galenus.de-compositione-medicamentorum-secundum-locos-libri-x 6.2
[ Περὶ τοῦ διὰ καρύων στοματικοῦ . ] Ἐγὼ δ’ ὅτε πρῶτον ἐκ τῆς Ἀλεξανδρείας ἐπανῆλθον εἰς τὴν πατρίδα πορευθεὶς εἰς ἀγρὸν , εὗρόν τινα τῶν κηπουρῶν ὑπό τε σταφυλῆς καὶ παρισθμίων καὶ ἀντιάδων πνιγόμενον . ἐχρῆτο δὲ διακλύσματι μελικράτῳ , ῥόδων ἐνεψημένων ἐν αὐτῷ . θεασάμενος οὖν ἀκμάζοντα τὸν καρπὸν τῶν καρύων , ἐκέλευσα περιελόντας αὐτῶν τὸ ἔξωθεν λέπος , ᾧ καὶ τοὺς βαφέας ἑωράκειν χρωμένους , αὐτίκα κόψαντας ἐν ὅλμῳ δι’ ὀθονίου τὸν χυλὸν διηθῆσαι , μὴ γινώσκων ὅπως ἔχοι πάχους ἢ λεπτότητος . εὑρεθέντος δὲ ὑδατώδους αὐτοῦ καὶ λεπτοῦ κατὰ τὴν σύστασιν , ἀνακογχυλίζεσθαι προστάξας αὐτῷ τὸν κηπουρὸν , ἐπειδὴ πάνυ λεπτὸς ἐφαίνετο , προαφεψήσας ἔμιξα μέλι σύμμετρον , ὡς ἐπὶ τοῦ διὰ μόρων ἠπιστάμην μιγνύμενον , ἑψήσας τε μέχρι συστάσεως μελιτώδους , κατέλιπον χρῆσθαι τῷ κηπουρῷ . θεασάμενος δὲ ταχίστην τὴν ὠφέλειαν ἀκολουθοῦσαν αὐτῷ , βέλτιον ἡγησάμην ἐπὶ πολλῶν πειραθῆναι , κᾀκ τούτου βάσανον ἱκανὴν λαβὼν τῆς δυνάμεως τοῦ φαρμάκου , διὰ παντὸς χρῶμαι , καθάπερ ἴστε . θαυμάζειν οὖν ἐπῆλθέ μοι τῶν ἔμπροσθεν ἰατρῶν , οὐδενὸς αὐτῶν ἐπινοήσαντος , εὐπορίστῳ τε καὶ γενναίῳ τῷ χυλῷ τούτῳ χρῆσθαι , καὶ ταῦτα μέντοι θεωμένων , ὅπως αἱ χεῖρες βάπτονται τῶν λεπιζόντων τὰ κάρυα τὰ χλωρά . φαίνεται γὰρ ἐκ τούτων ὁποῖός τις αὐτῶν ὁ χυλὸς καὶ δυσέκλυτος ὑπάρχει ἡ στύψις , ὥστε μηδὲ διὰ τῶν γενναιοτάτων ἐκπλύνεσθαι ῥυμμάτων . ἔτι δὲ μᾶλλον ἐθαύμασα τῶν ἰατρῶν εἰ καὶ τοὺς βαφέας ὁρῶντες , ὡς τοιούτοις χρωμένους τοῖς λέμμασι τῶν καρύων , οὐκ ἐνόησαν ἰσχυρὰν εἶναι τὴν δύναμιν αὐτῶν . εἰ μὴ γὰρ ἐγκατέβαινε τῷ βάθει τῶν χειρῶν ἢ δι’ ὅλης διεδύετο τῆς οὐσίας τῶν ἐρίων , οὐκ ἂν ἦν δυσέκπλυτος . ἐγκαταβαίνουσα δὲ δηλοῖ λεπτομερῆ τὴν οὐσίαν εἶναι τοῦ χυλοῦ , μάλιστα δὲ ὠφελεῖν εὔλογόν ἐστι τὴν στύψιν , ὅταν ἐν οὐσίᾳ τοιαύτῃ περιέχηται . τὰ γάρ τοι παχυμερῆ τῶν στυφόντων συνάγοντα τῇ στύψει καὶ πυκνοῦντα τὴν ἐπιφάνειαν αὐτῶν σωμάτων οἷς ὁμιλεῖ , μέχρι τοῦ βάθους τῶν σωμάτων ὁδοιπορεῖν ἑαυτὰ κωλύει . οἷς γὰρ καὶ ἄλλως διὰ τὸ παχυμερὲς τῆς οὐσίας ἀδύνατον ἦν ἐξικνεῖσθαι πρὸς τὸ βάθος , τούτοις ἔτι ἀδυνατώτερον πυκνωθέντος τοῦ σώματος ὅλον ὠφελῆσαι τὸ φλεγμαῖνον . ἄριστον οὖν εἶναι τὸν χυλὸν τῶν καρύων πεισθεὶς , ἑψηθέντος τε μετὰ τοῦ μέλιτος αὐτοῦ γευσάμενος , οὐδὲν ἀηδὲς ἔχοντος εἰς τέτταρας μοίρας ἀεὶ διαιρῶν , ἐμβάλλω μὲν αὐτίκα τῇ μιᾷ τῶν στυφόντων τι , τῇ δευτέρᾳ δὲ σμύρνης καὶ κρόκου καὶ τῇ τρίτῃ θείου ἀπύρου καὶ νίτρου . τὴν τετάρτην δὲ φυλάττω μόνην εἰλικρινῆ , παιδίοις τε χρήσιμον ἐσομένην διὰ τὴν γλυκύτητα καὶ τοῖς ἐκλύτοις τὴν γνώμην ἀνδράσι καὶ γυναιξίν . ἐγὼ μὲν οὖν ὑπὸ τοῦ λόγου ποδηγηθεὶς εὗρον ὥσπερ τὴν τῶν νευροτρώτων ἀγωγὴν , οὕτω καὶ τοῦτο τὸ φάρμακον ἁπάντων ἄμεινον . ἔστι μὲν γὰρ καὶ τὸ διὰ τῶν βατίνων ἰσχυρότερον τοῦ διὰ τῶν μόρων , ὥσπερ γε τοῦτο τοῦ διὰ τοῦ γλεύκους . ἁπάντων δὲ τούτων βέλτιόν ἐστι τὸ διὰ τοῦ χυλοῦ τῶν καρύων . ἐπὶ μὲν ἀρχομένων τῶν φλεγμονῶν ἅμα τοῖς στύφουσιν ἰσχυρῶς σκευασθὲν , ἐπὶ δὲ τῶν ἀκμαζουσῶν , εἰ΄ κρόκου τι καὶ σμύρνης προσλάβοι , καὶ μέντοι καὶ μόνον ἐνίοτε δύναται τὰς μετρίας φλεγμονὰς ἰᾶσθαι . ἡνίκα δὲ διαφορεῖσθαι χρὴ τὸ σφηνωθὲν τοῦ τὴν φλεγμονὴν ἐργασαμένου χυμοῦ , μετὰ τῆς τῶν δριμέων μίξεως χρήσιμον ὑπάρχει . ἀλλ’ ἴσως ἐρεῖ τίς μοι τῶν πενήτων ἰατρῶν , ἀγαπᾷν αὐτὸ εἰ πυξίδα μίαν ἔχοι πληρῶσαι τοῦ φαρμάκου σκευάσας ἅπαξ , ἐμὲ δὲ κελεύειν ἢ ἐξ ἀρχῆς εὐθέως τέτταρας αὐτοῦ ποιῆσαι συνθέσεις ἢ μίαν ἀποθέμενον ἐκ μέλιτός τε καὶ χυλοῦ συγκειμένην ἐπὶ τῆς χρείας αὐτῇ μιγνύειν , ἄχρι μὲν ἐπιῤῥεῖ τι τοῖς φλεγμαίνουσι τὰ στύφοντα σφοδρῶς , ἐπειδὰν δὲ παύσηται , τὰ πέπτοντα , κενώσεως δὲ χρῃζόντων τῶν ἐπιῤῥυέντων τὰ διαφοροῦντα · δύσεργον δ’ εἶναι τοῦτο καὶ χαλεπὸν ﻿ οἷς οὐκ ἔστιν οἴκοι παρασκευὴ τῶν ἁπλῶν ἁπάντων φαρμάκων · ἀλλ’ οὐδ’ εἰς ὁδοιπορίας ἐπιτήδειόν με παρασκευὴν ὑφηγεῖσθαι , καθ’ ἃς οὐχ οἷόν τε τέτταρας ἑκάστου φαρμάκου διαφορὰς ἐπιφέρεσθαι . διὰ τοῦτο οὖν καὶ ἐπενοήθη κᾀμοὶ καὶ τοῖς πρὸ ἐμοῦ τὰ μέσα ταῖς δυνάμεσιν φάρμακα , πρός τε τὰς ὁδοιπορίας ἐπιτήδεια γεννησόμενα καὶ τοῖς πένησιν ἰατροῖς χρήσιμα . τίνα μὲν οὖν ἐστι ταῦτα μικρὸν ὕστερον ἐρῶ , νυνὶ δὲ ἀπαντῆσαι τῷ λόγῳ τῶν πενήτων ἰατρῶν βούλομαι . καθάπερ γὰρ αὐτοὶ τὴν πενιχρὰν παρασκευὴν ἐπαινοῦσιν , οὕτω χρὴ καὶ τοῖς πλουσίοις ἐπιτρέπειν αὐτοῖς ἀξίαν πλούτου παρασκευὴν φαρμάκων κεκτῆσθαι . γινώσκω γὰρ ἤδη που καὶ αὐτὸς οὐ μόνον ἰατροὺς πένητας ὄντας πολλοὺς , ἀλλὰ καὶ τοὺς ὑπ’ αὐτῶν θεραπευομένους , οἷς ἀγαπητόν ἐστιν , ἐπειδὰν νοσῶσιν , χόνδρον ἅμα μελικράτῳ προσενέγκασθαι καὶ καθαρὸν ἄρτον ἔχειν ἤ τι τῶν εἰς κατάπλασμα χρησίμων ἀλεύρων . ἀλλὰ τὸν γεγραφότα θεραπευτικὴν πραγματείαν εὔλογόν ἐστιν ἁπάσης τῆς ὕλης μνημονεύειν , ὅπως τοῖς τε εὐποροῦσιν αὐτοῖς ὑπάρχῃ τεχνικῶς χρῆσθαι τοῖς τε πένησιν ἐκείνοις μόνοις , ὧν ἂν ἑκάστοτε τύχωσιν εὐποροῦντες .
Lemmas: [ περί ὁ διά κάρυον στοματικός . ] ἐγώ δέ ὅτε πρῶτος ἐκ ὁ Ἀλεξάνδρεια ἐπανέρχομαι εἰς ὁ πατρίς πορεύω εἰς ἀγρός , εὑρίσκω τις ὁ κηπουρός ὑπό τε σταφυλή καί παρίσθμιον καί ἀντιάς πνίγω . χράω δέ διάκλυσμα μελίκρατον , ῥόδον ἐμψάω ἐν αὐτός . θεάομαι οὖν ἀκμάζω ὁ καρπός ὁ κάρυον , κελεύω περιαιρέω αὐτός ὁ ἔξωθεν λέπος , ὅς καί ὁ βαφεύς ὁράω χράω , αὐτίκα κόπτω ἐν ὅλμος διά ὀθόνιον ὁ χυλός διηθέω , μή γιγνώσκω ὅπως ἔχω πάχος ἤ λεπτότης . εὑρίσκω δέ ὑδατώδης αὐτός καί λεπτός κατά ὁ σύστασις , ἀνακογχυλίζω προστάσσω αὐτός ὁ κηπουρός , ἐπειδή πάνυ λεπτός φαίνω , προαφέψω μείγνυμι μέλι σύμμετρος , ὡς ἐπί ὁ διά μόρος ἐπίσταμαι μείγνυμι , ἑψέω τε μέχρι σύστασις μελιτώδης , καταλείπω χράω ὁ κηπουρός . θεάομαι δέ ταχύς ὁ ὠφέλεια ἀκολουθέω αὐτός , ἀγαθός ἡγέομαι ἐπί πολύς πειράω , ἐͅκ οὗτος βάσανος ἱκανός λαμβάνω ὁ δύναμις ὁ φάρμακον , διά πᾶς χράω , καθά οἶδα . θαυμάζω οὖν ἐπέρχομαι ἐγώ ὁ ἔμπροσθεν ἰατρός , οὐδείς αὐτός ἐπινοέω , εὐπόριστος τε καί γενναῖος ὁ χυλός οὗτος χράω , καί οὗτος μέντοι θεάομαι , ὅπως ὁ χείρ βάπτω ὁ λεπίζω ὁ κάρυον ὁ χλωρός . φαίνω γάρ ἐκ οὗτος ὁποῖος τις αὐτός ὁ χυλός καί δυσέκλυτος ὑπάρχω ὁ στῦψις , ὥστε μηδέ διά ὁ γενναῖος ἐκπλύνω ῥύμμα . ἔτι δέ μάλα θαυμάζω ὁ ἰατρός εἰ καί ὁ βαφεύς ὁράω , ὡς τοιοῦτος χράω ὁ λέμμα ὁ κάρυον , οὐ νοέω ἰσχυρός εἰμί ὁ δύναμις αὐτός . εἰ μή γάρ ἐγκαταβαίνω ὁ βάθος ὁ χείρ ἤ διά ὅλος διαδύνω ὁ οὐσία ὁ ἔριον , οὐ ἄν εἰμί δυσέκπλυτος . ἐγκαταβαίνω δέ δηλόω λεπτομερής ὁ οὐσία εἰμί ὁ χυλός , μάλα δέ ὠφελέω εὔλογος εἰμί ὁ στῦψις , ὅταν ἐν οὐσία τοιοῦτος περιέχω . ὁ γάρ τοι παχυμερής ὁ στύφω συνάγω ὁ στῦψις καί πυκνόω ὁ ἐπιφάνεια αὐτός σῶμα ὅς ὁμιλέω , μέχρι ὁ βάθος ὁ σῶμα ὁδοιπορέω ἑαυτοῦ κωλύω . ὅς γάρ καί ἄλλος διά ὁ παχυμερής ὁ οὐσία ἀδύνατος εἰμί ἐξικνέομαι πρός ὁ βάθος , οὗτος ἔτι ἀδύνατος πυκνόω ὁ σῶμα ὅλος ὠφελέω ὁ φλεγμαίνω . ἀγαθός οὖν εἰμί ὁ χυλός ὁ κάρυον πείθω , ἕψω τε μετά ὁ μέλι αὐτός γεύω , οὐδείς ἀηδής ἔχω εἰς τέσσαρες μοῖρα ἀεί διαιρέω , ἐμβάλλω μέν αὐτίκα ὁ εἷς ὁ στύφω τις , ὁ δεύτερος δέ σμύρνα καί κρόκος καί ὁ τρίτος θεῖος ἄπυρος καί νίτρον . ὁ τέταρτος δέ φυλάσσω μόνος εἰλικρινής , παιδίον τε χρήσιμος εἰμί διά ὁ γλυκύτης καί ὁ ἔκλυτος ὁ γνώμη ἀνήρ καί γυνή . ἐγώ μέν οὖν ὑπό ὁ λόγος ποδηγέω εὑρίσκω ὥσπερ ὁ ὁ νευρότρωτος ἀγωγή , οὕτως καί οὗτος ὁ φάρμακον ἅπας ἀγαθός . εἰμί μέν γάρ καί ὁ διά ὁ βάτινον ἰσχυρός ὁ διά ὁ μόρος , ὥσπερ γε οὗτος ὁ διά ὁ γλεῦκος . ἅπας δέ οὗτος ἀγαθός εἰμί ὁ διά ὁ χυλός ὁ κάρυον . ἐπί μέν ἄρχω ὁ φλεγμονή ἅμα ὁ στύφω ἰσχυρός σκευάζω , ἐπί δέ ὁ ἀκμάζω , ἐʹ κρόκος τις καί σμύρνα προσλαμβάνω , καί μέντοι καί μόνος ἐνίοτε δύναμαι ὁ μέτριος φλεγμονή ἰάομαι . ἡνίκα δέ διαφορέω χρή ὁ σφηνόω ὁ ὁ φλεγμονή ἐργάζομαι χυμός , μετά ὁ ὁ δριμύς μίξις χρήσιμος ὑπάρχω . ἀλλά ἴσως λέγω τις ἐγώ ὁ πένης ἰατρός , ἀγαπάω αὐτός εἰ πυξίς εἷς ἔχω πληρόω ὁ φάρμακον σκευάζω ἅπαξ , ἐγώ δέ κελεύω ἤ ἐκ ἀρχή εὐθύς τέσσαρες αὐτός ποιέω σύνθεσις ἤ εἷς ἀποτίθημι ἐκ μέλι τε καί χυλός σύγκειμαι ἐπί ὁ χρεία αὐτός μείγνυμι , ἄχρι μέν ἐπιρρέω τις ὁ φλεγμαίνω ὁ στύφω σφοδρός , ἐπειδάν δέ παύω , ὁ πέσσω , κένωσις δέ χρῄζω ὁ ἐπιρρέω ὁ διαφορέω · δύσεργος δέ εἰμί οὗτος καί χαλεπός ﻿ ὅς οὐ εἰμί οἴκοι παρασκευή ὁ ἁπλόος ἅπας φάρμακον · ἀλλά οὐδέ εἰς ὁδοιπορία ἐπιτήδειος ἐγώ παρασκευή ὑφηγέομαι , κατά ὅς οὐ οἷος τε τέσσαρες ἕκαστος φάρμακον διαφορά ἐπιφέρω . διά οὗτος οὖν καί ἐπινοέω ἐͅγώ καί ὁ πρό ἐγώ ὁ μέσος ὁ δύναμις φάρμακον , πρός τε ὁ ὁδοιπορία ἐπιτήδειος γεννάω καί ὁ πένης ἰατρός χρήσιμος . τίς μέν οὖν εἰμί οὗτος μικρός ὕστερον λέγω , νυνί δέ ἀπαντάω ὁ λόγος ὁ πένης ἰατρός βούλομαι . καθά γάρ αὐτός ὁ πενιχρός παρασκευή ἐπαινέω , οὕτως χρή καί ὁ πλούσιος ἐπιτρέπω αὐτός ἄξιος πλοῦτος παρασκευή φάρμακον κτάομαι . γιγνώσκω γάρ ἤδη που καί αὐτός οὐ μόνος ἰατρός πένης εἰμί πολύς , ἀλλά καί ὁ ὑπό αὐτός θεραπεύω , ὅς ἀγαπητός εἰμί , ἐπειδάν νοσέω , χόνδρος ἅμα μελίκρατον προσφέρω καί καθαρός ἄρτος ἔχω ἤ τις ὁ εἰς κατάπλασμα χρήσιμος ἄλευρον . ἀλλά ὁ γράφω θεραπευτικός πραγματεία εὔλογος εἰμί ἅπας ὁ ὕλη μνημονεύω , ὅπως ὁ τε εὐπορέω αὐτός ὑπάρχω τεχνικός χράω ὁ τε πένης ἐκεῖνος μόνος , ὅς ἄν ἑκάστοτε τυγχάνω εὐπορέω .