galenus.de-compositione-medicamentorum-secundum-locos-libri-x 1.6
[ Λεπτυντικὰ τριχῶν . ] Τοῖς λεπτυντικοῖς τῶν τριχῶν χρήσαιτο ἄν ποτε καὶ ἰατρὸς , ὡς ἔφην , οὐ τῆς αὐτῆς δυνάμεως οὖσι τοῖς ψιλωτικοῖς . ἣν γὰρ ἐκαλέσαμεν ἐν τοῖς περὶ τῶν ἁπλῶν φαρμάκων ὑπομνήμασι δύναμιν ῥυπτικὴν , ταύτης ἐστὶ τὰ λεπτυντικὰ τῶν τριχῶν . ὥσπερ δὲ ἐν ἅπασι τοῖς ὁμογενέσι φαρμάκοις ἡ διαφορὰ κατὰ τὸ μᾶλλόν τε καὶ ἧττόν ἐστιν , οὕτω καὶ ἐν τοῖς ῥυπτικοῖς . τὸ μὲν οὖν τῶν κριθῶν καὶ τὸ τῶν κυάμων , ἔτι τε πρὸς τούτοις ὀρόβων , ἀφρονίτρου τε καὶ νίτρου συνήθη πᾶσίν εἰσιν εἰς ἀφαίρεσιν ῥύπου χρωμένοις αὐτοῖς . ἡ δὲ συνεχὴς χρῆσις καὶ λεπτύνει τὰς τρίχας . ὅσα δὲ ἰσχυροτέραν ἔχει τὴν ῥυπτικὴν δύναμιν , ἐπὶ τῶν πάνυ σκληρὰς καὶ μεγάλας ἐχόντων τὰς τρίχας ἁρμόττει παραλαμβανόμενα . τῶν τοιούτων μὲν οὖν ἤδη φαρμάκων ἐστὶ καὶ τὸ κεκαυμένον νίτρον καὶ ὁ ἀφρὸς τοῦ νίτρου τό τε ἀφρῶδες ἀφρόνιτρον . ἐν δὲ τῇ συνεχεῖ χρήσει καὶ τὰ μέλαινα καλούμενα σκεύη τὰ Ἀλεξανδριωτικὰ κοπτόμενα δηλονότι καὶ διαττώμενα λεπτῷ κοσκίνῳ . τοῖς πένησι δ’ ἐγὼ καὶ τὰ τῶν κεραμίδων ὄστρακα καὶ τὰ τοῦ κλιβάνου καὶ τὴν κίσσηριν ἄκαυστόν τε καὶ κεκαυμένην ἐδήλωσα . προῖκα δ’ ἂν ἔχοι τις ἐπὶ θαλάττῃ διατρίβων ἢ πόλει μὴ πόῤῥω θαλάττης , ὄστρακα κεκαυμένα κηρύκων τε καὶ πορφυρῶν καὶ τῶν ἄλλων ὀστρέων . τὸ δὲ τῆς σηπίας ὄστρακον καὶ χωρὶς τοῦ καυθῆναι . ταῦτα μὲν τοῖς πάνυ πένησιν , τοῖς δ’ ἄλλοις ἀλκυόνιόν τε καὶ στρούθιον οἵ τε ἐλλέβοροι καὶ ἡ τῆς βρυωνίας ῥίζα καὶ ἡ τοῦ δρακοντίου καὶ ἀριστολοχίαι καὶ κάγχρου καὶ πάνακος ῥίζα καὶ τἄλλα ὅσα τοιαῦτα . λέλεκται γὰρ , ὡς ἔφην , πολλὰ διὰ τῆς τῶν ἁπλῶν φαρμάκων πραγματείας . ταῦτα δ’ εὐώδη ποιῆσαι βουλόμενος μίξεις κυπέρου καὶ μελιλώτου καὶ ῥόδων ξηρῶν καὶ σχίνου ἄνθους ἴρεώς τε τῆς Ἰλλυρίδος μελισσοφύλλου τε καὶ τῆς κυδωνίας πόας . καὶ εἰ πλουσίοις σκευάζοις , ἐμβαλεῖς στάχυος νάρδου τῆς τε Ἰνδικῆς καὶ τῆς Κελτικῆς καὶ τῆς ὀρείας καὶ γῆς Ἐρετριάδος , ἐμβαλεῖς δὲ καὶ μαλαβάθρου καὶ φύλλου μαλαβάθρου καὶ ἀμώμου καὶ σμύρνης καὶ κρόκου καὶ κόστου καὶ ἡδυχρόου . τῷ δὲ ἀποροῦντι πολυτελοῦς ὕλης καὶ δι’ εὐτελεστέρας οἱ τὰ κοσμητικὰ συνθέντες ἐπενόησαν , ὧν καὶ Κρίτων μέμνηται ἐν τῷ πρώτῳ τῶν κοσμητικῶν γράφων ὧδε . λαβὼν χύτραν ὀστρακίνην καινὴν , πῶμα ἔχουσαν μεγάλην , ἔμβαλλε εἰς αὐτὴν κατὰ θέσιν βώλους κιμωλίας . συγκείσθωσαν δὲ οὗτοι κατὰ τὸ ἐνδεχόμενον θεατροειδῶς , ὥστε τὸ μέσον αὐτῶν εἶναι κενόν . μεταξὺ δὲ τῶν βώλων τεθέσθω παραλλήλως μῆλα κυδώνια πρόσφατα εἴκοσι , ταῦτα ἐκ διαλειμμάτων ἀλλάσσειν παραίνει , εἶτα πωμάσας ἔα μαραίνεσθαι τὰ μῆλα . ἐπὶ δὲ τῆς χρήσεως αἱρῶν ὅσον ἐξαρκεῖ καὶ λεαίνων χρῆσθαι παραίνει . μετὰ δὲ τὴν τῶν ψιλώθρων ἐπίθεσιν , ἔχει ἡδεῖάν τινα ὀσμήν . ἄλλο . ῥόδα μάλιστα εὐωδέστατα ψύξας ἐν σκιᾷ , ἐπὶ μίαν ἡμέραν ὥστε αὐτὰ μόνα ἰκμάδα μὴ ἔχειν , συντίθει εἰς ἀγγεῖον ὀστράκινον καὶ βώλους κιμωλίας καθὰ προείρηται , ὥστε ὑπεστρῶσθαι τὰ ῥόδα καὶ πάλιν μεταξὺ τῶν βώλων ἐντίθεσθαι , εἶτα πωμάσας ἔα συμπίνειν . ἡ χρῆσις δεδήλωται .
Lemmas: [ λεπτυντικός θρίξ . ] ὁ λεπτυντικός ὁ θρίξ χράω ἄν ποτέ καί ἰατρός , ὡς φημί , οὐ ὁ αὐτός δύναμις εἰμί ὁ ψιλωτικός . ὅς γάρ καλέω ἐν ὁ περί ὁ ἁπλόος φάρμακον ὑπόμνημα δύναμις ῥυπτικός , οὗτος εἰμί ὁ λεπτυντικός ὁ θρίξ . ὥσπερ δέ ἐν ἅπας ὁ ὁμογενής φάρμακον ὁ διαφορά κατά ὁ μάλα τε καί ἥσσων εἰμί , οὕτως καί ἐν ὁ ῥυπτικός . ὁ μέν οὖν ὁ κριθή καί ὁ ὁ κύαμος , ἔτι τε πρός οὗτος ὄροβος , ἀφρόνιτρον τε καί νίτρον συνήθης πᾶς εἰμί εἰς ἀφαίρεσις ῥύπος χράω αὐτός . ὁ δέ συνεχής χρῆσις καί λεπτύνω ὁ θρίξ . ὅσος δέ ἰσχυρός ἔχω ὁ ῥυπτικός δύναμις , ἐπί ὁ πάνυ σκληρός καί μέγας ἔχω ὁ θρίξ ἁρμόζω παραλαμβάνω . ὁ τοιοῦτος μέν οὖν ἤδη φάρμακον εἰμί καί ὁ καίω νίτρον καί ὁ ἀφρός ὁ νίτρον ὁ τε ἀφρώδης ἀφρόνιτρον . ἐν δέ ὁ συνεχής χρῆσις καί ὁ μέλας καλέω σκεῦος ὁ Ἀλεξανδριωτικός κόπτω δηλονότι καί διαττάω λεπτός κόσκινον . ὁ πένης δέ ἐγώ καί ὁ ὁ κεραμίς ὄστρακον καί ὁ ὁ κρίβανος καί ὁ κίσσηρις ἄκαυστος τε καί καίω δηλόω . προίξ δέ ἄν ἔχω τις ἐπί θάλασσα διατρίβω ἤ πόλις μή πρόσω θάλασσα , ὄστρακον καίω κῆρυξ τε καί πορφύρεος καί ὁ ἄλλος ὄστρεον . ὁ δέ ὁ σηπία ὄστρακον καί χωρίς ὁ καίω . οὗτος μέν ὁ πάνυ πένης , ὁ δέ ἄλλος ἀλκυόνιον τε καί στρούθιον ὁ τε ἑλλέβορος καί ὁ ὁ βρυωνία ῥίζα καί ὁ ὁ δρακόντιον καί ἀριστολόχεια καί κάγχρος καί πάναξ ῥίζα καί ἄλλος ὅσος τοιοῦτος . λέγω γάρ , ὡς φημί , πολύς διά ὁ ὁ ἁπλόος φάρμακον πραγματεία . οὗτος δέ εὐώδης ποιέω βούλομαι μείγνυμι κύπερον καί μελίλωτον καί ῥόδον ξηρός καί σχῖνος ἄνθος ἶρις τε ὁ Ἰλλυρίς μελισσόφυλλον τε καί ὁ κυδώνιος πόα . καί εἰ πλούσιος σκευάζω , ἐμβάλλω στάχυς νάρδος ὁ τε Ἰνδικός καί ὁ Κελτικός καί ὁ ὄρειος καί γῆ Ἐρετριάς , ἐμβάλλω δέ καί μαλάβαθρον καί φύλλον μαλάβαθρον καί ἄμωμον καί σμύρνα καί κρόκος καί κόστος καί ἡδύχροος . ὁ δέ ἀφοράω πολυτελής ὕλη καί διά εὐτελής ὁ ὁ κοσμητικός συντίθημι ἐπινοέω , ὅς καί Κρίτων μιμνῄσκω ἐν ὁ πρῶτος ὁ κοσμητικός γράφω ὧδε . λαμβάνω χύτρα ὀστράκινος καινός , πῶμα ἔχω μέγας , ἐμβάλλω εἰς αὐτός κατά θέσις βῶλος κίμωλος . σύγκειμαι δέ οὗτος κατά ὁ ἐνδέχομαι θεατροειδής , ὥστε ὁ μέσος αὐτός εἰμί κενός . μεταξύ δέ ὁ βῶλος τέθομαι παράλληλος μῆλον κυδώνιος πρόσφατος εἴκοσι , οὗτος ἐκ διάλειμμα ἀλλάσσω παραινέω , εἶτα πωμάζω ἐάω μαραίνω ὁ μῆλον . ἐπί δέ ὁ χρῆσις αἱρέω ὅσος ἐξαρκέω καί λεαίνω χράω παραινέω . μετά δέ ὁ ὁ ψίλωθρον ἐπίθεσις , ἔχω ἡδύς τις ὀσμή . ἄλλος . ῥόδον μάλα εὐώδης ψύχω ἐν σκιά , ἐπί εἷς ἡμέρα ὥστε αὐτός μόνος ἰκμάς μή ἔχω , συντίθημι εἰς ἀγγεῖον ὀστράκινος καί βῶλος κίμωλος καθά προλέγω , ὥστε ὑποστόρεννυμι ὁ ῥόδον καί πάλιν μεταξύ ὁ βῶλος ἐντίθημι , εἶτα πωμάζω ἐάω συμπίνω . ὁ χρῆσις δηλόω .