galenus.de-compositione-medicamentorum-secundum-locos-libri-x 6.5
[ Περὶ σκευασίας τοῦ διὰ γλεύκους , ἐν οἷς καὶ εὐπόριστα διάφορα . ] Ἐπὶ τοῦ διὰ γλεύκους εἰς κοτύλας δέκα τοῦ γλεύκους , τρεῖς μὲν ἐμβάλλομεν κοτύλας τοῦ ῥοῦ τῶν βυρσοδεψῶν ἢ τοῦ τοῖς ὄψοις ἐπιπαττομένου . συναμφοτέρων δὲ ἐμβαλλομένων , ἑκατέρου μίαν τε καὶ ἡμίσειαν καὶ βραχὺ πλέον . ἀνάλογον δὲ καὶ τῶν διαφορητικῶν , ὁποῖον ἂν εὐπορῶμεν . εἰ δὲ ἓν ἔχοιμεν μόνον ἢ κατ’ ἀρχὴν ἐμβάλλειν τῶν στυπτικῶν ἢ κατὰ τὸ τέλος τῶν διαφορητικῶν , ἐκείνου τὸ πᾶν ἐμβάλλομεν , ὅπερ ἐξ ἁπάντων ἠθροίζετο . τῷ τ’ οὖν προειρημένῳ διὰ τῶν καρύων ἐπεμβάλλεσθαι πάντα καὶ τῷ διὰ τοῦ γλεύκους . ἐμβάλλειν δ’ εἰ οἷόν τε καὶ εἴ τι μὴ λέλεκται κατ’ ἐκεῖνον τὸν λόγον , οἷον ἢ κηκίδα τὴν ὀμφακῖτιν ὀνομαζομένην ἢ ἀκρέμονας μαλακοῦ βάτου ἢ κυνοσβάτου καὶ κρανίας , ἧς καὶ τὸν καρπὸν ἔφαμεν ἐμβάλλεσθαι δεῖν , ὥσπερ καὶ τῶν προύμνων μύρτα τε καὶ τῆς μυρίκης καὶ Αἰγυπτίας ἀκάνθης τὸν καρπὸν , ἅπαντά τε τὰ στύφοντα χωρὶς τῶν φαρμακώδη δύναμιν ἐχόντων , ὅπως μὴ καταποθέντα βλάπτῃ . πάντα δὲ τὰ ὁπωσοῦν σκευασθέντα φάρμακα στοματικὰ χρήσιμα γίνεται κατά τινας ἰδίους καιροὺς , ἐὰν αὐστηρότερα μὲν γένηται , κατὰ τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς σφοδρὰς ἐπιῤῥοὰς , ἐὰν δὲ μετριώτερα , κατὰ τὰς ἀκμὰς , ἐὰν δὲ διαφορητικώτερα , κατὰ τὰς παρακμὰς , ὥστε κᾂν μὴ σκευάσωμεν αὐτοί τι μηδὲ τὴν συμμετρίαν τῶν ἐμβληθέντων ἴδωμεν , ἀλλὰ γευσώμεθα μόνον αὐτοῦ συνθέτου φαρμάκου , γινώσκειν ἡμᾶς ὅπως αὐτῷ χρηστέον . τούτων οὖν ἡμᾶς μεμνημένους ὅταν ἀνάγκη ποτὲ καταλάβῃ τῶν ἐκ πολλῆς πείρας κεκριμένων φαρμάκων ἀποροῦντας αὐτοὺς σχεδιάζειν ἐκ τῆς κατ’ ἐκεῖνο τὸ χωρίον ὕλης εὐπορίστου , συνθεῖναι δυνήσεσθε φάρμακον ἐπιτήδειον . οὐ μόνον δ’ εἰς τοῦτο χρήσιμόν ἐστι , μεμνῆσθαι τῶν προειρημένων , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν τῶν εὑρημένων ἐπιτήδειον χρῆσιν . ἐὰν μὲν γὰρ ἐπικρατοῦσαν ἐν αὐτοῖς εὑρίσκητε τὴν στυπτικὴν ποιότητα , κατ’ ἀρχὰς χρῆσθαι προσῆκεν · ἐὰν δὲ τὴν παρηγορικήν τε καὶ χαλαστικὴν καὶ πεττικὴν , ἐν ταῖς ὀδύναις τε καὶ ἀκμαῖς τῶν φλεγμονῶν · ἐάν δὲ σκιῤῥούμενόν τι καὶ δύσλυτον ὑπολείπηται τῆς φλεγμονῆς , ἐν ταῖς παρακμαῖς διαφορητικήν . οὕτω δὲ κᾀν τοῖς μεταξὺ καιροῖς τὰ μεταξὺ τῶν εἰρημένων φαρμάκων προσοίσετε φάρμακα , μεταβαίνοντες ἀπὸ τῶν ἀποκρουστικῶν ἐπὶ τὰ διαφορητικὰ κατὰ βραχύ . κᾂν μὲν ἓν φάρμακον ὑμῖν ὑπάρχον ᾖ , ἐκλύοντες μὲν αὐτὸ μίξει μελικράτου τε καὶ ὕδατος , ἐπιτείνοντες δὲ διὰ τῆς τῶν εὐπορίστων ἐπιμιξίας . ἔστι δὲ εὐπόριστα μὲν τῶν στυφόντων ῥόδα καὶ μύρτα καὶ μυρσίνη καὶ σχῖνος καὶ βάτος καὶ κυνόσβατον καὶ κηκὶς ἡ ὀμφακῖτις ὀνομαζομένη καὶ ὁ τῆς Αἰγυπτίας ἀκάνθης καρπὸς , αἵ τε στυπτηρίαι πᾶσαι . ἐφεξῆς δὲ αὐτῶν εὐπόριστα , ῥοῦς ὁ ἐπὶ τὰ ὄψα καὶ ὁ τῶν βυρσοδεψικῶν καὶ ὁ χυλὸς , ὃς ἀπὸ τῆς Συρίας κομίζεται . οὗτος μὲν οὖν αὐτὸς καθ’ ἑαυτὸν μίγνυται . ὁ δὲ τῶν σκυτοδεψῶν καὶ ὁ ἐπὶ τὰ ὄψα προαφεψηθέντες ὕδατι τοῦτο παρέχουσιν εὔχρηστον εἰς τὴν μίξιν . ἔστι δὲ ἐκ τῶν εὐπορίστων καὶ γλαύκιον καὶ ὀμφάκιον καὶ κύτινοι καὶ βαλαύστια , ἐκ δὲ τῶν διαφορούντων εὐπόριστα μέτρια μὲν ἰσχάδων ἀφέψημα καὶ πίτυρον καὶ μελίκρατον ἐναφεψημένης ὀριγάνου καὶ ὑσσώπου ἢ θύμου ἢ καλαμίνθης ἢ γλήχωνος ἢ τῆς εὐώδους μίνθης , ἣν ἡδύοσμον ὀνομάζουσιν . ἰσχυρότερα δὲ καὶ ταῦτα μὲν ἐπὶ πλεῖον ἑψημένα . καὶ νίτρου δὲ ἀφρὸς ἢ καὶ αὐτὸ κεκαυμένον . ἰσχυρότερον δὲ τούτων ἐστὶ τὸ θεῖον ἄπυρον .
Lemmas: [ περί σκευασία ὁ διά γλεῦκος , ἐν ὅς καί εὐπόριστος διάφορος . ] ἐπί ὁ διά γλεῦκος εἰς κοτύλη δέκα ὁ γλεῦκος , τρεῖς μέν ἐμβάλλω κοτύλη ὁ ῥόος ὁ βυρσοδέψης ἤ ὁ ὁ ὄψον ἐπιπάσσω . συναμφότεροι δέ ἐμβάλλω , ἑκάτερος εἷς τε καί ἥμισυς καί βραχύς πολύς . ἀνάλογος δέ καί ὁ διαφορητικός , ὁποῖος ἄν εὐπορέω . εἰ δέ εἷς ἔχω μόνος ἤ κατά ἀρχή ἐμβάλλω ὁ στυπτικός ἤ κατά ὁ τέλος ὁ διαφορητικός , ἐκεῖνος ὁ πᾶς ἐμβάλλω , ὅς ἐκ ἅπας ἀθροίζω . ὁ τε οὖν προλέγω διά ὁ κάρυον ἐπεμβάλλω πᾶς καί ὁ διά ὁ γλεῦκος . ἐμβάλλω δέ εἰ οἷος τε καί εἰ τις μή λέγω κατά ἐκεῖνος ὁ λόγος , οἷος ἤ κηκίς ὁ ὀμφακῖτις ὀνομάζω ἤ ἀκρέμων μαλακός βάτος ἤ κυνόσβατος καί κρανία , ὅς καί ὁ καρπός φημί ἐμβάλλω δέω , ὥσπερ καί ὁ προῦμνον μύρτον τε καί ὁ μυρίκη καί Αἰγύπτιος ἄκανθα ὁ καρπός , ἅπας τε ὁ στύφω χωρίς ὁ φαρμακώδης δύναμις ἔχω , ὅπως μή καταπίνω βλάπτω . πᾶς δέ ὁ ὁπωσοῦν σκευάζω φάρμακον στοματικός χρήσιμος γίγνομαι κατά τις ἴδιος καιρός , ἐάν αὐστηρός μέν γίγνομαι , κατά ὁ ἀρχή καί ὁ σφοδρός ἐπιρροή , ἐάν δέ μέτριος , κατά ὁ ἀκμή , ἐάν δέ διαφορητικός , κατά ὁ παρακμή , ὥστε ἔͅν μή σκευάζω αὐτός τις μηδέ ὁ συμμετρία ὁ ἐμβάλλω ὁράω , ἀλλά γεύω μόνος αὐτός σύνθετος φάρμακον , γιγνώσκω ἐγώ ὅπως αὐτός χράω . οὗτος οὖν ἐγώ μιμνῄσκω ὅταν ἀνάγκη ποτέ καταλαμβάνω ὁ ἐκ πολύς πεῖρα κρίνω φάρμακον ἀπορέω αὐτός σχεδιάζω ἐκ ὁ κατά ἐκεῖνος ὁ χωρίον ὕλη εὐπόριστος , συντίθημι δύναμαι φάρμακον ἐπιτήδειος . οὐ μόνος δέ εἰς οὗτος χρήσιμος εἰμί , μιμνῄσκω ὁ προλέγω , ἀλλά καί πρός ὁ ὁ εὑρίσκω ἐπιτήδειος χρῆσις . ἐάν μέν γάρ ἐπικρατέω ἐν αὐτός εὑρίσκω ὁ στυπτικός ποιότης , κατά ἀρχή χράω προσήκω · ἐάν δέ ὁ παρηγορικός τε καί χαλαστικός καί πεσσικός , ἐν ὁ ὀδύνη τε καί ἀκμή ὁ φλεγμονή · ἐάν δέ σκιρρέω τις καί δύσλυτος ὑπολείπω ὁ φλεγμονή , ἐν ὁ παρακμή διαφορητικός . οὕτως δέ εἰͅν ὁ μεταξύ καιρός ὁ μεταξύ ὁ λέγω φάρμακον προσφέρω φάρμακον , μεταβαίνω ἀπό ὁ ἀποκρουστικός ἐπί ὁ διαφορητικός κατά βραχύς . ἔͅν μέν εἷς φάρμακον σύ ὑπάρχω εἰμί , ἐκλύω μέν αὐτός μίξις μελίκρατον τε καί ὕδωρ , ἐπιτείνω δέ διά ὁ ὁ εὐπόριστος ἐπιμιξία . εἰμί δέ εὐπόριστος μέν ὁ στύφω ῥόδον καί μύρτον καί μυρσίνη καί σχῖνος καί βάτος καί κυνόσβατον καί κηκίς ὁ ὀμφακῖτις ὀνομάζω καί ὁ ὁ Αἰγύπτιος ἄκανθα καρπός , ὁ τε στυπτηρία πᾶς . ἐφεξῆς δέ αὐτός εὐπόριστος , ῥόος ὁ ἐπί ὁ ὄψον καί ὁ ὁ βυρσοδεψικός καί ὁ χυλός , ὅς ἀπό ὁ Συρία κομίζω . οὗτος μέν οὖν αὐτός κατά ἑαυτοῦ μείγνυμι . ὁ δέ ὁ σκυτοδέψης καί ὁ ἐπί ὁ ὄψον προαφέψω ὕδωρ οὗτος παρέχω εὔχρηστος εἰς ὁ μίξις . εἰμί δέ ἐκ ὁ εὐπόριστος καί γλαύκιον καί ὀμφάκιον καί κύτινος καί βαλαύστιον , ἐκ δέ ὁ διαφορέω εὐπόριστος μέτριος μέν ἰσχάς ἀφέψημα καί πίτυρον καί μελίκρατον ἐναφεψάω ὀρίγανος καί ὕσσωπος ἤ θύμον ἤ καλαμίνθη ἤ βλήχων ἤ ὁ εὐώδης μίνθα , ὅς ἡδύοσμος ὀνομάζω . ἰσχυρός δέ καί οὗτος μέν ἐπί πολύς ἑψάω . καί νίτρον δέ ἀφρός ἤ καί αὐτός καίω . ἰσχυρός δέ οὗτος εἰμί ὁ θεῖος ἄπυρος .