galenus.de-compositione-medicamentorum-per-genera-libri-vii 4.7
[ Περὶ τῶν ὑφ’ Ἡρακλείδου γεγραμμένων . ] Καιρὸς οὖν ἤδη καὶ τῶν ὑφ’ Ἡρακλείδου τοῦ Ταραντίνου γεγραμμένων ἐν τῇ πρὸς Ἀστυδάμαντα βίβλῳ μνημονεῦσαι . πιστὸς γὰρ ἀνὴρ εἴπερ τις ἄλλος ἐστὶ , τὰ διὰ τῆς πείρας αὐτῷ κεκριμένα μόνα γράφων . οὗτος οὖν ὁ ἀνὴρ κατὰ λέξιν οὕτως ἔγραψε . πρὸς τὰ παλαιὰ ἕλκη . λεπίδος μέρος ἓν , ἰοῦ ξυστοῦ μέρη δ΄ . κηρωτῇ μυρσίνῃ προσαναλαμβάνεται ὀκταπλῇ . ὁ μὲν οὖν Ἡρακλείδης , ὡς ἂν ἰατροῖς γράφων ὑπομνήματα , προσέγραψε , κηρωτῇ μυρσίνῃ ἀναλάμβανε . τολμηροὶ δ’ οὕτως εἰσὶ πολλοὶ τῶν νῦν , ὡς πρὸ τοῦ παρὰ διδασκάλων κτήσασθαί τινα ἕξιν ἰατρικὴν , ἐκ τῶν τοιούτων βιβλίων ὁρμώμενοι χρῆσθαι καλοῖς φαρμάκοις ἀμεθόδως καὶ διὰ τοῦτο πολλάκις ἀποτυγχάνειν . αὐτίκα γέ τοι τῆς μυρσίνης κηρωτῆς ἔξεστιν ἔλαττόν τε καὶ πλέον μίξαντα ποτὲ μὲν ὑγροτέρῳ τε καὶ μαλακωτέρῳ χρῆσθαι τῷ φαρμάκῳ , ποτὲ δὲ σκληροτέρῳ καὶ ξηροτέρῳ , κατὰ μὲν τὴν πρώτην ἐπίθεσιν ἐν πλατεῖ στοχασμῷ , καθάπερ εἴρηται πρόσθεν , ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ χρήσει πλησιαίτερον ἀφικνουμένου , ὡς ἐδείχθη . βλέποντες γὰρ τὸ ἕλκος , εἰ μὲν ἐνδεῶς ἐξηράνθη , σφοδρότερον ἐργασόμεθα τὸ φάρμακον , ὡς μᾶλλον ξηραίνειν · εἰ δ’ ἐπὶ πλέον ἢ δεῖ , μαλακώτερον αὐτὸ ποιήσομεν πλείονα μίξαντες τὴν μυρσίνην κηρωτήν . ἡ γὰρ τῶν μεταλλικῶν δύναμις οὐ μόνον ὑπὸ ταύτης , ἀλλὰ καὶ πάσης κηρωτῆς ἐκλύεται . ἑξῆς δὲ τούτῳ προσγράψας , ἄλλη · προσυπακοῦσαι δὲ χρὴ δηλονότι δύναμις · ὑπέταξε ταυτί . λεπίδα λεάνας ἐπίχεε ὄξος καὶ τρῖβε ὑπὸ κύνα , μέλιτος ποιῶν πάχος ἢ ἕψε . ὅταν δὲ ξηρὸν γένηται , προσεπιλεάνας μίσγε κηρωτῆς μέρη ὀκτὼ καὶ χρῶ πρός τε τὰ πρόσφατα τραύματα καὶ τὰ παλαιὰ ἕλκη καὶ σύρματα καὶ τρίμματα καὶ χίμεθλα τὰ μὴ ἄγαν ἑλκώδη . γινώσκειν δ’ ὑμᾶς χρὴ καὶ περὶ τοῦδε τοῦ φαρμάκου ταῦτα . πρὸς μὲν τὰ ἄλλα μετρίως ἄν τις ὀκταπλασίαν κηρωτὴν μίξειε τῇ λεπίδι , πρὸς δὲ τὰ παλαιὰ πάνυ , τουτέστι τὰ δυσίατα , κᾂν ἑξαπλασίαν ἢ πενταπλασίαν μίξῃς , οὐ βλάψεις , ἰσχυροτέρων γὰρ δέονται . τὴν δὲ περὶ τοῦ φαρμάκου διήγησιν ἔγραψεν ὁ Ἡρακλείδης οὕτως . ἐγχωρεῖ δὲ καὶ ἐπὶ πυρὸς ἀναξηράναντα τὴν λεπίδα χρῆσθαι . βούλεται δ’ ὁ λόγος αὐτῷ , κᾂν ἐν ἄλλῳ τινὶ καιρῷ συντιθῶμεν τὸ φάρμακον , ἀντὶ τῆς ἡλιακῆς θερμασίας χρῆσθαι πυρί . καλλίω μέντοι γίγνεται τὰ τοιαῦτα πάντα κατὰ τὸν θερινὸν ἥλιον ἐν πολλαῖς ἡμέραις λειούμενα , τὰ μὲν δι’ οἴνου , τὰ δὲ δι’ ὄξους . λεπτομερέστερα μὲν οὖν γίγνεται τὰ δι’ ὄξους λειωθέντα καὶ διὰ τοῦτο καθαιρετικώτερά τε καὶ λεπτυντικώτερα καὶ ξηραντικώτερα . πρὸς δὲ τὰς ἐπουλώσεις τὰ δι’ οἴνου βελτίω , καὶ χρεία γε τούτων γίγνεται προξηρανθέντων , εἶτα προκαθαρθέντων τῶν δυσεπουλώτων ἑλκῶν . προξηρανθήσεται μὲν οὖν διὰ τῶν ἰσχυρῶς ξηραινόντων , καθαρθήσεται δὲ διὰ τῶν ῥυπτόντων , ἀπολωθήσεται δὲ διὰ τῶν στυφόντων . ἄλλο . ἐφεξῆς δ’ ἕτερον φάρμακον ἔγραψεν ὁ Ἡρακλείδης ἐκ μὲν τῆς αὐτῆς ὕλης , οὐκ ἰσχυρὸν δὲ διὰ τὸ πολὺ τῆς λιθαργύρου μῖξαι τῷ διφρυγεῖ . τῆς μὲν γὰρ λιθαργύρου πέντε καὶ τριάκοντα δραχμὰς ἀξιοῖ βάλλειν εἰς αὐτὸ , τοῦ διφρυγοῦς δὲ ὀκτώ . καὶ ταῦτα δὲ ἀναλαμβάνει κηρωτῆ , τοῦ μὲν κηροῦ ἐχούσης δραχ . μ΄ . τοῦ δ’ ἐλαίου κο . γ΄ . ἐγὼ δὲ πολλάκις ἐχρησάμην μόνῳ τῷ διφρυγεῖ μετὰ τῆς τοιαύτης κηρωτῆς , οὐδ’ οὖν οὐδ’ αὐτῷ πρὸς τὰ φαγεδαινικὰ καὶ χειρώνεια καὶ σηπεδονώδη , πολὺ γὰρ ἀποδεῖ τῇ δυνάμει τῶν τὰ τοιαῦτα θεραπευόντων , ἀλλ’ ἐπὶ τῶν ἄνευ μεγάλης κακίας δυσεπουλώτων , ὥστε ἂν καὶ λιθάργυρον αὐτῷ τις μίξῃ , καὶ ταύτην πολλὴν ἀσθενὲς ἐργάσεται τὸ φάρμακον . μετὰ δὲ τοῦτο τῆς αὐτῆς ἐπαγγελίας ἐχόμενον γέγραπται φάρμακον τοιόνδε . ♃ κηροῦ δραχ . ιβ΄ . ῥητίνης τερμινθίνης δραχ . γ΄ . λεπίδος δραχ . δ΄ . λαδάνου δραχ . δ΄ . ἀσφάλτου δραχ . γ΄ . τὸ λάδανον τρῖψον κατ’ ἰδίαν καὶ τὴν λεπίδα , εἶτα τὰ ἄλλα τήξας μετὰ μυρσίνου ἐλαίου μίσγε . ἐὰν δὲ ᾖ τὸ λάδανον μαλακὸν , τῆκε . κατὰ τὴν γραφὴν ταύτην ἐνεδείξατο σαφῶς ὁ Ἡρακλείδης , ὅταν μὲν σκληρὸν ᾖ τὸ λάδανον , ἐν τῇ θυείᾳ λειοῦν αὐτὸ μόνον , ὅταν δὲ ὑγρόν τε καὶ μαλακὸν , ἐπὶ πυρὸς διατήκειν ἤτοι μόνον ἢ καὶ μετ’ ἐλαίου βραχέος , ὅπερ ἑοράκατέ με διὰ παντὸς οὐκ ἐπὶ τούτου μόνου , ἀλλὰ καὶ τοῦ ἀμμωνιακοῦ θυμιάματος ποιοῦντα . ἔστι δὲ καὶ τὸ μετὰ τοῦτο γεγραμμένον φάρμακον ὑπὸ τοῦ Ταραντίνου τῆς αὐτῆς ἐπαγγελίας κατὰ τήνδε τὴν συμμετρίαν . ♃ χαλκίτιδος δραχ . κε΄ . καδμείας δραχ . ιβ΄ S " . λεάνας κατ’ ἰδίαν καὶ μίξας οἶνον ἀπαράχυτον καὶ ζέσας κατάχες , ὥστε φυραθῆναι συμμέτρως , εἶτα λέαινε ἄχρι τοῦ ξηρανθῆναι καὶ τήξας κηροῦ δραχ . ν΄ . ῥητίνης τερμινθίνης δραχ . λ΄ . μυρσίνης κο . η΄ . μίσγε τῇ κηρωτῇ ἄπ’ τῶν ξηρῶν δραχ . κ΄ . καὶ τοῦτο τὸ φάρμακον οὐδὲν ἔχει τῶν μαλθακωδῶν . ἐν μέντοι τῇ πρὸς τὴν κηρωτὴν μίξει τὴν προσήκουσαν ἐφ’ ἑκάστου τῶν ἑλκῶν ποσότητι τῆς μίξεως , ὁ γεγυμνασμένος λογικῶς ἐν αἷς ὑπεθέμην μεθόδοις ἐπιτηδείως ἐργάσαιτο . καλῶς δὲ καὶ τὸν ἀπαράχυτον οἶνον , τουτέστιν ᾧ μὴ μέμικται θάλαττα , θερμὸν καταχεῖ τῆς χαλκίτεως καὶ τῆς καδμείας , ὡς ἀφελέσθαι τὴν δριμύτητα τῆς χαλκίτεως βουλόμενος διὰ τῆς θερμασίας αὐτοῦ . ἕτερον δὲ συνεχὲς τούτῳ γέγραπται φάρμακον ἀξιόλογον , ἐκ τοσῶνδε καὶ τοιῶνδε τῶν ἁπλῶν συγκείμενον . ♃ λεπίδος στομώματος δραχ . δ΄ . ἰοῦ ξυστοῦ δραχ . β΄ . ἐν ἐνίοις δὲ τῶν ἀντιγράφων γέγραπται δραχ . α΄ . χρυσοκόλλης δραχ . κε΄ . ἢ ιε΄ . κηροῦ δραχ . κε΄ . ἔν τισι δ’ ἀντιγράφοις οὔτε τὸν κηρὸν οὔτε τὸν ἰὸν εὕρομεν . λεάνας τὰ ἄλλα ﻿ τῆκε τὸν κηρὸν μετ’ ὀλίγης ῥητίνης , ὥστε μὴ κατάσκληρον τὸ φάρμακον εἶναι , καὶ μίξας χρῶ , ἄνωθεν δὲ σπόγγον ἐξ ὄξους ἐκθλίψας ἐπιτίθει . Δημήτριος δὲ ὁ Βιθυνὸς ἔφη , αὐτὴν τὴν χρυσοκόλλαν λίαν κηρῷ θερμῷ ἀναλαμβάνων χρῆσθαι . ἐνεδείξατο καὶ κατὰ τοῦτο τὸ φάρμακον ὁ Ἡρακλείδης ὡς οὐ κατὰ πρώτην χρείαν ἡ ῥητίνη μίγνυται τοῖς τοιούτοις φαρμάκοις , ἀλλ’ ὑπὲρ τοῦ γλισχρότητά τινα παρασχεῖν αὐτοῖς εἰς ἐμπλαστρώδη σύστασιν , καὶ μάλισθ’ ὅταν ὁ κηρὸς ᾖ μήτε λιπαρὸς φύσει μήτε νέος , ἀλλὰ σκληρός τε καὶ αὐχμηρός . ἡ μέντοι τοῦ στομώματος λεπὶς ἰσχυρῶς ξηραίνει πρὸς τῷ καὶ στυπτικὴν ἔχειν δύναμιν . Δημήτριον δ’ ἔφη τὸν Βιθυνὸν ἀναλαμβάνοντα τῷ κηρῷ μόνην τὴν χρυσοκόλλαν οὕτως χρῆσθαι . καὶ καλῶς γε ποιῶν ὁ Δημήτριος οὕτως ἐχρῆτο · καθάπερ κᾀγὼ πολλάκις οὐ χρυσοκόλλαν μόνον , ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον αὐτὸ καθ’ αὑτὸ μετά μαλακοῦ μαλάττων κηροῦ κατὰ τὰ τοιαῦτα χρῶμαι . δῆλον δ’ ὅτι τῶν ἄλλων ἕκαστον εἶπον ὧν διῆλθον ἔμπροσθεν ὠφελεῖν τὰ τοιαῦτα τῶν ἑλκῶν καὶ λεᾶσθαί γέ με καθ’ ἕκαστον , ὧν ἂν θεραπεύω τῶν δυσιάτων ἑλκῶν μετὰ τοῦ κηροῦ συντεθέντα τὰ τοιαῦτα φάρμακα . ποτὲ μὲν γὰρ τὴν χρυσοκόλλαν ἀναλαμβάνω κηρῷ , ποτὲ δὲ τὸν κεκαυμένον χαλκὸν ἢ τὴν λεπίδα , καὶ ταύτην ἤτοι στομώματος ἢ σιδήρου ἢ χαλκοῦ , ποτὲ τὸν ἰὸν ἄκαυστον ἢ κεκαυμένον , ὥσπερ καὶ μίσυ καὶ χαλκῖτιν . ἐνίοτε δὲ καὶ τῶν αὐστηρῶν τι μίγνυμι , περὶ ὧν ἔμπροσθεν εἶπον , ὅταν ἀποκρούσασθαι βουληθῶ τὸ ἐπιῤῥέον , ἐξ ὧν ἐστιν ἥ τε στυπτηρία καὶ τὰ σίδια καὶ ἡ κηκὶς , οἵ τε κύτινοι καὶ τὸ βαλαύστιον , ὅσα τ’ ἄλλα τοιαῦτα . πιστεύσαντες οὖν ἐμοὶ τῶν εἰρημένων ἄχρι τοῦ δεῦρο φαρμάκων ἁπάντων οὐδὲν ἀπόβλητον ὑπάρχειν ἀσκεῖτε τὴν μέθοδον τῆς χρήσεως αὐτῶν , ὅπως ἐπιτυγχάνητε καθάπερ ἐγώ . γεγραμμένων δ’ ἐφεξῆς ὑπὸ τοῦ Ταραντίνου καὶ ἄλλων δύο φαρμάκων ἀξιολόγων , εὔλογον ἔδοξέ μοι κᾀκεῖνα προσθεῖναι . τὸ μὲν οὖν πρότερον αὐτῶν ὡδί πως ἔγραψε . ♃ λεπίδος δραχ . δ΄ . μάννης δραχ . δ΄ . στυπτηρίας σχιστῆς δραχ . β΄ . μίσυος δραχ . β΄ . τρίψας μετὰ ὄξους καὶ κυκλίσκους ποιήσας , ἄγοντας ἀνὰ δραχ . β΄ . ἀπόθου . ὑπὸ δὲ τὴν χρείαν κηροῦ δραχ . δ΄ . ἄλλ . μ΄ . ῥητίνης πιτυΐνης δραχ . β΄ . στέατος ταυρείου δραχ . δ΄ . τήξας καὶ ἐάσας παγῆναι μίσγε τῷ τροχίσκῳ . χρῶ δὲ πρὸς τραύματα ὡς κολλώδει καὶ ἀφλεγμάντῳ . ταῦτα μὲν ὁ Ταραντῖνος . ἐγὼ δὲ τῇ μὲν οὕτως μιχθείσῃ φησὶ χρῆσθαι δέον πρὸς τραύματα , πρὸς μέντοι τὰ κακοήθη τῶν ἑλκῶν οὐ χρὴ μιγνύειν τὴν τοιαύτην κηρωτὴν , ἀλλ’ ἱκανὸς ὁ κηρὸς μόνος , ὡς ἐπὶ τῶν ἔμπροσθεν εἴπομεν . καὶ εἰ δεήσει ποτὲ μῖξαί τι τῶν μαλθακωδῶν αὐτῷ , βραχὺ μύρσινον ἢ κύπρινον ἢ ῥόδινον ἔστω . βλάψεις δ’ οὐδὲν , οὐδ’ εἰ τὴν λάρικα προσαγορευομένην ῥητίνην μίξειας , οὐδὲ τὴν τερμινθίνην , ἧττον μὲν ἐπιτήδειον ὡς πρὸς τὰ τοιαῦτα τῶν ἑλκῶν οὖσαν , οὐ μὴν ἀπόβλητόν γε . τὰς δ’ ἄλλας ῥητίνας οὐ χρὴ μιγνύναι ἄνευ μεγάλης ἀπορίας τῶν προειρημένων . οὕτω δὲ καὶ περὶ στέατος . οὐ γὰρ οὖν οὐδὲ τοῦτο μιγνύναι χρὴ , πλὴν εἰ καὶ τὰ χείλη μαλάττειν ἐθέλῃς . ὅτι δὲ ξηραντικώτερον ὑπάρχει τὸ ταύρειον στέαρ πάντων τῶν ἄλλων , ὅσα τῶν ἡμέρων ζώων ἐστὶν , ἀκηκόατε πολλάκις . ὑπερέχει γὰρ αὐτοῦ λεπτομέρεια , τό τε τοῦ λέοντος καὶ τὸ τῶν παρδάλεων καὶ δηλονότι καὶ τὸ τῆς ὑαίνης . ἄμεινον οὖν , ὅταν δέῃ μιγνύναι στέαρ , τὸ χήνειον ἐμβάλλειν , καὶ μᾶλλόν γε τῶν νομάδων χηνῶν · ἱκανῶς γάρ ἐστι λεπτομερές τε καὶ παρηγορικόν . ἔτι δ’ ἑνὸς ὑπολοίπου γεγραμμένου τοῦ φαρμάκου συνεχοῦς τῷ προγεγραμμένῳ , καθ’ ὃ τὴν ἀρχὴν ἐποιήσατο τῆς διδασκαλίας οὕτως εἰπὼν ὁ Ἡρακλείδης τὸ ἰπωτήριον , καὶ μάλιστα πρὸς τοὺς ἁπαλοχρῶτας , ἐπειδὴ τῆς ἑτέρας ἐστὶν ὕλης τε καὶ δυνάμεως , ἣν ἔφαμεν ἁρμόττειν τοῖς μὴ φέρουσι τῶν ἰσχυρῶν φαρμάκων τὴν προσαγωγὴν , ἀλλὰ δακνομένοις τε καὶ παροξυνομένοις καὶ ῥευματιζομένοις , ἀναβεβλήσθω μὲν ὁ περὶ τούτου λόγος , ὅταν περὶ τῶν τοιούτων φαρμάκων διεξέρχωμαι λεχθησόμενος . νυνὶ δὲ τῇ ἐπὶ τὰ παραπλήσια τοῖς προγεγραμμένοις μεταβήσομαι τοσοῦτον ἔτι προσθεὶς ὑπὲρ αὐτῶν , ὅτι καὶ καθ’ ἕτερον βιβλίον ὁ Ἡρακλείδης ἐπιγεγραμμένον στατιώτην ἔγραψε τὰ αὐτὰ φάρμακα κατὰ τὸ τρίτον ἐν αὐτοῖς τῇ τάξει μόνον ἑαυτῷ διαφωνήσας . ἐνταῦθα μὲν γὰρ ἁπλῶς γέγραπται κηροῦ δραχ . μ΄ . κατὰ δὲ τὸν στρατιώτην πρόσκειται , οἱ δὲ δραχ . ιστ΄ . καὶ βέλτιόν γε τοῦτ’ . ἔστιν . ἡ γὰρ πολλὴ μίξις τοῦ κηροῦ καθαιρεῖ τὴν δύναμιν τοῦ φαρμάκου . τῶν αὐτῶν τούτων φαρμάκων ὁ Ἡρακλείδης μέμνηται κᾀν τοῖς πρὸς τὴν Ἀντιοχίδα γεγραμμένοις αὐτῷ , καὶ πρώτως γε τοῦ πρώτου , καθάπερ ἐν τούτοις καὶ ἐν ἐκείνοις γράφων οὕτως . πρὸς μὲν τὰ ἄγαν πεπαλαιωμένα καὶ τυλώδη χρήσῃ ταύτῃ . λεπίδος μέρος α΄ . ἰοῦ κατὰ τινὰ μὲν τῶν ἀντιγράφων ἀπεστιγμένον τὸ δ΄ . γέγραπται · κατὰ τινὰ δὲ γραμμὴν ἄνωθεν ἔχον μακρὰν , ὥστε ἤτοι μέρη δ΄ . σημαίνειν ἢ τοῦ ἑνὸς τὸ δ΄ . οὕτως δὲ καὶ κατὰ τὰ προειρημένα συγγράμματα διαφερόντως εὗρον αὐτὸ γεγραμμένον , ὥστε καὶ κατὰ τοῦτο χρεία τῆς προκειμένης πραγματείας ἐστὶν , ὅπως ἄν τις ἐπίστηται διαγιγνώσκειν τῶν φαρμάκων τὰς διαφοράς . μόνος γὰρ οὗτος αὐτοῖς κατὰ τρόπον χρήσαιτο . τοῦτο γοῦν αὐτὸ τὸ προκείμενον φάρμακον , ἐὰν μὲν τετραπλάσιον λάβῃ τὸν ἰὸν , ἱκανῶς ἔσται δριμύ . τέταρτον δὲ μέρος ἰοῦ βαλών τις ὡς πρὸς ἓν μέρος τῆς λεπίδος ἕξει μέτριον φάρμακον , ὡς πρὸς τὰ κακοήθη , καὶ μάλιστα , ἐὰν μὴ διὰ κηροῦ μόνου τὴν μίξιν αὐτῶν , ἀλλὰ διὰ κηρωτῆς ποιήσηται . προείρηται δ’ ὅτι καὶ μαλακὸν εἶναι χρὴ καὶ νέον ﻿ τὸν κηρόν · ἐὰν δὲ ἀπορῶ μὲν τοῦ τοιούτου , παρὰ πυρὶ θερμαίνοντες ὃν ἔχομεν ἢ ἐν ἡλίῳ καὶ μαλάττοντες μετ’ ὀλίγου μυρσίνου μίξομεν οὕτως τήν τε λεπίδα καὶ τὸν ἰόν . εἴρηται δὲ καὶ κατὰ τὴν ἀρχὴν τούτου τοῦ γράμματος ὡς εἴη κάλλιστον φάρμακον συγκείμενον ἐκ λεπίδος καὶ ἰοῦ , προσλαβὸν τετραπλάσιον τὸν κηρόν . καὶ διὰ τοῦτο συνεχῶς αὐτῷ χρῶμαι μιγνὺς ὡς τὸ πολὺ καὶ τοῦ κεκαυμένου χαλκοῦ τὸ ἴσον . προστέθεικε δὲ τῇ χρήσει τοῦ φαρμάκου τούτου κατὰ τὸ πρὸς τὴν Ἀντιοχίδα γεγραμμένον αὐτῷ βιβλίον ὁ Ταραντῖνος , ἃ διὰ τῶν ἔμπροσθεν ὧν εἶπον συγγραμμάτων αὐτοῦ οὐ προσέθηκεν . ὅλην οὖν αὐτοῦ γράψω τὴν ῥῆσιν οὕτως ἔχουσαν . πρὸς μὲν τὰ ἄγαν πεπαλαιωμένα καὶ τυλώδη χρήσῃ ταύτῃ . λεπίδος μέρος ἓν , ἰοῦ τέταρτον , λεάνασα μυρσίνῃ κηρωτῇ ὀκταπλῇ σκληρᾷ , ἀναλαμβάνουσα χρῶ , προκατανίψασα τὸ ἕλκος ὕδατι ψυχρῷ . προσέθηκε μὲν καὶ ὅτι προκατανίψαι χρὴ τὸ ἕλκος ὕδατι ψυχρῷ . νῦν οὖν ἤδη γράψω τὰ παραλελειμμένα μοι τῶν ὑπ’ Ἀνδρομάχου γεγραμμένων ἐπὶ τὴν αὐτὴν ἐπαγγελίαν . τὰς γὰρ ἐμπλάστρους μόνας διῆλθον ἔμπροσθεν . ὅσα δὲ φάρμακα διὰ τροχίσκων προπαρεσκευασμένα μιγνυμένων κηρωταῖς ἐπὶ τῆς χρείας ἐπουλωτικά φησιν εἶναι τῶν δυσιάτων ἑλκῶν ἢ ὅσα ξηρὰ καταπαστὰ , ταῦτα προσθήσω νῦν , ἀρξάμενος ἀπὸ τοῦ γεγραμμένου κατὰ τὰ ξηρὰ πλησίον τοῦ τέλους .
Lemmas: [ περί ὁ ὑπό Ἡρακλείδης γράφω . ] καιρός οὖν ἤδη καί ὁ ὑπό Ἡρακλείδης ὁ Ταραντῖνος γράφω ἐν ὁ πρός Ἀστυδάμας βίβλος μνημονεύω . πιστός γάρ ἀνήρ εἴπερ τις ἄλλος εἰμί , ὁ διά ὁ πεῖρα αὐτός κρίνω μόνος γράφω . οὗτος οὖν ὁ ἀνήρ κατά λέξις οὕτως γράφω . πρός ὁ παλαιός ἕλκος . λεπίς μέρος εἷς , ἰός ξυστός μέρος δʹ . κηρωτή μυρσίνη προσαναλαμβάνω ὀκταπλῇ . ὁ μέν οὖν Ἡρακλείδης , ὡς ἄν ἰατρός γράφω ὑπόμνημα , προσγράφω , κηρωτή μυρσίνη ἀναλαμβάνω . τολμηρός δέ οὕτως εἰμί πολύς ὁ νῦν , ὡς πρό ὁ παρά διδάσκαλος κτάομαι τις ἕξις ἰατρικός , ἐκ ὁ τοιοῦτος βιβλίον ὁρμάω χράω καλός φάρμακον ἀμέθοδος καί διά οὗτος πολλάκις ἀποτυγχάνω . αὐτίκα γε τοι ὁ μυρσίνη κηρωτή ἔξεστι ἐλαχύς τε καί πολύς μείγνυμι ποτέ μέν ὑγρός τε καί μαλακός χράω ὁ φάρμακον , ποτέ δέ σκληρός καί ξηρός , κατά μέν ὁ πρῶτος ἐπίθεσις ἐν πλατύς στοχασμός , καθά λέγω πρόσθεν , ἐν δέ ὁ δεύτερος χρῆσις πλησίος ἀφικνέομαι , ὡς δείκνυμι . βλέπω γάρ ὁ ἕλκος , εἰ μέν ἐνδεής ξηραίνω , σφοδρός ἐργάζομαι ὁ φάρμακον , ὡς μάλα ξηραίνω · εἰ δέ ἐπί πολύς ἤ δέω , μαλακός αὐτός ποιέω πολύς μείγνυμι ὁ μυρσίνη κηρωτή . ὁ γάρ ὁ μεταλλικός δύναμις οὐ μόνος ὑπό οὗτος , ἀλλά καί πᾶς κηρωτή ἐκλύω . ἑξῆς δέ οὗτος προσγράφω , ἄλλος · προσυπακούω δέ χρή δηλονότι δύναμις · ὑποτάσσω οὗτος . λεπίς λεαίνω ἐπιχέω ὄξος καί τρίβω ὑπό κύων , μέλι ποιέω πάχος ἤ ἕψω . ὅταν δέ ξηρός γίγνομαι , προσεπιλεαίνω μείγνυμι κηρωτή μέρος ὀκτώ καί χράω πρός τε ὁ πρόσφατος τραῦμα καί ὁ παλαιός ἕλκος καί σύρμα καί τρῖμμα καί χίμεθλον ὁ μή ἄγαν ἑλκώδης . γιγνώσκω δέ σύ χρή καί περί ὅδε ὁ φάρμακον οὗτος . πρός μέν ὁ ἄλλος μέτριος ἄν τις ὀκταπλάσιος κηρωτή μείγνυμι ὁ λεπίς , πρός δέ ὁ παλαιός πάνυ , τουτέστι ὁ δυσίατος , ἔͅν ἑξαπλάσιος ἤ πενταπλάσιος μείγνυμι , οὐ βλάπτω , ἰσχυρός γάρ δέω . ὁ δέ περί ὁ φάρμακον διήγησις γράφω ὁ Ἡρακλείδης οὕτως . ἐγχωρέω δέ καί ἐπί πῦρ ἀναξηραίνω ὁ λεπίς χράω . βούλομαι δέ ὁ λόγος αὐτός , ἔͅν ἐν ἄλλος τις καιρός συντίθημι ὁ φάρμακον , ἀντί ὁ ἡλιακός θερμασία χράω πῦρ . καλός μέντοι γίγνομαι ὁ τοιοῦτος πᾶς κατά ὁ θερινός ἥλιος ἐν πολύς ἡμέρα λειόω , ὁ μέν διά οἶνος , ὁ δέ διά ὄξος . λεπτομερής μέν οὖν γίγνομαι ὁ διά ὄξος λειόω καί διά οὗτος καθαιρετικός τε καί λεπτυντικός καί ξηραντικός . πρός δέ ὁ ἐπούλωσις ὁ διά οἶνος ἀγαθός , καί χρεία γε οὗτος γίγνομαι προξηραίνω , εἶτα προκαθαίρω ὁ δυσεπούλωτος ἕλκος . προξηραίνω μέν οὖν διά ὁ ἰσχυρός ξηραίνω , καθαίρω δέ διά ὁ ῥύπτω , ἀπολόω δέ διά ὁ στύφω . ἄλλος . ἐφεξῆς δέ ἕτερος φάρμακον γράφω ὁ Ἡρακλείδης ἐκ μέν ὁ αὐτός ὕλη , οὐ ἰσχυρός δέ διά ὁ πολύς ὁ λιθάργυρος μείγνυμι ὁ διφρυγής . ὁ μέν γάρ λιθάργυρος πέντε καί τριάκοντα δραχμή ἀξιόω βάλλω εἰς αὐτός , ὁ διφρυγής δέ ὀκτώ . καί οὗτος δέ ἀναλαμβάνω κηρωτή , ὁ μέν κηρός ἔχω δραχ . μʹ . ὁ δέ ἔλαιον ο . γʹ . ἐγώ δέ πολλάκις χράω μόνος ὁ διφρυγής μετά ὁ τοιοῦτος κηρωτή , οὐδέ οὖν οὐδέ αὐτός πρός ὁ φαγεδαινικός καί χειρώνειος καί σηπεδονώδης , πολύς γάρ ἀποδέω ὁ δύναμις ὁ ὁ τοιοῦτος θεραπεύω , ἀλλά ἐπί ὁ ἄνευ μέγας κακία δυσεπούλωτος , ὥστε ἐάν καί λιθάργυρος αὐτός τις μείγνυμι , καί οὗτος πολύς ἀσθενής ἐργάζομαι ὁ φάρμακον . μετά δέ οὗτος ὁ αὐτός ἐπαγγελία ἔχω γράφω φάρμακον τοιόσδε . ♃ κηρός δραχ . ιβʹ . ῥητίνη τερμίνθινος δραχ . γʹ . λεπίς δραχ . δʹ . λάδανον δραχ . δʹ . ἄσφαλτος δραχ . γʹ . ὁ λάδανον τρίβω κατά ἴδιος καί ὁ λεπίς , εἶτα ὁ ἄλλος τήκω μετά μύρσινος ἔλαιον μείγνυμι . ἐάν δέ εἰμί ὁ λάδανον μαλακός , τήκω . κατά ὁ γραφή οὗτος ἐνδείκνυμι σαφής ὁ Ἡρακλείδης , ὅταν μέν σκληρός εἰμί ὁ λάδανον , ἐν ὁ θυεία λειόω αὐτός μόνος , ὅταν δέ ὑγρός τε καί μαλακός , ἐπί πῦρ διατήκω ἤτοι μόνος ἤ καί μετά ἔλαιον βραχύς , ὅς ὁράω ἐγώ διά πᾶς οὐ ἐπί οὗτος μόνος , ἀλλά καί ὁ ἀμμωνιακόν θυμίαμα ποιέω . εἰμί δέ καί ὁ μετά οὗτος γράφω φάρμακον ὑπό ὁ Ταραντῖνος ὁ αὐτός ἐπαγγελία κατά ὅδε ὁ συμμετρία . ♃ χαλκῖτις δραχ . κε# . καδμία δραχ . ιβʹ S " . λεαίνω κατά ἴδιος καί μείγνυμι οἶνος ἀπαράχυτος καί ζέω καταχέω , ὥστε φυράω σύμμετρος , εἶτα λεαίνω ἄχρι ὁ ξηραίνω καί τήκω κηρός δραχ . νʹ . ῥητίνη τερμίνθινος δραχ . λʹ . μυρσίνη κοʹ . ηʹ . μείγνυμι ὁ κηρωτή ἀπό ὁ ξηρός δραχ . ἄν . καί οὗτος ὁ φάρμακον οὐδείς ἔχω ὁ μαλθακώδης . ἐν μέντοι ὁ πρός ὁ κηρωτή μίξις ὁ προσήκω ἐπί ἕκαστος ὁ ἕλκος ποσότης ὁ μίξις , ὁ γυμνάζω λογικός ἐν ὅς ὑποτίθημι μέθοδος ἐπιτήδειος ἐργάζομαι . καλός δέ καί ὁ ἀπαράχυτος οἶνος , τουτέστι ὅς μή μείγνυμι θάλασσα , θερμός καταχέω ὁ χαλκῖτις καί ὁ καδμία , ὡς ἀφαιρέω ὁ δριμύτης ὁ χαλκῖτις βούλομαι διά ὁ θερμασία αὐτός . ἕτερος δέ συνεχής οὗτος γράφω φάρμακον ἀξιόλογος , ἐκ τοσόσδε καί τοιόσδε ὁ ἁπλόος σύγκειμαι . ♃ λεπίς στόμωμα δραχ . δʹ . ἰός ξυστός δραχ . βʹ . ἐν ἔνιοι δέ ὁ ἀντίγραφος γράφω δραχ . αʹ . χρυσοκόλλα δραχ . κε# . ἤ ιεʹ . κηρός δραχ . κε# . ἐν τις δέ ἀντίγραφος οὔτε ὁ κηρός οὔτε ὁ ἰός εὑρίσκω . λεαίνω ὁ ἄλλος ﻿ τήκω ὁ κηρός μετά ὀλίγος ῥητίνη , ὥστε μή κατάσκληρος ὁ φάρμακον εἰμί , καί μείγνυμι χράω , ἄνωθεν δέ σπόγγος ἐκ ὄξος ἐκθλίβω ἐπιτίθημι . Δημήτριος δέ ὁ Βιθυνός φημί , αὐτός ὁ χρυσοκόλλα λίαν κηρός θερμός ἀναλαμβάνω χράω . ἐνδείκνυμι καί κατά οὗτος ὁ φάρμακον ὁ Ἡρακλείδης ὡς οὐ κατά πρῶτος χρεία ὁ ῥητίνη μείγνυμι ὁ τοιοῦτος φάρμακον , ἀλλά ὑπέρ ὁ γλισχρότης τις παρέχω αὐτός εἰς ἐμπλαστρώδης σύστασις , καί μάλα ὅταν ὁ κηρός εἰμί μήτε λιπαρός φύσις μήτε νέος , ἀλλά σκληρός τε καί αὐχμηρός . ὁ μέντοι ὁ στόμωμα λεπίς ἰσχυρός ξηραίνω πρός ὁ καί στυπτικός ἔχω δύναμις . Δημήτριος δέ φημί ὁ Βιθυνός ἀναλαμβάνω ὁ κηρός μόνος ὁ χρυσοκόλλα οὕτως χράω . καί καλός γε ποιέω ὁ Δημήτριος οὕτως χράω · καθά ἐͅγώ πολλάκις οὐ χρυσοκόλλα μόνος , ἀλλά καί ὁ ἄλλος ἕκαστος αὐτός κατά ἑαυτοῦ μετά μαλακός μαλάσσω κηρός κατά ὁ τοιοῦτος χράω . δῆλος δέ ὅτι ὁ ἄλλος ἕκαστος λέγω ὅς διέρχομαι ἔμπροσθεν ὠφελέω ὁ τοιοῦτος ὁ ἕλκος καί λεάζω γε ἐγώ κατά ἕκαστος , ὅς ἄν θεραπεύω ὁ δυσίατος ἕλκος μετά ὁ κηρός συντίθημι ὁ τοιοῦτος φάρμακον . ποτέ μέν γάρ ὁ χρυσοκόλλα ἀναλαμβάνω κηρός , ποτέ δέ ὁ καίω χαλκός ἤ ὁ λεπίς , καί οὗτος ἤτοι στόμωμα ἤ σίδηρος ἤ χαλκός , ποτέ ὁ ἰός ἄκαυστος ἤ καίω , ὥσπερ καί μίσυ καί χαλκῖτις . ἐνίοτε δέ καί ὁ αὐστηρός τις μείγνυμι , περί ὅς ἔμπροσθεν λέγω , ὅταν ἀποκρούω βούλομαι ὁ ἐπιρρέω , ἐκ ὅς εἰμί ὁ τε στυπτηρία καί ὁ σίδιον καί ὁ κηκίς , ὁ τε κύτινος καί ὁ βαλαύστιον , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος . πιστεύω οὖν ἐγώ ὁ λέγω ἄχρι ὁ δεῦρο φάρμακον ἅπας οὐδείς ἀπόβλητος ὑπάρχω ἀσκέω ὁ μέθοδος ὁ χρῆσις αὐτός , ὅπως ἐπιτυγχάνω καθά ἐγώ . γράφω δέ ἐφεξῆς ὑπό ὁ Ταραντῖνος καί ἄλλος δύο φάρμακον ἀξιόλογος , εὔλογος δοκέω ἐγώ κοᾀκίς προστίθημι . ὁ μέν οὖν πρότερος αὐτός ὡδί πως γράφω . ♃ λεπίς δραχ . δʹ . μάννα δραχ . δʹ . στυπτηρία σχιστός δραχ . βʹ . μίσυ δραχ . βʹ . τρίβω μετά ὄξος καί κυκλίσκος ποιέω , ἄγω ἀνά δραχ . βʹ . ἀποτίθημι . ὑπό δέ ὁ χρεία κηρός δραχ . δʹ . ὅλλς . μʹ . ῥητίνη πιτύινος δραχ . βʹ . στέαρ ταύρειος δραχ . δʹ . τήκω καί ἐάω πάσσω μείγνυμι ὁ τρόχισκος . χράω δέ πρός τραῦμα ὡς κολλώδης καί ἀφλέγμαντος . οὗτος μέν ὁ Ταραντῖνος . ἐγώ δέ ὁ μέν οὕτως μείγνυμι φημί χράω δέω πρός τραῦμα , πρός μέντοι ὁ κακοήθης ὁ ἕλκος οὐ χρή μείγνυμι ὁ τοιοῦτος κηρωτή , ἀλλά ἱκανός ὁ κηρός μόνος , ὡς ἐπί ὁ ἔμπροσθεν λέγω . καί εἰ δέω ποτέ μείγνυμι τις ὁ μαλθακώδης αὐτός , βραχύς μύρσινος ἤ κύπρινος ἤ ῥόδινος εἰμί . βλάπτω δέ οὐδείς , οὐδέ εἰ ὁ λάριξ προσαγορεύω ῥητίνη μείγνυμι , οὐδέ ὁ τερμίνθινος , ἥσσων μέν ἐπιτήδειος ὡς πρός ὁ τοιοῦτος ὁ ἕλκος εἰμί , οὐ μήν ἀπόβλητος γε . ὁ δέ ἄλλος ῥητίνη οὐ χρή μείγνυμι ἄνευ μέγας ἀπορία ὁ προλέγω . οὕτως δέ καί περί στέαρ . οὐ γάρ οὖν οὐδέ οὗτος μείγνυμι χρή , πλήν εἰ καί ὁ χεῖλος μαλάσσω ἐθέλω . ὅτι δέ ξηραντικός ὑπάρχω ὁ ταύρειος στέαρ πᾶς ὁ ἄλλος , ὅσος ὁ ἥμερος ζῷον εἰμί , ἀκούω πολλάκις . ὑπερέχω γάρ αὐτός λεπτομέρεια , ὁ τε ὁ λέων καί ὁ ὁ πάρδαλις καί δηλονότι καί ὁ ὁ ὕαινα . ἀγαθός οὖν , ὅταν δέω μείγνυμι στέαρ , ὁ χήνειος ἐμβάλλω , καί μάλα γε ὁ νομάς χήν · ἱκανός γάρ εἰμί λεπτομερής τε καί παρηγορικός . ἔτι δέ εἷς ὑπόλοιπος γράφω ὁ φάρμακον συνεχής ὁ προγράφω , κατά ὅς ὁ ἀρχή ποιέω ὁ διδασκαλία οὕτως λέγω ὁ Ἡρακλείδης ὁ ἰπωτήριον , καί μάλα πρός ὁ ἁπαλοχρῶτης , ἐπειδή ὁ ἕτερος εἰμί ὕλη τε καί δύναμις , ὅς φημί ἁρμόζω ὁ μή φέρω ὁ ἰσχυρός φάρμακον ὁ προσαγωγή , ἀλλά δάκνω τε καί παροξύνω καί ῥευματίζομαι , ἀναβάλλω μέν ὁ περί οὗτος λόγος , ὅταν περί ὁ τοιοῦτος φάρμακον διεξέρχομαι λέγω . νυνί δέ ὁ ἐπί ὁ παραπλήσιος ὁ προγράφω μεταβαίνω τοσοῦτος ἔτι προστίθημι ὑπέρ αὐτός , ὅτι καί κατά ἕτερος βιβλίον ὁ Ἡρακλείδης ἐπιγράφω στατιώτης γράφω ὁ αὐτός φάρμακον κατά ὁ τρίτος ἐν αὐτός ὁ τάξις μόνος ἑαυτοῦ διαφωνέω . ἐνταῦθα μέν γάρ ἁπλῶς γράφω κηρός δραχ . μʹ . κατά δέ ὁ στρατιώτης πρόσκειμαι , ὁ δέ δραχ . ιστʹ . καί ἀγαθός γε οὗτος . εἰμί . ὁ γάρ πολύς μίξις ὁ κηρός καθαιρέω ὁ δύναμις ὁ φάρμακον . ὁ αὐτός οὗτος φάρμακον ὁ Ἡρακλείδης μιμνῄσκω εἰͅν ὁ πρός ὁ Ἀντιοχίς γράφω αὐτός , καί πρῶτος γε ὁ πρῶτος , καθά ἐν οὗτος καί ἐν ἐκεῖνος γράφω οὕτως . πρός μέν ὁ ἄγαν παλαιόω καί τυλώδης χράω οὗτος . λεπίς μέρος αʹ . ἰός κατά τις μέν ὁ ἀντίγραφος ἀποστίζω ὁ δʹ . γράφω · κατά τις δέ γραμμή ἄνωθεν ἔχω μακρός , ὥστε ἤτοι μέρος δʹ . σημαίνω ἤ ὁ εἷς ὁ δʹ . οὕτως δέ καί κατά ὁ προλέγω σύγγραμμα διαφερόντως εὑρίσκω αὐτός γράφω , ὥστε καί κατά οὗτος χρεία ὁ πρόκειμαι πραγματεία εἰμί , ὅπως ἄν τις ἐπίσταμαι διαγιγνώσκω ὁ φάρμακον ὁ διαφορά . μόνος γάρ οὗτος αὐτός κατά τρόπος χράω . οὗτος γοῦν αὐτός ὁ πρόκειμαι φάρμακον , ἐάν μέν τετραπλάσιος λαμβάνω ὁ ἰός , ἱκανός εἰμί δριμύς . τέταρτος δέ μέρος ἰός βάλλω τις ὡς πρός εἷς μέρος ὁ λεπίς ἔχω μέτριος φάρμακον , ὡς πρός ὁ κακοήθης , καί μάλα , ἐάν μή διά κηρός μόνος ὁ μίξις αὐτός , ἀλλά διά κηρωτή ποιέω . προλέγω δέ ὅτι καί μαλακός εἰμί χρή καί νέος ﻿ ὁ κηρός · ἐάν δέ ἀπορέω μέν ὁ τοιοῦτος , παρά πῦρ θερμαίνω ὅς ἔχω ἤ ἐν ἥλιος καί μαλάσσω μετά ὀλίγος μύρσινος μείγνυμι οὕτως ὁ τε λεπίς καί ὁ ἰός . λέγω δέ καί κατά ὁ ἀρχή οὗτος ὁ γράμμα ὡς εἰμί καλός φάρμακον σύγκειμαι ἐκ λεπίς καί ἰός , προσλαμβάνω τετραπλάσιος ὁ κηρός . καί διά οὗτος συνεχής αὐτός χράω μείγνυμι ὡς ὁ πολύς καί ὁ καίω χαλκός ὁ ἴσος . προστίθημι δέ ὁ χρῆσις ὁ φάρμακον οὗτος κατά ὁ πρός ὁ Ἀντιοχίς γράφω αὐτός βιβλίον ὁ Ταραντῖνος , ὅς διά ὁ ἔμπροσθεν ὅς λέγω σύγγραμμα αὐτός οὐ προστίθημι . ὅλος οὖν αὐτός γράφω ὁ ῥῆσις οὕτως ἔχω . πρός μέν ὁ ἄγαν παλαιόω καί τυλώδης χράω οὗτος . λεπίς μέρος εἷς , ἰός τέταρτος , λεαίνω μυρσίνη κηρωτή ὀκταπλόος σκληρός , ἀναλαμβάνω χράω , προκατανίζω ὁ ἕλκος ὕδωρ ψυχρός . προστίθημι μέν καί ὅτι προκατανίζω χρή ὁ ἕλκος ὕδωρ ψυχρός . νῦν οὖν ἤδη γράφω ὁ παραλείπω ἐγώ ὁ ὑπό Ἀνδρόμαχος γράφω ἐπί ὁ αὐτός ἐπαγγελία . ὁ γάρ ἔμπλαστρος μόνος διέρχομαι ἔμπροσθεν . ὅσος δέ φάρμακον διά τρόχισκος προπαρασκευάζω μείγνυμι κηρωτή ἐπί ὁ χρεία ἐπουλωτικός φημί εἰμί ὁ δυσίατος ἕλκος ἤ ὅσος ξηρός καταπαστός , οὗτος προστίθημι νῦν , ἄρχω ἀπό ὁ γράφω κατά ὁ ξηρός πλησίον ὁ τέλος .