ τῇ νῦν προκειμένῃ πραγματείᾳ τὴν ποικιλίαν τῶν συνθέτων φαρμάκων ὅπως ἐγένετο δηλοῦμεν , εἰς ὡρισμένους σκοποὺς κατ’ εἶδος ἄγοντες αὐτῶν τήν τε σύνθεσιν καὶ τὴν χρῆσιν , ἔτι τε τὴν κρίσιν τῶν ἤδη γεγραμμένων . μέλλοντες οὖν ἀκολούθως τοῖς προειρημένοις ἐπὶ τὴν τῶν ἐν ἥπατι παθῶν ἀφικνεῖσθαι διδασκαλίαν , ἐροῦμεν τὰ κατ’ αὐτὸ πάθη λόγῳ διελθόντες , οὐ ψιλαῖς διδασκαλίαις , ἀπό τε τῶν καθόλου σκοπῶν τῆς ἰάσεως αὐτῶν , οὓς ἐν τῇ θεραπευτικῇ πραγματείᾳ διήλθομεν , ἐπὶ τὴν τῶν συνθέτων ἀφίξομαι διδασκαλίαν . ἔστιν οὖν ἐν αὐτῷ πρῶτον ἁπάντων διακρῖναι , πότερον ἀτονία τίς ἐστι τοῦ σπλάγχνου , καθάπερ ἐπὶ τῶν κατὰ τὴν κοιλίαν εἴπομεν , ἢ καί τι ἄλλο πάθημα κατείληφε τὸ σπλάγχνον , ἢ χωρὶς ἀτονίας πάσχει φλεγμαῖνον ἢ σκιῤῥούμενον ἢ ἀποστήματι κάμνον ἢ ἐμφράξει , καθάπερ καὶ ἐρυσιπελατώδη διάθεσιν ἴσχον ἢ ἕλκος , ἤ τινα σηπεδόνα . καὶ γὰρ οὖν κᾀπὶ τούτου ἡπατικὴν λέγουσι , καθάπερ κᾀπὶ τοῦ στόματος τῆς κοιλίας πάσχοντος οἱ πολλοὶ τῶν ἰατρῶν τε καὶ τῶν ἰδιωτῶν ὀνομάζουσι στομαχικὴν διάθεσιν ἐπὶ πολλοῖς συμπτώμασιν , οὐ κατὰ μίαν ἅπασι γιγνομένοις διάθεσιν , ἀλλὰ κατὰ πολλὰς μιᾷ μέν τινι γενικῇ κοινότητι παραλαμβανομένας , ἀλλήλων δὲ διαφερούσας εἰς τοσοῦτον , ὡς ἐνίας αὐτῶν ἐναντιωτάτας εἶναι . πῶς γάρ τις οὐκ ἐναντιωτάτην εἶναι φαίη τὴν μὲν ψυχρὰν δυσκρασίαν τῇ θερμῇ , τῇ δὲ ὑγρᾷ τὴν ξηρὰν , καίτοι κατά γε τὸ γένος εἰσὶν αἱ αὐταί . σχεδὸν δὲ καὶ πάντα τὰ ἐναντία τὰ αὐτὰ τῷ γένει λέγων ἄν τις οὐκ ἂν ἁμάρτοι , καὶ γὰρ ἡ ἔννοια τῶν ἐναντίων ἐστὶν , ἐπειδὰν πλεῖστον ἀλλήλων ἀφέστηκε . πλεῖστον δὲ ἀφέστηκε τῶν μέσων καθοτιοῦν γένος τὰ ἐπὶ τοῖς πέρασιν ὄντα , ὡς τὰ ἐναντία πολλάκις μὲν τὰ αὐτὰ φαίνεσθαι κατὰ τὰ πέρατα τοῦ κοινοῦ γένους , πολλάκις δὲ ἐπαναβεβηκότων αὐτοῖς γενικωτέρων ἐναντίων , ὑπ’ ἐκείνων περιέχεσθαι , αὐτὰ δὲ ἐκεῖνα πάντως διὰ τοῦτό ἐστιν ἐναντία , διότι καθ’ ἓν γένος ὄντα πλεῖστον ἀλλήλων ἀφέστηκεν , ὥστε καὶ τὰ τούτοις ὑποπεπτωκότα τὸ πρῶτον καὶ ἀνωτάτω γένος κοινὸν ἴσχει . τοῦτο μὲν οὖν ἡμῖν ἅπαξ ἐνταῦθα κατὰ τὸ πάρεργον εἰρημένον εἰσαεὶ μνημνονευέσθω πρὸς τὸ μὴ δόξαι τινὶ διαφωνεῖν ἑαυτῷ , εἰπόντα ποτὲ μὲν ἕν τι πάθος εἶναι ταὐτὸν ἀνθρώποιν δυοῖν , ποτὲ δὲ οὐχ ἓν οὔτε ταὐτὸν , ἀλλ’ ἐναντία δύο . δυσκρασίαν γὰρ ἓν μέν τι πάθος γενικῶς ὀνομάζουσι , τεμνόμενον δ’ εἰς ἐναντίας διαφοράς ἔξεστι γὰρ , καθάπερ ἐνταῦθα εἴπομεν , οὕτως καὶ δύο καὶ τρία καὶ πολλὰ κατὰ τὰς ἐν μέρει διαφορὰς ἐναντιωτάτας ἀλλήλαις εἶναι καὶ κατὰ τοῦτο τῆς ἀτονίας τοῦ ἥπατος , ὀρθῶς ἂν εἰπὼν διάθεσιν αἰτίαν εἶναι μίαν , ἣν δυσκρασίαν ὀνομάζομεν , αὖθις ὀρθῶς ἂν λέγοιμι μὴ μίαν , ἀλλ’ ὀκτὼ τὰς διαθέσεις εἶναι , διότι τοσαῦται διαφοραὶ τῶν δυσκρασιῶν εἰσι . καὶ γὰρ αὖ καὶ καθ’ ἑτέραν τομὴν δύο διαφοραὶ τῶν δυσκρασιῶν γίγνονται καὶ καθ’ ἑτέραν τρεῖς , αἱ μὲν ἐν ταῖς ποιότησι μόναις ἀλλοιουμένων τῶν πασχόντων μορίων , αἱ δὲ μεθ’ ὑγρῶν τινῶν ἤτοι γε ἐν ταῖς εὐρυχωρίαις τῶν πεπονθότων περιεχομένων ἢ ἐν τοῖς σώμασιν αὐτοῖς διαβρόχοις ὑπ’ αὐτῶν γεγονόσι . κατὰ μὲν οὖν τὴν γαστέρα καὶ τὰ ἔντερα μία καθ’ ἕκαστόν ἐστι κοιλότης ὑγρότητα μοχθηρὰν δέξασθαι δυναμένη , κατὰ δὲ τὸ ἧπαρ τοσαῦται τὸν ἀριθμὸν , ὅσαι περ αἵ τε ἀρτηρίαι καὶ αἱ φλέβες . τῶν δ’ ἁπασῶν ἐχουσῶν στενὰ τὰ πέρατα , καθ’ ἃ συμβάλλει τὰ σιμὰ τοῦ σπλάγχνου τοῖς κυρτοῖς , ἔμφραξίς τε καὶ σφήνωσις ἐνίοτε γίγνονται τῶν μοχθηρῶν ὑγρῶν , αἷς ἕπεται σηπεδὼν ἐν τάχει ταῖς ψυχραῖς δυσκρασίαις , θερμαῖς δὲ οὐ ταχέως , ἀλλ’ ἐπὶ προήκοντι τῷ χρόνῳ συμπίπτουσα . γίνεται δὲ ἡ δυσκρασία κατά τε τὴν ἰδίαν οὐσίαν τοῦ ἥπατος , ἣν Ἐρασίστρατος ἡγεῖται παρέγχυμά τι καὶ οὐκ αὐτὸ τὸ κυριώτατον εἶναι μόριον τοῦ σπλάγχνου . γίνεται δὲ ἡ δυσκρασία καὶ κατὰ τὰς περιεχομένας ἐν αὐτῷ φλέβας τε καὶ ἀρτηρίας καὶ δηλονότι καὶ κατὰ τὰς ἐν ταῖς εὐρυχωρίαις αὐτῶν ὕλας . ἔχοντος δὲ τοῦ σπλάγχνου τῶν ἐνεργειῶν , ἃς ἐνεργεῖ κατὰ τὸν τῆς ζωῆς χρόνον , οὐ μίαν , ἀλλὰ πλείους δυνάμεις καὶ τοσαύτας γε τὸν ἀριθμὸν , ὅσα τῶν ἐνεργειῶν εἴδη , συμβαίνει πολλάκις μὲν ἐξαιρέτως μίαν αὐτῶν βλάπτεσθαι , πολλάκις δὲ δύο καὶ τρεῖς καὶ πάσας ἅμα τὰς τέσσαρας . ἐνέργεια γὰρ αὐτοῦ μία μὲν ἑλκύσαι τὴν τροφὴν ἐφ’ αὑτὸ , μία δὲ ἄλλη περιστεῖλαί τε καὶ κατασχεῖν , ἄχρις ἂν ἀλλοιῶσαν αὐτὴν ἑαυτοῦ ποιήσηται μόριον . ἔστι γὰρ οὖν δὴ καὶ αὕτη δύναμις αὐτοῦ κυριωτάτη τε καὶ σχεδὸν πρώτη πέττειν τε καὶ μεταβάλλειν καὶ ἀλλοιοῦν καὶ ὁμοιοῦν ἑαυτῷ τὴν τροφὴν , ἣν ὀνομάζομεν ἀλλοιωτικήν . ὅσα δὲ κατὰ τὴν ἀλλοίωσιν τήνδε γίνεται περιττώματα τῷ σπλάγχνῳ , ταῦτα δι’ ἑτέρας δυνάμεως , ἣν ὀνομάζομεν ἐκκριτικὴν καὶ ἀποκριτικὴν ἀπωθεῖται . δεδειγμέναι δέ εἰσιν αἱ δυνάμεις αἵδε πᾶσαι τοῖς τοῦ σώματος ὑπάρχουσαι μορίοις , ἐν ἅπαντι τῷ τῆς ζωῆς χρόνῳ . πάντα γὰρ ἕλκει τὸ οἰκεῖον ἑαυτῷ καὶ ἀποκρίνει τὸ ἀλλότριον , ἀλλοιοῖ τε τὸ ἑλχθὲν , ἔν τε τῷ χρόνῳ , καθ’ ὃν ἀλλοιοῖ , κατέχει τε καὶ σφίγγει . καλεῖται δὴ ἀλλοίωσις αὕτη , μέχρι μὲν ἂν εἰς ὁμοιότητα τοῦ τρεφομένου μορίου μεταβάλληται , πέψις , ὅταν δὲ ἤδη προστίθεται τῷ μορίῳ , θρέψις . ὅταν μὲν οὖν ἕλκειν ἐκ τῆς κοιλίας τε καὶ τῶν ἐντέρων τὴν τροφὴν ἀτονήσῃ τὸ ἧπαρ , ὑγρὰ καὶ ἀνεκχύμωτα ἐκκρίνεται διὰ τῆς ἕδρας . ἐὰν μὲν ἡ γάστηρ συνατονῇ τῷ πλάγχνῳ μὴ πέττουσα καλῶς , ἠπεπεπτημένα , ἐὰν δὲ εὐρωσθῇ , πεπεμμένα μὲν , ἀλλ’ ὑγρὰ διὰ τὸ μηδεμίαν ἢ βραχεῖάν γε τὴν ἐξ αὐτῆς ἀνάδοσιν εἰς τὸ ἧπαρ γεγονέναι . ἐὰν δὲ ἕλκῃ μὲν τὸ ἧπαρ ἐφ’ ἑαυτὸ τὴν ἐκ τῆς κοιλίας τε καὶ τῶν ἐντέρων τροφὴν , αἱματοῦν δ’ αὐτὴν ὑπ’ ἀτονίας ἀδυνατῇ , καθάπερ ἐν τῇ γαστρὶ πολυειδὴς ἡ φθορὰ γίνεται τῶν ἀπεπτηθέντων , οὕτω καὶ κατὰ τὸ ἧπαρ . καλῶ δὲ νῦν ἀπεψίαν μόνην , οὐ περιλαμβάνων τῷ λόγῳ τὴν βραδυπεψίαν . εἰ δὲ βούλει , κᾀπειδὰν τροφὴ ὠμὴ διαμείνῃ τὴν κατὰ φύσιν ὑπὸ τοῦ μορίου γενομένην ἀλλοίωσιν οὐκ εἰληφυῖα , καὶ ταύτην ἄπεπτον καλεῖν , οὐδ’ ἐγὼ φεύγω τὴν προσηγορίαν , ἐάν μοι μόνον ἡ διαφορὰ τῶν πραγμάτων φυλάττηται . χεῖρον μὲν γάρ ἐστιν ἡ εἰς ἀλλόκοτον ποιότητα μεταβολὴ κατὰ τὴν ἀπεψίαν γινομένη , μετριώτερον δὲ καθ’ ἣν ἐπὶ πλεῖστον φυλάττει τὴν ἑαυτῆς φύσιν ἡ τροφὴ μηδεμίαν ἐν τῷ πεφυκότι πέττειν αὐτὴν ἀλλοίωσιν εἰληφυῖα . καὶ μὴν καὶ τρίτον τι παρὰ ταῦτά ἐστιν εἶδος ἀποτυχίας πέψεως , ὅταν ἡμίπεπτος ἡ τροφὴ γίνηται , καὶ κατ’ αὐτήν γε τὴν ἀποτυχίαν τῆς ἀκριβοῦς πέψεως τοῖς ἡπατικοῖς ἐκκρίνεται διὰ τῆς κοιλίας αἱματώδης χυμὸς , τοιοῦτος δὲ τῇ συστάσει , καθάπερ εἴ τις ὕδατι κεράσειεν αἷμα . καὶ πολλοὶ τῶν ἰατρῶν ἔγραψαν , εἰκάζοντες αὐτοῦ τὴν σύστασιν , ὡς ἂν εἰ νεοσφαγοῦς ἱερείου τὰ κρέα πλύνειέ τις ὕδατι . καὶ πλεῖσταί γε τῶν ἡπατικῶν διαθέσεων ἀπὸ τοιούτων ἐκκρίσεων ἄρχονται , μήπω μεγάλην ἀτονίαν ἔχοντος τοῦ ἥπατος , ἀλλ’ ἔτι πέττειν τε καὶ μεταβάλλειν τὴν τροφὴν εἰς τὴν οἷον ὑπογραφὴν τοῦ αἵματος δυναμένου . αὐξηθέντος δὲ τοῦ πάθους οὐκ ἔτι μὲν οὐδὲν τοιοῦτον ἐκκρίνεται , ἀλλὰ πολυειδεῖς ἄλλαι ποιότητές τε καὶ συστάσεις , ὥσπερ ἀπὸ τῆς γαστρὸς ἀπεπτούσης . ἀλλ’ ἐν μὲν τῇ γαστρὶ τῶν σιτίων αὐτῶν αἱ διαφοραὶ σαφῶς φαίνονται , κατὰ δὲ τὸ ἧπαρ τῆς ἀναδοθείσης τροφῆς μιγνυμένης τῷ προϋπάρχοντι κατὰ τὸ σπλάγχνον αἵματι . συνδιαφθείρεται γὰρ ἐν τῷ χρόνῳ καὶ τοῦτο τῇ μὴ πεφθείσῃ κατ’ αὐτὸ τροφῇ . θερμῆς μὲν οὖν κατὰ τὸ σπλάγχνον τῆς δυσκρασίας οὔσης αἱ συντήξεις γίνονται , πρῶτον μὲν τῶν χυμῶν , εἶτα καὶ τῆς σαρκὸς αὐτῆς τοῦ ἥπατος , καὶ κενοῦται διὰ τῆς γαστρὸς δυσώδης πάνυ χολὴ παχεῖα καὶ κατακορὴς τῇ χροιᾷ , καθάπερ ἐν τοῖς λοιμώδεσι πυρετοῖς . ψυχρᾶς δὲ δυσκρασίας οὔσης οὔτε συνεχεῖς ἐκκρίσεις οὔτε πολλαὶ γίνονται . χρονίζει δὲ τὸ πάθος καὶ δι’ ἡμερῶν τινων καταῤῥήσσει ἡ γαστὴρ αὐτοῖς ἀθροώτερον , οὔθ’ ὁμοίαν ἐχόντων τὴν δυσωδίαν τοῖς διὰ θερμότητα συντακεῖσιν οὔθ’ ὁμοίαν τὴν χρόαν ἢ τὴν σύστασιν , ἀλλ’ ἧττόν τε δυσώδη διαχωρεῖται τούτοις , ἰδέαν τε σεσηπότος αἵματος , οὐ συντετηκυίας ἔχοντα σαρκὸς , ἐνίοτε δ’ ἄν σοι τὸ διαχωρούμενον οἷον αἷμα μέλαν εἶναι φανείη , θεωροῦντι δὲ ἀκριβῶς οὔτε αἷμα μέλαν ἐστὶν οὔτε θρόμβος , ἀλλ’ οἷον ἰλύς τις αἵματος παχέος ἐγγὺς τῇ μελαίνῃ χολῇ , καὶ πλείω γε καὶ δύσκριτα χρώματα κατὰ τὴν τοιαύτην διάθεσιν ἐμφαίνεται τοῖς διαχωρουμένοις . ἐν ἀμφοτέραις δὲ ταῖς δυσκρασίαις τῇ τε κατὰ θερμότητα καὶ τῇ κατὰ ψυχρότητα , μιχθείσης τῆς καθ’ ὑγρότητα καὶ ξηρότητα δυσκρασίας , ὑγρότερα μὲν ἐπὶ τῆς καθ’ ὑγρότητα , ξηρότερα δὲ ἐπὶ τῆς κατὰ ξηρότητα τὰ διαχωρήματα γίνεται . ὁ σκοπὸς οὖν τῆς θεραπείας ἐν τοῖς τοιούτοις παθήμασι γίνεται , κοινὸς μὲν κατὰ τὴν ἐναντίωσιν τῆς δυσκρασίας , καθ’ ἑκάστην δὲ ἴδιος ὁ καθ’ ἑκάστην ἐναντίος . τὸ μὲν οὖν ἡπατικὸν ἰδίως ὀνομαζόμενον πάθος , ὥσπερ οὖν καὶ τὸ κοιλιακόν τε καὶ στομαχικὸν , ἄνευ τοῦ κατὰ τὰ μόρια παρὰ φύσιν ὄγκου γίνεται , φλεγμαίνειν μὲν ἧπαρ ἢ ἀφίστασθαι λεγόντων ἢ σκιῤῥοῦσθαι τῶν ἰατρῶν ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον πάσχειν , οὐ μὴν ἡπατικόν γε καλούντων τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν , ᾧ συμβαίνει τι τούτων · ἀλλ’ ὅταν ἄνευ φανεροῦ τινος ἐν τῷ σπλάγχνῳ κακοῦ περὶ τὰς οἰκείας ἐνεργείας ἀτονῇ , τηνικαῦτα τὸν κάμνοντα προσαγορευόντων ἡπατικόν . ἴδωμεν οὖν πρῶτον ἃ γεγράφασιν οἱ πρὸ ἡμῶν ἄριστα πραγματευόμενοι περὶ φαρμάκων , ἀπὸ τῶν ὑπ’ Ἀνδρομάχου τὴν ἀρχὴν ποιησάμενοι . οὗτος γὰρ ἀνὴρ ἐν τῇ τῶν ἐντὸς παθῶν ἰάσεις ἐχούσῃ βίβλῳ πολλὰς ἔγραψε δυνάμεις ἡπατικὰς , ὧν ἁπασῶν μνημονεύσω , κᾀνταῦθα κατὰ τὴν ἐκείνου λέξιν αὐτοῦ γεγράψεται τὰ φάρμακα , καὶ πρῶτόν γε αἱ ἀντίδοτοι . τὸ πρῶτον γεγραμμένον αὐτοῖς ὀνόμασιν ὡδί πως .
Lemmas: [ περί ἧπαρ καί ὁ ἐν αὐτός πάθος . ] ὕστερος ἅπας ὅδε ὁ πραγματεία ἐγώ γράφω , ἡγέομαι πᾶς που πρόδηλος ὑπάρχω , ὡς δύο ὅδε ἕτερος ἀληθής εἰμί , ἤ ὁ ἄλλος πᾶς ἄχρηστος εἰμί καί περισσός , εἰ τις ἐκ οὗτος μόνος ἱκανός εἰμί θεραπεύω ἅπας ὁ πάθος ὁ δέω ὁ διά φάρμακον ἴασις , ἤ εἴπερ ἐκεῖνος χρήσιμος τυγχάνω εἰμί , πρῶτος αὐτός ἀναγνωστέον εἰμί καί μνημονεύω ὁ μέλλω ὠφελέω τις πρός ὅδε . ὁ μέν γάρ μέθοδος αὐτός ὁ ὁ λέγω ἴασις ἐν ὁ ὁ θεραπευτικός μέθοδος ιδʹ . βιβλίον γράφω · νῦν δέ ὡς οἶδα αὐτός ἤδη χωρίς ὁ λέγω ἀπόδειξις ἀναμιμνῄσκω δείκνυμι πάντως , ὅπως καλός τε ἐγώ συντίθημι φάρμακον , ὁ τε ὑπό ὁ ἔμπροσθεν γράφω κρίνω εἰς πεῖρα ἄγω θαρσέω . καί χρήσιμος γε οὗτος ὁ σκέμμα . καί γάρ ἄλογος εἰμί βούλομαι ὁ ἑαυτοῦ τέχνη ὁ ἐμπειρικός μεταχειρίζω , πᾶς μέν ἀναγιγνώσκω ἀξιόω , ὅσος καί ὁ ἔνδοξος ἰατρός γράφω , μή πᾶς δέ εἰς χρῆσις ἄγω εὐθύς , ἀλλά καί κρίνω πρότερος , εἰ δυνατός ἕκαστος αὐτός εἰμί ὁ ἐπαγγελία ἔργον ἐπιδείκνυμι . ἐγώ δέ ὁ ἐμπειρία ἐν πᾶς ὁ τέχνη μέγας τις δύναμαι πείθω ὁ τε διά λογικός μέθοδος ὁ θεώρημα εὑρίσκω ὁ περί κρίσις ἱστορία ὑπό αὐτός λέγω ὁ διά ὁ λογικός ἔνδειξις προστίθημι , δείκνυμι ἐν ἕτερος ὁποῖος δύναμις εἰς ὁ βαδίζω ἑκάτερος ὁ σκέλος εἰσφέρω , τοιοῦτος ἐν ἰατρικός ὁ ἐμπειρία τε καί ὁ λόγος ἔχω . ἐν μέν οὖν ὁ περί ὁ ἁπλόος φάρμακον πραγματεία διά ἕνδεκα βιβλίον γράφω ὁ δύναμις ἕκαστος ὁ αὐτοφυής φάρμακον , ὅπως ἄν τις εὑρίσκω μέθοδος διέρχομαι , ἐπί τε ὁ κατά μέρος αὐτός ὕλη ἀφικνέομαι ὁ χρήσιμος εἰς ὁ ὁ τέχνη ἔργον κατά εἶδος πᾶς γράφω . ἐφεξῆς δέ αὐτός καί ὁ θεραπευτικός πραγματεία , ὅπως ἄν τις ἀγαθός μή μόνος ὁ ἁπλόος , ἀλλά καί ὁ σύνθετος χράω , διέρχομαι ἅμα ὁ καί ὁ ὁδός ὁ σύνθεσις αὐτός πᾶς λέγω . ἐν δέ ὁ νῦν πρόκειμαι πραγματεία ὁ ποικιλία ὁ σύνθετος φάρμακον ὅπως γίγνομαι δηλόω , εἰς ὁρίζω σκοπός κατά εἶδος ἄγω αὐτός ὁ τε σύνθεσις καί ὁ χρῆσις , ἔτι τε ὁ κρίσις ὁ ἤδη γράφω . μέλλω οὖν ἀκόλουθος ὁ προλέγω ἐπί ὁ ὁ ἐν ἧπαρ πάθος ἀφικνέομαι διδασκαλία , λέγω ὁ κατά αὐτός πάθος λόγος διέρχομαι , οὐ ψιλός διδασκαλία , ἀπό τε ὁ καθόλου σκοπός ὁ ἴασις αὐτός , ὅς ἐν ὁ θεραπευτικός πραγματεία διέρχομαι , ἐπί ὁ ὁ σύνθετος ἀφικνέομαι διδασκαλία . εἰμί οὖν ἐν αὐτός πρῶτος ἅπας διακρίνω , πότερος ἀτονία τις εἰμί ὁ σπλάγχνον , καθά ἐπί ὁ κατά ὁ κοιλία λέγω , ἤ καί τις ἄλλος πάθημα καταλαμβάνω ὁ σπλάγχνον , ἤ χωρίς ἀτονία πάσχω φλεγμαίνω ἤ σκιρρέω ἤ ἀπόστημα κάμνω ἤ ἔμφραξις , καθά καί ἐρυσιπελατώδης διάθεσις ἴσχω ἤ ἕλκος , ἤ τις σηπεδών . καί γάρ οὖν εἰͅπί οὗτος ἡπατικός λέγω , καθά εἰͅπί ὁ στόμα ὁ κοιλία πάσχω ὁ πολύς ὁ ἰατρός τε καί ὁ ἰδιώτης ὀνομάζω στομαχικός διάθεσις ἐπί πολύς σύμπτωμα , οὐ κατά εἷς ἅπας γίγνομαι διάθεσις , ἀλλά κατά πολύς εἷς μέν τις γενικός κοινότης παραλαμβάνω , ἀλλήλων δέ διαφέρω εἰς τοσοῦτος , ὡς ἔνιοι αὐτός ἐναντίος εἰμί . πῶς γάρ τις οὐ ἐναντίος εἰμί φημί ὁ μέν ψυχρός δυσκρασία ὁ θερμός , ὁ δέ ὑγρός ὁ ξηρός , καίτοι κατά γε ὁ γένος εἰμί ὁ αὐτός . σχεδόν δέ καί πᾶς ὁ ἐναντίος ὁ αὐτός ὁ γένος λέγω ἄν τις οὐ ἄν ἁμαρτάνω , καί γάρ ὁ ἔννοια ὁ ἐναντίος εἰμί , ἐπειδάν πολύς ἀλλήλων ἀφίστημι . πολύς δέ ἀφίστημι ὁ μέσος καθοτιέω γένος ὁ ἐπί ὁ πέρας εἰμί , ὡς ὁ ἐναντίος πολλάκις μέν ὁ αὐτός φαίνω κατά ὁ πέρας ὁ κοινός γένος , πολλάκις δέ ἐπαναβαίνω αὐτός γενικός ἐναντίος , ὑπό ἐκεῖνος περιέχω , αὐτός δέ ἐκεῖνος πάντως διά οὗτος εἰμί ἐναντίος , διότι κατά εἷς γένος εἰμί πολύς ἀλλήλων ἀφίστημι , ὥστε καί ὁ οὗτος ὑποπίπτω ὁ πρῶτος καί ἄνω γένος κοινός ἴσχω . οὗτος μέν οὖν ἐγώ ἅπαξ ἐνταῦθα κατά ὁ πάρεργον λέγω εἰσαεί μνημνονέυομαι πρός ὁ μή δοκέω τις διαφωνέω ἑαυτοῦ , λέγω ποτέ μέν εἷς τις πάθος εἰμί αὐτός ἄνθρωπος δύο , ποτέ δέ οὐ εἷς οὔτε αὐτός , ἀλλά ἐναντίος δύο . δυσκρασία γάρ εἷς μέν τις πάθος γενικός ὀνομάζω , τέμνω δέ εἰς ἐναντίος διαφορά ἔξεστι γάρ , καθά ἐνταῦθα λέγω , οὕτως καί δύο καί τρεῖς καί πολύς κατά ὁ ἐν μέρος διαφορά ἐναντίος ἀλλήλων εἰμί καί κατά οὗτος ὁ ἀτονία ὁ ἧπαρ , ὀρθός ἄν λέγω διάθεσις αἰτία εἰμί εἷς , ὅς δυσκρασία ὀνομάζω , αὖθις ὀρθός ἄν λέγω μή εἷς , ἀλλά ὀκτώ ὁ διάθεσις εἰμί , διότι τοσοῦτος διαφορά ὁ δυσκρασία εἰμί . καί γάρ αὖ καί κατά ἕτερος τομή δύο διαφορά ὁ δυσκρασία γίγνομαι καί κατά ἕτερος τρεῖς , ὁ μέν ἐν ὁ ποιότης μόνος ἀλλοιόω ὁ πάσχω μόριον , ὁ δέ μετά ὑγρός τις ἤτοι γε ἐν ὁ εὐρυχωρία ὁ πάσχω περιέχω ἤ ἐν ὁ σῶμα αὐτός διάβροχος ὑπό αὐτός γίγνομαι . κατά μέν οὖν ὁ γαστήρ καί ὁ ἔντερον εἷς κατά ἕκαστος εἰμί κοιλότης ὑγρότης μοχθηρός δέχομαι δύναμαι , κατά δέ ὁ ἧπαρ τοσοῦτος ὁ ἀριθμός , ὅσος περ ὁ τε ἀρτηρία καί ὁ φλέψ . ὁ δέ ἅπας ἔχω στενός ὁ πέρας , κατά ὅς συμβάλλω ὁ σιμός ὁ σπλάγχνον ὁ κυρτός , ἔμφραξις τε καί σφήνωσις ἐνίοτε γίγνομαι ὁ μοχθηρός ὑγρός , ὅς ἕπομαι σηπεδών ἐν τάχος ὁ ψυχρός δυσκρασία , θερμός δέ οὐ ταχύς , ἀλλά ἐπί προήκω ὁ χρόνος συμπίπτω . γίγνομαι δέ ὁ δυσκρασία κατά τε ὁ ἴδιος οὐσία ὁ ἧπαρ , ὅς Ἐρασίστρατος ἡγέομαι παρέγχυμα τις καί οὐ αὐτός ὁ κύριος εἰμί μόριον ὁ σπλάγχνον . γίγνομαι δέ ὁ δυσκρασία καί κατά ὁ περιέχω ἐν αὐτός φλέψ τε καί ἀρτηρία καί δηλονότι καί κατά ὁ ἐν ὁ εὐρυχωρία αὐτός ὕλη . ἔχω δέ ὁ σπλάγχνον ὁ ἐνέργεια , ὅς ἐνεργέω κατά ὁ ὁ ζωή χρόνος , οὐ εἷς , ἀλλά πολύς δύναμις καί τοσοῦτος γε ὁ ἀριθμός , ὅσος ὁ ἐνέργεια εἶδος , συμβαίνω πολλάκις μέν ἐξαιρετός εἷς αὐτός βλάπτω , πολλάκις δέ δύο καί τρεῖς καί πᾶς ἅμα ὁ τέσσαρες . ἐνέργεια γάρ αὐτός εἷς μέν ἕλκω ὁ τροφή ἐπί ἑαυτοῦ , εἷς δέ ἄλλος περιστέλλω τε καί κατέχω , ἄχρι ἄν ἀλλοιόω αὐτός ἑαυτοῦ ποιέω μόριον . εἰμί γάρ οὖν δή καί οὗτος δύναμις αὐτός κύριος τε καί σχεδόν πρῶτος πέσσω τε καί μεταβάλλω καί ἀλλοιόω καί ὁμοιόω ἑαυτοῦ ὁ τροφή , ὅς ὀνομάζω ἀλλοιωτικός . ὅσος δέ κατά ὁ ἀλλοίωσις ὅδε γίγνομαι περίσσωμα ὁ σπλάγχνον , οὗτος διά ἕτερος δύναμις , ὅς ὀνομάζω ἐκκριτικός καί ἀποκριτικός ἀπωθέω . δείκνυμι δέ εἰμί ὁ δύναμις ὅδε πᾶς ὁ ὁ σῶμα ὑπάρχω μόριον , ἐν ἅπας ὁ ὁ ζωή χρόνος . πᾶς γάρ ἕλκω ὁ οἰκεῖος ἑαυτοῦ καί ἀποκρίνω ὁ ἀλλότριος , ἀλλοιόω τε ὁ ἑλ́γω , ἐν τε ὁ χρόνος , κατά ὅς ἀλλοιόω , κατέχω τε καί σφίγγω . καλέω δή ἀλλοίωσις οὗτος , μέχρι μέν ἄν εἰς ὁμοιότης ὁ τρέφω μόριον μεταβάλλω , πέψις , ὅταν δέ ἤδη προστίθημι ὁ μόριον , θρέψις . ὅταν μέν οὖν ἕλκω ἐκ ὁ κοιλία τε καί ὁ ἔντερον ὁ τροφή ἀτονέω ὁ ἧπαρ , ὑγρός καί ἀνεκχύμωτος ἐκκρίνω διά ὁ ἕδρα . ἐάν μέν ὁ γαστήρ συνατονέω ὁ πλάγχνον μή πέσσω καλός , ἀπεπεπτάνω , ἐάν δέ εὐρώννυμι , πέμπω μέν , ἀλλά ὑγρός διά ὁ μηδείς ἤ βραχύς γε ὁ ἐκ αὐτός ἀνάδοσις εἰς ὁ ἧπαρ γίγνομαι . ἐάν δέ ἕλκω μέν ὁ ἧπαρ ἐπί ἑαυτοῦ ὁ ἐκ ὁ κοιλία τε καί ὁ ἔντερον τροφή , αἱματάω δέ αὐτός ὑπό ἀτονία ἀδυνατέω , καθά ἐν ὁ γαστήρ πολυειδής ὁ φθορά γίγνομαι ὁ ἀπεπτέω , οὕτως καί κατά ὁ ἧπαρ . καλέω δέ νῦν ἀπεψία μόνος , οὐ περιλαμβάνω ὁ λόγος ὁ βραδυπεψία . εἰ δέ βούλομαι , ἐͅπειδάν τροφή ὠμός διαμένω ὁ κατά φύσις ὑπό ὁ μόριον γίγνομαι ἀλλοίωσις οὐ λαμβάνω , καί οὗτος ἄπεπτος καλέω , οὐδέ ἐγώ φεύγω ὁ προσηγορία , ἐάν ἐγώ μόνος ὁ διαφορά ὁ πρᾶγμα φυλάσσω . κακός μέν γάρ εἰμί ὁ εἰς ἀλλόκοτος ποιότης μεταβολή κατά ὁ ἀπεψία γίγνομαι , μέτριος δέ κατά ὅς ἐπί πολύς φυλάσσω ὁ ἑαυτοῦ φύσις ὁ τροφή μηδείς ἐν ὁ φύω πέσσω αὐτός ἀλλοίωσις λαμβάνω . καί μήν καί τρίτος τις παρά οὗτος εἰμί εἶδος ἀποτυχία πέψις , ὅταν ἡμίπεπτος ὁ τροφή γίγνομαι , καί κατά αὐτός γε ὁ ἀποτυχία ὁ ἀκριβής πέψις ὁ ἡπατικός ἐκκρίνω διά ὁ κοιλία αἱματώδης χυμός , τοιοῦτος δέ ὁ σύστασις , καθά εἰ τις ὕδωρ κεράννυμι αἷμα . καί πολύς ὁ ἰατρός γράφω , εἰκάζω αὐτός ὁ σύστασις , ὡς ἄν εἰ νεοσφαγής ἱερεῖον ὁ κρέας πλύνω τις ὕδωρ . καί πολύς γε ὁ ἡπατικός διάθεσις ἀπό τοιοῦτος ἔκκρισις ἄρχω , μήπω μέγας ἀτονία ἔχω ὁ ἧπαρ , ἀλλά ἔτι πέσσω τε καί μεταβάλλω ὁ τροφή εἰς ὁ οἷος ὑπογραφή ὁ αἷμα δύναμαι . αὐξάνω δέ ὁ πάθος οὐ ἔτι μέν οὐδείς τοιοῦτος ἐκκρίνω , ἀλλά πολυειδής ἄλλος ποιότης τε καί σύστασις , ὥσπερ ἀπό ὁ γαστήρ ἀπεπτέω . ἀλλά ἐν μέν ὁ γαστήρ ὁ σιτίον αὐτός ὁ διαφορά σαφής φαίνω , κατά δέ ὁ ἧπαρ ὁ ἀναδίδωμι τροφή μείγνυμι ὁ προϋπάρχω κατά ὁ σπλάγχνον αἷμα . συνδιαφθείρομαι γάρ ἐν ὁ χρόνος καί οὗτος ὁ μή πέσσω κατά αὐτός τροφή . θερμός μέν οὖν κατά ὁ σπλάγχνον ὁ δυσκρασία εἰμί ὁ σύντηξις γίγνομαι , πρῶτος μέν ὁ χυμός , εἶτα καί ὁ σάρξ αὐτός ὁ ἧπαρ , καί κενόω διά ὁ γαστήρ δυσώδης πάνυ χολή παχύς καί κατακορής ὁ χροιά , καθά ἐν ὁ λοιμώδης πυρετός . ψυχρός δέ δυσκρασία εἰμί οὔτε συνεχής ἔκκρισις οὔτε πολύς γίγνομαι . χρονίζω δέ ὁ πάθος καί διά ἡμέρα τις καταρρήσσω ὁ γαστήρ αὐτός ἀθρόος , οὔτε ὅμοιος ἔχω ὁ δυσωδία ὁ διά θερμότης συντήκω οὔτε ὅμοιος ὁ χροιά ἤ ὁ σύστασις , ἀλλά ἥσσων τε δυσώδης διαχωρέω οὗτος , ἰδέα τε σήπω αἷμα , οὐ συντήκω ἔχω σάρξ , ἐνίοτε δέ ἄν σύ ὁ διαχωρέω οἷος αἷμα μέλας εἰμί φαίνω , θεωρέω δέ ἀκριβής οὔτε αἷμα μέλας εἰμί οὔτε θρόμβος , ἀλλά οἷος ἰλύς τις αἷμα παχύς ἐγγύς ὁ μέλας χολή , καί πολύς γε καί δύσκριτος χρῶμα κατά ὁ τοιοῦτος διάθεσις ἐμφαίνω ὁ διαχωρέω . ἐν ἀμφότερος δέ ὁ δυσκρασία ὁ τε κατά θερμότης καί ὁ κατά ψυχρότης , μείγνυμι ὁ κατά ὑγρότης καί ξηρότης δυσκρασία , ὑγρός μέν ἐπί ὁ κατά ὑγρότης , ξηρός δέ ἐπί ὁ κατά ξηρότης ὁ διαχώρημα γίγνομαι . ὁ σκοπός οὖν ὁ θεραπεία ἐν ὁ τοιοῦτος πάθημα γίγνομαι , κοινός μέν κατά ὁ ἐναντίωσις ὁ δυσκρασία , κατά ἕκαστος δέ ἴδιος ὁ κατά ἕκαστος ἐναντίος . ὁ μέν οὖν ἡπατικός ἴδιος ὀνομάζω πάθος , ὥσπερ οὖν καί ὁ κοιλιακός τε καί στομαχικός , ἄνευ ὁ κατά ὁ μόριον παρά φύσις ὄγκος γίγνομαι , φλεγμαίνω μέν ἧπαρ ἤ ἀφίστημι λέγω ἤ σκιρ́-ρόω ὁ ἰατρός ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος πάσχω , οὐ μήν ἡπατικός γε καλέω ὁ ἄνθρωπος αὐτός , ὅς συμβαίνω τις οὗτος · ἀλλά ὅταν ἄνευ φανερός τις ἐν ὁ σπλάγχνον κακός περί ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια ἀτονέω , τηνικαῦτα ὁ κάμνω προσαγορεύω ἡπατικός . ὁράω οὖν πρῶτος ὅς γράφω ὁ πρό ἐγώ ἀγαθός πραγματεύομαι περί φάρμακον , ἀπό ὁ ὑπό Ἀνδρόμαχος ὁ ἀρχή ποιέω . οὗτος γάρ ἀνήρ ἐν ὁ ὁ ἐντός πάθος ἴασις ἔχω βίβλος πολύς γράφω δύναμις ἡπατικός , ὅς ἅπας μνημονεύω , ᾀνταῦθη κατά ὁ ἐκεῖνος λέξις αὐτός γράφω ὁ φάρμακον , καί πρῶτος γε ὁ ἀντίδοτος . ὁ πρῶτος γράφω αὐτός ὄνομα ὡδί πως .