galenus.de-compositione-medicamentorum-per-genera-libri-vii 5.7
[ Κυζικηνὴ τοῦ Ἥρα . ] Τῶν ἐνδόξων ἐμπλάστρων ἐστὶ καὶ αὕτη , σχεδὸν ὑπὸ πάντων γεγραμμένη , τὰ πλεῖστα μὲν ἐν τῇ συμμετρίᾳ τῶν ἁπλῶν φαρμάκων ὁμολογούμενα γραψάντων αὐτῶν , ἐνίοις δὲ καὶ διαφωνησάντων , ὡς ἔσται φανερὸν ὑπογραψάντων ἡμῶν ὡς ἕκαστος αὐτῶν ἀξιοῖ συντίθεσθαι . Ἥρας μὲν οὖν οὕτως γράφει περὶ τῆς προκειμένης ἐμπλάστρου κατὰ λέξιν . Κυζικηνὴ , ποιοῦσα πρὸς τὰ πρόσφατα τραύματα καὶ παλαιὰ τὰ ὑπόνομα . διαχεῖ μάλιστα τὰς ἐν μαστοῖς σκληρίας , ἐπισπᾶται , ἀνακαθαίρει , πληροῖ , κολλᾷ , ἐπουλοῖ . ποιεῖ καὶ πρὸς καρκινώδεις σκληρίας , λιποῦργα καὶ ἐφ’ ὧν οὐκ ἔστι σμιλίῳ χρήσασθαι , ὡς ἐπὶ τραχήλου , κολλυρίῳ χρῶ . καὶ τὰ ἐν ἀπειλῇ πραΰνει ἀποστήματα , φύματα διαχεῖ καὶ τὰ γαγγλία , τάς τε συναγωγὰς ἀποκορυφοῖ καὶ ῥήσσει . ἀνάγει καὶ βέλη καὶ ὀστᾶ καὶ σκινδαλμούς . ἐκτινάσσει δ’ ἀλύπως καὶ ἐσχάρας . ἐπὶ τῶν ὑπονόμων μεγάλοις δεῖ χρῆσθαι τοῖς σπληνίοις . διαχεῖ καὶ χοιράδας καὶ αἱμοῤῥοΐδας ἐπέχει καὶ ἐπὶ τῶν περὶ κύστιν ἄκρως ποιεῖ . ἔχει δὲ λιβανωτοῦ δραχ . δ΄ . σμύρνης δραχ . δ΄ . κρόκου δραχ . δ΄ . ἴρεως Ἰλλυρικῆς δραχ . δ΄ . βδελλίου δραχ . δ΄ . λεπίδος δραχμὰς ιβ΄ . χαλκάνθου δραχ . δ΄ . στυπτηρίας σχιστῆς δραχ . δ΄ . στρογγύλης δραχ . δ΄ . ἀμμωνιακοῦ θυμιάματος δραχ . δ΄ . μίσυος δραχ . δ΄ . σιδίων ῥοᾶς γλυκείας δραχ . δ΄ . ἀριστολοχίας , κηκίδος ὀμφακίτιδος ἀνὰ δραχ . η΄ . ἄλλως ιστ΄ . χαλκίτιδος δραχ . δ΄ . ἀμμωνιακοῦ θυμιάματος δραχ . δ΄ . ἰξοῦ δρυΐνου δραχ . η΄ . ὀποπάνακος δραχ . η΄ . ἰοῦ ξυστοῦ δραχ . η΄ . ἀκακίας δραχ . η΄ . ῥόδων ἄνθους δραχ . η΄ . τερμινθίνης μνᾶν α΄ . οἱ δὲ δραχ . ν΄ . ὀποῦ μήκωνος δραχ . στ΄ . κηροῦ μνᾶς β΄ . οἱ δὲ δραχ . δ΄ . στέατος μοσχείου θεραπευομένου μνᾶν α΄ . οἱ δὲ ρν΄ . ὄξους κοινοῦ κοτύλας β΄ . οἴνου εἰς τὰ ξηρά . ταῦτα γραψάντων περὶ τῆς Κυζικηνῆς τοῦ τε Ἥρα καὶ τοῦ Ἀνδρομάχου δόξει μέν τισιν εἶναι διαφωνία μεγίστη , τοῦ μὲν Ἥρα λιβάνου καὶ κρόκου καὶ σμύρνης καὶ τοῦ ἐφεξῆς ὑπ’ αὐτοῦ γεγραμμένου βάλλοντος δραχ . δ΄ . τοῦ δὲ Ἀνδρομάχου η΄ . ἀλλ’ ὅπερ ἤδη καὶ πρόσθεν ἔλεγον ἀναγκαῖον ἡμῖν παραφυλάττειν , τοῦτο καὶ νῦν ἐρῶ · ἐὰν ἅπαντα τὰ ἁπλᾶ φάρμακα , εἰ καὶ διπλάσιά τις ἐμβάλλοι τῶν παρ’ ἑτέροις γεγραμμένων , ἡ αὐτὴ συμμετρία γίνεται , καθάπερ εἰ καὶ τριπλάσια πάντα . καὶ νῦν οὖν σχεδὸν ἅπαντα διπλάσια βέβληκεν ὁ Ἀνδρόμαχος , ἁπλᾶ βεβληκότος αὐτὰ τοῦ Ἥρα . διαφωνεῖ δ’ ἔν τε τῷ ἀλόην ἐμβάλλειν , οὐκ ἐμβεβληκότος αὐτὴν τοῦ Ἥρα , καὶ μέντοι καὶ πάνακος τῆς ῥίζης . ὁ γὰρ Ἥρας ὀποπάνακος μόνον ἔγραψεν ; ὁ Ἀνδρόμαχος δὲ οὐ τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ πάνακα . καλοῦσι δὲ οὕτως συνήθως τὴν ῥίζαν τῆς βοτάνης , ἣν ὀνομάζουσι πάνακα . προσεμβέβληκε δὲ καὶ τὸν τοῦ μήκωνος ὀπὸν ὁ Ἀνδρόμαχος ἀνωδυνίας ἕνεκεν , ἀκακίαν δὲ καὶ ῥόδων ἄνθος ὡς στύφοντα . τὴν δὲ ἕψησιν ὁ μὲν Ἥρας ἔγραψεν ὡς ἔθος αὐτῷ , παραλείπει δὲ ὁ Ἀνδρόμαχος , ὡς καὶ τούτῳ πάλιν ἔθος ἐστὶ σπανιάκις γράφοντι τὴν ἕψησιν . ἐκ μέντοι τοῦ προσθεῖναι κατὰ τὸ τέλος ὄξους κοινοῦ κοτύλας β΄ . οἶνος εἰς τὰ ξηρὰ , δῆλός ἐστι βουλόμενος λειοῦσθαι τὰ ξηρὰ μετὰ τοῦ οἴνου ἢ τοῦ ὄξους , εἶτα τὰ τηκτὰ τακέντα καταχεῖσθαι τούτων . ὁ δὲ Ἥρας οὔτε ἐμνημόνευσεν ὅλως ὄξους ἢ οἴνου καὶ κατὰ τὸ τέλος τῆς ἑψήσεως οὕτως προσέγραψε . λοιπὸν τὰ ξηρὰ καὶ τὸν ὀποπάνακα ἔμβαλε εἰς τὸν κάκαβον καὶ ἑνώσας κατάχει καὶ μάλασσε , ἰρίνῳ τὰς χεῖρας μολύνων . ἐγὼ δ’ αὐτὴν σκευάζω κατὰ τὸν Ἀνδρομάχου τρόπον , ἐν τῇ θυείᾳ λειῶν τὸν ὀποπάνακα μετὰ τῶν ξηρῶν · εἰ μὲν ἰσχυρότερόν ﻿ τε καὶ διαφορητικώτερον τὸ φάρμακον ἐθελήσαιμι ποιῆσαι , μιγνὺς ἐν τῇ λειώσει τὸ ὄξος , εἰ δὲ στυπτικώτερον καὶ ἀποκρουστικώτερον , τὸν οἶνον . ὥσπέρ γε πάλιν καὶ τοῦ αὐτοῦ τοῦ οἴνου ποτὲ μὲν τὸν αὐστηρὸν αἱρούμενος , ποτὲ δὲ τὸν κιῤῥὸν , καὶ ποτὲ μὲν τὸν παλαιὸν , ποτὲ δὲ τὸν μέσον κατὰ τὴν ἡλικίαν . ὁ μὲν γὰρ αὐστηρὸς καὶ μὴ παλαιὸς στυπτικώτερος , ὁ δὲ παλαιὸς καὶ μὴ αὐστηρὸς διαφορητικώτερος .
Lemmas: [ Κυζικηνός ὁ Ἥρα . ] ὁ ἔνδοξος ἔμπλαστρος εἰμί καί οὗτος , σχεδόν ὑπό πᾶς γράφω , ὁ πολύς μέν ἐν ὁ συμμετρία ὁ ἁπλόος φάρμακον ὁμολογέω γράφω αὐτός , ἔνιοι δέ καί διαφωνέω , ὡς εἰμί φανερός ὑπογράφω ἐγώ ὡς ἕκαστος αὐτός ἀξιόω συντίθημι . Ἥρα μέν οὖν οὕτως γράφω περί ὁ πρόκειμαι ἔμπλαστρος κατά λέξις . Κυζικηνός , ποιέω πρός ὁ πρόσφατος τραῦμα καί παλαιός ὁ ὑπόνομος . διαχέω μάλα ὁ ἐν μαστός σκληρία , ἐπισπάω , ἀνακαθαίρω , πληρόω , κολλάω , ἐπουλόω . ποιέω καί πρός καρκινώδης σκληρία , λίπουργας καί ἐπί ὅς οὐ εἰμί σμιλίον χράω , ὡς ἐπί τράχηλος , κολλύριον χράω . καί ὁ ἐν ἀπειλή πραύνω ἀπόστημα , φῦμα διαχέω καί ὁ γαγγλίον , ὁ τε συναγωγή ἀποκορυφόω καί ῥήγνυμι . ἀνάγω καί βέλος καί ὀστέον καί σκινδαλμός . ἐκτινάσσω δέ ἄλυπος καί ἐσχάρα . ἐπί ὁ ὑπόνομος μέγας δέω χράω ὁ σπληνίον . διαχέω καί χοιράς καί αἱμορροίς ἐπέχω καί ἐπί ὁ περί κύστις ἄκρος ποιέω . ἔχω δέ λιβανωτός δραχ . δʹ . σμύρνα δραχ . δʹ . κρόκος δραχ . δʹ . ἶρις Ἰλλυρικός δραχ . δʹ . βδέλλιον δραχ . δʹ . λεπίς δραχμή ιβʹ . χάλκανθον δραχ . δʹ . στυπτηρία σχιστός δραχ . δʹ . στρογγύλος δραχ . δʹ . ἀμμωνιακόν θυμίαμα δραχ . δʹ . μίσυ δραχ . δʹ . σίδιον ῥοή γλυκύς δραχ . δʹ . ἀριστολόχεια , κηκίς ὀμφακῖτις ἀνά δραχ . ηʹ . ἄλλος ιστʹ . χαλκῖτις δραχ . δʹ . ἀμμωνιακόν θυμίαμα δραχ . δʹ . ἰξός δρύϊνος δραχ . ηʹ . ὀποπάναξ δραχ . ηʹ . ἰός ξυστός δραχ . ηʹ . ἀκακία δραχ . ηʹ . ῥόδον ἄνθος δραχ . ηʹ . τερμίνθινος μνᾶ αʹ . ὁ δέ δραχ . νʹ . ὀπός μήκων δραχ . στʹ . κηρός μνᾶ βʹ . ὁ δέ δραχ . δʹ . στέαρ μόσχειος θεραπεύω μνᾶ αʹ . ὁ δέ ρνʹ . ὄξος κοινός κοτύλη βʹ . οἶνος εἰς ὁ ξηρός . οὗτος γράφω περί ὁ Κυζικηνός ὁ τε Ἥρα καί ὁ Ἀνδρόμαχος δοκέω μέν τις εἰμί διαφωνία μέγας , ὁ μέν Ἥρα λίβανος καί κρόκος καί σμύρνα καί ὁ ἐφεξῆς ὑπό αὐτός γράφω βάλλω δραχ . δʹ . ὁ δέ Ἀνδρόμαχος ηʹ . ἀλλά ὅς ἤδη καί πρόσθεν λέγω ἀναγκαῖος ἐγώ παραφυλάσσω , οὗτος καί νῦν λέγω · ἐάν ἅπας ὁ ἁπλόος φάρμακον , εἰ καί διπλάσιος τις ἐμβάλλω ὁ παρά ἕτερος γράφω , ὁ αὐτός συμμετρία γίγνομαι , καθά εἰ καί τριπλάσιος πᾶς . καί νῦν οὖν σχεδόν ἅπας διπλάσιος βάλλω ὁ Ἀνδρόμαχος , ἁπλόος βάλλω αὐτός ὁ Ἥρα . διαφωνέω δέ ἐν τε ὁ ἀλόη ἐμβάλλω , οὐ ἐμβάλλω αὐτός ὁ Ἥρα , καί μέντοι καί πάναξ ὁ ῥίζα . ὁ γάρ Ἥρα ὀποπάναξ μόνος γράφω ; ὁ Ἀνδρόμαχος δέ οὐ οὗτος μόνος , ἀλλά καί πάναξ . καλέω δέ οὕτως συνήθης ὁ ῥίζα ὁ βοτάνη , ὅς ὀνομάζω πάναξ . προσεμβάλλω δέ καί ὁ ὁ μήκων ὀπός ὁ Ἀνδρόμαχος ἀνωδυνία ἕνεκα , ἀκακία δέ καί ῥόδον ἄνθος ὡς στύφω . ὁ δέ ἕψησις ὁ μέν Ἥρα γράφω ὡς ἔθος αὐτός , παραλείπω δέ ὁ Ἀνδρόμαχος , ὡς καί οὗτος πάλιν ἔθος εἰμί σπανιάκις γράφω ὁ ἕψησις . ἐκ μέντοι ὁ προστίθημι κατά ὁ τέλος ὄξος κοινός κοτύλη βʹ . οἶνος εἰς ὁ ξηρός , δῆλος εἰμί βούλομαι λειόω ὁ ξηρός μετά ὁ οἶνος ἤ ὁ ὄξος , εἶτα ὁ τηκτός τήκω καταχέω οὗτος . ὁ δέ Ἥρα οὔτε μνημονεύω ὅλος ὄξος ἤ οἶνος καί κατά ὁ τέλος ὁ ἕψησις οὕτως προσγράφω . λοιπός ὁ ξηρός καί ὁ ὀποπάναξ ἐμβάλλω εἰς ὁ κάκαβος καί ἑνόω καταχέω καί μαλάσσω , ἴρινος ὁ χείρ μολύνω . ἐγώ δέ αὐτός σκευάζω κατά ὁ Ἀνδρόμαχος τρόπος , ἐν ὁ θυεία λειόω ὁ ὀποπάναξ μετά ὁ ξηρός · εἰ μέν ἰσχυρός ﻿ τε καί διαφορητικός ὁ φάρμακον ἐθέλω ποιέω , μείγνυμι ἐν ὁ λείωσις ὁ ὄξος , εἰ δέ στυπτικός καί ἀποκρουστικός , ὁ οἶνος . ὥσπερ γε πάλιν καί ὁ αὐτός ὁ οἶνος ποτέ μέν ὁ αὐστηρός αἱρέω , ποτέ δέ ὁ κιρρός , καί ποτέ μέν ὁ παλαιός , ποτέ δέ ὁ μέσος κατά ὁ ἡλικία . ὁ μέν γάρ αὐστηρός καί μή παλαιός στυπτικός , ὁ δέ παλαιός καί μή αὐστηρός διαφορητικός .