galenus.de-compositione-medicamentorum-per-genera-libri-vii 6.1
Τὰς πολυχρήστους ὀνομαζομένας ἐμπλάστρους , ἐπειδὴ πολλαῖς διαθέσεσιν ἁρμόττουσι , διελόμενος , ἐν μὲν τῷ πρὸ τούτου γράμματι τὰς δυναμένας ἅμα τοῖς ἄλλοις οἷς ἐπαγγέλλονται καὶ τὰ δυσθεράπευτα τῶν ἑλκῶν ἰᾶσθαι , συνήθροισα . νυνὶ δ’ ἐφ’ ἕτερον γένος τῶν πολυχρήστων ἐμπλάστρων μεταβήσομαι πρὸς ἄλλα τε πολλὰ ποιούσης ἑκάστης καὶ μέντοι καὶ πρὸς τὰ σηπόμενα τῶν μορίων , ἑτέρας ὄντα διαθέσεως , ταῦτα τῶν ἰδίως δυσθεραπεύτων ὀνομαζομένων ἑλκῶν . ἐπὶ μὲν γὰρ τούτων ἡ σηπεδὼν ἐπινέμεται καὶ διὰ τοῦτο καλοῦσι τὰς διαθέσεις ταύτας οἱ πολλοὶ τῶν ἰατρῶν νομὰς , ἐπ’ ἐκείνων δὲ περιγέγραπται καθ’ ἓν χωρίον ἄνευ σηπεδόνος , ὥστε καὶ τὰς φαγεδαίνας ὀνομαζομένας ἀνεσθίειν μὲν τὰ συνεχῆ , χωρὶς μέντοι τοῦ σήπειν αὐτὰ καὶ πυρετοὺς ἐπιφέρειν , ὅπερ εἴωθεν ἀκολουθεῖν τοῖς μετὰ σηπεδόνος νομώδεσι . κεφάλαιον δὲ τῆς ἰάσεως ἦν , ἐπὶ μὲν τοῦ προειρημένου γένους τῶν δυσθεραπεύτων ἑλκῶν , ἃ καὶ χειρώνεια καλοῦσιν , εὑρεῖν φάρμακα , καθόσον οἷόν τε μὴ δάκνοντα μὲν , ἰσχυρῶς δὲ ξηραίνοντα . ταυτὶ δὲ τὰ νῦν γραφησόμενα δακνώδη πάντ’ ἐστὶν , εἴ τις αὐτοῖς ἀκράτοις ἄνευ τοῦ μιχθῆναι κηρωτῇ χρῷτο . μιγνύμενα δὲ κηρωτῇ καθῇραι μὲν ἕλκος ῥυπαρὸν καὶ σαρκῶσαι δύναται καί τινα καὶ διαφορῆσαι σκληρότητα καὶ τάσιν , οὐ μὴν τὰ δυσθεράπευτά γε ἰᾶσθαι . δηλοῖ δ’ αὐτῶν τὴν δύναμιν τὰ πάθη πρὸς ἃ πεπίστευται παραλαμβάνεσθαι καλῶς · ὃ καὶ κατὰ τὸν ἔμπροσθεν εἴρηται λόγον καὶ νῦν ἐρῶ , μεμνῆσθαι χρὴ τῶν γεγραμμένων ἐν τῇ περὶ τῶν ἁπλῶν φαρμάκων πραγματείᾳ , κατὰ μὲν τὰ πρῶτα βιβλία τὴν μέθοδον εἰπόντος μου , καθ’ ἣν εὑρίσκονται τῶν φαρμάκων αἱ δυνάμεις , μετὰ τοῦ καὶ γυμνάσασθαι κατ’ αὐτὴν ἐπὶ παραδειγμάτων πλειόνων , ἐν δὲ τοῖς ἑξῆς ἑκάστου κατ’ ὄνομα μνημονεύσαντος . ὁ γὰρ ἐκείνων μεμνημένος εὐκόλως παρακολουθήσει τῷ λογισμῷ τῶν συνθέντων ταυτὶ τὰ φάρμακα τὰ νῦν ἡμῖν προκείμενα καὶ δηλονότι καὶ αὐτὸς ἕτερα συνθήσει , καθ’ ὃν ἂν χρόνον ἀπορῇ τῶν ἤδη προπεπειραμένων . πολλὰ γὰρ τοιαῦτα συμβαίνει πολλοῖς ἐν ἀποδημίαις , ταῖς τε ἄλλαις καὶ μάλιστα ταῖς κατὰ πλοῦν , ὅπου γε καὶ κατὰ χώραν μενόντων ἀπώλετό τινων ἡ παρασκευὴ τῶν φαρμάκων , ἐξ ὧν ἐθεράπευον τοὺς δεομένους , ὥσθ’ ὑπὸ λύπης αὐτοὺς συντακέντας ἀποθανεῖν . ἄριστον μὲν οὖν ἤδη τοῖς πεῖραν δεδωκόσι φαρμάκοις χρῆσθαι κατὰ τὴν εἰρημένην μέθοδον . εἰ δ’ , ὡς ἔφην , ἀπορήσαιμέν ποτε τούτων , ἕξιν ἔχειν αὐτοὺς τοιαύτην , ὡς δύνασθαι συντιθέναι παραπλήσια τοῖς ἤδη δεδωκόσιν ἱκανὴν πεῖραν , ὥσπερ πολλάκις κᾀμὲ ὁρᾶτε πράττοντα κατά γε τὰς ἀποδημίας καὶ ἄλλως . ἔνια γοῦν τῶν αὐτοσχεδιασθέντων ἐν τοιαύταις περιστάσεσι βασανισθέντα τῇ πείρᾳ τῶν ἐνδοξοτάτων οὐδὲν ἐφάνη χείρω . τὴν μὲν γὰρ πρώτην αὐτῶν σύνθεσιν ἐκ στοχασμοῦ τεχνικοῦ ποιούμεθα , μετὰ ταῦτα δὲ ἀπὸ τῆς πείρας , ἐνίων μὲν φανέντων δοκιμωτάτων , ἐνίων δ’ ἀπολειπομένων τοῦ σκοποῦ , δευτέρα πάλιν ἐπανόρθωσις γίνεται . καὶ τρίτη δ’ ἐνίοτε πρὸς τὸ τέλειον ἄγουσα τῆς ἐπαγγελίας αὐτά . χωρὶς δὲ τῆς εἰρημένης μεθόδου κατά τε τὰ πρόσθεν ὑπομνήματα καὶ κατὰ τῆς θεραπευτικῆς πραγματείας , χρήσασθαί τε τοῖς ἔμπροσθεν εἰρημένοις ὀρθῶς ἀδύνατον , αὐτόν τε συνθεῖναι παραπλησίως ἐκείνοις ἔτι γε ἀδυνατώτερον . ἤδη τοίνυν ἄρξομαι τῶν τοιούτων ἐμπλάστρων . τὴν διὰ βοτανῶν γεγράφασιν ἅπαντες σχεδὸν οἱ τὰς ἐνδόξους ἐμπλάστρους ἀθροίσαντες ἐν γραφαῖς βίβλου μιᾶς ἢ πλειόνων , οὐ πολὺ διαφερόμενοι τῇ συμμετρίᾳ τῶν μιγνυμένων φαρμάκων ἁπλῶν . ἄρξομαι δὴ κᾀνταῦθα τῶν τῷ Κρίτωνι γεγραμμένων , πρῶτον μνημονεύων ἃν Κρίτων ἔγραψεν ἐμπλάστρους ἐν τῷ δ΄ . περὶ τῶν ἁπλῶν φαρμάκων αὐτῇ λέξει .
Lemmas: ὁ πολύχρηστος ὀνομάζω ἔμπλαστρος , ἐπειδή πολύς διάθεσις ἁρμόζω , διαιρέω , ἐν μέν ὁ πρό οὗτος γράμμα ὁ δύναμαι ἅμα ὁ ἄλλος ὅς ἐπαγγέλλω καί ὁ δυσθεράπευτος ὁ ἕλκος ἰάομαι , συναθροίζω . νυνί δέ ἐπί ἕτερος γένος ὁ πολύχρηστος ἔμπλαστρος μεταβαίνω πρός ἄλλος τε πολύς ποιέω ἕκαστος καί μέντοι καί πρός ὁ σήπω ὁ μόριον , ἕτερος εἰμί διάθεσις , οὗτος ὁ ἴδιος δυσθεράπευτος ὀνομάζω ἕλκος . ἐπί μέν γάρ οὗτος ὁ σηπεδών ἐπινέμω καί διά οὗτος καλέω ὁ διάθεσις οὗτος ὁ πολύς ὁ ἰατρός νομή , ἐπί ἐκεῖνος δέ περιγράφω κατά εἷς χωρίον ἄνευ σηπεδών , ὥστε καί ὁ φαγέδαινα ὀνομάζω ἀνεσθίω μέν ὁ συνεχής , χωρίς μέντοι ὁ σήπω αὐτός καί πυρετός ἐπιφέρω , ὅς εἴωθα ἀκολουθέω ὁ μετά σηπεδών νομώδης . κεφάλαιος δέ ὁ ἴασις εἰμί , ἐπί μέν ὁ προλέγω γένος ὁ δυσθεράπευτος ἕλκος , ὅς καί χειρώνειος καλέω , εὑρίσκω φάρμακον , καθόσον οἷος τε μή δάκνω μέν , ἰσχυρός δέ ξηραίνω . οὗτος δέ ὁ νῦν γράφω δακνώδης πᾶς εἰμί , εἰ τις αὐτός ἄκρατος ἄνευ ὁ μείγνυμι κηρωτή χράω . μείγνυμι δέ κηρωτή κεάθͅρυμι μέν ἕλκος ῥυπαρός καί σαρκόω δύναμαι καί τις καί διαφορέω σκληρότης καί τάσις , οὐ μήν ὁ δυσθεράπευτος γε ἰάομαι . δηλόω δέ αὐτός ὁ δύναμις ὁ πάθος πρός ὅς πιστεύω παραλαμβάνω καλός · ὅς καί κατά ὁ ἔμπροσθεν λέγω λόγος καί νῦν λέγω , μιμνῄσκω χρή ὁ γράφω ἐν ὁ περί ὁ ἁπλόος φάρμακον πραγματεία , κατά μέν ὁ πρῶτος βιβλίον ὁ μέθοδος λέγω ἐγώ , κατά ὅς εὑρίσκω ὁ φάρμακον ὁ δύναμις , μετά ὁ καί γυμνάζω κατά αὐτός ἐπί παράδειγμα πολύς , ἐν δέ ὁ ἑξῆς ἕκαστος κατά ὄνομα μνημονεύω . ὁ γάρ ἐκεῖνος μιμνῄσκω εὔκολος παρακολουθέω ὁ λογισμός ὁ συντίθημι οὗτος ὁ φάρμακον ὁ νῦν ἐγώ πρόκειμαι καί δηλονότι καί αὐτός ἕτερος συντίθημι , κατά ὅς ἄν χρόνος ἀφοράω ὁ ἤδη προπειράω . πολύς γάρ τοιοῦτος συμβαίνω πολύς ἐν ἀποδημία , ὁ τε ἄλλος καί μάλα ὁ κατά πλόος , ὅπου γε καί κατά χώρα μένω ἀπόλλυμι τις ὁ παρασκευή ὁ φάρμακον , ἐκ ὅς θεραπεύω ὁ δέω , ὥστε ὑπό λύπη αὐτός συντήκω ἀποθνῄσκω . ἀγαθός μέν οὖν ἤδη ὁ πεῖρα δίδωμι φάρμακον χράω κατά ὁ λέγω μέθοδος . εἰ δέ , ὡς φημί , ἀπορέω ποτέ οὗτος , ἕξις ἔχω αὐτός τοιοῦτος , ὡς δύναμαι συντίθημι παραπλήσιος ὁ ἤδη δίδωμι ἱκανός πεῖρα , ὥσπερ πολλάκις κᾀμὲ ὁράω πράσσω κατά γε ὁ ἀποδημία καί ἄλλος . ἔνιοι γοῦν ὁ αὐτοσχεδιάζω ἐν τοιοῦτος περίστασις βασανίζω ὁ πεῖρα ὁ ἔνδοξος οὐδείς φαίνω κακός . ὁ μέν γάρ πρῶτος αὐτός σύνθεσις ἐκ στοχασμός τεχνικός ποιέω , μετά οὗτος δέ ἀπό ὁ πεῖρα , ἔνιοι μέν φαίνω δόκιμος , ἔνιοι δέ ἀπολείπω ὁ σκοπός , δεύτερος πάλιν ἐπανόρθωσις γίγνομαι . καί τρίτος δέ ἐνίοτε πρός ὁ τέλειος ἄγω ὁ ἐπαγγελία αὐτός . χωρίς δέ ὁ λέγω μέθοδος κατά τε ὁ πρόσθεν ὑπόμνημα καί κατά ὁ θεραπευτικός πραγματεία , χράω τε ὁ ἔμπροσθεν λέγω ὀρθός ἀδύνατος , αὐτός τε συντίθημι παραπλήσιος ἐκεῖνος ἔτι γε ἀδύνατος . ἤδη τοίνυν ἄρχω ὁ τοιοῦτος ἔμπλαστρος . ὁ διά βοτάνη γράφω ἅπας σχεδόν ὁ ὁ ἔνδοξος ἔμπλαστρος ἀθροίζω ἐν γραφή βίβλος εἷς ἤ πολύς , οὐ πολύς διαφέρω ὁ συμμετρία ὁ μείγνυμι φάρμακον ἁπλόος . ἄρχω δή ᾀνταῦθη ὁ ὁ Κρίτων γράφω , πρῶτος μνημονεύω ὅς Κρίτων γράφω ἔμπλαστρος ἐν ὁ δʹ . περί ὁ ἁπλόος φάρμακον αὐτός λέξις .