galenus.de-compositione-medicamentorum-per-genera-libri-vii 1.7
[ Περὶ τῆς διὰ λιθαργύρου καὶ ὀξελαίου σκευαζομένης ἐμπλάστρου . ] Περὶ μὲν οὖν τῆς δι’ ὑδρελαίου σκευαζομένης λιθαργύρου καὶ ταῦθ’ ἱκανά . μεταβῆναι δὲ ἤδη καιρὸς ἐπὶ τὴν δι’ ὀξελαίου συντιθεμένην . συμμέτρως μὲν οὖν ξηραντικὸν γίνεται τὸ φάρμακον , ἐὰν διπλάσιον ἑκάτερον ᾖ τῆς λιθαργύρου τό τε ἔλαιον καὶ τὸ ὄξος . ἐὰν δὲ καὶ παλαιὸν ᾖ τὸ ἔλαιον , ἔτι καὶ μᾶλλον ξηραίνει . ﻿ πλέον δὲ ἢ διπλάσιον ἑκάτερον αὐτῶν ἐμβληθὲν ἰσχυρότερον ποιεῖ τὸ φάρμακον , ὥστε καὶ σύριγγας , ὅσαι μήπω τύλον ἔχουσι σκληρὸν , ἰᾶσθαι . βάλλεται δὲ λιθαργύρου μὲν ἓν μέρος , ἑκατέρου δ’ ἐκείνων δύο καὶ ἥμισυ . καὶ μέντοι καὶ τριπλάσιον ἐνίοτε μίξας ἑκατέρου , δι’ ὅλης μὲν ἡμέρας ἥψησα τὸ φάρμακον . ἐγένετο δὲ μέλαν μὲν , στίλβον δ’ ὁμοίως ἀσφάλτῳ τῇ καλῇ . ξηραντικωτάτην δ’ ἔχει δύναμιν τοῦτο , θεραπεύει τε ἕλκη δυσίατα καὶ σύριγγας οἵας εἶπον , ἐναίμων τε τραυμάτων κολλητικὸν ὑπάρχει . ἑνὶ δὲ λόγῳ ξηραντικὸν ἀδήκτως . διὰ τοῦτο οὖν καὶ τἄλλα πάντα ἕλκη θεραπεύει τά τε μείζω καὶ τὰ μικρότερα , μέχρι συνουλώσεως . ἄξιον δὲ καὶ ἄλλα τινὰ τῶν ἔργων αὐτοῦ διελθεῖν , ἃ τάχ’ ἂν οὐδὲ ἐλπίσειέ τις , ὅσον ἐπὶ τῷ τῆς ὕλης εὐκαταφρονήτῳ . κριθέντος γάρ τινος ἐν πυρετῷ διὰ παρωτίδος ἐκπυησάσης , ὑπελείφθη συρίγγιον , ὃ μετὰ μῆνας ἓξ τῆς ἀρχῆς ἐδείχθη μοι κατ’ ἀγρόν . ἦν γὰρ ὁ παῖς υἱὸς γεωργοῦ περὶ τὴν πέντε καὶ δέκα τὴν ἡλικίαν , τούτῳ δοὺς ἐπιτεθῆναι τῆς ἐμπλάστρου ταύτης , ὅσον εἶχον ἑπόμενον , αὐτὸς μὲν ἐπανῆλθον εἰς τὴν πόλιν , ἐν ἀσχολίαις πλείοσιν ἰατρικαῖς γενόμενος ἐπελαθόμην τοῦ λαβόντος τὸ φάρμακον . ἀλλὰ μετὰ δύο γε μῆνας ἧκεν ὑγιὴς , οὐ πάνυ τι ἐλπίσαντος ἐμοῦ τοῦτο γενέσθαι . καθιέντων γὰρ ἡμῶν ὑείαν τρίχα διὰ τοῦ συριγγίου , μέχρι τῆς διαρθρώσεως ἐφαίνετο προερχομένη , κατὰ τύχην δὲ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἄλλου μοι δειχθέντος παιδαρίου τὴν ἡλικίαν ἄγοντος τὴν αὐτὴν τῷ πρόσθεν , ὁμοίαν τε διάθεσιν ἔχοντος , ἐπέθηκα τῆς ἐμπλάστρου , καὶ συνέβη καὶ τούτῳ τελέως ὑγιασθῆναι . μετὰ ταῦτα δὲ οὐκ ὀλίγους ἐκ τῆς αὐτῆς διαθέσεως ἰασάμην τῷ φαρμάκῳ τούτῳ καὶ παῖδας καὶ γυναῖκας καὶ νεανίσκους . εἰ τοίνυν καὶ ὑμεῖς βούλεσθε χρῆσθαι πρὸς τὰ τοιαῦτα αὐτῷ , παλαιότατόν τε τὸ ἔλαιον ἐμβάλλετε καὶ ὄξος δριμύτατον ἐξ οἴνου δηλονότι μόνου γεγονὸς , οὐχ ὡς ἔνιοι σκευάζουσιν αὐτὸ μιγνύντες ὕδωρ . ἔστω δὲ καθαρὸν ὡς ἔνι μάλιστα καὶ διαφανὲς τὸ ὄξος . οὕτω γὰρ ἂν εἴη λεπτομερέστερόν τε καὶ βέλτιον εἰς ἃ δεόμεθα . τούτῳ τῷ φαρμάκῳ καὶ μῦς ἐσκληρυσμένους πολλάκις ἰασάμην .
Lemmas: [ περί ὁ διά λιθάργυρος καί ὀξέλαιον σκευάζω ἔμπλαστρος . ] περί μέν οὖν ὁ διά ὑδρέλαιον σκευάζω λιθάργυρος καί οὗτος ἱκανός . μεταβαίνω δέ ἤδη καιρός ἐπί ὁ διά ὀξέλαιον συντίθημι . σύμμετρος μέν οὖν ξηραντικός γίγνομαι ὁ φάρμακον , ἐάν διπλάσιος ἑκάτερος εἰμί ὁ λιθάργυρος ὁ τε ἔλαιον καί ὁ ὄξος . ἐάν δέ καί παλαιός εἰμί ὁ ἔλαιον , ἔτι καί μάλα ξηραίνω . ﻿ πολύς δέ ἤ διπλάσιος ἑκάτερος αὐτός ἐμβάλλω ἰσχυρός ποιέω ὁ φάρμακον , ὥστε καί σῦριγξ , ὅσος μήπω τύλος ἔχω σκληρός , ἰάομαι . βάλλω δέ λιθάργυρος μέν εἷς μέρος , ἑκάτερος δέ ἐκεῖνος δύο καί ἥμισυς . καί μέντοι καί τριπλάσιος ἐνίοτε μείγνυμι ἑκάτερος , διά ὅλος μέν ἡμέρα ἕψω ὁ φάρμακον . γίγνομαι δέ μέλας μέν , στίλβω δέ ὅμοιος ἄσφαλτος ὁ καλός . ξηραντικός δέ ἔχω δύναμις οὗτος , θεραπεύω τε ἕλκος δυσίατος καί σῦριγξ οἷος λέγω , ἔναιμος τε τραῦμα κολλητικός ὑπάρχω . εἷς δέ λόγος ξηραντικός ἄδηκτος . διά οὗτος οὖν καί ἄλλος πᾶς ἕλκος θεραπεύω ὁ τε μέγας καί ὁ μικρός , μέχρι συνούλωσις . ἄξιος δέ καί ἄλλος τις ὁ ἔργον αὐτός διέρχομαι , ὅς τάχα ἄν οὐδέ ἐλπίζω τις , ὅσος ἐπί ὁ ὁ ὕλη εὐκαταφρόνητος . κρίνω γάρ τις ἐν πυρετός διά παρωτίς ἐκπυέω , ὑπολείπω συρίγγιον , ὅς μετά μείς ἕξ ὁ ἀρχή δείκνυμι ἐγώ κατά ἀγρός . εἰμί γάρ ὁ παῖς υἱός γεωργός περί ὁ πέντε καί δέκα ὁ ἡλικία , οὗτος δίδωμι ἐπιτίθημι ὁ ἔμπλαστρος οὗτος , ὅσος ἔχω ἕπομαι , αὐτός μέν ἐπανέρχομαι εἰς ὁ πόλις , ἐν ἀσχολία πολύς ἰατρικός γίγνομαι ἐπιλανθάνω ὁ λαμβάνω ὁ φάρμακον . ἀλλά μετά δύο γε μείς ἥκω ὑγιής , οὐ πάνυ τις ἐλπίζω ἐγώ οὗτος γίγνομαι . καθίημι γάρ ἐγώ ὕειος τρίχα διά ὁ συρίγγιον , μέχρι ὁ διάρθρωσις φαίνω προέρχομαι , κατά τύχη δέ μετά ὀλίγος ἡμέρα ἄλλος ἐγώ δείκνυμι παιδάριον ὁ ἡλικία ἄγω ὁ αὐτός ὁ πρόσθεν , ὅμοιος τε διάθεσις ἔχω , ἐπιτίθημι ὁ ἔμπλαστρος , καί συμβαίνω καί οὗτος τέλειος ὑγιάζω . μετά οὗτος δέ οὐ ὀλίγος ἐκ ὁ αὐτός διάθεσις ἰάομαι ὁ φάρμακον οὗτος καί παῖς καί γυνή καί νεανίσκος . εἰ τοίνυν καί σύ βούλομαι χράω πρός ὁ τοιοῦτος αὐτός , παλαιός τε ὁ ἔλαιον ἐμβάλλω καί ὄξος δριμύς ἐκ οἶνος δηλονότι μόνος γίγνομαι , οὐ ὡς ἔνιοι σκευάζω αὐτός μείγνυμι ὕδωρ . εἰμί δέ καθαρός ὡς ἔνειμι μάλα καί διαφανής ὁ ὄξος . οὕτως γάρ ἄν εἰμί λεπτομερής τε καί ἀγαθός εἰς ὅς δέω . οὗτος ὁ φάρμακον καί μῦς σκληρύνω πολλάκις ἰάομαι .