galenus.de-compositione-medicamentorum-per-genera-libri-vii 3.2
[ Τίς ὁ καθόλου τρόπος ἐστὶ τῆς θεραπείας τῶν νευροτρώτων καὶ τίνα τὰ κατ’ εἶδος φάρμακα . ] Ἐθεασάμην μὲν ἅπαντας τοὺς διδασκάλους τῇ καλουμένῃ συνήθως ἤδη τοῖς νεωτέροις ἰατροῖς ἐναίμῳ καὶ κολλητικῇ θεραπεύοντας ἀγωγῇ . κατ’ ἀρχὰς γὰρ ἐπιτιθέντες τι φάρμακον τῶν ἐναίμων καλουμένων , ἐπειρῶντο κολλᾷν τὰ χείλη τοῦ τραύματος . εἰ δὲ φλεγμήνειεν , ὕδατί τε κατήντλουν θερμῷ δαψιλεῖ παραχέοντες ἔλαιον , ἐπίπασμά τε προσέφερον ἄλευρον πύρινον ἡψημένον ἐν ὑδρελαίῳ . καὶ μέντοι καὶ τοὺς μονομάχους , ὅσοι τε κατὰ τῆς μύλης ἐτρώθησαν ἀνωτέρω τε ταύτης κατὰ τὸν πλατὺν καὶ λεπτὸν τένοντα θεραπευομένους ὑπ’ αὐτῶν ἑώρων ὡσαύτως . ἴσως δὲ ἄμεινον ᾖ εἰπεῖν οὐ θεραπευομένους , ἀλλ’ ἀπολλυμένους , ὀλιγοστοὶ γὰρ ἐξ αὐτῶν καὶ οὗτοι χωλούμενοι διεσώζοντο . καὶ μέντοι καὶ τῶν ἐν ἄκρᾳ τῇ χειρὶ τενόντων , δι’ ὧν οἱ δάκτυλοι κάμπτονταί τε καὶ ἐκτείνονται , παμπόλλους ἐθεασάμην ἤτοι θλασθέντας ἢ νυγέντας ἐλαχίστῳ νύγματι , σηπομένους οὕτως , ὡς ἐοικέναι τοῖς ἑψομένοις ἐν ὕδασι καὶ μάλιστα ἐπὶ πλέον . ὁμοίως γὰρ αὐτοῖς ἐκλύονταί τε καὶ μαλακύνονται κατὰ τὴν σύστασιν οἱ διὰ τῆς προειρημένης ἀγωγῆς θεραπευόμενοι . κατέγνων οὖν αὐτῆς , ὡς σηπούσης τὸ τετρωμένον μόριον . ἐπεὶ δὲ τὰ σηπόμενα πάντα προσεγίγνωσκον , ὑφ’ ὑγρότητός τε καὶ θερμότητος τοῦτο πάσχοντα , τὴν θεραπείαν ἔγνων χρῆναι διὰ τῶν ξηραινόντων καὶ ψυχόντων ποιεῖσθαι . πάλιν δ’ ἐννοήσας , ὡς τὸ ψυχρὸν ἀληθῶς ὑφ’ Ἱπποκράτους εἴρηται πολέμιον εἶναι τοῖς νεύροις , ἔγνων ἄριστον ἔσεσθαι φάρμακον ἐπὶ τῶν νευροτρώτων , ὅπερ ἂν ξηραίνῃ τε καὶ μέσως ἔχῃ τοῦ θερμαίνειν τε καὶ ψύχειν ἢ μὴ πολὺ τοῦ μέσου πρὸς τὸ θερμαίνειν ἀποκεχωρηκὸς εἴη . δύνασθαί γε μὴν καὶ θερμὸν ἱκανῶς εἶναι τὸ φάρμακον , ἐάν γε αὐτῷ τὸ ξηραίνειν ὑπάρχῃ . χωρὶς γὰρ ὑγρότητος οὐχ οἷόν τ’ ἐστὶ σήπειν τὸ θερμαῖνον . ἔτι δὲ πρὸς τούτοις κᾀκεῖνο προσεννοήσας , ὡς πολὺ διαφέροι γυμνῷ τῷ πεπονθότι μορίῳ προσφέρειν τὸ φάρμακον ἢ διὰ σωμάτων ἑτέρων προκειμένων αὐτοῦ , προσήκειν ἔγνων ἑτέροις μὲν ἐπὶ γεγυμνωμένου τοῦ νεύρου χρῆσθαι φαρμάκοις , ἑτέροις δ’ ὅταν ᾖ νενυγμένον , ἀπαθῶν τῶν προκειμένων αὐτοῦ σωμάτων ὑπαρχόντων . ἔνθα μὲν γὰρ γυμνῷ τῷ νεύρῳ προσφέροι τις τὸ φάρμακον , ἐνταῦθα τὴν εἰρημένην ἔνδειξιν τῶν ὠφελησάντων φαρμάκων εἰλικρινῆ παραλαμβάνεσθαι προσῆκεν . τῶν δὲ προκειμένων μορίων ἀπαθῶν ὄντων , λεπτομερέστερον εὑρίσκειν χρὴ φάρμακον , ὅπως ἡ δύναμις αὐτοῦ μὴ προεκλύηται διὰ τῶν ἐν μέσῳ σωμάτων , ἀλλ’ εἰς τὸ βάθος ἀφίκηται . δύνασθαι δὲ τὸ τοιοῦτο φάρμακον , ἐὰν ἰσχυρῶς πεφύκῃ ξηραίνειν , ἔτι εἰ καὶ μὴ σύμμετρον εἴη , κατὰ θερμότητα καὶ ψυχρότητα μηδὲ ἀδικεῖν , ἀσθενεστέρας αὐτοῦ γιγνομένης τῆς κατὰ τὸ θερμαίνειν ἢ ψύχειν ἐνεργείας ἐν τῷ διεξιέναι τὰ προκείμενα μόρια τοῦ νευρώδους σώματος . εὑρημένου δὲ τοῦ σκοποῦ τῶν ὠφελησάντων φαρμάκων , ἐν τῷ λεπτομερεῖ τῆς οὐσίας αὐτῶν , ἐφεξῆς ἦν ἀναμιμνήσκεσθαι τῆς ὕλης . ἔγνωστο δ’ ἐν τῇ τῶν ἁπλῶν φαρμάκων ἐπισκέψει τὰ μὲν πλεῖστα τῶν θερμαινόντων λεπτομερῆ , τὰ ﻿ δὲ πλεῖστα τῶν ψυχόντων παχυμερῆ . μόνως γὰρ ἐν αὐτοῖς μία ποιότης ἡ ὀξεῖα μετὰ λεπτομεροῦς οὐσίας γίνεταί ποτε , καὶ διὰ τοῦτο πάντων τῶν ψυχόντων λεπτομερέστερόν ἐστιν ὄξος τὸ δριμύτατον , ὃ καὶ θερμότητος βραχείας μετέχειν ἀποδέδεικται . τῶν δ’ αὖ θερμαινόντων ὀποὶ καλοὶ λεπτομερέστατοι τυγχάνουσιν ὄντες καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις ἤδη γινώσκεται πρωτεύων αὐτῶν ὁ Κυρηναῖος , ἀλλὰ τούτου μὴ παρόντος καὶ τῷ Μηδικῷ χρώμεθα καὶ τοῖς μετ’ αὐτῶν ἀπὸ τῶν ἀνατολικῶν χωρίων κομιζομένοις , ὁποῖός ἐστι καὶ ὁ σαγαπηνὸς ὀνομαζόμενος . ἐκ ταὐτοῦ δὲ γένους ὑπάρχει τοῖσδε καὶ ὁ τοῦ εὐφορβίου κατὰ τὰ δυτικὰ μέρη τῆς οἰκουμένης γεννώμενος , εἴτ’ ὀπὸν αὐτὸν εἴτ’ ἄλλο τι καλεῖν ἐθέλοι τις . ἡμῖν δ’ ἀρκέσει καθ’ ὅλον τὸν λόγον εὐφόρβιον ὀνομάζειν τὸ φάρμακον τοῦτο , καθάπερ ἔθος ἤδη πᾶσίν ἐστιν . ἀλλὰ καὶ τῶν κατὰ τὴν ἡμετέραν χώραν γεννωμένων ὅ τε τοῦ πάνακος ὀπὸς καὶ οἱ τῶν τιθυμάλλων λεπτομεροῦς εἰσι δυνάμεως . καὶ μέντοι καὶ θερμαίνουσιν οἱ εἰρημένοι πάντες ὀποὶ γενναίως . ὁ δὲ τοῦ ὀποβαλσάμου λεπτομερὴς ὤν καὶ αὐτὸς οὐ πάνυ θερμαίνει , λεπτομερῆ δ’ οὐσίαν ἔχει . καὶ τῶν γεωδῶν ὅ τ’ ἀφρὸς τοῦ νίτρου καὶ τὸ ῥᾳδίως ὕδατι λυόμενον ἀφρόνιτρον , ὡς ἐν γεώδεσι σώμασι δηλονότι ἀκουόντων ὑμῶν . ἐφεξῆς δ’ αὐτῶν ἐστι τὸ Βερενίκιον ὀνομαζόμενον νίτρον ἥ τ’ Ἀσία πέτρα . τὸ δ’ ἄνθος αὐτῆς ἁπάντων ἐστὶ τῶν γεωδῶν λεπτομερέστατον . ἐκ δὲ τῶν μεταλλευομένων ἀρσενικόν τε καὶ θεῖόν ἐστι λεπτομερῆ τε καὶ θερμά . τούτων δ’ ἐφεξῆς τὸ μίσυ καὶ ἡ τοῦ χαλκοῦ λεπὶς καὶ χαλκῖτις ἔχοντά τι καὶ στύψεως , διὸ καὶ καυθείσῃ τῇ χαλκίτιδι χρώμεθα τὰ πολλὰ πρὸς τὰς τῶν λεπτομερεστέρων φαρμάκων συνθέσεις . ἄνευ δὲ τοῦ θερμαίνειν ἐπιφανῶς λεπτομερῆ μεταλλικὰ φάρμακα , σπόδιόν τε καὶ πομφόλυξ ἐστὶ καὶ τὸ καλούμενον ψωρικόν . λεπτομερὴς δὲ ἱκανῶς ἐστι καὶ ἡ χρυσοκόλλη . ἐν δὲ τοῖς χυλοῖς ἐμάθομεν εἶναι λεπτομερῆ δάφνινον μὲν ἅμα τῷ θερμαίνειν ἰσχυρῶς , ὡς πρὸς τὴν αἴσθησιν . οὐδὲν γὰρ ἧττον αὐτοῦ θερμαῖνον τῇ δυνάμει τὸ κέδρινον ἀπολείπεται τῇ κατὰ τὴν αἴσθησιν θερμότητι διὰ τὴν λεπτομέρειαν . ἐκ τούτου δὲ γένους ἐστὶ τῷ κεδρίνῳ καὶ ἡ στακτὴ καλουμένη κονία . καὶ ταύτης αὐτῆς , ἥτις ἂν ἐξ ὕλης λεπτομεροῦς γένηται , καυθείσης , ὑπερβάλλει τῇ δυνάμει τὸ κέδρινον ἔλαιον . ἐκ μηλέας τε οὖν καὶ συκῆς καὶ μᾶλλόν γε τῆς ἀγρίας , ἣν ἐρινεὸν ὀνομάζουσιν , ἔκ τε τῶν τιθυμάλλων καιομένων τὴν τοιαύτην ἐργαζόμεθα κονίαν . ἄριστος δὲ τῶν τιθυμάλλων ὁ χαρακίας προσαγορευόμενος . ἐκ δὲ τῶν σιτηρῶν ὀνομαζομένων σπερμάτων λεπτομερέστατος μὲν ὁ ὄροβος , ἄνευ τοῦ θερμαίνειν ἐπιφανῶς . ἡ δ’ αἶρα μετὰ τοῦ θερμαίνειν σαφῶς . ἡ κριθὴ δ’ οὐδ’ ὅλως θερμαίνει . μέσης δ’ ὕλης ἐν αὐτοῖς ἐστι τὰ πικρὰ ταῖς ποιότησι , τῶν μὲν πάνυ λεπτομερῶν ἀπολειπόμενα , παχυμερὲς δ’ οὐδὲν ἔχοντα . τινὰ δ’ αὐτῶν ἀποκεχώρηκε βραχὺ τῶν μέσων , τὰ μὲν ὡς ἐπὶ τὸ θερμαίνειν , τὰ δὲ ὡς ἐπὶ τὸ ψύχειν , ὧν ἁπάντων τὰς ὕλας ἐν τῇ περὶ τῶν ἁπλῶν φαρμάκων πραγματείᾳ διῆλθον , ὥσπερ γε καὶ τῶν ἀκροδρύων , ἐν οἷς ἐστι τὰ ἀμύγδαλα τὰ πικρὰ καὶ τὰ πιστάκια . τῆς δὲ ἀπὸ τῶν φυτῶν ὕλης οὐ μέμνημαι κατὰ τὸ παρὸν , ἀνελθεῖν γὰρ ἐπὶ τὴν ἀρχὴν βούλομαι καὶ διηγήσασθαι , πότε καὶ πῶς ἐχρησάμην ἑκάστῳ τῶν ἐπινοηθέντων . ἐκ τούτου γὰρ οἶμαι τοὺς εὐφυεῖς τῶν νέων προτραπήσεσθαι , γνῶναι τὴν ὕλην τῶν φαρμάκων αὐτόπτας αὐτῆς γενομένους οὐχ ἅπαξ ἤ δὶς , ἀλλὰ πολλάκις . ἡ γὰρ τῶν αἰσθητῶν διάγνωσις ἐκ συνεχοῦς θέας ἀκριβοῦται , καὶ τούτου μέγιστόν ἐστι τεκμήριον ἡ τῶν ἀπαραλλάκτων μὲν ἡμῖν εἶναι δοκούντων διδύμων , οὐκ ἀπαραλλάκτων δὲ τοῖς συνήθεσι μὴ παραδραμεῖν . τὴν μὲν οὖν ἀπό τε βοτανῶν καὶ θάμνων καὶ δένδρων ὕλην ἄριστόν ἐστι πρὶν ἐξαιρεθῆναι τῆς γῆς σκοπεῖσθαι κατὰ τὰς ἐγκαρπώσεις , μελλούσας τε καὶ ἀρχομένας καὶ προϊούσας καὶ ἀκμαζούσας . αὕτη γὰρ ἡ συνεχὴς αὐτῶν θέα διδάξει σε πηνίκα μάλιστα καλῶς ἄν τις αὐτὰ λαμβάνων καὶ ἐν οἴκοις ξηροῖς τιθέμενος φυλάττοι , μήθ’ ὑπ’ ἀκτίνων ἡλιακῶν ἐξοπτώμενα μήτε ὑπὸ νοτίδος ἐκ τῆς ὀροφῆς ἢ τοίχων ὑγραινόμενα . γένοιτο δ’ ἂν τοῦτο τῶν οἴκων μήτε καταγείων ὄντων μήτε προσχόρων , μήθ’ ὑπὸ κεράμων πρὸς μεσημβρίαν μέντοι τὰς θυρίδας ἐστραμμένας ἐχόντων . ἀλλὰ τά γε φάρμακα μὴ πλησίον αὐτῶν ἀποκείσθω . τοὺς δ’ ἑταίρους προτρέπω καὶ κατὰ τοῦτο μιμήσεσθαί με βουλομένους γε καλῶς ἐργάζεσθαι τὰ τῆς τέχνης ἔργα . γιγνώσκετε γὰρ , ὅπως ἐξ ἑκάστου τῶν ἐθνῶν τὰ κάλλιστά μοι διακομίζεται καθ’ ἕκαστον ἔτος φάρμακα διὰ τὸ τοὺς ἐπιτρίπτους ῥωποπώλας , παντοίως αὐτοῖς λυμαίνεσθαι . βέλτιον δ’ ἴσως οὐ τούτους μόνους , ἀλλὰ πολὺ μᾶλλον αὐτῶν τοὺς κομίζοντας ἐμπόρους μέμφεσθαι , κᾀκείνων ἔτι μᾶλλον αὐτοὺς τοὺς ῥιζοτόμους μὲν ὀνομαζομένους , οὐδὲν δ’ ἧττον τῶν ῥιζῶν ὀπούς τε καὶ χυλοὺς καὶ καρποὺς , ἄνθη τε καὶ βλάστας ἐκ τῶν ὀρῶν κατακομίζοντας εἰς τὰς πόλεις · οὗτοι γάρ εἰσιν οἱ πρῶτοι πάντων εἰς αὐτὰ πανουργοῦντες . ὅστις οὖν βούλεται πανταχόθεν βοηθημάτων εὐπορεῖν , ἔμπειρος γενέσθω πάσης μὲν τῆς ἀπὸ τῶν φυτῶν ὕλης , πάσης δὲ τῆς ἀπὸ τῶν ζώων τε καὶ μετάλλων , ὅσα τε γεώδη σώματα χωρὶς μεταλλείας εἰς ἰατρικὴν χρῆσιν ἄγομεν , ὡς διαγινώσκειν αὐτῶν τά τε ἀκριβῆ καὶ τὰ νόθα , καὶ μετὰ τοῦτο γυμνασάσθω κατὰ τὴν ἐμὴν πραγματείαν , ἐν ᾗ περὶ τῆς δυνάμεως ἔγραψα τῶν ἁπλῶν φαρμάκων . εἰ μὴ γὰρ οὕτως παρεσκευασμένος ἥκει πρὸς τὴν ﻿ ἐκ τῶνδε τῶν ὑπομνημάτων ὠφέλειαν , ἄχρι λόγου μὲν εἴσεται τὴν μέθοδον , ἔργον δ’ οὐδὲν ἄξιον αὐτῆς ἐργάσεται . φέρε γὰρ αὐτὰ μὲν ἃ προείρηκα περὶ τῶν νευροτρώτων ἐπίστασθαί τινα , δεδολωμένα δὲ φάρμακα δι’ ἄγνοιαν ἐμβάλλειν τοῖς συντιθεμένοις , ἢ μηδὲ τὴν ἀρχὴν ἐπίστασθαι τὰς δυνάμεις ἀκριβῶς αὐτῶν , ἆρα οὐκ ἀναγκαῖον ἔσται πλεονάκις τοῦτον διαμαρτάνειν ἢ κατορθοῦν ; ἐμοὶ μὲν καὶ πάνυ δοκεῖ . τὸ δὲ ἀκριβῶς ἐπίστασθαι τὰς δυνάμεις τοῦ μὲν ἐπίστασθαι διαφέρει πάμπολυ . τὸ μὲν γὰρ μόνον ἐπίστασθαι γινώσκειν ἐστὶν , εἰ ξηραίνειν τὸ φάρμακον ἢ ὑγραίνειν ἢ ψύχειν ἢ θερμαίνειν ἡμᾶς πέφυκε . τὸ δ’ ἀκριβῶς ἐπίστασθαι πρὸς τούτῳ καὶ τὸ ποσὸν τῆς δυνάμεώς ἐστιν ἐγνωκέναι . τινὰ μὲν γὰρ φάρμακα δύναμιν ἔχει χλιαρᾶς θερμασίας γεννητικὴν , ὅταν ὁμιλήσῃ τοῖς σώμασιν ἡμῶν , ἔνια δὲ συμμέτρου , καθάπερ ἄλλα βραχὺ ταύτης ἰσχυρότερα , ἕτερα δ’ ἤδη ζεούσης οὕτως ἰσχυρῶς , ὡς καίειν δύνασθαι . χρὴ τοίνυν τὸν ἰατρὸν ἐστοχάσθαι , μὴ μόνον τοῦ ποιοῦ τῆς διαθέσεως , ἀλλὰ καὶ τοῦ κατ’ αὐτὴν ὡς ἂν εἴποι τις ποσοῦ . λέγεται μὲν γὰρ οὐ πάνυ τι κυρίως τὸ ποσὸν ἐν τῇ ποιότητι . λέγεται δ’ οὖν ὅμως , ὅπως καὶ πυρετὸς μέγας καὶ μικρός . καὶ τοσαύτη γε χρῆσίς ἐστι τῶν οὕτω λεγομένων , ὥστ’ ἤδη κυρίου δύναμιν ἔχειν αὐτὰ παραπλησίως πυξίδι καὶ χαλκεῖ καὶ ζωγράφῳ καὶ δρυοτόμῳ καὶ συνελόντι φάναι τοῖς ἀρξαμένοις μὲν ἐκ τῆς ὑπὸ τῶν γραμματικῶν ὀνομαζομένης καταχρήσεως , ὕστερον δὲ κυρίοις λέγεσθαι πεπιστευμένοις . ταῦτα μὲν εἴρηταί μοι διὰ τοὺς οὐκ ἐν καιρῷ διαλεκτικευομένους . ὃ δὲ λέγων ἀπέλιπεν ἔστι τοιόνδε , ὅτι τὸ ξηραίνεσθαι δεόμενον οὐχ ἁπλῶς δεῖται τοῦ ξηραίνοντος , ἀλλὰ σὺν τῷ προσήκοντι μέτρῳ · τὸ μὲν εἰς ὑγρότητα πολλὴν ἐπιδεδωκὸς τοῦ πάνυ ξηραίνοντος , τὸ δ’ εἰς ὀλίγην τοῦ βραχέως τοῦτο δρῶντος , ὥσπερ γε τὸ εἰς πολλὴν τοῦ μεγάλως μὲν ξηραίνοντος , οὐ μὴν ἐσχάτως οὐδ’ ἄκρως . ἀνάλογον γὰρ ἀεὶ τῷ ποσῷ τῆς ὑγρότητος εἶναι χρὴ τὸ ποσὸν τῆς ξηρότητος . ἔγωγ’ οὖν ὁπότε πρῶτον ἐτόλμησα τὴν κοινὴν ἀγωγὴν τῆς τῶν νευροτρώτων θεραπείας ὑπαλλάττειν , ἐστοχασάμην εἰς ὁπόσην ὑγρότητά τε καὶ θερμότητα τὸ πεπονθὸς ἥκει σῶμα . καί μοι δειχθέντος τινὸς νεανίσκου , κατὰ τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ μέσου δακτύλου τῆς δεξιᾶς χειρὸς , ἐκ περιθλάσεως ὑγρὸν οὕτως ἐσχηκότος ἅπαν τὸ κατ’ αὐτὴν περὶ τῷ νεύρῳ χωρίον , ὡς ἤδη σήπεσθαι , τὸ μὲν σηπόμενον αὐτὸ κατέπλασα διὰ κονίας στακτῆς καὶ ὠμῆς λύσεως , οὕτω δ’ ἴσθι με καλοῦντα τὸ κρίθινον ἄλευρον , ἐλαίῳ δὲ πολλῷ θερμῷ καταντλήσας τὸ μὴ σηπόμενον μὲν , τεταμένον δὲ καὶ ὀδυνώμενον , εἶτα ἐκμάξας ἐρίῳ ξηρῷ περιέχρισα κηρωτὴν οὕτως ὑγρὰν , ὡς ἐπὶ τῶν καταγμάτων χρώμεθα , μεμιγμένον ἔχουσαν εὐφόρβιον . ἐσκεύαστο δέ μοι καὶ ἥδε κατ’ ἐμὴν ἐπίνοιαν ἐπὶ καιροῦ τοιοῦδε . παραγενόμενός τις χειμῶνι σφοδρῷ καὶ δείξας τὸ γόνυ ῥᾳδίως ἔφη πάσχειν αὐτὸ ῥιγῶσαν , ὀνίνασθαι δ’ εὐθέως ὑπὸ τῶν θερμαινόντων ἠξίου δὲ λαβεῖν τι τοιοῦτον φάρμακον , ὁδοιπορήσαντα γὰρ ἐν κρύει κατεψύχθαι τε καὶ ὀδυνᾶσθαι σφοδρότερον ἢ ἄλλοτε . νῦν μὲν οὖν , ἔφη , λουσόμενος ἄπειμι , πέμψω δ’ ἐπὶ τὸ φάρμακον ἐκ τοῦ βαλανείου . ὁ μὲν ταῦτ’ εἰπὼν ᾤχετο · μηδὲν δ’ ἔχων ἕτοιμον τοιοῦτο φάρμακον , εὐφόρβιον ἐλείωσα μετ’ ἐλαίου , καὶ τήξας κηρὸν ἔμιξα καὶ μικρὸν ὕστερον , ἡνίκα ἔπεμψεν ὁ φίλος αἰτῶν τὸ φάρμακον , ἔδωκα . τάχιστα δ’ ἀνωδύνου γενομένου προὐτράπην ἐντεῦθεν ἐπ’ ἄλλων μορίων ὁμοίως πεπονθότων χρήσασθαι , περὶ ὧν αὖθις εἰρήσεται . νυνὶ δ’ ἐπὶ τὸν τοῦ νευροτρώτου λόγον ἐπάνειμι διὰ τοὺς μηδὲν μὲν τούτων ὧν ἐγὼ νῦν ὑφηγοῦμαι γινώσκοντας , ἐγκαλοῦντας δὲ λεξειδίοις · οὓς εὑρεῖν μαντεύομαι κακῶς ὀνομάζειν νευροτρώτους , ὅσοι τῶν τενόντων ἐτρώθησαν . τένοντας γὰρ αὐτοὺς οἶμαι καλεῖν τοὺς ἔξωθεν τῆς χειρὸς ἐπιτεταμένους , ὅλῳ τε τῷ καρπῷ καὶ τοῖς δακτύλοις . ἐγὼ δ’ ὅτι μὲν σαφέστερον καὶ κυριώτερον ἦν αὐτοὺς ὀνομάζεσθαι τενοντοτρώτους οὐκ ἀγνοῶ · πάντων δ’ ἀνδρῶν συνήθως καλούντων νευροτρώτους , ὅπως μή τίς με νεωτεροποιεῖν ἐν ταῖς προσηγορίαις φῇ , τὴν συνήθη προειλόμην ἀντὶ τῆς ἀληθοῦς . εἶχε δὲ οὐδ’ αὐτὴ συνήθης γεγονέναι , δίχα λόγου φθασάντων τῶν πλείστων ἰατρῶν καὶ τοὺς τένοντας ὀνομάζειν νεῦρα . ἀλλ’ εἴτε νευροτρώτους ἐθέλοις ὀνομάζειν αὐτοὺς , εἴτε τενοντοτρώτους , οὔτε σωθήσονται διὰ τὰς φωνὰς ταύτας οὔτε σπασθήσονται , καθάπερ οὐδὲ κυλλωθήσονται καὶ τεθνήξονται . προσηγορία γὰρ οὔτε ἔσωσέ ποτε ἄνθρωπον οὔτ’ ἀπέκτεινεν , ἀλλ’ ἡ τῶν φαρμάκων δύναμις ἑκάτερον τούτων ἐργάζεται . κᾀγὼ ταῦθ’ ὑπαλλάττων τοὺς σηπομένους καὶ σπωμένους καὶ κεκυλλωμένους , ἐνίους δὲ καὶ διαφθειρομένους , ὑγιεῖς καὶ ζῶντας ἐργάζομαι . καὶ γὰρ αὖ καὶ τοὺς τεθλασμένους τὰ νεῦρα , καθάπερ ἐκεῖνος ἐτέθλαστο , νευροτρώτους ἐφθάκασι καλεῖν , οὐ νευροθλάστους . ἡ δὲ θεραπεία κοινὴ καὶ ὁ κίνδυνος ἴσος ἀμφοῖν ἐστι τῶν τεθλασμένων τι καὶ τρωθέντων ἤτοι νεῦρα ἢ τένοντας . ὁ γοῦν ἄνθρωπος ἐκεῖνος ὁ σηπόμενος μὲν ἤδη τὰ περὶ τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ μέσου δακτύλου , τεινόμενός τε καὶ ὀδυνώμενος τὰ ὑπερκείμενα , πολὺ βελτίων ἑαυτοῦ κατὰ τὴν ὑστεραίαν ἐγένετο , καθ’ ἣν ἀντὶ τῆς ὠμῆς λύσεως ἔμιξα τὸ τῶν ὀρόβων ἄλευρον τῇ στακτῇ κονίᾳ , καὶ τῇ γε τρίτῃ τῶν ἡμερῶν ὁμοίως ἔτι θεραπευόμενος ἦν μὲν ἤδη τελέως ἀνώδυνος τὰ ἄλλα , κατὰ δὲ τὸ θλάσμα , νευρῶδές τι σῶμα ﻿ παραπλήσιον ὑμένι παχεῖ προὔκυψεν , ὃ μετρίως διακινήσαντός μου ῥᾳδίως ὅλον ἐξέπεσεν ἡμισαπὲς ὄν . ἐδόκει δὴ πᾶσι τοῖς θεασαμένοις τοῦτο τὸ σῶμα τὸ νεῦρον ὅλον εἶναι τὸ διασεσηπὸς , ὡς ἂν οὐκ εἰδόσιν ὅπως ἠμφιεσμένοι νευρώδεσιν ὑμέσιν οἱ τένοντες οὗτοι , διά τε τοῦ καρποῦ προέρχονται καὶ καθ’ ὅλην ἐπιτείνονται τῶν δακτύλων . ἐμοὶ δὲ καὶ διαστείλαντι τὸ σεσηπὸς τοῦ θλάσματος ὁ τένων ἐφάνη σωζόμενος . ἀνιεὶς οὖν ἕνα τῶν τροχίσκων ἢ κυκλίσκων ἢ ὅπως ἂν ὀνομάζειν ἐθέλοι τις , ὧν εἶς ἐστι καὶ ὁ τοῦ Πολυείδου , δι’ ἑψήματος ἢ σιραίου · καὶ γὰρ καὶ τοῦτο καλεῖν ὡς ἂν αὐτὸς βουληθῇς ἐξέστω σοι · καὶ προκαταχρίσας τὸ φαινόμενον τοῦ νεύρου , τῷ τε καταπλάσματι πάλιν ἐχρησάμην ὡσαύτως καὶ τῷ δι’ εὐφορβίου χρίσματι κατὰ τῶν αὐτῶν τόπων , ὡς ἔμπροσθεν ἑκατέρῳ . θεασάμενος δὲ τῇ τετάρτῃ τῶν ἡμερῶν προσεσταλμένα πάντα , τὰ περὶ τὸ τεθλασμένον μὲν ἔμπροσθεν , ἡλκωμένον δὲ τότε τοῦ δακτύλου πρῶτον ἄρθρον , ἐσκοπούμην ἐφ’ ὅ τι μεταβαίην ἀπὸ τοῦ καταπλάσματος . ἐνενόησα τοίνυν , εἰ μὲν ἀκριβῶς ἀφλέγμαντον εἴη τὸ νεῦρον , ἐπὶ τὰ συνουλοῦντα μεταβαίνειν · εἰ δέ τι τῆς φλεγμονῆς αὐτοῦ σκιῤῥῶδες ὑπολείποιτο , τῶν ἱκανῶς τι ξηραινόντων προσφέρειν . ἐπεὶ τοίνυν ἐφαίνετο λείπεσθαί τι τῷ διὰ τῆς ῥίζης τοῦ δρακοντίου φαρμάκῳ πρότερον ἐχρησάμην , ὃ τὰ μὲν ἄλλα ταὐτὰ ἔχει τῷ Αἰγυπτίῳ φαρμάκῳ , τῇ ἴσιδι καλουμένῃ , προσείληφε δὲ τὴν τοῦ δρακοντίου ῥίζαν . ἐφεξῆς δὲ τούτου τῇ Ἀθηνᾷ καλουμένῃ χρησάμενος ἀπ’ ἐκείνης λοιπὸν ἐπὶ τὰ συνουλοῦντα παρεγενόμην . ἐφ’ ἑτέρου δὲ τῷ διὰ τοῦ σιραίου λελυμένῳ τροχίσκῳ καταχρίων τὰ γεγυμνωμένα μέρη τοῦ τραύματος , ἔξωθεν ἐπέβαλλον τὸ εὐφόρβιον , ἀναμίξας κηρῷ καὶ ῥητίνῃ τοσούτοις τὸ πλῆθος ὡς ἐμπλαστρῶδές τε ἅμα γενέσθαι καὶ διασώζειν τὴν δύναμιν τοῦ εὐφορβίου . πῶς δ’ ἄν τις ἀποβλέπων πρὸς τούτους τοὺς σκοποὺς συνθείη τὸ φάρμακον , ἐφεξῆς ἐρῶ . καὶ γάρ τοι καὶ διὰ τοῦ ὄξους ἄλλο φάρμακον ἐποίησα καὶ κατ’ ἐκεῖνο σκοπὸν ἔχων τήν τε σύστασιν αὐτοῦ καὶ τὴν τοῦ ὄξους λεπτομερῆ δύναμιν , ὅπως φυλάττοιτο μετὰ τοῦ τὴν ψυκτικὴν δύναμιν ἐκλύεσθαι . περὶ μέντοι τούτων ὅπως συνετέθη , μετ’ ὀλίγον εἰρήσεται , νυνὶ δ’ ἐπειδὴ τὴν ἀγωγὴν τῆς τῶν νευροτρώτων θεραπείας ἐπενόησα διὰ λογικῆς ἐνδείξεως , ἄνευ τῆς ληρώδους περιπτώσεως τῶν ἐμπειρικῶν ὅλην εἰπεῖν αὐτὴν βούλομαι , μηδένα παραλείπων διορισμὸν , ἀπ’ ἀρχῆς αὖθις ἀναλαβὼν τὸν λόγον . ὅταν γάρ τινα τετρωμένον εὐθέως παραλάβω , ποτὲ μὲν διὰ τῶν ὑγρῶν φαρμάκων ποιοῦμαι τὴν θεραπείαν , ἔστι δ’ ὅτε διὰ τῶν ἐμπλάστρων , ἐπιβαλὼν ἔξωθεν ἔριον ὡς μαλακώτατον , ἐλαίῳ θερμῷ βεβρεγμένον . εἰ δὲ τῷ δι’ ὄξους χρώμενος εἴην φαρμάκῳ , μιγνὺς ὄξος ὀλίγον τῷ ἐλαίῳ . καὶ λύω γε δὶς ἢ τρὶς ἡμέρας καὶ καταντλῶ δι’ ἐλαίου θερμοῦ . μεγάλων δ’ οὐσῶν τῶν νυκτῶν καὶ κατὰ ταύτας εἴωθα λύειν . καὶ μᾶλλόν γε ποιῶ τοῦτο δακνομένου τοῦ ἕλκους ὑπὸ τῶν φαρμάκων , ὡς ὅταν γε ἀπ’ ἀρχῆς χρωμένῳ μοι τοιούτῳ φαρμάκῳ , μήτε δάκνεσθαι λέγῃ μήτε ὀδυνᾶσθαι μήτε τάσεως ὁ κάμνων αἴσθηται , δὶς τῆς ἡμέρας ἐπιλύω τε καὶ καταντλῶ , περὶ μὲν τὴν ἕω τὸ πρῶτον , εἰς ἑσπέραν δὲ τὸ δεύτερον . ἔστω δὲ καταντλώμενον ἔλαιον ἱκανῶς μὲν θερμὸν , ἀλλ’ ἄχρι τοῦ μὴ λυπεῖν τὸ τετρωμένον . ὥσπερ γὰρ τὸ ψυχρὸν ἐναντιώτατόν ἐστι ταῖς τοιαύταις διαθέσεσιν , οὕτω τὸ χλιαρὸν οὐ τελέως ὠφέλιμον . ἐμάθομεν γὰρ ἐν τῷ πρώτῳ τῆς τῶν ἁπλῶν φαρμάκων δυνάμεως , ὥσπερ τὸ ὕδωρ ἐναντιώτατα πέφυκε ποιεῖν ἐν τῷ θερμὸν ἢ ψυχρὸν ὑπάρχειν , οὕτω καὶ τὸ ἔλαιον . ἐμπλάττει μὲν γάρ πως , μᾶλλον δὲ ἐπέχει τὰς διαπνοὰς τοῦ σώματος , ὅταν ψυχρὸν προσφέρηται , διαφορεῖ δὲ καὶ λεπτύνει τὸ θερμόν . ἔνεστι δέ σοι τοῦτο κᾀπὶ τῶν ἑψημένων κρεῶν ἐν αὐτῷ μαθεῖν . ὁμοίως γὰρ αὐτὰ τοῖς προεωλισθεῖσιν ἐργάζεται ψαθυρὰ , κᾂν εὐθέως ἅμα τῷ τυθῆναι τὸ ζῶον ἕψῃς ἢ ταγηνίσῃς ἐν αὐτῷ . διὰ τοῦτο οὖν κᾀγὼ τὴν διὰ τοῦ ἐλαίου κατάντλησιν εἱλόμην ἱκανῶς θερμοῦ φεύγων ἀεὶ τὸ χλιαρὸν , ἔτι δὲ μᾶλλον τὸ ψυχρόν . ὕδατος δὲ χρῆσιν ἐν ὅλῃ τῇ θεραπείᾳ φυλάττομαι μέχρι τοῦ μηδ’ ἅψασθαι τοῦ ἕλκους , ὥσθ’ ὅταν μὲν εὐθέως ἐν ἀρχῇ δέῃ τὸ αἷμα τοῦ τετρωμένου μέρους ἀποπλῦναι , δι’ ἐλαίου τοῦτο πράττειν · ὅταν δ’ ἤδη μετρίως ἔχοντες οἱ κάμνοντες λούωνται , μηδὲ τότε ἐμβάλλειν ἐπιτρέπειν αὐτοῖς εἰς τὸ ὕδωρ τὸν πεπονθότα τόπον , ὡς τὸ πολὺ γὰρ ἐν αὐταῖς ταῖς χερσὶν οἱ νευρότρωτοι γίνονται , μέμνημαι δέ τινα τῶν οὕτω τετρωμένων , ἐπειδὴ τετάρτην ἡμέραν ἄγων ἀνώδυνος τελέως ἦν ἀφλέγμαντόν τε τὸ πεπονθὸς ἑώρα μόριον , ἐν κρύει πολλῷ προελθόντα τῆς οἰκίας ἐπί τινα πρᾶξιν ἀναγκαίαν , ἐν ᾗ διατρίψας ἐπὶ πλέον ἦλθεν οἴκαδε τεινόμενος τὸ κῶλον ὅλον ἄχρι τοῦ τραχήλου καὶ μεγάλης ὀδύνης αἰσθόμενος . ὡς δ’ ἀφικομένου τινὸς ἐπ’ ἐμὲ παραγενόμενος ὡς αὐτὸν ἐθεασάμην ἐν οἷς ἦν , ἀποῤῥῖψαι μὲν ἐκέλευσα τὸ κατὰ τὸ μόριον ἔλαιον ψυχρὸν ἐκ τῆς προόδου γεγονὸς , ἐλαίῳ δὲ θερμῷ καταντλήσας ὅλον τὸ κῶλον , εἶτα καὶ τοῦ τραχήλου τὸ κατ’ εὐθὺ μέρος , ἐλαιοβρεχέσιν ἐρίοις πυριάσας ἐπιθείς τε τὸ διὰ τοῦ εὐφορβίου φάρμακον ὑγρὸν ἅμα καστορίῳ , παρηγόρησα τὸν ἄνθρωπον αὐτίκα καὶ ὕπνου ἐπιγενομένου μέχρι τῆς ἑσπέρας ἐπέπαυτο πάντα τὰ συμπτώματα . περὶ παντὸς οὖν ποιεῖσθαι χρὴ θερμὸν διαμένειν τὸ ἔριον , εἴτ’ οὖν ἐλαίῳ μόνῳ βεβρεγμένον εἴτε καὶ ὀξελαίῳ τύχοι . γένοιτο δ’ ἂν τοῦτο περιβαλλομένων ἔξωθεν ἐρίων ἄλλων ξηρῶν , ἔνδον τε μένοντος , ὅταν ᾖ χειμὼν ἄχρι τῆς ε΄ ἢ τῆς ζ΄ . ﻿ ἡμέρας τοῦ κάμνοντος . ἐὰν γὰρ ἄχρι ταύτης μήτε φλεγμονὴ φανεῖταί τις , ἀνώδυνός τε παντάπασιν ᾖ καὶ μηδεμιᾶς αἰσθάνηται τάσεως , ἐν ἀκινδύνῳ λοιπὸν ἔσται . φροντὶς δ’ ἔστω σοι τοῦ μηδὲν οἰνῶδες ἐμφαίνεσθαι τῷ ὄξει , καθάπερ γε καὶ κατὰ τοὔλαιον , ὡς ἀπηλλάχθαι στύψεως ἁπάσης . μήτε οὖν τὸ καλούμενον ὠμοτριβὲς ἢ ὀμφάκινον ἔστω , διττῶς γὰρ ὀνομάζεται μήτε τὸ ἀπὸ τῆς Ἰβηρίας , ὃ καλοῦσι Σπανὸν , ἀλλὰ μηδ’ ἄλλο τι τῶν θαλλοὺς ἐλαίας ἐχόντων . ἄριστον οὖν ἔλαιόν ἐστι τὸ λεπτομερὲς , ὁποῖον ἐν Ἰταλίᾳ μὲν τὸ Σαβῖνόν ἐστιν , ἄλλοθι δὲ τῶν ὑπὸ Ῥωμαίοις ἐθνῶν , ὅσα μηδεμίαν ἐμφαίνει στύψιν . ὁποῖον δέ τι πρᾶγμά ἐστιν ἔνδειξις λογικὴ καὶ ὅσον πλουσιώτερον ἐμπειρίας ψιλῆς ἄνευ μεθόδου , κᾀκ τῶνδε μαθήσῃ νευροτρώτων τε πολλοῖς πολλάκις ἐν ὁδοῖς τε καὶ κατὰ πλοῦν καὶ κατ’ ἀγρὸν , ἢ ἐν πόλει μὲν , ἀλλὰ πόῤῥω τῆς ἐμῆς οἰκίας παραγενόμενος , οὔτε τοῦ δι’ εὐφορβίου φαρμάκου παρόντος οὔτε τοῦ δι’ ὄξους , ἀλλ’ οὔτε ἄλλου τῶν ἐν ἐκείνῳ τῷ χωρίῳ κατὰ τύχην εὐπορηθέντων φαρμάκων ἐπιθεὶς τῷ τραύματι , διὰ παντὸς ἔτυχον τοῦ σκοποῦ . κατ’ ἀγρὸν μὲν γὰρ ἐμαυτὸν οἶδα καὶ πρόπολιν πρόσφατον , ὑγρὰν καὶ λιπαρὰν , ἣν ὁ γεωργὸς εἶχεν , ἐπιθέντα κατὰ τοῦ τραύματος , καὶ ποτὲ ζύμην μόνην καὶ ποτὲ ἄμφω μίξαντα . χρὴ δὲ τὴν μὲν ζύμην ὅτι παλαιοτάτην εἶναι , τὴν πρόπολιν δὲ ἐναντίως ἔχειν αὐτῇ κατὰ χρόνον . εἰ δὲ εἴη παλαιοτέρα , μαλαττέσθω παρὰ τὸ πῦρ δι’ ἐλαίου ἢ ἐν ἡλίῳ . ἐπ’ ἄλλου δέ τινος ἀγροίκου τῇ ζύμῃ τὸν ὀπὸν τοῦ τιθυμάλλου μίξας ἐπέθηκα , πλησίον τῆς αὐλῆς αὐτοῦ θεασάμενος αὐτὸν πεφυκότα . κατέγνων γὰρ τῆς ζύμης ὡς προσφάτου . καὶ ποτὲ πρόπολιν μετ’ ἐλαίου τήξας ἀνέδευσα τῇ ζύμῃ , προφυράσας αὐτὴν ὄξει δριμυτάτῳ . κάλλιον δ’ ἐπὶ τῶν τοιούτων μίξεων τὸ ἔλαιον παλαιὸν εἶναι , δι’ ὀξυμέλιτός τε καὶ ἀλεύρου κυάμων ἢ ὀρόβων ἢ αἰρῶν ἢ ἐρεβίνθων ἢ θέρμων πικρῶν ἢ πάλης ἀλφίτων ἢ κριθῶν ἀλεύρου , οἷς κατὰ τὰς πόλεις κέχρημαι καταπλάσμασιν οὐ μόνον ἐπὶ τῶν ἤδη φλεγμαινόντων , ἀλλὰ καὶ κατ’ ἀρχὰς εὐθέως . ἐν ἀγρῷ δὲ καὶ πίτταν εὑρὼν ὑγρὰν παρὰ τέκτονι , τῇ ζύμῃ μίξας ἐπέθηκα , καὶ παρ’ ἄλλῳ τὸ τῶν ὀρόβων ἄλευρον ἀναδεύσας αὐτῇ . μὴ παρόντος δὲ τούτου καὶ τῶν προειρημένων ὁτιοῦν ἔνεστι μιγνύειν . καὶ ὀξέλαιον δὲ μόνον ἀναλαβὼν ἐρίῳ θερμὸν ἐπέβαλον εὐθέως , ἄλλου μὴ παρόντος . ἐθάρσησα γὰρ τῷ ὄξει δριμεῖ τε ἱκανῶς ὄντι καὶ παλαιῷ . ἐφ’ ἑτέρου δὲ προκατεψυγμένου , διὰ τὸ πρὸ μιᾶς ὥρας ἢ καὶ πλείονος ἔτι χρόνου τεθλᾶσθαι τὸ νεῦρον , ἄχρι τῶν ἐπιτηδείων τί μοι κομισθησόμενον ἀνέμενον , ἐλαίῳ καταντλεῖσθαι τὸ μόριον κελεύσας . καὶ τότε προμίξας ὄξος , ἐπειδὴ τὸ περιέχον θερμότατον ἦν ὥρᾳ θέρους τὸ μικτὸν ἐξ ἀμφοῖν ἄχρι πλείστου κατήντλουν , ἕως τῶν ἄλλων ἐκομίσθη τι φαρμάκων . ἕκαστον δὲ τῶν εἰρημένων ἀλεύρων καὶ τῆς στακτῆς διαμίξας πολλάκις , ἐπέπλασα καὶ κατ’ ἀρχὰς εὐθέως καὶ μετὰ ταῦτα φθάσαντος ἀνθρώπου τῶν ἐναίμων τινὶ φαρμάκων οὐ καλῶς κεχρῆσθαι . πάντα δ’ οὖν ταῦτα τὰ ὁπωσοῦν ἐπιτιθέμενα φάρμακα θερμὰ ταῖς ποιότησι προσφερέσθω . καὶ μέντοι κᾀπὸ τῆς ἐμαυτοῦ ποτ’ οἰκίας , οὐδενὸς τῶν συνθέτων φαρμάκων ἑτοίμου εὑρισκομένου , σπεύδων προελθεῖν , ἔδωκά τινι τῶν ἐμῶν παλαιὸν εὐφόρβιον , ἐκέλευσά τε λειώσαντα μετ’ ἐλαίου παλαιοῦ , μέχρι πάχους ὑγρᾶς κηρωτῆς , ἐπιθεῖναι τῷ νύγματι τοῦ κατὰ τὴν χεῖρα τένοντος . ὡς δ’ ἐπανελθὼν ἐπυνθανόμην τοῦ τρωθέντος , εἰ θερμασίας πολλῆς αἴσθησις αὐτῷ γίγνοιτο κατὰ τὸν τόπον , ὁ δὲ συμμέτρου τινὸς ἔφησεν αἰσθάνεσθαι . πάλιν οὖν ἐπυθόμην εἰ δάκνοιτο κατὰ τὸ τραῦμα πρὸς τοῦ φαρμάκου . τοῦ δὲ εἰπόντος μὴ δάκνεσθαι μὲν , οἱονεὶ δὲ κνήσεώς τινος αἴσθησιν ἔχειν , συνεχώρησα μέχρι τῆς νυκτὸς ἐπικεῖσθαι τὸ φάρμακον . ἐπεὶ δὲ ἀφαιρεθέντων τῶν ἐπικειμένων θερμασία τέ μοι σύμμετρος ἐφαίνετο κατὰ τὸ πεπονθὸς χωρίον καὶ μὴ μεμυκὸς τὸ νύγμα , κάλλιον ἔδοξέ μοι εἶναι τῷ αὐτῷ χρῆσθαι φαρμάκῳ . καὶ μέντοι κατὰ τὴν ὑστεραίαν ἀμέμπτως ἔχοντος τοῦ νευροτρώτου καὶ κατὰ τὴν τρίτην τε καὶ τετάρτην ἄχρι τέλους ἐχρησάμην τῷ αὐτῷ φαρμάκῳ , καί τις τοῦτο θεασάμενος ἐφ’ ἑτέρου τρωθέντος ὁμοίως ἐχρήσατο τῷ προσφάτῳ εὐφορβίῳ κατὰ τὸν αὐτὸν τόπον . ἐξ ἀνάγκης οὖν ἠκολούθησε τῷ τετρωμένῳ θερμασία τε πολλὴ καὶ δῆξις καὶ ὀδύνη κατὰ τὸ ἕλκος , ὥστε ἀχθῆναι πρὸς ἐμὲ τὸν ἄνθρωπον , ὡς ἐπὶ παραδόξῳ τῷ συμβεβηκότι . κᾀγὼ συνεὶς αὐτίκα τοῦ γεγονότος ἀπέῤῥιψα μὲν τὰ ἐπικείμενα , καταντλήσας δ’ αὐτὸν ἐλαίῳ τὸ διὰ τοῦ ὄξους ἐπέθηκα φάρμακον . εἰ δ’ οὐκ ἦν τοῦθ’ ἕτοιμον , ἐπετεθείκειν ἂν τὸ διὰ εὐφορβίου , πλέονα κηρὸν ἔχον . οὐκοῦν ἐχρῆν , καθάπερ ὀλίγον ἔμπροσθεν ἐλέγομεν μὴ ἀγνοεῖν τάς τε δυνάμεις καὶ τὰς ἰδέας τῶν δοκίμων φαρμάκων , οὐδὲ τίνα μὲν ἐν τάχει μεταβάλλει τὴν δύναμιν , τίνα δὲ ἕως παμπόλλου διαφυλάττει . τῶν γὰρ ταχέως ἐξίτηλον ἐχόντων τὴν θερμότητα τὸ εὐφόρβιόν ἐστι · γνωριεῖς δὲ αὐτὸ καὶ χωρὶς τοῦ διαμασήσασθαι τὸ χρῶμα θεασάμενος . οὐ γὰρ ὡς ἐν ἀρχῇ τεφρῶδες , ἀλλ’ ὕπωχρόν τε καὶ ὑπόξανθον γίνεται παλαιούμενον . εὐθὺς δὲ καὶ ξηρὸν ἱκανῶς φαίνεται τηνικαῦτα καὶ διαλύεται μόγις ἐν τῷ λειοῦσθαι δι’ ἐλαίου τοῦ νέου ταχέως χυλουμένου . χρὴ δ’ οὐκ εὐθέως αὐτὸ μιγνύναι τῷ ἐλαίῳ , ἀλλὰ πρότερον ἐν τῇ θυείᾳ λειοῦν ἀτρέμα , ὅπως μὴ πλατυνθῇ . καὶ τί δεῖ λέγειν ὅτι καὶ γευσαμένῳ σοι τὸ μὲν πρόσφατον ﻿ φαίνεται πυρωδέστατον , ὡς κατακαίειν τὴν γλῶσσαν , τὸ δὲ παλαιὸν ὀλίγην ἐργάζεται θερμασίαν ; συμβαίνει μὲν οὖν καὶ ἄλλοις πολλοῖς τῶν φαρμάκων ὀλίγοις ἔτεσιν ἐξίτηλον ἴσχειν τὴν δύναμιν , οὐδενὸς δ’ ἧττον τὸ εὐφόρβιον μετά γε θαψίαν . αὕτη γὰρ μετ’ ἐνιαυτὸν μὲν ἀσθενὴς ἱκανῶς γίνεται , τελέως δ’ ἐκπνεῖ διετὴς γενομένη . τό γε μὴν εὐφόρβιον ὅταν ἐξ ἀρχῆς τε καλὸν ᾖ καὶ καλῶς ἀποκέηται , καὶ κατὰ τὸ τρίτον ἔτος διασώζει ἔτι τινὰ δύναμιν , ἔσθ’ ὅτε δὲ καὶ κατὰ τὸ τέταρτον , ἐκλύεται δ’ ἤδη καὶ κατὰ τὸ ε΄ καὶ ἕκτον , εἶτ’ ἐπὶ προήκοντι τῷ χρόνῳ τελέως ἀμαυροῦται . ᾧ δ’ ἔφην ἐγὼ σὺν ἐλαίῳ χρήσασθαί ποτε παλαιωθέντι χωρὶς κηροῦ ε΄ σχεδὸν ἐτῶν ἢ ἓξ ἦν . ὅθεν οὐδὲ περιλαβεῖν ἐν μέτρῳ δυνατόν ἐστι τὴν χρῆσιν αὐτοῦ . νέον μὲν γὰρ ὄν ἐλαίῳ δεκαπλασίῳ καὶ δωδεκαπλασίῳ μίγνυται μετὰ κηροῦ τριπλασίου , παλαιούμενον δὲ πλέον ἐμβάλλειν αὐτῷ χρή · τριετὲς δὲ καὶ τετραετὲς γενόμενον ἤτοι διπλάσιον τοῦ κατ’ ἀρχὰς ἢ ἴσον τῷ κηρῷ . ὅταν μὲν οὖν τοῖς ἀκόποις ὀνομαζομένοις χρίσμασιν ὁμοίαν ἔχειν βουληθῇς , τὸ φάρμακον τὴν σύστασιν , ἥπερ δὴ καὶ τῆς ὑγρᾶς κηρωτῆς ἐστι , τετραπλάσιον εἶναι χρὴ τοῦ κηροῦ τὸ ἔλαιον . ὅταν δ’ ἐμπλαστρώδης γένηται , τὸν κηρὸν ἴσον τοὐπίπαν τῷ ἐλαίῳ χρὴ μιγνύναι , μάλιστα ἐὰν ξηρὸς ᾖ καὶ παλαιὸς , ὡς ὁ πρόσφατός γε καὶ λιπαρὸς ὢν ἐλάττονος δεῖται τοῦ ἐλαίου πρὸς τὸ ποιῆσαι κηρωτὴν ἐμπλαστρώδη , καὶ μᾶλλον ἔτι θέρους ὥρᾳ . βουληθεὶς οὖν τις τὴν κηρωτὴν ἐμπλαστρώδη ποιῆσαι τὸν κηρὸν τήξας ἐν ἐλαίῳ , καθ’ ἣν εἴρηκα συμμετρίαν , προσμίξει τὸ ἕκτον μέρος αὐτῷ τοῦ προσφάτου εὐφορβίου , ὡς εἶναι μὲν δραχ . α΄ . ἐκείνου , τοῦ δὲ κηροῦ ἓξ , ἐλαίου δὲ ἓξ ἢ πέντε . ἀλλ’ ἐπεὶ τὸ κολλῶδες τε καὶ γλίσχρον οὐχ ὑπάρχει τῷ κηρῷ , καθάπερ τῇ ῥητίνῃ τε καὶ τῇ πίττῃ , διὰ τοῦτο μιγνύω τῇ κηρωτῇ ῥητίνην ἢ πίτταν ἢ ἑκατέρου μέρος . εὔδηλον οὖν ὅτι τούτων μιγνυμένων οὐκέτι τὸ ἔλαιον ἴσον αὐτοῖς ἐμβλητέον . ὁ μὲν γὰρ κηρὸς εἰς ὑγρότητα πολλοῦ δεῖται τοῦ λίπους , αἱ ῥητίναι δὲ αἱ μὲν ξηραὶ παντάπασιν ὀλίγου χρῄζουσιν , αἱ δὲ ὑγραὶ καὶ προσλαβεῖν τινα ξηρὰν οὐσίαν ἐθέλουσιν εἰς ἐμπλαστρώδη σύστασιν . ἐν μὲν οὖν τοῖς κηροῖς οὐ πολλή τίς ἐστιν ἡ διαφορὰ καθ’ ὑγρότητα καὶ ξηρότητα , ταῖς ῥητίναις δ’ ἔμπαλιν , ὥσπερ καὶ τῇ πίττῃ , παμπόλλη ἡ διαφορὰ ταῖς ξηραῖς ἐστι πρὸς τὰς ὑγράς . ξηροτάτη μὲν οὖν τῶν ῥητινῶν ἐστιν ἣν ὀνομάζουσί τινες φρυκτὴν , τινὲς δὲ κολοφωνίαν · δευτέρα δ’ ἡ ἐκ τῶν κεραμείων , ἀκάθαρτός τε καὶ ἄφρυκτος , ἐὰν δ’ αὐτὴν καθάρῃ τις , εἰς τὴν φρυκτὴν μεταπίπτει . τούτων δ’ ἀμφοτέρων ξηρότερόν ἐστι τὸ καλούμενον πιτύϊνον φύσημα . τοῦτο μὲν , ὡς ἂν αὐχμηρὸν , οὐκ ἐπιτήδειον νομίσας εἶναι εἰς τὴν τῆς προκειμένης ἐμπλάστρου σύνθεσιν ἀπωσάμην , ἐχρησάμην δὲ τῇ τε φρυκτῇ καὶ ταῖς ὑγραῖς . εἰσὶ δὲ καὶ τούτων ἔνιαι μὲν ἐπὶ πλέονα χρόνον ὑγραὶ διαμένουσαι , καθάπερ ἡ τερμινθίνη , τινὲς δὲ ταχέως ξηραινόμεναι , καθάπερ ἡ στροβιλίνη . μέση δ’ ἀμφοῖν ἐστιν ἡ ἐλατίνη . καὶ μέντοι καὶ κατὰ τὰς δυνάμεις θερμοτέρα μὲν ἡ στροβιλίνη , δευτέρα δὲ ἡ ἐλατίνη , τρίτη δ’ ἀμφοῖν ἡ τερμινθίνη . τὴν κυπαρισσίνην δὲ ὑπώπτευσα μὴ μιγνύειν , ὡς στύψεως ἔχουσάν τι . δόξει δέ τις ἡμῖν διαφέρεσθαι κατὰ τὸν περὶ ῥητινῶν λόγον Διοσκορίδην τὸν Ἀναζαρβέα γράψαντα τήνδε τὴν ῥῆσιν ἐν τῷ πρώτῳ περὶ ὕλης . προάγει δὲ πασῶν τῶν ῥητινῶν ἡ τερμινθίνη καὶ μετὰ ταύτην ἡ σχινίνη , εἶτα πιτυΐνη καὶ ἐλατίνη , μεθ’ ἃς ἀριθμοῦνται ἥ τε πευκίνη καὶ ἡ στροβιλίνη . φαίνεται γὰρ ἐν τούτοις ὁ Διοσκορίδης , ὡς περὶ φαυλοτάτης μὲν φρονῶν τῆς στροβιλίνης , ἀρίστης δὲ τῆς τερμινθίνης . ἐγὼ δὲ τῶν τριῶν ῥητινῶν τῶνδε , στροβιλίνης , ἐλατίνης , τερμινθίνης , πρώτην μὲν εἶπον ἀρίστην τὴν στροβιλίνην εἶναι κατὰ θερμότητα , δευτέραν δὲ τὴν ἐλατίνην , ὑστάτην δὲ τὴν τερμινθίνην . ὥσπερ οὖν ὁ λέγων τῶν κατὰ τὴν Ἰταλίαν οἴνων αὐστηρῶν ἄριστον εἶναι τὸν Ἰταλικὸν οἶνον , ὁ μὲν γὰρ πρὸς μίαν ποιότητα τὴν ἀναφορὰν τοῦ λόγου ποιούμενος , ὁ δὲ ἁπλῶς ὑπὲρ ὅλης ἀποφαινόμενος αὐτῶν τῆς οὐσίας , ἀληθεύει , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἐπὶ τῶν ῥητινῶν ἀρίστην μὲν ὡς πολυχρηστότατον φάρμακον εἰκότως ἄν τις εἴποι τὴν τερμινθίνην ὑπάρχειν , οὐ μὴν ἔν γε τῇ θερμότητι πρωτεύειν . ὥσπερ οὖν ἔλεγον , ἔνεστί σοι τῷ κηρῷ μιγνύντι τῶν ῥητινῶν ἣν ἂν ἐθέλῃς , εἰς σύστασιν ἐχεκολλοτέραν ἀνάγειν τὴν ἁπλῆν κηρωτὴν , ἣ δι’ ἐλαίου τε καὶ κηροῦ μόνον συντίθεμεν . ἐν τούτῳ δὲ καὶ τῆς πείρας ἐστι χρεία κρινούσης τὸν στοχασμὸν ἡμῶν . ἔξεστι γάρ σοι τριπλάσιον τοῦ κηροῦ τῇ τερμινθίνῃ μίξαντι γνῶναι πότερον ἤδη σύστασιν ἐμπλαστρώδη τὸ φάρμακον εἴληφεν ἢ αὐχμηρότερόν ἐστιν ἔτι καὶ δεῖται πλείονος ἔτι ῥητίνης , ὥσθ’ ὅταν ποτέ σοι τὸν τρόπον τοῦτον πειρωμένῳ φανῇ συμμέτρως ἔχειν μιγνύναι τηνικαῦτα τῷ γιγνομένῳ φαρμάκῳ , τὸ δωδέκατον τοῦ εὐφορβίου . ἐὰν δὲ ἀγνοῇς πότερον ἀκριβῶς ἐστι θερμὸν τὸ εὐφόρβιον , ἢ ἀπολείπεται κατά τι τοῦ τοιούτου μετὰ τὴν σκευασίαν , ἐμπλάσας ὀθονίῳ βραχὺ τοῦ κατασκευασθέντος , ἐπίβαλλε κατὰ τῆς ἑαυτοῦ κνήμης ἢ πήχεως ὥραις τισὶν , εἶτα ἐὰν μέν σοι δόξῃ μετρίως θερμαίνειν , εὐκράτως ἔχειν ὑπόλαβε τὸ σκευασθέν . εἰ δ’ ἤτοι μηδεμίαν αἰσθητὴν ποιοῖτο θερμασίαν ἢ πυρωδέστερον εἴη τοῦ προσήκοντος , ἔξεστιν ἤτοι γ’ ἐκλῦσαι τὸ φάρμακον ἢ ἐπιτεῖναι · ἐκλῦσαι μὲν μίξει κηρωτῆς , ἐπιτεῖναι δ’ εὐφορβίου προσθέσει . ἐάν γε μὴν λιπαρὰν ἔχῃς πρόπολιν , ἐπιτηδειοτέραν ἴσθι σοι πασῶν τῶν ῥητινῶν ἐσομένην αὐτὴν , ὡς ἂν ἐπισπᾶσθαί τε ﻿ καὶ τοῦ βάθους ἕλκειν ἔξω πεφυκυῖαν ἀτμώδη τε πάχη πνεύματος , ὑγρότητάς τε περιττάς . αἱ μὲν γὰρ ῥητίναι μετὰ τοῦ κηροῦ τῆς ἐμπλαστρώδους συστάσεως ἕνεκεν , οὐχ ὡς ὑπὸ τὸν σκοπὸν τῆς θεραπείας πεπτωκυῖαι παραλαμβάνονται . τοῦ σκοποῦ δ’ αὐτοῦ τῆς ἰάσεως ἡ πρόπολις ἔχεται . καί ποτε αὐτῇ μόνῃ προσφάτῳ καθ’ ὑγρὸν ἐχρησάμην , ὡς ἔφην , ἐπί τινος γεωργοῦ σκληρὸν ἔχοντος σῶμα , καὶ θαυμαστὸν ὅπως ὤνητο μόνῃ χρησάμενος ἄχρι τέλους , ὡς μηδενὸς δεηθῆναι φαρμάκου , βαθύτερον ἔχοντος ἑτέρου τὸ νύγμα βραχύ τι προσέμιξα τῶν τιθυμάλλων τινὸς ὀποῦ . τοῖς μέντοι μαλακοῖς σώμασι σκληρότερον φαίνεται τὸ φάρμακον ἐν τῇ ψαύσει , πλὴν εἰ πάνυ τις αὐτὸ μαλακύνει ἐλαίου μίξει . καὶ μέντοι καὶ τἄλλα φάρμακα πάνθ’ ὅσα προσφέρεται τοῖς νευροτρώτοις , ὑγρὰ καὶ μαλακὰ προσῆκεν εἶναι . τὴν μὲν οὖν μαλακότητα , πᾶν ἔλαιον δύναται παρασχεῖν , τὴν δ’ ἰσχὺν τοῦ φαρμάκου φυλάξαι τὸ παλαιὸν ἔλαιον . ὥσπερ δὲ τὴν πρόπολιν ἐν ἀγρῷ ποτε ἐπέθηκα τῶν τότε παρόντων ὡς βέλτιον φάρμακον ἐκλεξάμενος , οὕτως καὶ τὴν ζύμην αὖθις ἐφ’ ἑτέρου , φαρμάκου μὴ παρόντος , ἐπειδὴ καὶ ταύτην τὰ ἐκ τοῦ βάθους ἠπιστάμην ἕλκουσάν τε καὶ διαφοροῦσαν . ὅσῳ δ’ ἂν ᾖ πλέονος χρόνου ἡ ζύμη , τοσούτῳ βελτίων ἐστίν . οὐ μόνον δὲ τὰ τοιαῦτα κατὰ τὰς ἀγροικίας εὑρίσκεται ῥᾳδίως , ἀλλὰ καὶ θεῖον ἄπυρον , ᾧ ποτε καὶ αὐτῷ ἐχρησάμην μίξας τῇ τετραφαρμάκῳ . ταύτῃ μὲν οὖν καὶ ἀφρόνιτρον καὶ Βερενίκιον λίτρον καὶ ἀφρόλιτρον τὸ μὴ λιθῶδες , ἀλλ’ ὄντως ἀφρόλιτρον , ὅπερ ἀφρώδη τὴν σύστασιν ἔχει , μίξας ἐχρησάμην πολλάκις , οὐ μόνον ἐπ’ ἀγροικίας ἀπορίᾳ τῶν ἄλλων , ἀλλὰ καὶ παρόντων τῶν εἰρημένων φαρμάκων , ἕνεκα τοῦ τῇ πείρᾳ βασανίσαι μου τὴν ἐπίνοιαν καὶ διὰ μόνης τῆς τοιαύτης χρήσεως ὁ τετρωμένος ἐθεραπεύθη , καταντλώμενος δηλονότι τῷ ἐλαίῳ . τοῦτο γὰρ κοινὸν ἐπὶ πάντων ἔστω σοι τῶν ἐνταῦθα λεγομένων φαρμάκων ἁρμόττειν τοῖς νευροτρώτοις . καὶ τὸ καλούμενον δὲ ὑπὸ μὲν τῶν ἰατρῶν ἀρσενικὸν , ὑπὸ δὲ τῶν ἀττικίζειν τὰ πάντα βουλομένων ἀῤῥενικὸν , ἔμιξα τῇ τετραφαρμάκῳ δυνάμει , πειραθῆναί μου τῆς ἐπινοίας βουλόμενος . αὖθις δὲ μὴ παρόντος τούτου τὴν ὀνομαζομένην σανδαράχην , ὥσπερ γε καὶ τὴν τίτανον ἐσβεσμένην τε καὶ ἄσβεστον , ἄπλυτόν τε καὶ πεπλυμένην , ὀλίγον μὲν ἐμβαλὼν τῆς ἀσβέστου , τὸ πλέον δὲ τῆς ἐσβεσμένης καὶ πλέον ἔτι τῆς πεπλυμένης . εἰρήσεται δ’ ὀλίγον ὕστερον ὑπὲρ τῆς καθ’ ἑκάστην σύνθεσιν ἀκριβοῦς ποσότητος , ἐὰν πρότερον ἐπέλθω ταῦθ’ ἁπλᾶ πάντα καὶ τοὺς διορισμοὺς τῆς χρήσεως αὐτῶν . ἐν γὰρ τούτῳ τῷ λόγῳ διὰ τοὺς ἐμπειρικοὺς ἐκ περιπτώσεως τὰ πλεῖστα τῶν συνθέτων φαρμάκων ἡγουμένους εὑρῆσθαι τὴν τῶν νευροτρώτων ἀγωγὴν ἔδοξέ μοι διελθεῖν , εὑρημένην ὑπ’ ἐμοῦ χωρὶς περιπτώσεως , ἐκ τοῦ τόν τε σκοπὸν τῆς θεραπείας αὐτῶν γνῶναι καὶ τῶν ἁπλῶν φαρμάκων ἐπίστασθαι τὰς δυνάμεις . ἐκ μὲν γὰρ περιπτώσεως ἕν τι τῶν ἁπλῶν εὑρίσκεται φαρμάκων , ἡ λογικὴ δὲ μέθοδος ἀθρόα τε καὶ πολλὰ τῶν ἁπλῶν εὑρίσκει καὶ συνθέσεις παμπόλλας ἐπ’ αὐτοῖς . ὅσα γοῦν ἐκ βάθους ἕλκειν ἔξω πέφυκε καὶ διαφορεῖν τὰς ὑγρότητας , ἐπιτήδεια τοῖς νευροτρώτοις ἐστίν . ἐπεὶ δέ τινα τούτων ἐζευγμένας ἔχει θερμότητας ἀμετροτέρας ἢ δακνώδεις ἰσχυρῶς δριμύτητας ἢ ὀξύτητας , εὔλογόν ἐστι μιγνύειν αὐτοῖς ἕτερα φάρμακα δυνάμενα τὰς εἰρημένας ὑπεροχὰς μετριωτέρας ἐργάζεσθαι χωρὶς τοῦ μὴ βλάπτειν τὴν δύναμιν . οὐκ ἐνδέχεται δὲ τοῦτο πράττειν ὀρθῶς ἄνευ τοῦ γινώσκειν ἑκάστου τῶν φαρμάκων οὐ μόνον τὸ γένος τῆς ποιότητος , ἀλλὰ καὶ τὸ ποσὸν ἐν αὐτῇ . τινὰ μὲν γὰρ , ὡς ἐδείκνυμεν ἐν τῇ περὶ τῶν ἁπλῶν φαρμάκων πραγματείᾳ , τῆς πρώτης τάξεώς ἐστι τῶν θερμαινόντων , ἀποκεχωρηκότα βραχύ τι τῶν εὐκράτων , ἕτερα δ’ ἐπ’ αὐτῆς τῆς δευτέρας ἐπὶ πλέον ἀφεστηκότα , καὶ τινὰ τῆς τρίτης καὶ τετάρτης , ἄλλ’ ἄττα καίειν ἤδη δυνάμενα . κατὰ τὴν ἀναλογίαν οὖν τῆς κατὰ τὴν δύναμιν ἑκάστου φαρμάκου σφοδρότητος ἡ τῶν μιγνυμένων εὑρίσκεται δύναμις , ἐάν τις ἐπίστηται τῶν ἁπλῶν φαρμάκων ἁπάντων τὰς κράσεις . ἡ δὲ τῶν ἐμπειρικῶν , μόνα μιγνῦσα τὰ ὁμογενῆ , διά τε τὴν ἄγνοιαν ἑκάστου τῆς φύσεως φαρμάκου γίγνεται καὶ τοῖς ταύτην ἐπισταμένοις διὰ τὸ μὴ γινώσκεσθαι βεβαίως τὸ ποσὸν τῆς ὑπεροχῆς . ἔγωγ’ οὖν αὐτὸς ὃ πρῶτον ἐσκεύασα φάρμακον ἐκ πολλῶν ὁμογενῶν συνέθηκα διὰ τὸ μηδέπω γινώσκειν ἑκάστου τὸ ποσὸν τῆς δυνάμεως ἀκριβῶς . ἐνέβαλον μὲν γάρ τι καὶ ἀρσενικοῦ καὶ θείου καὶ μίσυος καὶ τιτάνου τῆς ἀπλύτου τε καὶ πεπλυμένης καὶ πομφόλυγος , ὡσαύτως καὶ σποδίου . πρὸς τούτοις δὲ καὶ λεπίδος χαλκοῦ καὶ χαλκίτεως κεκαυμένης , ἀπλύτου τε καὶ πεπλυμένης καὶ προσέτι τῆς ἀκαύστου . ταῦτα μὲν οὖν ἐν ὄξει δριμυτάτῳ πολλαῖς ἡμέραις ἐν ἡλίῳ θερινῷ προελείωσα . τὰ δὲ μέλλοντα καταχεῖσθαι τούτων ὅ τε κηρὸς ἦν ἐξ ἀνάγκης καὶ μέλιτός τι βραχὺ προαπηφρισμένου καὶ αἱ ῥητίναι σχεδὸν ἅπασαι καὶ πρόπολις καὶ πίττα καὶ λάδανον . ὑγρὰ δὲ κύπρινόν τε καὶ σούσινον , ὀποβάλσαμόν τε καὶ ἀμαράκινον καὶ γλεύκινον καὶ κέδρινον , ἔλαιόν τε κίκινον καὶ παλαιόν . ἐξ ἑκάστου δέ τι σμικρὸν ὧν ὀλίγον ἔμπροσθεν εἶπον ὀπῶν . ὕστερον δὲ ἀφαιρῶν ἄλλοτε ἄλλο πείρας ἕνεκεν , οὐδὲν ἀπολειπόμενον εὕρισκον ἕκαστον τῶν ἁπλουστέρων , οἷς ἄχρι τοῦ δεῦρο χρῶμαι . λεχθήσονται δ’ αὐτῶν ὀλίγον ὕστερον αἱ συμμετρίαι . δι’ ὄξους μὲν οὖν ἐσκεύαζον τὰ τοιαῦτα διά τε τῶν ὀπῶν μιγνὺς αὐτοῖς τι κηροῦ καὶ τῶν εἰρημένων ῥητινῶν καὶ προπόλεως καὶ πίττης , ὡσαύτως δὲ καὶ διὰ κόπρου περιστερῶν καὶ τῶν λεπτομερῶν βοτανῶν . ﻿ ἀλυπότερα μὲν οὖν ἐστι τὰ ὑγρὰ φάρμακα , καὶ τοῖς ἄλλοις μὲν ἕλκεσιν , ἐξαιρέτως δὲ τοῖς κατὰ τὰ νεῦρα . χρώμεθα δὲ καὶ τοῖς ἐμπλαστρώδεσι διὰ τοὺς λούεσθαι βουλομένους . ἀφαιρεθέντων γὰρ τῶν ἐρίων , αὐτὸ μόνον ἐπικείμενον ἔχοντες τὸ τοιοῦτον φάρμακον ἀοχλητότερον λούονται . προείρηται γὰρ ὅτι μηδὲ τότε προσήκει βρέχειν ὕδασι τὸ τετρωμένον , ἐάν γε ἐν χειρὶ ᾖ . κατὰ μέντοι τὸν πόδα τῆς τρώσεως ἐπιγενομένης ἀδύνατον μέν ἐστι μὴ βρέχειν τὸ μόριον , ἀπέχεσθαι δὲ χρὴ τηνικαῦτα βαλανείου τὰς πρώτας τέτταρας ἡμέρας . ἐπεὶ δὲ ἀπόλωλεν ἐν τῷ νῦν βίῳ ἡ καρτερία πάντων ἀνθρώπων , ἤδη μέχρι καὶ τῶν ἐν τοῖς ἀγροῖς καθ’ ἡμέραν εἰωθότων λούεσθαι , τοὺς μὲν μὴ πάνυ τρυφῶντας , εἶεν δ’ ἂν οἱ πένητες οὗτοι , πειθομένους ἔχομεν ὡς τὸ πολὺ , τοὺς πλουσίους δὲ καὶ μάλιστα αὐτῶν ὅσοι πολὺ δύνανται ἢ δυσπειθοῦντας ἢ τελείως ἀπειθοῦντας . ἄριστον μὲν οὖν ἦν μηδὲ θεραπεύειν αὐτούς . ἐπεὶ δ’ οὐκ οἶδ’ ὅπως κατ’ ἄλλην ἄλλος αἰτίαν οἱ μὲν ἄκοντες ἡμῶν , οἱ δὲ ἑκόντες ἀναγκάζονται τῆς μαλακίας αὐτῶν ἀνέχεσθαι , τοιοῦτόν τι ποιεῖν εἴωθα . κατὰ τοῦ τετρωμένου μέρους ἐπιτιθεὶς τῶν ἐμπλαστρωδῶν τι φαρμάκων , ἔξωθεν αὐτοῦ πάλιν ἐπιβάλλω πολυπτύχους ὀθόνας πλέονας ἐλαίῳ διαβρόχους , αἷς αὖθις ἔξωθεν ἐπίδεσμον ἐξ ὀθόνης ἐπιβάλλω , καὶ μετὰ ταῦτα πάλιν ἐν αὐτῷ τῷ βαλανείῳ προκαταχέω τὸ ἔλαιον τοῦ ἐπιδέσμου , μέλλοντος εἰς τὴν πτύελον ἐμβαίνειν τοῦ νευροτρώτου καὶ δηλονότι λουσαμένου , τὰ μὲν ἐπικείμενα πάντα ἀποβάλλω , χρῶμαι δὲ τῇ προειρημένη τῆς ὅλης θεραπείας ἀγωγῇ . εὔδηλον δ’ ὅτι καὶ τῆς τῶν μορίων φύσεως ἔμπειρον εἶναι χρὴ τὸν μέλλοντα καλῶς προνοήσασθαι τῶν νευροτρώτων . εἴρηται γὰρ ἔμπροσθεν ὅτι καὶ οἱ τένοντες , εἰς οὓς οἱ πλεῖστοι τῶν μυῶν τελευτῶσι , συμπαθείας οὐ μικρὰς ἐπιφέρουσι , πρῶτον μὲν τοὺς σπασμοὺς γεννῶντες , ὕστερον δὲ σηπόμενοί τε αὐτοὶ καὶ τὰ πλησιάζοντα πάντα συνδιαφθείροντες . ἔνιοι δ’ αὐτῶν ὡς ὑμένες εἰσὶ λεπτοὶ καὶ πλατεῖς , ὁποῖοι κατά τε τὰ πρὸς τοῖς γόνασι τέλη τῶν μηρῶν ἔνδον τε τῶν χειρῶν καὶ κάτω τῶν ποδῶν ὑποτέτανται . πάντες γὰρ οὗτοι τοῦ δέρματος ψαύουσι , συμφυεῖς μὲν ἱκανῶς οἱ κατὰ τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας ὄντες αὐτῶν , κατὰ δάρσιν δὲ ἀπολυόμενοι τοῦ περικειμένου δέρματος οἱ καθήκοντες εἰς τὴν μύλην . ἐμοὶ δὲ καὶ τοῦτο συνέβη κατὰ τύχην , ἐπενόησα μὲν γὰρ τὴν ἀγωγὴν τῶν νευροτρώτων ἔτι νέος ὢν , ἡνίκα πρῶτον ἐκ τῆς Ἀλεξανδρείας ἐπανῆλθον εἰς τὴν πατρίδα γεγονὼς ἔτος ὄγδοον ἐπὶ τοῖς εἴκοσι . ἐπεὶ δ’ ἕκαστον ὧν ἐπενόησα φαρμάκων ἔδωκα τοῖς φίλοις ἰατροῖς , οὐ μόνον τοῖς πολίταις , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἀστυγείτοσιν ἕνεκεν τοῦ βεβαιωθῆναι πάντα τῇ πείρᾳ · δόξαν δ’ οὐκ οἶδ’ ὅπως τῷ κατὰ τὴν πόλιν ἡμῶν ἀρχιερεῖ , τὴν θεραπείαν ἐγχειρῆσαί μοι μόνῳ τῶν μονομάχων καίτοι νέῳ τὴν ἡλικίαν ὄντι . τοῦ γὰρ ἐνάτου καὶ εἰκοστοῦ ἔτους ἠρχόμην , τηνικαῦτα τοὺς τρωθέντας κατὰ τὸ πρόσω τε καὶ κάτω μέρος τοῦ μηροῦ διὰ τῆς ἐπινενοημένης ἀγωγῆς ἐθεράπευσα , τῶν μὲν ἐγκαρσίαν ἐχόντων τὴν πληγὴν τὸ τοῦ τένοντος ὑπόλοιπον ἐντέμνων αὐτὸς , ὡς ἀκίνδυνον εἶναί μοι τὴν θεραπείαν , τῶν δὲ τὸ μικρὸν ἢ ὄρθιον ἐχόντων τὸ τραῦμα , σὺν ἀσφαλείᾳ τε ἅμα καὶ δέει τὴν ὅλην ἀγωγὴν ποιούμενος . τῶν γὰρ πρὸ ἐμοῦ πάντων ἰατρῶν , ἐπὶ πλεῖστόν τε καταντλούντων αὐτοὺς ὕδατι θερμῷ καὶ καταπλαττόντων ἀλεύρῳ πυρίνῳ , δι’ ὑδρελαίου συμμέτρως ἑψημένῳ , τὸ μὲν ὕδωρ οὐδ’ ὅλως προσήνεγκα , τῷ δὲ ἐλαίῳ πολλάκις καταιονῶν ἅμα τοῖς εἰρημένοις φαρμάκοις , ὑγιεῖς πάντας ἐν τάχει εἰργασάμην . κατὰ τύχην δὲ πολλῶν τεθνεώτων ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ἔτεσιν , ἐμοῦ δὲ οὔτε τῶν ὡς εἴρηται τετρωμένων ἀποθανόντος τινὸς οὔτ’ ἐξ ἄλλου τραύματος , ὁ μετὰ τὸν ἐγχειρίσαντά μοι τότε τὴν θεραπείαν δεύτερος ἀρχιερεὺς , ὁμοίως καὶ αὐτὸς ἐπίστευσε τὴν ἐπιμέλειαν τῶν μονομάχων μετὰ μῆνας ἑπτὰ μέσους . ὁ μὲν γὰρ πρῶτος περὶ τὴν φθινοπωρινὴν ἰσημερίαν , ὁ δὲ δεύτερος ἀκμάζοντος τοῦ ἦρος ἠρχιερεύσατο . πάλιν δ’ ἐπὶ τούτῳ σωθέντων ἁπάντων ὁ τρίτος καὶ ὁ τέταρτος καὶ πέμπτος ὡσαύτως ἐνεχείρισάν μοι τὴν θεραπείαν τῶν μονομάχων , ὥστε πολλὴν βάσανον ἔχειν τῆς ἀγωγῆς . ἐν δὲ δὴ χρόνῳ τούτῳ καὶ τοιοῦτον ἐπενοήθη μοί τι , καὶ μάλιστα αὐτῷ προσέχειν χρὴ τὸν νοῦν ἐκείνους τῶν ἰατρῶν , ὅσοι τραυμάτων θεραπείαν ὀρθῶς βούλονται μεταχειρίζεσθαι . θεασάμενος γάρ τινα μονομάχων τῶν καλουμένων ἱππέων ἐγκαρσίαν ἔχοντα διαίρεσιν , ἄχρι βάθους πολλοῦ κατὰ τὰ πρόσω τε καὶ κάτω τοῦ μηροῦ καὶ τὸ χεῖλος ἰδὼν τοῦ τραύματος , ἄνωθεν μὲν τὸ ἕτερον ἀνεσπασμένον , κάτω δὲ θάτερον , ὡς ἐπὶ τὴν μύλην κατεσπασμένον , ἐτόλμησα τῆς κατὰ πλάτος ὀνομαζομένης ἀγωγῆς ἀποστὰς , συναγαγεῖν ῥαφαῖς πρὸς ἄλληλα τὰ διεστῶτα μέρη τῶν μυῶν . εὐλαβηθεὶς οὖν συνδιαῤῥάπτειν αὐτοῖς τοὺς τένοντας , ἀποδείρας πρότερον ἐκείνους , οὕτως ἐχρησάμην διὰ πολλοῦ βάθους ταῖς ῥαφαῖς , εἰδὼς ἀκίνδυνον μὲν εἰς αὐτὸ τὸ σαρκῶδες μυῶν , τὸν κίνδυνον δὲ ἐκ τῶν τενόντων γινόμενον , οὐδὲ τοῦτό τινα τῶν διδασκάλων ἑωρακὼς ποιοῦντα . τινὲς μὲν γὰρ αὐτῶν ἐν ταῖς τοιαύταις τρώσεσι τὰ τοῦ δέρματος χείλη μόνα συνέῤῥαπτον , ἔνιοι δὲ κατὰ τὰ σαρκώδη τοὺς μῦς αὐτοὺς τολμῶντες ῥάπτειν , ἐπιπολῆς αὐτῶν ἐποιοῦντο τὴν συναγωγὴν , ὥστε εἴ ποτε μέχρι βάθους συχνοῦ τὸ τραῦμα διῆκον ἐγεγόνει μὴ κατὰ τὸ μῆκος τοῦ κώλου , τὸ μὲν ἐπιπολῆς τοῦ μυὸς κολλᾶσθαι , τὸ δ’ ἄλλο πᾶν ἀκόλλητον μένειν . ἐπὶ μὲν γὰρ ﻿ τῶν κατὰ τὸ μῆκος τοῦ κώλου τραυμάτων ἡ ἐπίδεσις ἱκανὴ συναγαγεῖν ἀλλήλοις τὰ μέρη τοῦ τετρωμένου μυός · ἐφ’ ὧν δὲ ἐγκάρσιον γίγνεται τὸ τραῦμα , τῆς ἐπιδέσεως οὐδὲν ὠφελῆσαι δυναμένης , ἐκ μόνης τῆς ῥαφῆς τὸ σύμπαν περαίνεται . ταῦτ’ οὖν ἐὰν μὴ διὰ βάθους ποιῆταί τις , ἀκόλλητα διαμένει τὰ κατὰ τόδε μέρη τοῦ μυός . ἐπιτευχθέντος δέ μοι τοῦ ἔργου , μιγνύμενοί τινες ταὐτὸ τῶν ἀπείρων ἀνατομῆς ἁπάντων μυῶν ὑποδέρουσι τοὺς ὑποκειμένους ὑμένας , οὐκ εἰδότες ἀκινδύνως μὲν τούτους ἅμα τοῖς μυσὶ συῤῥάπτεσθαι , κινδυνωδέστατα δὲ τοὺς ὁμοίως αὐτοῖς πεπλατυσμένους τένοντας . ἀλλ’ ὅπως ἂν αὐτοὶ πλατυνθῶσιν , ὅμως ἔτι παχύτεροί τε τῶν ὑμένων εἰσὶ καὶ σκληρότεροι . λεπτοὺς δ’ ἱκανῶς τένοντας ὄψει κᾀν τοῖς κατ’ ἐπιγάστριον μυσὶν ἅπασι πλὴν δυοῖν τῶν ὀρθίων , οἷς αἱ τῶν λοξῶν ὑμενώδεις ἀπονευρώσεις ἐπιβέβληνται . ἄλλος δὲ τένων οὐδεὶς παρὰ τοὺς εἰρημένους ὑμενωδῶς πλατύνεται . διασώζουσι γὰρ ἅπαντες οἱ πλατυνόμενοι πάχος ἱκανὸν , ὡς μηδένα λαθεῖν . ἥ γε μὴν συμπάθεια τῶν ὑπερκειμένων μερῶν ἄχρι τῆς ἀρχῆς τῶν νεύρων αὐτῆς οὐδὲν ἧττον τοῖς κατὰ τὸ πέρας τοῦ μηροῦ τοῖς τε εἰς τὸν ἀγκῶνα τοῦ πήχεως ἐνδυομένοις μυσὶ καὶ τοῖς εἰς τὴν πτέρναν γίγνεται . πλατύνονται μὲν οὖν ἑκατέροις οἱ τένοντες , ἀλλὰ μετὰ τοῦ φυλάττειν πάχος ἀξιόλογον , ἐπὶ δὲ τῆς πτέρνης ἔτι μᾶλλον , ὁ καθήκων ἐκ τῆς γαστροκνημίας τένων εὔρωστός τε φαίνεται καὶ παχὺς , ὡς ἂν ἐκ τριῶν ἀπονευρώσεων συγκείμενος . ἐλελήθει δὲ καὶ τοῦτο τοὺς ἐμοῦ πρεσβυτέρους ἀνατομικοὺς , ὥσπερ καὶ ἄλλα πολλὰ κατά τε τοὺς μῦς ὅλους καὶ πολὺ μᾶλλον ἔτι κατὰ φλέβας τε καὶ ἀρτηρίας καὶ νεῦρα . πολλοὶ δὲ καὶ ἤδη τῶν ἐμῶν ἑταίρων ἴσασιν ἅπαντα ταῦτα καὶ δεικνύουσι τοῖς μαθηταῖς , ἀναγινωσκομένων τῶν ἐμῶν ἀνατομικῶν βιβλίων . ἐμνημόνευσα δὲ τῶν ἐξ ἀνατομῆς φαινομένων οὐδὲν , ὡς ἄν τις ὑπολάβοι , κοινὸν ἐχόντων τῇ περὶ συνθέσεως φαρμάκων πραγματείᾳ , δεδιὼς δ’ ἐκ τῆς τοιαύτης ἀγνοίας ἁμαρτάνοντας ἤτοι γε ὑποπτεῦσαι τὴν ἀγωγὴν ὅλην ἢ μάτην ἀποδέρειν τοὺς ὑμένας εὐλαβουμένους τὴν ἐξ αὐτῶν ὧν ὑπονοοῦσι ψευδῶς ἐσομένην βλάβην · ὥσπερ ἕτεροί τινες οὐκ εἰδότες γνωρίζειν τοὺς συνδέσμους , ὁμοίως ὑποπτεύουσι τοῖς νεύροις τε καὶ τένουσι τιτρωσκομένοις , ἀκινδύνους ὄντας αὐτοὺς , ὅτι ἂν πάσχωσιν , ὡς ἀναισθήτους τε ὄντας , ἐξ ὀστῶν τε τὴν γένεσιν ἔχοντας , οὐκ ἐκ μυῶν , ὥσπερ οἱ τένοντες , ἢ ἐξ ἐγκεφάλου καὶ νωτιαίου , καθάπερ τὰ νεῦρα . κάλλιστα τοίνυν ὥσπερ ἄλλα πολλὰ καὶ ἐπὶ τούτων εἰρήκασιν ἰατροὶ πολλοὶ τῶν δοκιμωτάτων , ὡς ἀλλήλων δεῖται τὰ μέρη τῆς ἰατρικῆς , τό τε χειρουργικὸν λέγω καὶ φαρμακευτικὸν καὶ διαιτητικὸν , καὶ μάλιστά γε τὸ κατὰ χειρουργίαν ἀμφοτέρων τῶν ἄλλων . ἐὰν οὖν ἐπὶ τῶν πιθήκων ἴδῃς πολλάκις ἑκάστου τένοντος καὶ νεύρου θέσιν τε καὶ μέγεθος , ἀκριβῶς μνήσῃ , κᾂν ἀνθρώπου ποτὲ σώματος ἀνατομῆς εὐπορήσῃς , ἕκαστον ὡς ἐτεθέασο ταχέως εὑρεῖν . ἀγύμναστος δὲ παντάπασιν ὢν οὐδὲν ἂν ἐκ τῆς τοιαύτης εὐπορίας ὠφεληθείης , ὥσπερ οὐδ’ οἱ κατὰ τὸν Γερμανικὸν πόλεμον ἰατροὶ ἔχοντες ἐξουσίαν ἀνατομῆς σωμάτων βαρβαρικῶν ἔμαθόν τι πλέον ὧν οἱ μάγειροι γινώσκουσιν . ἡ μὲν γὰρ τῶν ἐμπειρικῶν κατὰ περίπτωσιν ἀνατομὴ λῆρός ἐστι μακρὸς , ὅμοιος ταῖς παρακεντουμέναις αἰξὶν ὁλοσχοίνοις ὀξείαις . ἔτι δὲ ληρωδεστέρα ταύτης ἡ διὰ τῶν ἀνατομικῶν συγγραμμάτων μάθησις ἐοικυῖα τοῖς κατὰ τὴν παροιμίαν λεγομένοις ἐκ βιβλίου κυβερνήταις . ὅπου γὰρ οἱ θεασάμενοι σαφῶς ὑπὸ διδασκάλου δεικνύμενα τὰ κατὰ τὸ σῶμα νεῦρα καὶ τοὺς τένοντας αὐτῶν , εἰ μὴ καὶ δεύτερον ἴδοιεν αὐτὰ καὶ τρίτον καὶ πολλάκις ἐφεξῆς , οὐ μνημονεύουσιν ἀκριβῶς τὸν τόπον ἐν ᾧ κεῖνται , σχολῇ δ’ ἄν τις ἀναγνοὺς δυνηθείη μαθεῖν . ὁ γοῦν τῶν καθ’ ἡμᾶς ἐμπειρικῶν ἄριστος ἀνεγνωκὼς τὰ πάντα τῶν ἀνατομικῶν βιβλία , νύξαντός ποτε γραφείῳ παιδίου ἐν διδασκαλείῳ κατὰ τὴν ἐντὸς τοῦ βραχίονος χώραν , ὑπεράνω τῶν μέσων αὐτοῦ μερῶν , ἐπιθεὶς τῶν ἐμπλάστρων φαρμάκων οὗ πεῖραν ἔναγχος ἐσχήκει τεθεραπευκότος νευρότρωτον ἀφλέγμαντόν τε καὶ ἀνώδυνον ὁρῶν ἐπ’ αὐτῷ τὸ παιδίον , ᾤετο τεθεραπεῦσθαι τελέως , ἀλλ’ ἐξαίφνης γε κατὰ τὴν ἑβδόμην ἡμέραν ἀπέθανε σπασθέν . ὡς οὖν ὡς δυσαιτιολόγητόν τε καὶ ἄπορον διηγεῖτό μοι τὸ γεγονὸς , ἀξιώσαντός μου τὴν γραφὴν ἀναγνῶναι τῆς τοῦ φαρμάκου συνθέσεως , ὁ μὲν ἑτοίμως τοῦτ’ ἔπραξεν , ἐγὼ δ’ εὐθέως ἔφην αὐτῷ ταῦτα . μήτι μοι διηγούμενος ἄρτι τὰ συμβάντα τῷ νεοτρώτῳ παιδίῳ , πλέον ἄλλο τι τῇ διηγήσει προσέθηκας ἢ ὅτι πεῖραν ἐσχήκεις ἔναγχος τοῦ φαρμάκου θαυμαστῶς ἐκθεραπεύσαντος παῖδα νεότρωτον ; ὡς δ’ ὡμολόγει μηδὲν ἄλλο προστεθεικέναι τῷ λόγῳ , πάλιν οὖν , ἔφην , ἄκουσον παρ’ ἐμοῦ λέγοντός σοι τὸ γεγενημένον . ἀξιόλογον ἦν τὸ τραῦμα τοῦ τὸ νεῦρον βαλόντος , ὃ φῂς ὑπὸ τοῦ φαρμάκου θεραπευθῆναι τούτου , καὶ θαῤῥῶν γε καὶ αὖθις αὐτῷ χρῶ κατὰ τῶν τοιούτων τραυμάτων . νύγματα δὲ νεύρων στενὴν ἔχοντα τὴν τοῦ δέρματος διαίρεσιν οὐχ οἷόν τε θεραπεύειν ἐστὶ φάρμακον τοιοῦτο , ὥσπερ οὐδὲ τὸ τὰ νύγματα θεραπεῦον αὐτῷ τῷ νεύρῳ γυμνῷ προσαγόμενον . ἔστι γὰρ πολὺ θερμότερόν τε καὶ δακνωδέστερον ἢ ὡς γυμνὸν νεῦρον ἀνασχέσθαι τῆς ὑπ’ αὐτοῦ δήξεώς τε καὶ φλογώσεως . ἔνθα μέντοι καὶ δέρμα καὶ ὑμὴν ἐπ’ αὐτῷ καί που καὶ σὰρξ πρόκειται τὸ δακκῶδες φάρμακον , ἐὰν καὶ λεπτομερὲς ᾖ , τὴν αὐτὴν θεραπείαν ἐργάζεται πρὸς τὸ νεῦρον , ἣν τὸ σὸν φάρμακον , ﻿ ὅταν αὐτοῦ μόνου ψαύῃ γυμνοῦ τοῦ πεπονθότος νεύρου . χρὴ δὲ περὶ παντὸς ποιεῖσθαι τὸ στόμιον ἀνεῷχθαι τῶν στενῶν νυγμάτων , ἵνα ἐξατμίζῃ δι’ αὐτοῦ τὸ ἔξωθεν ἐπικείμενον θερμὸν φάρμακον , ἑλκτικὸν ὑπάρχον τῶν ἐν τῷ βάθει , τὴν περὶ τὸ πεπονθὸς νεῦρον ὑγρότητα , ὥστε καὶ προσεπιτέμνειν ἐπὶ τῶν τοιούτων προσήκει τὸ στόμα τοῦ νύγματος , δύο τομαῖς κατὰ τὸ δέρμα τεμνούσαις ἀλλήλας κατ’ ὀρθὰς γωνίας . ταῦτά τε οὖν εἶπον καὶ ἄλλα πολλὰ τῶν ἔμπροσθεν ἡμῖν εἰρημένων , τῷ κατὰ τὴν θεραπείαν τοῦ νευροτρώτου παιδίου σφαλέντι τοσοῦτον , ὡς διὰ τὴν μοχθηρὰν ἀγωγὴν σπασθῆναί τε καὶ ἀποθανεῖν αὐτό . πρόδηλον οὖν ὅτι καὶ ἡ τοῦ νενυγμένου μορίου φύσις ἐνδείξεται ποτὲ μὲν ἀκίνδυνον εἶναι τὸ νύγμα , ποτὲ δ’ ὕποπτον , ὅταν ἴδωμεν ὑποκείμενον νεῦρον , ὡς ἐπὶ τοῦ κατὰ τὸν βραχίονα νυγέντος παιδός . οὐ γὰρ οἷόν τε λόγῳ τὸν τόπον ἑρμηνεῦσαι , καθ’ ὃν ἐπιβαίνει τῷ βραχίονι τὰ διὰ τῆς μασχάλης εἰς ὅλην ἀφικνούμενα τὴν χεῖρα , καὶ θαυμάσαι γ’ ἐστὶ κᾀν τούτῳ τὴν τῶν ἐμπειρικῶν φιλονεικίαν , ἐπὶ μὲν τῶν ἄλλων ἁπάντων τὸν πολλάκις ἑωρακότα τῶν κατὰ τὴν ἰατρικὴν ἔργων ὁτιοῦν ἄμεινον αὐτὸ μιμεῖσθαι φασκόντων ἢ εἴπερ ὀλιγάκις ἑωρακὼς ἔτυχεν . ὡσαύτως δὲ καὶ τὸν ὁτιοῦν ποιοῦντα βέλτιον ἐνεργεῖν εἰ πολλάκις εἴη πεπραχὼς αὐτὸ , μόνα δὲ τὰ διὰ τῆς ἀνατομῆς εἰς γνῶσιν ἥκοντα , δύνασθαί τινα τὴν τῶν ἀνατομικῶν ἀνδρῶν ἱστορίαν ἀναγνόντα βεβαίως ἐπίστασθαι , ὅπου γε καὶ τῶν ἑωρακότων ὑπὸ διδασκάλου δεικνύμενα τὰ μόρια τοῦ σώματος οὐδείς ἐστιν ἱκανὸς ἅπαξ ἢ δὶς ἰδὼν ἀκριβῶς διαμνημονεύειν , ἀλλὰ χρὴ πολλάκις ἰδεῖν . οὐ μόνον δὲ μεγάλα νεῦρα διὰ τοῦ βάθους ὁδοιποροῦντα κατὰ πολλὰ μόρια τοῦ σώματός ἐστιν , ἀλλὰ καὶ τῶν εἰς μόνον τὸ δέρμα διανεμομένων οἷον ῥίζαι τινές εἰσιν , ἃς οἱ νυγέντες , ἐὰν μὴ καλῶς θεραπευθῶσι , συμπάθειαν ἴσχουσι τῶν ὑποκειμένων νεύρων μεγάλων , ἀφ’ ὧν ἀποφύεται ταῦτα , περὶ ὧν ἐν ταῖς ἀνατομικαῖς ἐγχειρήσεσιν ἀκριβῶς ἔγραψα , παραλελειμμένων ἅπασι τοῖς πρὸ ἐμοῦ . καὶ ταύτας τὰς ῥίζας ἐὰν μὴ πολλάκις ἐπὶ τῶν πιθήκων ἴδῃ τις , ἀδύνατον αὐτῷ , κᾂν εὐπορήσῃ ποτὲ ἀνθρωπείου σώματος εἰς ἀνατομὴν , ἀκριβῶς ἐξευρεῖν , ὥσπερ γε πολὺ μᾶλλον ἐπὶ τῆς κατὰ περίπτωσιν ἀνατομῆς , ἣν καὶ τραυματικὴν θέαν ὀνομάζουσιν , οὐχ οἷόν τε τόπον εὑρεῖν ἐκ μόνης ἀναγνώσεως . οὐ μὴν οὐδ’ αὐτόπτην γενέσθαι τραυμάτων παμπόλλων οἷον τέ τινα , χωρὶς τῶν ἐν πολέμοις γινομένων , ἐφ’ ὧν οὐδ’ αὐτῶν οὐδεὶς ὑπεριδὼν τοῦ τάχιστα θεραπεύειν τὸν τετρωμένον ἐπισκέπτεται , ποῦ μὲν ὑπόκειται τοῖς τετρωμένοις μέρεσι νεῦρα , ποῦ δ’ ἀρτηρίαι καὶ φλέβες . ὁρῶνται τοιγαροῦν ἐν ταῖς τῶν τοιούτων παθῶν θεραπείαις οἱ ἄπειροι τῶν ἐξ ἀνατομῆς φαινομένων , ἐοικότες τοῖς μετὰ σκίμποδος ὁδοιποροῦσι τυφλοῖς , καὶ διὰ τοῦτο σφάλλοντες μέγιστα . συνθεὶς δέ τις ἐξ αὐτῶν εἰς ταὐτὸν τήν τε τῶν μορίων ἐμπειρίαν ἐξ ἀνατομῆς ἐγνωσμένην καὶ τὴν ἐπὶ τῇ συνθέσει τε καὶ χρήσει τῶν φαρμάκων μέθοδον , ἀεὶ θεραπεύσει τοὺς νευροτρώτους , ὥσπερ ἡμεῖς ἄνευ κινδύνου παντὸς , ὡς μήτε συμπαθῆσαί τι τῶν κυριωτέρων μήτε φλεγμῆναι τὸ τετρωμένον ἢ τεθλασμένον νεῦρον . ὅπου δὲ ταῦτα , πολὺ μᾶλλον οὔτε σῆψιν οὔτε κύλλωσιν οὔτε σπασμὸν οὔτε θάνατον ἐπακολουθῆσαι .
Lemmas: [ τίς ὁ καθόλου τρόπος εἰμί ὁ θεραπεία ὁ νευρότρωτος καί τίς ὁ κατά εἶδος φάρμακον . ] θεάομαι μέν ἅπας ὁ διδάσκαλος ὁ καλέω συνήθης ἤδη ὁ νεώτερος ἰατρός ἔναιμος καί κολλητικός θεραπεύω ἀγωγή . κατά ἀρχή γάρ ἐπιτίθημι τις φάρμακον ὁ ἔναιμος καλέω , πειράω κολλάω ὁ χεῖλος ὁ τραῦμα . εἰ δέ φλεγμαίνω , ὕδωρ τε καταντλέω θερμός δαψιλής παραχέω ἔλαιον , ἐπίπασμα τε προσφέρω ἄλευρον πύρινος ἑψέω ἐν ὑδρέλαιον . καί μέντοι καί ὁ μονόμαχος , ὅσος τε κατά ὁ μύλη τιτρώσκω ἀνώτερος τε οὗτος κατά ὁ πλατύς καί λεπτός τένων θεραπεύω ὑπό αὐτός ὁράω ὡσαύτως . ἴσως δέ ἀγαθός εἰμί λέγω οὐ θεραπεύω , ἀλλά ἀπόλλυμι , ὀλιγοστός γάρ ἐκ αὐτός καί οὗτος χωλόομαι διασῴζω . καί μέντοι καί ὁ ἐν ἄκρος ὁ χείρ τένων , διά ὅς ὁ δάκτυλος κάμπτω τε καί ἐκτείνω , πάμπολυς θεάομαι ἤτοι θλάω ἤ νύσσω ἐλαχύς νύγμα , σήπω οὕτως , ὡς ἔοικα ὁ ἕψω ἐν ὕδωρ καί μάλα ἐπί πολύς . ὅμοιος γάρ αὐτός ἐκλύω τε καί μαλακύνω κατά ὁ σύστασις ὁ διά ὁ προλέγω ἀγωγή θεραπεύω . καταγιγνώσκω οὖν αὐτός , ὡς σήπω ὁ τιτρώσκω μόριον . ἐπεί δέ ὁ σήπω πᾶς προσγιγνώσκω , ὑπό ὑγρότης τε καί θερμότης οὗτος πάσχω , ὁ θεραπεία γιγνώσκω χρή διά ὁ ξηραίνω καί ψύχω ποιέω . πάλιν δέ ἐννοέω , ὡς ὁ ψυχρός ἀληθής ὑπό Ἱπποκράτης λέγω πολέμιος εἰμί ὁ νεῦρον , γιγνώσκω ἀγαθός εἰμί φάρμακον ἐπί ὁ νευρότρωτος , ὅς ἄν ξηραίνω τε καί μέσος ἔχω ὁ θερμαίνω τε καί ψύχω ἤ μή πολύς ὁ μέσος πρός ὁ θερμαίνω ἀποχωρέω εἰμί . δύναμαι γε μήν καί θερμός ἱκανός εἰμί ὁ φάρμακον , ἐάν γε αὐτός ὁ ξηραίνω ὑπάρχω . χωρίς γάρ ὑγρότης οὐ οἷος τε εἰμί σήπω ὁ θερμαίνω . ἔτι δέ πρός οὗτος κᾠκεῖνος προσεννοέω , ὡς πολύς διαφέρω γυμνός ὁ πάσχω μόριον προσφέρω ὁ φάρμακον ἤ διά σῶμα ἕτερος πρόκειμαι αὐτός , προσήκω γιγνώσκω ἕτερος μέν ἐπί γυμνόω ὁ νεῦρον χράω φάρμακον , ἕτερος δέ ὅταν εἰμί νύσσω , ἀπαθής ὁ πρόκειμαι αὐτός σῶμα ὑπάρχω . ἔνθα μέν γάρ γυμνός ὁ νεῦρον προσφέρω τις ὁ φάρμακον , ἐνταῦθα ὁ λέγω ἔνδειξις ὁ ὠφελέω φάρμακον εἰλικρινής παραλαμβάνω προσήκω . ὁ δέ πρόκειμαι μόριον ἀπαθής εἰμί , λεπτομερής εὑρίσκω χρή φάρμακον , ὅπως ὁ δύναμις αὐτός μή προεκλύω διά ὁ ἐν μέσος σῶμα , ἀλλά εἰς ὁ βάθος ἀφικνέομαι . δύναμαι δέ ὁ τοιοῦτος φάρμακον , ἐάν ἰσχυρός φύζω ξηραίνω , ἔτι εἰ καί μή σύμμετρος εἰμί , κατά θερμότης καί ψυχρότης μηδέ ἀδικέω , ἀσθενής αὐτός γίγνομαι ὁ κατά ὁ θερμαίνω ἤ ψύχω ἐνέργεια ἐν ὁ διεξέρχομαι ὁ πρόκειμαι μόριον ὁ νευρώδης σῶμα . εὑρίσκω δέ ὁ σκοπός ὁ ὠφελέω φάρμακον , ἐν ὁ λεπτομερής ὁ οὐσία αὐτός , ἐφεξῆς εἰμί ἀναμιμνήσκω ὁ ὕλη . γιγνώσκω δέ ἐν ὁ ὁ ἁπλόος φάρμακον ἐπίσκεψις ὁ μέν πολύς ὁ θερμαίνω λεπτομερής , ὁ ﻿ δέ πολύς ὁ ψύχω παχυμερής . μόνος γάρ ἐν αὐτός εἷς ποιότης ὁ ὀξύς μετά λεπτομερής οὐσία γίγνομαι ποτέ , καί διά οὗτος πᾶς ὁ ψύχω λεπτομερής εἰμί ὄξος ὁ δριμύς , ὅς καί θερμότης βραχύς μετέχω ἀποδείκνυμι . ὁ δέ αὖ θερμαίνω ὀπός καλός λεπτομερής τυγχάνω εἰμί καί πᾶς ἄνθρωπος ἤδη γιγνώσκω πρωτεύω αὐτός ὁ Κυρηναῖος , ἀλλά οὗτος μή πάρειμι καί ὁ Μηδικός χράω καί ὁ μετά αὐτός ἀπό ὁ ἀνατολικός χωρίον κομίζω , ὁποῖος εἰμί καί ὁ σαγαπηνός ὀνομάζω . ἐκ αὐτός δέ γένος ὑπάρχω ὅδε καί ὁ ὁ εὐφόρβιον κατά ὁ δυτικός μέρος ὁ οἰκουμένη γεννάω , εἴτε ὀπός αὐτός εἴτε ἄλλος τις καλέω ἐθέλω τις . ἐγώ δέ ἀρκέω κατά ὅλος ὁ λόγος εὐφόρβιον ὀνομάζω ὁ φάρμακον οὗτος , καθά ἔθος ἤδη πᾶς εἰμί . ἀλλά καί ὁ κατά ὁ ἡμέτερος χώρα γεννάω ὁ τε ὁ πάναξ ὄψ καί ὁ ὁ τιθύμαλλος λεπτομερής εἰμί δύναμις . καί μέντοι καί θερμαίνω ὁ λέγω πᾶς ὀπός γενναῖος . ὁ δέ ὁ ὀποβάλσαμον λεπτομερής εἰμί καί αὐτός οὐ πάνυ θερμαίνω , λεπτομερής δέ οὐσία ἔχω . καί ὁ γεώδης ὁ τε ἀφρός ὁ νίτρον καί ὁ ῥᾴδιος ὕδωρ λύω ἀφρόνιτρον , ὡς ἐν γεώδης σῶμα δηλονότι ἀκούω σύ . ἐφεξῆς δέ αὐτός εἰμί ὁ Βερενίκιον ὀνομάζω νίτρον ὁ τε Ἄσιος πέτρα . ὁ δέ ἄνθος αὐτός ἅπας εἰμί ὁ γεώδης λεπτομερής . ἐκ δέ ὁ μεταλλεύω ἀρσενικός τε καί θεῖος εἰμί λεπτομερής τε καί θερμός . οὗτος δέ ἐφεξῆς ὁ μίσυ καί ὁ ὁ χαλκός λεπίς καί χαλκῖτις ἔχω τις καί στῦψις , διό καί καίω ὁ χαλκῖτις χράω ὁ πολύς πρός ὁ ὁ λεπτομερής φάρμακον σύνθεσις . ἄνευ δέ ὁ θερμαίνω ἐπιφανής λεπτομερής μεταλλικός φάρμακον , σπόδιον τε καί πομφόλυξ εἰμί καί ὁ καλέω ψωρικός . λεπτομερής δέ ἱκανός εἰμί καί ὁ χρυσοκόλλα . ἐν δέ ὁ χυλός μανθάνω εἰμί λεπτομερής δάφνινος μέν ἅμα ὁ θερμαίνω ἰσχυρός , ὡς πρός ὁ αἴσθησις . οὐδείς γάρ ἥσσων αὐτός θερμαίνω ὁ δύναμις ὁ κέδρινος ἀπολείπω ὁ κατά ὁ αἴσθησις θερμότης διά ὁ λεπτομέρεια . ἐκ οὗτος δέ γένος εἰμί ὁ κέδρινος καί ὁ στακτός καλέω κονία . καί οὗτος αὐτός , ὅστις ἄν ἐκ ὕλη λεπτομερής γίγνομαι , καίω , ὑπερβάλλω ὁ δύναμις ὁ κέδρινος ἔλαιον . ἐκ μηλέα τε οὖν καί συκῆ καί μάλα γε ὁ ἄγριος , ὅς ἐρινεός ὀνομάζω , ἐκ τε ὁ τιθύμαλλος καίω ὁ τοιοῦτος ἐργάζομαι κονία . ἀγαθός δέ ὁ τιθύμαλλος ὁ χαρακίας προσαγορεύω . ἐκ δέ ὁ σιτηρός ὀνομάζω σπέρμα λεπτομερής μέν ὁ ὄροβος , ἄνευ ὁ θερμαίνω ἐπιφανής . ὁ δέ αἶρα μετά ὁ θερμαίνω σαφής . ὁ κριθή δέ οὐδέ ὅλος θερμαίνω . μέσος δέ ὕλη ἐν αὐτός εἰμί ὁ πικρός ὁ ποιότης , ὁ μέν πάνυ λεπτομερής ἀπολείπω , παχυμερής δέ οὐδείς ἔχω . τις δέ αὐτός ἀποχωρέω βραχύς ὁ μέσος , ὁ μέν ὡς ἐπί ὁ θερμαίνω , ὁ δέ ὡς ἐπί ὁ ψύχω , ὅς ἅπας ὁ ὕλη ἐν ὁ περί ὁ ἁπλόος φάρμακον πραγματεία διέρχομαι , ὥσπερ γε καί ὁ ἀκρόδρυα , ἐν ὅς εἰμί ὁ ἀμύγδαλον ὁ πικρός καί ὁ πιστάκιον . ὁ δέ ἀπό ὁ φυτόν ὕλη οὐ μιμνῄσκω κατά ὁ πάρειμι , ἀνέρχομαι γάρ ἐπί ὁ ἀρχή βούλομαι καί διηγέομαι , πότε καί πῶς χράω ἕκαστος ὁ ἐπινοέω . ἐκ οὗτος γάρ οἴομαι ὁ εὐφυής ὁ νέος προσράπτω , γιγνώσκω ὁ ὕλη ὁ φάρμακον αὐτόπτης αὐτός γίγνομαι οὐ ἅπαξ ἤ δίς , ἀλλά πολλάκις . ὁ γάρ ὁ αἰσθητός διάγνωσις ἐκ συνεχής θέα ἀκριβόω , καί οὗτος μέγας εἰμί τεκμήριον ὁ ὁ ἀπαράλλακτος μέν ἐγώ εἰμί δοκέω δίδυμος , οὐ ἀπαράλλακτος δέ ὁ συνήθης μή παρατρέχω . ὁ μέν οὖν ἀπό τε βοτάνη καί θάμνος καί δένδρον ὕλη ἀγαθός εἰμί πρίν ἐξαιρέω ὁ γῆ σκοπέω κατά ὁ ἐγκάρπωσις , μέλλω τε καί ἄρχω καί προέρχομαι καί ἀκμάζω . οὗτος γάρ ὁ συνεχής αὐτός θέα διδάσκω σύ πηνίκα μάλα καλός ἄν τις αὐτός λαμβάνω καί ἐν οἶκος ξηρός τίθημι φυλάσσω , μήτε ὑπό ἀκτίς ἡλιακός ἐξοπτάω μήτε ὑπό νοτίς ἐκ ὁ ὀροφή ἤ τοῖχος ὑγραίνω . γίγνομαι δέ ἄν οὗτος ὁ οἶκος μήτε κατάγειος εἰμί μήτε πρόσχορος , μήτε ὑπό κέραμος πρός μεσημβρία μέντοι ὁ θυρίς στρέφω ἔχω . ἀλλά ὁ γε φάρμακον μή πλησίον αὐτός ἀπόκειμαι . ὁ δέ ἑταῖρος προτρέπω καί κατά οὗτος μιμέομαι ἐγώ βούλομαι γε καλός ἐργάζομαι ὁ ὁ τέχνη ἔργον . γιγνώσκω γάρ , ὅπως ἐκ ἕκαστος ὁ ἔθνος ὁ καλός ἐγώ διακομίζω κατά ἕκαστος ἔτος φάρμακον διά ὁ ὁ ἐπίτριπτος ῥωποπώλης , παντοίως αὐτός λυμαίνομαι . ἀγαθός δέ ἴσως οὐ οὗτος μόνος , ἀλλά πολύς μάλα αὐτός ὁ κομίζω ἔμπορος μέμφομαι , ἐͅκείνω ἔτι μάλα αὐτός ὁ ῥιζότομος μέν ὀνομάζω , οὐδείς δέ ἥσσων ὁ ῥίζα ὀπός τε καί χυλός καί καρπός , ἄνθος τε καί βλάστη ἐκ ὁ ὄρος κατακομίζω εἰς ὁ πόλις · οὗτος γάρ εἰμί ὁ πρῶτος πᾶς εἰς αὐτός πανουργέω . ὅστις οὖν βούλομαι πανταχόθεν βοήθημα εὐπορέω , ἔμπειρος γίγνομαι πᾶς μέν ὁ ἀπό ὁ φυτόν ὕλη , πᾶς δέ ὁ ἀπό ὁ ζῷον τε καί μέταλλον , ὅσος τε γεώδης σῶμα χωρίς μεταλλεία εἰς ἰατρικός χρῆσις ἄγω , ὡς διαγιγνώσκω αὐτός ὁ τε ἀκριβής καί ὁ νόθος , καί μετά οὗτος γυμνάζω κατά ὁ ἐμός πραγματεία , ἐν ὅς περί ὁ δύναμις γράφω ὁ ἁπλόος φάρμακον . εἰ μή γάρ οὕτως παρασκευάζω ἥκω πρός ὁ ﻿ ἐκ ὅδε ὁ ὑπόμνημα ὠφέλεια , ἄχρι λόγος μέν οἶδα ὁ μέθοδος , ἔργον δέ οὐδείς ἄξιος αὐτός ἐργάζομαι . φέρω γάρ αὐτός μέν ὅς προλέγω περί ὁ νευρότρωτος ἐπίσταμαι τις , δολόω δέ φάρμακον διά ἄγνοια ἐμβάλλω ὁ συντίθημι , ἤ μηδέ ὁ ἀρχή ἐπίσταμαι ὁ δύναμις ἀκριβής αὐτός , ἆρα οὐ ἀναγκαῖος εἰμί πλεονάκις οὗτος διαμαρτάνω ἤ κατορθόω ; ἐγώ μέν καί πάνυ δοκέω . ὁ δέ ἀκριβής ἐπίσταμαι ὁ δύναμις ὁ μέν ἐπίσταμαι διαφέρω πάμπολυς . ὁ μέν γάρ μόνος ἐπίσταμαι γιγνώσκω εἰμί , εἰ ξηραίνω ὁ φάρμακον ἤ ὑγραίνω ἤ ψύχω ἤ θερμαίνω ἐγώ φύω . ὁ δέ ἀκριβής ἐπίσταμαι πρός οὗτος καί ὁ ποσός ὁ δύναμις εἰμί γιγνώσκω . τις μέν γάρ φάρμακον δύναμις ἔχω χλιαρός θερμασία γεννητικός , ὅταν ὁμιλέω ὁ σῶμα ἐγώ , ἔνιοι δέ σύμμετρος , καθά ἄλλος βραχύς οὗτος ἰσχυρός , ἕτερος δέ ἤδη ζέω οὕτως ἰσχυρός , ὡς καίω δύναμαι . χρή τοίνυν ὁ ἰατρός στοχάζομαι , μή μόνος ὁ ποιός ὁ διάθεσις , ἀλλά καί ὁ κατά αὐτός ὡς ἄν λέγω τις πός . λέγω μέν γάρ οὐ πάνυ τις κύριος ὁ ποσός ἐν ὁ ποιότης . λέγω δέ οὖν ὅμως , ὅπως καί πυρετός μέγας καί μικρός . καί τοσοῦτος γε χρῆσις εἰμί ὁ οὕτως λέγω , ὥστε ἤδη κύριος δύναμις ἔχω αὐτός παραπλήσιος πυξίς καί χαλκεύς καί ζωγράφος καί δρυοτόμος καί συναιρέω φημί ὁ ἄρχω μέν ἐκ ὁ ὑπό ὁ γραμματικός ὀνομάζω κατάχρησις , ὕστερον δέ κύριος λέγω πιστεύω . οὗτος μέν λέγω ἐγώ διά ὁ οὐ ἐν καιρός διαλεκτικεύομαι . ὅς δέ λέγω ἀπολείπω εἰμί τοιόσδε , ὅτι ὁ ξηραίνω δέω οὐ ἁπλῶς δέω ὁ ξηραίνω , ἀλλά σύν ὁ προσήκω μέτρον · ὁ μέν εἰς ὑγρότης πολύς ἐπιδίδωμι ὁ πάνυ ξηραίνω , ὁ δέ εἰς ὀλίγος ὁ βραχύς οὗτος δράω , ὥσπερ γε ὁ εἰς πολύς ὁ μέγας μέν ξηραίνω , οὐ μήν ἔσχατος οὐδέ ἄκρος . ἀνάλογος γάρ ἀεί ὁ πός ὁ ὑγρότης εἰμί χρή ὁ ποσός ὁ ξηρότης . ἐγώ οὖν ὁπότε πρῶτος τολμάω ὁ κοινός ἀγωγή ὁ ὁ νευρότρωτος θεραπεία ὑπαλλάσσω , στοχάζομαι εἰς ὁπόσος ὑγρότης τε καί θερμότης ὁ πάσχω ἥκω σῶμα . καί ἐγώ δείκνυμι τις νεανίσκος , κατά ὁ πρῶτος ἄρθρον ὁ μέσος δάκτυλος ὁ δεξιός χείρ , ἐκ περίθλασις ὑγρός οὕτως ἔχω ἅπας ὁ κατά αὐτός περί ὁ νεῦρον χωρίον , ὡς ἤδη σήπω , ὁ μέν σήπω αὐτός καταπλάσσω διά κονία στακτός καί ὠμός λύσις , οὕτως δέ οἶδα ἐγώ καλέω ὁ κρίθινος ἄλευρον , ἔλαιον δέ πολύς θερμός καταντλέω ὁ μή σήπω μέν , τείνω δέ καί ὀδυνάω , εἶτα ἐκμάσσω ἔριον ξηρός περιχρίω κηρωτή οὕτως ὑγρός , ὡς ἐπί ὁ κάταγμα χράω , μείγνυμι ἔχω εὐφόρβιον . σκευάζω δέ ἐγώ καί ὅδε κατά ἐμός ἐπίνοια ἐπί καιρός τοιόσδε . παραγίγνομαι τις χειμών σφοδρός καί δείκνυμι ὁ γόνυ ῥᾴδιος φημί πάσχω αὐτός ῥιγόω , ὀνίνημι δέ εὐθύς ὑπό ὁ θερμαίνω ἀξιόω δέ λαμβάνω τις τοιοῦτος φάρμακον , ὁδοιπορέω γάρ ἐν κρύος καψύχσομαι τε καί ὀδυνάω σφοδρός ἤ ἄλλοτε . νῦν μέν οὖν , φημί , λούω ἀπέρχομαι , πέμπω δέ ἐπί ὁ φάρμακον ἐκ ὁ βαλανεῖον . ὁ μέν οὗτος λέγω οἴχομαι · μηδείς δέ ἔχω ἑτοῖμος τοιοῦτος φάρμακον , εὐφόρβιον λειόω μετά ἔλαιον , καί τήκω κηρός μείγνυμι καί μικρός ὕστερον , ἡνίκα πέμπω ὁ φίλος αἰτέω ὁ φάρμακον , δίδωμι . ταχύς δέ ἀνώδυνος γίγνομαι προτρέπω ἐντεῦθεν ἐπί ἄλλος μόριον ὅμοιος πάσχω χράω , περί ὅς αὖθις λέγω . νυνί δέ ἐπί ὁ ὁ νευρότρωτος λόγος ἐπανέρχομαι διά ὁ μηδείς μέν οὗτος ὅς ἐγώ νῦν ὑφηγέομαι γιγνώσκω , ἐγκαλέω δέ λεξειδίον · ὅς εὑρίσκω μαντεύομαι κακός ὀνομάζω νευρότρωτος , ὅσος ὁ τένων τιτρώσκω . τένων γάρ αὐτός οἴομαι καλέω ὁ ἔξωθεν ὁ χείρ ἐπιτείνω , ὅλος τε ὁ καρπός καί ὁ δάκτυλος . ἐγώ δέ ὅτι μέν σαφής καί κύριος εἰμί αὐτός ὀνομάζω τενοντότρωτος οὐ ἀγνοέω · πᾶς δέ ἀνήρ συνήθης καλέω νευρότρωτος , ὅπως μή τις ἐγώ νεωτεροποιέω ἐν ὁ προσηγορία φημί , ὁ συνήθης προαιρέω ἀντί ὁ ἀληθής . ἔχω δέ οὐδέ αὐτός συνήθης γίγνομαι , δίχα λόγος φθάνω ὁ πολύς ἰατρός καί ὁ τένων ὀνομάζω νεῦρον . ἀλλά εἴτε νευρότρωτος ἐθέλω ὀνομάζω αὐτός , εἴτε τενοντότρωτος , οὔτε σῴζω διά ὁ φωνή οὗτος οὔτε σπάω , καθά οὐδέ κυλλόω καί θνῄσκω . προσηγορία γάρ οὔτε σῴζω ποτέ ἄνθρωπος οὔτε ἀποκτείνω , ἀλλά ὁ ὁ φάρμακον δύναμις ἑκάτερος οὗτος ἐργάζομαι . ἐͅγώ οὗτος ὑπαλλάσσω ὁ σήπω καί σπάω καί κυλλόω , ἔνιοι δέ καί διαφθείρω , ὑγιής καί ζάω ἐργάζομαι . καί γάρ αὖ καί ὁ θλάω ὁ νεῦρον , καθά ἐκεῖνος τιθλασ́ͅσκω , νευρότρωτος φθάνω καλέω , οὐ νευρόθλαστος . ὁ δέ θεραπεία κοινός καί ὁ κίνδυνος ἴσος ἄμφω εἰμί ὁ θλάζω τις καί τιτρώσκω ἤτοι νεῦρον ἤ τένων . ὁ γοῦν ἄνθρωπος ἐκεῖνος ὁ σήπω μέν ἤδη ὁ περί ὁ πρῶτος ἄρθρον ὁ μέσος δάκτυλος , τείνω τε καί ὀδυνάω ὁ ὑπέρκειμαι , πολύς ἀγαθός ἑαυτοῦ κατά ὁ ὑστεραῖος γίγνομαι , κατά ὅς ἀντί ὁ ὠμός λύσις μείγνυμι ὁ ὁ ὄροβος ἄλευρον ὁ στακτός κονία , καί ὁ γε τρίτος ὁ ἡμέρα ὅμοιος ἔτι θεραπεύω εἰμί μέν ἤδη τέλειος ἀνώδυνος ὁ ἄλλος , κατά δέ ὁ θλάσμα , νευρώδης τις σῶμα ﻿ παραπλήσιος ὑμήν παχύς προκύπτω , ὅς μέτριος διακινέω ἐγώ ῥᾴδιος ὅλος ἐκπίπτω ἡμισαπής εἰμί . δοκέω δή πᾶς ὁ θεάομαι οὗτος ὁ σῶμα ὁ νεῦρον ὅλος εἰμί ὁ διασήπομαι , ὡς ἄν οὐ οἶδα ὅπως ἀμφιέννυμι νευρώδης ὑμήν ὁ τένων οὗτος , διά τε ὁ καρπός προέρχομαι καί κατά ὅλος ἐπιτείνω ὁ δάκτυλος . ἐγώ δέ καί διαστέλλω ὁ σήπω ὁ θλάσμα ὁ τένων φαίνω σῴζω . ἀνίημι οὖν εἷς ὁ τρόχισκος ἤ κυκλίσκος ἤ ὅπως ἄν ὀνομάζω ἐθέλω τις , ὅς εἷς εἰμί καί ὁ ὁ Πολυείδης , διά ἕψημα ἤ σίραιον · καί γάρ καί οὗτος καλέω ὡς ἄν αὐτός βούλομαι ἔξεστι σύ · καί προκαταχρίω ὁ φαίνω ὁ νεῦρον , ὁ τε κατάπλασμα πάλιν χράω ὡσαύτως καί ὁ διά εὐφόρβιον χρῖσμα κατά ὁ αὐτός τόπος , ὡς ἔμπροσθεν ἑκάτερος . θεάομαι δέ ὁ τέταρτος ὁ ἡμέρα προσστέλλω πᾶς , ὁ περί ὁ θλάω μέν ἔμπροσθεν , ἑλκόω δέ τότε ὁ δάκτυλος πρῶτος ἄρθρον , σκοπέω ἐπί ὅς τις μεταβαίνω ἀπό ὁ κατάπλασμα . ἐννοέω τοίνυν , εἰ μέν ἀκριβής ἀφλέγμαντος εἰμί ὁ νεῦρον , ἐπί ὁ συνουλόω μεταβαίνω · εἰ δέ τις ὁ φλεγμονή αὐτός σκιρρώδης ὑπολείπω , ὁ ἱκανός τις ξηραίνω προσφέρω . ἐπεί τοίνυν φαίνω λείπω τις ὁ διά ὁ ῥίζα ὁ δρακόντιον φάρμακον πρότερος χράω , ὅς ὁ μέν ἄλλος αὐτός ἔχω ὁ Αἰγύπτιος φάρμακον , ὁ ἶσις καλέω , προσλαμβάνω δέ ὁ ὁ δρακόντιον ῥίζα . ἐφεξῆς δέ οὗτος ὁ Ἀθήνη καλέω χράω ἀπό ἐκεῖνος λοιπός ἐπί ὁ συνουλόω παραγίγνομαι . ἐπί ἕτερος δέ ὁ διά ὁ σίραιον λύω τρόχισκος καταχρίω ὁ γυμνόω μέρος ὁ τραῦμα , ἔξωθεν ἐπιβάλλω ὁ εὐφόρβιον , ἀναμίσγω κηρός καί ῥητίνη τοσοῦτος ὁ πλῆθος ὡς ἐμπλαστρώδης τε ἅμα γίγνομαι καί διασῴζω ὁ δύναμις ὁ εὐφόρβιον . πῶς δέ ἄν τις ἀποβλέπω πρός οὗτος ὁ σκοπός συντίθημι ὁ φάρμακον , ἐφεξῆς λέγω . καί γάρ τοι καί διά ὁ ὄξος ἄλλος φάρμακον ποιέω καί κατά ἐκεῖνος σκοπός ἔχω ὁ τε σύστασις αὐτός καί ὁ ὁ ὄξος λεπτομερής δύναμις , ὅπως φυλάσσω μετά ὁ ὁ ψυκτικός δύναμις ἐκλύω . περί μέντοι οὗτος ὅπως συντίθημι , μετά ὀλίγος λέγω , νυνί δέ ἐπειδή ὁ ἀγωγή ὁ ὁ νευρότρωτος θεραπεία ἐπινοέω διά λογικός ἔνδειξις , ἄνευ ὁ ληρώδης περίπτωσις ὁ ἐμπειρικός ὅλος λέγω αὐτός βούλομαι , μηδείς παραλείπω διορισμός , ἀπό ἀρχή αὖθις ἀναλαμβάνω ὁ λόγος . ὅταν γάρ τις τιτρώσκω εὐθύς παραλαμβάνω , ποτέ μέν διά ὁ ὑγρός φάρμακον ποιέω ὁ θεραπεία , εἰμί δέ ὅτε διά ὁ ἔμπλαστρος , ἐπιβάλλω ἔξωθεν ἔριον ὡς μαλακός , ἔλαιον θερμός βρέχω . εἰ δέ ὁ διά ὄξος χράω εἰμί φάρμακον , μείγνυμι ὄξος ὀλίγος ὁ ἔλαιον . καί λύω γε δίς ἤ τρίς ἡμέρα καί καταντλέω διά ἔλαιον θερμός . μέγας δέ εἰμί ὁ νύξ καί κατά οὗτος εἴωθα λύω . καί μάλα γε ποιέω οὗτος δάκνω ὁ ἕλκος ὑπό ὁ φάρμακον , ὡς ὅταν γε ἀπό ἀρχή χράω ἐγώ τοιοῦτος φάρμακον , μήτε δάκνω λέγω μήτε ὀδυνάω μήτε τάσις ὁ κάμνω αἰσθάνομαι , δίς ὁ ἡμέρα ἐπιλύω τε καί καταντλέω , περί μέν ὁ ἠώς ὁ πρῶτος , εἰς ἑσπέρα δέ ὁ δεύτερος . εἰμί δέ κατανατλῆναι ἔλαιον ἱκανός μέν θερμός , ἀλλά ἄχρι ὁ μή λυπέω ὁ τιτρώσκω . ὥσπερ γάρ ὁ ψυχρός ἐναντίος εἰμί ὁ τοιοῦτος διάθεσις , οὕτως ὁ χλιαρός οὐ τέλειος ὠφέλιμος . μανθάνω γάρ ἐν ὁ πρῶτος ὁ ὁ ἁπλόος φάρμακον δύναμις , ὥσπερ ὁ ὕδωρ ἐναντίος φύω ποιέω ἐν ὁ θερμός ἤ ψυχρός ὑπάρχω , οὕτως καί ὁ ἔλαιον . ἐμπλήσσω μέν γάρ πως , μάλα δέ ἐπέχω ὁ διαπνοή ὁ σῶμα , ὅταν ψυχρός προσφέρω , διαφορέω δέ καί λεπτύνω ὁ θερμός . ἔνειμι δέ σύ οὗτος εἰͅπί ὁ ἑψάω κρέας ἐν αὐτός μανθάνω . ὅμοιος γάρ αὐτός ὁ προεωλίζω ἐργάζομαι ψαθυρός , ἔͅν εὐθύς ἅμα ὁ θύω ὁ ζῷον ἕψω ἤ ταγηνίζω ἐν αὐτός . διά οὗτος οὖν ἐͅγώ ὁ διά ὁ ἔλαιον κατάντλησις αἱρέω ἱκανός θερμός φεύγω ἀεί ὁ χλιαρός , ἔτι δέ μάλα ὁ ψυχρός . ὕδωρ δέ χρῆσις ἐν ὅλος ὁ θεραπεία φυλάσσω μέχρι ὁ μηδέ ἅπτω ὁ ἕλκος , ὥστε ὅταν μέν εὐθύς ἐν ἀρχή δέω ὁ αἷμα ὁ τιτρώσκω μέρος ἀποπλύνω , διά ἔλαιον οὗτος πράσσω · ὅταν δέ ἤδη μέτριος ἔχω ὁ κάμνω λούω , μηδέ τότε ἐμβάλλω ἐπιτρέπω αὐτός εἰς ὁ ὕδωρ ὁ πάσχω τόπος , ὡς ὁ πολύς γάρ ἐν αὐτός ὁ χείρ ὁ νευρότρωτος γίγνομαι , μιμνῄσκω δέ τις ὁ οὕτως τιτρώσκω , ἐπειδή τέταρτος ἡμέρα ἄγω ἀνώδυνος τέλειος εἰμί ἀφλέγμαντος τε ὁ πάσχω ὁράω μόριον , ἐν κρύος πολύς προέρχομαι ὁ οἰκία ἐπί τις πρᾶξις ἀναγκαῖος , ἐν ὅς διατρίβω ἐπί πολύς ἔρχομαι οἴκαδε τείνω ὁ κῶλον ὅλος ἄχρι ὁ τράχηλος καί μέγας ὀδύνη αἰσθάνομαι . ὡς δέ ἀφικνέομαι τις ἐπί ἐγώ παραγίγνομαι ὡς αὐτός θεάομαι ἐν ὅς εἰμί , ἀπορρίπτω μέν κελεύω ὁ κατά ὁ μόριον ἔλαιον ψυχρός ἐκ ὁ πρόοδος γίγνομαι , ἔλαιον δέ θερμός καταντλέω ὅλος ὁ κῶλον , εἶτα καί ὁ τράχηλος ὁ κατά εὐθύς μέρος , ἐλαιοβρεχής ἔριον πυριάω ἐπιτίθημι τε ὁ διά ὁ εὐφόρβιον φάρμακον ὑγρός ἅμα καστορίδες , παρηγορέω ὁ ἄνθρωπος αὐτίκα καί ὕπνος ἐπιγίγνομαι μέχρι ὁ ἑσπέρα παύω πᾶς ὁ σύμπτωμα . περί πᾶς οὖν ποιέω χρή θερμός διαμένω ὁ ἔριον , εἶτα οὖν ἔλαιον μόνος βρέχω εἴτε καί ὀξέλαιον τυγχάνω . γίγνομαι δέ ἄν οὗτος περιβάλλω ἔξωθεν ἔριον ἄλλος ξηρός , ἔνδον τε μένω , ὅταν εἰμί χειμών ἄχρι ὁ πέντε ἤ ὁ ζʹ . ﻿ ἡμέρα ὁ κάμνω . ἐάν γάρ ἄχρι οὗτος μήτε φλεγμονή φαίνω τις , ἀνώδυνος τε παντάπασι εἰμί καί μηδείς αἰσθάνομαι τάσις , ἐν ἀκίνδυνος λοιπός εἰμί . φροντίς δέ εἰμί σύ ὁ μηδείς οἰνώδης ἐμφαίνω ὁ ὄξος , καθά γε καί κατά ἔλαιον , ὡς ἀπαλλάσσω στῦψις ἅπας . μήτε οὖν ὁ καλέω ὠμοτριβής ἤ ὀμφάκινος εἰμί , δισσός γάρ ὀνομάζω μήτε ὁ ἀπό ὁ Ἰβηρία , ὅς καλέω Σπανόν , ἀλλά μηδέ ἄλλος τις ὁ θαλλός ἐλαία ἔχω . ἄριστον οὖν ἔλαιον εἰμί ὁ λεπτομερής , ὁποῖος ἐν Ἰταλία μέν ὁ Σαβῖνος εἰμί , ἄλλοθι δέ ὁ ὑπό Ῥωμαῖος ἔθνος , ὅσος μηδείς ἐμφαίνω στῦψις . ὁποῖος δέ τις πρᾶγμα εἰμί ἔνδειξις λογικός καί ὅσος πλούσιος ἐμπειρία ψιλός ἄνευ μέθοδος , ᾀ ὅδε μανθάνω νευρότρωτος τε πολύς πολλάκις ἐν ὁδός τε καί κατά πλόος καί κατά ἀγρός , ἤ ἐν πόλις μέν , ἀλλά πρόσω ὁ ἐμός οἰκία παραγίγνομαι , οὔτε ὁ διά εὐφόρβιον φάρμακον πάρειμι οὔτε ὁ διά ὄξος , ἀλλά οὔτε ἄλλος ὁ ἐν ἐκεῖνος ὁ χωρίον κατά τύχη εὐπορέω φάρμακον ἐπιτίθημι ὁ τραῦμα , διά πᾶς τυγχάνω ὁ σκοπός . κατά ἀγρός μέν γάρ ἐμαυτοῦ οἶδα καί πρόπολις πρόσφατος , ὑγρός καί λιπαρός , ὅς ὁ γεωργός ἔχω , ἐπιτίθημι κατά ὁ τραῦμα , καί ποτέ ζύμη μόνος καί ποτέ ἄμφω μείγνυμι . χρή δέ ὁ μέν ζύμη ὅτι παλαιός εἰμί , ὁ πρόπολις δέ ἐναντίος ἔχω αὐτός κατά χρόνος . εἰ δέ εἰμί παλαιός , μαλάσσω παρά ὁ πῦρ διά ἔλαιον ἤ ἐν ἥλιος . ἐπί ἄλλος δέ τις ἄγροικος ὁ ζύμη ὁ ὀπός ὁ τιθύμαλλος μείγνυμι ἐπιτίθημι , πλησίον ὁ αὐλή αὐτός θεάομαι αὐτός φύω . καταγιγνώσκω γάρ ὁ ζύμη ὡς πρόσφατος . καί ποτέ πρόπολις μετά ἔλαιον τήκω ἀναδεύω ὁ ζύμη , προφυράω αὐτός ὄξος δριμύς . καλός δέ ἐπί ὁ τοιοῦτος μίξις ὁ ἔλαιον παλαιός εἰμί , διά ὀξύμελι τε καί ἄλευρον κύαμος ἤ ὄροβος ἤ αἶρα ἤ ἐρέβινθος ἤ θέρμος πικρός ἤ πάλα ἄλφιτον ἤ κριθή ἄλευρον , ὅς κατά ὁ πόλις χράω κατάπλασμα οὐ μόνος ἐπί ὁ ἤδη φλεγμαίνω , ἀλλά καί κατά ἀρχή εὐθύς . ἐν ἀγρός δέ καί πίσσα εὑρίσκω ὑγρός παρά τέκτων , ὁ ζύμη μείγνυμι ἐπιτίθημι , καί παρά ἄλλος ὁ ὁ ὄροβος ἄλευρον ἀναδεύω αὐτός . μή πάρειμι δέ οὗτος καί ὁ προλέγω ὁστισοῦν ἔνειμι μείγνυμι . καί ὀξέλαιον δέ μόνος ἀναλαμβάνω ἔριον θερμός ἐπιβάλλω εὐθύς , ἄλλος μή πάρειμι . θαρσέω γάρ ὁ ὄξος δριμύς τε ἱκανός εἰμί καί παλαιός . ἐπί ἕτερος δέ προκαταψύχω , διά ὁ πρό εἷς ὥρα ἤ καί πολύς ἔτι χρόνος θλάω ὁ νεῦρον , ἄχρι ὁ ἐπιτήδειος τις ἐγώ κομίζω ἀναμένω , ἔλαιον καταντλέω ὁ μόριον κελεύω . καί τότε προμείγνυμι ὄξος , ἐπειδή ὁ περιέχω θερμός εἰμί ὥρα θέρος ὁ μικτός ἐκ ἄμφω ἄχρι πολύς καταντλέω , ἕως ὁ ἄλλος κομίζω τις φάρμακον . ἕκαστος δέ ὁ λέγω ἄλευρον καί ὁ στακτή διαμίγνυμι πολλάκις , ἐπιπλάσσω καί κατά ἀρχή εὐθύς καί μετά οὗτος φθάνω ἄνθρωπος ὁ ἔναιμος τις φάρμακον οὐ καλός χράω . πᾶς δέ οὖν οὗτος ὁ ὁπωσοῦν ἐπιτίθημι φάρμακον θερμός ὁ ποιότης προσφέρω . καί μέντοι κᾀπὸ ὁ ἐμαυτοῦ ποτέ οἰκία , οὐδείς ὁ σύνθετος φάρμακον ἑτοῖμος εὑρίσκω , σπεύδω προέρχομαι , δίδωμι τις ὁ ἐμός παλαιός εὐφόρβιον , κελεύω τε λειόω μετά ἔλαιον παλαιός , μέχρι πάχος ὑγρός κηρωτή , ἐπιτίθημι ὁ νύγμα ὁ κατά ὁ χείρ τένων . ὡς δέ ἐπανέρχομαι πυνθάνομαι ὁ τιτρώσκω , εἰ θερμασία πολύς αἴσθησις αὐτός γίγνομαι κατά ὁ τόπος , ὁ δέ σύμμετρος τις φημί αἰσθάνομαι . πάλιν οὖν πυνθάνομαι εἰ δάκνω κατά ὁ τραῦμα πρός ὁ φάρμακον . ὁ δέ λέγω μή δάκνω μέν , οἷον δέ κνῆσις τις αἴσθησις ἔχω , συγχωρέω μέχρι ὁ νύξ ἐπίκειμαι ὁ φάρμακον . ἐπεί δέ ἀφαιρέω ὁ ἐπίκειμαι θερμασία τε ἐγώ σύμμετρος φαίνω κατά ὁ πάσχω χωρίον καί μή μύω ὁ νύγμα , καλός δοκέω ἐγώ εἰμί ὁ αὐτός χράω φάρμακον . καί μέντοι κατά ὁ ὑστεραῖος ἄμεμπτος ἔχω ὁ νευρότρωτος καί κατά ὁ τρίτος τε καί τέταρτος ἄχρι τέλος χράω ὁ αὐτός φάρμακον , καί τις οὗτος θεάομαι ἐπί ἕτερος τιτρώσκω ὅμοιος χράω ὁ πρόσφατος εὐφόρβιον κατά ὁ αὐτός τόπος . ἐκ ἀνάγκη οὖν ἀκολουθέω ὁ τιτρώσκω θερμασία τε πολύς καί δῆξις καί ὀδύνη κατά ὁ ἕλκος , ὥστε ἄγω πρός ἐγώ ὁ ἄνθρωπος , ὡς ἐπί παράδοξος ὁ συμβαίνω . ἐͅγώ συνίημι αὐτίκα ὁ γίγνομαι ἀπορρίπτω μέν ὁ ἐπίκειμαι , καταντλέω δέ αὐτός ἔλαιον ὁ διά ὁ ὄξος ἐπιτίθημι φάρμακον . εἰ δέ οὐ εἰμί οὗτος ἑτοῖμος , ἐπιτίθημι ἄν ὁ διά εὐφόρβιον , πολύς κηρός ἔχω . οὐκοῦν χρή , καθά ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω μή ἀγνοέω ὁ τε δύναμις καί ὁ ἰδέα ὁ δόκιμος φάρμακον , οὐδέ τίς μέν ἐν τάχος μεταβάλλω ὁ δύναμις , τίς δέ ἕως πάμπολυς διαφυλάσσω . ὁ γάρ ταχύς ἐξίτηλος ἔχω ὁ θερμότης ὁ εὐφόρβιον εἰμί · γνωρίζω δέ αὐτός καί χωρίς ὁ διαμασάομαι ὁ χρῶμα θεάομαι . οὐ γάρ ὡς ἐν ἀρχή τεφρώδης , ἀλλά ὕπωχρος τε καί ὑπόξανθος γίγνομαι παλαιόω . εὐθύς δέ καί ξηρός ἱκανός φαίνω τηνικαῦτα καί διαλύω μόγις ἐν ὁ λειόω διά ἔλαιον ὁ νέος ταχύς χυλόω . χρή δέ οὐ εὐθύς αὐτός μείγνυμι ὁ ἔλαιον , ἀλλά πρότερος ἐν ὁ θυεία λειόω ἀτρέμας , ὅπως μή πλατύνω . καί τίς δέω λέγω ὅτι καί γεύω σύ ὁ μέν πρόσφατος ﻿ φαίνω πυρώδης , ὡς κατακαίω ὁ γλῶσσα , ὁ δέ παλαιός ὀλίγος ἐργάζομαι θερμασία ; συμβαίνω μέν οὖν καί ἄλλος πολύς ὁ φάρμακον ὀλίγος ἔτος ἐξίτηλος ἴσχω ὁ δύναμις , οὐδείς δέ ἥσσων ὁ εὐφόρβιον μετά γε θαψία . οὗτος γάρ μετά ἐνιαυτός μέν ἀσθενής ἱκανός γίγνομαι , τέλειος δέ ἐκπνέω διετής γίγνομαι . ὁ γε μήν εὐφόρβιον ὅταν ἐκ ἀρχή τε καλός εἰμί καί καλός ἀπόκειμαι , καί κατά ὁ τρίτος ἔτος διασῴζω ἔτι τις δύναμις , εἰμί ὅτε δέ καί κατά ὁ τέταρτος , ἐκλύω δέ ἤδη καί κατά ὁ πέντε καί ἕκτος , εἶτα ἐπί προήκω ὁ χρόνος τέλειος ἀμαυρόω . ὅς δέ φημί ἐγώ σύν ἔλαιον χράω ποτέ παλαιόω χωρίς κηρός πέντε σχεδόν ἔτος ἤ ἕξ εἰμί . ὅθεν οὐδέ περιλαμβάνω ἐν μέτρον δυνατός εἰμί ὁ χρῆσις αὐτός . νέος μέν γάρ εἰμί ἔλαιον δεκαπλάσιος καί δωδεκαπλάσιος μείγνυμι μετά κηρός τριπλάσιος , παλαιόω δέ πολύς ἐμβάλλω αὐτός χρή · τριέτης δέ καί τετραετής γίγνομαι ἤτοι διπλάσιος ὁ κατά ἀρχή ἤ ἴσος ὁ κηρός . ὅταν μέν οὖν ὁ ἄκοπος ὀνομάζω χρῖσμα ὅμοιος ἔχω βούλομαι , ὁ φάρμακον ὁ σύστασις , ὅς δή καί ὁ ὑγρός κηρωτή εἰμί , τετραπλάσιος εἰμί χρή ὁ κηρός ὁ ἔλαιον . ὅταν δέ ἐμπλαστρώδης γίγνομαι , ὁ κηρός ἴσος ἐπίπαν ὁ ἔλαιον χρή μείγνυμι , μάλα ἐάν ξηρός εἰμί καί παλαιός , ὡς ὁ πρόσφατος γε καί λιπαρός εἰμί ἐλαχύς δέω ὁ ἔλαιον πρός ὁ ποιέω κηρωτή ἐμπλαστρώδης , καί μάλα ἔτι θέρος ὥρα . βούλομαι οὖν τις ὁ κηρωτή ἐμπλαστρώδης ποιέω ὁ κηρός τήκω ἐν ἔλαιον , κατά ὅς λέγω συμμετρία , προσμείγνυμι ὁ ἕκτος μέρος αὐτός ὁ πρόσφατος εὐφόρβιον , ὡς εἰμί μέν δραχ . αʹ . ἐκεῖνος , ὁ δέ κηρός ἕξ , ἔλαιον δέ ἕξ ἤ πέντε . ἀλλά ἐπεί ὁ κολλώδης τε καί γλίσχρος οὐ ὑπάρχω ὁ κηρός , καθά ὁ ῥητίνη τε καί ὁ πίσσα , διά οὗτος μείγνυμι ὁ κηρωτή ῥητίνη ἤ πίσσα ἤ ἑκάτερος μέρος . εὔδηλος οὖν ὅτι οὗτος μείγνυμι οὐκέτι ὁ ἔλαιον ἴσος αὐτός ἐμβλητέος . ὁ μέν γάρ κηρός εἰς ὑγρότης πολύς δέω ὁ λίπος , ὁ ῥητίνη δέ ὁ μέν ξηρός παντάπασι ὀλίγος χρῄζω , ὁ δέ ὑγρός καί προσλαμβάνω τις ξηρός οὐσία ἐθέλω εἰς ἐμπλαστρώδης σύστασις . ἐν μέν οὖν ὁ κηρός οὐ πολύς τις εἰμί ὁ διαφορά κατά ὑγρότης καί ξηρότης , ὁ ῥητίνη δέ ἔμπαλιν , ὥσπερ καί ὁ πίσσα , πάμπολυς ὁ διαφορά ὁ ξηρός εἰμί πρός ὁ ὑγρός . ξηρός μέν οὖν ὁ ῥητίνη εἰμί ὅς ὀνομάζω τις φρυκτός , τις δέ κολοφωνία · δεύτερος δέ ὁ ἐκ ὁ κεραμεῖον , ἀκάθαρτος τε καί ἄφρυκτος , ἐάν δέ αὐτός καθαίρω τις , εἰς ὁ φρυκτός μεταπίπτω . οὗτος δέ ἀμφότερος ξηρός εἰμί ὁ καλέω πιτύϊνος φύσημα . οὗτος μέν , ὡς ἄν αὐχμηρός , οὐ ἐπιτήδειος νομίζω εἰμί εἰς ὁ ὁ πρόκειμαι ἔμπλαστρος σύνθεσις ἀπωθέω , χράω δέ ὁ τε φρυκτός καί ὁ ὑγρός . εἰμί δέ καί οὗτος ἔνιοι μέν ἐπί πολύς χρόνος ὑγρός διαμένω , καθά ὁ τερμίνθινος , τις δέ ταχύς ξηραίνω , καθά ὁ στροβίλινος . μέσος δέ ἄμφω εἰμί ὁ ἐλάτινος . καί μέντοι καί κατά ὁ δύναμις θερμός μέν ὁ στροβίλινος , δεύτερος δέ ὁ ἐλατίνη , τρίτος δέ ἄμφω ὁ τερμίνθινος . ὁ κυπαρίσσινος δέ ὑποπτεύω μή μείγνυμι , ὡς στῦψις ἔχω τις . δοκέω δέ τις ἐγώ διαφέρω κατά ὁ περί ῥητίνη λόγος Διοσκορίδης ὁ Ἀναζαρβεύς γράφω ὅδε ὁ ῥῆσις ἐν ὁ πρῶτος περί ὕλη . προάγω δέ πᾶς ὁ ῥητίνη ὁ τερμίνθινος καί μετά οὗτος ὁ σχίνινος , εἶτα πιτυΐνος καί ἐλατίνη , μετά ὅς ἀριθμέω ὁ τε πεύκινος καί ὁ στροβίλινος . φαίνω γάρ ἐν οὗτος ὁ Διοσκορίδης , ὡς περί φαῦλος μέν φρονέω ὁ στροβίλινος , ἀγαθός δέ ὁ τερμίνθινος . ἐγώ δέ ὁ τρεῖς ῥητίνη ὅδε , στροβίλινος , ἐλατίνη , τερμίνθινος , πρῶτος μέν λέγω ἀγαθός ὁ στροβίλινος εἰμί κατά θερμότης , δεύτερος δέ ὁ ἐλατίνη , ὕστερος δέ ὁ τερμίνθινος . ὥσπερ οὖν ὁ λέγω ὁ κατά ὁ Ἰταλία οἶνος αὐστηρός ἀγαθός εἰμί ὁ Ἰταλικός οἶνος , ὁ μέν γάρ πρός εἷς ποιότης ὁ ἀναφορά ὁ λόγος ποιέω , ὁ δέ ἁπλῶς ὑπέρ ὅλος ἀποφαίνω αὐτός ὁ οὐσία , ἀληθεύω , κατά ὁ αὐτός τρόπος καί ἐπί ὁ ῥητίνη ἀγαθός μέν ὡς πολύχρηστος φάρμακον ἔοικα ἄν τις λέγω ὁ τερμίνθινος ὑπάρχω , οὐ μήν ἐν γε ὁ θερμότης πρωτεύω . ὥσπερ οὖν λέγω , ἔνειμι σύ ὁ κηρός μείγνυμι ὁ ῥητίνη ὅς ἄν ἐθέλω , εἰς σύστασις ἐχέκολλος ἀνάγω ὁ ἁπλόος κηρωτή , ὅς διά ἔλαιον τε καί κηρός μόνος συντίθημι . ἐν οὗτος δέ καί ὁ πεῖρα εἰμί χρεία κρίνω ὁ στοχασμός ἐγώ . ἔξεστι γάρ σύ τριπλάσιος ὁ κηρός ὁ τερμίνθινος μείγνυμι γιγνώσκω πότερος ἤδη σύστασις ἐμπλαστρώδης ὁ φάρμακον λαμβάνω ἤ αὐχμηρός εἰμί ἔτι καί δέω πολύς ἔτι ῥητίνη , ὥστε ὅταν ποτέ σύ ὁ τρόπος οὗτος πειράω φαίνω σύμμετρος ἔχω μείγνυμι τηνικαῦτα ὁ γίγνομαι φάρμακον , ὁ δωδέκατος ὁ εὐφόρβιον . ἐάν δέ ἀγνοέω πότερος ἀκριβής εἰμί θερμός ὁ εὐφόρβιον , ἤ ἀπολείπω κατά τις ὁ τοιοῦτος μετά ὁ σκευασία , ἐμπλάζω ὀθόνιον βραχύς ὁ κατασκευάζω , ἐπιβάλλω κατά ὁ ἑαυτοῦ κνήμη ἤ πῆχυς ὥρα τις , εἶτα ἐάν μέν σύ δοκέω μέτριος θερμαίνω , εὔκρατος ἔχω ὑπολαμβάνω ὁ σκευάζω . εἰ δέ ἤτοι μηδείς αἰσθητός ποιέω θερμασία ἤ πυρώδης εἰμί ὁ προσήκω , ἔξεστι ἤτοι γε ἐκλύω ὁ φάρμακον ἤ ἐπιτείνω · ἐκλύω μέν μίξις κηρωτή , ἐπιτείνω δέ εὐφόρβιον πρόσθεσις . ἐάν γε μήν λιπαρός ἔχω πρόπολις , ἐπιτήδειος οἶδα σύ πᾶς ὁ ῥητίνη εἰμί αὐτός , ὡς ἄν ἐπισπάω τε ﻿ καί ὁ βάθος ἕλκω ἔξω φύω ἀτμώδης τε πάχος πνεῦμα , ὑγρότης τε περισσός . ὁ μέν γάρ ῥητίνη μετά ὁ κηρός ὁ ἐμπλαστρώδης σύστασις ἕνεκα , οὐ ὡς ὑπό ὁ σκοπός ὁ θεραπεία πίπτω παραλαμβάνω . ὁ σκοπός δέ αὐτός ὁ ἴασις ὁ πρόπολις ἔχω . καί ποτέ αὐτός μόνος πρόσφατος κατά ὑγρός χράω , ὡς φημί , ἐπί τις γεωργός σκληρός ἔχω σῶμα , καί θαυμαστός ὅπως ὠνέομαι μόνος χράω ἄχρι τέλος , ὡς μηδείς δέω φάρμακον , βαθύς ἔχω ἕτερος ὁ νύγμα βραχύς τις προσμείγνυμι ὁ τιθύμαλλος τις ὀπός . ὁ μέντοι μαλακός σῶμα σκληρός φαίνω ὁ φάρμακον ἐν ὁ ψαῦσις , πλήν εἰ πάνυ τις αὐτός μαλακύνω ἔλαιον μίξις . καί μέντοι καί ἄλλος φάρμακον πᾶς ὅσος προσφέρω ὁ νευρότρωτος , ὑγρός καί μαλακός προσήκω εἰμί . ὁ μέν οὖν μαλακότης , πᾶς ἔλαιον δύναμαι παρέχω , ὁ δέ ἰσχύς ὁ φάρμακον φυλάσσω ὁ παλαιός ἔλαιον . ὥσπερ δέ ὁ πρόπολις ἐν ἀγρός ποτέ ἐπιτίθημι ὁ τότε πάρειμι ὡς ἀγαθός φάρμακον ἐκλέγω , οὕτως καί ὁ ζύμη αὖθις ἐπί ἕτερος , φάρμακον μή πάρειμι , ἐπειδή καί οὗτος ὁ ἐκ ὁ βάθος ἐπίσταμαι ἕλκω τε καί διαφορέω . ὅσος δέ ἄν εἰμί πολύς χρόνος ὁ ζύμη , τοσοῦτος ἀγαθός εἰμί . οὐ μόνος δέ ὁ τοιοῦτος κατά ὁ ἀγροικία εὑρίσκω ῥᾴδιος , ἀλλά καί θεῖος ἄπυρος , ὅς ποτέ καί αὐτός χράω μείγνυμι ὁ τετραφάρμακος . οὗτος μέν οὖν καί ἀφρόνιτρον καί Βερενίκιον λίτρον καί ἀφρόλιτρον ὁ μή λιθώδης , ἀλλά ὄντως ἀφρόλιτρον , ὅς ἀφρώδης ὁ σύστασις ἔχω , μείγνυμι χράω πολλάκις , οὐ μόνος ἐπί ἀγροικία ἀπορία ὁ ἄλλος , ἀλλά καί πάρειμι ὁ λέγω φάρμακον , ἕνεκα ὁ ὁ πεῖρα βασανίζω ἐγώ ὁ ἐπίνοια καί διά μόνος ὁ τοιοῦτος χρῆσις ὁ τιτρώσκω θεραπεύω , κατανατλῆναι δηλονότι ὁ ἔλαιον . οὗτος γάρ κοινός ἐπί πᾶς εἰμί σύ ὁ ἐνταῦθα λέγω φάρμακον ἁρμόζω ὁ νευρότρωτος . καί ὁ καλέω δέ ὑπό μέν ὁ ἰατρός ἀρσενικός , ὑπό δέ ὁ Ἀττικίζω ὁ πᾶς βούλομαι ἀρρενικός , μείγνυμι ὁ τετραφάρμακος δύναμις , πειράω ἐγώ ὁ ἐπίνοια βούλομαι . αὖθις δέ μή πάρειμι οὗτος ὁ ὀνομάζω σανδαράκη , ὥσπερ γε καί ὁ τίτανος σβέννυμι τε καί ἄσβεστος , ἄπλυτος τε καί πλύνω , ὀλίγος μέν ἐμβάλλω ὁ ἄσβεστος , ὁ πολύς δέ ὁ σβέννυμι καί πολύς ἔτι ὁ πλύνω . λέγω δέ ὀλίγος ὕστερον ὑπέρ ὁ κατά ἕκαστος σύνθεσις ἀκριβής ποσότης , ἐάν πρότερος ἐπέρχομαι οὗτος ἁπλόος πᾶς καί ὁ διορισμός ὁ χρῆσις αὐτός . ἐν γάρ οὗτος ὁ λόγος διά ὁ ἐμπειρικός ἐκ περίπτωσις ὁ πολύς ὁ σύνθετος φάρμακον ἡγέομαι εὑρίσκω ὁ ὁ νευρότρωτος ἀγωγή δοκέω ἐγώ διέρχομαι , εὑρίσκω ὑπό ἐγώ χωρίς περίπτωσις , ἐκ ὁ ὁ τε σκοπός ὁ θεραπεία αὐτός γιγνώσκω καί ὁ ἁπλόος φάρμακον ἐπίσταμαι ὁ δύναμις . ἐκ μέν γάρ περίπτωσις εἷς τις ὁ ἁπλόος εὑρίσκω φάρμακον , ὁ λογικός δέ μέθοδος ἀθρόος τε καί πολύς ὁ ἁπλόος εὑρίσκω καί σύνθεσις πάμπολυς ἐπί αὐτός . ὅσος γοῦν ἐκ βάθος ἕλκω ἔξω φύω καί διαφορέω ὁ ὑγρότης , ἐπιτήδειος ὁ νευρότρωτος εἰμί . ἐπεί δέ τις οὗτος ζεύγνυμι ἔχω θερμότης ἄμετρος ἤ δακνώδης ἰσχυρός δριμύτης ἤ ὀξύτης , εὔλογος εἰμί μείγνυμι αὐτός ἕτερος φάρμακον δύναμαι ὁ λέγω ὑπεροχή μέτριος ἐργάζομαι χωρίς ὁ μή βλάπτω ὁ δύναμις . οὐ ἐνδέχομαι δέ οὗτος πράσσω ὀρθός ἄνευ ὁ γιγνώσκω ἕκαστος ὁ φάρμακον οὐ μόνος ὁ γένος ὁ ποιότης , ἀλλά καί ὁ ποσός ἐν αὐτός . τις μέν γάρ , ὡς δείκνυμι ἐν ὁ περί ὁ ἁπλόος φάρμακον πραγματεία , ὁ πρῶτος τάξις εἰμί ὁ θερμαίνω , ἀποχωρέω βραχύς τις ὁ εὔκρατος , ἕτερος δέ ἐπί αὐτός ὁ δεύτερος ἐπί πολύς ἀφίστημι , καί τις ὁ τρίτος καί τέταρτος , ἄλλος τις καίω ἤδη δύναμαι . κατά ὁ ἀναλογία οὖν ὁ κατά ὁ δύναμις ἕκαστος φάρμακον σφοδρότης ὁ ὁ μείγνυμι εὑρίσκω δύναμις , ἐάν τις ἐπίσταμαι ὁ ἁπλόος φάρμακον ἅπας ὁ κρᾶσις . ὁ δέ ὁ ἐμπειρικός , μόνος μείγνυμι ὁ ὁμογενής , διά τε ὁ ἄγνοια ἕκαστος ὁ φύσις φάρμακον γίγνομαι καί ὁ οὗτος ἐφίστημι διά ὁ μή γιγνώσκω βέβαιος ὁ ποσός ὁ ὑπεροχή . ἐγώ οὖν αὐτός ὅς πρῶτος σκευάζω φάρμακον ἐκ πολύς ὁμογενής συντίθημι διά ὁ μηδέπω γιγνώσκω ἕκαστος ὁ ποσός ὁ δύναμις ἀκριβής . ἐμβάλλω μέν γάρ τις καί ἀρσενικόν καί θεῖος καί μίσυ καί τίτανος ὁ ἄπλυτος τε καί πλύνω καί πομφόλυξ , ὡσαύτως καί σπόδιον . πρός οὗτος δέ καί λεπίς χαλκός καί χαλκῖτις καίω , ἄπλυτος τε καί πλύνω καί προσέτι ὁ ἄκαυστος . οὗτος μέν οὖν ἐν ὄξος δριμύς πολύς ἡμέρα ἐν ἥλιος θερινός προλειόω . ὁ δέ μέλλω καταχέω οὗτος ὁ τε κηρός εἰμί ἐκ ἀνάγκη καί μέλι τις βραχύς προαπαφρίζω καί ὁ ῥητίνη σχεδόν ἅπας καί πρόπολις καί πίσσα καί λάδανον . ὑγρός δέ κύπρινον τε καί σούσινος , ὀποβάλσαμον τε καί ἀμαράκιν καί γλεύκινος καί κέδρινος , ἔλαιον τε κίκινος καί παλαιός . ἐκ ἕκαστος δέ τις μικρός ὅς ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω ὀπή . ὕστερον δέ ἀφαιρέω ἄλλοτε ἄλλος πεῖρα ἕνεκα , οὐδείς ἀπολείπω εὑρίσκω ἕκαστος ὁ ἁπλόος , ὅς ἄχρι ὁ δεῦρο χράω . λέγω δέ αὐτός ὀλίγος ὕστερον ὁ συμμετρία . διά ὄξος μέν οὖν σκευάζω ὁ τοιοῦτος διά τε ὁ ὀπή μείγνυμι αὐτός τις κηρός καί ὁ λέγω ῥητίνη καί πρόπολις καί πίσσα , ὡσαύτως δέ καί διά κόπρος περιστερά καί ὁ λεπτομερής βοτάνη . ﻿ ἄλυπος μέν οὖν εἰμί ὁ ὑγρός φάρμακον , καί ὁ ἄλλος μέν ἕλκος , ἐξαιρετός δέ ὁ κατά ὁ νεῦρον . χράω δέ καί ὁ ἐμπλαστρώδης διά ὁ λούω βούλομαι . ἀφαιρέω γάρ ὁ ἔριον , αὐτός μόνος ἐπίκειμαι ἔχω ὁ τοιοῦτος φάρμακον ἀόχλητος λούω . προλέγω γάρ ὅτι μηδέ τότε προσήκω βρέχω ὕδωρ ὁ τιτρώσκω , ἐάν γε ἐν χείρ εἰμί . κατά μέντοι ὁ πούς ὁ τρῶσις ἐπιγίγνομαι ἀδύνατος μέν εἰμί μή βρέχω ὁ μόριον , ἀπέχω δέ χρή τηνικαῦτα βαλανεῖον ὁ πρῶτος τέσσαρες ἡμέρα . ἐπεί δέ ἀπόλλυμι ἐν ὁ νῦν βίος ὁ καρτερία πᾶς ἄνθρωπος , ἤδη μέχρι καί ὁ ἐν ὁ ἀγρός κατά ἡμέρα εἴωθα λούω , ὁ μέν μή πάνυ τρυφάω , εἰμί δέ ἄν ὁ πένης οὗτος , πείθω ἔχω ὡς ὁ πολύς , ὁ πλούσιος δέ καί μάλα αὐτός ὅσος πολύς δύναμαι ἤ δυσπειθέω ἤ τέλειος ἀπειθέω . ἀγαθός μέν οὖν εἰμί μηδέ θεραπεύω αὐτός . ἐπεί δέ οὐ οἶδα ὅπως κατά ἄλλος ἄλλος αἰτία ὁ μέν ἄκων ἐγώ , ὁ δέ ἑκών ἀναγκάζω ὁ μαλακία αὐτός ἀνέχω , τοιοῦτος τις ποιέω εἴωθα . κατά ὁ τιτρώσκω μέρος ἐπιτίθημι ὁ ἐμπλαστρώδης τις φάρμακον , ἔξωθεν αὐτός πάλιν ἐπιβάλλω πολύπτυχος ὀθόνη πολύς ἔλαιον διάβροχος , ὅς αὖθις ἔξωθεν ἐπίδεσμος ἐκ ὀθόνη ἐπιβάλλω , καί μετά οὗτος πάλιν ἐν αὐτός ὁ βαλανεῖον προκαταχέω ὁ ἔλαιον ὁ ἐπίδεσμον , μέλλω εἰς ὁ πτύελος ἐμβαίνω ὁ νευρότρωτος καί δηλονότι λούω , ὁ μέν ἐπίκειμαι πᾶς ἀποβάλλω , χράω δέ ὁ προλέγω ὁ ὅλος θεραπεία ἀγωγή . εὔδηλος δέ ὅτι καί ὁ ὁ μόριον φύσις ἔμπειρος εἰμί χρή ὁ μέλλω καλός προνοέω ὁ νευρότρωτος . λέγω γάρ ἔμπροσθεν ὅτι καί ὁ τένων , εἰς ὅς ὁ πολύς ὁ μῦς τελευτάω , συμπάθεια οὐ μικρός ἐπιφέρω , πρῶτος μέν ὁ σπασμός γεννάω , ὕστερον δέ σήπω τε αὐτός καί ὁ πλησιάζω πᾶς συνδιαφθείρομαι . ἔνιοι δέ αὐτός ὡς ὑμήν εἰμί λεπτός καί πλατύς , ὁποῖος κατά τε ὁ πρός ὁ γόνυ τέλος ὁ μηρός ἔνδον τε ὁ χείρ καί κάτω ὁ πούς ὑποτείνω . πᾶς γάρ οὗτος ὁ δέρμα ψαύω , συμφυής μέν ἱκανός ὁ κατά ὁ χείρ καί ὁ πούς εἰμί αὐτός , κατά δάρσις δέ ἀπολύω ὁ περίκειμαι δέρμα ὁ καθήκω εἰς ὁ μύλη . ἐγώ δέ καί οὗτος συμβαίνω κατά τύχη , ἐπινοέω μέν γάρ ὁ ἀγωγή ὁ νευρότρωτος ἔτι νέος εἰμί , ἡνίκα πρῶτος ἐκ ὁ Ἀλεξάνδρεια ἐπανέρχομαι εἰς ὁ πατρίς γίγνομαι ἔτος ὄγδοος ἐπί ὁ εἴκοσι . ἐπεί δέ ἕκαστος ὅς ἐπινοέω φάρμακον δίδωμι ὁ φίλος ἰατρός , οὐ μόνος ὁ πολίτης , ἀλλά καί ὁ ἀστυγείτων ἕνεκα ὁ βεβαιόω πᾶς ὁ πεῖρα · δοκέω δέ οὐ οἶδα ὅπως ὁ κατά ὁ πόλις ἐγώ ἀρχιερεύς , ὁ θεραπεία ἐγχειρέω ἐγώ μόνος ὁ μονόμαχος καίτοι νέος ὁ ἡλικία εἰμί . ὁ γάρ ἔνατος καί εἰκοστός ἔτος ἄρχω , τηνικαῦτα ὁ τιτρώσκω κατά ὁ πρόσω τε καί κάτω μέρος ὁ μηρός διά ὁ ἐπινοέω ἀγωγή θεραπεύω , ὁ μέν ἐγκάρσιος ἔχω ὁ πληγή ὁ ὁ τένων ὑπόλοιπος ἐντέμνω αὐτός , ὡς ἀκίνδυνος εἰμί ἐγώ ὁ θεραπεία , ὁ δέ ὁ μικρός ἤ ὄρθιος ἔχω ὁ τραῦμα , σύν ἀσφάλεια τε ἅμα καί δέος ὁ ὅλος ἀγωγή ποιέω . ὁ γάρ πρό ἐγώ πᾶς ἰατρός , ἐπί πολύς τε καταντλέω αὐτός ὕδωρ θερμός καί καταπλάσσω ἄλευρον πύρινος , διά ὑδρέλαιον σύμμετρος ἑψάω , ὁ μέν ὕδωρ οὐδέ ὅλος προσφέρω , ὁ δέ ἔλαιον πολλάκις καταιονάω ἅμα ὁ λέγω φάρμακον , ὑγιής πᾶς ἐν τάχος ἐργάζομαι . κατά τύχη δέ πολύς θνῄσκω ἐν ὁ ἔμπροσθεν ἔτος , ἐγώ δέ οὔτε ὁ ὡς λέγω τιτρώσκω ἀποθνῄσκω τις οὔτε ἐκ ἄλλος τραῦμα , ὁ μετά ὁ ἐγχειρίζω ἐγώ τότε ὁ θεραπεία δεύτερος ἀρχιερεύς , ὅμοιος καί αὐτός πιστεύω ὁ ἐπιμέλεια ὁ μονόμαχος μετά μείς ἑπτά μέσος . ὁ μέν γάρ πρῶτος περί ὁ φθινοπωρινός ἰσημερία , ὁ δέ δεύτερος ἀκμάζω ὁ ἔαρ ἀρχιερεύω . πάλιν δέ ἐπί οὗτος σῴζω ἅπας ὁ τρίτος καί ὁ τέταρτος καί πέμπτος ὡσαύτως ἐγχειρίζω ἐγώ ὁ θεραπεία ὁ μονόμαχος , ὥστε πολύς βάσανος ἔχω ὁ ἀγωγή . ἐν δέ δή χρόνος οὗτος καί τοιοῦτος ἐπινοέω ἐγώ τις , καί μάλα αὐτός προσέχω χρή ὁ νόος ἐκεῖνος ὁ ἰατρός , ὅσος τραῦμα θεραπεία ὀρθός βούλομαι μεταχειρίζω . θεάομαι γάρ τις μονόμαχος ὁ καλέω ἱππεύς ἐγκάρσιος ἔχω διαίρεσις , ἄχρι βάθος πολύς κατά ὁ πρόσω τε καί κάτω ὁ μηρός καί ὁ χεῖλος ὁράω ὁ τραῦμα , ἄνωθεν μέν ὁ ἕτερος ἀνασπάω , κάτω δέ ἕτερος , ὡς ἐπί ὁ μύλη κατασπάω , τολμάω ὁ κατά πλάτος ὀνομάζω ἀγωγή ἀφίστημι , συνάγω ῥαφή πρός ἀλλήλων ὁ διΐστημι μέρος ὁ μῦς . εὐλαβέομαι οὖν συνδιαρράπτω αὐτός ὁ τένων , ἀποδέρω πρότερος ἐκεῖνος , οὕτως χράω διά πολύς βάθος ὁ ῥαφή , οἶδα ἀκίνδυνος μέν εἰς αὐτός ὁ σαρκώδης μῦς , ὁ κίνδυνος δέ ἐκ ὁ τένων γίγνομαι , οὐδέ οὗτος τις ὁ διδάσκαλος ὁράω ποιέω . τις μέν γάρ αὐτός ἐν ὁ τοιοῦτος τρῶσις ὁ ὁ δέρμα χεῖλος μόνος συρράπτω , ἔνιοι δέ κατά ὁ σαρκώδης ὁ μῦς αὐτός τολμάω ῥάπτω , ἐπιπολή αὐτός ποιέω ὁ συναγωγή , ὥστε εἰ ποτέ μέχρι βάθος συχνός ὁ τραῦμα διήκω γίγνομαι μή κατά ὁ μῆκος ὁ κῶλον , ὁ μέν ἐπιπολή ὁ μῦς κολλάω , ὁ δέ ἄλλος πᾶς ἀκόλλητος μένω . ἐπί μέν γάρ ﻿ ὁ κατά ὁ μῆκος ὁ κῶλον τραῦμα ὁ ἐπίδεσις ἱκανός συνάγω ἀλλήλων ὁ μέρος ὁ τιτρώσκω μῦς · ἐπί ὅς δέ ἐγκάρσιος γίγνομαι ὁ τραῦμα , ὁ ἐπίδεσις οὐδείς ὠφελέω δύναμαι , ἐκ μόνος ὁ ῥαφή ὁ σύμπας περαίνω . οὗτος οὖν ἐάν μή διά βάθος ποιέω τις , ἀκόλλητος διαμένω ὁ κατά ὅδε μέρος ὁ μῦς . ἐπιτυγχάνω δέ ἐγώ ὁ ἔργον , μείγνυμι τις αὐτός ὁ ἄπειρος ἀνατομή ἅπας μῦς ὑποδέρω ὁ ὑπόκειμαι ὑμήν , οὐ οἶδα ἀκίνδυνος μέν οὗτος ἅμα ὁ μῦς συρράπτω , κινδυνώδης δέ ὁ ὅμοιος αὐτός πλατύνω τένων . ἀλλά ὅπως ἄν αὐτός πλατύνω , ὅμως ἔτι παχύς τε ὁ ὑμήν εἰμί καί σκληρός . λεπτός δέ ἱκανός τένων ὁράω εἰͅν ὁ κατά ἐπιγάστριος μῦς ἅπας πλήν δύο ὁ ὄρθιος , ὅς ὁ ὁ λοξός ὑμενώδης ἀπονεύρωσις ἐπιβάλλω . ἄλλος δέ τένων οὐδείς παρά ὁ λέγω ὑμενώδης πλατύνω . διασῴζω γάρ ἅπας ὁ πλατύνω πάχος ἱκανός , ὡς μηδείς λανθάνω . ὁ γε μήν συμπάθεια ὁ ὑπέρκειμαι μέρος ἄχρι ὁ ἀρχή ὁ νεῦρον αὐτός οὐδείς ἥσσων ὁ κατά ὁ πέρας ὁ μηρός ὁ τε εἰς ὁ ἀγκών ὁ πῆχυς ἐνδύω μῦς καί ὁ εἰς ὁ πτέρνα γίγνομαι . πλατύνω μέν οὖν ἑκάτερος ὁ τένων , ἀλλά μετά ὁ φυλάσσω πάχος ἀξιόλογος , ἐπί δέ ὁ πτέρνα ἔτι μάλα , ὁ καθήκω ἐκ ὁ γαστροκνημία τένων εὔρωστος τε φαίνω καί παχύς , ὡς ἄν ἐκ τρεῖς ἀπονεύρωσις σύγκειμαι . λανθάνω δέ καί οὗτος ὁ ἐγώ πρέσβυς ἀνατομικός , ὥσπερ καί ἄλλος πολύς κατά τε ὁ μῦς ὅλος καί πολύς μάλα ἔτι κατά φλέψ τε καί ἀρτηρία καί νεῦρον . πολύς δέ καί ἤδη ὁ ἐμός ἑταῖρος οἶδα ἅπας οὗτος καί δείκνυμι ὁ μαθητής , ἀναγιγνώσκω ὁ ἐμός ἀνατομικός βιβλίον . μνημονεύω δέ ὁ ἐκ ἀνατομή φαίνω οὐδείς , ὡς ἄν τις ὑπολαμβάνω , κοινός ἔχω ὁ περί σύνθεσις φάρμακον πραγματεία , δείδω δέ ἐκ ὁ τοιοῦτος ἄγνοια ἁμαρτάνω ἤτοι γε ὑποπτεύω ὁ ἀγωγή ὅλος ἤ μάτην ἀποδέρω ὁ ὑμήν εὐλαβέομαι ὁ ἐκ αὐτός ὅς ὑπονοέω ψευδής εἰμί βλάβη · ὥσπερ ἕτερος τις οὐ οἶδα γνωρίζω ὁ σύνδεσμος , ὅμοιος ὑποπτεύω ὁ νεῦρον τε καί τένων τιτρώσκω , ἀκίνδυνος εἰμί αὐτός , ὅστις ἄν πάσχω , ὡς ἀναίσθητος τε εἰμί , ἐκ ὀστέον τε ὁ γένεσις ἔχω , οὐ ἐκ μῦς , ὥσπερ ὁ τένων , ἤ ἐκ ἐγκέφαλος καί νωτιαῖος , καθά ὁ νεῦρον . καλός τοίνυν ὥσπερ ἄλλος πολύς καί ἐπί οὗτος λέγω ἰατρός πολύς ὁ δόκιμος , ὡς ἀλλήλων δέω ὁ μέρος ὁ ἰατρικός , ὁ τε χειρουργικός λέγω καί φαρμακευτικός καί διαιτητικός , καί μάλα γε ὁ κατά χειρουργία ἀμφότερος ὁ ἄλλος . ἐάν οὖν ἐπί ὁ πίθηκος ὁράω πολλάκις ἕκαστος τένων καί νεῦρον θέσις τε καί μέγεθος , ἀκριβής μιμνῄσκω , ἔͅν ἄνθρωπος ποτέ σῶμα ἀνατομή εὐπορέω , ἕκαστος ὡς θεάομαι ταχύς εὑρίσκω . ἀγύμναστος δέ παντάπασι εἰμί οὐδείς ἄν ἐκ ὁ τοιοῦτος εὐπορία ὠφελέω , ὥσπερ οὐδέ ὁ κατά ὁ Γερμανικός πόλεμος ἰατρός ἔχω ἐξουσία ἀνατομή σῶμα βαρβαρικός μανθάνω τις πολύς ὅς ὁ μάγειρος γιγνώσκω . ὁ μέν γάρ ὁ ἐμπειρικός κατά περίπτωσις ἀνατομή λῆρος εἰμί μακρός , ὅμοιος ὁ παρακεντέω αἴξ ὁλόσχοινος ὀξύς . ἔτι δέ ληρώδης οὗτος ὁ διά ὁ ἀνατομικός σύγγραμμα μάθησις ἔοικα ὁ κατά ὁ παροιμία λέγω ἐκ βιβλίον κυβερνήτης . ὅπου γάρ ὁ θεάομαι σαφής ὑπό διδάσκαλος δείκνυμι ὁ κατά ὁ σῶμα νεῦρον καί ὁ τένων αὐτός , εἰ μή καί δεύτερος ὁράω αὐτός καί τρίτος καί πολλάκις ἐφεξῆς , οὐ μνημονεύω ἀκριβής ὁ τόπος ἐν ὅς κεῖμαι , σχολή δέ ἄν τις ἀναγιγνώσκω δύναμαι μανθάνω . ὁ γοῦν ὁ κατά ἐγώ ἐμπειρικός ἀγαθός ἀναγιγνώσκω ὁ πᾶς ὁ ἀνατομικός βιβλίον , νύσσω ποτέ γραφεῖον παιδίον ἐν διδασκαλεῖον κατά ὁ ἐντός ὁ βραχίων χώρα , ὑπεράνω ὁ μέσος αὐτός μέρος , ἐπιτίθημι ὁ ἔμπλαστρος φάρμακον ὅς πεῖρα ἔναγχος ἔχω θεραπεύω νευρότρωτος ἀφλέγμαντος τε καί ἀνώδυνος ὁράω ἐπί αὐτός ὁ παιδίον , οἴομαι θεραπεύω τέλειος , ἀλλά ἐξαίφνης γε κατά ὁ ἕβδομος ἡμέρα ἀποθνῄσκω σπάω . ὡς οὖν ὡς δυσαιτιολόγητος τε καί ἄπορος διηγέομαι ἐγώ ὁ γίγνομαι , ἀξιόω ἐγώ ὁ γραφή ἀναγιγνώσκω ὁ ὁ φάρμακον σύνθεσις , ὁ μέν ἑτοῖμος οὗτος πράσσω , ἐγώ δέ εὐθύς φημί αὐτός οὗτος . μήτι ἐγώ διηγέομαι ἄρτι ὁ συμβαίνω ὁ νεότρωτος παιδίον , πολύς ἄλλος τις ὁ διήγησις προστίθημι ἤ ὅτι πεῖρα ἔχω ἔναγχος ὁ φάρμακον θαυμαστός ἐκθεραπεύω παῖς νεότρωτος ; ὡς δέ ὁμολογέω μηδείς ἄλλος προστίθημι ὁ λόγος , πάλιν οὖν , φημί , ἀκούω παρά ἐγώ λέγω σύ ὁ γίγνομαι . ἀξιόλογος εἰμί ὁ τραῦμα ὁ ὁ νεῦρον βάλλω , ὅς φημί ὑπό ὁ φάρμακον θεραπεύω οὗτος , καί θαρσέω γε καί αὖθις αὐτός χράω κατά ὁ τοιοῦτος τραῦμα . νύγμα δέ νεῦρον στενός ἔχω ὁ ὁ δέρμα διαίρεσις οὐ οἷος τε θεραπεύω εἰμί φάρμακον τοιοῦτος , ὥσπερ οὐδέ ὁ ὁ νύγμα θεραπεύω αὐτός ὁ νεῦρον γυμνός προσάγω . εἰμί γάρ πολύς θερμός τε καί δακνώδης ἤ ὡς γυμνός νεῦρον ἀνέχω ὁ ὑπό αὐτός δῆξις τε καί φλόγωσις . ἔνθα μέντοι καί δέρμα καί ὑμήν ἐπί αὐτός καί που καί σάρξ πρόκειμαι ὁ δακκώδης φάρμακον , ἐάν καί λεπτομερής εἰμί , ὁ αὐτός θεραπεία ἐργάζομαι πρός ὁ νεῦρον , ὅς ὁ σός φάρμακον , ﻿ ὅταν αὐτός μόνος ψαύω γυμνός ὁ πάσχω νεῦρον . χρή δέ περί πᾶς ποιέω ὁ στόμιον ἀνοίγνυμι ὁ στενός νύγμα , ἵνα ἐξατμίζω διά αὐτός ὁ ἔξωθεν ἐπίκειμαι θερμός φάρμακον , ἑλκτικός ὑπάρχω ὁ ἐν ὁ βάθος , ὁ περί ὁ πάσχω νεῦρον ὑγρότης , ὥστε καί προσεπιτέμνω ἐπί ὁ τοιοῦτος προσήκω ὁ στόμα ὁ νύγμα , δύο τομή κατά ὁ δέρμα τέμνω ἀλλήλων κατά ὀρθός γωνία . οὗτος τε οὖν λέγω καί ἄλλος πολύς ὁ ἔμπροσθεν ἐγώ λέγω , ὁ κατά ὁ θεραπεία ὁ νευρότρωτος παιδίον σφάλλω τοσοῦτος , ὡς διά ὁ μοχθηρός ἀγωγή σπάω τε καί ἀποθνῄσκω αὐτός . πρόδηλος οὖν ὅτι καί ὁ ὁ νύσσω μόριον φύσις ἐνδείκνυμι ποτέ μέν ἀκίνδυνος εἰμί ὁ νύγμα , ποτέ δέ ὕποπτος , ὅταν ὁράω ὑπόκειμαι νεῦρον , ὡς ἐπί ὁ κατά ὁ βραχίων νύσσω παῖς . οὐ γάρ οἷος τε λόγος ὁ τόπος ἑρμηνεύω , κατά ὅς ἐπιβαίνω ὁ βραχίων ὁ διά ὁ μασχάλη εἰς ὅλος ἀφικνέομαι ὁ χείρ , καί θαυμάζω γε εἰμί εἰͅν οὗτος ὁ ὁ ἐμπειρικός φιλονικία , ἐπί μέν ὁ ἄλλος ἅπας ὁ πολλάκις ὁράω ὁ κατά ὁ ἰατρικός ἔργον ὁστισοῦν ἀγαθός αὐτός μιμέομαι φάσκω ἤ εἴπερ ὀλιγάκις ὁράω τυγχάνω . ὡσαύτως δέ καί ὁ ὁστισοῦν ποιέω ἀγαθός ἐνεργέω εἰ πολλάκις εἰμί πράσσω αὐτός , μόνος δέ ὁ διά ὁ ἀνατομή εἰς γνῶσις ἥκω , δύναμαι τις ὁ ὁ ἀνατομικός ἀνήρ ἱστορία ἀναγιγνώσκω βέβαιος ἐπίσταμαι , ὅπου γε καί ὁ ὁράω ὑπό διδάσκαλος δείκνυμι ὁ μόριον ὁ σῶμα οὐδείς εἰμί ἱκανός ἅπαξ ἤ δίς ὁράω ἀκριβής διαμνημονεύω , ἀλλά χρή πολλάκις ὁράω . οὐ μόνος δέ μέγας νεῦρον διά ὁ βάθος ὁδοιπορέω κατά πολύς μόριον ὁ σῶμα εἰμί , ἀλλά καί ὁ εἰς μόνος ὁ δέρμα διανέμω οἷος ῥίζα τις εἰμί , ὅς ὁ νύσσω , ἐάν μή καλός θεραπεύω , συμπάθεια ἴσχω ὁ ὑπόκειμαι νεῦρον μέγας , ἀπό ὅς ἀποφύω οὗτος , περί ὅς ἐν ὁ ἀνατομικός ἐγχείρησις ἀκριβής γράφω , παραλείπω ἅπας ὁ πρό ἐγώ . καί οὗτος ὁ ῥίζα ἐάν μή πολλάκις ἐπί ὁ πίθηκος ὁράω τις , ἀδύνατος αὐτός , ἔͅν εὐπορέω ποτέ ἀνθρώπειος σῶμα εἰς ἀνατομή , ἀκριβής ἐξευρίσκω , ὥσπερ γε πολύς μάλα ἐπί ὁ κατά περίπτωσις ἀνατομή , ὅς καί τραυματικός θέα ὀνομάζω , οὐ οἷος τε τόπος εὑρίσκω ἐκ μόνος ἀνάγνωσις . οὐ μήν οὐδέ αὐτόπτης γίγνομαι τραῦμα πάμπολυς οἷος τε τις , χωρίς ὁ ἐν πόλεμος γίγνομαι , ἐπί ὅς οὐδέ αὐτός οὐδείς ὑπεροράω ὁ ταχύς θεραπεύω ὁ τιτρώσκω ἐπισκοπέω , ποῦ μέν ὑπόκειμαι ὁ τιτρώσκω μέρος νεῦρον , ποῦ δέ ἀρτηρία καί φλέψ . ὁράω τοιγαροῦν ἐν ὁ ὁ τοιοῦτος πάθος θεραπεία ὁ ἄπειρος ὁ ἐκ ἀνατομή φαίνω , ἔοικα ὁ μετά σκίμπους ὁδοιπορέω τυφλός , καί διά οὗτος σφάλλω μέγας . συντίθημι δέ τις ἐκ αὐτός εἰς αὐτός ὁ τε ὁ μόριον ἐμπειρία ἐκ ἀνατομή γιγνώσκω καί ὁ ἐπί ὁ σύνθεσις τε καί χρῆσις ὁ φάρμακον μέθοδος , ἀεί θεραπεύω ὁ νευρότρωτος , ὥσπερ ἐγώ ἄνευ κίνδυνος πᾶς , ὡς μήτε συμπαθέω τις ὁ κύριος μήτε φλεγμαίνω ὁ τιτρώσκω ἤ θλάω νεῦρον . ὅπου δέ οὗτος , πολύς μάλα οὔτε σῆψις οὔτε κύλλωσις οὔτε σπασμός οὔτε θάνατος ἐπακολουθέω .