galenus.de-compositione-medicamentorum-per-genera-libri-vii 7.14
[ Γλευκίνου σκευασίαι . ] Γλευκίνου σκευασία . ὡς Ἀνδρόμαχος ἐφεξῆς τῶν προγεγραμμένων ἀκόπων , ὁ Ἀνδρόμαχος ἔγραψε γλευκίνου σκευασίαν , οὐ κακῶς ἐπιζεύξας αὐτὴν τοῖς ἀκόποις χρίσμασιν · ἀνωδυνώτατον γάρ ἐστι καὶ ἀκοπώτατον . γράφεται δὲ παρὰ αὐτοῦ κατὰ λέξιν οὕτως . γλευκίνου σκευασία , ᾗ χρῶμαι . ♃ σμύρνης λίτρας β΄ . νάρδου Ἰνδικῆς λίτρας β΄ . κόστου λίτρας γ΄ . στύρακος λίτραν α΄ . βδελλίου , σαμψύχου , ξυλοβαλσάμου , σχίνου , καρδαμώμου , σπάθης , ἴρεως Ἰλλυρικῆς , μίσυος , ἀσάρου ἀνὰ λίτρας β΄ . μελιλώτου λίτραν α΄ . νάρδου Κελτικῆς λίτραν α΄ . ἀσπαλάθου , καλάμου ἀνὰ ἡμίλιτρον , ἀριστολοχίας μακρᾶς λι . α΄ S " . λιβανωτίδος σπέρματος ξε . β΄ . λιβάνου λίτρας γ΄ . κασσίας λίτρας γ΄ . τήλεως ξε . β΄ . σφάγνου λίτρας β΄ . ἀμώμου λίτρας β΄ . φλοιοῦ λιβάνου λίτραν α΄ . ῥόδων ξηρῶν λίτρας β΄ . βράθυος γο στ΄ . μαράθρου λίτρας β΄ . βαλσάμου καρποῦ λίτρας β΄ . κρόκου γο γ΄ . δαφνίδων λίτραν α΄ . πεπέρεως λευκοῦ λίτραν α΄ . ὀποβαλσάμου γο γ΄ . μαλαβάθρου φύλλων λίτρας δύο , στροβίλους χλωροὺς δύο , πηγάνου χλωροῦ γο β΄ . ἁλὸς ἀμμωνιακοῦ δραχ . δ΄ . νίτρου δραχ . δ΄ . οἴνου παλαιοῦ ξε . ιβ΄ . γλεύκους καλοῦ κεράμια β΄ S " . ἐλαίου παλαιοῦ λίτρας ε΄ . σκεύαζε ἡμέρας μ΄ . ταῦτα γράψας ὁ Ἀνδρόμαχος , οὐκέτι τὸν τρόπον τῆς σκευασίας , ὥσπερ ὁ Κρίτων ἐποίησεν . ἔτι δὲ καὶ πόσων εἶναι βούλεται λιτρῶν Ἰταλικῶν τὸ κεράμιον ἢ ξεστῶν οὐκ ἐδήλωσεν . γλευκίνου σκευασία , ὡς Κρίτων ἐν τῷ δευτέρῳ τῶν κοσμητικῶν . ὁ Κρίτων ἐν τῷ τέλει τοῦ βιβλίου τὴν σκευασίαν ἔγραψε τοῦ γλευκίνου , κατὰ τήνδε τὴν λέξιν . γλεύκινον δύναμιν ἔχει θερμαντικὴν , ἀνετικήν . ποιεῖ πρὸς τὰς ἐν ὑστέρᾳ διαθέσεις καὶ πρὸς πᾶσαν νευρικὴν συμπάθειαν , τούτου δὲ αἱ σκευασίαι πολλαί . ἡ δὲ λεγομένη ἁπλῆ ἔχει οὕτως . ♃ γλεύκους προσφάτου Μαρωνείας σταφυλῆς μετρητὴν βαλὼν εἰς ἀγγεῖον κασσιτερινὸν ἕψε ἐπ’ ἀνθράκων , καὶ ὅταν τρὶς ἢ τετράκις ἀναζέσῃ , ἐξεράσας εἰς ὀστράκινον μετρητὴν , τίθει ἐν ἡλίῳ καὶ ἐπίβαλλε ἐλαίου λευκοῦ ὀμφακίνου χοᾶς στ΄ . σχίνου μνᾶς στ΄ . οἱ δὲ μνᾶς S " . νάρδου τὸ ἴσον , καλάμου τὸ ἴσον , ἀσπαλάθου τὸ ἴσον , ἐλάτης μνᾶν α΄ · κυπέρου μνᾶν α΄ . καρδαμώμου μνᾶς η΄ . ἀμώμου τὸ ἴσον , μελιλώτου γο ε΄ . ἔστω δὲ πάντα λεῖα , ἔπειτα συγκινήσας ἐπὶ ἡμέρας η΄ . καὶ τὸ γλεῦκος ἀποκαθάρας χρῶ . γλευκίνου σκευασία , ὡς Διοσκορίδης ἐν τῷ α΄ . περὶ ὕλης . Διοσκορίδης δ’ οὕτως ἔγραψε . γλεύκινον δὲ σκευάζεται τὸ ἁπλοῦν , ἔκ τε ὀμφακίνου καὶ σχίνου καὶ νάρδου Κελτικῆς καὶ καλάμου καὶ σπάθης καὶ ἀσπαλάθου καὶ μελιλώτου καὶ κόστου καὶ γλεύκους συμπεριτριβομένων μέσων στεμφύλων τῷ ἔχοντι ἀγγείῳ τὰ ἀρώματα καὶ τὸν οἶνον καὶ τὸ ἔλαιον , κινεῖται δὲ ἐπὶ ἡμέρας λ΄ . δὶς τῆς ἡμέρας , εἶτα ἐκπιεσθὲν ἀποτίθεται . δύναμιν δὲ ἔχει θερμαντικὴν , μαλακτικὴν , ἀνεκτικὴν , ποιοῦσαν πρὸς τὰ ῥίγη καὶ τὰ νευρικὰ πάντα καὶ τὰ ἐν ὑστέρᾳ . παντὸς δὲ ἀκόπου μᾶλλον ὠφελεῖ , μαλακτικὸν ὄν . γλευκίνου σκευασία , ὡς Ἥρας . ἐπεὶ δὲ σαφέστερον αὐτῶν ἔγραψεν ὁ Ἥρας τὴν τοῦ γλευκίνου σκευασίαν , ἐπὶ τῷ τέλει τῆς φαρμακίτιδος βίβλου καὶ τὴν ἐκείνου γραφὴν παραθήσομαι κατὰ λέξιν οὕτως . ἐλαίου γλευκίνου σύνθεσις ποιοῦντος πρός τε τὰς ψύξεις καὶ τὰ νευρικὰ μάλιστα , ὠφελεῖ τοὺς ὀπισθοτονικοὺς καὶ ἔμπροσθοτονικοὺς , θερμὸν δι’ ἐρίου καθαροῦ ἐλαίῳ βεβρεγμένου , ἐπιῤῥιπτομένου τοῖς τόποις . ♃ ἐλαίου Βενεφράνου λίτρας ση΄ . ἄλλως σν΄ . οἴνου Φαλερίνου παλαιοῦ εὐώδους ξέστας γ΄ . γλεύκους ἀμιναίου ξε . ρη΄ . ἑλενίου λίτρας ιβ΄ . σπάθης λίτρας ε΄ . ἀσπαλάθου λίτρας ε΄ . ἡδυσάρου λίτρας β΄ S " . μητρῴας ἀρτεμισίας λίτρας β΄ S " . κυπέρου λίτρας β΄ . σμύρνης λίτρας γ΄ . οἱ δὲ λίτραν α΄ . πεπέρεως λευκοῦ λίτρας β΄ . S " . σπλάγχνου λίτρας β΄ S " . ξυλοβαλσάμου λίτρας β΄ S " . ἀριστολοχίας μακρᾶς λίτραν α΄ . γο γ΄ . μυρσίνης φύλλων ξηρῶν γο α΄ . λιβανωτίδος ξηρᾶς γο ε΄ . δάφνης φύλλων ξηρῶν γο ιβ΄ . βδελλίου λίτρας β΄ S " . ἴρεως Ἰλλυρικῆς λίτρας β΄ S " . στύρακος λίτραν α΄ . γο γ΄ . κασσίας ξηρᾶς λίτραν α΄ . γο γ΄ . λαδάνου λίτραν α΄ . γο γ΄ . καρδαμώμου λίτραν α΄ . γο γ΄ . κρόκου λίτραν α΄ . γο γ΄ S " . βαλσάμου καρποῦ λίτρας β΄ S " . λιβάνου λίτρας ε΄ . κροκομάγματος λίτρας ε΄ . πάνακος λίτραν α΄ . γο γ΄ . καλάμου ἀρωματικοῦ λίτρας ε΄ . ἀσάρου λίτρας β΄ S " . κασσίας μελαίνης λίτρας β΄ S " . ἀμώμου σταφυλῆς λίτραν α΄ . γο γ΄ . σχοίνου ἄνθους λίτρας ε΄ . κόστου λίτρας ε΄ . γο γ΄ . νάρδου Κελτικῆς λίτρας ε΄ . μελιλώτου λίτραν α΄ . γο γ΄ . σαμψύχου λίτραν α΄ . γο γ΄ . ῥόδων ξηρῶν λίτραν α΄ . γο γ΄ . τήλεως λίτρας S " . ἢ λίτρας β΄ S " . ὀποβαλσάμου ἀγγεῖα μικρὰ ε΄ . μαλαβάθρου μύρου λίτραν α΄ . κόψας τὰ ξηρὰ καὶ ἀραιοτέρῳ κοσκίνῳ σήσας βρέχε ἐν οἴνῳ . βδέλλιον καὶ ἂν μὴ ξηρὸν ᾖ καὶ αὐτὸ κόπτε · ἐὰν δὲ λιπαρὸν εἴη , τῷ οἴνῳ αὐτὸ διάλυε ὁλμοκοπῶν . βαλὼν εἰς μικρὸν ἀγγεῖον μυρεψικὸν κασσιτερινὸν , πωμάσας ἐπιμελῶς ἔα ἐπὶ δώδεκα ἡμέρας καὶ δώδεκα νύκτας . συγχρονισάτω δὲ τὸ γλεῦκος καθαρῶς σταφυλῆς ἐκτεθλιμμένης , ἵνα μηδὲν ἔχῃ δρόσου . βαλὼν δὲ τὸ γλεῦκος εἰς μέγα χαλκεῖον , ὥστε καὶ εἰς τὸ ζέμα τοῦ γλεύκους χώραν ἔχειν , ἐπιβάλλειν πάντα ἐν τῷ οἴνῳ βεβρεγμένα καὶ τὸ ἔλαιον καὶ τὸν οἶνον δὶς τῆς ἡμέρας ἐν σπάθῃ μυρεψικῇ σαλευέσθω ἐπὶ ὥραν . ἡ δὲ σπάθη ἀπομασσέσθω ἐπιμελῶς , ἵνα μὴ τὸ προσμεῖναν ἐν αὐτῇ ὀξῦσαν βλάπτῃ τὸ φάρμακον πάλιν καταθείσης τῆς σπάθης . ἐσκευάσθω δὲ τὸ σκεῦος πώματι καὶ ἄνωθεν κεντρῶσι πλείοσι καὶ περιδείσθω ἐπιμελῶς . ὑποκείσθω δὲ τῷ ἀγγείῳ σπείρα . ὅταν δὲ ἡμέραι ιε΄ . διέλθωσι , τὸ ἀμμωνιακὸν καὶ αὐτὸ τὸ ἄμωμον ἀποδιδόσθω , ὁλοσχερέστερον κεκομμένον . λ΄ . δὲ ἡμέρας ἐν διπλῷ ἀγγείῳ ἐπ’ ἀνθράκων δύο ἢ τρία ζέματα δεῖ ἐνδιδόναι , τῷ μύρῳ ἀποδιδόντας καὶ τὸ ὀποβάλσαμον . καθελόντας δὲ τὸ ἀγγεῖον καὶ ψύξαντας ἐπὶ ποσὸν ἀποχεῖν τὸ μύρον . τὰ δὲ λοιπὰ σπυριδίοις ὡς ἔστι θερμὰ ἐκθλίβειν , τὸ μὲν πρῶτον διὰ χειρῶν , εἶτα διὰ πιεστῆρος ποιήσαντάς τι διὰ τὸ μύρον ἀποβάλλειν εἰς αὐτὸ τὸ μαλάβαθρον , ἐὰν μύρον βάλωμεν κεχυμένον ἐπὶ θερμοῦ ὕδατος καὶ ἀνακινεῖν τῇ σπάθῃ , ἵνα μιγῇ , εἶτα ἐάσαντας μίαν ἡμέραν καὶ ἀποτίθεσθαι ἐν ὑελίνοις ἀγγείοις ὀστρακίνοις κόμμι κεχρισμένοις .
Lemmas: [ γλεύκινος σκευασία . ] γλεύκινος σκευασία . ὡς Ἀνδρόμαχος ἐφεξῆς ὁ προγράφω ἄκοπος , ὁ Ἀνδρόμαχος γράφω γλεύκινος σκευασία , οὐ κακός ἐπιζεύγνυμι αὐτός ὁ ἄκοπος χρῖσμα · ἀνώδυνος γάρ εἰμί καί ἄκοπος . γράφω δέ παρά αὐτός κατά λέξις οὕτως . γλεύκινος σκευασία , ὅς χράω . ♃ σμύρνα λίτρα βʹ . νάρδος Ἰνδικός λίτρα βʹ . κόστος λίτρα γʹ . στύραξ λίτρα αʹ . βδέλλιον , σάμψυχον , ξυλοβάλσαμον , σχῖνος , καρδάμωμον , σπάθη , ἶρις Ἰλλυρικός , μίσυ , ἄσαρον ἀνά λίτρα βʹ . μελίλωτον λίτρα αʹ . νάρδος Κελτικός λίτρα αʹ . ἀσπάλαθος , κάλαμος ἀνά ἡμίλιτρον , ἀριστολόχεια μακρός λ̅ι̅ . αʹ S " . λιβανωτίς σπέρμα ξεʹ . βʹ . λίβανος λίτρα γʹ . κασσία λίτρα γʹ . τῆλις ξεʹ . βʹ . σφάγνος λίτρα βʹ . ἄμωμος λίτρα βʹ . φλοιός λίβανος λίτρα αʹ . ῥόδον ξηρός λίτρα βʹ . βράθυ γ στʹ . μάραθρον λίτρα βʹ . βάλσαμον καρπός λίτρα βʹ . κρόκος γ γʹ . δαφνίς λίτρα αʹ . πέπερι λευκός λίτρα αʹ . ὀποβάλσαμον γ γʹ . μαλάβαθρον φύλλον λίτρα δύο , στρόβιλος χλωρός δύο , πήγανον χλωρός γ βʹ . ἅλς ἀμμωνιακόν δραχ . δʹ . νίτρον δραχ . δʹ . οἶνος παλαιός ξε̅ . ιβʹ . γλεῦκος καλός κεράμιον βʹ S " . ἔλαιον παλαιός λίτρα πέντε . σκευάζω ἡμέρα μʹ . οὗτος γράφω ὁ Ἀνδρόμαχος , οὐκέτι ὁ τρόπος ὁ σκευασία , ὥσπερ ὁ Κρίτων ποιέω . ἔτι δέ καί πόσος εἰμί βούλομαι λίτρα Ἰταλικός ὁ κεράμιον ἤ ξέστης οὐ δηλόω . γλεύκινος σκευασία , ὡς Κρίτων ἐν ὁ δεύτερος ὁ κοσμητικός . ὁ Κρίτων ἐν ὁ τέλος ὁ βιβλίον ὁ σκευασία γράφω ὁ γλεύκινος , κατά ὅδε ὁ λέξις . γλεύκινος δύναμις ἔχω θερμαντικός , ἀνετικός . ποιέω πρός ὁ ἐν ὑστέρα διάθεσις καί πρός πᾶς νευρικός συμπάθεια , οὗτος δέ ὁ σκευασία πολύς . ὁ δέ λέγω ἁπλόος ἔχω οὕτως . ♃ γλεῦκος πρόσφατος Μαρώνεια σταφυλή μετρητής βάλλω εἰς ἀγγεῖον κασσιτέρινος ἕψω ἐπί ἄνθραξ , καί ὅταν τρίς ἤ τετράκις ἀναζέω , ἐκλέγω εἰς ὀστράκινος μετρητής , τίθημι ἐν ἥλιος καί ἐπιβάλλω ἔλαιον λευκός ὀμφάκινος χοοῦς στʹ . σχῖνος μνᾶ στʹ . ὁ δέ μνᾶ S " . νάρδος ὁ ἴσος , κάλαμος ὁ ἴσος , ἀσπάλαθος ὁ ἴσος , ἐλάτη μνᾶ αʹ · κύπερος μνᾶ αʹ . καρδάμωμον μνᾶ ηʹ . ἄμωμος ὁ ἴσος , μελίλωτον γ πέντε . εἰμί δέ πᾶς λεῖος , ἔπειτα συγκινέω ἐπί ἡμέρα ηʹ . καί ὁ γλεῦκος ἀποκαθαίρω χράω . γλεύκινος σκευασία , ὡς Διοσκορίδης ἐν ὁ αʹ . περί ὕλη . Διοσκορίδης δέ οὕτως γράφω . γλεύκινος δέ σκευάζω ὁ ἁπλόος , ἐκ τε ὀμφάκινος καί σχῖνος καί νάρδος Κελτικός καί κάλαμος καί σπάθη καί ἀσπάλαθος καί μελίλωτον καί κόστος καί γλεῦκος συμπεριτρίβω μέσος στέμφυλον ὁ ἔχω ἀγγεῖον ὁ ἄρωμα καί ὁ οἶνος καί ὁ ἔλαιον , κινέω δέ ἐπί ἡμέρα λʹ . δίς ὁ ἡμέρα , εἶτα ἐκπιέζω ἀποτίθημι . δύναμις δέ ἔχω θερμαντικός , μαλακτικός , ἀνεκτικός , ποιέω πρός ὁ ῥῖγος καί ὁ νευρικός πᾶς καί ὁ ἐν ὑστέρα . πᾶς δέ ἄκοπος μάλα ὠφελέω , μαλακτικός εἰμί . γλεύκινος σκευασία , ὡς Ἥρα . ἐπεί δέ σαφής αὐτός γράφω ὁ Ἥρα ὁ ὁ γλεύκινος σκευασία , ἐπί ὁ τέλος ὁ φαρμακίτης βίβλος καί ὁ ἐκεῖνος γραφή παρατίθημι κατά λέξις οὕτως . ἔλαιον γλεύκινος σύνθεσις ποιέω πρός τε ὁ ψῦξις καί ὁ νευρικός μάλα , ὠφελέω ὁ ὀπισθοτονικός καί ἔμπροσθοτωκ , θερμός διά ἔριον καθαρός ἔλαιον βρέχω , ἐπιρριπτέω ὁ τόπος . ♃ ἔλαιον Βένεφρανον λίτρα σηʹ . ἄλλος σνʹ . οἶνος Φαλερῖνος παλαιός εὐώδης ξέστης γʹ . γλεῦκος ἀμιναῖος ξε̅ . ρηʹ . ἑλένιον λίτρα ιβʹ . σπάθη λίτρα πέντε . ἀσπάλαθος λίτρα πέντε . ἡδύσαρον λίτρα βʹ S " . μητρῷος ἀρτεμισία λίτρα βʹ S " . κύπερος λίτρα βʹ . σμύρνα λίτρα γʹ . ὁ δέ λίτρα αʹ . πέπερι λευκός λίτρα βʹ . S " . σπλάγχνον λίτρα βʹ S " . ξυλοβάλσαμον λίτρα βʹ S " . ἀριστολόχεια μακρός λίτρα αʹ . γο̅ γʹ . μυρσίνη φύλλον ξηρός γ αʹ . λιβανωτίς ξηρός γ πέντε . δάφνη φύλλον ξηρός γ ιβʹ . βδέλλιον λίτρα βʹ S " . ἶρις Ἰλλυρικός λίτρα βʹ S " . στύραξ λίτρα αʹ . γο̅ γʹ . κασσία ξηρός λίτρα αʹ . γο̅ γʹ . λάδανον λίτρα αʹ . γο̅ γʹ . καρδάμωμον λίτρα αʹ . γο̅ γʹ . κρόκος λίτρα αʹ . γο̅ γʹ S " . βάλσαμον καρπός λίτρα βʹ S " . λίβανος λίτρα πέντε . κροκόμαγμα λίτρα πέντε . πάναξ λίτρα αʹ . γο̅ γʹ . κάλαμος ἀρωματικός λίτρα πέντε . ἄσαρον λίτρα βʹ S " . κασσία μέλας λίτρα βʹ S " . ἄμωμος σταφυλή λίτρα αʹ . γο̅ γʹ . σχοῖνος ἄνθος λίτρα πέντε . κόστος λίτρα πέντε . γο̅ γʹ . νάρδος Κελτικός λίτρα πέντε . μελίλωτον λίτρα αʹ . γο̅ γʹ . σάμψυχον λίτρα αʹ . γο̅ γʹ . ῥόδον ξηρός λίτρα αʹ . γο̅ γʹ . τῆλις λίτρα S " . ἤ λίτρα βʹ S " . ὀποβάλσαμον ἀγγεῖον μικρός πέντε . μαλάβαθρον μύρον λίτρα αʹ . κόπτω ὁ ξηρός καί ἀραῖος κόσκινον σέω βρέχω ἐν οἶνος . βδέλλιον καί ἐάν μή ξηρός εἰμί καί αὐτός κόπτω · ἐάν δέ λιπαρός εἰμί , ὁ οἶνος αὐτός διαλύω ὁλμοκοπέω . βάλλω εἰς μικρός ἀγγεῖον μυρεψικός κασσιτέρινος , πωμάζω ἐπιμελής ἐάω ἐπί δώδεκα ἡμέρα καί δώδεκα νύξ . συγχρονίζω δέ ὁ γλεῦκος καθαρός σταφυλή ἐκθλίβω , ἵνα μηδείς ἔχω δρόσος . βάλλω δέ ὁ γλεῦκος εἰς μέγας χαλκεῖον , ὥστε καί εἰς ὁ ζέμα ὁ γλεῦκος χώρα ἔχω , ἐπιβάλλω πᾶς ἐν ὁ οἶνος βρέχω καί ὁ ἔλαιον καί ὁ οἶνος δίς ὁ ἡμέρα ἐν σπάθη μυρεψικός σαλεύω ἐπί ὥρα . ὁ δέ σπάθη ἀπομάσσω ἐπιμελής , ἵνα μή ὁ προσμένω ἐν αὐτός ὀξύω βλάπτω ὁ φάρμακον πάλιν κατατίθημι ὁ σπάθη . σκευάζω δέ ὁ σκεῦος πῶμα καί ἄνωθεν κεντρόω πολύς καί περιδέω ἐπιμελής . ὑπόκειμαι δέ ὁ ἀγγεῖον σπεῖρα . ὅταν δέ ἡμέρα ιεʹ . διέρχομαι , ὁ ἀμμωνιακόν καί αὐτός ὁ ἄμωμον ἀποδίδωμι , ὁλοσχερής κόπτω . λʹ . δέ ἡμέρα ἐν διπλόος ἀγγεῖον ἐπί ἄνθραξ δύο ἤ τρεῖς ζέμα δέω ἐνδίδωμι , ὁ μύρον ἀποδίδωμι καί ὁ ὀποβάλσαμον . καθαιρέω δέ ὁ ἀγγεῖον καί ψύχω ἐπί ποσός ἀποχέω ὁ μύρον . ὁ δέ λοιπός σπυρίδιον ὡς εἰμί θερμός ἐκθλίβω , ὁ μέν πρῶτος διά χείρ , εἶτα διά πιεστήρ ποιέω τις διά ὁ μύρον ἀποβάλλω εἰς αὐτός ὁ μαλάβαθρον , ἐάν μύρον βάλλω χέω ἐπί θερμός ὕδωρ καί ἀνακινέω ὁ σπάθη , ἵνα μείγνυμι , εἶτα ἐάω εἷς ἡμέρα καί ἀποτίθημι ἐν ὑάλινος ἀγγεῖον ὀστράκινος κόμμι χρίω .