galenus.de-compositione-medicamentorum-per-genera-libri-vii 7.4
[ Αἱ τῶν μαλακτικῶν φαρμάκων κατ’ εἴδη διαφοραὶ καὶ δυνάμεις . ] Ἐπεὶ δὲ οὐ πάντες εἰσὶ τοιοῦτοι καὶ πρόκειται κατὰ τήνδε τὴν πραγματείαν , οὐχ ὥσπερ ἐν τῇ τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου , μόνην εἰπεῖν τὴν μέθοδον , ἀλλ’ ἅμα παραδείγματι τῶν κατὰ μέρος ἑνί τε καὶ δευτέρῳ , προστεθῆναι δεῖ καὶ τὰ πείρᾳ προκείμενα φάρμακα , ἃ πρόσκειται τοῖς πρὸ ἡμῶν ἐν τῷ φαρμακευτικῷ μέρει τῆς τέχνης ἐνδόξοις , ἐπὶ τὰς κατ’ εἴδη διαφορὰς ἐπὶ τῶν μαλακτικῶν φαρμάκων ἀφίξομαι τὴν ἀρχὴν ἀπὸ τῶν μαλακωτάτων ποιησάμενος αὐτοῖς , ἃ καὶ τὰς μικρὰς ἰᾶται φλεγμονάς . τῶν συνθέτων μαλακτικῶν τὰ μέν ἐστιν , ὡς ἂν εἴποι τις , ἀσθενέστερα κατὰ τὴν πρώτην τάξιν . ἔνια δὲ οὐ πολλῷ τούτων ἰσχυρότερα κατὰ δευτέραν , καί τινα κατὰ γ΄ . ἕτερα . καὶ πρὸς αὐτοῖς κατὰ δ΄ . ἄλλα . χρῆσθαι δὲ προσῆκεν , ὡς προείρηται , πρὸς μὲν τὰς βραχείας σκληρότητας καὶ τὰ μαλακὰ σώματα τοῖς τῆς πρώτης τάξεως . πρὸς δὲ τὰ τούτων ἰσχυρότερα σώματά τε καὶ πάθη τοῖς τῆς δευτέρας , ὥσπερ γε καὶ τοῖς τῆς τρίτης καὶ τῆς τετάρτης ἀνάλογον . ὑπογράφουσι δὲ καὶ τὰ καθ’ ἑκάστην αὐτῶν ἰδίᾳ . [ Μαλακτικὰ φάρμακα πρώτης τάξεως . ] Βούτυρον ἢ ῥητίνη ἡ Κολοφωνία καὶ κηρὸς λευκὸς , μὴ παλαιὸς , ἴσα τῷ σταθμῷ τὰ γ΄ . τηκόμενα μετ’ ἀλλήλων , μαλακτικὰ πρώτης τάξεώς ἐστι . καὶ ἡ πάρυγρος , ὅταν ᾖ πρόσφατος , ἡ χρονισθεῖσα δὲ διαφορητικωτέρα γίνεται , ἀσθενεστάτη δὲ τῶν μαλακτικῶν , κηρὸς μετὰ βουτύρου τακεὶς ἢ διὰ σουσίνου ἢ Κομμαγηνοῦ . καὶ τούτων ἀσθενέστερόν ἐστι τὸ καλούμενον κηρέλαιον , ὅταν εἰς λίτραν ἐλαίου χαλαστικοῦ μηδεμίαν ἔχοντος στύψιν ἐμβληθῶσι κηροῦ οὐγγίαι ιβ΄ . ἢ ἑκκαίδεκα . καὶ αἱ διὰ τῶν ὠῶν δὲ κηρωταὶ βραχύ τι χαλαστικὸν ἔχουσι . ἰσχυρότεραι δὲ τούτων , ἀλλὰ ἀσθενεῖς ἔτι καὶ αὗται κηρωταὶ , αἱ δι’ οἰσύπου καὶ ῥητίνης καὶ κηροῦ , τηκομένων ἴσῳ τῷ σταθμῷ . ἐὰν δὲ ᾖ παλαιότερά πως αὐτὰ , δεήσεται μίξεως ἐλαίου τινὸς τῶν χαλαστικῶν ἢ σουσίνου ἢ Κομμαγηνοῦ ἢ στέατος ὑείου ἢ ὀρνιθείου ἢ χηνείου . μαλακτικὰ φάρμακα δευτέρας τάξεως . ὡς ἐν τοῖς ἁπλοῖς φαρμάκοις , ἐποιήσαμεν τέσσαρας τάξεις τῶν ὁμογενῶν , τὸ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον ἐν αὐτοῖς ὁριζούσας , ἐνίων δ’ ἔφην ἀμφίβολον εἶναι τὴν δύναμιν , εἴτ’ ἐπὶ τελευτῇ τῆς πρώτης τάξεως εἴτ’ ἐν ἀρχῇ τῆς δευτέρας , θετέον ἐστὶ τὴν δύναμιν αὐτῶν , ὡσαύτως καὶ περὶ τῆς δευτέρας τε καὶ τρίτης τῶν τε ταύταις ἐφεξῆς . ἐπ’ ἐνίων δὲ θαῤῥήσας ἀποφαίνεσθαι τινὰ μὲν ἐν ἀρχῇ τῆσδε , τινὰ δὲ ἐπὶ τῇ τελευτῇ τῆσδε τῆς τάξεως ἔφην ὑπάρχειν , ὥσπερ ἔνια χωρὶς προσθήκης ἤτοι τῆς πρώτης ἢ τῆς δευτέρας ἢ τῆς γ΄ . ἢ τῆς δ΄ . τάξεως ἔφην εἶναι . πολλῆς δὲ πείρας τῆς κατὰ μέρος ἐπὶ πολλῶν τε σωμάτων καὶ παθῶν αἱ τοιαῦται τῶν ἀποφάσεων δέονται , διὸ κᾂν μετ’ ἐμέ τις ὁμοίως ἐμοὶ φιλόπονός τε καὶ ζηλωτικὸς ἀληθείας γένηται , μὴ προπετῶς ἐκ δυοῖν ἢ τριῶν χρήσεων ἀποφαινέσθω . πολλάκις γὰρ αὐτῷ φανεῖται διὰ τῆς μακρᾶς πείρας , ὥσπερ ἐφάνη κᾀμοὶ , ὅτι τὰ κατὰ τὴν δευτέραν τάξιν εἰρημένα εἰς τὴν γ΄ . ἀρχομένην μετατεθῆναι δεῖ ἢ κατὰ τὴν ἀρχὴν ἁπλῶς τῆς γ΄ . ἅτε γὰρ καὶ τῶν σωμάτων τῆς διαφορᾶς , οἷς προσάγεται τὰ φάρμακα καὶ τῶν παθῶν αὐτῶν οὐκ ὀλίγην ἐχόντων ἐν τῷ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον τὴν ὑπεροχὴν , χαλεπώτατόν ἐστιν ἐπὶ πᾶσιν ἀπόφασιν ποιήσασθαι μίαν , ἐξ ἐπιμέτρου δὲ καὶ αὐτῶν τῶν φαρμάκων τῶν ἁπλῶν οὐ μικρὰν ἐχόντων διαφοράν . ἐμοῦ δὲ ἐπὶ τῶν ἀρίστων καθ’ ἕκαστον εἶδός τε καὶ γένος ἀποφηναμένου τὴν δύναμιν , ἐὰν ἐπὶ τοῦ χειρίστου ποιήσηταί τις τήνδε διὰ τῆς πείρας ἐξέτασιν , ποιήσεται μὲν ψευδῶς , οὐ διώρικε δὲ τὰς τῆς δυνάμεως αὐτῶν τάξεις . ἀσφαλέστατον οὖν ἐστι , τὴν αὐτῶν τῶν φαρμάκων πρὸς ἄλληλα διαφορὰν ἐν τῷ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον ἀκριβῶς γράφειν , ὥσπερ ἐπί τε τῶν ἄλλων ἐποίησα καὶ νῦν ποιήσω .
Lemmas: [ ὁ ὁ μαλακτικός φάρμακον κατά εἶδος διαφορά καί δύναμις . ] ἐπεί δέ οὐ πᾶς εἰμί τοιοῦτος καί πρόκειμαι κατά ὅδε ὁ πραγματεία , οὐ ὥσπερ ἐν ὁ ὁ θεραπευτικός μέθοδος , μόνος λέγω ὁ μέθοδος , ἀλλά ἅμα παράδειγμα ὁ κατά μέρος εἷς τε καί δεύτερος , προστίθημι δέω καί ὁ πεῖρα πρόκειμαι φάρμακον , ὅς πρόσκειμαι ὁ πρό ἐγώ ἐν ὁ φαρμακευτικός μέρος ὁ τέχνη ἔνδοξος , ἐπί ὁ κατά εἶδος διαφορά ἐπί ὁ μαλακτικός φάρμακον ἀφικνέομαι ὁ ἀρχή ἀπό ὁ μαλακός ποιέω αὐτός , ὅς καί ὁ μικρός ἰάομαι φλεγμονή . ὁ σύνθετος μαλακτικός ὁ μέν εἰμί , ὡς ἄν λέγω τις , ἀσθενής κατά ὁ πρῶτος τάξις . ἔνιοι δέ οὐ πολύς οὗτος ἰσχυρός κατά δεύτερος , καί τις κατά γʹ . ἕτερος . καί πρός αὐτός κατά δʹ . ἄλλος . χράω δέ προσήκω , ὡς προλέγω , πρός μέν ὁ βραχύς σκληρότης καί ὁ μαλακός σῶμα ὁ ὁ πρῶτος τάξις . πρός δέ ὁ οὗτος ἰσχυρός σῶμα τε καί πάθος ὁ ὁ δεύτερος , ὥσπερ γε καί ὁ ὁ τρίτος καί ὁ τέταρτος ἀνάλογος . ὑπογράφω δέ καί ὁ κατά ἕκαστος αὐτός ἴδιος . [ μαλακτικός φάρμακον πρῶτος τάξις . ] βούτυρον ἤ ῥητίνη ὁ Κολοφώνιος καί κηρός λευκός , μή παλαιός , ἴσος ὁ σταθμός ὁ γʹ . τήκω μετά ἀλλήλων , μαλακτικός πρῶτος τάξις εἰμί . καί ὁ πάρυγρος , ὅταν εἰμί πρόσφατος , ὁ χρονίζω δέ διαφορητικός γίγνομαι , ἀσθενής δέ ὁ μαλακτικός , κηρός μετά βούτυρος τήκω ἤ διά σούσινος ἤ Κομμαγηνός . καί οὗτος ἀσθενής εἰμί ὁ καλέω κηρέλαιον , ὅταν εἰς λίτρα ἔλαιον χαλαστικός μηδείς ἔχω στῦψις ἐμβάλλω κηρός οὐγγία ιβʹ . ἤ ἑκκαίδεκα . καί ὁ διά ὁ ᾠόν δέ κηρωτή βραχύς τις χαλαστικός ἔχω . ἰσχυρός δέ οὗτος , ἀλλά ἀσθενής ἔτι καί οὗτος κηρωτή , ὁ διά οἴσυπος καί ῥητίνη καί κηρός , τήκω ἴσος ὁ σταθμός . ἐάν δέ εἰμί παλαιός πως αὐτός , δέω μίξις ἔλαιον τις ὁ χαλαστικός ἤ σούσινος ἤ Κομμαγηνός ἤ στέαρ ὕειος ἤ ὀρνίθειος ἤ χήνειος . μαλακτικός φάρμακον δεύτερος τάξις . ὡς ἐν ὁ ἁπλόος φάρμακον , ποιέω τέσσαρες τάξις ὁ ὁμογενής , ὁ μάλα τε καί ἥσσων ἐν αὐτός ὁρίζω , ἔνιοι δέ φημί ἀμφίβολος εἰμί ὁ δύναμις , εἴτε ἐπί τελευτή ὁ πρῶτος τάξις εἴτε ἐν ἀρχή ὁ δεύτερος , τίθημι εἰμί ὁ δύναμις αὐτός , ὡσαύτως καί περί ὁ δεύτερος τε καί τρίτος ὁ τε οὗτος ἐφεξῆς . ἐπί ἔνιοι δέ θαρσέω ἀποφαίνω τις μέν ἐν ἀρχή ὅδε , τις δέ ἐπί ὁ τελευτή ὅδε ὁ τάξις φημί ὑπάρχω , ὥσπερ ἔνιοι χωρίς προσθήκη ἤτοι ὁ πρῶτος ἤ ὁ δεύτερος ἤ ὁ γʹ . ἤ ὁ δʹ . τάξις φημί εἰμί . πολύς δέ πεῖρα ὁ κατά μέρος ἐπί πολύς τε σῶμα καί πάθος ὁ τοιοῦτος ὁ ἀπόφασις δέω , διό ἔͅν μετά ἐγώ τις ὅμοιος ἐγώ φιλόπονος τε καί ζηλωτικός ἀλήθεια γίγνομαι , μή προπετής ἐκ δύο ἤ τρεῖς χρῆσις ἀποφαίνω . πολλάκις γάρ αὐτός φαίνω διά ὁ μακρός πεῖρα , ὥσπερ φαίνω ἐͅγώ , ὅτι ὁ κατά ὁ δεύτερος τάξις λέγω εἰς ὁ γʹ . ἄρχω μετατίθημι δέω ἤ κατά ὁ ἀρχή ἁπλῶς ὁ γʹ . ἅτε γάρ καί ὁ σῶμα ὁ διαφορά , ὅς προσάγω ὁ φάρμακον καί ὁ πάθος αὐτός οὐ ὀλίγος ἔχω ἐν ὁ μάλα τε καί ἥσσων ὁ ὑπεροχή , χαλεπός εἰμί ἐπί πᾶς ἀπόφασις ποιέω εἷς , ἐκ ἐπίμετρον δέ καί αὐτός ὁ φάρμακον ὁ ἁπλόος οὐ μικρός ἔχω διαφορά . ἐγώ δέ ἐπί ὁ ἀγαθός κατά ἕκαστος εἶδος τε καί γένος ἀποφαίνω ὁ δύναμις , ἐάν ἐπί ὁ κακός ποιέω τις ὅδε διά ὁ πεῖρα ἐξέτασις , ποιέω μέν ψευδής , οὐ διορίζω δέ ὁ ὁ δύναμις αὐτός τάξις . ἀσφαλής οὖν εἰμί , ὁ αὐτός ὁ φάρμακον πρός ἀλλήλων διαφορά ἐν ὁ μάλα τε καί ἥσσων ἀκριβής γράφω , ὥσπερ ἐπί τε ὁ ἄλλος ποιέω καί νῦν ποιέω .