galenus.de-causis-pulsuum-libri-iv 2.15
Τὰ δ’ ἐν ταῖς τῶν ῥυθμῶν ἐξαλλαγαῖς αἴτια , ταῦτα γὰρ ὑπόλοιπα διελθεῖν , οὐ χαλεπῶς ἂν οὐδ’ αὐτά τις εὑρίσκοι τῶν ἐξ ἀρχῆς ἐχόμενος . εἴπερ γὰρ ὀρθῶς ἡμῖν ἀποδέδεικται κατὰ μὲν τὰς διαστολὰς τῶν ἀρτηριῶν ἕλκεσθαί τις ἀερώδης οὐσία , κατὰ δὲ τὰς συστολὰς ἐκκρίνεσθαι τὸ περιττόν τε καὶ οἷον καπνῶδες τῆς ἐκ τῶν χυμῶν συγκαύσεως , ἀναγκαῖον ἔσται τῆς μὲν τοῦ διαστέλλεσθαι χρείας ἐπειγούσης μείζω τε καὶ θάττω γίνεσθαι τὴν διαστολὴν , τῆς δὲ τοῦ συστέλλεσθαι τὴν συστολήν . ταῦτ’ ἄρα καὶ τῶν ἡλικιῶν ἐν αἷς μὲν πλείστη δαπάνη χυμῶν , αὗται δ’ εἰσὶν αἱ μέχρι τῆς ἀκμῆς , ἐν ταύταις μὲν ὀλίγον ἀπολείπεται ἡ διαστολὴ τῆς συστολῆς , ἐν αἷς δ’ ἐλαχίστη , τοῦτο δ’ ἐν ταῖς πρεσβυτικαῖς γίνεται , παρὰ πολὺ πλείων ἐν ταύταις ὁ τῆς συστολῆς ἐστι χρόνος τοῦ τῆς διαστολῆς , εἰ γάρτοι καθ’ ὅλον τὸ σῶμα διαπνοὴ τῆς συστολῆς τῶν ἀρτηριῶν ἔργον ἐστίν . ἐν μὲν γὰρ ταῖς διαστολαῖς ἕλκουσιν εἰς ἑαυτὰς , ὥσπερ οὖν διὰ τῶν ἄλλων ἁπάντων στομάτων , οὕτω καὶ διὰ τῶν εἰς τὸ δέρμα περαιουμένων . οὐκ οὖν ἐκκρίνεταί τι τηνικαῦτ’ ἐκ τοῦ σώματος , ἀλλ’ εἴσω μᾶλλον πάντως ἕλκεται . ἐν δ’ αὐταῖς ταῖς συστολαῖς ἔμπαλιν ἐκκρίνεται μὲν , ἕλκεται δ’ οὐδέν . ὅτι δ’ ἐν αἷς ἡλικίαις οὐκ εἰς τὸ τρέφεσθαι μόνον , ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ αὔξεσθαι κατεργάζεται τοὺς χυμοὺς ἡ φύσις , ἐν ταύταις ἀνάγκη καὶ τὰ περιττώματα πλείω γίνεσθαι , πρόδηλόν ἐστιν . ἀνάλογον γὰρ ἀεὶ τῷ ποσῷ τῶν κατεργαζομένων χυμῶν τὸ ποσόν ἐστι τοῦ περιττώματος . ἔνθα οὖν ἡ πλείστη κατεργασία , πλεῖστον ἐνταῦθα καὶ τὸ περίττωμα , ἔνθα δ’ ἂν πλεῖστον περίττωμα , συνεχοῦς τε ἅμα τούτῳ καὶ πολλῆς δεῖται τῆς ἐκκρίσεως , ὥσπερ , οἶμαι , καὶ ἐν τοῖς κατὰ τὴν γαστέρα τε καὶ τὴν κύστιν ἔχει περιττώμασιν . ἀλλὰ τὰς μὲν τούτων ἐκκρίσεις ταῖς αἰσθήσεσι διαγινώσκομεν , τὰς δὲ τῶν ἐν ταῖς ἀρτηρίαις ὁ λόγος ἐξευρίσκει . καὶ οὐκ οἶδ’ εἴ τις ἢ οὐ καὶ διὰ τῆς ἐκτὸς ἐπιφανείας ὁμολογήσει κενοῦσθαι τὰς ἀρτηρίας , ἢ οὐ καθ’ ὃν εἴπομεν τρόπον . ἀποδέδεικται δ’ εἰς ὅσον ἐχρῆν ὑπὲρ αὐτῶν ἐν τῷ περὶ χρείας σφυγμῶν . εἰς δὲ τὸν παρόντα λόγον ἀρκεῖ καὶ τὰ νῦν εἰρημένα .
Lemmas: ὁ δέ ἐν ὁ ὁ ῥυθμός ἐξαλλαγή αἴτιος , οὗτος γάρ ὑπόλοιπος διέρχομαι , οὐ χαλεπός ἄν οὐδέ αὐτός τις εὑρίσκω ὁ ἐκ ἀρχή ἔχω . εἴπερ γάρ ὀρθός ἐγώ ἀποδείκνυμι κατά μέν ὁ διαστολή ὁ ἀρτηρία ἕλκω τις ἀερώδης οὐσία , κατά δέ ὁ συστολή ἐκκρίνω ὁ περισσός τε καί οἷος καπνώδης ὁ ἐκ ὁ χυμός σύγκαυσις , ἀναγκαῖος εἰμί ὁ μέν ὁ διαστέλλω χρεία ἐπείγω μέγας τε καί ταχύς γίγνομαι ὁ διαστολή , ὁ δέ ὁ συστέλλω ὁ συστολή . οὗτος ἄρα καί ὁ ἡλικία ἐν ὅς μέν πολύς δαπάνη χυμός , οὗτος δέ εἰμί ὁ μέχρι ὁ ἀκμή , ἐν οὗτος μέν ὀλίγος ἀπολείπω ὁ διαστολή ὁ συστολή , ἐν ὅς δέ ἐλαχύς , οὗτος δέ ἐν ὁ πρεσβυτικός γίγνομαι , παρά πολύς πολύς ἐν οὗτος ὁ ὁ συστολή εἰμί χρόνος ὁ ὁ διαστολεύς , εἰ γάρ κατά ὅλος ὁ σῶμα διαπνοή ὁ συστολή ὁ ἀρτηρία ἔργον εἰμί . ἐν μέν γάρ ὁ διαστολή ἕλκω εἰς ἑαυτοῦ , ὥσπερ οὖν διά ὁ ἄλλος ἅπας στόμα , οὕτως καί διά ὁ εἰς ὁ δέρμα περαιόω . οὐ οὖν ἐκκρίνω τις τηνικαῦτα ἐκ ὁ σῶμα , ἀλλά εἴσω μάλα πάντως ἕλκω . ἐν δέ αὐτός ὁ συστολή ἔμπαλιν ἐκκρίνω μέν , ἕλκω δέ οὐδείς . ὅτι δέ ἐν ὅς ἡλικία οὐ εἰς ὁ τρέφω μόνος , ἀλλά καί εἰς ὁ αὐξάνω κατεργάζομαι ὁ χυμός ὁ φύσις , ἐν οὗτος ἀνάγκη καί ὁ περίσσωμα πολύς γίγνομαι , πρόδηλος εἰμί . ἀνάλογος γάρ ἀεί ὁ πός ὁ κατεργάζομαι χυμός ὁ ποσός εἰμί ὁ περίσσωμα . ἔνθα οὖν ὁ πολύς κατεργασία , πολύς ἐνταῦθα καί ὁ περίσσωμα , ἔνθα δέ ἄν πολύς περίσσωμα , συνεχής τε ἅμα οὗτος καί πολύς δέω ὁ ἔκκρισις , ὥσπερ , οἴομαι , καί ἐν ὁ κατά ὁ γαστήρ τε καί ὁ κύστις ἔχω περίσσωμα . ἀλλά ὁ μέν οὗτος ἔκκρισις ὁ αἴσθησις διαγιγνώσκω , ὁ δέ ὁ ἐν ὁ ἀρτηρία ὁ λόγος ἐξευρίσκω . καί οὐ οἶδα εἰ τις ἤ οὐ καί διά ὁ ἐκτός ἐπιφάνεια ὁμολογέω κενόω ὁ ἀρτηρία , ἤ οὐ κατά ὅς λέγω τρόπος . ἀποδείκνυμι δέ εἰς ὅσος χρή ὑπέρ αὐτός ἐν ὁ περί χρεία σφυγμός . εἰς δέ ὁ πάρειμι λόγος ἀρκέω καί ὁ νῦν λέγω .