galenus.de-compositione-medicamentorum-secundum-locos-libri-x 6.1
Ἀληθὴς μὲν ἀμέλει καὶ ὁ λεγόμενος ὑπὸ τῶν πλείστων τεχνιτῶν ἐστι λόγος , ὡς οὐκ ἴσον οὐδ’ ὅμοιον εἴη παρὰ ζώσης φωνῆς μαθεῖν ἢ ἐκ συγγράμματος ἀναλέξασθαι . τοῖς γε μὴν φιλοπόνοις καὶ φύσει συνετοῖς οὐχ ἡ τυχοῦσα πολλάκις ὠφέλεια γίνεται βιβλίοις ἐντυγχάνουσι σαφῶς γεγραμμένοις . ἐπιστάμενος οὖν κᾀγὼ πρώτοις μὲν τοῖς ἑταίροις , ὅσοι καὶ διὰ τῶν ἔργων ἔγνωσαν ὁπόσην ἔχει δύναμιν ἡ λογικὴ μέθοδος εἰς εὐπορίαν φαρμάκων , οὐ σμικρὸν ὄφελος ἐκ τῆσδε τῆς πραγματείας ἔσεσθαι , βουλόμενος δὲ καὶ τοῖς ἄλλοις βοηθεῖν , ὅσοι κάμνειν ἐπὶ τοῖς καλλίστοις οὐκ ὀκνοῦσιν , τὴν τοῦ λόγου τοῦδε διέξοδον ἐνεστησάμην , οὐκ ἐσπευμένην οὐδὲ σύντομον ἐν αὐτῇ τὴν διδασκαλίαν ποιούμενος , ἀλλ’ ἐκτεταμένην τε καὶ μακροτέραν , ὁποίαν διὰ τῶν ἄνευ γραφῆς λόγων ἑκάστοτε πρὸς τοὺς ἑταίρους εἴωθα ποιεῖσθαι . διαφέρει γὰρ ἡ λογικὴ τῶν βοηθημάτων εὕρεσις τῆς ἐμπειρικῆς , ὡς καὶ πρόσθεν ἤδη μοι κατὰ τὸν τῶν νευροτρώτων λόγον εἴρηται , τῇ καθόλου γνώσει τῆς δυνάμεως τῶν φαρμάκων , οἷς χρῆσθαι προσήκει καθ’ ἕκαστον τῶν παθῶν . ἐπὶ γοῦν τῶν στοματικῶν ὀνομαζομένων φαρμάκων , ὁποῖόν ἐστι τὸ διὰ τῶν μόρων ἅπασι γινωσκόμενον , ὁ πρῶτος σκοπὸς τῆς ἰάσεως ἐστὶ κοινὸς ἁπάντων τῶν φλεγμαινόντων μορίων , εἶθ’ ἑξῆς ὁ δεύτερος , ἴδιος ἐξ αὐτοῦ θεραπευομένου . τίς οὖν ἡ τῶν φλεγμαινόντων ἐστὶ διάθεσις ἐγνῶσθαι χρὴ πρότερον , εἰ μέλλοιμεν ἐξ αὐτῆς ἔνδειξίν τινα τῶν βοηθημάτων λήψεσθαι . προμεμαθήκαμεν δὲ καὶ προαποδεδειγμένον ἔχομεν , ἐξ ἐπιῤῥοῆς αἵματος θερμοῦ γίνεσθαι τὰς φλεγμονάς . ἐμάθομεν δὲ καὶ ὡς τὸ ἐπιῤῥεον τοῦτο κατ’ ἀρχὰς μὲν ἀναστεῖλαί τε καὶ ἀποκρούσασθαι προσήκει , πλὴν εἰ παλινδρομήσει ἐπί τι κύριον μόριον , ἕτερόν τι μεῖζον ἐργάζεσθαι πολὺ κακόν . ἀλλ’ οὐ νῦν ἐστι χρεία τῶν τοιούτων διορισμῶν , ὡς μεμνημένων γὰρ ἡμῶν ὅπως χρὴ τὸ σύμπαν σῶμα προπαρασκευάζειν εἰς τὴν κατὰ τὸ μόριον ὁτιοῦν συνισταμένων παθῶν ἴασιν , ἐπὶ τὸ προκείμενον ἀφίξομαι . καὶ γὰρ φλεβοτομίᾳ χρώμεθα καὶ καθάρσει καὶ κλυστῆρσι καὶ ἀσιτίαις , ὅταν ἡμῖν τὸ πᾶν σῶμα φαίνηται πληθωρικὸν ἢ κακόχυμον ὑπάρχον . εἰ δὲ μηδέτερον εἴη τούτων , ἐπὶ τὴν διὰ τῶν τοπικῶν ἴασιν εὐθέως ἀφικνούμεθα . πῶς οὖν εὑρίσκειν αὐτὰ χρὴ τὸν μέλλοντα καλῶς ἰᾶσθαι τὰς ἐν τῷ στόματι φλεγμονάς ; ὁ γάρτοι λόγος οὕτως εὐθέως σε διδάσκει , καὶ πῶς δεῖ τοῖς εὑρημένοις χρήσασθαι προσηκόντως ἑωρακότας δὲ τοὺς ἑταίρους πολλάκις ἀναμιμνήσκω τοῖς τῶν καλεσάντων ἰατρῶν εἰς συμβουλήν με φαρμάκοις θεραπεύσαντα τὰς διαθέσεις , ὧν ἕνεκεν ἐκλήθην . ἀδύνατον γάρ ἐστι καλῶς χρῆσθαι φαρμάκῳ μὴ γινώσκοντα τὴν δύναμιν αὐτοῦ , καθ’ ἣν ἐνεργοῦν ὠφελεῖ . κατὰ τὸν οὖν αὐτὸν τρόπον ἐπὶ τῶν ἐν τῷ στόματι συνισταμένων φλεγμονῶν ὁ κοινὸς σκοπὸς ἁπασῶν αὐτῶν , ἐὰν προσλάβῃ τὴν ἐκ τῆς τοῦ μορίου φύσεως ἔνδειξιν , εὑρήσει πρῶτον μὲν τὸ γένος τῶν φαρμάκων οἷς χρῆσθαι προσήκει , εἶτα ἑξῆς τὰς κατὰ μέρος ἐν αὐτοῖς διαφορὰς , ἐάν γε προγινώσκῃ τῶν ἁπλῶν φαρμάκων τὴν δύναμιν , ὡς ἤδη πολλάκις ἐδείχθη . τὸ μὲν οὖν γένος τῶν ἀποκρουστικῶν φαρμάκων ἐπὶ τῶν ἀρχομένων φλεγμονῶν ἐν τῇ τῶν ψυχόντων ἐστὶν ὕλῃ . τούτων δὲ αὐτῶν διττῶν ὄντων , ὡς ἐμάθομεν , ὅσα στύφειν πέφυκεν , ἐναργεστέραν ἔχει τὴν δύναμιν εἰς τὸ θᾶττον ἀποκρούσασθαι τὸ ἐπιῤῥέον , ὑπάρχει δ’ εὐθέως αὐτοῖς καὶ τὸ συνάγειν καὶ πυκνοῦν τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ σώματος , ᾧ προσάγεται . κοινὸς μὲν οὖν ὁ σκοπὸς οὗτός ἐστι τῆς τῶν ἀρχομένων φλεγμονῶν κωλύσεως ἀπὸ τοῦ πάθους ἐνδεικτικῶς εὑρημένος . ὁ δὲ ἀπὸ τῆς τοῦ θεραπευομένου μορίου φύσεως αὐτῷ προσέρχεται , γινωσκόντων ἡμῶν ἀραιοτέραν εἶναι καὶ μαλακωτέραν τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ κατὰ τὸ στόμα χιτῶνος , οὐ σμικρῷ τῆς τοῦ περιέχοντος ὅλον τὸ σῶμα δέρματος . ὑπάρχει δέ τι καὶ ἄλλο τοῖς κατὰ τὸ στόμα μορίοις διττὸν , οὐχ ὑπάρχον τῷ δέρματι . τῆς τε γὰρ ἀηδίας τῶν προσαγομένων αἰσθάνεται φαρμάκων , ὑποκειμένους τε δύο πόρους ἔχει , δι’ ὧν εἴς τε τὴν γαστέρα καὶ τὸν πνεύμονα καταῤῥυῆναί τι δύναται τῶν στοματικῶν φαρμάκων , ὁποῖόν ἐστι καὶ τὸ διὰ χαλκάνθου . καί τις ἰατρὸς οὔτε ἀσύνετος οὔτε ἄπειρος φαρμάκων δυνάμεως μίξας τοῦτο τῷ στοματικῷ πολὺ μὲν ἰσχυρότερον εἰργάσατο , βλάπτων δὲ ἱκανῶς , ὁπότε παρεῤῥύη τι πρὸς τὸν στόμαχον ἢ τὸν λάρυγγα καὶ ταῦτα μὲν εὐθέως αὐτὰ καὶ δι’ αὐτῶν δὲ τὴν γαστέρα τε καὶ τὴν τραχεῖαν ἀρτηρίαν καὶ τὸν πνεύμονα . συνυπάρχει δὲ τῷ φαρμάκῳ καὶ ἡ κατὰ τὴν γεῦσιν ἀηδία , κατά τε τὴν χρῆσιν αὐτὴν ἀνιῶσα καὶ παραμένουσα δι’ ὅλης ἡμέρας , ὡς κᾀν ﻿ ταῖς ἐδωδαῖς εἶναι λυπηράν . τοῖς οὖν οὕτως ἰσχυροῖς τε ἅμα καί τινα δηλητηρίαν ἔχουσι δύναμιν οὐ προσήκει χρῆσθαι θεραπεύοντι τὰς ἐν τῷ στόματι διαθέσεις ἄνευ μεγάλης ἀνάγκης . οὐ γὰρ περὶ φλεγμονῶν μόνον εἰρῆσθαι χρὴ νομίζειν τὸν λόγον , ὅτι μηδ’ ἐκ τῆς τούτων ἐνδείξεως εὕρομεν αὐτὸν , ἀλλὰ κοινὸν εἶναι πάντων τῶν κατὰ τὸ στόμα τὴν ἔνδειξιν ἐκ τῆς φύσεως τοῦ μορίου ἐσχηκότα . ταῦτ’ οὖν ἐννοήσας ὁ τὸ διὰ χυλοῦ τῶν συκαμίνων φάρμακον συνθεὶς , πρῶτον μὲν ἕψησεν αὐτὸ μετὰ μέλιτος , ὅπως ἀποκείμενον ἕτοιμον ἔχοι καθ’ ὅλον τὸν ἐνιαυτὸν , οὐ μόνον ἐκείνῳ τῷ καιρῷ , καθ’ ὃν ἐκθλίψαντα τὴν ὀπώραν ἔστι τῷ χυλῷ χρῆσθαι . βελτίων γὰρ μόνος ἐπὶ τῶν ἀρχομένων φλεγμονῶν , καί με πολλάκις οὕτως ἐπὶ τῶν τοιούτων φλεγμονῶν χρώμενον ἐθεάσασθε . διαρκέστερος δὲ ἰδίως ὁ μετὰ τοῦ μέλιτος σκευαζόμενος . ὠνόμασα δὲ αὐτὸν διαρκέστερον οὐ μόνον ὅτι ταχέως διαφθείρεται χωρὶς τῆς μετὰ τοῦ μέλιτος ἑψήσεως ἀποτεθεὶς , ὡς μηκέτι ἔχειν ἡμᾶς αὐτῷ χρῆσθαι κατὰ τὸν ἐφεξῆς χρόνον , ἀλλὰ καὶ ὅτι χρησιμώτερός ἐστιν εἰς τοὺς ἑπομένους καιροὺς τῆς φλεγμονῆς ἄχρι τῆς παντελοῦς ἰάσεως . ὥσπερ γὰρ ἐν ἀρχῇ τῶν ἀπωθουμένων τὸ ἐπιῤῥέον ἐστὶ χρεία φαρμάκων , οὕτω μετὰ τὴν ἀρχὴν ἄχρι τοῦ τέλους μικτοῦ τινος ἐξ ἀμφοῖν , τοῦ τε ἀποκρουομένου καὶ τοῦ διαφοροῦντος . ἐπικρατεῖν δὲ χρὴ κατὰ μὲν τοὺς πρώτους χρόνους τὸ στῦφον , ἐπὶ δὲ τῆς τελευτῆς τὸ διαφοροῦν , ἐν δὲ τῷ μεταξὺ τὴν τούτων ἰσομοιρίαν ὑπάρχειν ἀμφοῖν . ὅταν δὲ οἷον σκιῤῥῶδές τι λείπηται τῆς φλεγμονῆς , οὐδ’ ὅλως χρὴ μεμίχθαι τῷ διαφοροῦντι τὸ στῦφον , ἐὰν κεκενωμένον εἴη τὸ σύμπαν σῶμα , οὐ μὴν οὐδὲ ἐν ἀρχῇ τῷ στύφοντι τὸ διαφοροῦν ἄμεινόν ἐστι μιγνύειν . ὁ δὲ τὸ διὰ τοῦ χυλοῦ τῶν συκαμίνων φάρμακον συνθεὶς ὀλίγον γε φαίνεται κρόκου τε καὶ σμύρνης αὐτῷ συμμίξας , κοινὴν μὲν ἐχόντων δύναμιν τὴν πεπτικὴν τῶν φλεγμονῶν , ἰδίαν δὲ ἑκατέρου · τοῦ μὲν κρόκου τὸ στῦφον , τῆς σμύρνης δὲ τὸ θερμαίνειν εἰς τοσοῦτον , ὡς διαφορεῖν ἱκανῶς . ἐξικνεῖται γάρ τοι μέχρι τοῦ βάθους τῶν σωμάτων ἡ σμύρνα μᾶλλον τοῦ κρόκου , λεπτομερῆ τὴν οὐσίαν ἔχουσα , καὶ ἐκ τούτου διττὴν ὠφέλειαν παρέχεται , συνεπαγομένη μέν πως ἅμα αὑτῇ καὶ τὰς τῶν μεμιγμένων δυνάμεις , ἐκθεραπεύουσα δὲ μέχρι τοῦ βάθους τὰ φλεγμαίνοντα . καὶ μέντοι καὶ συμπράττουσιν ἀλλήλοις ὅ τε κρόκος καὶ ἡ σμύρνη πρὸς τὴν εἰς τὸ βάθος δίοδον , ὁ μὲν οἷον ἐπωθῶν τὴν σμύρναν , ἡ δ’ , ὡς ἂν εἴποι τις , ποδηγοῦσα τὸν κρόκον . ὥσπερ γὰρ ἧττον ἔχει λεπτομερῆ τὴν οὐσίαν ὁ κρόκος τῆς σμύρνης διὰ τὴν στύψιν , οὕτως ἡ σμύρνα λεπτομερεστέραν ἔχουσα , θᾶττον μὲν εἰς τὸ βάθος διαπέμπει τὴν ἑαυτῆς δύναμιν , θᾶττον δὲ παλινδρομεῖ πρὸς τὸ δέρμα , συναναφέρουσα τὰ λεπτυνθέντα τῶν ἐν τῷ βάθει . τοῦτο οὖν αὐτῆς τὸ τάχος τῆς ἐπανόδου κωλύουσιν αἱ τῶν στυφόντων μίξεις , οὐ γὰρ δὴ μόνος ὁ κρόκος . ἔστι γοῦν ἐν τῷ διὰ μόρων ὀνομαζομένῳ φαρμάκῳ στοματικῷ τῶν τε συκαμίνων ὁ χυλὸς , οὐκ ὀλίγην στύφουσαν ἔχων ποιότητά τε καὶ δύναμιν , ἕτερά τε τῶν ἐπιμιγνυμένων , ὅταν ἰσχυρόν τις τὸ φάρμακον γενέσθαι βουληθῇ · ταῦτ’ οὖν τὰ στύφοντα ποδηγεῖται μὲν ὑπὸ τῆς σμύρνης , συνεπωθεῖ δ’ ἐκείνην αὐτὰ καὶ οὕτως ἀλλήλοις συμπράττει πρὸς τὸ μέχρι πλείονος ἐξικνεῖσθαι τὴν δύναμιν αὐτῶν . ἐθεάσασθε δέ με πολλάκις τῷ διὰ μόρων φαρμάκῳ κατ’ ἀρχὰς μὲν μιγνύντα ῥοῦ χυλὸν ἢ ὄμφακος , ὃ καλοῦσιν ἰδίως ὀμφάκιον . εἰ δὲ μὴ παρείη ταῦτα , ῥόδων ἄνθος ἢ αὐτὰ τὰ ῥόδα ξηρὰ βαλαύστιόν τε καὶ κυτίνους καὶ σίδια ξηρὰ καὶ κηκίδα τὴν ὀμφακῖτιν ὀνομαζομένην , ἔτι τε τὸν τῆς πίτυος φλοιὸν καὶ τὸν τοῦ λιβανωτοῦ καὶ τὸν τῆς ὑποκυστίδος τε καὶ σχίνου χυλὸν καὶ συνελόντι φάναι τὰ στύφοντα πάντα χωρὶς τὴν φθαρτικὴν δύναμιν ἐχόντων , ἣν ὀνομάζουσι δηλητήριον , εἶδός τι τῶν θανασίμων οὖσαν . ἐμάθετε γὰρ ὡς οὐ πᾶν τὸ θανάσιμον εὐθύς ἐστι καὶ δηλητήριον . ὥσπερ δὲ ἐν ἀρχῇ τῆς φλεγμονῆς ἡ τῶν τοιούτων μίξις ἰσχυρότερον ἐργάζεται τὸ στοματικὸν φάρμακον , οὕτως ὅταν στῇ τὸ ἐπιῤῥέον , οὐδενὸς τῶν τοιούτων ἐστὶ χρεία μόνον . ἀρκεῖ γὰρ τηνικαῦτα τὸ τοῦ κρόκου τε καὶ τῆς σμύρνης προσειληφὸς εἰς τὸ πέψαι τὴν φλεγμονὴν , ὡς ὁπόταν γε πεφθῇ , μίγνυμεν ἤδη τι καὶ τῶν διαφορούντων , ὡς ἐθεάσασθε πολλάκις ἐμβάλλοντά με τὸν ἀφρὸν τοῦ νίτρου καί ποτε καὶ αὐτὸ τὸ νίτρον , ὅσον ἐστὶ λεπτομερὲς , ὀνομαζόμενον ὑπὸ πάντων ἤδη βερενίκιον , ἔτι τε πρὸς τοῦτο καὶ θεῖον ὃ καλοῦσιν ἄπυρον , ἐνίοτε δὲ σίρον . ἐναφεψημένου αὐτῷ ποτὲ μὲν ὀριγάνου , ποτὲ δὲ ὑσσώπου , ποτὲ δὲ ἄλλου τινὸς τῶν ὁμοίων , οἷον γλήχωνος , θύμβρας , θύμου , καλαμίνθης ἡμέρου τε καὶ ἀγρίας . οὕτω μὲν ἄν τις αὐτῷ τῷ διὰ μόρων φαρμάκῳ καλῶς χρῷτο , τῷ ποσῷ τῶν καθόλου σκοπῶν , ἐξαλλάττων αὐτοῦ τὴν χρῆσιν . ἄχρι μὲν ἐπιῤῥεῖ τι , τοῦτο ἀποκρούεσθαι προσήκει . στάντος δὲ αὐτοῦ τὰ πέπτοντα προσφέρειν , εἶτα ἑξῆς τὰ διαφοροῦντα . δῆλον γὰρ ὅτι ταύτῃ χρώμενος τῇ μεθόδῳ καὶ ἐπιγινώσκων τῶν ἁπλῶν φαρμάκων τὴν δύναμιν οὐδέ ποτε ἀπορήσει βοηθημάτων , ἐάν τε κυνηγετῇ κατ’ ὄρος , ἐάν τε καταπράττηταί τι τῶν κατ’ ἀγρὸν ἔργων , ἐάν τε ἐν ὁδοιπορίᾳ ποτὲ τῶν παρεσκευασμένων ἀπορῇ φαρμάκων , ὡς Ἐρασίστρατος ἔγραψεν , ἐθεράπευσεν ἑαυτὸν ἐπὶ τὸν τοῦ βάτου ﻿ χυλὸν ἐλθὼν οὐ παρόντος ἐν ἐκείνῳ τῶ χωρίῳ τοῦ Ἀνδρωνείου . γινώσκων γὰρ ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ Ἀνδρώνειον ἐν τῷ στύφειν ἔχει τὸ κῦρος τῆς θεραπείας , ἐζήτησεν ὕλην στύφουσαν , οὐχ ὡς οἱ περὶ Σεραπίωνα καὶ Μηνόδοτόν φασιν , ἐμπειρικῇ χρησάμενος ὁμοίου μεταβάσει . κατὰ ταύτην γὰρ ὑμῖν ἔνδειξα πλείστην μὲν ἀνομοιότητα τοῦ χυλοῦ τοῦ βάτου πρὸς τὸν Ἀνδρώνειον τροχίσκον ὑπάρχουσαν , ὀλιγίστην δὲ ὁμοιότητα , καθ’ ἓν μόνον τὸ στύφειν . ἀλλ’ ὅ γε τὴν γενικὴν δύναμιν , ἣν καθόλου καλοῦσιν , ἐπιστάμενος , ἐν ᾗπερ ἂν ὕλῃ ταύτην εὑρίσκῃ , θαῤῥῶν ἐκείνῃ χρῆται . πάμπολυ δὲ πλῆθος ὑλῶν τοιούτων , αἷς ἁπάσαις ἔνεστι χρήσασθαι μόνας φεύγοντα τὰς ἄγαν ἀηδῆ τινα δύναμιν ἐχούσας φθαρτικήν . οὕτως οὖν κᾀγὼ τὸ διὰ τοῦ χυλοῦ τῶν χλωρῶν καρύων ἐσκεύασα φάρμακον , οὔτε ἰδών τινα τῶν διδασκάλων οὔτε γεγραμμένον εὑρὼν , οὗ τῆς δυνάμεως πεπείραμαι πολλῷ τῆς τῶν ἄλλων στοματικῶν δυνάμεως ὑπερεχούσης . ἄλλα δὲ λέγω τό τε διὰ τῶν μόρων καὶ τὸ διὰ τῶν βατίνων , οὕτω γὰρ ὀνομάσουσι τὸν καρπὸν τοῦ βάτου , καὶ τρίτου τοῦ διὰ γλεύκους καὶ τετάρτου τοῦ διὰ τῶν ῥοιῶν χυλοῦ καὶ πέμπτου διὰ τῶν στυφόντων μήλων , ὧν κάλλιστ’ ἐστὶ τὰ κυδώνια καὶ τὰ στρουθία καλούμενα , καὶ μετὰ ταῦτα πρὸς τὴν προκειμένην χρείαν τὰ κεστιανὰ παρὰ Ῥωμαίοις ὀνομαζόμενα . σύνθετα δὲ ἐκ πολλῶν τοιούτων ἐστὶ τὰ διὰ τῶν ὀπωρῶν σκευαζόμενα .
Lemmas: ἀληθής μέν ἀμέλει καί ὁ λέγω ὑπό ὁ πολύς τεχνίτης εἰμί λόγος , ὡς οὐ ἴσος οὐδέ ὅμοιος εἰμί παρά ζάω φωνή μανθάνω ἤ ἐκ σύγγραμμα ἀναλέγω . ὁ γε μήν φιλόπονος καί φύσις συνετός οὐ ὁ τυγχάνω πολλάκις ὠφέλεια γίγνομαι βιβλίον ἐντυγχάνω σαφής γράφω . ἐπίσταμαι οὖν ἐͅγώ πρῶτος μέν ὁ ἑταῖρος , ὅσος καί διά ὁ ἔργον γιγνώσκω ὁπόσος ἔχω δύναμις ὁ λογικός μέθοδος εἰς εὐπορία φάρμακον , οὐ μικρός ὄφελος ἐκ ὅδε ὁ πραγματεία εἰμί , βούλομαι δέ καί ὁ ἄλλος βοηθέω , ὅσος κάμνω ἐπί ὁ καλός οὐ ὀκνέω , ὁ ὁ λόγος ὅδε διέξοδος ἐνίστημι , οὐ σπεύω οὐδέ σύντομος ἐν αὐτός ὁ διδασκαλία ποιέω , ἀλλά ἐκτείνω τε καί μακρός , ὁποῖος διά ὁ ἄνευ γραφή λόγος ἑκάστοτε πρός ὁ ἑταῖρος εἴωθα ποιέω . διαφέρω γάρ ὁ λογικός ὁ βοήθημα εὕρεσις ὁ ἐμπειρικός , ὡς καί πρόσθεν ἤδη ἐγώ κατά ὁ ὁ νευρότρωτος λόγος λέγω , ὁ καθόλου γνῶσις ὁ δύναμις ὁ φάρμακον , ὅς χράω προσήκω κατά ἕκαστος ὁ πάθος . ἐπί γοῦν ὁ στοματικός ὀνομάζω φάρμακον , ὁποῖος εἰμί ὁ διά ὁ μόρος ἅπας γιγνώσκω , ὁ πρῶτος σκοπός ὁ ἴασις εἰμί κοινός ἅπας ὁ φλεγμαίνω μόριον , εἶτα ἑξῆς ὁ δεύτερος , ἴδιος ἐκ αὐτός θεραπεύω . τίς οὖν ὁ ὁ φλεγμαίνω εἰμί διάθεσις γιγνώσκω χρή πρότερος , εἰ μέλλω ἐκ αὐτός ἔνδειξις τις ὁ βοήθημα λαμβάνω . προμανθάνω δέ καί προαποδείκνυμι ἔχω , ἐκ ἐπιρροή αἷμα θερμός γίγνομαι ὁ φλεγμονή . μανθάνω δέ καί ὡς ὁ ἐπιρρεω οὗτος κατά ἀρχή μέν ἀναστέλλω τε καί ἀποκρούω προσήκω , πλήν εἰ παλινδρομέω ἐπί τις κύριος μόριον , ἕτερος τις μέγας ἐργάζομαι πολύς κακός . ἀλλά οὐ νῦν εἰμί χρεία ὁ τοιοῦτος διορισμός , ὡς μιμνῄσκω γάρ ἐγώ ὅπως χρή ὁ σύμπας σῶμα προπαρασκευάζω εἰς ὁ κατά ὁ μόριον ὁστισοῦν συνίστημι πάθος ἴασις , ἐπί ὁ πρόκειμαι ἀφικνέομαι . καί γάρ φλεβοτομία χράω καί κάθαρσις καί κλυστήρ καί ἀσιτία , ὅταν ἐγώ ὁ πᾶς σῶμα φαίνω πληθωρικός ἤ εκόχυμος ὑπάρχω . εἰ δέ μηδέτερος εἰμί οὗτος , ἐπί ὁ διά ὁ τοπικός ἴασις εὐθύς ἀφικνέομαι . πῶς οὖν εὑρίσκω αὐτός χρή ὁ μέλλω καλός ἰάομαι ὁ ἐν ὁ στόμα φλεγμονή ; ὁ γάρ λόγος οὕτως εὐθύς σύ διδάσκω , καί πῶς δέω ὁ εὑρίσκω χράω προσηκόντως ὁράω δέ ὁ ἑταῖρος πολλάκις ἀναμιμνῄσκω ὁ ὁ καλέω ἰατρός εἰς συμβουλή ἐγώ φάρμακον θεραπεύω ὁ διάθεσις , ὅς ἕνεκα καλέω . ἀδύνατος γάρ εἰμί καλός χράω φάρμακον μή γιγνώσκω ὁ δύναμις αὐτός , κατά ὅς ἐνεργέω ὠφελέω . κατά ὁ οὖν αὐτός τρόπος ἐπί ὁ ἐν ὁ στόμα συνίστημι φλεγμονή ὁ κοινός σκοπός ἅπας αὐτός , ἐάν προσλαμβάνω ὁ ἐκ ὁ ὁ μόριον φύσις ἔνδειξις , εὑρίσκω πρῶτος μέν ὁ γένος ὁ φάρμακον ὅς χράω προσήκω , εἶτα ἑξῆς ὁ κατά μέρος ἐν αὐτός διαφορά , ἐάν γε προγιγνώσκω ὁ ἁπλόος φάρμακον ὁ δύναμις , ὡς ἤδη πολλάκις δείκνυμι . ὁ μέν οὖν γένος ὁ ἀποκρουστικός φάρμακον ἐπί ὁ ἄρχω φλεγμονή ἐν ὁ ὁ ψύχω εἰμί ὕλη . οὗτος δέ αὐτός δισσός εἰμί , ὡς μανθάνω , ὅσος στύφω φύω , ἐναργής ἔχω ὁ δύναμις εἰς ὁ ταχύς ἀποκρούω ὁ ἐπιρρέω , ὑπάρχω δέ εὐθύς αὐτός καί ὁ συνάγω καί πυκνόω ὁ ἐπιφάνεια ὁ σῶμα , ὅς προσάγω . κοινός μέν οὖν ὁ σκοπός οὗτος εἰμί ὁ ὁ ἄρχω φλεγμονή κώλυσις ἀπό ὁ πάθος ἐνδεικτικός εὑρίσκω . ὁ δέ ἀπό ὁ ὁ θεραπεύω μόριον φύσις αὐτός προσέρχομαι , γιγνώσκω ἐγώ ἀραῖος εἰμί καί μαλακός ὁ ἐπιφάνεια ὁ κατά ὁ στόμα χιτών , οὐ μικρός ὁ ὁ περιέχω ὅλος ὁ σῶμα δέρμα . ὑπάρχω δέ τις καί ἄλλος ὁ κατά ὁ στόμα μόριον δισσός , οὐ ὑπάρχω ὁ δέρμα . ὁ τε γάρ ἀηδία ὁ προσάγω αἰσθάνομαι φάρμακον , ὑπόκειμαι τε δύο πόρος ἔχω , διά ὅς εἰς τε ὁ γαστήρ καί ὁ πνεύμων καταρρέω τις δύναμαι ὁ στοματικός φάρμακον , ὁποῖος εἰμί καί ὁ διά χάλκανθος . καί τις ἰατρός οὔτε ἀσύνετος οὔτε ἄπειρος φάρμακον δύναμις μείγνυμι οὗτος ὁ στοματικός πολύς μέν ἰσχυρός ἐργάζομαι , βλάπτω δέ ἱκανός , ὁπότε παραρρέω τις πρός ὁ στόμαχος ἤ ὁ λάρυγξ καί οὗτος μέν εὐθύς αὐτός καί διά αὐτός δέ ὁ γαστήρ τε καί ὁ τραχύς ἀρτηρία καί ὁ πνεύμων . συνυπάρχω δέ ὁ φάρμακον καί ὁ κατά ὁ γεῦσις ἀηδία , κατά τε ὁ χρῆσις αὐτός ἀνιάω καί παραμένω διά ὅλος ἡμέρα , ὡς εἰͅν ﻿ ὁ ἐδωδή εἰμί λυπηρός . ὁ οὖν οὕτως ἰσχυρός τε ἅμα καί τις δηλητήριος ἔχω δύναμις οὐ προσήκω χράω θεραπεύω ὁ ἐν ὁ στόμα διάθεσις ἄνευ μέγας ἀνάγκη . οὐ γάρ περί φλεγμονή μόνος λέγω χρή νομίζω ὁ λόγος , ὅτι μηδέ ἐκ ὁ οὗτος ἔνδειξις εὑρίσκω αὐτός , ἀλλά κοινός εἰμί πᾶς ὁ κατά ὁ στόμα ὁ ἔνδειξις ἐκ ὁ φύσις ὁ μόριον ἔχω . οὗτος οὖν ἐννοέω ὁ ὁ διά χυλός ὁ συκάμινος φάρμακον συντίθημι , πρῶτος μέν ἕψω αὐτός μετά μέλι , ὅπως ἀπόκειμαι ἑτοῖμος ἔχω κατά ὅλος ὁ ἐνιαυτός , οὐ μόνος ἐκεῖνος ὁ καιρός , κατά ὅς ἐκθλίβω ὁ ὀπώρα εἰμί ὁ χυλός χράω . ἀγαθός γάρ μόνος ἐπί ὁ ἄρχω φλεγμονή , καί ἐγώ πολλάκις οὕτως ἐπί ὁ τοιοῦτος φλεγμονή χράω θεάομαι . διαρκής δέ ἴδιος ὁ μετά ὁ μέλι σκευάζω . ὀνομάζω δέ αὐτός διαρκής οὐ μόνος ὅτι ταχύς διαφθείρω χωρίς ὁ μετά ὁ μέλι ἕψησις ἀποτίθημι , ὡς μηκέτι ἔχω ἐγώ αὐτός χράω κατά ὁ ἐφεξῆς χρόνος , ἀλλά καί ὅτι χρήσιμος εἰμί εἰς ὁ ἕπομαι καιρός ὁ φλεγμονή ἄχρι ὁ παντελής ἴασις . ὥσπερ γάρ ἐν ἀρχή ὁ ἀπωθέω ὁ ἐπιρρέω εἰμί χρεία φάρμακον , οὕτως μετά ὁ ἀρχή ἄχρι ὁ τέλος μικτός τις ἐκ ἄμφω , ὁ τε ἀποκρούω καί ὁ διαφορέω . ἐπικρατέω δέ χρή κατά μέν ὁ πρῶτος χρόνος ὁ στύφω , ἐπί δέ ὁ τελευτή ὁ διαφορέω , ἐν δέ ὁ μεταξύ ὁ οὗτος ἰσομοιρία ὑπάρχω ἄμφω . ὅταν δέ οἷος σκιρρώδης τις λείπω ὁ φλεγμονή , οὐδέ ὅλος χρή μείγνυμι ὁ διαφορέω ὁ στύφω , ἐάν κενόω εἰμί ὁ σύμπας σῶμα , οὐ μήν οὐδέ ἐν ἀρχή ὁ στύφω ὁ διαφορέω ἀγαθός εἰμί μείγνυμι . ὁ δέ ὁ διά ὁ χυλός ὁ συκάμινος φάρμακον συντίθημι ὀλίγος γε φαίνω κρόκος τε καί σμύρνα αὐτός συμμείγνυμι , κοινός μέν ἔχω δύναμις ὁ πεπτικός ὁ φλεγμονή , ἴδιος δέ ἑκάτερος · ὁ μέν κρόκος ὁ στύφω , ὁ σμύρνα δέ ὁ θερμαίνω εἰς τοσοῦτος , ὡς διαφορέω ἱκανός . ἐξικνέομαι γάρ τοι μέχρι ὁ βάθος ὁ σῶμα ὁ σμύρνα μάλα ὁ κρόκος , λεπτομερής ὁ οὐσία ἔχω , καί ἐκ οὗτος δισσός ὠφέλεια παρέχω , συνεπάγω μέν πως ἅμα ἑαυτοῦ καί ὁ ὁ μείγνυμι δύναμις , ἐκθεραπεύω δέ μέχρι ὁ βάθος ὁ φλεγμαίνω . καί μέντοι καί συμπράσσω ἀλλήλων ὁ τε κρόκος καί ὁ σμύρνη πρός ὁ εἰς ὁ βάθος δίοδος , ὁ μέν οἷος ἐπωθέω ὁ σμύρνη , ὁ δέ , ὡς ἄν λέγω τις , ποδηγέω ὁ κρόκος . ὥσπερ γάρ ἥσσων ἔχω λεπτομερής ὁ οὐσία ὁ κρόκος ὁ σμύρνα διά ὁ στῦψις , οὕτως ὁ σμύρνα λεπτομερής ἔχω , ταχύς μέν εἰς ὁ βάθος διαπέμπω ὁ ἑαυτοῦ δύναμις , ταχύς δέ παλινδρομέω πρός ὁ δέρμα , συναναφέρω ὁ λεπτύνω ὁ ἐν ὁ βάθος . οὗτος οὖν αὐτός ὁ τάχος ὁ ἐπάνοδος κωλύω ὁ ὁ στύφω μίξις , οὐ γάρ δή μόνος ὁ κρόκος . εἰμί γοῦν ἐν ὁ διά μόρος ὀνομάζω φάρμακον στοματικός ὁ τε συκάμινος ὁ χυλός , οὐ ὀλίγος στύφω ἔχω ποιότης τε καί δύναμις , ἕτερος τε ὁ ἐπιμείγνυμι , ὅταν ἰσχυρός τις ὁ φάρμακον γίγνομαι βούλομαι · οὗτος οὖν ὁ στύφω ποδηγέω μέν ὑπό ὁ σμύρνα , συνεπωθέω δέ ἐκεῖνος αὐτός καί οὕτως ἀλλήλων συμπράσσω πρός ὁ μέχρι πολύς ἐξικνέομαι ὁ δύναμις αὐτός . θεάομαι δέ ἐγώ πολλάκις ὁ διά μόρος φάρμακον κατά ἀρχή μέν μείγνυμι ῥόος χυλός ἤ ὄμφαξ , ὅς καλέω ἴδιος ὀμφάκιον . εἰ δέ μή πάρειμι οὗτος , ῥόδον ἄνθος ἤ αὐτός ὁ ῥόδον ξηρός βαλαύστιον τε καί κύτινος καί σίδιον ξηρός καί κηκίς ὁ ὀμφακῖτις ὀνομάζω , ἔτι τε ὁ ὁ πίτυς φλοιός καί ὁ ὁ λιβανωτός καί ὁ ὁ ὑποκιστίς τε καί σχῖνος χυλός καί συναιρέω φημί ὁ στύφω πᾶς χωρίς ὁ φθαρτικός δύναμις ἔχω , ὅς ὀνομάζω δηλητήριος , εἶδος τις ὁ θανάσιμος εἰμί . μανθάνω γάρ ὡς οὐ πᾶς ὁ θανάσιμος εὐθύς εἰμί καί δηλητήριος . ὥσπερ δέ ἐν ἀρχή ὁ φλεγμονή ὁ ὁ τοιοῦτος μίξις ἰσχυρός ἐργάζομαι ὁ στοματικός φάρμακον , οὕτως ὅταν στάζω ὁ ἐπιρρέω , οὐδείς ὁ τοιοῦτος εἰμί χρεία μόνος . ἀρκέω γάρ τηνικαῦτα ὁ ὁ κρόκος τε καί ὁ σμύρνα προσλαμβάνω εἰς ὁ πέσσω ὁ φλεγμονή , ὡς ὁπόταν γε πέσσω , μείγνυμι ἤδη τις καί ὁ διαφορέω , ὡς θεάομαι πολλάκις ἐμβάλλω ἐγώ ὁ ἀφρός ὁ νίτρον καί ποτέ καί αὐτός ὁ νίτρον , ὅσος εἰμί λεπτομερής , ὀνομάζω ὑπό πᾶς ἤδη βερενίκιον , ἔτι τε πρός οὗτος καί θεῖος ὅς καλέω ἄπυρος , ἐνίοτε δέ σίρον . ἐναφεψάω αὐτός ποτέ μέν ὀρίγανος , ποτέ δέ ὕσσωπος , ποτέ δέ ἄλλος τις ὁ ὅμοιος , οἷος βλήχων , θύμβρα , θύμον , καλαμίνθη ἥμερος τε καί ἄγριος . οὕτως μέν ἄν τις αὐτός ὁ διά μόρος φάρμακον καλός χράω , ὁ πός ὁ καθόλου σκοπέω , ἐξαλλάσσω αὐτός ὁ χρῆσις . ἄχρι μέν ἐπιρρέω τις , οὗτος ἀποκρούω προσήκω . ἵστημι δέ αὐτός ὁ πέσσω προσφέρω , εἶτα ἑξῆς ὁ διαφορέω . δῆλος γάρ ὅτι οὗτος χράω ὁ μέθοδος καί ἐπιγιγνώσκω ὁ ἁπλόος φάρμακον ὁ δύναμις οὐδέ ποτέ ἀπορέω βοήθημα , ἐάν τε κυνηγετέω κατά ὄρος , ἐάν τε καταπράσσω τις ὁ κατά ἀγρός ἔργον , ἐάν τε ἐν ὁδοιπορία ποτέ ὁ παρασκευάζω ἀφοράω φάρμακον , ὡς Ἐρασίστρατος γράφω , θεραπεύω ἑαυτοῦ ἐπί ὁ ὁ βάτος ﻿ χυλός ἔρχομαι οὐ πάρειμι ἐν ἐκεῖνος ὁ χωρίον ὁ Ἀνδρωνείον . γιγνώσκω γάρ ὅτι καί αὐτός ὁ Ἀνδρώνειον ἐν ὁ στύφω ἔχω ὁ κῦρος ὁ θεραπεία , ζητέω ὕλη στύφω , οὐ ὡς ὁ περί Σεραπίων καί Μηνόδοτος φημί , ἐμπειρικός χράω ὅμοιος μετάβασις . κατά οὗτος γάρ σύ ἐνδείκνυμι πολύς μέν ἀνομοιότης ὁ χυλός ὁ βάτος πρός ὁ Ἀνδρώνειος τροχίσκος ὑπάρχω , ὀλίγιστος δέ ὁμοιότης , κατά εἷς μόνος ὁ στύφω . ἀλλά ὁ γε ὁ γενικός δύναμις , ὅς καθόλου καλέω , ἐπίσταμαι , ἐν ὅς ἄν ὕλη οὗτος εὑρίσκω , θαρσέω ἐκεῖνος χράω . πάμπολυς δέ πλῆθος ὕλη τοιοῦτος , ὅς ἅπας ἔνειμι χράω μόνος φεύγω ὁ ἄγαν ἀηδής τις δύναμις ἔχω φθαρτικός . οὕτως οὖν ἐͅγώ ὁ διά ὁ χυλός ὁ χλωρός κάρυον σκευάζω φάρμακον , οὔτε ὁράω τις ὁ διδάσκαλος οὔτε γράφω εὑρίσκω , ὅς ὁ δύναμις πειράω πολύς ὁ ὁ ἄλλος στοματικός δύναμις ὑπερέχω . ἄλλος δέ λέγω ὁ τε διά ὁ μόρος καί ὁ διά ὁ βάτινον , οὕτως γάρ ὀνομάζω ὁ καρπός ὁ βάτος , καί τρίτος ὁ διά γλεῦκος καί τέταρτος ὁ διά ὁ ῥοιά χυλός καί πέμπτος διά ὁ στύφω μῆλον , ὅς καλός εἰμί ὁ κυδώνιος καί ὁ στρουθίον καλέω , καί μετά οὗτος πρός ὁ πρόκειμαι χρεία ὁ κεστιανὰ παρά Ῥωμαῖος ὀνομάζω . σύνθετος δέ ἐκ πολύς τοιοῦτος εἰμί ὁ διά ὁ ὀπώρα σκευάζω .