galenus.de-causis-pulsuum-libri-iv 4.2
Θυμοῦ μὲν ὑψηλός ἐστιν ὁ σφυγμὸς καὶ μέγας καὶ σφοδρὸς καὶ ταχὺς καὶ πυκνός . Καὶ τὰ περὶ θυμοῦ λεγόμενα δῆλα τῷ μεμνημένῳ τῶν ἔμπροσθεν . ὑπὲρ οὗ δὲ οὐδέπω πρότερον ἀπεφηνάμεθα , νῦν μὲν ἀναγκαῖον ἤδη προσθεῖναι , πότερον φαίνεται μόνον σφοδρότερος ὁ τῶν θυμουμένων σφυγμὸς , ἢ ὄντως τοιοῦτος γίνεται . κατελίπομεν γὰρ αὐτὸ , καίτοι διελθόντες ἐπὶ πλέον ἐν τῷ πρώτῳ λόγῳ , σχεδὸν ἄκριτον . οὐδὲ γὰρ οὕτως ἄν τις ἐπείσθη τότε , λεγόντων ἡμῶν ὅτι μὴ φαίνεται μόνον , ἀλλὰ καὶ γίνεται σφοδρότερος , ὡς νῦν προσθήσεται , προακηκοὼς ἐν τῷ μεταξὺ λόγῳ πολλὰ συντελοῦντα πρὸς τὴν πίστιν καὶ μάλιστα τὰ περὶ τῶν ἀνωμαλιῶν εἰρημένα . φαίνεται γὰρ ἐναργῶς ἐναλλὰξ ἐν ταύταις ὁ σφυγμὸς ἀμυδρὸς καὶ σφοδρὸς γινόμενος , οὐ δήπου τῆς δυνάμεως οὕτω ταχέως εἰς ἀῤῥωστίαν τε καὶ ῥώμην μεταπιπτούσης , ἀλλὰ διαμαχομένης μὲν τοῖς λυποῦσιν αἰτίοις , οὐκ ἀεὶ δ’ αὐτῶν κρατούσης . ἐναργέστατα δ’ ἐπὶ τῶν ἀγαθῶν κρίσεων οἱ σφυγμοὶ γίνονται σφοδροὶ , ἐπεγειρούσης τηνικαῦθ’ ἑαυτὴν τῆς δυνάμεως ὑπὲρ τοῦ διώσασθαι τὰ λυποῦντα . φαίνεται δὲ τοῦτο κᾀπὶ τῆς ψυχικῆς δυνάμεως γινόμενον , οὐ μόνης τῆς ζωτικῆς . ἐκλελυμένοι γοῦν τινες ἐσχάτως ἢ διὰ γῆρας , ἢ διὰ νόσον , ἢ διά τινα προηγησάμενον κάματον , εἶτ’ ἐξαίφνης θεασάμενοι λῃστῶν ἔφοδον , ἢ πολεμίων , ἢ θηρίου τινὸς , ἔδραμον ὠκέως ἀποφεύγοντες τὸ δεινὸν οὐδὲν ἧττον τῶν ἰσχυρῶν . οὕτω δὲ καὶ διὰ σεισμὸν τινὲς ἐκπηδήσαντες τῶν οἰκιῶν , ἢ δι’ ἐμπρησμὸν , ὠκύτατα διαθέουσιν , ἔμπροσθεν μόλις ὑπὸ τῆς ἀῤῥωστίας προβαίνοντες . ἐν ἅπασιν οὖν τοῖς τοιούτοις δῆλόν ἐστιν ὡς αἱ διοικοῦσαι τὸ ζῶον δυνάμεις ἀνάγκης τινὸς καταλαβούσης σφοδρότερον ἐνεργοῦσι , καὶ οὐ χρὴ θαυμάζειν οὐδ’ εἰ ἐν τοῖς θυμοῖς τοῦτο γίνεται . καὶ γὰρ φαίνεται καὶ λόγον ἔχειν , ὥσπερ οὖν καὶ γυμναζομένων καὶ ὁπωσοῦν ἀνδριζομένων οὐκ εἰς μέγεθος μόνον , ἀλλὰ καὶ εἰς σφοδρότητα τοὺς σφυγμοὺς ἰδεῖν ἔστιν τρεπομένους .
Lemmas: θυμός μέν ὑψηλός εἰμί ὁ σφυγμός καί μέγας καί σφοδρός καί ταχύς καί πυκνός . καί ὁ περί θυμός λέγω δῆλος ὁ μιμνῄσκω ὁ ἔμπροσθεν . ὑπέρ ὅς δέ οὐδέπω πρότερος ἀποφαίνω , νῦν μέν ἀναγκαῖος ἤδη προστίθημι , πότερος φαίνω μόνος σφοδρός ὁ ὁ θυμόω σφυγμός , ἤ ὄντως τοιοῦτος γίγνομαι . καταλείπω γάρ αὐτός , καίτοι διέρχομαι ἐπί πολύς ἐν ὁ πρῶτος λόγος , σχεδόν ἄκριτος . οὐδέ γάρ οὕτως ἄν τις πείθω τότε , λέγω ἐγώ ὅτι μή φαίνω μόνος , ἀλλά καί γίγνομαι σφοδρός , ὡς νῦν προστίθημι , προακούω ἐν ὁ μεταξύ λόγος πολύς συντελέω πρός ὁ πίστις καί μάλα ὁ περί ὁ ἀνωμαλία λέγω . φαίνω γάρ ἐναργής ἐναλλάξ ἐν οὗτος ὁ σφυγμός ἀμυδρός καί σφοδρός γίγνομαι , οὐ δήπου ὁ δύναμις οὕτως ταχύς εἰς ἀρρωστία τε καί ῥώμη μεταπίπτω , ἀλλά διαμάχομαι μέν ὁ λυπέω αἴτιος , οὐ ἀεί δέ αὐτός κρατέω . ἐναργής δέ ἐπί ὁ ἀγαθός κρίσις ὁ σφυγμός γίγνομαι σφοδρός , ἐπεγείρω τηνικαῦτα ἑαυτοῦ ὁ δύναμις ὑπέρ ὁ διωθέω ὁ λυπέω . φαίνω δέ οὗτος εἰͅπί ὁ ψυχικός δύναμις γίγνομαι , οὐ μόνος ὁ ζωτικός . ἐκλύω γοῦν τις ἔσχατος ἤ διά γῆρας , ἤ διά νόσος , ἤ διά τις προηγέομαι κάματος , εἶτα ἐξαίφνης θεάομαι λῃστής ἔφοδος , ἤ πολέμιος , ἤ θηρίον τις , τρέχω ὠκύς ἀποφεύγω ὁ δεινός οὐδείς ἥσσων ὁ ἰσχυρός . οὕτως δέ καί διά σεισμός τις ἐκπηδάω ὁ οἰκία , ἤ διά ἐμπρησμός , ὠκύς διαθέω , ἔμπροσθεν μόλις ὑπό ὁ ἀρρωστία προβαίνω . ἐν ἅπας οὖν ὁ τοιοῦτος δῆλος εἰμί ὡς ὁ διοικέω ὁ ζῷον δύναμις ἀνάγκη τις καταλαμβάνω σφοδρός ἐνεργέω , καί οὐ χρή θαυμάζω οὐδέ εἰ ἐν ὁ θυμός οὗτος γίγνομαι . καί γάρ φαίνω καί λόγος ἔχω , ὥσπερ οὖν καί γυμνάζω καί ὁπωσοῦν ἀνδρίζω οὐ εἰς μέγεθος μόνος , ἀλλά καί εἰς σφοδρότης ὁ σφυγμός ὁράω εἰμί τρέπω .