galenus.de-compositione-medicamentorum-secundum-locos-libri-x 1.4
[ Περὶ βαμμάτων τῶν τριχῶν . ] Μετὰ τὰ γεγραμμένα φάρμακα γράφοντος ἄλλα τοῦ Κρίτωνος , ἃ καὶ τὰς τρίχας μὲν ἐπαγγέλλεται διαφυλάττειν , τὸ πρῶτον δ’ αὐτῶν ἔργον ἐστὶ βάπτειν αὐτὰς , ὡς ἤτοι μελαίνας ἢ ξανθὰς γίγνεσθαι , παραλιπεῖν ἔδοξέ μοι τό γε κατ’ ἀρχὰς ἅπαντα τὰ τοιαῦτα προφανῶς ὄντα κομμωτικὰ , ἐπεὶ οὐκ οἶδ’ ὅπως ἤδη δόγμα κοινὸν γέγονε τὰς γυναῖκας γηρώσας μελαίνειν τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς , ὡς αἰσχρὸν ὂν ἔχειν πολιὰς , καὶ τοῦτο καὶ αὐτοῖς τοῖς ἄῤῥεσι δοκεῖ καί φασιν ἐπαχθὲς εἶναι γραῦν γυναῖκα πολιὰν ἔχειν τὴν κεφαλήν . ὅσαι μὲν τρυφῶσαι κοσμοῦσιν ἑαυτὰς , οὐδεμιᾷ τούτων ἀξιούσῃ τι τοιοῦτον ὑπ’ ἐμοῦ δοθῆναι παρέσχον , ὅσαι δὲ σεμνότεραι τό τε παράσημον φεύγουσαι καὶ τὰς ὑπ’ αὐτῶν τῶν ἀῤῥένων ἐνοχλήσεις ἐξιστάμεναι μελαίνειν ἠβουλήθησάν πως τὰς τρίχας ἄνευ τῆς ἐκ τοῦ μελασμοῦ τῶν στυφόντων βλάβης , ἐκείναις συνεβούλευσα χρῆσθαι τῇ καλουμένῃ κεδρίᾳ , χριομέναις μὲν αὐτῇ πρὸ τριῶν ἢ τεσσάρων ὡρῶν τοῦ λουτροῦ , σμωμέναις δὲ μετὰ ταῦτα , καὶ τοῦτο ποιεῖν δι’ ἡμερῶν τεσσάρων ἢ πέντε . πρὸς γὰρ τῷ μηδὲν βλάπτειν ἔτι καὶ προσωφελεῖ τὰς ἑτοίμως ὑπὸ ψύξεως βλαπτομένας , ἱκανῶς θερμαῖνον φάρμακον οὖσα ἡ κεδρία . χρὴ δ’ αὐτὴν ἄμικτον ἐλαίου παραλαμβάνειν ἐπὶ τῶν ξηρανθῆναί τε καὶ θερμανθῆναι σφοδρῶς δεομένων κεφαλῶν , αἷς ὑγρὰ δηλονότι καὶ ψυχρὰ δυσκρασία κατ’ αὐτάς ἐστιν . ἐπὶ δὲ τῶν ἄλλων ἐλαίῳ μιγνύντας τοῦτο τὸ φάρμακον καὶ τὰς ῥεούσας τρίχας ἐπανορθοῦται καὶ τὰς μὴ ῥεούσας ἐναυξεστέρας ἐργάζεται . τὴν δ’ ὀσμὴν αὐτοῦ φεύγουσιν αἱ τρυφῶσαι γυναῖκες , οὖσαν οὐκ ἀηδῆ ταῖς εἰς ἔθος ἀφικέσθαι τῆς χρήσεως ὑπομεινάσαις . ἐν Ἀσίᾳ δὲ παρ’ ἡμῖν αἱ ἐν τοῖς ὄρεσιν ἄγροικοι γυναῖκες οὐ μόνον κεδρίᾳ χρίονται μετ’ ἐλαίου μιγνύουσαι τό τε σύμπαν σῶμα καὶ τὴν κεφαλὴν , ἀλλὰ καὶ πίττῃ τῇ ὑγρᾷ μετ’ ἐλαίου κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον μεμιγμένῃ καταχρίουσι τὰς ἐν τῇ κεφαλῇ ῥίζας τῶν τριχῶν καὶ καλοῦσι τὸ σύνθετον τοῦτο φάρμακον πισσέλαιον , ἕτερον ὂν τοῦ πισσάνθου καλουμένου , ὃ ταῖς ὑγραῖς ἐφίσταται πίτταις , λεπτομερέστερον ὑπάρχον αὐτῶν καὶ τῇ συστάσει καὶ τῇ δυνάμει . τὰ μὲν οὖν τοιαῦτα φάρμακα βραδέως ποιεῖ πολιοῦσθαι , μηδὲν βλάπτοντα τοὺς χρωμένους , τὰ δὲ διὰ τῶν αὐστηρῶν τε καὶ στρυφνῶν συγκείμενα βλάπτει μεγάλως . τὴν δ’ ὕλην ἐξ ὧν σύγκειται ταῦτα , τῆς στυπτικῆς ὀνομαζομένης ποιότητός τε καὶ δυνάμεως οὖσαν , ἔχειν τι χρὴ καὶ λεπτομερὲς , ὡς μὴ μόνον ἐπιπολῆς , ἀλλὰ καὶ διὰ βάθους ἀλλοιοῦν τὸ δέρμα , μέχρι τοῦ κατὰ τὰς ῥίζας τῶν τριχῶν τόπου . αὕτη μὲν οὖν ἡ τῆς συνθέσεως αὐτῶν ἐστι μέθοδος . ἔχεις δὲ ἐν τῇ περὶ τῶν ἁπλῶν φαρμάκων πραγματείᾳ τὰς κατὰ μέρος αὐτῶν ὕλας , ἐν αἷς αὐτῶν αἱ δυνάμεις τε καὶ ποιότητες εἴρηνται . δυνήσῃ τοιγαροῦν ἐξ ἐκείνων τά τ’ ἤδη συγκείμενα τοῖς ἔμπροσθεν ὁποίας ἐστὶ δυνάμεως εὑρίσκειν αὐτός τε συντιθέναι . χρήσιμον δὲ τοῦτο καὶ πρὸς διάγνωσίν ἐστι τῶν γιγνομένων παθῶν ἐνίοτε ταῖς βλαπτομέναις . γυναιξὶν καὶ πρὸς τὴν τῶν ἀποβησομένων πρόγνωσιν , ἴασίν τε τῶν παρόντων . οὐ μόνον γὰρ ἐν κινδύνῳ γενομένας οἶδα πολλάκις γυναῖκας , ἀλλὰ καὶ ἀποθανούσας ἐκ τοῦ καταψυχθῆναι τὴν κεφαλὴν ὑπὸ τῶν τοιούτων φαρμάκων . ἡ βλάβη δ’ αὐταῖς μάλιστα γίγνεται ποτὲ μὲν εἰς ἀποπληξίαν ἢ ἐπιληψίαν ἢ καταφορὰν ἢ κάρον ἢ τὴν καλουμένην κατάληψιν ἐμπιπτούσαις . ἔστι δ’ ὅτε κατάῤῥοις ἁλισκομέναις δυσλύτοις , ὡς φθάσαι τὸν πνεύμονα παθεῖν καὶ φθόην ἐξ αὐτῶν ἀκολουθῆσαι . βλάπτονται δὲ θᾶττον μὲν αἱ ψυχροτέραν τὴν κρᾶσιν τῆς κεφαλῆς ἔχουσαι , βραδύτερον δὲ αἱ θερμοτέραν . τὰ μὲν γὰρ ψυχρὰ μόρια τοῖς ψυχροῖς πάθεσι , τὰ δὲ θερμὰ τοῖς θερμοῖς ἁλίσκεται ῥᾷον . ὅ γε μὴν κίνδυνος ἥττων , ὡς ἂν ἐπὶ μικροτέροις αἰτίοις βλαπτομένων τῶν ψυχροτέραν ἐχουσῶν τὴν κρᾶσιν . αἱ δὲ θερμαὶ διότι δυσπαθεῖς εἰσιν τοῖς ψύχουσιν αἰτίοις , ὅταν ὑπὸ μεγάλων νικηθῶσι , μείζονα φέρουσι τὴν βλάβην ὑποπεπτωκυῖαν τῷ κοινῷ καὶ καθόλου λόγῳ , τῷ κατὰ τοὺς ἀφορισμοὺς εἰρημένῳ . ἐν τῇσι νούσοισιν ἧσσον κινδυνεύουσιν οἷς ἂν οἰκείη τῆς φύσιος καὶ τῆς ἡλικίης καὶ τῆς ἕξιος καὶ τῆς ὥρης ἡ νοῦσος μᾶλλον ἢ οἷς ἂν μὴ οἰκείη κατά τι τουτέων . [ Περὶ τῶν μελαινόντων τὰς τρίχας φαρμάκων Ἀρχιγένους . ] Εἶπον ὀλίγον ἔμπροσθεν , ὡς οὐ κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην ἰατρὸς ἂν τὰ τοιαῦτα μεταχειρίζοιτο , προστάττουσι δ’ ἐνίοτε βασιλικαὶ γυναῖκες , αἷς οὐκ ἔστιν ἀρνήσασθαι , μελανθῆναι βουλόμεναι τὰς τρίχας ἢ ξανθισθῆναι , διὸ καὶ τὸν Ἀρχιγένη νομίζω καίτοι σεμνότατον ὄντα , γεγραφέναι περὶ αὐτῶν ὧδέ πως αὐτοῖς ὀνόμασιν . μελαίνει τρίχας ταῦτα . καππάρεως ῥίζα λεία σὺν γάλακτι γυναικείῳ , ἔνιοι δὲ ὀνείῳ μέχρι τὸ τρίτον λειφθῇ , ἑψήσας , κατάπλασσον εἰς νύκτα . ἢ οὔρῳ κυνείῳ τηρηθέντι ἐπὶ ἡμέρας πέντε ἢ ἓξ σμήχου . ἢ πρίνου ῥίζης φλοιὸν ἑψήσας μέχρις ἁπαλὸς γένηται , τούτῳ μὲν κατάπλασσε , τῷ δὲ ὕδατι σμήχου . ἢ ἀνεμώνης τὸ ἐντὸς μέλαν , τριβὲν σὺν ἐλαίῳ μυρσίνῳ καταψῶ . ἢ λιθάργυρον , κιμωλίαν , στυπτηρίαν ὑγρὰν ἴσα προσμηξάμενος καὶ τὰς τρίχας ξηράνας εἰς νύκτα κατάχριε καὶ φύλλοις τεύτλου ἐπάνω ἐπίδει . ἢ γῆν Σελινουσίαν , λιθάργυρον , ἄσβεστον , ὕδατι μέλιτος πάχος , κονίᾳ ὑγρᾷ προσμήξας κατάχριε ἀνὰ τρίχα καὶ ὁμοίως φύλλα τεύτλου ἐπιθεὶς κατάδει , πρωΐας δὲ ἀποτινάξας τὰς τρίχας κατάψησον . ἢ ἀψινθίου , ὀστῶν φοινικίων Συριακῶν , κυάμων Αἰγυπτίων πάντων κεκαυμένων ἰδίᾳ τῆς σποδοῦ ἴσα οἴνῳ Μενδησίῳ γλοιῶδες ποιήσας , κηρωτὴν μυρσίνην ὑγρὰν μῖξον καὶ καταψῶ . ἢ ἰτέας φλοιοῦ χυλὸν μετ’ ἐλαίου τρῖβε , ἄκρως μελαίνει . ἢ ἀπὸ καρύας τὰ ὡσανεὶ βοτρύδια ἐλαίῳ ἑψήσας ὑγρὰν ἄσφαλτον μῖξον καὶ χρῶ . ἐφεξῆς τοῖς προειρημένοις καὶ ταῦτα ἔγραψεν ὁ Ἀρχιγένης . μελαίνει πώγωνα φελλὸς ἄβροχος καὶ μόλυβδος κεκαυμένος , σὺν τεύτλου ὠμοῦ χυλῷ μέλιτος πάχος χρίσας , ἔασον ἕως ἀρίστου , εἶτα κλύζου . ἢ σκωρίαν σιδήρου καὶ μόλυβδον ἐν ὄξει ἑψήσας μέχρι τὸ τρίτον λειφθῇ , ἐπιχρίου ἐλαίου ἀπεχόμενος . τούτοις ἐφεξῆς ὁ Ἀρχιγένης ἐκ τῆς κομμωτικῆς κακοτεχνίας ὄντα καὶ ταῦτα ἔγραψε · πυῤῥὰς δὲ ποιοῦσιν θέρμοι ὠμοὶ σὺν ὕδατι καὶ νίτρῳ καταχριόμενοι . καὶ ταῦτα δὲ περὶ ξανθισμοῦ . περὶ δὲ τῆς οὐλοποιήσεως τριχῶν ὧδε . οὐλὰς δὲ ποιήσεις τρίχας , ἐὰν ἀφρῷ ἁλὸς μετὰ σμύρνης σμήχῃς . ἢ ὀπῷ καρπάσου χρῖε καὶ μένουσιν οὖλαι καὶ μέλαιναι . ἢ μύρτοις καὶ τεύτλου σπέρματι ἴσοις , λείοις σὺν ἐλαίῳ χρῶ . ἢ ἀσφοδέλου ῥίζῃ μετὰ ἀκράτου συγχρίου ἢ λεπύχανα θέρμων καὶ ὀλίγον νίτρον ἐν ὕδατι βρέξον ἐφ’ ἡμέρας τέσσαρας καὶ χρῶ . τούτων τῶν φαρμάκων ἐμνημόνευσα , δηλῶσαι βουλόμενος ἀναγκάζεσθαί τινας καὶ τῶν σεμνοτάτων ἀνδρῶν , ἐμπειρίαν κτᾶσθαι καὶ τῶν κομμωτικῶν φαρμάκων . ὅπου γὰρ Ἀρχιγένης οὐκ ᾐδέσθη γράφων αὐτὰ , πολὺ μᾶλλον ἄν τις Κρίτωνι συγγνῴη κατὰ τὴν αὐτοκρατορικὴν οἰκίαν ἰατρεύσαντι . φαίνεται δὲ καὶ ὁ Ταραντῖνος Ἡρακλείδης πολλὰ καὶ δόκιμα φάρμακα τῆς κομμωτικῆς θεωρίας γεγραφὼς , καίτοι μήπω τοσαύτης τρυφῆς κατεχούσης τὰς γυναῖκας ὅση νῦν ἐστιν . ἀλλὰ καὶ τὰ τοῦ Ἡρακλείδου καὶ Κλεοπάτρας , ὅσοι τ’ ἄλλοι μετ’ αὐτοὺς ἐν τῷ μεταξὺ γεγόνασιν ἰατροὶ φάρμακα πάντα συνήθροισεν ὁ Κρίτων . πρὸς ἐκεῖνον οὖν ἀναπέμπω τοὺς βουλομένους μελασμούς τε καὶ ξανθίσεις τριχῶν ὅσα τ’ ἄλλα τοιαῦτα μανθάνειν . ἔγραψε γὰρ τέτταρα βιβλία κοσμητικῶν , ἃ πάντες ἔχουσιν . τί ἂν οὖν ἔγωγε μεταγράφοιμι νῦν αὐτὰ , δυναμένων τῶν βουλομένων παρ’ ἐκείνου μανθάνειν ; ἐν μὲν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ τὰ περὶ τῶν τριχῶν πάντα καταρχὰς εὐθὺς γεγραμμένα , τῶν δ’ ἄλλων τῶν ἐφεξῆς κατὰ τὴν οἰκείαν τάξιν . ὅπως οὖν ῥᾳδίως εὑρίσκοιεν οἱ ζητοῦντες , ἕκαστα τῶν τοιούτων φαρμάκων ἔδοξέ μοι δηλῶσαι τὰ κεφάλαια τῶν καθ’ ἕκαστον βιβλίων . ἐν μὲν οὖν τῷ πρώτῳ ταῦτά ἐστιν . Τοῦ πρώτου τῶν Κρίτωνος κοσμητικῶν κεφάλαια . διαφυλακτικὰ τριχῶν . αὐξητικὰ τριχῶν . προφυλακτικὰ τριχῶν . βάμματα πολιῶν . βάμματα ὥστε ξανθὰς καὶ χρυσιζούσας ποιεῖν . σμήξεις τριχῶν . ἐπίχριστα προφυλακτικά . προσώπου τετανώματα . προσώπου ἐπίχριστα λαμπρυντικά . προσώπου καταπλάσματα λαμπρυντικά . ὀφρύων ἐπίχριστα . ὀφρύων μελάσματα . ὀφθαλμῶν ἐπίχριστα . στιμμίσματα ἔγχριστα . πρὸς δυσωδίαν μυκτήρων . ὀδόντων ἀποτρίμματα . διαμασήματα πρὸς μασχαλῶν δυσωδίαν . περιτρίμματα . διαμασήματα πρὸς δυσωδίαν στόματος . Τοῦ δευτέρου κεφάλαια . ῥύμματα πρὸς τὰς ἐπὶ τοῦ τραχήλου μελανίας . ἐπίχριστα πρὸς τὰς τῶν μασχαλῶν συνιδρώσεις . ἐπίχριστα μαστῶν διαφυλακτικά . κοιλίας καθαρτικά . σμήγματα χειρῶν λαμπρυντικά . πρὸς τὰς ἐκ τόκου μελανίας . πρὸς τὰς ἐκ τόκου ῥυτίδας . πρὸς τὰς ἐκ τόκου ῥαγάδας . ἐπιχρίσματα πρὸς τὰς τῶν ὀμφαλῶν ἐξοχάς . ἀνήβων παιδίων διαφυλακτικά . παρθενίας διαφυλακτικά . πρὸς τὰς καθύγρους καὶ καταψύχρους γυναῖκας . πρὸς οὐλὰς μελαίνας . ψίλωθρα τριχῶν . σμήγματα λεπτυντικὰ παντοῖα . ἐπίχριστα ἀφανιστικὰ τριχῶν . σμήγματα ὅλου τοῦ σώματος . καθαρτικὰ λαμπρυντικὰ παντοῖα . καταπλάσματα ἀρωματικὰ τοῖς ἱματίοις . εὐώδεις βαφαὶ ἱματίων . ῥάσματα θαλάμων καὶ περιπάτων . θυμιαμάτων παντοίων σκευασία . χρισμάτων καὶ μύρων παντοίων σκευασίαι . ἀμυγδαλίνου , βαλανίνου , καρυΐνου , σησαμίνου , μυρσίνου , σχινίνου , δαφνίνου , ῥοδίνου , γλευκίνου , μηλίνου , οἰνανθίνου , σαμψυχίνου , τηλίνου , σουσίνου , ὃ ἔνιοι κρίνινον καλοῦσι , κικίνου , ἰρίνου , ναρκισσίνου , φοινικίνου , κυπρίνου , κροκίνου , ναρδίνου , ἀμαρακίνου , ἡδυχρόου , μενδησίου , μαλαβαθρίνου . Τοῦ τρίτου κεφάλαια . πρὸς πίτυρα παντοῖα . πρὸς τὰ ἐν τῇ κεφαλῇ ἐκβράσματα . πρὸς ἀχῶρας . πρὸς φθεῖρας καὶ κόνιδας . πρὸς ἀλωπεκίας . πρὸς τὰς ἐν τῷ προσώπῳ ψωρώδεις διαθέσεις . πρὸς φακούς . πρὸς ἐφήλεις . νίμματα προσώπου . πρὸς στίγματα . πρὸς πελιώματα . πρὸς ὑπώπια . πρὸς ἰόνθους . πρὸς ἐπινυκτίδας . πρὸς τὰ ἐπὶ τῶν γενείων ὀχθώδη . πρὸς τοὺς ἐπὶ τῶν γενείων λειχῆνας . λειχήνων ἐπιχρίσματα . ἐπιθέματα ἐκδόρεια . χλωραὶ μετὰ τὰς ἐκδορὰς ἐπιτιθέμεναι . λευκαὶ πρὸς ἀπούλωσιν . φάρμακα μαλακτικὰ ἐπιτριβέντα λειχήνων . Τοῦ τετάρτου κεφάλαια . πρὸς ἀλφοὺς μέλανας καὶ λευκούς . πρὸς οὐλὰς μελαίνας . πρὸς λεύκας . πρὸς λέπρας . πρὸς ὄνυχας ψωριῶντας . πρὸς κνησμώδεις διαθέσεις . πρὸς ψύδρακας καὶ ἐκδάρματα . πρὸς τὰς ἑρπυστικὰς διαθέσεις . πρὸς ψωριάσεις . πρὸς θύμους . πρὸς ἀκροχορδόνας . πρὸς μυρμηκίας . πρὸς ὀμφαλοῦ ἐμπνευμάτωσιν . πρὸς ἐντέρων κατολίσθησιν . πρὸς ὑδροκήλας . πρὸς λειποδέρμους . πρὸς τοὺς προσπίπτοντας ἀρχούς . πρὸς χείμεθλα . πρὸς τὰς ἐν ποσὶ ῥωγμάς . ἐν τούτοις τοῖς τέσσαρσι βιβλίοις ὁ Κρίτων ἐπιμελέστατα σχεδὸν ἅπαντα ἔγραψε τὰ δόκιμα κοσμητικὰ φάρμακα , προσθεὶς αὐτοῖς καὶ τὰ κομμωτικὰ , νόθον κάλλος , οὐκ ἀληθινὸν ἐκπορίζοντα , διὸ κᾀγὼ παραλείψω μὲν αὐτὰ , μόνον δὲ μνημονεύσω τῶν τὸ κατὰ φύσιν κάλλος φυλαττόντων . εἰ γὰρ καὶ ὅτι μάλιστα γιγνώσκω τὰ λαμπρυντικὰ τοῦ σώματος σμήγματα καὶ τὰ τῶν τιτθῶν διαφυλακτικὰ ταῖς παρθένοις ἐπὶ πλεῖστον , ἀνήβων τε παιδίων ὄρχεις μικροὺς διαφυλάττοντα μέχρι πλείστου καὶ τὴν τῶν τριχῶν γένεσιν ἐπέχοντα , γράφειν αἰδοῦμαι τὰ τοιαῦτα καὶ πολὺ μᾶλλον ἃ Κρίτων ἔγραψε καταπλάσματα τῶν ἀρωμάτων ἐν ἱματίοις , εὐώδεις τε βαφὰς ἱματίων καὶ ῥάσματα θαλάμων καὶ περιπάτων , θυμιαμάτων τε παντοίων ποικιλίας καὶ χρισμάτων καὶ μύρων , ἔξω γὰρ ταῦτα τῆς ἰατρικῆς . ὅταν δὲ τοῦ κατὰ φύσιν φυλακτικὰ γέγραφεν , ὅταν που δεήσῃ , μνημονεύσω , καὶ πρῶτόν γε τῶν κατὰ τὰς τρίχας , ὅσα μοι δοκεῖ χρήσιμα τοῖς ἰατροῖς ἔσεσθαι διδάξω .
Lemmas: [ περί βάμμα ὁ θρίξ . ] μετά ὁ γράφω φάρμακον γράφω ἄλλος ὁ Κρίτων , ὅς καί ὁ θρίξ μέν ἐπαγγέλλω διαφυλάσσω , ὁ πρῶτος δέ αὐτός ἔργον εἰμί βάπτω αὐτός , ὡς ἤτοι μέλας ἤ ξανθός γίγνομαι , παραλείπω δοκέω ἐγώ ὁ γε κατά ἀρχή ἅπας ὁ τοιοῦτος προφανής εἰμί κομμωτικός , ἐπεί οὐ οἶδα ὅπως ἤδη δόγμα κοινός γίγνομαι ὁ γυνή γηράσκω μελαίνω ὁ θρίξ ὁ κεφαλή , ὡς αἰσχρός εἰμί ἔχω πολιά , καί οὗτος καί αὐτός ὁ ἄρσην δοκέω καί φημί ἐπαχθής εἰμί γραῦς γυνή πολιός ἔχω ὁ κεφαλή . ὅσος μέν τρυφάω κοσμέω ἑαυτοῦ , οὐδείς οὗτος ἀξιόω τις τοιοῦτος ὑπό ἐγώ δίδωμι παρέχω , ὅσος δέ σεμνός ὁ τε παράσημος φεύγω καί ὁ ὑπό αὐτός ὁ ἄρσην ἐνόχλησις ἐξίστημι μελαίνω βούλομαι πως ὁ θρίξ ἄνευ ὁ ἐκ ὁ μελασμός ὁ στύφω βλάβη , ἐκεῖνος συμβουλεύω χράω ὁ καλέω κεδρία , χράω μέν αὐτός πρό τρεῖς ἤ τέσσαρες ὥρα ὁ λουτρόν , σμάω δέ μετά οὗτος , καί οὗτος ποιέω διά ἡμέρα τέσσαρες ἤ πέντε . πρός γάρ ὁ μηδείς βλάπτω ἔτι καί προσωφελέω ὁ ἑτοῖμος ὑπό ψῦξις βλάπτω , ἱκανός θερμαίνω φάρμακον εἰμί ὁ κεδρία . χρή δέ αὐτός ἄμικτος ἔλαιον παραλαμβάνω ἐπί ὁ ξηραίνω τε καί θερμαίνω σφοδρός δέω κεφαλή , ὅς ὑγρός δηλονότι καί ψυχρός δυσκρασία κατά αὐτός εἰμί . ἐπί δέ ὁ ἄλλος ἔλαιον μείγνυμι οὗτος ὁ φάρμακον καί ὁ ῥέω θρίξ ἐπανορθόω καί ὁ μή ῥέω ἐναυξής ἐργάζομαι . ὁ δέ ὀσμή αὐτός φεύγω ὁ τρυφάω γυνή , εἰμί οὐ ἀηδής ὁ εἰς ἔθος ἀφικνέομαι ὁ χρῆσις ὑπομένω . ἐν Ἀσία δέ παρά ἐγώ ὁ ἐν ὁ ὄρος ἄγροικος γυνή οὐ μόνος κεδρία χρίω μετά ἔλαιον μείγνυμι ὁ τε σύμπας σῶμα καί ὁ κεφαλή , ἀλλά καί πίσσα ὁ ὑγρός μετά ἔλαιον κατά ὁ αὐτός τρόπος μείγνυμι καταχρίω ὁ ἐν ὁ κεφαλή ῥίζα ὁ θρίξ καί καλέω ὁ σύνθετος οὗτος φάρμακον πισσέλαιον , ἕτερος εἰμί ὁ πίσσανθος καλέω , ὅς ὁ ὑγρός ἐφίστημι πίσσα , λεπτομερής ὑπάρχω αὐτός καί ὁ σύστασις καί ὁ δύναμις . ὁ μέν οὖν τοιοῦτος φάρμακον βραδύς ποιέω πολιόω , μηδείς βλάπτω ὁ χράω , ὁ δέ διά ὁ αὐστηρός τε καί στρυφνός σύγκειμαι βλάπτω μέγας . ὁ δέ ὕλη ἐκ ὅς σύγκειμαι οὗτος , ὁ στυπτικός ὀνομάζω ποιότης τε καί δύναμις εἰμί , ἔχω τις χρή καί λεπτομερής , ὡς μή μόνος ἐπιπολή , ἀλλά καί διά βάθος ἀλλοιόω ὁ δέρμα , μέχρι ὁ κατά ὁ ῥίζα ὁ θρίξ τόπος . οὗτος μέν οὖν ὁ ὁ σύνθεσις αὐτός εἰμί μέθοδος . ἔχω δέ ἐν ὁ περί ὁ ἁπλόος φάρμακον πραγματεία ὁ κατά μέρος αὐτός ὕλη , ἐν ὅς αὐτός ὁ δύναμις τε καί ποιότης λέγω . δύναμαι τοιγαροῦν ἐκ ἐκεῖνος ὁ τε ἤδη σύγκειμαι ὁ ἔμπροσθεν ὁποῖος εἰμί δύναμις εὑρίσκω αὐτός τε συντίθημι . χρήσιμος δέ οὗτος καί πρός διάγνωσις εἰμί ὁ γίγνομαι πάθος ἐνίοτε ὁ βλάπτω . γυνή καί πρός ὁ ὁ ἀποβαίνω πρόγνωσις , ἴασις τε ὁ πάρειμι . οὐ μόνος γάρ ἐν κίνδυνος γίγνομαι οἶδα πολλάκις γυνή , ἀλλά καί ἀποθνῄσκω ἐκ ὁ καταψύχω ὁ κεφαλή ὑπό ὁ τοιοῦτος φάρμακον . ὁ βλάβη δέ αὐτός μάλα γίγνομαι ποτέ μέν εἰς ἀποπληξία ἤ ἐπιληψία ἤ καταφορά ἤ κάρον ἤ ὁ καλέω κατάληψις ἐμπίπτω . εἰμί δέ ὅτε κατάρροος ἁλίσκομαι δύσλυτος , ὡς φθάνω ὁ πνεύμων πάσχω καί φθόη ἐκ αὐτός ἀκολουθέω . βλάπτω δέ ταχύς μέν ὁ ψυχρός ὁ κρᾶσις ὁ κεφαλή ἔχω , βραδύς δέ ὁ θερμός . ὁ μέν γάρ ψυχρός μόριον ὁ ψυχρός πάθος , ὁ δέ θερμός ὁ θερμός ἁλίσκομαι ῥᾴδιος . ὁ γε μήν κίνδυνος ἥσσων , ὡς ἄν ἐπί μικρός αἴτιος βλάπτω ὁ ψυχρός ἔχω ὁ κρᾶσις . ὁ δέ θερμός διότι δυσπαθής εἰμί ὁ ψύχω αἴτιος , ὅταν ὑπό μέγας νικάω , μέγας φέρω ὁ βλάβη ὑποπίπτω ὁ κοινός καί καθόλου λόγος , ὁ κατά ὁ ἀφορισμός λέγω . ἐν ὁ νόσος ἥσσων κινδυνεύω ὅς ἄν οἰκεῖος ὁ φύσις καί ὁ ἡλικία καί ὁ ἕξις καί ὁ ὥρα ὁ νόσος μάλα ἤ ὅς ἄν μή οἰκεῖος κατά τις οὗτος . [ περί ὁ μελαίνω ὁ θρίξ φάρμακον Ἀρχιγένης . ] λέγω ὀλίγος ἔμπροσθεν , ὡς οὐ κατά ὁ ἐμός γνώμη ἰατρός ἄν ὁ τοιοῦτος μεταχειρίζω , προστάσσω δέ ἐνίοτε βασιλικός γυνή , ὅς οὐ εἰμί ἀρνέομαι , μελαίνω βούλομαι ὁ θρίξ ἤ ξανθίζω , διό καί ὁ Ἀρχιγένης νομίζω καίτοι σεμνός εἰμί , γράφω περί αὐτός ὧδε πως αὐτός ὄνομα . μελαίνω θρίξ οὗτος . κάππαρις ῥίζα λεῖος σύν γάλα γυναικεῖος , ἔνιοι δέ ὀνεῖον μέχρι ὁ τρίτος λείπω , ἑψέω , καταπολάζω εἰς νύξ . ἤ οὖρος κύνειος τηρέω ἐπί ἡμέρα πέντε ἤ ἕξ σμήχω . ἤ πρῖνος ῥίζα φλοιός ἑψέω μέχρι ἁπαλός γίγνομαι , οὗτος μέν καταπλάσσω , ὁ δέ ὕδωρ σμήχω . ἤ ἀνεμώνη ὁ ἐντός μέλας , τρίβω σύν ἔλαιον μύρσινος καταψάω . ἤ λιθάργυρος , κιμωλία , στυπτηρία ὑγρός ἴσος προσμήχω καί ὁ θρίξ ξηραίνω εἰς νύξ καταχρίω καί φύλλον τεῦτλον ἐπάνω ἐπιδέω . ἤ γῆ Σελινούσιος , λιθάργυρος , ἄσβεστος , ὕδωρ μέλι πάχος , κονία ὑγρός προσμήχω καταχρίω ἀνά θρίξ καί ὅμοιος φύλλον τεῦτλον ἐπιτίθημι καταδέω , πρωΐα δέ ἀποτινάσσω ὁ θρίξ καταψάω . ἤ ἀψίνθιον , ὀστέον φοινίκιος Συριακός , κύαμος Αἰγύπτιος πᾶς καίω ἴδιος ὁ σποδός ἴσος οἶνος Μενδήσιος γλοιώδης ποιέω , κηρωτή μυρσίνη ὑγρός μείγνυμι καί καταψάω . ἤ ἰτέα φλοιός χυλός μετά ἔλαιον τρίβω , ἄκρος μελαίνω . ἤ ἀπό καρύα ὁ ὡσανεί βοτρύδιον ἔλαιον ἑψέω ὑγρός ἄσφαλτος μείγνυμι καί χράω . ἐφεξῆς ὁ προλέγω καί οὗτος γράφω ὁ Ἀρχιγένης . μελαίνω πώγων φελλός ἄβροχος καί μόλυβδος καίω , σύν τεῦτλον ὠμός χυλός μέλι πάχος χρίω , ἐάω ἕως ἄριστον , εἶτα κλύζω . ἤ σκωρία σίδηρος καί μόλυβδος ἐν ὄξος ἑψέω μέχρι ὁ τρίτος λείπω , ἐπιχρίω ἔλαιον ἀπέχω . οὗτος ἐφεξῆς ὁ Ἀρχιγένης ἐκ ὁ κομμωτικός κακοτεχνία εἰμί καί οὗτος γράφω · πυρρός δέ ποιέω θέρμος ὠμός σύν ὕδωρ καί νίτρον καταχρίω . καί οὗτος δέ περί ξανθισμός . περί δέ ὁ οὐλοποίησις θρίξ ὧδε . οὐλή δέ ποιέω θρίξ , ἐάν ἀφρός ἅλς μετά σμύρνα σμήχω . ἤ ὀπός κάρπασον χρίω καί μένω ὅλος καί μέλας . ἤ μύρτον καί τεῦτλον σπέρμα ἴσος , λεῖος σύν ἔλαιον χράω . ἤ ἀσφόδελος ῥίζα μετά ἄκρατος συγχρίω ἤ λεπύχανον θέρμος καί ὀλίγος νίτρον ἐν ὕδωρ βρέχω ἐπί ἡμέρα τέσσαρες καί χράω . οὗτος ὁ φάρμακον μνημονεύω , δηλόω βούλομαι ἀναγκάζω τις καί ὁ σεμνός ἀνήρ , ἐμπειρία κτάομαι καί ὁ κομμωτικός φάρμακον . ὅπου γάρ Ἀρχιγένης οὐ αἰδέομαι γράφω αὐτός , πολύς μάλα ἄν τις Κρίτων συγγνῳάω κατά ὁ αὐτοκρατορικός οἰκία ἰατρεύω . φαίνω δέ καί ὁ Ταραντῖνος Ἡρακλείδης πολύς καί δόκιμος φάρμακον ὁ κομμωτικός θεωρία γράφω , καίτοι μήπω τοσοῦτος τρυφή κατέχω ὁ γυνή ὅσος νῦν εἰμί . ἀλλά καί ὁ ὁ Ἡρακλείδης καί Κλεοπάτρη , ὅσος τε ἄλλος μετά αὐτός ἐν ὁ μεταξύ γίγνομαι ἰατρός φάρμακον πᾶς συναθροίζω ὁ Κρίτων . πρός ἐκεῖνος οὖν ἀναπέμπω ὁ βούλομαι μελασμός τε καί ξάνθισις θρίξ ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος μανθάνω . γράφω γάρ τέσσαρες βιβλίον κοσμητικός , ὅς πᾶς ἔχω . τίς ἄν οὖν ἐγώ μεταγράφω νῦν αὐτός , δύναμαι ὁ βούλομαι παρά ἐκεῖνος μανθάνω ; ἐν μέν ὁ πρῶτος βιβλίον ὁ περί ὁ θρίξ πᾶς καταρχή εὐθύς γράφω , ὁ δέ ἄλλος ὁ ἐφεξῆς κατά ὁ οἰκεῖος τάξις . ὅπως οὖν ῥᾴδιος εὑρίσκω ὁ ζητέω , ἕκαστος ὁ τοιοῦτος φάρμακον δοκέω ἐγώ δηλόω ὁ κεφάλαιος ὁ κατά ἕκαστος βιβλίον . ἐν μέν οὖν ὁ πρῶτος οὗτος εἰμί . ὁ πρῶτος ὁ Κρίτων κοσμητικός κεφάλαιος . διαφυλακτικός θρίξ . αὐξητικός θρίξ . προφυλακτικός θρίξ . βάμμα πολιός . βάμμα ὥστε ξανθός καί χρυσίζω ποιέω . σμήχω θρίξ . ἐπίχριστος προφυλακτικός . πρόσωπον τετάνωμα . πρόσωπον ἐπίχριστος λαμπρυντικός . πρόσωπον κατάπλασμα λαμπρυντικός . ὀφρύς ἐπίχριστος . ὀφρύς μέλασμα . ὀφθαλμός ἐπίχριστος . στίμμισμα ἔγχριστος . πρός δυσωδία μυκτήρ . ὀδούς ἀπότριμμα . διαμάσημα πρός μασχάλη δυσωδία . περίτριμμα . διαμάσημα πρός δυσωδία στόμα . ὁ δεύτερος κεφάλαιος . ῥύμμα πρός ὁ ἐπί ὁ τράχηλος μελανία . ἐπίχριστος πρός ὁ ὁ μασχάλη συνίδρωσις . ἐπίχριστος μαστός διαφυλακτικός . κοιλία καθαρτικός . σμῆγμα χείρ λαμπρυντικός . πρός ὁ ἐκ τόκος μελανία . πρός ὁ ἐκ τόκος ῥυτίς . πρός ὁ ἐκ τόκος ῥαγάς . ἐπίχρισμα πρός ὁ ὁ ὀμφαλός ἐξοχή . ἄνηβος παιδίον διαφυλακτικός . παρθενία διαφυλακτικός . πρός ὁ κάθυγρος καί κατάψυχρος γυνή . πρός οὐλή μέλας . ψίλωθρον θρίξ . σμῆγμα λεπτυντικός παντοῖος . ἐπίχριστος ἀφανιστικός θρίξ . σμῆγμα ὅλος ὁ σῶμα . καθαρτικός λαμπρυντικός παντοῖος . κατάπλασμα ἀρωματικός ὁ ἱμάτιον . εὐώδης βαφή ἱμάτιον . ῥάσμα θάλαμος καί περίπατος . θυμίαμα παντοῖος σκευασία . χρῖσμα καί μύρον παντοῖος σκευασία . ἀμυγδάλινος , βαλάνινος , καρύϊνον , σησάμινος , μύρσινος , σχίνινος , δάφνινος , ῥόδινος , γλεύκινος , μήλινος , οἰνάνθινος , σαμψύχινον , τήλινος , σούσινος , ὅς ἔνιοι κρίνινος καλέω , κίκινος , ἴρινος , ναρκίσσινος , φοινίκινος , κύπρινον , κρόκινος , νάρδινος , ἀμαράκινον , ἡδύχροος , μενδήσιον , μαλαβάθρινος . ὁ τρίτος κεφάλαιος . πρός πίτυρον παντοῖος . πρός ὁ ἐν ὁ κεφαλή ἔκβρασμα . πρός ἄχωρ . πρός φθείρ καί κόνις . πρός ἀλωπεκία . πρός ὁ ἐν ὁ πρόσωπον ψωρώδης διάθεσις . πρός φακός . πρός ἔφηλις . νίμμα πρόσωπον . πρός στίγμα . πρός πελίωμα . πρός ὑπώπιον . πρός ἴονθος . πρός ἐπινυκτίς . πρός ὁ ἐπί ὁ γένειον ὀχθώδης . πρός ὁ ἐπί ὁ γένειον λειχήν . λειχήν ἐπίχρισμα . ἐπίθεμα ἐκδόρεια . χλωρός μετά ὁ ἐκδορά ἐπιτίθημι . λευκός πρός ἀπούλωσις . φάρμακον μαλακτικός ἐπιτρίβω λειχήν . ὁ τέταρτος κεφάλαιος . πρός ἀλφός μέλας καί λευκός . πρός οὐλή μέλας . πρός λεύκη . πρός λέπρα . πρός ὄνυξ ψωράω . πρός κνησμώδης διάθεσις . πρός ψύδραξ καί ἔκδαρμα . πρός ὁ ἑρπυστικός διάθεσις . πρός ψωρίασις . πρός θύμος . πρός ἀκροχορδόνη . πρός μυρμηκία . πρός ὀμφαλός ἐμπνευμάτωσις . πρός ἔντερον κατολίσθησις . πρός ὑδροκήλη . πρός λειποδέρμος . πρός ὁ προσπίπτω ἀρχός . πρός χείμεθλον . πρός ὁ ἐν πούς ῥωγμή . ἐν οὗτος ὁ τέσσαρες βιβλίον ὁ Κρίτων ἐπιμελής σχεδόν ἅπας γράφω ὁ δόκιμος κοσμητικός φάρμακον , προστίθημι αὐτός καί ὁ κομμωτικός , νόθος κάλλος , οὐ ἀληθινός ἐκπορίζω , διό ἐͅγώ παραλείπω μέν αὐτός , μόνος δέ μνημονεύω ὁ ὁ κατά φύσις κάλλος φυλάσσω . εἰ γάρ καί ὅτι μάλα γιγνώσκω ὁ λαμπρυντικός ὁ σῶμα σμῆγμα καί ὁ ὁ τιτθός διαφυλακτικός ὁ παρθένος ἐπί πολύς , ἄνηβος τε παιδίον ὄρχις μικρός διαφυλάσσω μέχρι πολύς καί ὁ ὁ θρίξ γένεσις ἐπέχω , γράφω αἰδέομαι ὁ τοιοῦτος καί πολύς μάλα ὅς Κρίτων γράφω κατάπλασμα ὁ ἄρωμα ἐν ἱμάτιον , εὐώδης τε βαφή ἱμάτιον καί ῥάσμα θάλαμος καί περίπατος , θυμίαμα τε παντοῖος ποικιλία καί χρῖσμα καί μύρον , ἔξω γάρ οὗτος ὁ ἰατρικός . ὅταν δέ ὁ κατά φύσις φυλακτικός γράφω , ὅταν που δέω , μνημονεύω , καί πρῶτος γε ὁ κατά ὁ θρίξ , ὅσος ἐγώ δοκέω χρήσιμος ὁ ἰατρός εἰμί διδάσκω .