galenus.de-causis-pulsuum-libri-iv 3.17
Οἶνος τὰ μὲν ἄλλα παραπλησίως σιτίοις τρέπει τοὺς σφυγμοὺς , διαφέρει δὲ τῷ τε παραχρῆμα τὴν τροπὴν ἐργάζεσθαι καὶ τῷ πρότερον παύεσθαι τὴν ἀπ’ οἴνου τῆς ἀπὸ σιτίων , καὶ τῷ τὸ τάχος πλέον αὔξειν καὶ τὸ μέγεθος ἤπερ τὴν σφοδρότητα καὶ πυκνότητα . σχεδὸν γὰρ ὅσῳ σφοδροτέραν τε καὶ διαρκεστέραν ἰσχὺν ἡ σύμμετρος τροφὴ παρέχει , τοσούτῳ καὶ τὸ μέγεθος ὁ οἶνος ἐξαίρει . Καὶ οὗτος ὁ λόγος αὐτὸς αὑτὸν ἐξηγεῖται , τὰ πρὸς ἁπάντων εἰρημένα τῶν ἰατρῶν ὑπὲρ οἴνου δυνάμεως ἀναμιμνήσκων ἡμᾶς . ἔστι γὰρ ἡ ἀπ’ αὐτοῦ πρόσθεσις ταχεῖα , διότι καὶ ὑγρὸς καὶ θερμός . ὅσοι γὰρ ταχείης , φησὶ , προσθέσιος δέονται , ὑγρὸν ἴημα . ὅταν οὖν καὶ ποδηγῆται πρὸς τῆς θερμότητος ἡ ὑγρότης , ἔτι δὴ καὶ μᾶλλον . ἀλλὰ καὶ τῶν ἀθρόως καὶ ταχέως τρεφόντων ταχεῖα καὶ ἡ διαχώρησις γίνεται . διὰ τοῦτο οὖν ὥσπερ ταχεῖα , οὕτω καὶ βραχυχρόνιος ἡ ἀπὸ τοῦ οἴνου προσθήκη τοῖς σώμασιν . εὐδιάπνευστος γάρ . ὅτι δὲ διὰ μὲν τὸ τρέφειν ὁμοίως τοῖς σιτίοις ἀλλοιώσει τοὺς σφυγμοὺς , διὰ δὲ τὸ θερμαίνειν μᾶλλον ἢ ἐκεῖνα μέγεθός τε καὶ τάχος ἐπιφανέστερον αὐτοῖς προσθήσει , τοῖς μεμνημένοις τῶν ἐν τοῖς πρώτοις ὑποδείγμασι λελεγμένων ἄντικρυς δῆλον . τῶν δ’ ἑξῆς λεγομένων διὰ τῆς εἰσαγωγῆς οὐδενὸς ἄδηλος ἡ αἰτία τῷ μεμνημένῳ τῶν ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ γεγραμμένων . ὑπερβάντες οὖν αὐτῶν τὰ πολλὰ , μόνον τῶν ἀσαφεστέρας ἐχόντων αἰτίας μνημονεύσωμεν , ὧν ἓν καὶ τόδε ἐστίν . τί δή ποτε χολέραις μὲν καὶ ῥεύμασιν ἰσχυροῖς κοιλίας καὶ τῷ καλουμένῳ γυναικείῳ ῥῷ καὶ πᾶσι τοῖς ἐκ τοῦ κενοῦν τὸ σῶμα καταλύουσι τὴν δύναμιν οἱ σκωληκίζοντες ἕπονται σφυγμοὶ , ταῖς δ’ ὑπὸ κακοήθους πυρετοῦ καταλυομέναις δυνάμεσιν οἱ μυρμηκίζοντες ἕπονται ; ἢ ὅτι βραδὺν εἶναι δεῖ καὶ ἀραιὸν τὸν σφυγμὸν πάντως , ἵν’ ᾖ σκωληκίζων , οὔτε γὰρ οἷόν τε τὸ πρότερον τῆς ἀρτηρίας μόριον πρότερον φαίνεσθαι κινούμενον οὔθ’ οἷον περιγραφάς τινας γίνεσθαι πολλὰς ἐν μιᾷ διαστολῇ , μὴ οὐ βραδείας τε ἅμα καὶ ἀραιᾶς οὔσης τῆς κινήσεως . ἐν δὲ τοῖς ὀξέσι πυρετοῖς , ἐξ ἀνάγκης γὰρ οἱ κακοήθεις ὀξεῖς , οὐκ ἀνέχεται τὸ πλῆθος τῆς θερμασίας οὔτε βραδὺν ἐσχάτως οὔθ’ ὅλως ἀραιὸν γίνεσθαι τὸν σφυγμόν . ἀλλὰ βραδὺς μέν ἐστιν , ἢ πάντως γε οὐ ταχὺς ὁ ἐν ταῖς καταλυομέναις δυνάμεσι , κᾄν τινες ἁμαρτάνωσιν περὶ τὴν διάγνωσιν αὐτοῦ , οὐ μὴν ἐσχάτως γε βραδὺς , ἀραιὸς δ’ οὐδ’ ὅλως , ἀλλ’ ἀεὶ πυκνὸς , καὶ ὅταν τὰ τῆς θερμασίας ἐπείγῃ , πάνυ σφόδρα πυκνός . καιρὸς εἶναί μοι δοκεῖ καὶ τουτονὶ τὸν τρίτον λόγον ἐνταυθοῖ καταπαύσειν . ἐν δὲ τῷ τετάρτῳ τὰ λείποντα προσθήσομεν , ἀπὸ τῶν ψυχικῶν παθῶν ἀρξάμενοι .
Lemmas: οἶνος ὁ μέν ἄλλος παραπλήσιος σιτίον τρέπω ὁ σφυγμός , διαφέρω δέ ὁ τε παραχρῆμα ὁ τροπή ἐργάζομαι καί ὁ πρότερος παύω ὁ ἀπό οἶνος ὁ ἀπό σιτίον , καί ὁ ὁ τάχος πολύς αὐξάνω καί ὁ μέγεθος ἤ ὁ σφοδρότης καί πυκνότης . σχεδόν γάρ ὅσος σφοδρός τε καί διαρκής ἰσχύς ὁ σύμμετρος τροφή παρέχω , τοσοῦτος καί ὁ μέγεθος ὁ οἶνος ἐξαίρω . καί οὗτος ὁ λόγος αὐτός ἑαυτοῦ ἐξηγέομαι , ὁ πρός ἅπας λέγω ὁ ἰατρός ὑπέρ οἶνος δύναμις ἀναμιμνῄσκω ἐγώ . εἰμί γάρ ὁ ἀπό αὐτός πρόσθεσις ταχύς , διότι καί ὑγρός καί θερμός . ὅσος γάρ ταχύς , φημί , πρόσθεσις δέω , ὑγρός ἴαμα . ὅταν οὖν καί ποδηγέω πρός ὁ θερμότης ὁ ὑγρότης , ἔτι δή καί μάλα . ἀλλά καί ὁ ἀθρόος καί ταχύς τρέφω ταχύς καί ὁ διαχώρησις γίγνομαι . διά οὗτος οὖν ὥσπερ ταχύς , οὕτως καί βραχυχρόνιος ὁ ἀπό ὁ οἶνος προσθήκη ὁ σῶμα . εὐδιάπνευστος γάρ . ὅτι δέ διά μέν ὁ τρέφω ὅμοιος ὁ σιτίον ἀλλοιόω ὁ σφυγμός , διά δέ ὁ θερμαίνω μάλα ἤ ἐκεῖνος μέγεθος τε καί τάχος ἐπιφανής αὐτός προστίθημι , ὁ μιμνῄσκω ὁ ἐν ὁ πρῶτος ὑπόδειγμα λέγω ἄντικρυς δῆλος . ὁ δέ ἑξῆς λέγω διά ὁ εἰσαγωγή οὐδείς ἄδηλος ὁ αἰτία ὁ μιμνῄσκω ὁ ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον γράφω . ὑπερβαίνω οὖν αὐτός ὁ πολύς , μόνος ὁ ἀσαφής ἔχω αἰτία μνημονεύω , ὅς εἷς καί ὅδε εἰμί . τίς δή ποτέ χολέρα μέν καί ῥεῦμα ἰσχυρός κοιλία καί ὁ καλέω γυναικεῖος ῥόος καί πᾶς ὁ ἐκ ὁ κενόω ὁ σῶμα καταλύω ὁ δύναμις ὁ σκωληκίζω ἕπομαι σφυγμός , ὁ δέ ὑπό κακοήθης πυρετός καταλύω δύναμις ὁ μυρμηκίζω ἕπομαι ; ἤ ὅτι βραδύς εἰμί δέω καί ἀραιός ὁ σφυγμός πάντως , ἵνα εἰμί σκωληκίζω , οὔτε γάρ οἷος τε ὁ πρότερος ὁ ἀρτηρία μόριον πρότερος φαίνω κινέω οὔτε οἷος περιγραφή τις γίγνομαι πολύς ἐν εἷς διαστολή , μή οὐ βραδύς τε ἅμα καί ἀραιός εἰμί ὁ κίνησις . ἐν δέ ὁ ὀξύς πυρετός , ἐκ ἀνάγκη γάρ ὁ κακοήθης ὀξύς , οὐ ἀνέχω ὁ πλῆθος ὁ θερμασία οὔτε βραδύς ἔσχατος οὔτε ὅλος ἀραιός γίγνομαι ὁ σφυγμός . ἀλλά βραδύς μέν εἰμί , ἤ πάντως γε οὐ ταχύς ὁ ἐν ὁ καταλύω δύναμις , ἔͅν τις ἁμαρτάνω περί ὁ διάγνωσις αὐτός , οὐ μήν ἔσχατος γε βραδύς , ἀραιός δέ οὐδέ ὅλος , ἀλλά ἀεί πυκνός , καί ὅταν ὁ ὁ θερμασία ἐπείγω , πάνυ σφόδρα πυκνός . καιρός εἰμί ἐγώ δοκέω καί οὗτος ὁ τρίτος λόγος ἐνταυθοῖ καταπαύω . ἐν δέ ὁ τέταρτος ὁ λείπω προστίθημι , ἀπό ὁ ψυχικός πάθος ἄρχω .