galenus.de-compositione-medicamentorum-secundum-locos-libri-x 2.2
[ Περὶ κεφαλαίας . ] Ἡ λεγομένη κεφαλαία χρόνιός τε καὶ δύσλυτός ἐστι κεφαλαλγία , ἐπὶ μικραῖς προφάσεσι μεγίστους ἔχουσα παροξυσμοὺς , ὥστε μήτε ψόφων ἀνέχεσθαι μήτε φωνῆς σφοδροτέρας μήτε λαμπροῦ φωτὸς μήτε οἰνοποσίας μήτε τῶν τὴν κεφαλὴν πληρούντων ὀσφραντῶν μήτε κινήσεως , ἀλλ’ ἐν ἡσυχίᾳ καὶ σκότῳ κατακεῖσθαι βούλεσθαι διὰ τὸ μέγεθος τῶν ἀλγημάτων · ὡς ὑπὸ σφυρᾶς γὰρ πλήττεσθαι δοκοῦσιν . ἔνιοι γὰρ ὡς θλωμένων ἢ διατεινομένων αἰσθάνονται τῶν κατὰ τὴν κεφαλὴν , οὐκ ὀλίγοις δὲ εἰς τὰς ῥίζας τῶν ὀφθαλμῶν διήκει τὸ ἄλγημα . φέρει δὲ τὸ πάθος ποτὲ μὲν διηνεκῆ ἀλγήματα , ποτὲ δὲ παροξυσμοὺς καὶ διαλείμματα ἤτοι τεταγμένα ἢ ἄτακτα . διαλείπουσι γὰρ ἐνίοτε οἱ τοιοῦτοι παροξυσμοὶ , καθάπερ τοῖς ἐπιληπτικοῖς , καί τις χρόνος ἐπιγίνεται μεταξὺ τελέως ἄμεμπτος . εὔδηλον οὖν ὅτι τὸ πάθος τοῦτο τὴν εὐπάθειαν μὲν ἔχει τῆς κεφαλῆς ὁμογενῆ τοῖς κεφαλαλγικοῖς , ἐπὶ δὲ μᾶλλον ἐκείνων ἀσθενείας ἥκει τὰ κατὰ τὴν κεφαλὴν πάσχοντα μόρια , καί τινες αὐτῶν τὰς περὶ τὸν ἐγκέφαλον ὀδυνῶνται μήνιγγας , ἔνιοι δὲ καὶ τὸν περικράνιον ὑμένα μόνον . τὰ μὲν οὖν μετὰ βάρους ἀλγήματα πλῆθος δηλοῖ , τὰ δὲ μετὰ δήξεως ἢ χυμῶν ἢ ﻿ ἀτμῶν δριμύτητα , τὰ δὲ μετὰ σφυγμοῦ φλεγμονὴν , τὰ δὲ μετὰ τάσεων , εἰ μὲν ἄνευ βάρους καὶ σφυγμοῦ γένοιτο , πνεύματος λεπτοῦ καὶ φυσώδους πλῆθος δηλοῖ , εἰ δὲ μετὰ σφυγμοῦ , φλεγμονὴν ὑμενώδους σώματος . εἰ δὲ μετὰ βάρους γένοιτο ἡ διάτασις , πλῆθος ἐντὸς τῶν ὑμένων ἰσχόμενον καὶ τὰ μὲν ἐπιπολῆς ἀλγήματα τοῦ περιοστίου ὑμένος τὸ πάθος δηλοῖ , τὰ δὲ ἐν βάθει τῶν μηνίγγων . οἷς γὰρ ἡ διάθεσις ἔνδον τοῦ κρανίου ἐστὶν , τούτοις εἰς τὰς ῥίζας τῶν ὀφθαλμῶν ἀφικνοῦνται οἱ πόνοι , διὰ τὸ τοὺς χιτῶνας τῶν ὀφθαλμῶν ἀπὸ τῶν μηνίγγων ἔχειν τὴν γένεσιν . εἰ δὲ καὶ σαπεὶς ὁ χυμὸς θερμότερος γένηται , σὺν πυρετῷ κεφαλαλγοῦσι . πυρέττουσι δὲ τοὐπίπαν καὶ οἱ διὰ φλεγμονὴν ὀδυνώμενοι . εἰ μὲν οὖν πλῆθος χυμῶν ἢ ἀτμῶν εὕροις αἴτιον , εἰ μὲν διὰ τὴν τοῦ παντὸς σώματος πλησμονὴν ἐγένετο , τὸ πᾶν σῶμα κενώσας ἰάσῃ τὴν κεφαλαλγίαν . εἰ δ’ ὡς ἀσθενὴς ὑπάρχουσα ἡ κεφαλὴ δέχεται τὰ ἀναφερόμενα , ἀντισπᾷν δεῖ τὴν ὕλην εἰς ὅλον τὸ σῶμα καὶ οὕτως ἰᾶσθαι τὸ μόριον . κλυστῆρσι μὲν οὖν ἡ ἀντίσπασις γίνεται καὶ διαδέσεσι τῶν ἄκρων καὶ τρίψεσι πλείοσι τῶν κάτω μερῶν , ἐνίοτε δὲ καὶ αἵματος κενώσει ἀπ’ ἀγκῶνος . εἰ δὲ πλεονάζον ἔτι τὸ αἷμα φαίνοιτο , καὶ διὰ ῥινῶν ἀναστομώσαντας φλέβα καὶ κενοῦντας ὅσον αὔταρκες εἶναι δόξει , εἶτα τὴν ἱερὰν ὀξύναντας , δοτέον , κᾄπειτα τοῖς ἀποφλεγματισμοῖς χρηστέον καὶ τοῖς ἐῤῥίνοις , οἷά ἐστι τὰ διὰ τοῦ ἐλατηρίου καὶ τῆς κυκλαμίνου μετὰ γάλακτος καὶ πράσου σκευαζόμενα . τὴν δὲ κεφαλὴν θεραπεύσεις , ἡνίκα μὲν δεῖ κεχρῆσθαι ἀντισπαστικοῖς , διὰ τῶν ἀποκρουστικῶν ἐμβροχῶν , μετὰ δὲ τὴν τοῦ παντὸς σώματος κένωσιν ἤδη τοῖς κενοῦσι τὴν κεφαλὴν κεχρῆσθαι , εἶτα τοῖς ῥωννύναι δυναμένοις . ἀποκρούεται μὲν οὖν τὸ ὀμφάκινον ἔλαιον καὶ τὸ ῥόδινον καθ’ ἑαυτὸ καὶ σὺν ὄξει καὶ τὸ διὰ τῶν κωδειῶν καὶ θαλλῶν ἁπαλῶν ἐλαίας καὶ κισσοῦ κορύμβων , καὶ ἡδυόσμου χλωροῦ σκευαζόμενον . προσάγει δὲ καὶ τὰ βοηθήματα , χλιαρὰ μὲν ψυχροτέρου καὶ ὠμοτέρου τοῦ πλήθους ὄντος , ψυχρὰ δὲ θερμοτέρου καὶ χολωδεστέρου . διαφορεῖ δὲ τὸ γλυκύτατον ἔλαιον θερμὸν καὶ μᾶλλον παλαιούμενον τοῦτο καὶ τὸ σικυώνιον . εἰ δὲ παχύτερον εἴη τὸ πλῆθος τῶν χυμῶν , σπονδύλιον ἢ ἕρπυλλον ἐνεψῶν τῷ ἐλαίῳ ἢ γλήχωνος κόμην ἢ καλαμίνθην ἢ ἡδύοσμον κενώσεις τὸ πλῆθος . αὐτὰ δὲ ταῦτα καὶ τόνον ἐντίθησι τῷ μορίῳ , διὸ καὶ μέχρι παντελοῦς ἰάσεως χρῆσθαι αὐτοῖς προσήκει . πλέον δὲ πάντων διαφορεῖ καὶ ῥωννύουσι παντελῶς περιστερεὼν ὁ ὀρθὸς , μάλιστα μὲν χλωρὸς , ἤδη δὲ καὶ ξηρὸς , σὺν ταῖς ῥίζαις ἅμα ἑρπύλλῳ ἑψόμενα τῷ ἐλαίῳ . συνεμβλητέον δὲ αὐτοῖς καὶ ῥίζαν τῆς παρὰ τὰ ὕδατα φυομένης κροκοδειλιάδος τῆς μεγίστης . καὶ αὐτὸν δὲ τὸν περιστερεῶνα καθ’ ἑαυτὸν , εἰ ἀφεψήσας τῷ ἐλαίῳ ἐμβρέχοις τὴν κεφαλὴν , ἰάσῃ πᾶσαν κεφαλαλγίαν χρονίαν ἐπὶ ψύξει γινομένην ἢ ὑπὸ παχέων χυμῶν . τὰ μέγιστα δὲ ὠφελοῦσι καὶ οἱ ὑπὸ τὰς ὑδρίας ὄνοι σὺν τῷ ἐλαίῳ ἑψόμενοι . [ Ἀρχιγένους περὶ ἀποφλεγματισμῶν . ] Μετὰ ταῦτα δὲ ἀποφλεγματισμοὶ διὰ νάπυος ἢ ὑσσώπου μετὰ γλυκέος καθεψημένου ἢ σταφίδος ἀγρίας μετὰ πεπέρεως τετριμμένης καὶ μετὰ μέλιτος ἢ ἐλαίου μεμιγμένου μέλιτι ἢ σταφίδος ἀγρίας καὶ κατ’ ἰδίαν καὶ μετὰ μέλιτος τριβομένης . τὴν μὲν τῶν ὀνομαζομένων συνήθως τοῖς ἰατροῖς ἀποφλεγματιζόντων φαρμάκων ὕλην ὕστερον ἐρῶ , νυνὶ δὲ τοσοῦτον ἐπισημήνασθαι χρήσιμον , ὡς τὸ βοήθημα τοῦτο φλέγματος ἐνοχλοῦντός ἐστιν ἴαμα , καθάπερ δὴ καὶ αὐτὸ τοὔνομα αὐτοῦ δηλοῖ . ὁ δὲ Ἀρχιγένης θερμὴν καὶ πνευματώδη διάθεσιν ὑπέσχετο θεραπεύειν , οὐ ψυχρὰν καὶ φλεγματώδη . ὠφελοῦνται δὲ ἱκανῶς καταντλούμενοι δάφνης ἀφεψήματι ἢ πηγάνου ἢ πάνακος ἢ κωδειῶν ἢ δαφνίδων . ἰσχυρῶς θερμαίνουσι φαρμάκοις οὐκ οἶδα πῶς κατέλεξε κωδείας ψυχούσας οὐκ ἀγεννῶς , ἐνδειξάμενος ἐν τῇ τοῦ λόγου λέξει τῶν εἰρημένων ἑκάστῳ δύνασθαί τινα χρῆσθαι καθ’ ἑαυτὸ , τάχα δ’ ἄν ποτε καὶ μιχθεῖσιν , οὐ μὴν δηλώσας , εἴπερ ἐμβαλεῖν αὐτοῖς τι κελεύει κωδειῶν , ἕνεκα τοῦ μειῶσαί τε καὶ πραῧναι τὴν σφοδρότητα τῶν φαρμάκων ἢ καὶ μόναις ποτὲ χρῆσθαι , ὅπερ ἀρχομένης τε καὶ αὐξανομένης διαθέσεως εὐκαιρότερον ἂν ἐγένετο . χρονιζούσης δὲ οὐ μόνον οὐδὲν ὄφελος , ἀλλὰ καὶ βλαβερώτεραι αἱ κώδιαι τυγχάνουσιν οὖσαι . ἀγαθὴ δὲ καὶ ἡ διὰ τῶν ἁλῶν πυρία . συνέχεεν ἐνταῦθα πάντα τὸν λόγον ὁ Ἀρχιγένης πυρίας μνημονεύσας διὰ φαρμάκου ξηραίνοντος μὲν οὐ γενναίως , ἔχοντος δέ τι καὶ θερμαντικόν . ἐχρῆν γὰρ αὐτὸν ἐπιστάμενον ὅτι διάθεσιν θερμὴν ὑπετίθετο θεραπεύειν , ἤτοι φυλάττειν ἀεὶ τὴν ἀπ’ αὐτῆς ἔνδειξιν ἢ περὶ τῆς μεταπτώσεως εἰρηκέναι τι καθ’ ἣν ἐν τῷ χρόνῳ τῆς θερμότητος παυσαμένης ἔμφραξις ἢ ἔντασις ἤ τι τοιοῦτον ἐγένετο , τῆς ἐναντίας θεραπείας δεόμενον τῆς καταρχὰς ὁρισθείσης . μετὰ δὲ τὰς καταντλήσεις ἢ πυρίας ὠφελοῦνται , ἐὰν λίνου σπέρμα ῥοδίνῳ ἐπιπάσας ἔρια ῥυπαρὰ ἐξ ὀξυροδίνου θερμὰ περιθεὶς ἐπιδήσῃς . τοῦτο παρηγορικόν ἐστι τὸ βοήθημα , σφοδρῶς ἐνοχλούσης τῆς ὀδύνης μετὰ τοῦ καὶ τὴν ὑποκειμένην διάθεσιν ὠφελεῖν , ὥσθ’ ὅπου βοηθήματα τῆς ἐπιτεταμένης κεφαλαλγίας ἔγραψεν , ἐκεῖ βέλτιον ἦν αὐτῷ καὶ περὶ τῆς πυρίας εἰρῆσθαι . κατὰ δὲ τὸν ﻿ καιρὸν τοῦτον , ὑπὲρ οὗ νῦν ὁ λόγος ἐνέστηκεν , εἰ πυρίαις ἢ καταπλάσμασι χρῆσθαι δόξειεν ἂν , αἱ μὲν πυρίαι διὰ τῶν κέγχρων ἀμείνους · ὡς γὰρ Ἱπποκράτης ἔφη , καὶ κοῦφος καὶ προσηνὴς ὁ κέγχρος ἐστίν · οἱ δ’ ἅλες ἀνιαροὶ διὰ τὸ βάρος εἰσὶ καὶ μάλιστα ἐπὶ τῆς κεφαλῆς . [ Περὶ καταπλασμάτων ἐν κεφαλαλγίᾳ . ] Καταπλάσμασι δὲ χρῶ κριθίνῃ ὠμηλύσει , ἐχούσῃ ἴριν κεκομμένην , ἢ πηγάνου σπέρματι ὁμοίως , ἢ μαράθρου ῥίζῃ ὁμοίως , ἢ τῇ ὠμηλύσει δι’ ὀξυμέλιτος γενομένῃ , ἢ μιγέντος ἀλφίτου καὶ γλήχωνος . καὶ ταῦτα τὰ καταπλάσματα τοῦ δευτέρου καιροῦ τῶν ὑπ’ αὐτοῦ διωρισμένων ἐστὶν , ὃν ἐπιτεινομένης τῆς κεφαλαίας ἔθετο . παρηγορήσει τε γὰρ ἐκείνην καὶ τὴν διάθεσιν ὠφελήσει . ἢ τῷ Νειλέως προσμίξας , καστορίου καὶ ἴριδος δέκατον , σὺν ὄξει καὶ ῥοδίνῳ ἐπιτίθει . τὸ μὲν οὖν τοῦ Νειλέως φάρμακον ἐμπλαστῶδες ἔνδοξον ἱκανῶς ἐστιν ἐκ παλαιοῦ , καὶ διὰ τοῦτο πᾶσι γνώριμον . ἐπαγγέλλεται δὲ τὰ χρονίζοντα λείψανα τῶν ἐν ὑποχονδρίοις φλεγμονῶν ἐκθεραπεύειν . ἀσαφῶς δὲ τὴν πρὸς αὐτῷ μίξιν ὁ Ἀρχιγένης ἔγραψε , τοῦ τε καστορίου καὶ τῆς ἴρεως . ἄδηλον γὰρ εἴτε καθ’ ἕτερον αὐτῶν δέκατον μέρος εἶναι βούλεται τοῦ Νειλιακοῦ μαλάγματος εἴτε συναμφοτέρων . ἄμεινον δέ μοι δοκεῖ μιγνύνειν ἑκατέρου τὸ δέκατον . εἶναι δὲ χρὴ δηλονότι τὸ μὲν καστόριον καὶ τὴν ἴριν ἀκριβῶς λεῖα , μαλαχθέντι δὲ ἐπιμελῶς τοῦ Νειλέως φαρμάκῳ κατὰ βραχὺ μίγνυσθαι διὰ τῶν χειρῶν ταῦτα , μετὰ καὶ τοῦ βρέχειν ἐν μέρει τῷ ῥοδίνῳ καὶ τῷ ὄξει τὰς χεῖρας . ἢ κάρυα πικρὰ λελεπισμένα καὶ πήγανον , ἴριδός τε ὀλίγον μίξας σὺν ὄξει καὶ ῥοδίνῳ μαλαγματῶδες ἐπιτίθει . τὰ τοιαῦτα φάρμακα πολλὰ κατὰ τὸν δεύτερον καιρὸν τῆς προκειμένης διαθέσεως γεγραφότος αὐτοῦ τὴν τῆς δυνάμεως ἐξήγησιν ἐπ’ ἐκείνων ἐποιησάμην . ἢ ἄγνου σπέρμα , Περσαίας χλωρὰ φύλλα καὶ σμύρνης ἴσα σὺν μύρῳ Αἰγυπτίῳ κατάπλασσε τὸ μέτωπον . ἐν Ἀλεξανδρείᾳ μόνῃ τὸ τῆς Περσαίας δένδρον εἶδον , οὐ μὴν ἐν ἄλλῳ γέ τινι τῶν ὑπὸ Ῥωμαίοις ἐθνῶν . ἔνιοι δὲ Πέρσιον ὀνομάζουσιν αὐτὸ καί φασιν ἐν Πέρσαις ὀλέθριον εἶναι τὸν καρπὸν τοῦ δένδρου τούτου . κατὰ δὲ τὴν τῶν Αἰγυπτίων χώραν ἀβλαβὲς ὑπάρχον . τὸ δὲ Αἰγύπτιον μύρον οὐχ οὕτω μόνον , ἀλλὰ καὶ Μενδήσιον ὀνομάζεται . τινὲς δὲ αὐτὸ καὶ μεγαλεῖον καλεῖσθαί φασιν , ἀπὸ τοῦ συντεθέντος αὐτὸ Μεγάλου τὴν ἐπωνυμίαν ἑκατέραν λαβὸν , ἀπὸ μὲν αὐτοῦ τοῦ κατ’ ἐκεῖνον ὀνόματος ἐν τῇ τῶν καλουμένων παρωνύμων ἰδέᾳ , ἀπὸ δὲ τῆς πατρίδος αὐτοῦ Μενδήσιον . ἔστι δὲ χαλαστικόν τε καὶ ἀνώδυνον . ἢ θεῖον , καστόριον , δάφνιδος ἴσα , μετὰ κηρωτῆς ῥοδίνης ἐμπλάσας ἐπιτίθει κροτάφοις καὶ μετώπῳ . θερμαντικὸν ἱκανῶς ἐστι τὸ φάρμακον τοῦτο ψυχρὰς διαθέσεις ἀνῆναι δυνάμενον . ἢ καστόριον καὶ πευκέδανον ἴσα . παραπλήσιός ἐστι καὶ ἡ τοῦδε τοῦ φαρμάκου δύναμις τῇ προγεγραμμένῃ . ἐπιμενόντων δὲ φλεβοτομίᾳ ἀπὸ ῥινὸς ἢ μετώπου ἢ σικύαις κατὰ τοῦ ἰνίου χρῶ . αἱ μὲν ἀπὸ τῶν πεπονθότων μορίων ἀφαιρέσεις τοῦ αἵματος ἐπὶ τῶν χρονιζόντων παθῶν ἁρμόττειν ὡμολόγηνται σχεδὸν ἅπασι τοῖς ἰατροῖς . αἱ δὲ κατ’ ἰνίου σικύαι τῶν ἀντισπαστικῶν εἰσι βοηθημάτων , ἐφ’ ὧν ἀποτρέψαι τοὺς ἐπ’ ὀφθαλμοὺς ἢ ἐπὶ τὰ πρόσω τῆς κεφαλῆς εἰθισμένους χυμοὺς φέρεσθαι ἐγχειροῦμεν . ἢ πταρμικῷ τινι διάσεισον , στραγγάλην περιθεὶς καὶ τὸ πνεῦμα κελεύσας κατασχεῖν . τὴν ἐκ τοῦδε τοῦ βοηθήματος ὠφέλειαν ἐδήλωσε προσθεὶς τῷ λόγῳ τὸ διάσεισον . ἐκ δὲ τοῦ βρόχον περιθεῖναι τῷ τραχήλῳ νομίζει σφοδροτέραν ἔσεσθαι τὴν διάθεσιν . ἢ διὰ ῥινὸς κάθηρον . τοῦτο προειπὼν ἐφεξῆς καταλέγει τὰ διὰ ῥινῶν καθαίροντα , περὶ ὧν ἐγὼ ποιήσομαι τὸν λόγον , ὥσπερ καὶ περὶ τῶν ἀποφλεγματιζόντων , ὅταν ὁ τῶν τῇ κεφαλῇ προσφερομένων φαρμάκων λόγος συμπληρωθῇ . σφόδρα δὲ χρονισάντων σινάπιζε τὴν κεφαλὴν , ὡς ἔθος , καὶ διάκαιε πάντων τῶν ἐπιπλεῖστον χρονιζόντων παθῶν , ὅταν μηδὲν ἀνύῃ τὰ βοηθήματα , τὴν μετασυγκριτικὴν ὑπὸ τῶν μεθοδικῶν ὀνομαζομένην θεραπείαν ἅπαντες σχεδὸν εἰώθασι ποιεῖσθαι , τῶν μὲν πρώτων ἐπ’ αὐτὴν ἀφικομένων ἰατρῶν οὐκ οἶδα τίνι λογισμῷ χρησαμένων . ἐγὼ δὲ ἐφ’ ὧν ἤτοι δυσκρασία τις ὑγρὰ καὶ ψυχρὰ τοῖς πάσχουσι μορίοις ἐστὶν αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν ἢ διὰ ψυχρότητα χυμῶν τοιούτων γεγενημένη , τὰ διὰ νάπυος καὶ θαψίας καὶ τῶν ὁμοίων αὐτοῖς προσφέρω φάρμακα . ταῖς δὲ θερμαῖς καὶ ξηραῖς οὐ προσφέρω . τοῖς μέντοι μὴ δυναμένοις γνωρίζειν τὰς διαθέσεις ἡ καταφυγὴ , καθάπερ ἐπὶ τὴν καλουμένην ἱερὰν ἄγκυραν , εἰς τὰ τοιαῦτα γίνεται φάρμακα καὶ διὰ τοῦτο πολλάκις ἀνύουσι τὸ δέον , ὅτι τοῖς πλείστοις τῶν ἀνθρώπων αἱ τοιαῦται διαθέσεις ἐνοχλοῦσι μοχθηρῶς διαιτωμένοις . [ Ἀρχιγένους περὶ τῶν διὰ μέθην κεφαλαλγούντων . ] Ἐπὶ δὲ τῶν διὰ μέθην κεφαλαλγούντων ἴριδι ξηρᾷ καὶ ἄγνου φύλλοις , ἐν ὄξει καὶ ῥοδίνῳ χρῶ . ἢ σελίνου κόμαις ἑφθαῖς ἐν οἴνῳ κατάπλασσε · ἢ γλήχωνι μετ’ οἴνου ὁμοίως · ἢ Μενδησίῳ μύρῳ κατάβρεχε ἰδίᾳ ἢ μετὰ χηνείου στέατος · ἢ σμύρνῃ μετὰ οἴνου Μενδησίου ἔμπλασσε · ἢ πηγάνου φύλλα , δαφνίδας , ἄγνον , λεύκης καρπὸν , ἴσα λεῖα μετ’ ὀξελαίου χλιάνας ἔμβρεχε . τὰ δὲ ἀμέθυστα τοιαῦτα ἂν εἴη , ἀψίνθιον πρωῒ νῆστιν πότιζε . ἢ μυρσίνης ἄνθος καὶ σμύρναν καὶ πήγανον λεῖα μεθ’ ὕδατος . ἐπὶ δὲ τῶν διὰ μέθην κεφαλαλγούντων ﻿ αὐτάρκως εἴρηταί μοι τὰ ὑπὸ Ἀπολλωνίου γεγραμμένα σκοπουμένῳ . μετὰ δὲ τὴν προγεγραμμένην ῥῆσιν ἄλλη ῥῆσίς ἐστι τῶν ἀπὸ στομάχου κεφαλαλγούντων , ὑπὲρ ἧς ἤδη λέλεκται . [ Τοῦ αὐτοῦ Ἀρχιγένους περίαπτα πρὸς κεφαλαλγίαν . Ἐπειδὴ δὲ καὶ περίαπτα τοῖς κεφαλαλγοῦσιν ἔγραψεν ὁ Ἀρχιγένης , ὅσα μὲν οὐδένα λόγον ἰατρικὸν ἔχει τοῖς πείρᾳ κεκρικόσι , ταῦτα παραλείπω , κατά τινα θαυμαστὴν ἀντιπάθειαν ἄγνωστον ἀνθρώπῳ φάσκουσιν ἐνεργεῖν , ὅσα δὲ λόγον ἰατρικὸν ἔχει τῶν ὑπ’ Ἀρχιγένους γεγραμμένων ἐκλέξας ἐρῶ μόνα , κατὰ τὴν ἐκείνου λέξιν αὐτοῦ , καθάπερ ἄχρι δεῦρο περὶ τῶν φαρμάκων ἔπραξα . πολυγόνου πλέξας δύο κλωνία στεφάνωσον . ὅτι τὸ πολύγονον ἁρμόττει ταῖς θερμαῖς καὶ πνευματώδεσι κεφαλαλγίαις αὐτὸς ἔμπροσθεν εἶπεν . οὐδὲν οὖν θαυμαστὸν ἐπὶ τοιούτων αὐτὸ πολλάκις ὠφεληκέναι . καὶ γὰρ συνεχῶς αὗται συμβαίνουσι δι’ ἔγκαυσίν τε καὶ μέθην . τὸ δὲ δύο δεῖν εἶναι πάντως τὰ κλωνία προσέῤῥιπται τοῖς βουλομένοις τὴν ὠφέλειαν ἀπὸ τοῦ πολυγόνου κατὰ ἀντιπάθειαν ἄγνωστον , οὐ κατὰ τὴν κρᾶσιν αὐτοῦ γίνεσθαι . ἢ κιχώριον , τὸ Ῥωμαϊστὶ καλούμενον ἴντυβον λάχανον , ἐπιτίθει τῇ τοῦ πάσχοντος κεφαλῇ , καὶ μάλιστα ἐὰν ἀπὸ ἐγκαύσεως ἀλγῇ . ἐγὼ δὲ καὶ προσθήσω , κᾄν ἀπὸ μέθης . οὕτω γὰρ ὠφελοῦσι καὶ οἱ ῥόδινοι στέφανοι καὶ τούτους οὖν ἔξεστι γράφειν τῷ βουληθέντι καὶ προστιθέντι τὸν ἀριθμὸν οὗ ἂν βουληθῇ καὶ φάσκοντι τὸν ἐκ τοσῶνδε ῥόδων πεπλεγμένον στέφανον ἰᾶσθαι τὴν κεφαλήν . ἐφεξῆς καλλιτρίχῳ στέφειν ἀξιοῖ τὴν κεφαλὴν , ὅ τινες ὀνομάζουσι , φησὶ , τριχομανές . ἐγὼ δὲ οἶδα τοὺς περὶ βοτανῶν γράψαντας ἀδίαντον μᾶλλον ὀνομάζοντας τὸ καλλίτριχον τοῦ τριχομανοῦς . εἶτα μετ’ ὀλίγον τῇ φιλανθρωπείῳ βοτάνῃ στέφεσθαι κελεύει καὶ φοίνικος ἄῤῥενος σεβενίῳ . καὶ μετὰ ταῦτα κατὰ λέξιν οὕτω γράφει · ἢ ἀντικρὺς τοῦ ἡλίου στήσας τὸν κεφαλαλγοῦντα ἔα μέχρι παύσεται τοῦ πόνου . ἐν τῷ τῶν περιάπτων καταλόγῳ καὶ τοῦτο ὑπ’ αὐτοῦ γέγραπται , τὴν μὲν ἐκ καταψύξεως ἀλγοῦσαν κεφαλὴν ὠφελῆσαι δυνάμενον , ἐὰν μήτε πληθωρικὸς εἴη ὁ ἄνθρωπος μήτε ἠπεπτηκὼς ἤ τινα χυμὸν μοχθηρὸν ἐν τῇ γαστρὶ καὶ μάλιστα κατὰ τὸ κύτος αὐτῆς ἔχοι . τὰς δὲ θερμὰς κεφαλαλγίας , ὧν εἰσι καὶ αἱ δι’ ἔγκαυσιν καὶ μέθην , οὐ μικρὰ βλάψει . παραπλήσια τούτοις ἐφεξῆς γράψας ἐπὶ χαμαίμηλον ἧκεν , οὗ πεῖραν ἔχομεν ὠφελοῦντος κεφαλαλγίαν , ἐὰν αὐτῷ τις , ὡς ἔμπροσθεν ἐῤῥέθη , δύναιτο χρῆσθαι . καλεῖ δὲ ὁ Ἀρχιγένης ἀνθεμίδα τὴν πόαν , ὥσπερ καὶ ἄλλοι πολλοὶ , καί φησι τὸ μὲν ἄνθος αὐτῆς τριβόμενον καὶ ὀσφραινόμενον ὠφελεῖν , τὰ δὲ φύλλα βλάπτειν ἄκρως . ἀπαλλάσσει κεφαλαλγίαν περιστερεὼν βοτάνη , ἥν τινες ἱερὰν καλοῦσι , καὶ στεφομένη καὶ καταχριομένη μετ’ ὄξους καὶ ῥοδίνου . τοῦτο ἐχρῆν αὐτὸν βοήθημα μὴ νῦν ἐν τοῖς περιάπτοις , ἀλλ’ ἔμπροσθεν ἐν τοῖς φαρμακευτικοῖς , εἴπερ οὕτως αὐτὸ θαῤῥεῖ διὰ μακρᾶς πείρας ἐξητακὼς γεγραφέναι . ἢ χελώνης λιμναίας , ἥν τινες ἀμύδα καλοῦσιν , αἷμα ἐπίσταζε ἐπὶ τὸ βρέγμα . καὶ τοῦτο εἴπερ ἀληθές ἐστιν , ἐχρῆν ἐν τοῖς φαρμάκοις αὐτὸ μετὰ διορισμοῦ γεγράφθαι , πλὴν εἰ μὴ τοῦτό φησιν , ὡς ἅπασαν ὀνίνησι κεφαλαλγίαν κατὰ πάντα καιρόν . οὕτω γὰρ αὐτῷ καὶ ἡμεῖς ἀντιπάθειαν αὐτῷ μαρτυρήσομεν , οὐκ ἐνέργειαν ἧς ἔχει κράσεως . ὁπότε οὖν ἐπλήρωσε τὸν περὶ τῶν περιάπτων λόγον , ἐφεξῆς ἔγραψε ταῦτα . [ Ἀρχιγένους περὶ τῶν ἐν τῇ κεφαλῇ γινομένων διαιρέσεων καὶ θλάσεων . ] Περὶ δὲ τῶν ἐπὶ τῇ κεφαλῇ γινομένων τραυμάτων ἐφεξῆς ῥηθήσεται . μικρᾶς δὲ διαιρέσεως γινομένης , ἔνιοι σμύρναν ὄξει τρίψαντες ἢ ἀλόην μετὰ μοτῶν ἐπιτιθέασι , καὶ κολλᾷ καὶ ἀφλέγμαντα τηρεῖ θαυμαστῶς . ἐπὶ δὲ τῶν δίχα διαιρέσεως γινομένων περὶ τὴν κεφαλὴν θλασμάτων , ποιεῖ καὶ ἄλφιτα ἐπιτιθέμενα . ἔτι δὲ οἴσυπος καὶ τὰ οἰσυπηρὰ ἔρια ὁμοίως . ἄλλο . ἰδιαίτερον δὲ σεμίδαλιν μεθ’ ὕδατος κατάπλασσε . ἄλλο . ἢ ὀρίγανον μετὰ ἀλφίτου . ταῦτα δὲ ὅτι μέν ἐστι χρήσιμα ἐγνῶσθαι τί δεῖ καὶ λέγειν . ἑτέρας δὲ πραγματείας ἐστὶν οἰκεῖα , πλὴν ἢ τοῖς διὰ τοιαύτην αἰτίαν κεφαλαλγοῦσιν ἐπιτήδεια νομίζων ὑπάρχειν αὐτὰ γέγραφεν , ἢ ὡς θεραπεῦσαι τὰς ἐπιγινομένας φλεγμονὰς ἢ ὡς κωλῦσαι δυνάμενα . καὶ μέντοι καὶ κατὰ ἔνια τῶν ἀντιγράφων οὐδ’ ὅλως φέρεται ταῦτα , καθάπερ ἐν ἄλλοις , ἔτι καὶ πλείω τούτων ὡδί πως ἔχοντα . ἐπὶ δὲ τῶν γενομένων περὶ τὴν κεφαλὴν τραυμάτων ἐπί τε τῶν συμμέτρων ἢ μὴ πάντως ἰατροῦ νομίμου δεομένων , ἐφ’ ὧν μὲν οὐκ ἔστι ψίλωσις αὐτόθεν , ξυρήσαντες καὶ ἀγκτηριάσαντες , κολλητικαῖς ταῖς διὰ πείρας χρησόμεθα . καλῶς κολλᾷ μήνιγγα τετρωμένην καλαμίνθης χύλισμα ἐγχεόμενον καὶ ἄλευρον κέγχρινον ξηρὸν ἐπιπασσόμενον . ἔπειτα βούτυρον καὶ ῥόδινον καὶ στέαρ ὕειον παλαιὸν μίξαντα καὶ χλιάναντα ἐπιχεῖν αὐτό . ἐφ’ ὧν δὲ γύμνωσίς ἐστιν ὀστέου , ἐπιδιελόντες τὸ περικράνιον ξύσομεν τὸ ὀστέον καὶ κατὰ θῆξιν , ὡς εἰ μηδὲ ἐψίλωτο θεραπεύσομεν . εἰ δὲ μὴ κρατήσαιεν αἱ ῥαφαὶ τό τε κατὰ συσσάρκωσιν , ὥσπερ καὶ τῶν λοιπῶν τραυμάτων ἐπιμελησόμεθα . τεθήσεται δὲ ἡ ἀγωγὴ ἐν ἰδίῳ τόπῳ . ἐφ’ ὧν δὲ τραυμάτων ἢ διὰ μικρότητα ἢ ἄλλως οὐκ ἔνεστι ῥαφαῖς ﻿ χρῆσθαι , τιλμάτιον μετ’ ὀξελαίου ἐπιτίθει ἢ μετὰ χυλοῦ μυρσίνης ἢ σχίνου ἢ βάτου ἢ κονύζης τῆς λεπτοφύλλου , μίσγων τινὶ αὐτῶν μέλιτος ὀλίγον , βρέχων τὸ τίλμα ἐπιτίθει . κατάπλασσε δὲ τῶν εἰρημένων τινὰ φύλλοις , ἢ σπόγγον καινὸν ἐν ὀξελαίῳ δεύσας ἐπίθες , ἢ ῥυπαρὸν ἔριον ὁμοίως . προστίθει δὲ ἐπ’ αὐτὸ τὸ τραῦμα κράμβης φύλλα . ἢ ἄλφιτα ὄξει πεφυρημένα ἰδίᾳ κατάπλασσε ἢ μετὰ κράμβης φύλλων τετριμμένων . ταῦτα μὲν ὁ Ἀρχιγένης ἔγραψε περὶ κεφαλαλγίας ἅμα διορισμοῖς τισιν , ὡς καὶ ὁ Ἀπολλώνιος . Ἀσκληπιάδης δὲ ποικίλα μὲν ἔγραψε φάρμακα , διορισμοὺς δὲ αὐτοῖς οὐ πάνυ τι προσέθηκεν ἀπὸ τῶν διαθέσεων ἀλλ’ ἢ μόνον ἐπὶ τῶν ἀρχομένων τε καὶ χρονίων καὶ τοῦτ’ ἐποίησεν , οὐκ ἐπὶ πολλῶν , ἀλλ’ ἐπί τε τοῦ πρώτου καὶ τῶν τελευταίων δυοῖν . τὰ μὲν οὖν τελευταῖα πιστεύσειεν ἄν τις ἐπὶ τῶν χρονίων ἐνεργεῖν , ἐξ ἰσχυρῶν τῶν ἁπλῶν φαρμάκων συγκείμενα . τὸ δὲ πρῶτον ἴσως διὰ τοῦτο μόνον ἄν τις εἰς χρείαν ἀγάγοι τοιαύτην , ὅτι τὸν τῆς μήκωνος ὀπὸν οὐκ ὀλίγον ἔχει . τὰ δὲ τοιαῦτα μεμαθήκαμεν οὐ τῷ τὰς διαθέσεις ὠφελεῖν , ἀλλὰ τῷ τὴν αἰσθητικὴν δύναμιν ναρκοῦν , τὰς ὀδύνας εἰωθότα πραΰνειν . ἐφεξῆς οὖν καὶ ταῦτα πάντα γραφήσεται . [ Τὰ ὑπ’ Ἀσκληπιάδου γραφέντα πρὸς κεφαλαλγίαν ἐν τῷ πρώτῳ τῶν ἐκτός . ] Πρὸς τὰς προσφάτους κεφαλαλγίας ἐμβροχὴ , ᾗ ἐχρήσατο Νικομήδης . ♃ πηγάνου τῶν φύλλων δραχ . β΄ . ἡδυόσμου δραχ . β΄ . πευκεδάνου δραχ . δ΄ . ἴρεως δραχ . β΄ . ὠκίμου σπέρματος δραχ . η΄ . μήκωνος μελαίνης σπέρματος δραχ . α΄ , οἱ δὲ δραχ . η΄ . ὀξυκράτου κοτ . β΄ . ἕψε εἰς τὸ ἥμισυ καὶ τὸ ὑγρὸν ἐκθλίψας ἀνάκοπτε ῥοδίνῳ καὶ συνεχῶς ἔμβρεχε τὴν κεφαλήν . ἄλλο ᾧ ἐχρήσατο Χαρικλῆς . ♃ ἀμυγδάλων πικρῶν κεκαθαρμένων δραχ . β΄ . λύγου ἄνθους δραχ . β΄ . πευκεδάνου ῥίζης δραχ . β΄ . ἡδυόσμου χλωρᾶς ἢ ξηρᾶς δραχ . β΄ . πηγάνου ἀκρεμόνων δραχ . β΄ . δαφνίδων κεκαθαρμένων δραχ . β΄ . ἑρπύλλου δραχ . β΄ . σφονδυλίου δραχ . β΄ . καστορίου δραχμὰς β΄ . ῥόδων χλωρῶν ἢ ξηρῶν δραχμὰς δ΄ . ὄξους κοτ . β΄ . ῥοδίνου τὸ ἀρκοῦν , σκεύαζε καὶ χρῶ καθὰ προείρηται . [ Τροχίσκος πρὸς κεφαλαλγίαν , ᾧ ἐχρήσατο Ἀντώνιος ὁ ῥιζοτόμος , πολλὴν ἔχων ἐμπειρίαν φαρμακείας . ] ♃ Ὀποῦ πευκεδάνου δραχ . στ΄ . ὀποῦ μήκωνος δραχ . δ΄ . κρόκου δραχ . δ΄ . σμύρνης δραχ . δ΄ . σκαμμωνίας δραχ . δ΄ . ἅπαντα λεάνας μετ’ ὄξους ἀνάπλαττε τροχίσκους καὶ ξήρανον ἐν σκιᾷ . ἐν δὲ τῇ χρήσει ἀνιὼν μετ’ ὄξους ἐπίχριε τὸ μέτωπον , ἀπὸ κροτάφου ἀρξάμενος καὶ ἐπὶ τὸν ἕτερον καταλήγων . ἐπὶ δὲ τῶν πυρεσσόντων ὕδατι χρώμενος κατάχριε . ὡς δὲ Ἀλέξανδρος ἐχρήσατο , ἔχει οὕτως . ♃ πευκεδάνου ῥίζης ἢ τοῦ ὀποῦ δραχ . α΄ . κρόκου δραχ . α΄ . σμύρνης δραχ . α΄ . ὀπίου δραχ . α΄ . ὄξει ἀναλάμβανε καὶ ποίει τροχίσκους , ἐν δὲ τῇ χρήσει ὄξει διαλύων κατάχριε τοὺς ἐν αἰσθήσει τόπους . ἄλλο . Ἀντιγόνου ἐν στρατοπέδῳ ἐπισήμως ἰατρεύσαντος . ♃ δαφνίδων ξηρῶν , λείων , κεκαθαρμένων δραχ . δ΄ . σκαμμωνίας δραχ . δ΄ . ὀποῦ μήκωνος δραχ . δ΄ . σελίνου σπέρματος δραχ . η΄ . κρόκου δραχ . η΄ . σμύρνης δραχ . δ΄ . ὀμφακίνου δραχ . δ΄ . ἑρπύλλου δραχ . η΄ . ὄξους τὸ αὔταρκες . σκεύαζε καὶ χρῶ καθὰ προείρηται . [ Χρονίως κεφαλαλγούντων ἐπίθεμα ᾧ ἐχρήσατο Χαρικλῆς . ] ♃ Ἰρίνου μύρου πιέσματος , πευκεδάνου , καστορίου ἀνὰ μέρος α΄ . δαφνίδων μέρη β΄ . ἄγνου σπέρματος μέρη β΄ . ῥόδων ξηρῶν μέρη β΄ . πηγάνου ἀκρεμόνων μέρη δ΄ . ὄξει ἀναλύσας , ἀναλάμβανε κηρωτῇ σκευασθείσῃ διὰ ῥοδίνου . ἔπειτα εἰς ὀθόνιον ἐμπλάσας καὶ ξυρήσας τὰς τρίχας ἐπιτίθει καθ’ ὅλης τῆς κεφαλῆς , καὶ ταινιδίῳ καταδήσας φύλαττε μέχρι τῆς ἐπιούσης ἡμέρας καὶ πάλιν ἐπιτίθει . ἄλλο σφόδρα καλόν . ♃ ἀμυγδάλων πικρῶν , λύγου ἄνθους , πευκεδάνου ῥίζης , ἡδυόσμου χλωροῦ , πηγάνου ἀκρεμόνων , δαφνίδων , ἑρπύλλου , σφονδυλίου , καστορίου , ἀνὰ μέρος α΄ . ῥόδων μέρη δύο , σκεύαζε καὶ χρῶ , καθάπερ εἴρηται . ἐφεξῆς τῶν προγεγραμμένων ἔγραψεν ὁ Ἀρχιγένης καὶ ὁ Ἀπολλώνιος καὶ ὁ Ἀσκληπιάδης φάρμακα τὰ μὲν διὰ στόματος , τὰ δὲ διὰ ῥινὸς καθαίροντα τὴν κεφαλήν . ἔστι δὲ τὰ μὲν ὑπ’ Ἀρχιγένους γεγραμμένα κατ’ αὐτὴν τὴν ἐκείνου λέξιν τάδε . [ Ἀρχιγένους περὶ ἀποφλεγματισμῶν καὶ ῥινεγχύτων . ] Μετὰ ταῦτα δὲ ἀποφλεγματισμοὶ διὰ νάπυος ἢ ὑσσώπου , μετὰ γλυκέος καθεψημένου , ἢ σταφίδος μετὰ πεπέρεως τετριμμένης , ἢ μέλιτος ἐλαίῳ μεμιγμένου , ἢ σταφίδος ἀγρίας κατ’ ἰδίαν ἢ μετὰ μέλιτος τετριμμένης . ταῦτα μὲν ὁ Ἀρχιγένης ἔγραψεν ἐν τοῖς τῶν κεφαλαλγικῶν ἰάμασιν · ὁ δὲ Ἀπολλώνιος ἐν τοῖς πρὸς τὰ τῶν ὀδόντων ἀλγήματα κατὰ τὸ πρῶτον τῶν εὐπορίστων ὡδί πως ἔγραψεν αὐτῇ λέξει . πρὸς ὀδονταλγίαν ἔγχυτα εἰς τὴν ῥῖνα . τεύτλου ῥίζης τὸν χυλὸν αὐτὸν καθ’ ἑαυτὸν ἐγχυμάτιζε εἰς τὴν ῥῖνα καὶ λύει τοὺς πόνους τῶν ὀδόντων . ἄλλο . ♃ κυμίνου ὅσον τοῖς τρισὶ δακτύλοις καὶ σμύρνης ὅσον κύαμον καὶ σικύου ἀγρίου τὸ ἐντὸς ὅσον διπλάσιον τρίψας καὶ γάλακτι γυναικείῳ μίξας ἀνάπλασον κολλύρια καὶ ἔνθες εἰς ἑκάτερον τῶν μυκτήρων , εἶθ’ οὕτω κέλευσον ἀνασπᾷν , ἐφ’ ὅσον ἄν τις διέλθοι στάδια ε΄ . εἶτα ἐκμύξασθαι . τὸ φάρμακον τοῦτο καὶ πρὸς ὠταλγίαν ποιεῖ . ὁ δ’ Ἀσκληπιάδης ἐν τῷ πρώτῳ τῶν ἐκτὸς οὕτως ἔγραψε κατὰ λέξιν · Ἀσκληπιάδης περὶ ἐῤῥίνων ﻿ καὶ πταρμικῶν καὶ ἀποφλεγματισμῶν . κεφαλῆς καθαρτικὰ ἔῤῥινα . ποιεῖ δὲ καὶ τοῖς ὑπὸ χρονίου ὀφθαλμίας ἐνοχλουμένοις , ποιεῖ καὶ τοῖς ἐπιληπτικοῖς καὶ ἄγει πολλὴν ὑγρασίαν . ♃ μελανθίου δραχ . η΄ . ἁλὸς ἀμμωνιακοῦ δραχ . α΄ . ἐλατηρίου δραχ . α΄ . τρίψας καὶ λειότατα ποιήσας ἀναλάμβανε σικυωνίῳ ἐλαίῳ ἢ μύρῳ ἰρίνῳ ἢ κυπρίνῳ , ὥστε κηρωτῆς ὑγρᾶς ἔχειν τὸ πάχος καὶ ἀνελόμενος εἰς πυξίδα κερατίνην χρῶ , ὑποχρίων τοὺς μυκτῆρας καὶ κέλευε ἀνασπᾷν . ἄλλο ὥστε ἀλύπως καθαίρειν ἄπονον ποιεῖ παραχρῆμα . ♃ κυκλαμίνου ξηρᾶς δραχμὰς η΄ . ἴρεως ξηρᾶς δραχ . β΄ . νίτρου ἐρυθροῦ δραχμὴν μίαν , αὐτὸς ἐλατηρίῳ ἐχρησάμην , τρίψας ἐπιμελῶς , ἐμφύσας διὰ καλαμίδος παραινῶν ἄνω ἀνασπᾷν , ἔπειτα δὲ κάτω νεύειν , ὥστε τὸ συναγόμενον ὑγρὸν ἀποῤῥεῖν . τούτων ἐφεξῆς ὁ Ἀσκληπιάδης ἔγραψεν αὐτοῖς ὀνόμασι τάδε . περὶ πταρμικῶν . πταρμικὰ κεφαλὴν καθαίροντα Ἡρακλείδου Ταραντίνου . ♃ κυμίνου Αἰθιοπικοῦ , πεπέρεως λευκοῦ , στρουθίου , καστορίου , ἑκάστου τὸ ἴσον κόψας καὶ σήσας ἀπόθου εἰς πυξίδα χαλκῆν , ἐν δὲ τῇ χρήσει σαλεύων τὴν πυξίδα , ἀναπωμάσας πρόσφερε τῇ ῥινὶ καὶ ἢ τῷ δακτύλῳ παράπτου ἢ διὰ καλαμίδος ἐμφύσα . ἄλλο . ♃ ζιγγιβέρεως δραχμὰς β΄ . στρουθίου δραχ . β΄ . πεπέρεως λευκοῦ δραχμὴν μίαν , κασσίας δραχμὴν μίαν , χρῶ καθὰ προείρηται . χρονικῆς κεφαλαλγίας πταρμικὰ Πτολεμαίου ποιεῖ σκοτωματικοῖς , ἐπιληπτικοῖς . ♃ ἐλλεβόρου λευκοῦ δραχμὰς δ΄ . ἐν ἄλλῳ α΄ . σικύου ἀγρίου ῥίζης δραχμὴν μίαν , στρουθίου δραχ . α΄ . νίτρου ἐρυθροῦ δραχμὴν μίαν , καστορίου δραχ . α΄ . πεπέρεως λευκοῦ δραχ . α΄ . χρῶ καθὰ προείρηται . ἄλλο . ♃ ἐλλεβόρου λευκοῦ , σικύου ἀγρίου ῥίζης , στρουθίου ἀνὰ μέρη β΄ . καστορίου , ἀκόρου , νίτρου ἐρυθροῦ , κυμίνου Αἰθιοπικοῦ , ἀνὰ μέρος α΄ . εὐφορβίου μέρος α΄ . λείοις χρῶ καθὰ προείρηται . μετὰ τὴν τῶν πταρμικῶν γραφὴν προγεγραμμένων ὁ Ἀσκληπιάδης ἔγραψεν ὡδί πως . διαμασήματα κεφαλῆς καθαρτικὰ ἄγει πολλὴν ὑγρασίαν . ♃ πεπέρεως λευκοῦ δραχμὰς β΄ . σταφίδος ἀγρίας δραχμὰς β΄ . κασσίας δραχ . β΄ . ἀναλάμβανε σταφίδι χωρὶς τῶν γιγάρτων ἢ σύκων λιπαρῶν τῇ σαρκὶ καὶ δίδου διαμασᾶσθαι . δεῖ δὲ διαμασώμενον κάτω νεύειν καὶ κεχηνέναι ἐκ διαλειμμάτων , ὥστε τὸ συλλεγόμενον ὑγρὸν ἀποῤῥεῖν . δεῖ δὲ μετὰ ταῦτα ἐν τῷ στόματι ὕδωρ θερμὸν διακρατεῖν . δήξεως δὲ πολλῆς γενομένης δοτέον διακατέχειν . ἄλλο . ♃ σταφίδος ἀγρίας , πυρέθρου , πεπέρεως λευκοῦ , ὑσσώπου , καρδαμώμου , ἑκάστου τὸ ἴσον , ἀλφίτων τὸ διπλοῦν , ὕδατι φυράσας , χρῶ καθὰ προείρηται . τῶν ἐφεξῆς γεγραμμένων φαρμάκων ἐνίοις μὲν εἶδον τοὺς διδασκάλους χρωμένους , ἐνίοις δὲ φίλους , ἔνια δὲ καὶ αὐτὸς εἰς χρῆσιν ἤγαγον , ὡς διὰ πείρας πολλῆς βασανίσαι τὴν ἐπαγγελίαν αὐτῶν . ἔστι δὲ τὰ ὑπογεγραμμένα . σικύων ἀγρίων φύλλων χυλὸς ἐγχεῖται ταῖς ῥισὶν , αὐτός τε καθ’ ἑαυτὸν καὶ μετὰ τεύτλων ἀφεψήματος ἢ χυλοῦ . ἄλλο . σμύρναν μέλιτι ἑψήσας ἔγχει ταῖς ῥισίν . ἄλλο . ♃ ἀλόης , νίτρου , μελανθίου ἴσα μετ’ ἐλαίου παλαιοῦ , ὥστε γενέσθαι γλοιῶδες . ἄλλο διαμασώμενον . ♃ νίτρου γο στ΄ . ἀνίσου γο δ΄ . σταφίδος ἀγρίας γο γ΄ . δάφνης φύλλα χλωρὰ καὶ σταφίδος ἡμέρου ἐκγιγαρτισμένης ἴσα ἀναλάμβανε , ἐκ τούτου τοῦ μίγματος ποίει τροχίσκους ἐκ τριῶν δραχμῶν , ὡς ἕκαστον αὐτῶν μασᾶσθαι τῆς χρείας καλούσης . ἄλλο ἔῤῥινον . ♃ εὐφορβίου δραχ . S " . θαψίας δραχ . α΄ . ἴρεως δραχ . α΄ . μέλιτος ἑφθοῦ δραχ . α΄ S " . τεύτλου ῥίζης χυλοῦ τὸ ἀρκοῦν . ἐκ τούτου λαμβάνων κέγχρου μέγεθος ἀνιεὶς ὕδατι , μήλῃ ἀναλαμβάνων ἔγχει τοῖς μυκτῆρσιν . ἄλλο ἔῤῥινον . κυκλαμίνου χυλοῦ κύαθοι β΄ . κισσοῦ φύλλων χυλοῦ κύαθος εἷς , πευκεδάνου ὀβολὸς α΄ . ἐλατηρίου ὀβολὸς α΄ . ἐν ὑελίνῳ ἀγγείῳ ἀποτίθενται , ἀναλυομένων ἐπὶ τῆς χρείας γάλακτι γυναικείῳ , ἔγχει ταῖς ῥισίν . ἄλλο . ♃ σμύρνης γο δ΄ . εὐφορβίου γο δ΄ . πεπέρεως λευκοῦ κόκκους κε΄ . προδιαλύσας ὕδατι τὴν σμύρναν καὶ τὸ εὐφόρβιον μῖξον λεῖον τὸ πέπερι καὶ πρόσβαλλε ἐλαίῳ γλευκίνῳ γο στ΄ . καὶ οὕτω χρῶ . ἄλλο ἔῤῥινον ἀποφλεγματίζον διὰ στόματος ἱκανῶς . ♃ ἐλαίου κοινοῦ ξε β΄ . σάπωνος λίτραν α΄ . φρυκτῆς λίτραν α΄ S " . ὀποπάνακος γο α΄ . ἀγχούσῃ χρῶσον , καὶ χρῶ προπληρώσας ὕδατι τὸ στόμα . ἄλλο διάχριστον στόματος . σάπωνα διεὶς τεύτλου χυλῷ , χρῖσον τὰ κατὰ τὸν οὐρανίσκον καὶ τὸν κίονα τοῦ στόματος . τὸ δ’ αὐτὸ τοῦτο καὶ ἔῤῥινόν ἐστι . [ Τὰ ὑπὸ Κρίτωνος γραφέντα ἐν τῇ πρώτῃ βίβλῳ περὶ φαρμάκων αὐτοῖς ὀνόμασιν οὕτως . ] ἀποφλεγματισμοί . Σταφὶς ἀγρία διαμασωμένη καὶ ἰδίᾳ καὶ μετὰ γλήχωνος . ἄλλο . ♃ σταφίδος ἀγρίας καὶ ὀριγάνου ἀνὰ ὀξύβαφον , νίτρου δραχ . β΄ . λεῖα δίδου κοχλιαρίου πλῆθος διαμασᾶσθαι ἕως ἂν πληρωθῇ τὸ στόμα , εἶτα χανὼν ἐάτω ῥεῖν . ἄλλο . ♃ ὀριγάνου γο δ΄ . ὑσσώπου δραχ . δ΄ . σταφίδος ἀγρίας δραχ . δ΄ . ἀφρονίτρου δραχ . β΄ . σινήπεως δραχ . β΄ . πυρέθρου δραχ . γ΄ . λεάνας χρῶ . ἄλλο . ♃ σινήπεως μέρος α΄ . σταφίδος ἀγρίας μέρος α΄ . κόψας χρῶ . τούτῳ οἱ φαρμακοπῶλαι χρῶνται . ἄλλο . ♃ ὑσσώπου , θύμου , ὀριγάνου καὶ ἰδίᾳ καὶ ὁμοῦ χρῶ . ἄλλο . κολοκυνθίδος τὸ ἐντὸς ἐν ὄξει ἑψημένον πλείονα χρόνον ἐν τῷ στόματι κρατουμένου τοῦ ὑγροῦ ἢ ἐν οἴνῳ ἀποβραχείσης κολοκυνθίδος πλείονα χρόνον . ἄλλο . σκόροδα μετ’ εὐζώμου σπέρματος καὶ νίτρου . ἄλλο . ♃ σταφίδος ἀγρίας δραχ . ζ΄ . πυρέθρου ﻿ δραχ . δ΄ . ὑσσώπου δραχ . α΄ . κόψας , ἀνάπλασσε κυκλίσκους ἀνὰ δραχ . α΄ . καὶ δίδου διαμασᾶσθαι . [ Τὰ ὑπὸ Κρίτωνος ἐπὶ τῶν ἰκτεριώντων ἔῤῥινα φάρμακα γεγραμμένα . ] Ἔῤῥινον ἐκκρίνει διὰ ῥινῶν καὶ στόματος . μὴ ξενισθῇς δὲ ἐὰν ἀναθερμάνῃ ἢ τραχύνῃ τὴν ὑπερώαν · μετασυγκρίνει γάρ . ♃ σταφίδος ἀγρίας δραχ . α΄ . μελανθίου δραχ . γ΄ . λεάνας μετ’ ὄξους , ὡς γλοιοῦ ὑγρότερον εἶναι , ἐγχυμάτιζε τὰς ῥῖνας ἐπὶ ἡμέρας ε΄ , ἕως ἐκκαθαρθῇ . ποίει δὲ παρ’ ἡμέραν . ἄλλο . ♃ κισσοῦ φύλλα δέκα , δάφνης φύλλα δέκα , τρῖβε μετ’ ἐλαίου ἕως γλοιῶδες γένηται καὶ παράσταζε ταῖς ῥισὶν ὁμοίως . ἄλλο . ἄκρως δὲ ποιεῖ ἐπ’ αὐτῶν καὶ τὸ ἐλατήριον ἐμφυσώμενον εἰς τὰς ῥῖνας . δεῖ μέντοι ἀβλαβῶς αὐτὸ βουλόμενον ποιεῖν ἐμβιβάζειν εἰς ἔμβασιν θερμοῦ καὶ οὕτως ὅλου βαπτιζομένου τοῦ σώματος , πλὴν τοῦ προσώπου , ἐμφυσᾷν τὸ ἐλατήριον . ἄγει γὰρ χολὴν δαψιλῆ διὰ μυξωτήρων . ἄλλο . ἐλατηρίου ἡλίκον ὄροβον διεὶς γυναικείῳ γάλακτι , ἔγχεον εἰς τοὺς μυκτῆρας , καὶ ἐπὰν · γένηται ἡ κάθαρσις , κάθιζε εἰς μακρὰν καὶ ἀπόνιπτε καὶ διαίτῃ ἀναλάμβανε . [ Τὰ ὑπ’ Αἰνείου παραδοθέντα ἐκ πείρας πρὸς ἀποφλεγματισμόν . ] Ὧν πεῖραν ἔχον Αἰνείου χρωμένου , παρ’ οὗ καὶ τὰς γραφὰς ἔλαβον . ἔῤῥινον ἀποφλεγματίζον . ♃ σάπωνος λίτρας στ΄ . στέατος αἰγείου λίτραν α΄ . κηροῦ λίτρας γ΄ . πίσσης ξηρᾶς γο δ΄ . οἱ δὲ γο γ΄ . νίτρου τὸ ἴσον . κονίας στακτῆς δριμείας κύαθοι δύο , ἄνιε ὕδατι καὶ χρῶ μήλῃ ἐγχέων καὶ κέλευε ἀνασπᾷν . προσέμβρεχε τὴν κεφαλὴν ἰρίνῳ καὶ μετὰ τὴν χρῆσιν μελικράτῳ πολλάκις ἀνακογχυλιζέσθω . ἄλλο . ♃ εὐφορβίου δραχ . στ΄ . λυκίου Ἰνδικοῦ δραχ . δ΄ . ἀναλάμβανε τεύτλου χυλῷ καὶ μέλιτι καὶ ἄνιε ὕδατι ἢ γάλακτι . ἄλλο . κυκλαμίνου χυλοῦ κύαθοι δύο , κισσοῦ κορύμβων χυλοῦ κύαθος εἷς , πευκεδάνου ὀποῦ ὀβολὸς εἷς , ἐλατηρίου ὀβολὸς εἷς , χρῶ ἐν βαλανείῳ μετὰ γάλακτος γυναικείου . ἄλλο . ♃ πυρέθρου , πεπέρεως , ὑσσώπου , σταφίδος ἀγρίας ἴσον ποίει τροχίσκους δραχμιαίους , ὧν ἕνεκα διαμασάσθω καὶ μετὰ τὴν ὑπ’ αὐτοῦ κάθαρσιν ἁλσὶ καὶ μέλιτι ἀποθεραπευέσθω . πταρμικά . ♃ πεπέρεως λευκοῦ , ἐλλεβόρου λευκοῦ , καστορίου , εὐφορβίου , στρουθίου , κυκλαμίνου χυλοῦ ξηροῦ ἴσα προερεθίσας πτερῷ ἐμφύσα . [ Περὶ τῆς χρήσεως ἁπάντων τῶν ἰσχυρῶν φαρμάκων . ] Ὃν ἂν περὶ τῶν προειρημένων φαρμάκων εἴπω λόγον τῆς χρήσεως , τοῦτον ἐπὶ πάντα τὰ ἄλλα ὅσα δύναμιν ἰσχυρὰν ἔχει μεταλαβεῖν χρή . προσήκει γὰρ οὐκ εὐθέως ἐξ ἀρχῆς τὰ δραστικώτατα προσφέρειν , ἀλλ’ ἀπὸ τῶν ἀσθενεστέρων ἄρχεσθαι , καὶ μέντοι καὶ αὐτὰ τὰ ἰσχυρὰ φάρμακα πραϋνόμενα τῇ μίξει τῶν παρηγορικῶν γίνεται μέτρια . καὶ διὰ τοῦτο ἐγὼ γάλακτι γυναικείῳ προσφάτῳ λειῶν αὐτῶν ἔνια καὶ ὕδατι καὶ μετὰ ταῦτα ἐλαίῳ γλυκεῖ , κᾄπειτα χυλοῦ τεύτλου καὶ ἀναγαλλίδος τῆς τὸ κυανοῦν ἄνθος ἐχούσης , οὕτως ἐκ προσαγωγῆς χρῶμαι , καὶ τὸ τελευταῖόν γε καὶ δι’ ὀποβαλσάμου λειῶν ταῦτα προσφέρω τὴν μὲν πρώτην γάλα μιγνὺς , ἐπειδὰν δὲ ῥᾳδίως φέρῃ τοῦτο καὶ χωρὶς τοῦ γάλακτος . εὐπορίστῳ δὲ πολλάκις ἐχρησάμην φαρμάκῳ ἐγχεομένῳ τῇ ῥινὶ μελανθίῳ , ποτὲ μὲν ὄξει δριμεῖ διαβρέχων πρὸ μιᾶς ἡμέρας , εἶτα τῇ ὑστεραίᾳ σὺν ὄξει πάλιν λειῶν καὶ ἐγχέων εἰς τὴν ῥῖνα διὰ τῶν μυκτήρων ἢ τὸν κάμνοντα κελεύων ἀναῤῥοφεῖν αὐτό . ἐνίοτε δὲ ἐλαίῳ παλαιῷ τὸ αὐτὸ μελάνθιον λειῶν καὶ ὁμοίως χρώμενος . οὕτω μὲν οὖν αὐτῷ χρῆται καὶ ὁ Ἀρχιγένης ἐπὶ ἐμφράξεως μυκτήρων . τῷ δὲ πρώτῳ μετὰ ὄξους ὁ Κρίτων ἐπὶ τῶν ἰκτεριώντων .
Lemmas: [ περί κεφάλαιος . ] ὁ λέγω κεφάλαιος χρόνιος τε καί δύσλυτος εἰμί κεφαλαλγία , ἐπί μικρός πρόφασις μέγας ἔχω παροξυσμός , ὥστε μήτε ψόφος ἀνέχω μήτε φωνή σφοδρός μήτε λαμπρός φώς μήτε οἰνοποσία μήτε ὁ ὁ κεφαλή πληρόω ὀσφραντός μήτε κίνησις , ἀλλά ἐν ἡσυχία καί σκότος κατάκειμαι βούλομαι διά ὁ μέγεθος ὁ ἄλγημα · ὡς ὑπό σφυράς γάρ πλήσσω δοκέω . ἔνιοι γάρ ὡς θλάω ἤ διατείνω αἰσθάνομαι ὁ κατά ὁ κεφαλή , οὐ ὀλίγος δέ εἰς ὁ ῥίζα ὁ ὀφθαλμός διήκω ὁ ἄλγημα . φέρω δέ ὁ πάθος ποτέ μέν διηνεκής ἄλγημα , ποτέ δέ παροξυσμός καί διάλειμμα ἤτοι τάσσω ἤ ἄτακτος . διαλείπω γάρ ἐνίοτε ὁ τοιοῦτος παροξυσμός , καθά ὁ ἐπιληπτικός , καί τις χρόνος ἐπιγίγνομαι μεταξύ τέλειος ἄμεμπτος . εὔδηλος οὖν ὅτι ὁ πάθος οὗτος ὁ εὐπάθεια μέν ἔχω ὁ κεφαλή ὁμογενής ὁ κεφαλαλγικός , ἐπί δέ μάλα ἐκεῖνος ἀσθένεια ἥκω ὁ κατά ὁ κεφαλή πάσχω μόριον , καί τις αὐτός ὁ περί ὁ ἐγκέφαλος ὀδυνάω μῆνιγξ , ἔνιοι δέ καί ὁ περικράνιος ὑμήν μόνος . ὁ μέν οὖν μετά βάρος ἄλγημα πλῆθος δηλόω , ὁ δέ μετά δῆξις ἤ χυμός ἤ ﻿ ἀτμός δριμύτης , ὁ δέ μετά σφυγμός φλεγμονή , ὁ δέ μετά τάσις , εἰ μέν ἄνευ βάρος καί σφυγμός γίγνομαι , πνεῦμα λεπτός καί φυσώδης πλῆθος δηλόω , εἰ δέ μετά σφυγμός , φλεγμονή ὑμενώδης σῶμα . εἰ δέ μετά βάρος γίγνομαι ὁ διάτασις , πλῆθος ἐντός ὁ ὑμήν ἴσχω καί ὁ μέν ἐπιπολή ἄλγημα ὁ περιόστιος ὑμήν ὁ πάθος δηλόω , ὁ δέ ἐν βάθος ὁ μῆνιγξ . ὅς γάρ ὁ διάθεσις ἔνδον ὁ κρανίον εἰμί , οὗτος εἰς ὁ ῥίζα ὁ ὀφθαλμός ἀφικνέομαι ὁ πόνος , διά ὁ ὁ χιτών ὁ ὀφθαλμός ἀπό ὁ μῆνιγξ ἔχω ὁ γένεσις . εἰ δέ καί σήπω ὁ χυμός θερμός γίγνομαι , σύν πυρετός κεφαλαλγέω . πυρέσσω δέ ἐπίπαν καί ὁ διά φλεγμονή ὀδυνάω . εἰ μέν οὖν πλῆθος χυμός ἤ ἀτμός εὑρίσκω αἴτιος , εἰ μέν διά ὁ ὁ πᾶς σῶμα πλησμονή γίγνομαι , ὁ πᾶς σῶμα κενόω ἰάομαι ὁ κεφαλαλγία . εἰ δέ ὡς ἀσθενής ὑπάρχω ὁ κεφαλή δέχομαι ὁ ἀναφέρω , ἀντισπάω δέω ὁ ὕλη εἰς ὅλος ὁ σῶμα καί οὕτως ἰάομαι ὁ μόριον . κλυστήρ μέν οὖν ὁ ἀντίσπασις γίγνομαι καί διάδεσις ὁ ἄκρος καί τρῖψις πολύς ὁ κάτω μέρος , ἐνίοτε δέ καί αἷμα κένωσις ἀπό ἀγκών . εἰ δέ πλεονάζω ἔτι ὁ αἷμα φαίνω , καί διά ῥίς ἀναστομόω φλέψ καί κενόω ὅσος αὐτάρκης εἰμί δοκέω , εἶτα ὁ ἱερός ὀξύνω , δίδωμι , ᾄπειτη ὁ ἀποφλεγματισμός χράω καί ὁ ἔρρινον , οἷος εἰμί ὁ διά ὁ ἐλατήριος καί ὁ κυκλάμινος μετά γάλα καί πράσον σκευάζω . ὁ δέ κεφαλή θεραπεύω , ἡνίκα μέν δέω χράω ἀντισπαστικός , διά ὁ ἀποκρουστικός ἐμβροχή , μετά δέ ὁ ὁ πᾶς σῶμα κένωσις ἤδη ὁ κενόω ὁ κεφαλή χράω , εἶτα ὁ ῥώννυμι δύναμαι . ἀποκρούω μέν οὖν ὁ ὀμφάκινος ἔλαιον καί ὁ ῥόδινος κατά ἑαυτοῦ καί σύν ὄξος καί ὁ διά ὁ κώδεια καί θαλλός ἁπαλός ἐλαία καί κισσός κόρυμβος , καί ἡδύοσμον χλωρός σκευάζω . προσάγω δέ καί ὁ βοήθημα , χλιαρός μέν ψυχρός καί ὠμός ὁ πλῆθος εἰμί , ψυχρός δέ θερμός καί χολώδης . διαφορέω δέ ὁ γλυκύς ἔλαιον θερμός καί μάλα παλαιόω οὗτος καί ὁ σικυώνιον . εἰ δέ παχύς εἰμί ὁ πλῆθος ὁ χυμός , σπονδύλιον ἤ ἕρπυλλος ἐνέψω ὁ ἔλαιον ἤ βλήχων κόμη ἤ καλαμίνθη ἤ ἡδύοσμος κενόω ὁ πλῆθος . αὐτός δέ οὗτος καί τόνος ἐντίθημι ὁ μόριον , διό καί μέχρι παντελής ἴασις χράω αὐτός προσήκω . πολύς δέ πᾶς διαφορέω καί ῥώννυμι παντελής περιστερεών ὁ ὀρθός , μάλα μέν χλωρός , ἤδη δέ καί ξηρός , σύν ὁ ῥίζα ἅμα ἕρπυλλος ἕψω ὁ ἔλαιον . συνεμβλητέος δέ αὐτός καί ῥίζα ὁ παρά ὁ ὕδωρ φύω κροκοδειλιάς ὁ μέγας . καί αὐτός δέ ὁ περιστερεών κατά ἑαυτοῦ , εἰ ἀφέψω ὁ ἔλαιον ἐμβρέχω ὁ κεφαλή , ἰάομαι πᾶς κεφαλαλγία χρόνιος ἐπί ψῦξις γίγνομαι ἤ ὑπό παχύς χυμός . ὁ μέγας δέ ὠφελέω καί ὁ ὑπό ὁ ὑδρία ὄνος σύν ὁ ἔλαιον ἕψω . [ Ἀρχιγένης περί ἀποφλεγματισμός . ] μετά οὗτος δέ ἀποφλεγματισμός διά νᾶπυ ἤ ὕσσωπος μετά γλυκύς καθεψάω ἤ σταφίς ἄγριος μετά πέπερι τρίβω καί μετά μέλι ἤ ἔλαιον μείγνυμι μέλι ἤ σταφίς ἄγριος καί κατά ἴδιος καί μετά μέλι τρίβω . ὁ μέν ὁ ὀνομάζω συνήθης ὁ ἰατρός ἀποφλεγματίζω φάρμακον ὕλη ὕστερον λέγω , νυνί δέ τοσοῦτος ἐπισημαίνω χρήσιμος , ὡς ὁ βοήθημα οὗτος φλέγμα ἐνοχλέω εἰμί ἴαμα , καθά δή καί αὐτός ὄνομα αὐτός δηλόω . ὁ δέ Ἀρχιγένης θερμός καί πνευματώδης διάθεσις ὑπισχνέομαι θεραπεύω , οὐ ψυχρός καί φλεγματώδης . ὠφελέω δέ ἱκανός καταντλέω δάφνη ἀφέψημα ἤ πήγανον ἤ πάναξ ἤ κώδεια ἤ δαφνίς . ἰσχυρός θερμαίνω φάρμακον οὐ οἶδα πῶς καταλέγω κώδεια ψύχω οὐ ἀγεννής , ἐνδείκνυμι ἐν ὁ ὁ λόγος λέξις ὁ λέγω ἕκαστος δύναμαι τις χράω κατά ἑαυτοῦ , τάχα δέ ἄν ποτέ καί μείγνυμι , οὐ μήν δηλόω , εἴπερ ἐμβάλλω αὐτός τις κελεύω κώδεια , ἕνεκα ὁ μειόω τε καί πραύνω ὁ σφοδρότης ὁ φάρμακον ἤ καί μόνος ποτέ χράω , ὅς ἄρχω τε καί αὐξάνω διάθεσις εὔκαιρος ἄν γίγνομαι . χρονίζω δέ οὐ μόνος οὐδείς ὄφελος , ἀλλά καί βλαβερός ὁ κωδία τυγχάνω εἰμί . ἀγαθός δέ καί ὁ διά ὁ ἅλς πυρία . συγχέω ἐνταῦθα πᾶς ὁ λόγος ὁ Ἀρχιγένης πυρία μνημονεύω διά φάρμακον ξηραίνω μέν οὐ γενναῖος , ἔχω δέ τις καί θερμαντικός . χρή γάρ αὐτός ἐπίσταμαι ὅτι διάθεσις θερμός ὑποτίθημι θεραπεύω , ἤτοι φυλάσσω ἀεί ὁ ἀπό αὐτός ἔνδειξις ἤ περί ὁ μετάπτωσις λέγω τις κατά ὅς ἐν ὁ χρόνος ὁ θερμότης παύω ἔμφραξις ἤ ἔντασις ἤ τις τοιοῦτος γίγνομαι , ὁ ἐναντίος θεραπεία δέω ὁ καταρχή ὁρίζω . μετά δέ ὁ κατάντλησις ἤ πυρία ὠφελέω , ἐάν λίνος σπέρμα ῥόδινος ἐπιπάσσω ἔριον ῥυπαρός ἐκ ὀξυρόδινος θερμός περιτίθημι ἐπιδέω . οὗτος παρηγορικός εἰμί ὁ βοήθημα , σφοδρός ἐνοχλέω ὁ ὀδύνη μετά ὁ καί ὁ ὑπόκειμαι διάθεσις ὠφελέω , ὥστε ὅπου βοήθημα ὁ ἐπιτείνω κεφαλαλγία γράφω , ἐκεῖ ἀγαθός εἰμί αὐτός καί περί ὁ πυρία λέγω . κατά δέ ὁ ﻿ καιρός οὗτος , ὑπέρ ὅς νῦν ὁ λόγος ἐνίστημι , εἰ πυρία ἤ κατάπλασμα χράω δοκέω ἄν , ὁ μέν πυρία διά ὁ κέγχρος ἀγαθός · ὡς γάρ Ἱπποκράτης φημί , καί κοῦφος καί προσηνής ὁ κέγχρος εἰμί · ὁ δέ ἅλς ἀνιαρός διά ὁ βάρος εἰμί καί μάλα ἐπί ὁ κεφαλή . [ περί κατάπλασμα ἐν κεφαλαλγία . ] κατάπλασμα δέ χράω κρίθινος ὠμήλυσις , ἔχω ἴρις κόπτω , ἤ πήγανον σπέρμα ὅμοιος , ἤ μάραθρον ῥίζα ὅμοιος , ἤ ὁ ὠμήλυσις διά ὀξύμελι γίγνομαι , ἤ μείγνυμι ἄλφιτον καί βλήχων . καί οὗτος ὁ κατάπλασμα ὁ δεύτερος καιρός ὁ ὑπό αὐτός διορίζω εἰμί , ὅς ἐπιτείνω ὁ κεφάλαιος τίθημι . παρηγορέω τε γάρ ἐκεῖνος καί ὁ διάθεσις ὠφελέω . ἤ ὁ Νειλεύς προσμείγνυμι , καστορίδες καί Ἶρις δέκατος , σύν ὄξος καί ῥόδινος ἐπιτίθημι . ὁ μέν οὖν ὁ Νειλεύς φάρμακον ἐμπλαστωιδ͂δεσκω ἔνδοξος ἱκανός εἰμί ἐκ παλαιός , καί διά οὗτος πᾶς γνώριμος . ἐπαγγέλλω δέ ὁ χρονίζω λείψανον ὁ ἐν ὑποχόνδριος φλεγμονή ἐκθεραπεύω . ἀσαφής δέ ὁ πρός αὐτός μίξις ὁ Ἀρχιγένης γράφω , ὁ τε καστορίδες καί ὁ ἶρις . ἄδηλος γάρ εἴτε κατά ἕτερος αὐτός δέκατος μέρος εἰμί βούλομαι ὁ Νειλιακός μάλαγμα εἴτε συναμφότεροι . ἀγαθός δέ ἐγώ δοκέω μιγνύνω ἑκάτερος ὁ δέκατος . εἰμί δέ χρή δηλονότι ὁ μέν καστορίδες καί ὁ ἴρις ἀκριβής λεῖος , μαλάσσω δέ ἐπιμελής ὁ Νειλεύς φάρμακον κατά βραχύς μείγνυμι διά ὁ χείρ οὗτος , μετά καί ὁ βρέχω ἐν μέρος ὁ ῥόδινος καί ὁ ὄξος ὁ χείρ . ἤ κάρυον πικρός λεπίζω καί πήγανον , Ἶρις τε ὀλίγος μείγνυμι σύν ὄξος καί ῥόδινος μαλαγματώδης ἐπιτίθημι . ὁ τοιοῦτος φάρμακον πολύς κατά ὁ δεύτερος καιρός ὁ πρόκειμαι διάθεσις γράφω αὐτός ὁ ὁ δύναμις ἐξήγησις ἐπί ἐκεῖνος ποιέω . ἤ ἄγνος σπέρμα , Περσαία χλωρός φύλλον καί σμύρνα ἴσος σύν μύρον Αἰγύπτιος καταπλάσσω ὁ μέτωπον . ἐν Ἀλεξάνδρεια μόνος ὁ ὁ Περσαία δένδρον ὁράω , οὐ μήν ἐν ἄλλος γε τις ὁ ὑπό Ῥωμαῖος ἔθνος . ἔνιοι δέ Πέρσιον ὀνομάζω αὐτός καί φημί ἐν Πέρσης ὀλέθριος εἰμί ὁ καρπός ὁ δένδρον οὗτος . κατά δέ ὁ ὁ Αἰγύπτιος χώρα ἀβλαβής ὑπάρχω . ὁ δέ Αἰγύπτιος μύρον οὐ οὕτως μόνος , ἀλλά καί Μενδήσιος ὀνομάζω . τις δέ αὐτός καί μεγαλεῖος καλέω φημί , ἀπό ὁ συντίθημι αὐτός Μέγαλον ὁ ἐπωνυμία ἑκάτερος λαμβάνω , ἀπό μέν αὐτός ὁ κατά ἐκεῖνος ὄνομα ἐν ὁ ὁ καλέω παρώνυμος ἰδέα , ἀπό δέ ὁ πατρίς αὐτός Μενδήσιος . εἰμί δέ χαλαστικός τε καί ἀνώδυνος . ἤ θεῖος , καστορίδες , δάφνις ἴσος , μετά κηρωτή ῥόδινος ἐμπλάζω ἐπιτίθημι κρόταφος καί μέτωπον . θερμαντικός ἱκανός εἰμί ὁ φάρμακον οὗτος ψυχρός διάθεσις ἄνω δύναμαι . ἤ καστορίδες καί πευκέδανον ἴσος . παραπλήσιος εἰμί καί ὁ ὅδε ὁ φάρμακον δύναμις ὁ προγράφω . ἐπιμένω δέ φλεβοτομία ἀπό ῥίς ἤ μέτωπον ἤ σικύα κατά ὁ ἰνίον χράω . ὁ μέν ἀπό ὁ πάσχω μόριον ἀφαίρεσις ὁ αἷμα ἐπί ὁ χρονίζω πάθος ἁρμόζω ὁμολογέω σχεδόν ἅπας ὁ ἰατρός . ὁ δέ κατά ἰνίον σικύα ὁ ἀντισπαστικός εἰμί βοήθημα , ἐπί ὅς ἀποτρέπω ὁ ἐπί ὀφθαλμός ἤ ἐπί ὁ πρόσω ὁ κεφαλή ἐθίζω χυμός φέρω ἐγχειρέω . ἤ πταρμικός τις διασείω , στραγγάλη περιτίθημι καί ὁ πνεῦμα κελεύω κατέχω . ὁ ἐκ ὅδε ὁ βοήθημα ὠφέλεια δηλόω προστίθημι ὁ λόγος ὁ διασείω . ἐκ δέ ὁ βρόχος περιτίθημι ὁ τράχηλος νομίζω σφοδρός εἰμί ὁ διάθεσις . ἤ διά ῥίς καθαίρω . οὗτος προλέγω ἐφεξῆς καταλέγω ὁ διά ῥίς καθαίρω , περί ὅς ἐγώ ποιέω ὁ λόγος , ὥσπερ καί περί ὁ ἀποφλεγματίζω , ὅταν ὁ ὁ ὁ κεφαλή προσφέρω φάρμακον λόγος συμπληρόω . σφόδρα δέ χρονίζω σιναπίζω ὁ κεφαλή , ὡς ἔθος , καί διακαίω πᾶς ὁ ἐπιπλεῖστον χρονίζω πάθος , ὅταν μηδείς ἀνύω ὁ βοήθημα , ὁ μετασυγκριτικός ὑπό ὁ μεθοδικός ὀνομάζω θεραπεία ἅπας σχεδόν εἴωθα ποιέω , ὁ μέν πρῶτος ἐπί αὐτός ἀφικνέομαι ἰατρός οὐ οἶδα τίς λογισμός χράω . ἐγώ δέ ἐπί ὅς ἤτοι δυσκρασία τις ὑγρός καί ψυχρός ὁ πάσχω μόριον εἰμί αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἤ διά ψυχρότης χυμός τοιοῦτος γίγνομαι , ὁ διά νᾶπυ καί θαψία καί ὁ ὅμοιος αὐτός προσφέρω φάρμακον . ὁ δέ θερμός καί ξηρός οὐ προσφέρω . ὁ μέντοι μή δύναμαι γνωρίζω ὁ διάθεσις ὁ καταφυγή , καθά ἐπί ὁ καλέω ἱερός ἄγκυρα , εἰς ὁ τοιοῦτος γίγνομαι φάρμακον καί διά οὗτος πολλάκις ἀνύω ὁ δέω , ὅτι ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος ὁ τοιοῦτος διάθεσις ἐνοχλέω μοχθηρός διαιτάω . [ Ἀρχιγένης περί ὁ διά μέθη κεφαλαλγέω . ] ἐπί δέ ὁ διά μέθη κεφαλαλγέω Ἶρις ξηρός καί ἄγνος φύλλον , ἐν ὄξος καί ῥόδινος χράω . ἤ σέλινον κόμη ἑφθός ἐν οἶνος καταπλάσσω · ἤ βλήχων μετά οἶνος ὅμοιος · ἤ Μενδήσιος μύρον καταβρέχω ἴδιος ἤ μετά χήνειος στέαρ · ἤ σμύρνα μετά οἶνος Μενδήσιος ἐμπλάσσω · ἤ πήγανον φύλλον , δαφνίς , ἄγνος , λεύκη καρπός , ἴσος λεῖος μετά ὀξέλαιον χλιαίνω ἐμβρέχω . ὁ δέ ἀμέθυστος τοιοῦτος ἄν εἰμί , ἀψίνθιον πρωΐ νῆστις ποτίζω . ἤ μυρσίνη ἄνθος καί σμύρνη καί πήγανον λεῖος μετά ὕδωρ . ἐπί δέ ὁ διά μέθη κεφαλαλγέω ﻿ αὔταρκος λέγω ἐγώ ὁ ὑπό Ἀπολλώνιον γράφω σκοπέω . μετά δέ ὁ προγράφω ῥῆσις ἄλλος ῥῆσις εἰμί ὁ ἀπό στόμαχος κεφαλαλγέω , ὑπέρ ὅς ἤδη λέγω . [ ὁ αὐτός Ἀρχιγένης περίαπτος πρός κεφαλαλγία . ἐπειδή δέ καί περίαπτος ὁ κεφαλαλγέω γράφω ὁ Ἀρχιγένης , ὅσος μέν οὐδείς λόγος ἰατρικός ἔχω ὁ πεῖρα κρίνω , οὗτος παραλείπω , κατά τις θαυμαστός ἀντιπάθεια ἄγνωστος ἄνθρωπος φάσκω ἐνεργέω , ὅσος δέ λόγος ἰατρικός ἔχω ὁ ὑπό Ἀρχιγένης γράφω ἐκλέγω λέγω μόνος , κατά ὁ ἐκεῖνος λέξις αὐτός , καθά ἄχρι δεῦρο περί ὁ φάρμακον πράσσω . πολύγονον πλέκω δύο κλωνίον στεφανόω . ὅτι ὁ πολύγονος ἁρμόζω ὁ θερμός καί πνευματώδης κεφαλαλγία αὐτός ἔμπροσθεν λέγω . οὐδείς οὖν θαυμαστός ἐπί τοιοῦτος αὐτός πολλάκις ὠφελέω . καί γάρ συνεχής οὗτος συμβαίνω διά ἔγκαυσις τε καί μέθη . ὁ δέ δύο δέω εἰμί πάντως ὁ κλωνίον προσρίπτω ὁ βούλομαι ὁ ὠφέλεια ἀπό ὁ πολύγονον κατά ἀντιπάθεια ἄγνωστος , οὐ κατά ὁ κρᾶσις αὐτός γίγνομαι . ἤ κιχώριον , ὁ Ῥωμαϊστί καλέω ἴντυβος λάχανον , ἐπιτίθημι ὁ ὁ πάσχω κεφαλή , καί μάλα ἐάν ἀπό ἔγκαυσις ἀλγέω . ἐγώ δέ καί προστίθημι , ἔͅ ἀπό μέθη . οὕτως γάρ ὠφελέω καί ὁ ῥόδινος στέφανος καί οὗτος οὖν ἔξεστι γράφω ὁ βούλομαι καί προστίθημι ὁ ἀριθμός ὅς ἄν βούλομαι καί φάσκω ὁ ἐκ τοσόσδε ῥόδον πλέκω στέφανος ἰάομαι ὁ κεφαλή . ἐφεξῆς καλλίτριχος στέφω ἀξιόω ὁ κεφαλή , ὅς τις ὀνομάζω , φημί , τριχομανές . ἐγώ δέ οἶδα ὁ περί βοτάνη γράφω ἀδίαντος μάλα ὀνομάζω ὁ καλλίτριχος ὁ τριχομανής . εἶτα μετά ὀλίγος ὁ φιλανθρώπειος βοτάνη στέφω κελεύω καί φοῖνιξ ἄρσην σεβένιον . καί μετά οὗτος κατά λέξις οὕτως γράφω · ἤ ἄντικρυς ὁ ἥλιος ἵστημι ὁ κεφαλαλγέω ἐάω μέχρι παύω ὁ πόνος . ἐν ὁ ὁ περιάπτω κατάλογος καί οὗτος ὑπό αὐτός γράφω , ὁ μέν ἐκ κατάψυξις ἀλγέω κεφαλή ὠφελέω δύναμαι , ἐάν μήτε πληθωρικός εἰμί ὁ ἄνθρωπος μήτε ἀπεπτέω ἤ τις χυμός μοχθηρός ἐν ὁ γαστήρ καί μάλα κατά ὁ κύτος αὐτός ἔχω . ὁ δέ θερμός κεφαλαλγία , ὅς εἰμί καί ὁ διά ἔγκαυσις καί μέθη , οὐ μικρός βλάπτω . παραπλήσιος οὗτος ἐφεξῆς γράφω ἐπί χαμαίμηλον ἥκω , ὅς πεῖρα ἔχω ὠφελέω κεφαλαλγία , ἐάν αὐτός τις , ὡς ἔμπροσθεν λέγω , δύναμαι χράω . καλέω δέ ὁ Ἀρχιγένης ἀνθεμίς ὁ πόα , ὥσπερ καί ἄλλος πολύς , καί φημί ὁ μέν ἄνθος αὐτός τρίβω καί ὀσφραίνομαι ὠφελέω , ὁ δέ φύλλον βλάπτω ἄκρος . ἀπαλλάσσω κεφαλαλγία περιστερεών βοτάνη , ὅς τις ἱερός καλέω , καί στέφω καί καταχρίω μετά ὄξος καί ῥόδινος . οὗτος χρή αὐτός βοήθημα μή νῦν ἐν ὁ περίαπτος , ἀλλά ἔμπροσθεν ἐν ὁ φαρμακευτικός , εἴπερ οὕτως αὐτός θαρσέω διά μακρός πεῖρα ἐξετάζω γράφω . ἤ χελώνη λιμναῖος , ὅς τις ἀμύς καλέω , αἷμα ἐπιστάζω ἐπί ὁ βρέγμα . καί οὗτος εἴπερ ἀληθής εἰμί , χρή ἐν ὁ φάρμακον αὐτός μετά διορισμός γράφω , πλήν εἰ μή οὗτος φημί , ὡς ἅπας ὀνίνημι κεφαλαλγία κατά πᾶς καιρός . οὕτως γάρ αὐτός καί ἐγώ ἀντιπάθεια αὐτός μαρτυρέω , οὐ ἐνέργεια ὅς ἔχω κρᾶσις . ὁπότε οὖν πληρόω ὁ περί ὁ περιάπτω λόγος , ἐφεξῆς γράφω οὗτος . [ Ἀρχιγένης περί ὁ ἐν ὁ κεφαλή γίγνομαι διαίρεσις καί θλάσις . ] περί δέ ὁ ἐπί ὁ κεφαλή γίγνομαι τραῦμα ἐφεξῆς λέγω . μικρός δέ διαίρεσις γίγνομαι , ἔνιοι σμύρνη ὄξος τρίβω ἤ ἀλόη μετά μοτός ἐπιτίθημι , καί κολλάω καί ἀφλέγμαντος τηρέω θαυμαστός . ἐπί δέ ὁ δίχα διαίρεσις γίγνομαι περί ὁ κεφαλή θλάσμα , ποιέω καί ἄλφιτον ἐπιτίθημι . ἔτι δέ οἴσυπος καί ὁ οἰσυπηρός ἔριον ὅμοιος . ἄλλος . ἴδιος δέ σεμίδαλις μετά ὕδωρ καταπλάσσω . ἄλλος . ἤ ὀρίγανον μετά ἄλφιτον . οὗτος δέ ὅτι μέν εἰμί χρήσιμος γιγνώσκω τίς δέω καί λέγω . ἕτερος δέ πραγματεία εἰμί οἰκεῖος , πλήν ἤ ὁ διά τοιοῦτος αἰτία κεφαλαλγέω ἐπιτήδειος νομίζω ὑπάρχω αὐτός γράφω , ἤ ὡς θεραπεύω ὁ ἐπιγίγνομαι φλεγμονή ἤ ὡς κωλύω δύναμαι . καί μέντοι καί κατά ἔνιοι ὁ ἀντίγραφος οὐδέ ὅλος φέρω οὗτος , καθά ἐν ἄλλος , ἔτι καί πολύς οὗτος ὡδί πως ἔχω . ἐπί δέ ὁ γίγνομαι περί ὁ κεφαλή τραῦμα ἐπί τε ὁ σύμμετρος ἤ μή πάντως ἰατρός νόμιμος δέω , ἐπί ὅς μέν οὐ εἰμί ψίλωσις αὐτόθεν , ξυρέω καί ἀγκτηριάζω , κολλητικός ὁ διά πεῖρα χράω . καλός κολλάω μήνιγξ τιτρώσκω καλαμίνθη χύλισμα ἐγχέω καί ἄλευρον κέγχρινος ξηρός ἐπιπάσσω . ἔπειτα βούτυρον καί ῥόδινος καί στέαρ ὕειος παλαιός μείγνυμι καί χλιαίνω ἐπιχέω αὐτός . ἐπί ὅς δέ γύμνωσις εἰμί ὀστέον , ἐπιδιαιρέω ὁ περικράνιον ξύω ὁ ὀστέον καί κατά θῆξις , ὡς εἰ μηδέ ψιλόω θεραπεύω . εἰ δέ μή κρατέω ὁ ῥαφή ὁ τε κατά συσσάρκωσις , ὥσπερ καί ὁ λοιπός τραῦμα ἐπιμελέομαι . τίθημι δέ ὁ ἀγωγή ἐν ἴδιος τόπος . ἐπί ὅς δέ τραῦμα ἤ διά μικρότης ἤ ἄλλος οὐ ἔνειμι ῥαφή ﻿ χράω , τιλμάτιον μετά ὀξέλαιον ἐπιτίθημι ἤ μετά χυλός μυρσίνη ἤ σχῖνος ἤ βάτος ἤ κόνυζα ὁ λεπτόφυλλος , μείγνυμι τις αὐτός μέλι ὀλίγος , βρέχω ὁ τίλμα ἐπιτίθημι . καταπλάσσω δέ ὁ λέγω τις φύλλον , ἤ σπόγγος καινός ἐν ὀξέλαιον δεύω ἐπιτίθημι , ἤ ῥυπαρός ἔριον ὅμοιος . προστίθημι δέ ἐπί αὐτός ὁ τραῦμα κράμβη φύλλον . ἤ ἄλφιτον ὄξος φυράω ἴδιος καταπλάσσω ἤ μετά κράμβη φύλλον τρίβω . οὗτος μέν ὁ Ἀρχιγένης γράφω περί κεφαλαλγία ἅμα διορισμός τις , ὡς καί ὁ Ἀπολλώνιος . Ἀσκληπιάδης δέ ποικίλος μέν γράφω φάρμακον , διορισμός δέ αὐτός οὐ πάνυ τις προστίθημι ἀπό ὁ διάθεσις ἀλλά ἤ μόνος ἐπί ὁ ἄρχω τε καί χρόνιος καί οὗτος ποιέω , οὐ ἐπί πολύς , ἀλλά ἐπί τε ὁ πρῶτος καί ὁ τελευταῖος δύο . ὁ μέν οὖν τελευταῖος πιστεύω ἄν τις ἐπί ὁ χρόνιος ἐνεργέω , ἐκ ἰσχυρός ὁ ἁπλόος φάρμακον σύγκειμαι . ὁ δέ πρῶτος ἴσως διά οὗτος μόνος ἄν τις εἰς χρεία ἄγω τοιοῦτος , ὅτι ὁ ὁ μήκων ὀπός οὐ ὀλίγος ἔχω . ὁ δέ τοιοῦτος μανθάνω οὐ ὁ ὁ διάθεσις ὠφελέω , ἀλλά ὁ ὁ αἰσθητικός δύναμις ναρκόω , ὁ ὀδύνη εἴωθα πραύνω . ἐφεξῆς οὖν καί οὗτος πᾶς γράφω . [ ὁ ὑπό Ἀσκληπιάδης γράφω πρός κεφαλαλγία ἐν ὁ πρῶτος ὁ ἐκτός . ] πρός ὁ πρόσφατος κεφαλαλγία ἐμβροχή , ὅς χράω Νικομήδης . ♃ πήγανον ὁ φύλλον δραχ . βʹ . ἡδύοσμος δραχ . βʹ . πευκέδανον δραχ . δʹ . ἶρις δραχ . βʹ . ὤκιμον σπέρμα δραχ . ηʹ . μήκων μέλας σπέρμα δραχ . αʹ , ὁ δέ δραχ . ηʹ . ὀξύκρατον ποτ . βʹ . ἕψω εἰς ὁ ἥμισυς καί ὁ ὑγρός ἐκθλίβω ἀνακόπτω ῥόδινος καί συνεχής ἐμβρέχω ὁ κεφαλή . ἄλλος ὅς χράω Χαρικλῆς . ♃ ἀμύγδαλον πικρός κεκαθάρω δραχ . βʹ . λύγος ἄνθος δραχ . βʹ . πευκέδανος ῥίζα δραχ . βʹ . ἡδύοσμος χλωρός ἤ ξηρός δραχ . βʹ . πήγανον ἀκρέμων δραχ . βʹ . δαφνίς κεκαθάρω δραχ . βʹ . ἕρπυλλος δραχ . βʹ . σφονδύλιος δραχ . βʹ . καστορίδες δραχμή βʹ . ῥόδον χλωρός ἤ ξηρός δραχμή δʹ . ὄξος ποτ . βʹ . ῥόδινος ὁ ἀρκέω , σκευάζω καί χράω καθά προλέγω . [ Τροχίσκος πρός κεφαλαλγία , ὅς χράω Ἀντώνιος ὁ ῥιζοτόμος , πολύς ἔχω ἐμπειρία φαρμακεία . ] ♃ Ὀπός πευκέδανον δραχ . στʹ . ὀπός μήκων δραχ . δʹ . κρόκος δραχ . δʹ . σμύρνα δραχ . δʹ . σκαμμωνία δραχ . δʹ . ἅπας λεαίνω μετά ὄξος ἀναπλάσσω τρόχισκος καί ξηραίνω ἐν σκιά . ἐν δέ ὁ χρῆσις ἀνέρχομαι μετά ὄξος ἐπιχρίω ὁ μέτωπον , ἀπό κρόταφος ἄρχω καί ἐπί ὁ ἕτερος καταλήγω . ἐπί δέ ὁ πυρέσσω ὕδωρ χράω καταχρίω . ὡς δέ Ἀλέξανδρος χράω , ἔχω οὕτως . ♃ πευκέδανος ῥίζα ἤ ὁ ὀπός δραχ . αʹ . κρόκος δραχ . αʹ . σμύρνα δραχ . αʹ . ὄπιον δραχ . αʹ . ὄξος ἀναλαμβάνω καί ποιέω τρόχισκος , ἐν δέ ὁ χρῆσις ὄξος διαλύω καταχρίω ὁ ἐν αἴσθησις τόπος . ἄλλος . Ἀντίγονος ἐν στρατόπεδον ἐπίσημος ἰατρεύω . ♃ δαφνίς ξηρός , λεῖος , κεκαθάρω δραχ . δʹ . σκαμμωνία δραχ . δʹ . ὀπός μήκων δραχ . δʹ . σέλινον σπέρμα δραχ . ηʹ . κρόκος δραχ . ηʹ . σμύρνα δραχ . δʹ . ὀμφάκινος δραχ . δʹ . ἕρπυλλος δραχ . ηʹ . ὄξος ὁ αὐτάρκης . σκευάζω καί χράω καθά προλέγω . [ χρόνιος κεφαλαλγέω ἐπίθεμα ὅς χράω Χαρικλῆς . ] ♃ Ἴρινος μύρον πίεσμα , πευκέδανον , καστορίδες ἀνά μέρος αʹ . δαφνίς μέρος βʹ . ἄγνος σπέρμα μέρος βʹ . ῥόδον ξηρός μέρος βʹ . πήγανον ἀκρέμων μέρος δʹ . ὄξος ἀναλύω , ἀναλαμβάνω κηρωτή σκευάζω διά ῥόδινος . ἔπειτα εἰς ὀθόνιον ἐμπλάζω καί ξυρέω ὁ θρίξ ἐπιτίθημι κατά ὅλος ὁ κεφαλή , καί ταινίδιον καταδέω φυλάσσω μέχρι ὁ ἐπέρχομαι ἡμέρα καί πάλιν ἐπιτίθημι . ἄλλος σφόδρα καλός . ♃ ἀμύγδαλον πικρός , λύγος ἄνθος , πευκέδανον ῥίζα , ἡδύοσμον χλωρός , πήγανον ἀκρέμων , δαφνίς , ἕρπυλλος , σφονδύλιος , καστορίδες , ἀνά μέρος αʹ . ῥόδον μέρος δύο , σκευάζω καί χράω , καθά λέγω . ἐφεξῆς ὁ προγράφω γράφω ὁ Ἀρχιγένης καί ὁ Ἀπολλώνιος καί ὁ Ἀσκληπιάδης φάρμακον ὁ μέν διά στόμα , ὁ δέ διά ῥίς καθαίρω ὁ κεφαλή . εἰμί δέ ὁ μέν ὑπό Ἀρχιγένης γράφω κατά αὐτός ὁ ἐκεῖνος λέξις ὅδε . [ Ἀρχιγένης περί ἀποφλεγματισμός καί ῥινέγχυτον . ] μετά οὗτος δέ ἀποφλεγματισμός διά νᾶπυ ἤ ὕσσωπος , μετά γλυκύς καθεψάω , ἤ σταφίς μετά πέπερι τρίβω , ἤ μέλι ἔλαιον μείγνυμι , ἤ σταφίς ἄγριος κατά ἴδιος ἤ μετά μέλι τρίβω . οὗτος μέν ὁ Ἀρχιγένης γράφω ἐν ὁ ὁ κεφαλαλγικός ἴαμα · ὁ δέ Ἀπολλώνιος ἐν ὁ πρός ὁ ὁ ὀδούς ἄλγημα κατά ὁ πρῶτος ὁ εὐπόριστος ὡδί πως γράφω αὐτός λέξις . πρός ὀδονταλγία ἔγχυτος εἰς ὁ ῥίς . τεῦτλον ῥίζα ὁ χυλός αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἐγχυματίζω εἰς ὁ ῥίς καί λύω ὁ πόνος ὁ ὀδούς . ἄλλος . ♃ κύμινον ὅσος ὁ τρεῖς δάκτυλος καί σμύρνα ὅσος κύαμος καί σίκυος ἄγριος ὁ ἐντός ὅσος διπλάσιος τρίβω καί γάλα γυναικεῖος μείγνυμι ἀναπλάσσω κολλύριον καί ἐντίθημι εἰς ἑκάτερος ὁ μυκτήρ , εἶτα οὕτως κελεύω ἀνασπάω , ἐπί ὅσος ἄν τις διέρχομαι στάδιον πέντε . εἶτα ἐκμύσσομαι . ὁ φάρμακον οὗτος καί πρός ὠταλγία ποιέω . ὁ δέ Ἀσκληπιάδης ἐν ὁ πρῶτος ὁ ἐκτός οὕτως γράφω κατά λέξις · Ἀσκληπιάδης περί ἔρρινον ﻿ καί πταρμικός καί ἀποφλεγματισμός . κεφαλή καθαρτικός ἔρρινον . ποιέω δέ καί ὁ ὑπό χρόνιος ὀφθαλμία ἐνοχλέω , ποιέω καί ὁ ἐπιληπτικός καί ἄγω πολύς ὑγρασία . ♃ μελάνθιος δραχ . ηʹ . ἅλς ἀμμωνιακόν δραχ . αʹ . ἐλατήριος δραχ . αʹ . τρίβω καί λεῖος ποιέω ἀναλαμβάνω σικυώνιος ἔλαιον ἤ μύρον ἴρινος ἤ κύπρινος , ὥστε κηρωτή ὑγρός ἔχω ὁ πάχος καί ἀναιρέω εἰς πυξίς κεράτινος χράω , ὑποχρίω ὁ μυκτήρ καί κελεύω ἀνασπάω . ἄλλος ὥστε ἄλυπος καθαίρω ἄπονος ποιέω παραχρῆμα . ♃ κυκλάμινος ξηρός δραχμή ηʹ . ἶρις ξηρός δραχ . βʹ . νίτρον ἐρυθρός δραχμή εἷς , αὐτός ἐλατήριος χράω , τρίβω ἐπιμελής , ἐμφύω διά καλαμίς παραινέω ἄνω ἀνασπάω , ἔπειτα δέ κάτω νεύω , ὥστε ὁ συνάγω ὑγρός ἀπορρέω . οὗτος ἐφεξῆς ὁ Ἀσκληπιάδης γράφω αὐτός ὄνομα ὅδε . περί πταρμικός . πταρμικός κεφαλή καθαίρω Ἡρακλείδης Ταραντῖνος . ♃ κύμινον Αἰθιοπικός , πέπερι λευκός , στρουθίον , καστορίδες , ἕκαστος ὁ ἴσος κόπτω καί σέω ἀπόθομαι εἰς πυξίς χάλκεος , ἐν δέ ὁ χρῆσις σαλεύω ὁ πυξίς , ἀναπωμάζω προσφέρω ὁ ῥίς καί ἤ ὁ δάκτυλος παράπτω ἤ διά καλαμίς ἐμφυσάω . ἄλλος . ♃ ζιγγίβερις δραχμή βʹ . στρουθίον δραχ . βʹ . πέπερι λευκός δραχμή εἷς , κασσία δραχμή εἷς , χράω καθά προλέγω . χρονικός κεφαλαλγία πταρμικός Πτολεμαῖος ποιέω σκοτωματικός , ἐπιληπτικός . ♃ ἑλλέβορος λευκός δραχμή δʹ . ἐν ἄλλος αʹ . σίκυος ἄγριος ῥίζα δραχμή εἷς , στρουθίον δραχ . αʹ . νίτρον ἐρυθρός δραχμή εἷς , καστορίδες δραχ . αʹ . πέπερι λευκός δραχ . αʹ . χράω καθά προλέγω . ἄλλος . ♃ ἑλλέβορος λευκός , σίκυος ἄγριος ῥίζα , στρουθίον ἀνά μέρος βʹ . καστορίδες , ἄκορος , νίτρον ἐρυθρός , κύμινον Αἰθιοπικός , ἀνά μέρος αʹ . εὐφόρβιον μέρος αʹ . λεῖος χράω καθά προλέγω . μετά ὁ ὁ πταρμικός γραφή προγράφω ὁ Ἀσκληπιάδης γράφω ὡδί πως . διαμάσημα κεφαλή καθαρτικός ἄγω πολύς ὑγρασία . ♃ πέπερι λευκός δραχμή βʹ . σταφίς ἄγριος δραχμή βʹ . κασσία δραχ . βʹ . ἀναλαμβάνω σταφίς χωρίς ὁ γίγαρτον ἤ σῦκον λιπαρός ὁ σάρξ καί δίδωμι διαμασάομαι . δέω δέ διαμασάομαι κάτω νεύω καί χάσκω ἐκ διάλειμμα , ὥστε ὁ συλλέγω ὑγρός ἀπορρέω . δέω δέ μετά οὗτος ἐν ὁ στόμα ὕδωρ θερμός διακρατέω . δῆξις δέ πολύς γίγνομαι δίδωμι διακατέχω . ἄλλος . ♃ σταφίς ἄγριος , πύρεθρον , πέπερι λευκός , ὕσσωπος , καρδάμωμον , ἕκαστος ὁ ἴσος , ἄλφιτον ὁ διπλόος , ὕδωρ φυράω , χράω καθά προλέγω . ὁ ἐφεξῆς γράφω φάρμακον ἔνιοι μέν ὁράω ὁ διδάσκαλος χράω , ἔνιοι δέ φίλος , ἔνιοι δέ καί αὐτός εἰς χρῆσις ἄγω , ὡς διά πεῖρα πολύς βασανίζω ὁ ἐπαγγελία αὐτός . εἰμί δέ ὁ ὑπογράφω . σίκυος ἄγριος φύλλον χυλός ἐγχέω ὁ ῥίς , αὐτός τε κατά ἑαυτοῦ καί μετά τεῦτλον ἀφέψημα ἤ χυλός . ἄλλος . σμύρνη μέλι ἑψέω ἐγχέω ὁ ῥίς . ἄλλος . ♃ ἀλόη , νίτρον , μελάνθιος ἴσος μετά ἔλαιον παλαιός , ὥστε γίγνομαι γλοιώδης . ἄλλος διαμασάομαι . ♃ νίτρον γ στʹ . ἄνισος γον δʹ . σταφίς ἄγριος γ γʹ . δάφνη φύλλον χλωρός καί σταφίς ἥμερος κγιγαρτίζω ἴσος ἀναλαμβάνω , ἐκ οὗτος ὁ μίγμα ποιέω τρόχισκος ἐκ τρεῖς δραχμή , ὡς ἕκαστος αὐτός μασάομαι ὁ χρεία καλέω . ἄλλος ἔρρινον . ♃ εὐφόρβιον δραχ . S " . θαψία δραχ . αʹ . ἶρις δραχ . αʹ . μέλι ἑφθός δραχ . αʹ S " . τεῦτλον ῥίζα χυλός ὁ ἀρκέω . ἐκ οὗτος λαμβάνω κέγχρος μέγεθος ἀνίημι ὕδωρ , μήλη ἀναλαμβάνω ἐγχέω ὁ μυκτήρ . ἄλλος ἔρρινον . κυκλάμινος χυλός κύαθος βʹ . κισσός φύλλον χυλός κύαθος εἷς , πευκέδανον ὀβολός αʹ . ἐλατήριος ὀβολός αʹ . ἐν ὑάλινος ἀγγεῖον ἀποτίθημι , ἀναλύω ἐπί ὁ χρεία γάλα γυναικεῖος , ἐγχέω ὁ ῥίς . ἄλλος . ♃ σμύρνα γ δʹ . εὐφόρβιον γον δʹ . πέπερι λευκός κόκκος κε# . προδιαλύω ὕδωρ ὁ σμύρνη καί ὁ εὐφόρβιον μείγνυμι λεῖος ὁ πέπερι καί προσβάλλω ἔλαιον γλεύκινος γ στʹ . καί οὕτως χράω . ἄλλος ἔρρινον ἀποφλεγματίζω διά στόμα ἱκανός . ♃ ἔλαιον κοινός ξε̅ βʹ . σάπων λίτρα αʹ . φρυκτός λίτρα αʹ S " . ὀποπάναξ γ αʹ . ἄγχουσα χρώζω , καί χράω προπληρόω ὕδωρ ὁ στόμα . ἄλλος διάχριστος στόμα . σάπων διΐημι τεῦτλον χυλός , χρίω ὁ κατά ὁ οὐρανίσκος καί ὁ κίων ὁ στόμα . ὁ δέ αὐτός οὗτος καί ἔρρινον εἰμί . [ ὁ ὑπό Κρίτων γράφω ἐν ὁ πρῶτος βίβλος περί φάρμακον αὐτός ὄνομα οὕτως . ] ἀποφλεγματισμός . σταφίς ἄγριος διαμασάομαι καί ἴδιος καί μετά βλήχων . ἄλλος . ♃ σταφίς ἄγριος καί ὀρίγανος ἀνά ὀξύβαφον , νίτρον δραχ . βʹ . λεῖος δίδωμι κοχλιάριον πλῆθος διαμασάομαι ἕως ἄν πληρόω ὁ στόμα , εἶτα χάσκω ἐάω ῥέω . ἄλλος . ♃ ὀρίγανον γ δʹ . ὕσσωπος δραχ . δʹ . σταφίς ἄγριος δραχ . δʹ . ἀφρόνιτρον δραχ . βʹ . σίνηπι δραχ . βʹ . πύρεθρον δραχ . γʹ . λεαίνω χράω . ἄλλος . ♃ σίνηπι μέρος αʹ . σταφίς ἄγριος μέρος αʹ . κόπτω χράω . οὗτος ὁ φαρμακοπώλης χράω . ἄλλος . ♃ ὕσσωπος , θύμον , ὀρίγανος καί ἴδιος καί ὁμοῦ χράω . ἄλλος . κολοκυνθίς ὁ ἐντός ἐν ὄξος ἕψω πολύς χρόνος ἐν ὁ στόμα κρατέω ὁ ὑγρός ἤ ἐν οἶνος ἀποβραχείω κολοκυνθίς πολύς χρόνος . ἄλλος . σκόροδον μετά εὔζωμον σπέρμα καί νίτρον . ἄλλος . ♃ σταφίς ἄγριος δραχ . ζʹ . πύρεθρον ﻿ δραχ . δʹ . ὕσσωπος δραχ . αʹ . κόπτω , ἀναπλάσσω κυκλίσκος ἀνά δραχ . αʹ . καί δίδωμι διαμασάομαι . [ ὁ ὑπό Κρίτων ἐπί ὁ ἰκτεριάω ἔρρινον φάρμακον γράφω . ] ἔρρινον ἐκκρίνω διά ῥίς καί στόμα . μή ξενίζω δέ ἐάν ἀναθερμαίνω ἤ τραχύνω ὁ ὑπερώα · μετασυγκρίνω γάρ . ♃ σταφίς ἄγριος δραχ . αʹ . μελάνθιος δραχ . γʹ . λεαίνω μετά ὄξος , ὡς γλοιός ὑγρός εἰμί , ἐγχυματίζω ὁ ῥίς ἐπί ἡμέρα πέντε , ἕως ἐκκαθαίρω . ποιέω δέ παρά ἡμέρα . ἄλλος . ♃ κισσός φύλλον δέκα , δάφνη φύλλον δέκα , τρίβω μετά ἔλαιον ἕως γλοιώδης γίγνομαι καί παραστάζω ὁ ῥίς ὅμοιος . ἄλλος . ἄκρος δέ ποιέω ἐπί αὐτός καί ὁ ἐλατήριος ἐμφυσάω εἰς ὁ ῥίς . δέω μέντοι ἀβλαβής αὐτός βούλομαι ποιέω ἐμβιβάζω εἰς ἔμβασις θερμός καί οὕτως ὅλος βαπτίζω ὁ σῶμα , πλήν ὁ πρόσωπον , ἐμφυσάω ὁ ἐλατήριος . ἄγω γάρ χολή δαψιλής διά μυξωτῆρες . ἄλλος . ἐλατήριος ἡλίκος ὄροβος διΐημι γυναικεῖος γάλα , ἐγχύνω εἰς ὁ μυκτήρ , καί ἐπάν · γίγνομαι ὁ κάθαρσις , καθίζω εἰς μακρός καί ἀπονίζω καί δίαιτα ἀναλαμβάνω . [ ὁ ὑπό Αἰνείας παραδίδωμι ἐκ πεῖρα πρός ἀποφλεγματισμός . ] ὅς πεῖρα ἔχω Αἰνείας χράω , παρά ὅς καί ὁ γραφή λαμβάνω . ἔρρινον ἀποφλεγματίζω . ♃ σάπων λίτρα στʹ . στέαρ αἴγειος λίτρα αʹ . κηρός λίτρα γʹ . πίσσα ξηρός γ δʹ . ὁ δέ γο γʹ . νίτρον ὁ ἴσος . κονία στακτή δριμύς κύαθος δύο , ἄνιος ὕδωρ καί χράω μήλη ἐγχέω καί κελεύω ἀνασπάω . προσεμβρέχω ὁ κεφαλή ἴρινος καί μετά ὁ χρῆσις μελίκρατον πολλάκις ἀνακογχυλίζω . ἄλλος . ♃ εὐφόρβιον δραχ . στʹ . λύκιον Ἰνδικός δραχ . δʹ . ἀναλαμβάνω τεῦτλον χυλός καί μέλι καί ἄνιος ὕδωρ ἤ γάλα . ἄλλος . κυκλάμινος χυλός κύαθος δύο , κισσός κόρυμβος χυλός κύαθος εἷς , πευκέδανον ὀπός ὀβολός εἷς , ἐλατήριος ὀβολός εἷς , χράω ἐν βαλανεῖον μετά γάλα γυναικεῖος . ἄλλος . ♃ πύρεθρον , πέπερι , ὕσσωπος , σταφίς ἄγριος ἴσος ποιέω τρόχισκος δραχμιαῖος , ὅς ἕνεκα διαμάω καί μετά ὁ ὑπό αὐτός κάθαρσις ἅλς καί μέλι ἀποθεραπεύω . πταρμικός . ♃ πέπερι λευκός , ἑλλέβορος λευκός , καστορίδες , εὐφόρβιον , στρουθίον , κυκλάμινος χυλός ξηρός ἴσος προερεθίζω πτερόν ἐμφυσάω . [ περί ὁ χρῆσις ἅπας ὁ ἰσχυρός φάρμακον . ] ὅς ἄν περί ὁ προλέγω φάρμακον λέγω λόγος ὁ χρῆσις , οὗτος ἐπί πᾶς ὁ ἄλλος ὅσος δύναμις ἰσχυρός ἔχω μεταλαμβάνω χρή . προσήκω γάρ οὐ εὐθύς ἐκ ἀρχή ὁ δραστικός προσφέρω , ἀλλά ἀπό ὁ ἀσθενής ἄρχω , καί μέντοι καί αὐτός ὁ ἰσχυρός φάρμακον πραύνω ὁ μίξις ὁ παρηγορικός γίγνομαι μέτριος . καί διά οὗτος ἐγώ γάλα γυναικεῖος πρόσφατος λειόω αὐτός ἔνιοι καί ὕδωρ καί μετά οὗτος ἔλαιον γλυκύς , ᾄπειτα χυλός τεῦτλον καί ἀναγαλλίς ὁ ὁ κυάνεος ἄνθος ἔχω , οὕτως ἐκ προσαγωγή χράω , καί ὁ τελευταῖος γε καί διά ὀποβάλσαμον λειόω οὗτος προσφέρω ὁ μέν πρῶτος γάλα μείγνυμι , ἐπειδάν δέ ῥᾴδιος φέρω οὗτος καί χωρίς ὁ γάλα . εὐπόριστος δέ πολλάκις χράω φάρμακον ἐγχέω ὁ ῥίς μελάνθιον , ποτέ μέν ὄξος δριμύς διαβρέχω πρό εἷς ἡμέρα , εἶτα ὁ ὑστεραῖος σύν ὄξος πάλιν λειόω καί ἐγχέω εἰς ὁ ῥίς διά ὁ μυκτήρ ἤ ὁ κάμνω κελεύω ἀναρροφέω αὐτός . ἐνίοτε δέ ἔλαιον παλαιός ὁ αὐτός μελάνθιος λειόω καί ὅμοιος χράω . οὕτως μέν οὖν αὐτός χράω καί ὁ Ἀρχιγένης ἐπί ἔμφραξις μυκτήρ . ὁ δέ πρῶτος μετά ὄξος ὁ Κρίτων ἐπί ὁ ἰκτεριάω .