galenus.de-causis-pulsuum-libri-iv 1.9
Μεταβάντες δ’ αὖθις ἐπὶ τὰς τῶν ὀργάνων διαφορὰς ἐπισκεψώμεθα πρῶτον μὲν τοὺς οἰκείους ἑκατέρας αὐτῶν σφυγμοὺς , ἔπειτα δ’ ἤδη καὶ τὰς μετὰ τῶν ἄλλων αἰτίων ὑπαλλάξεις , ὥσπερ ὀλίγῳ πρόσθεν ἐποιήσαμεν . ὅτι μὲν οὖν ἐπειδὰν σκληρότερον καὶ μαλακώτερον ἑαυτοῦ γένηται τὸ τῆς ἀρτηρίας σῶμα , καὶ τοὺς σφυγμοὺς αὐτοὺς ἢ σκληροὺς ἢ μαλακοὺς ἀπεργάζεται πρότερον εἴρηται , καὶ οὐ δεῖται μακροτέρων λογισμῶν τὸ τοιοῦτον , ὑπὸ πάντων τῶν ἐναργῶν μαρτυρούμενον , ὡς κατὰ τὴν τοῦ πλήττοντος φύσιν καὶ ἡ τῆς πληγῆς ἀποτελεῖται ποιότης . ὅτι δὲ καὶ μέγεθος μὲν ταῖς μαλακότησι τῶν ὀργάνων , μικρότης δὲ ταῖς σκληρότησιν οἰκεία , λέλεκται μέν τι καὶ περὶ τούτων ἔμπροσθεν , εἰρήσεται δὲ καὶ νῦν διὰ τὴν ἀκολουθίαν τοῦ λόγου . τὸ μὲν μαλακὸν ὄργανον ἑτοίμως ἐκτεινόμενον πάντη ῥᾳδίως διαστέλλεται , τὸ δὲ σκληρὸν οὐκ ἄνευ μεγάλης βίας . ἕπεται δὲ τῷ μὲν ἑτοίμῳ τῆς διαστολῆς τὸ μέγεθος , τῷ δ’ ἀντιβατικῷ τε καὶ δυσπαθεῖ σμικρότης . ὡσαύτως δὲ καὶ τάχος μὲν τῷ προτέρῳ , βραδύτης δὲ τῷ δευτέρῳ γένει , οὐ μὴν κατὰ τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν μεγέθει τε καὶ μικρότητι . θάττων μὲν γὰρ ὀλίγῳ , παμπόλλῳ δὲ μείζων ὁ ἐπὶ μαλακότητι τῶν ὀργάνων σφυγμὸς τοῦ διὰ σκληρότητα . τὸ γὰρ ὑμενῶδες τοῦ σώματος τῆς ἀρτηρίας , κᾂν σκληρότερόν ποτε γένοιτο , πρὸς μὲν τὸ τάχος τῆς κινήσεως ἕτοιμόν τε καὶ εὐπειθὲς , εἰς δὲ τὸ μέγεθος τῆς διαστολῆς ἁπάντων ἀφυέστατον , εἴ γε χρὴ ῥᾳδίως ἐκτείνεσθαι πάντη τὸ μεγίστην διαστολὴν ποιησόμενον . τοιοῦτον δ’ ἐστὶ τὸ μαλακόν . καὶ ὅταν ἐπὶ πλεῖστον ἐκστῇ τοῦ κατὰ φύσιν ἢ εἰς μαλακότητα , ἢ εἰς σκληρότητα τὸ τῶν ἀρτηριῶν σῶμα , βραδύτερος ὁ μαλακὸς σφυγμὸς τοῦ σκληροῦ γίνεται . τὸ μὲν γὰρ βραχεῖ τοῦ κατὰ φύσιν μαλακώτερον σῶμα τοῦ βραχεῖ σκληροτέρου , διότι πρὸς τὸ μέγεθος τῆς διαστολῆς εὐπειθέστερόν ἐστι , διὰ τοῦτο καὶ πρὸς τὸ τάχος τῆς κινήσεως , τὸ δ’ ἐπὶ πλεῖστον ἐκλυθὲν εἰς μαλακότητα καὶ οἷον καταῤῥέον τε καὶ καταπῖπτον εἰς ἑαυτὸ δι’ ὑπερβολὴν ὑγρότητος οὔτ’ εἰς τὸ μέγεθος τῆς διαστολῆς ὁμοίως ἕτοιμον οὔτ’ εἴς τὸ τάχος τῆς κινήσεως , καὶ κατὰ τοῦτο ἀπολείπεται τῷ τάχει τοῦ σκληροῦ , μεγέθει δὲ καὶ νῦν ἔτι πλεονεκτεῖ οὐ τοῦ σκληροῦ μόνον , ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τοῦ κατὰ φύσιν . αἱ μέντοι τοιαῦται διαθέσεις , ἐν αἷς εἰς ἄμετρον ὑπερβολὴν ἥκουσιν αἱ ἀρτηρίαι σκληρότητος ἢ μαλακότητος , οὐκ ἄνευ καὶ τῆς τῶν ἄλλων συνεκτικῶν αἰτίων γίνονται μεταβολῆς . οὔτε γὰρ τὴν δύναμιν εὔρωστον ἔτι μένειν οἷόν τε οὔτε τὴν θερμασίαν ἐν τοῖς κατὰ φύσιν ὅροις . ὅθεν οὖν αὐτῆς μόνης ἤτοι μαλακότητος ἢ σκληρότητος ἄνευ τῶν ἄλλων αἰτίων τοὺς οἰκείους σφυγμοὺς ἀποφαινώμεθα , μείζους μὲν καὶ θάττους ἐπὶ ταῖς μαλακότησιν ἐροῦμεν , ἐλάττους δὲ καὶ βραδυτέρους ἐπὶ ταῖς σκληρότησι γίνεσθαι , καὶ ἐπὶ πλέον γε μείζους ἢ ὠκυτέρους δι’ ἣν εἴπομεν ἔμπροσθεν αἰτίαν , πυκνότητι δὲ καὶ ἀραιότητι τοσοῦτον ἀλλήλων τε καὶ συμμέτρου παραλλάττειν , ὅσον ἐκ τοῦ μεγέθους ἢ τῆς μικρότητος ἢ τοῦ τάχους ἢ τῆς βραδύτητος ἐξίστανται τοῦ κατὰ φύσιν . ἐῤῥέθη δὲ καὶ πρόσθεν ὡς ἔστιν αἰτία μία καθόλου πυκνότητος ἐνεργειῶν ἁπασῶν , ὅταν ἐλλιπέστερον τῆς χρείας ἑκάστης συντελῆται . τῶν μὲν οὖν σκληρῶν ὀργάνων ἡ διαστολὴ μικρότερα καὶ διὰ τοῦτ’ ἐλλιπεστέρα τῆς χρείας ἡ ἐνέργεια , τῶν δὲ μαλακῶν τοὐναντίον ἀξιόλογος μὲν ἡ διαστολὴ , πληροῦται δ’ ἱκανῶς ἡ χρεία . εὐλόγως οὖν τοῖς μὲν σκληροῖς σφυγμοῖς αἱ πυκνότητες , τοῖς δὲ μαλακοῖς αἱ ἀραιότητες ἕπονται . εἰ δὲ συνδράμοι ποτὲ τῇ μὲν σκληρότητι ψύξις , τῇ δὲ μαλακότητι θερμασία , γένοιντ’ ἂν οὕτω οἱ σκληροὶ σφυγμοὶ τῶν μαλακῶν ἀραιότεροι . κατὰ συμπλοκὴν δέ τιν’ ἤδη τῶν ἐν τοῖς συνεκτικοῖς αἰτίοις διαφορῶν ἡ τοιαύτη τῶν σφυγμῶν ἀλλοίωσις γίνεται . ἐπεὶ δὲ κατὰ τὴν ἀκολουθίαν αὐτὴν τοῦ λόγου πρώτης ἐμνημονεύσαμεν τῆς κατὰ σκληρότητα καὶ ψύξιν συζυγίας . τὸ πᾶν ἤδη περὶ αὐτῆς λεγέσθω . σκληρότερον γὰρ τὸ σῶμα τῶν ἀρτηριῶν γενόμενον ἅμα τῇ ψύξει τῆς ἐμφύτου θερμασίας τοὺς σφυγμοὺς ποιήσει μικροτέρους τε καὶ βραδυτέρους τῶν κατὰ φύσιν · εἰ μὲν ἡ σκληρότης κρατοίη , μικροτέρους πλέον ἢ βραδυτέρους , εἰ δ’ ἡ ψύξις , ἔμπαλιν βραδυτέρους πλέον ἢ μικροτέρους . οὕτω δὲ καὶ πυκνοτέρους μὲν , εἰ ἡ σκληρότης πλεονεκτοίη τῆς ψύξεως , ἀραιοτέρους δὲ , εἰ ἡ ψύξις κρατοίη · εἰ δ’ ἴση καθ’ ἑκάτερον αὐτῶν ἡ εἰς τὸ παρὰ φύσιν ἐκτροπὴ γένοιτο , τοσούτῳ μικροτέρους ὅσῳ καὶ βραδυτέρους · ἀραιότητι δὲ ἢ πυκνότητι τῶν κατὰ φύσιν οὐδὲν ἀλλοιοτέρους . ὅσον γὰρ ἡ χρεία τῆς γενέσεως αὐτῶν ἀφεῖλε διὰ τὴν ψύξιν , τοσοῦτον καὶ τοῦ ποσοῦ τῆς διαστολῆς καὶ τοῦ χρόνου τῆς κινήσεως συγκαθεῖλεν . οὔκουν δεῖται συνεχέστερον κινεῖν τὰς ἀρτηρίας ἡ φύσις , ὥσπερ ἐν τοῖς πλείστοις τῶν μικρῶν σφυγμῶν , ἐφ’ ὧν ἐλλιπεστέρα τῆς χρείας ἡ διαστολὴ , εἰ μέντοι ἡ σκληρότης μὲν ἱκανὴ , ὀλίγη δ’ εἴη παντελῶς ἡ ψύξις , αὐτὸ δὲ τοῦτο ἔσται τηνικαῦτα τὸ προειρημένον , τὸ τῆς χρείας ἐλάττονα γινομένην τὴν διαστολὴν συνεχεῖς τὰς κινήσεις ἐργάσασθαι , ὥσπερ οὖν εἰ καὶ τοὔμπαλιν γένοιτο παμπόλλη μὲν ἡ ψύξις , ἐλάττων δ’ ἐλαχίστῳ τοῦ κατὰ φύσιν ἡ σκληρότης . ἀνάγκη γὰρ τότε τοὺς σφυγμοὺς ﻿ ἀραιοτέρους ἐπὶ πλέον ἢ μικροτέρους γενέσθαι , ὅτι καὶ τὰ τῆς χρείας ἐπὶ πλέον ἠλάττωται τοῦ ποσοῦ τῆς διαστολῆς . τοιαύτη μέντοι ἡ πρώτη συζυγία τῶν αἰτίων . δευτέρα δ’ ἦν ἐφ’ ἧς ἐκράτει μαλακότης ἅμα θερμότητι . τρεῖς δ’ ἀνάγκη κᾀνταῦθα γενέσθαι τὰς πρώτας διαφορὰς , ποτὲ μὲν ὁμοίως εἴς τε μαλακότητα καὶ θερμότητα τῆς τροπῆς γενομένης , ποτὲ δὲ ἤτοι τῆς μαλακότητος ἢ τῆς θερμότητος κρατούσης . εἰ μὲν οὖν ὅσον ἡ μαλακότης , τοσοῦτον καὶ ἡ θερμότης τοῦ κατὰ φύσιν ἐξίστατο , μεγάλους ἀνάγκη καὶ ταχεῖς γίνεσθαι τοὺς σφυγμοὺς , πυκνοὺς δ’ οὐκ εὐθέως , ἀλλ’ ὅταν ἡ χρεία τῆς γενέσεως αὐτῶν ὑπὲρ τὸ μέγεθος ᾖ τῆς διαστολῆς . εἰ δ’ ἡ μαλακότης κρατοίη . πλεονεκτήσει καὶ μέγεθος τοῦ τάχους · εἰ δ’ ἡ θερμότης κρατοίη , οὐκ ἔθ’ ἁπλῶς ἀποφήνασθαι δυνατὸν , ἀλλὰ χρὴ διορίσασθαι . παμπόλλης μὲν γὰρ οὔσης τῆς θερμασίας , ὡς μὴ πληροῦσθαι τὴν χρείαν ὑπὸ τῆς ἐνεργείας , πλέον ὠκυτέρους ἢ μεγάλους ἀνάγκη γίνεσθαι τοὺς σφυγμοὺς , εὐθὺς δὲ δηλονότι καὶ πυκνούς · ὅταν δ’ ἱκανῶς ἀπολαύῃ τῆς χρείας ἡ φύσις , εἰς ὅσον μεγάλους , εἰς τοσοῦτον καὶ ταχεῖς . τρίτη δ’ ἂν εἴη συζυγία τῶν κατὰ ταῦτα τὰ γένη τὸν σφυγμὸν ἀλλοιούντων αἰτίων , ὅταν εἰς ταὐτὸν ἥκῃ σκληρότης θερμότητι . μεγάλης μὲν οὖν τῆς καθ’ ἑκάτερον εἰς τὸ παρὰ φύσιν ἐκτροπῆς γινομένης οἱ σφυγμοὶ τάχιστοι μὲν ἔσονται καὶ πυκνότατοι , μικρότατοι δ’ οὐκ ἔτι , πλὴν εἰ καὶ τὰ τῆς δυνάμεως ἔχοι κακῶς , ὅπερ οὐχ ὑπόκειται νῦν , ἀλλ’ ἥττους μὲν τῶν κατὰ φύσιν , οὐ μὴν εἰς ἔσχατόν γε μικρότητος ἥκοντες . εἰ μέντοι τὰ τῆς θερμασίας ἀμέτρως ἔχοι , τὸ δ’ ὄργανον μὴ πάνυ σκληρὸν , ἀλλ’ ὀλίγῳ γέ τινι τοῦ συμμέτρου παραλλάττον , οὐχ ὅπως ἐλάττων τοῦ κατὰ φύσιν ἡ διαστολὴ τῶν ἀρτηριῶν , ἀλλὰ καὶ μείζων γένοιτ’ ἄν . οἰκείων γὰρ ὄντων σφυγμῶν τῇ μὲν σκληρότητι τῶν ὀργάνων τοῦ μικροῦ , τῇ δ’ ἀμετρίᾳ τῆς θερμασίας τοῦ μεγάλου , κατὰ λόγον ἐν τοιαύταις διαθέσεσιν ὁ σφυγμὸς μέγας γίγνεται , συνεξομοιούμενος τῷ κρατοῦντι , ὥσπερ ὅταν ἡ σκληρότης κρατῇ , μικρός · ταχὺς μέντοι πάντως ὁπότερον ἂν τῶν αἰτίων πλεονεκτῇ , καὶ πολὺ μᾶλλον , ὅταν ἡ θερμασία . τηνικαῦτα δὲ καὶ ἡ πυκνότης ἐπιφανεστέρα . λοιπὴ δ’ ἂν εἴη συζυγία κατὰ τὰ νῦν προκείμενα γένη τῶν σφυγμῶν , ὅταν εἰς ταὐτὸν ἀφίκηται μαλακότητι ψύξις . ὄντος δὲ κᾀνταῦθα τοῦ μὲν μεγάλου σφυγμοῦ ταῖς μαλακότησιν οἰκείου , τοῦ δὲ μικροῦ ταῖς ψύξεσιν , ὁπότερον ἂν αὐτῶν πλέον ἐξίστηται τῆς φύσεως , ἐκείνῳ συνεξομοιοῦσθαι τοὺς σφυγμοὺς ἀναγκαῖον . ὥστε μεγάλοι μὲν τῆς μαλακότητος τῶν ὀργάνων κρατούσης , μικροὶ δ’ ἐν ταῖς ψύξεσιν ἔσονται , σύμμετροι δ’ , ὅταν ὅσον εἰς μέγεθος ὑπὸ τῆς μαλακότητος αὔξωνται , τοσοῦτον καθαιρῶνται πρὸς τῆς ψύξεως εἰς μικρότητα . καθόλου γὰρ εἰπεῖν οὐκ ἐπὶ τῶν νῦν προκειμένων μόνων αἰτίων , ἀλλὰ κᾀπὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων τῶν παρὰ φύσιν οἱ σύμμετροι γίνονται σφυγμοὶ , τῶν εἰς τἀναντία τρεπόντων αὐτοὺς ἑκατέρων ὁμοίως δυναμένων , καὶ δόξαν γε ψευδῆ τοῦ κατὰ φύσιν διακεῖσθαι τοὺς οὕτω νοσοῦντας οἱ πολλοὶ τῶν ἰατρῶν ἴσχουσιν . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἐν τοῖς δι’ αὐτῶν προγνώσεως ἐπὶ πλέον εἰρήσεται · τὸ δὲ νῦν εἶναι τοῦτ’ ἀρκεῖ μόνον ἐνδεδηλωμένον , ὅσον τῆς προκειμένης πραγματείας ἴδιον , ὡς πάντες μὲν οἱ κατὰ φύσιν σφυγμοὶ μέσοι τῶν ὑπερβολῶν εἰσι καὶ σύμμετροι , οὐ μὴν ἅπαντές γε οἱ σύμμετροι κατὰ φύσιν . ἀραιοὶ μέντοι καὶ βραδεῖς οἱ τοιοῦτοι σφυγμοὶ πάντες εἰσὶ , καὶ μᾶλλον ὅταν ἡ ψύξις κρατῇ .
Lemmas: μεταβαίνω δέ αὖθις ἐπί ὁ ὁ ὄργανον διαφορά ἐπισκοπέω πρῶτος μέν ὁ οἰκεῖος ἑκάτερος αὐτός σφυγμός , ἔπειτα δέ ἤδη καί ὁ μετά ὁ ἄλλος αἴτιος ὑπάλλαξις , ὥσπερ ὀλίγος πρόσθεν ποιέω . ὅτι μέν οὖν ἐπειδάν σκληρός καί μαλακός ἑαυτοῦ γίγνομαι ὁ ὁ ἀρτηρία σῶμα , καί ὁ σφυγμός αὐτός ἤ σκληρός ἤ μαλακός ἀπεργάζομαι πρότερος λέγω , καί οὐ δέω μακρός λογισμός ὁ τοιοῦτος , ὑπό πᾶς ὁ ἐναργής μαρτυρέω , ὡς κατά ὁ ὁ πλήσσω φύσις καί ὁ ὁ πληγή ἀποτελέω ποιότης . ὅτι δέ καί μέγεθος μέν ὁ μαλακότης ὁ ὄργανον , μικρότης δέ ὁ σκληρότης οἰκεῖος , λέγω μέν τις καί περί οὗτος ἔμπροσθεν , λέγω δέ καί νῦν διά ὁ ἀκολουθία ὁ λόγος . ὁ μέν μαλακός ὄργανον ἑτοῖμος ἐκτείνω πάντῃ ῥᾴδιος διαστέλλω , ὁ δέ σκληρός οὐ ἄνευ μέγας βία . ἕπομαι δέ ὁ μέν ἑτοῖμος ὁ διαστολεύς ὁ μέγεθος , ὁ δέ ἀντιβατικός τε καί δυσπαθής μικρότης . ὡσαύτως δέ καί τάχος μέν ὁ πρότερος , βραδυτής δέ ὁ δεύτερος γένος , οὐ μήν κατά ὁ αὐτός ἀναλογία μέγεθος τε καί μικρότης . ταχύς μέν γάρ ὀλίγος , πάμπολυς δέ μέγας ὁ ἐπί μαλακότης ὁ ὄργανον σφυγμός ὁ διά σκληρότης . ὁ γάρ ὑμενώδης ὁ σῶμα ὁ ἀρτηρία , ἔͅν σκληρός ποτέ γίγνομαι , πρός μέν ὁ τάχος ὁ κίνησις ἑτοῖμος τε καί εὐπειθής , εἰς δέ ὁ μέγεθος ὁ διαστολεύς ἅπας ἀφυής , εἰ γε χρή ῥᾴδιος ἐκτείνω πάντῃ ὁ μέγας διαστολή ποιέω . τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ μαλακός . καί ὅταν ἐπί πολύς ἐξίστημι ὁ κατά φύσις ἤ εἰς μαλακότης , ἤ εἰς σκληρότης ὁ ὁ ἀρτηρία σῶμα , βραδύς ὁ μαλακός σφυγμός ὁ σκληρός γίγνομαι . ὁ μέν γάρ βραχύς ὁ κατά φύσις μαλακός σῶμα ὁ βραχύς σκληρός , διότι πρός ὁ μέγεθος ὁ διαστολεύς εὐπειθής εἰμί , διά οὗτος καί πρός ὁ τάχος ὁ κίνησις , ὁ δέ ἐπί πολύς ἐκλύω εἰς μαλακότης καί οἷος καταρρέω τε καί καταπίπτω εἰς ἑαυτοῦ διά ὑπερβολή ὑγρότης οὔτε εἰς ὁ μέγεθος ὁ διαστολεύς ὅμοιος ἑτοῖμος οὔτε εἰς ὁ τάχος ὁ κίνησις , καί κατά οὗτος ἀπολείπω ὁ τάχος ὁ σκληρός , μέγεθος δέ καί νῦν ἔτι πλεονεκτέω οὐ ὁ σκληρός μόνος , ἀλλά καί αὐτός ὁ κατά φύσις . ὁ μέντοι τοιοῦτος διάθεσις , ἐν ὅς εἰς ἄμετρος ὑπερβολή ἥκω ὁ ἀρτηρία σκληρότης ἤ μαλακότης , οὐ ἄνευ καί ὁ ὁ ἄλλος συνεκτικός αἴτιος γίγνομαι μεταβολή . οὔτε γάρ ὁ δύναμις εὔρωστος ἔτι μένω οἷος τε οὔτε ὁ θερμασία ἐν ὁ κατά φύσις ὅρος . ὅθεν οὖν αὐτός μόνος ἤτοι μαλακότης ἤ σκληρότης ἄνευ ὁ ἄλλος αἴτιος ὁ οἰκεῖος σφυγμός ἀποφαίνω , μέγας μέν καί ταχύς ἐπί ὁ μαλακότης λέγω , ἐλαχύς δέ καί βραδύς ἐπί ὁ σκληρότης γίγνομαι , καί ἐπί πολύς γε μέγας ἤ ὠκύς διά ὅς λέγω ἔμπροσθεν αἰτία , πυκνότης δέ καί ἀραιότης τοσοῦτος ἀλλήλων τε καί σύμμετρος παραλλάσσω , ὅσος ἐκ ὁ μέγεθος ἤ ὁ μικρότης ἤ ὁ τάχος ἤ ὁ βραδυτής ἐξίστημι ὁ κατά φύσις . λέγω δέ καί πρόσθεν ὡς εἰμί αἰτία εἷς καθόλου πυκνότης ἐνέργεια ἅπας , ὅταν ἐλλιπής ὁ χρεία ἕκαστος συντελέω . ὁ μέν οὖν σκληρός ὄργανον ὁ διαστολή μικρός καί διά οὗτος ἐλλιπής ὁ χρεία ὁ ἐνέργεια , ὁ δέ μαλακός ἐναντίος ἀξιόλογος μέν ὁ διαστολή , πληρόω δέ ἱκανός ὁ χρεία . εὔλογος οὖν ὁ μέν σκληρός σφυγμός ὁ πυκνότης , ὁ δέ μαλακός ὁ ἀραιότης ἕπομαι . εἰ δέ συντρέχω ποτέ ὁ μέν σκληρότης ψῦξις , ὁ δέ μαλακότης θερμασία , γίγνομαι ἄν οὕτως ὁ σκληρός σφυγμός ὁ μαλακός ἀραῖος . κατά συμπλοκή δέ τις ἤδη ὁ ἐν ὁ συνεκτικός αἴτιος διαφορά ὁ τοιοῦτος ὁ σφυγμός ἀλλοίωσις γίγνομαι . ἐπεί δέ κατά ὁ ἀκολουθία αὐτός ὁ λόγος πρῶτος μνημονεύω ὁ κατά σκληρότης καί ψῦξις συζυγία . ὁ πᾶς ἤδη περί αὐτός λέγω . σκληρός γάρ ὁ σῶμα ὁ ἀρτηρία γίγνομαι ἅμα ὁ ψῦξις ὁ ἔμφυτος θερμασία ὁ σφυγμός ποιέω μικρός τε καί βραδύς ὁ κατά φύσις · εἰ μέν ὁ σκληρότης κρατέω , μικρός πολύς ἤ βραδύς , εἰ δέ ὁ ψῦξις , ἔμπαλιν βραδύς πολύς ἤ μικρός . οὕτως δέ καί πυκνός μέν , εἰ ὁ σκληρότης πλεονεκτέω ὁ ψῦξις , ἀραῖος δέ , εἰ ὁ ψῦξις κρατέω · εἰ δέ ἴσος κατά ἑκάτερος αὐτός ὁ εἰς ὁ παρά φύσις ἐκτροπή γίγνομαι , τοσοῦτος μικρός ὅσος καί βραδύς · ἀραιότης δέ ἤ πυκνότης ὁ κατά φύσις οὐδείς ἀλλοῖος . ὅσος γάρ ὁ χρεία ὁ γένεσις αὐτός ἀφαιρέω διά ὁ ψῦξις , τοσοῦτος καί ὁ πός ὁ διαστολεύς καί ὁ χρόνος ὁ κίνησις συγκαθαιρέω . οὔκουν δέω συνεχής κινέω ὁ ἀρτηρία ὁ φύσις , ὥσπερ ἐν ὁ πολύς ὁ μικρός σφυγμός , ἐπί ὅς ἐλλιπής ὁ χρεία ὁ διαστολή , εἰ μέντοι ὁ σκληρότης μέν ἱκανός , ὀλίγος δέ εἰμί παντελής ὁ ψῦξις , αὐτός δέ οὗτος εἰμί τηνικαῦτα ὁ προλέγω , ὁ ὁ χρεία ἐλαχύς γίγνομαι ὁ διαστολή συνεχής ὁ κίνησις ἐργάζομαι , ὥσπερ οὖν εἰ καί ἔμπαλιν γίγνομαι πάμπολυς μέν ὁ ψῦξις , ἐλαχύς δέ ἐλαχύς ὁ κατά φύσις ὁ σκληρότης . ἀνάγκη γάρ τότε ὁ σφυγμός ﻿ ἀραῖος ἐπί πολύς ἤ μικρός γίγνομαι , ὅτι καί ὁ ὁ χρεία ἐπί πολύς ἐλασσόω ὁ πός ὁ διαστολεύς . τοιοῦτος μέντοι ὁ πρῶτος συζυγία ὁ αἴτιος . δεύτερος δέ εἰμί ἐπί ὅς κρατέω μαλακότης ἅμα θερμότης . τρεῖς δέ ἀνάγκη ᾀνταῦθη γίγνομαι ὁ πρῶτος διαφορά , ποτέ μέν ὅμοιος εἰς τε μαλακότης καί θερμότης ὁ τροπή γίγνομαι , ποτέ δέ ἤτοι ὁ μαλακότης ἤ ὁ θερμότης κρατέω . εἰ μέν οὖν ὅσος ὁ μαλακότης , τοσοῦτος καί ὁ θερμότης ὁ κατά φύσις ἐξίστημι , μέγας ἀνάγκη καί ταχύς γίγνομαι ὁ σφυγμός , πυκνός δέ οὐ εὐθύς , ἀλλά ὅταν ὁ χρεία ὁ γένεσις αὐτός ὑπέρ ὁ μέγεθος εἰμί ὁ διαστολεύς . εἰ δέ ὁ μαλακότης κρατέω . πλεονεκτέω καί μέγεθος ὁ τάχος · εἰ δέ ὁ θερμότης κρατέω , οὐ ἔτι ἁπλῶς ἀποφαίνω δυνατός , ἀλλά χρή διορίζω . πάμπολυς μέν γάρ εἰμί ὁ θερμασία , ὡς μή πληρόω ὁ χρεία ὑπό ὁ ἐνέργεια , πολύς ὠκύς ἤ μέγας ἀνάγκη γίγνομαι ὁ σφυγμός , εὐθύς δέ δηλονότι καί πυκνός · ὅταν δέ ἱκανός ἀπολαύω ὁ χρεία ὁ φύσις , εἰς ὅσος μέγας , εἰς τοσοῦτος καί ταχύς . τρίτος δέ ἄν εἰμί συζυγία ὁ κατά οὗτος ὁ γένος ὁ σφυγμός ἀλλοιόω αἴτιος , ὅταν εἰς αὐτός ἥκω σκληρότης θερμότης . μέγας μέν οὖν ὁ κατά ἑκάτερος εἰς ὁ παρά φύσις ἐκτροπή γίγνομαι ὁ σφυγμός ταχύς μέν εἰμί καί πυκνός , μικρός δέ οὐ ἔτι , πλήν εἰ καί ὁ ὁ δύναμις ἔχω κακός , ὅς οὐ ὑπόκειμαι νῦν , ἀλλά ἥσσων μέν ὁ κατά φύσις , οὐ μήν εἰς ἔσχατος γε μικρότης ἥκω . εἰ μέντοι ὁ ὁ θερμασία ἄμετρος ἔχω , ὁ δέ ὄργανον μή πάνυ σκληρός , ἀλλά ὀλίγος γε τις ὁ σύμμετρος παραλλάσσω , οὐ ὅπως ἐλαχύς ὁ κατά φύσις ὁ διαστολή ὁ ἀρτηρία , ἀλλά καί μέγας γίγνομαι ἄν . οἰκεῖος γάρ εἰμί σφυγμός ὁ μέν σκληρότης ὁ ὄργανον ὁ μικρός , ὁ δέ ἀμετρία ὁ θερμασία ὁ μέγας , κατά λόγος ἐν τοιοῦτος διάθεσις ὁ σφυγμός μέγας γίγνομαι , συνεξομοιόω ὁ κρατέω , ὥσπερ ὅταν ὁ σκληρότης κρατέω , μικρός · ταχύς μέντοι πάντως ὁπότερος ἄν ὁ αἴτιος πλεονεκτέω , καί πολύς μάλα , ὅταν ὁ θερμασία . τηνικαῦτα δέ καί ὁ πυκνότης ἐπιφανής . λοιπός δέ ἄν εἰμί συζυγία κατά ὁ νῦν πρόκειμαι γένος ὁ σφυγμός , ὅταν εἰς αὐτός ἀφικνέομαι μαλακότης ψῦξις . εἰμί δέ ᾀνταῦθη ὁ μέν μέγας σφυγμός ὁ μαλακότης οἰκεῖος , ὁ δέ μικρός ὁ ψῦξις , ὁπότερος ἄν αὐτός πολύς ἐξίστημι ὁ φύσις , ἐκεῖνος συνεξομοιόω ὁ σφυγμός ἀναγκαῖος . ὥστε μέγας μέν ὁ μαλακότης ὁ ὄργανον κρατέω , μικρός δέ ἐν ὁ ψῦξις εἰμί , σύμμετρος δέ , ὅταν ὅσος εἰς μέγεθος ὑπό ὁ μαλακότης αὐξάνω , τοσοῦτος καθαιρέω πρός ὁ ψῦξις εἰς μικρότης . καθόλου γάρ λέγω οὐ ἐπί ὁ νῦν πρόκειμαι μόνος αἴτιος , ἀλλά εἰͅπί ὁ ἄλλος ἅπας ὁ παρά φύσις ὁ σύμμετρος γίγνομαι σφυγμός , ὁ εἰς ἐναντίος τρέπω αὐτός ἑκάτερος ὅμοιος δύναμαι , καί δόξα γε ψευδής ὁ κατά φύσις διάκειμαι ὁ οὕτως νοσέω ὁ πολύς ὁ ἰατρός ἴσχω . ἀλλά περί μέν οὗτος ἐν ὁ διά αὐτός πρόγνωσις ἐπί πολύς λέγω · ὁ δέ νῦν εἰμί οὗτος ἀρκέω μόνος ἐνδηλόω , ὅσος ὁ πρόκειμαι πραγματεία ἴδιος , ὡς πᾶς μέν ὁ κατά φύσις σφυγμός μέσος ὁ ὑπερβολή εἰμί καί σύμμετρος , οὐ μήν ἅπας γε ὁ σύμμετρος κατά φύσις . ἀραιός μέντοι καί βραδύς ὁ τοιοῦτος σφυγμός πᾶς εἰμί , καί μάλα ὅταν ὁ ψῦξις κρατέω .