galenus.de-compositione-medicamentorum-secundum-locos-libri-x 8.8
[ Αἱ ὑπ’ Ἀσκληπιάδου γραφεῖσαι δυνάμεις ἡπατικαί . ] Πρώτην μὲν ἔγραψεν , ἣν Ἀντωνίου Μούσα φησὶν εἶναι , συγκειμένην οὕτω . κιχωρίου χυλίσματος κύαθον α΄ . δίδου μεθ’ ὕδατος θερμοῦ κυάθων γ΄ . ἐπιβαλὼν μέλιτος Ἀττικοῦ κοχλιάριον · ἢ πτέρεως καὶ ἀνήθου χυλοῦ κύαθον α΄ . μετὰ μελικράτου κυ . γ΄ . ἢ ἴρεως ἁπαλῆς ἢ σέρεως ἁπαλῆς τοῦ χυλοῦ κύαθον α΄ . μετὰ μελικράτου θερμοῦ κυάθων τριῶν . αὕτη ἡ πρώτη γραφὴ κατὰ τὸ τοῦ Ἀσκληπιάδου βιβλίον ἐστὶ φαρμάκων τριῶν . τὰ μὲν οὖν κιχώρια καὶ ἡ σέρις ἐκ τῶν ἐδωδίμων εἰσὶν , παρ’ ἡμῖν γοῦν οἱ κατὰ τοὺς ἀγροὺς ἐσθίουσιν ἄμφω ταῦτα καὶ ὠμὰ καὶ ἑφθά . χρῆται δὲ αὐτοῖς καὶ ὁ Ἐρασίστρατος ἱκανῶς , ἐν οἷς θεραπεύει τὰ κατὰ τὴν κοιλίαν πάθη , δύναμις δὲ τῶν λαχάνων τούτων ἐστὶν ὑπόψυχρός τε καὶ ὑπόπικρος καὶ μετρίως στύφουσα , καὶ διὰ ταύτας γε τὰς ποιότητας ἄριστα φάρμακα ταῖς θερμαῖς δυσκρασίαις ἐστὶ τοῦ ἥπατος . πρὸς γὰρ τῷ ψύχειν μετρίως ἔτι καὶ τόνον ἐντίθησι τῷ σπλάγχνῳ διὰ τῆς στύψεως , ἔτι τε ἀναῤῥύπτει τὰς συναναστομώσεις τῶν ἐν τοῖς σιμοῖς τοῦ σπλάγχνου φλεβῶν πρὸς τὰς ἐν τοῖς κυρτοῖς , οὐ μὴν οὐδὲ τὰς ψυχρὰς δυσκρασίας βλάπτει μεγάλως , ὥσπερ ὅσα ψυχρὰν ὑγρότητα κέκτηται χωρὶς στύψεως ἢ πικρότητος . ὠφελεῖν δὲ δύναται τὸ σπλάγχνον ἡ τῶν τοιούτων λαχάνων οὐσία , κᾂν ἄνευ χυμῶν ἢ ἰχώρων μοχθηρῶν γίνηται ἡ δυσκρασία καθ’ αὑτὸ καὶ μεθ’ ὑγρότητος ἡστινοσοῦν . ἐν γὰρ τῇ μίξει τοῦ μέλιτος ἐπ’ οὖρα προάγει τὴν ὑγρότητα , διὸ κᾂν ξηρανθέντα κόψας ἐπιπάσῃ τις τῷ ποτῷ , καὶ οὕτως ὀνίνησι , καὶ μέντοι καὶ ἀφεψημένων τὸ ἀφέψημα πινόμενον ὠφέλιμον ἱκανῶς ἐστιν . εἰ δὲ μὴ θερμή τις ἐνοχλοίη δυσκρασία ἢ κᾂν μόνον ἔμφραξίς τις εἴη κατὰ τὸ σπλάγχνον , ὠφελεῖ μεγάλως δι’ οἴνου λευκοῦ λεπτοῦ πινόμενα μετὰ τῶν οὖρα κινούντων . χρήσιμος δὲ οὐ μόνον ὁ χυλὸς αὐτῶν ἐστι πρόσφατός τε καὶ ἐξηραμμένος , ἀλλὰ κᾂν ξηραινόμενα κόψας καὶ λειώσας ἐπιμελῶς ἐπιπάττοι τις τῷ ποτῷ , κᾂν ἀφεψήσας πίνοι . πρὸς δὲ τὸ διακαθᾶραι τὸ σπλάγχνον , ἀναστομῶσαί τε τὰς διεξόδους αὐτοῦ χωρὶς τοῦ θερμῆναι σαφῶς ἢ ψῦξαι , κάλλιστον φάρμακον ἡ πτέρις ἐστὶν , ἐπικρατοῦσαν ἔχουσα τὴν πικρὰν ποιότητα . τὸ δ’ ἄνηθον οὐδὲν ἰσχυρὸν ἔχει πρὸς τὰς τοιαύτας διαθέσεις , ἀλλ’ ἔστιν ἐψυγμένου μετρίως καὶ πεπυκνωμένου τοῦ σπλάγχνου θεραπευτικόν . καὶ τὸ διὰ τῆς χαμαιπίτυος δὲ καταπότιον , οὗ καὶ αὐτοῦ μέμνηται , τῆς αὐτῆς ἐστι δυνάμεως τοῖς εἰρημένοις . πικρὸν γὰρ καὶ τοῦτό ἐστι τὸ φάρμακον , οὐδὲν οὖν θαυμαστόν ἐστιν αὐτήν τε καθ’ ἑαυτὴν πινομένην τὴν χαμαιπίτυν ὠφελεῖν τὰς ἡπατικὰς δυσκρασίας καὶ μετὰ κιχωρίου , καθάπερ ὁ Ἀσκληπιάδης ἔγραψεν ὡδί πως αὐτοῖς ὀνόμασιν . [ Καταπότιον ἡπατικοῖς . ] ♃ Χαμαιπίτυος ῥίζης δραχ . η΄ . κιχωρίου ῥίζης δραχ . δ΄ . κόπτε καὶ ἀναλάμβανε μέλιτι ἑφθῷ , δίδου καρύου Ποντικοῦ τὸ μέγεθος καὶ ὕδατος θερμοῦ ἐπιπίνειν κυάθους γ΄ . ταῦτα μὲν ὁ Ἀσκληπιάδης ἔγραψεν , ὠφελοῦσι δὲ αἱ εἰρημέναι βοτάναι τοὺς ἡπατικοὺς , οὐ μόνον ἐὰν τῶν ῥιζῶν τις αὐτῶν προσφέρηται , σκευάσας ὡς ὁ Ἀσκληπιάδης ἔγραψεν , ἀλλὰ κᾂν τὸν χυλὸν ἢ τὸ ἀφέψημα ἢ ξηρὰν τὴν κόμην μετὰ τοῦ καρποῦ κόψας καὶ λειώσας προσφέρῃ . καὶ ἡ τῆς σφενδάμνου δὲ ῥίζα , κοπεῖσα καὶ λειωθεῖσα , καὶ γὰρ καὶ ταύτης μέμνηται , τῆς αὐτῆς ἐστι τοῖς εἰρημένοις δυνάμεως . δίδωσι δὲ ταύτης δραχ . α΄ . μεθ’ ὕδατος κεκραμένου κυάθων γ΄ . καὶ τὸ διὰ τῆς νάρδου δὲ τῆς Κελτικῆς φάρμακον , οὗ καὶ αὐτοῦ μέμνηται , τούτοις ἐστὶ παραπλήσιον . ἔγραψε δ’ οὕτως αὐτό . ♃ νάρδου Κελτικῆς μέρη γ΄ . ἀψινθίου μέρος ἓν , κόψας καὶ σήσας ἀναλάμβανε μέλιτι ἑφθῷ καὶ δίδου ἐκλείχειν μύστρον . καὶ τὸ τούτῳ γεγραμμένον ἐφεξῆς παραπλήσιον ὑπάρχον αὐτῷ κατὰ τὰ ἄλλα πλέον ἔχει τὸ δι’ οὔρων μᾶλλον ἐκκαθαίρειν τὸ σπλάγχνον . ἔγραψε δ’ οὕτως ὁ Ἀσκληπιάδης περὶ αὐτοῦ . τροχίσκος ἡπατικὸς ὁ πικρός . ♃ ἀνίσου , σπέρματος σελίνου , ἀσάρου , ἀμυγδάλων πικρῶν κεκαθαρμένων , ἀψινθίου , ἑκάστου ἀνὰ δραχ . δ΄ . σκεύαζε δι’ ὕδατος καὶ ἀνάπλασσε τροχίσκους καὶ δίδου δραχ . α΄ . ἀπυρέτοις μετ’ οἴνου κεκραμένου κυάθων γ΄ . πυρέττουσι μεθ’ ὑδρομέλιτος . τοῦτο τὸ φάρμακον ἠρέμα πώς ἐστι θερμὸν διὰ τὴν τῶν οὐρητικῶν μίξιν . τὰ δ’ ἄλλα πάντα τὰ πρόσθεν ἢ ἐπικρατοῦσαν ἔχει τὴν ψύξιν ἢ πάντως οὔτε ταύτην οὔτε τὴν θερμότητα . τὸ μέντοι διαῤῥύπτειν τε καὶ τὰς ὁδοὺς τῆς ἀναδόσεως ἐκφράττειν ἔχει πάντα . καὶ ἄλλα δέ τινα φάρμακα γέγραπται τῷ Ἀσκληπιάδῃ τὸ μὲν διαῤῥύπτειν καὶ ἐκφράττειν καὶ τέμνειν ἔχοντα , βραχεῖ δέ τινι τῶν μέσων ἕτερα θερμότερα . μέσα δὲ λέγω τὰ μήτε θερμαίνοντα μήτε ψύχοντα σαφῶς . ἓν δὲ ἐν αὐτοῖς τι τῶν θερμαινόντων ἐστὶν , ἔνθα φησὶ , κόστου λείου κοχλιάριον δίδου μετὰ μελικράτου θερμοῦ κυάθων γ΄ . τὰ δ’ ἄλλα ὅσα πλησίον τῆς μέσης κράσεως ὄντα πρὸς τὸ θερμότερον ῥέπει , ταῦτά ἐστιν . ♃ ἑλενίου δραχ . ιβ΄ . κροκομάγματος δραχ . η΄ . ἀναλάμβανε κιχωρίου χυλῷ καὶ ποίει καταπότια καὶ δίδου πρὸς δύναμιν . ἡ τελεία δόσις ὁλκὴ καὶ οἰνομέλιτος κεκραμένου θερμοῦ κύαθοι γ΄ . τοῦτο τὸ φάρμακον ἠδύνατο καὶ χωρὶς ἑλενίου ταῖς θερμαῖς δυσκρασίαις ἁρμόττειν . ἐπεὶ δὲ τὸ ἑλένιον ἐμίχθη τοῖς ῥυπτικοῖς , ἐπὶ τὸ θερμότερον ἔῤῥεψε , πλὴν εἰ μὴ παντελῶς ὀλίγον ἐπιμίσγοιτο πλείονι τῷ ψυχρῷ . καὶ μέντοι καὶ τὸ διὰ τοῦ μαράθρου τῶν θερμαινόντων ἐστὶν , ἔχον οὕτω . ♃ μαράθρου δραχ . α΄ . πετροσελίνου δραχ . β΄ . ἀνίσου , ἀμυγδάλων πικρῶν , ἀψινθίου ἀνὰ δραχ . α΄ . κρόκου , σμύρνης ἀνὰ τριώβολον , ὕδατι ἀναλάμβανε καὶ ἀνάπλασσε τροχίσκους καὶ δίδου δραχ . α΄ . καθὼς ἀνώτερον προείρηται . καὶ γὰρ ἐνταῦθα τὸ μὲν μάραθρον καὶ τὸ πετροσέλινον ἱκανῶς θερμαίνει , τὰ ἄλλα μετρίως . τὰ δ’ ἀμύγδαλα τῆς λεπτυντικῆς ἐστι δυνάμεως , καὶ μᾶλλον ὅταν ᾖ πικρά . μέσον δέ πως τῶν θερμαινόντων τε καὶ ψυχόντων καὶ τοῦτό ἐστι τὸ φάρμακον , ὅπερ ὁ Ἀσκληπιάδης ἔγραψεν ὡδί πως . ἐκλεικτὸν ἡπατικὸν Παυλίνου , ὠφελεῖ παραχρῆμα . ♃ χαμαιπίτυος ξηρᾶς λίτραν α΄ . σμύρνης γο α΄ . γλυκέος προτρόπου ξε . γ΄ . ἕψε χαμαιπίτυν καὶ γλυκὺν , καὶ ὅταν τὸ γ΄ . ὑπολειφθῇ , ἔκθλιβε τὸ ὑγρὸν καὶ τούτῳ ἐπιβαλὼν μέλιτος Ἀττικοῦ λίτρας S " . πάλιν ἕψε . μετὰ δὲ ταῦτα ἐπίβαλλε τὸ σμύρνιον κινῶν συνεχῶς , καὶ ὅταν διαλυθῇ , ἄρας ἀπὸ τοῦ πυρὸς , ἀπόθου καὶ δίδου πρὸ τροφῆς μύστρον . ἔγραψε δὲ καὶ διὰ κοχλιῶν ὁ Ἀσκληπιάδης φάρμακον ἡπατικὸν τοιοῦτον . κοχλιῶν χερσαίων εὖ μάλα τὴν σάρκα λεάνας καὶ οἴνου μέλανος ἐπιβαλὼν κυάθους τρεῖς καὶ θερμήνας δίδου πίνειν . ἔοικε δὲ τὰ τοιαῦτα καθ’ ὅλην τὴν οὐσίαν ἐνεργεῖν , οὐ κατὰ μίαν ἢ δευτέραν ποιότητα , ὁποῖόν ἐστι καὶ τὸ λύκειον ἧπαρ , οὗ πεῖραν ἱκανὴν ἔχομεν , ἡ χρῆσις δὲ αὐτοῦ παραπλησία τοῖς κοχλίοις ἐστὶ , λειοῦται γὰρ ἀκριβῶς τὸ λύκειον ἧπαρ καὶ δίδοται δραχ . α΄ . μετ’ οἴνου τῶν γλυκέων τινὸς , οἷοί πέρ εἰσιν Θηραῖος ὁ Κρητικὸς καὶ ὁ Σκυβελίτης , ὅ τε γλυκὺς πρότροπος . εὐμενεῖς γάρ εἰσιν οὗτοι τῷ σπλάγχνῳ , τρέφειν αὐτὸ δυνάμενοι καὶ μέσοι τῇ κατὰ τὸ ψυχρόν τε καὶ θερμὸν ἀντιθέσει , καὶ διὰ τοῦτο τὰ τοιαῦτα φάρμακα πάσαις ἁρμόττειν φαίνεται ταῖς δυσκρασίαις , ὡς ἂν τῇ τε τῆς οὐσίας ἰδιότητι τὴν ὠφέλειαν παρεχόμενα καὶ τῷ μήτε τὰς θερμὰς μήτε τὰς ψυχρὰς δυσκρασίας βλάπτειν . ἐπὶ μέντοι τῶν πυρεττόντων σαφῆ πυρετὸν ἢ οὐκ ἀμυδρῶς , ὥσπερ εἴωθεν ἐνίοις τῶν ἡπατικῶν συμπίπτειν , ἄμεινόν ἐστι δι’ ὕδατος θερμοῦ διδόναι τὸ φάρμακον ἢ διά τινος τῶν εἰρημένων ἔμπροσθεν χυλῶν , ὁποῖός ἐστιν ὁ τῆς σέρεως . πρὸς τὰς τοῦ ἥπατος σκιῤῥώδεις διαθέσεις . καὶ πρὸς ταῦτα ἔγραψεν ὁ Ἀσκληπιάδης τέσσαρα φάρμακα τῇ λέξει τῇδε . [ Οὐρητικὴ , ποιεῖ πρὸς πὰς σκιῤῥώδεις τοῦ ἥπατος διαθέσεις καὶ σπληνικοῖς καὶ τοῖς δυσαναλήπτοις καὶ ὑδρωπικοῖς καὶ καθόλου εὔχροιαν ἐμποιεῖ . ] ♃ Κρόκου , νάρδου , κασσίας ἀνὰ δραχ . β΄ . κόστου , σχοίνου ἄνθους , κινναμώμου , σμύρνης στακτῆς ἀνὰ δραχ . α΄ . μέλιτος ἑφθοῦ δραχ . κε΄ . ἡ δόσις κυάμου Αἰγυπτίου τὸ μέγεθος , μετ’ οἰνομέλιτος κυάθων γ΄ . [ Ἄλλη ᾗ ἐχρήσατο Πασικράτης , ἄγει οὖρα πολλά . ] ♃ Δαύκου σπέρματος δραχ . α΄ S " . ῥήου Ποντικοῦ τῆς ῥίζης , σχοίνου ἄνθους , βαλσάμου καρποῦ , κεδρίδων , ἀνίσου , νάρδου Ἰνδικῆς , κρόκου , κινναμώμου , κασσίας , φοῦ , ἀσάρου , πετροσελίνου , χαμαιπίτυος ἀνὰ δραχ . α΄ S " . ἡδυόσμου ξηροῦ τριώβολον , πυρήνων στροβίλων κεκαθαρμένων ἀριθμῷ ν΄ . ἀναλάμβανε μέλιτι ἑφθῷ καὶ δίδου καρύου Ποντικοῦ τὸ μέγεθος μετ’ οἰνομέλιτος κεκραμένου κυάθων τριῶν . [ Ἀντίδοτος ἡ διὰ τῆς ἀρκείου χολῆς , φάρμακον ἐπιτετευγμένον πρὸς τὰς σκιῤῥώδεις τοῦ ἥπατος διαθέσεις . ] ♃ Χαμαιπίτυος , πρασίου , πετροσελίνου σπέρματος , γεντιανῆς , ἄγνου σπέρματος , ἄρκτου χολῆς , νάπυος , σικύου σπέρματος , σκολοπενδρίου , πάνακος , μίλτου Λημνίας , ἐρυθροδάνου , κράμβης σπέρματος , ἀριστολοχίας , πεπέρεως , νάρδου Ἰνδικῆς , κόστου , σελίνου σπέρματος , εὐζώμου σπέρματος , ἠρυγγίου , πολίου , ἐχίου , εὐπατορίου , ἀρκευθίδων ἀνὰ δραχ . α΄ . κόψας , σήσας , ἀναλάμβανε μέλιτι , ἡ δόσις καρύου Ποντικοῦ τὸ μέγεθος ἐν οἰνομέλιτι κυάθοις β΄ . [ Ἄλλη ἐπιτετευγμένη . ποιεῖ καὶ πρὸς τὰς ἄλλας τῶν ἐντὸς διαθέσεις χωρὶς βηχός . ] ♃ Γεντιανῆς ῥίζης , χαμαιπίτυος , πρασίου , πετροσελίνου σπέρματος , ἄρκτου χολῆς , νάπυος , σικύου σπέρματος , σκολοπενδρίου , πάνακος ῥίζης , μίλτου Σινωπίδος , ἐρυθροδάνου , κράμβης σπέρματος , ἀριστολοχίας μακρᾶς , πεπέρεως λευκοῦ , ναρδοστάχυος , κόστου , εὐζώμου σπέρματος , ἠρυγγίου , ἀρκευθίδων , μελίας καρποῦ , χαμαίδρυος , δικτάμνου Κρητικοῦ , κέστρου σπέρματος , δαύκου σπέρματος ἀνὰ γο α΄ . μέλιτος Ἀττικοῦ τὸ αὔταρκες , ἡ δόσις καρύου Ποντικοῦ τὸ μέγεθος . τὸ δ’ ὑγρὸν γλυκέος Κρητικοῦ κύαθοι β΄ . τὸ φάρμακον δεδοκίμασται . ἐν ἄλλῳ ἀντιγράφῳ ἔχει καὶ πελεκίνου τὸ ἴσον . περὶ τῶν προγεγραμμένων τεσσάρων φαρμάκων καλῶς ἐποίησεν ὁ Ἀσκληπιάδης , οὐχ ἁπλῶς προσγράψας , ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἄλλων , ὅτι πρὸς ἡπατικοὺς αὐτοῖς χρηστέον , ἀλλὰ προσθεὶς τὸ πρὸς τὰς σκιῤῥώδεις διαθέσεις . αἱ γὰρ καθ’ ὑγρότητα τοῦ σπλάγχνου διαθέσεις ἔκλυτον αὐτὸ καὶ ἄτονον πεφύκασι ποιεῖν , ὡς τὰ κεχαλασμένα τῶν ἄρθρων , ἐάν τε μετὰ ψύξεως , ἐάν τε μετὰ θερμότητος , ἐάν τε χωρὶς τούτων ἡ χάλασις αὐτοῖς μόνη συστῇ . πάντως μὲν γὰρ δέονται τῶν στυφόντων φαρμάκων , ἤτοι δὲ μετὰ τῆς τῶν θερμαινόντων μίξεως , ἐὰν ἐπικρατῇ ψυχρὰ ποιότης , ἢ μετὰ τῆς τῶν ψυχόντων , ἐὰν ἡ θερμή . τὰ δὲ σκιῤῥούμενα διὰ ψυχροὺς χυμοὺς καὶ παχεῖς καὶ γλίσχρους ἀναπεμπομένους ἐν τοῖς στερεοῖς σώμασι ψυχρὰν ἐξ ἀνάγκης ἴσχει τὴν διάθεσιν , ὥστε καὶ τῶν θερμαινόντων τε ἅμα καὶ λεπτομερῶν δεῖται φαρμάκων . ταῦτα γὰρ ἱκανὰ καὶ τὴν τῶν ἐμπεπλασμένων τοῖς σκιῤῥώδεσι μορίοις χυμῶν γλισχρότητα διαῤῥύψαι καὶ τὸ πάχος τεμεῖν καὶ διαφορῆσαι τοὺς οὕτω λεπτυνθέντας . ἀλλ’ ἐν τῷ πέμπτῳ περὶ τῆς τῶν ἁπλῶν φαρμάκων δυνάμεως , ἔνθα περὶ τῶν τοιούτων διαθέσεων ὁ λόγος ἐγίνετό μοι , τὴν μίξιν τῶν μαλακτικῶν ὀνομαζομένων φαρμάκων ἐπῄνουν , ὡς προπαρασκευάζουσαν τὰ σκιῤῥούμενα σώματα τοῖς εἰρημένοις φαρμάκοις ἐπιτήδεια . χωρὶς δὲ τοῦ προμαλαχθῆναι διαχεόμενά πως ταῦτα τὸ μὲν παραχρῆμα σαφῆ τὴν μείωσιν ἔχει , εἰς ἀθεράπευτον δὲ τελευτᾷ λείψανον ὑπερξηρανθέντα . τὰ δὲ αὐτὰ ταῦτα κᾀν τῷ ιδ΄ . τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου λέλεκται . καὶ κατὰ τὸ ἧπαρ οὖν δεῖ ἐστοχάσθαι τῆς μίξεως τῶν μαλαττόντων . τῷ δ’ οἷον ὑγροπαγὲς εἶναι τὸ τοῦ ἥπατος σῶμα πάνυ μετρίων δεῖται τῶν μαλαττόντων . ἐπικρατεῖ δ’ ἐν αὐτῷ παρὰ τὰ ἄλλα μόρια τὰ σκιῤῥούμενα τῶν θερμαινόντων τε καὶ λεπτυνόντων ἡ μίξις . εἰκότως οὖν ἐπαινεῖ μάλιστα τῶν γεγραμμένων φαρμάκων τεσσάρων ὁ Ἀσκληπιάδης τὸ ἔσχατον , ὡς πεῖραν ἱκανὴν παρεσχηκώς . ἐξ ἀρωμάτων τε γὰρ σύγκειται , λεπτύνειν καὶ διαφορεῖν δυναμένων , ἕτερά τε προσείληφε φάρμακα δριμέα τε καὶ τμητικὰ καὶ διαφορητικὰ , πραϋντικὰ δὲ αὐτοῖς μέμικται , τό τε τοῦ σικύου σπέρμα καὶ ἀρκευθίδος , εἶτα μέλι καὶ τὸ ἠρύγγιον , ὥσπερ γε καὶ οὐρητικά τινα παρείη τούτοις , ἀποῤῥυπτομένης τῆς τοῦ σπλάγχνου διαθέσεως , ἐπὶ τὰ οὖρα τὴν ποδήγησιν ποιεῖσθαι .
Lemmas: [ ὁ ὑπό Ἀσκληπιάδης γράφω δύναμις ἡπατικός . ] πρῶτος μέν γράφω , ὅς Ἀντώνιος Μοῦσα φημί εἰμί , σύγκειμαι οὕτως . κιχώριος χύλισμα κύαθος αʹ . δίδωμι μετά ὕδωρ θερμός κύαθος γʹ . ἐπιβάλλω μέλι Ἀττικός κοχλιάριον · ἤ πτέρις καί ἄνηθον χυλός κύαθος αʹ . μετά μελίκρατον κυʹ . γʹ . ἤ ἶρις ἁπαλός ἤ σέρις ἁπαλός ὁ χυλός κύαθος αʹ . μετά μελίκρατον θερμός κύαθος τρεῖς . οὗτος ὁ πρῶτος γραφή κατά ὁ ὁ Ἀσκληπιάδης βιβλίον εἰμί φάρμακον τρεῖς . ὁ μέν οὖν κιχώριον καί ὁ σέρις ἐκ ὁ ἐδώδιμος εἰμί , παρά ἐγώ γοῦν ὁ κατά ὁ ἀγρός ἐσθίω ἄμφω οὗτος καί ὠμός καί ἑφθός . χράω δέ αὐτός καί ὁ Ἐρασίστρατος ἱκανός , ἐν ὅς θεραπεύω ὁ κατά ὁ κοιλία πάθος , δύναμις δέ ὁ λάχανον οὗτος εἰμί ὑπόψυχρος τε καί ὑπόπικρος καί μέτριος στύφω , καί διά οὗτος γε ὁ ποιότης ἀγαθός φάρμακον ὁ θερμός δυσκρασία εἰμί ὁ ἧπαρ . πρός γάρ ὁ ψύχω μέτριος ἔτι καί τόνος ἐντίθημι ὁ σπλάγχνον διά ὁ στῦψις , ἔτι τε ἀναρρύπτω ὁ συναναστομόω ὁ ἐν ὁ σιμός ὁ σπλάγχνον φλέψ πρός ὁ ἐν ὁ κυρτός , οὐ μήν οὐδέ ὁ ψυχρός δυσκρασία βλάπτω μέγας , ὥσπερ ὅσος ψυχρός ὑγρότης κτάομαι χωρίς στῦψις ἤ πικρότης . ὠφελέω δέ δύναμαι ὁ σπλάγχνον ὁ ὁ τοιοῦτος λάχανον οὐσία , ἔͅν ἄνευ χυμός ἤ ἰχώρ μοχθηρός γίγνομαι ὁ δυσκρασία κατά ἑαυτοῦ καί μετά ὑγρότης ὅστις . ἐν γάρ ὁ μίξις ὁ μέλι ἐπί οὖρον προάγω ὁ ὑγρότης , διό ἔͅν ξηραίνω κόπτω ἐπιπάσσω τις ὁ ποτός , καί οὕτως ὀνίνημι , καί μέντοι καί ἀφεψάω ὁ ἀφέψημα πίνω ὠφέλιμος ἱκανός εἰμί . εἰ δέ μή θερμός τις ἐνοχλέω δυσκρασία ἤ ἔͅν μόνος ἔμφραξις τις εἰμί κατά ὁ σπλάγχνον , ὠφελέω μέγας διά οἶνος λευκός λεπτός πίνω μετά ὁ οὖρον κινέω . χρήσιμος δέ οὐ μόνος ὁ χυλός αὐτός εἰμί πρόσφατος τε καί ξηραίνω , ἀλλά ἔͅν ξηραίνω κόπτω καί λειόω ἐπιμελής ἐπιπάσσω τις ὁ ποτός , ἔͅν ἀφέψω πίνω . πρός δέ ὁ διακαθαίρω ὁ σπλάγχνον , ἀναστομόω τε ὁ διέξοδος αὐτός χωρίς ὁ θερμαίνω σαφής ἤ ψύχω , καλός φάρμακον ὁ πτέρις εἰμί , ἐπικρατέω ἔχω ὁ πικρός ποιότης . ὁ δέ ἄνηθον οὐδείς ἰσχυρός ἔχω πρός ὁ τοιοῦτος διάθεσις , ἀλλά εἰμί ψύχω μέτριος καί πυκνόω ὁ σπλάγχνον θεραπευτικός . καί ὁ διά ὁ χαμαίπιτυς δέ καταπότιον , ὅς καί αὐτός μιμνῄσκω , ὁ αὐτός εἰμί δύναμις ὁ λέγω . πικρός γάρ καί οὗτος εἰμί ὁ φάρμακον , οὐδείς οὖν θαυμαστός εἰμί αὐτός τε κατά ἑαυτοῦ πίνω ὁ χαμαίπιτυς ὠφελέω ὁ ἡπατικός δυσκρασία καί μετά κιχώριος , καθά ὁ Ἀσκληπιάδης γράφω ὡδί πως αὐτός ὄνομα . [ καταπότιον ἡπατικός . ] ♃ Χαμαίπιτυς ῥίζα δραχ . ηʹ . κιχώριος ῥίζα δραχ . δʹ . κόπτω καί ἀναλαμβάνω μέλι ἑφθός , δίδωμι κάρυον Ποντικός ὁ μέγεθος καί ὕδωρ θερμός ἐπιπίνω κύαθος γʹ . οὗτος μέν ὁ Ἀσκληπιάδης γράφω , ὠφελέω δέ ὁ λέγω βοτάνη ὁ ἡπατικός , οὐ μόνος ἐάν ὁ ῥίζα τις αὐτός προσφέρω , σκευάζω ὡς ὁ Ἀσκληπιάδης γράφω , ἀλλά ἔͅν ὁ χυλός ἤ ὁ ἀφέψημα ἤ ξηρός ὁ κόμη μετά ὁ καρπός κόπτω καί λειόω προσφέρω . καί ὁ ὁ σφένδαμνος δέ ῥίζα , κόπτω καί λειόω , καί γάρ καί οὗτος μιμνῄσκω , ὁ αὐτός εἰμί ὁ λέγω δύναμις . δίδωμι δέ οὗτος δραχ . αʹ . μετά ὕδωρ κεράννυμι κύαθος γʹ . καί ὁ διά ὁ νάρδος δέ ὁ Κελτικός φάρμακον , ὅς καί αὐτός μιμνῄσκω , οὗτος εἰμί παραπλήσιος . γράφω δέ οὕτως αὐτός . ♃ νάρδος Κελτικός μέρος γʹ . ἀψίνθιον μέρος εἷς , κόπτω καί σέω ἀναλαμβάνω μέλι ἑφθός καί δίδωμι ἐκλείχω μύστρον . καί ὁ οὗτος γράφω ἐφεξῆς παραπλήσιος ὑπάρχω αὐτός κατά ὁ ἄλλος πολύς ἔχω ὁ διά ὅρος μάλα ἐκκαθαίρω ὁ σπλάγχνον . γράφω δέ οὕτως ὁ Ἀσκληπιάδης περί αὐτός . τροχίσκος ἡπατικός ὁ πικρός . ♃ ἄνισος , σπέρμα σέλινον , ἄσαρον , ἀμύγδαλον πικρός κεκαθάρω , ἀψίνθιον , ἕκαστος ἀνά δραχ . δʹ . σκευάζω διά ὕδωρ καί ἀναπλάσσω τρόχισκος καί δίδωμι δραχ . αʹ . ἀπύρετος μετά οἶνος κεράννυμι κύαθος γʹ . πυρέσσω μετά ὑδρόμελι . οὗτος ὁ φάρμακον ἠρέμα πως εἰμί θερμός διά ὁ ὁ οὐρητικός μίξις . ὁ δέ ἄλλος πᾶς ὁ πρόσθεν ἤ ἐπικρατέω ἔχω ὁ ψῦξις ἤ πάντως οὔτε οὗτος οὔτε ὁ θερμότης . ὁ μέντοι διαρρύπτω τε καί ὁ ὁδός ὁ ἀνάδοσις ἐκφράσσω ἔχω πᾶς . καί ἄλλος δέ τις φάρμακον γράφω ὁ Ἀσκληπιάδης ὁ μέν διαρρύπτω καί ἐκφράσσω καί τέμνω ἔχω , βραχύς δέ τις ὁ μέσος ἕτερος θερμός . μέσος δέ λέγω ὁ μήτε θερμαίνω μήτε ψύχω σαφής . εἷς δέ ἐν αὐτός τις ὁ θερμαίνω εἰμί , ἔνθα φημί , κόστος λεῖος κοχλιάριον δίδωμι μετά μελίκρατον θερμός κύαθος γʹ . ὁ δέ ἄλλος ὅσος πλησίον ὁ μέσος κρᾶσις εἰμί πρός ὁ θερμός ῥέπω , οὗτος εἰμί . ♃ ἑλένιον δραχ . ιβʹ . κροκόμαγμα δραχ . ηʹ . ἀναλαμβάνω κιχώριος χυλός καί ποιέω καταπότιον καί δίδωμι πρός δύναμις . ὁ τέλειος δόσις ὁλκή καί οἰνόμελι κεράννυμι θερμός κύαθος γʹ . οὗτος ὁ φάρμακον δύναμαι καί χωρίς ἑλένιον ὁ θερμός δυσκρασία ἁρμόζω . ἐπεί δέ ὁ ἑλένιον μείγνυμι ὁ ῥυπτικός , ἐπί ὁ θερμός ῥέπω , πλήν εἰ μή παντελής ὀλίγος ἐπιμείγνυμι πολύς ὁ ψυχρός . καί μέντοι καί ὁ διά ὁ μάραθρον ὁ θερμαίνω εἰμί , ἔχω οὕτως . ♃ μάραθρον δραχ . αʹ . πετροσέλινον δραχ . βʹ . ἄνισος , ἀμύγδαλον πικρός , ἀψίνθιον ἀνά δραχ . αʹ . κρόκος , σμύρνα ἀνά τριώβολον , ὕδωρ ἀναλαμβάνω καί ἀναπλάσσω τρόχισκος καί δίδωμι δραχ . αʹ . καθώς ἀνώτερος προλέγω . καί γάρ ἐνταῦθα ὁ μέν μάραθρον καί ὁ πετροσέλινον ἱκανός θερμαίνω , ὁ ἄλλος μέτριος . ὁ δέ ἀμύγδαλον ὁ λεπτυντικός εἰμί δύναμις , καί μάλα ὅταν εἰμί πικρός . μέσος δέ πως ὁ θερμαίνω τε καί ψύχω καί οὗτος εἰμί ὁ φάρμακον , ὅς ὁ Ἀσκληπιάδης γράφω ὡδί πως . ἐκλεικτόν ἡπατικός Παυλῖνος , ὠφελέω παραχρῆμα . ♃ χαμαίπιτυς ξηρός λίτρα αʹ . σμύρνα γ αʹ . γλυκύς πρότροπος ξε̅ . γʹ . ἕψω χαμαίπιτυς καί γλυκύς , καί ὅταν ὁ γʹ . ὑπολείπω , ἐκθλίβω ὁ ὑγρός καί οὗτος ἐπιβάλλω μέλι Ἀττικός λίτρα S " . πάλιν ἕψω . μετά δέ οὗτος ἐπιβάλλω ὁ σμύρνιον κινέω συνεχής , καί ὅταν διαλύω , ἀείρω ἀπό ὁ πῦρ , ἀποτίθημι καί δίδωμι πρό τροφή μύστρον . γράφω δέ καί διά κοχλιός ὁ Ἀσκληπιάδης φάρμακον ἡπατικός τοιοῦτος . κοχλιός χερσαῖος εὖ μάλα ὁ σάρξ λεαίνω καί οἶνος μέλας ἐπιβάλλω κύαθος τρεῖς καί θερμαίνω δίδωμι πίνω . ἔοικα δέ ὁ τοιοῦτος κατά ὅλος ὁ οὐσία ἐνεργέω , οὐ κατά εἷς ἤ δεύτερος ποιότης , ὁποῖος εἰμί καί ὁ λύκειος ἧπαρ , ὅς πεῖρα ἱκανός ἔχω , ὁ χρῆσις δέ αὐτός παραπλήσιος ὁ κοχλίον εἰμί , λειόω γάρ ἀκριβής ὁ λύκειος ἧπαρ καί δίδωμι δραχ . αʹ . μετά οἶνος ὁ γλυκύς τις , οἷος περ εἰμί Θηραῖος ὁ Κρητικός καί ὁ Σκυβελίτης , ὁ τε γλυκύς πρότροπος . εὐμενής γάρ εἰμί οὗτος ὁ σπλάγχνον , τρέφω αὐτός δύναμαι καί μέσος ὁ κατά ὁ ψυχρός τε καί θερμός ἀντίθεσις , καί διά οὗτος ὁ τοιοῦτος φάρμακον πᾶς ἁρμόζω φαίνω ὁ δυσκρασία , ὡς ἄν ὁ τε ὁ οὐσία ἰδιότης ὁ ὠφέλεια παρέχω καί ὁ μήτε ὁ θερμός μήτε ὁ ψυχρός δυσκρασία βλάπτω . ἐπί μέντοι ὁ πυρέσσω σαφής πυρετός ἤ οὐ ἀμυδρός , ὥσπερ εἴωθα ἔνιοι ὁ ἡπατικός συμπίπτω , ἀγαθός εἰμί διά ὕδωρ θερμός δίδωμι ὁ φάρμακον ἤ διά τις ὁ λέγω ἔμπροσθεν χυλός , ὁποῖος εἰμί ὁ ὁ σέρις . πρός ὁ ὁ ἧπαρ σκίρρος διάθεσις . καί πρός οὗτος γράφω ὁ Ἀσκληπιάδης τέσσαρες φάρμακον ὁ λέξις ὅδε . [ οὐρητικός , ποιέω πρός πάν σκίρρος ὁ ἧπαρ διάθεσις καί σπληνικός καί ὁ δυσανάληπτος καί ὑδρωπικός καί καθόλου εὔχροια ἐμποιέω . ] ♃ Κρόκος , νάρδος , κασσία ἀνά δραχ . βʹ . κόστος , σχοῖνος ἄνθος , κιννάμωμον , σμύρνα στακτός ἀνά δραχ . αʹ . μέλι ἑφθός δραχ . κε# . ὁ δόσις κύαμος Αἰγύπτιος ὁ μέγεθος , μετά οἰνόμελι κύαθος γʹ . [ ἄλλος ὅς χράω Πασικράτης , ἄγω οὖρον πολύς . ] ♃ Δαῦκος σπέρμα δραχ . αʹ S " . ῥῆον Ποντικός ὁ ῥίζα , σχοῖνος ἄνθος , βάλσαμον καρπός , κεδρίς , ἄνισος , νάρδος Ἰνδικός , κρόκος , κιννάμωμον , κασσία , φοῦ , ἄσαρον , πετροσέλινον , χαμαίπιτυς ἀνά δραχ . αʹ S " . ἡδύοσμος ξηρός τριώβολον , πυρήν στρόβιλος κεκαθάρω ἀριθμός νʹ . ἀναλαμβάνω μέλι ἑφθός καί δίδωμι κάρυον Ποντικός ὁ μέγεθος μετά οἰνόμελι κεράννυμι κύαθος τρεῖς . [ ἀντίδοτος ὁ διά ὁ ἄρκειος χολή , φάρμακον ἐπιτυγχάνω πρός ὁ σκίρρος ὁ ἧπαρ διάθεσις . ] ♃ Χαμαίπιτυς , πράσιον , πετροσέλινον σπέρμα , γεντιανή , ἄγνος σπέρμα , ἄρκτος χολή , νᾶπυ , σίκυος σπέρμα , σκολοπένδριον , πάναξ , μίλτος Λήμνιος , ἐρυθρόδανος , κράμβη σπέρμα , ἀριστολόχεια , πέπερι , νάρδος Ἰνδικός , κόστος , σέλινον σπέρμα , εὔζωμον σπέρμα , ἠρύγγιον , πόλιον , ἔχιον , εὐπατόριον , ἀρκευθίς ἀνά δραχ . αʹ . κόπτω , σέω , ἀναλαμβάνω μέλι , ὁ δόσις κάρυον Ποντικός ὁ μέγεθος ἐν οἰνόμελι κύαθος βʹ . [ ἄλλος ἐπιτυγχάνω . ποιέω καί πρός ὁ ἄλλος ὁ ἐντός διάθεσις χωρίς βήξ . ] ♃ Γεντιανός ῥίζα , χαμαίπιτυς , πράσιον , πετροσέλινον σπέρμα , ἄρκτος χολή , νᾶπυ , σίκυος σπέρμα , σκολοπένδριον , πάναξ ῥίζα , μίλτος Σινωπίς , ἐρυθρόδανος , κράμβη σπέρμα , ἀριστολόχεια μακρός , πέπερι λευκός , ναρδόσταχυς , κόστος , εὔζωμον σπέρμα , ἠρύγγιον , ἀρκευθίς , μελία καρπός , χαμαίδρυς , δίκταμνον Κρητικός , κέστρον σπέρμα , δαῦκος σπέρμα ἀνά γ αʹ . μέλι Ἀττικός ὁ αὐτάρκης , ὁ δόσις κάρυον Ποντικός ὁ μέγεθος . ὁ δέ ὑγρός γλυκύς Κρητικός κύαθος βʹ . ὁ φάρμακον δοκιμάζω . ἐν ἄλλος ἀντίγραφος ἔχω καί πελεκῖνος ὁ ἴσος . περί ὁ προγράφω τέσσαρες φάρμακον καλός ποιέω ὁ Ἀσκληπιάδης , οὐ ἁπλῶς προσγράφω , ὥσπερ ἐπί ὁ ἄλλος , ὅτι πρός ἡπατικός αὐτός χράω , ἀλλά προστίθημι ὁ πρός ὁ σκίρρος διάθεσις . ὁ γάρ κατά ὑγρότης ὁ σπλάγχνον διάθεσις ἔκλυτος αὐτός καί ἄτονος φύω ποιέω , ὡς ὁ χαλάω ὁ ἄρθρον , ἐάν τε μετά ψῦξις , ἐάν τε μετά θερμότης , ἐάν τε χωρίς οὗτος ὁ χάλασις αὐτός μόνος συνίστημι . πάντως μέν γάρ δέω ὁ στύφω φάρμακον , ἤτοι δέ μετά ὁ ὁ θερμαίνω μίξις , ἐάν ἐπικρατέω ψυχρός ποιότης , ἤ μετά ὁ ὁ ψύχω , ἐάν ὁ θερμός . ὁ δέ σκιρρέω διά ψυχρός χυμός καί παχύς καί γλίσχρος ἀναπέμπω ἐν ὁ στερεός σῶμα ψυχρός ἐκ ἀνάγκη ἴσχω ὁ διάθεσις , ὥστε καί ὁ θερμαίνω τε ἅμα καί λεπτομερής δέω φάρμακον . οὗτος γάρ ἱκανός καί ὁ ὁ ἐμπλάσσω ὁ σκιρρώδης μόριον χυμός γλισχρότης διαρρύπτω καί ὁ πάχος τέμνω καί διαφορέω ὁ οὕτως λεπτύνω . ἀλλά ἐν ὁ πέμπτος περί ὁ ὁ ἁπλόος φάρμακον δύναμις , ἔνθα περί ὁ τοιοῦτος διάθεσις ὁ λόγος γίγνομαι ἐγώ , ὁ μίξις ὁ μαλακτικός ὀνομάζω φάρμακον ἐπαινέω , ὡς προπαρασκευάζω ὁ σκιρρέω σῶμα ὁ λέγω φάρμακον ἐπιτήδειος . χωρίς δέ ὁ προμαλάσσω διηχέω πως οὗτος ὁ μέν παραχρῆμα σαφής ὁ μείωσις ἔχω , εἰς ἀθεράπευτος δέ τελευτάω λείψανον ὑπερξηραίνω . ὁ δέ αὐτός οὗτος εἰͅν ὁ ιδʹ . ὁ θεραπευτικός μέθοδος λέγω . καί κατά ὁ ἧπαρ οὖν δέω στοχάζομαι ὁ μίξις ὁ μαλάσσω . ὁ δέ οἷος ὑγροπαγής εἰμί ὁ ὁ ἧπαρ σῶμα πάνυ μέτριος δέω ὁ μαλάσσω . ἐπικρατέω δέ ἐν αὐτός παρά ὁ ἄλλος μόριον ὁ σκιρρέω ὁ θερμαίνω τε καί λεπτύνω ὁ μίξις . ἔοικα οὖν ἐπαινέω μάλα ὁ γράφω φάρμακον τέσσαρες ὁ Ἀσκληπιάδης ὁ ἔσχατος , ὡς πεῖρα ἱκανός παρέχω . ἐκ ἄρωμα τε γάρ σύγκειμαι , λεπτύνω καί διαφορέω δύναμαι , ἕτερος τε προσλαμβάνω φάρμακον δριμύς τε καί τμητικός καί διαφορητικός , πραυντικός δέ αὐτός μείγνυμι , ὁ τε ὁ σίκυος σπέρμα καί ἀρκευθίς , εἶτα μέλι καί ὁ ἠρύγγιον , ὥσπερ γε καί οὐρητικός τις πάρειμι οὗτος , ἀπορρύπτω ὁ ὁ σπλάγχνον διάθεσις , ἐπί ὁ οὖρον ὁ ποδήγησις ποιέω .