galenus.de-causis-pulsuum-libri-iv 3.3
Οἱ δὲ φύσει θερμοὶ μείζονα μὲν καὶ ὠκύτερον καὶ πυκνότερον πολλῷ , σφοδρότερον δὲ οὐ πολλῷ . Καὶ οὗτος ὁ λόγος ἐν ἑαυτῷ περιέχει ζήτημα μέγιστον , ᾧ μηδ’ ἐπιβάλλειν τις δύναται τὴν διάνοιαν τῶν εἰσαγομένων , εἰ μὴ πάνυ συνετὸς ὑπάρχει . τῶν γὰρ φύσει θερμῶν τοὺς μὲν ὑγροὺς εἶναι λέγουσι , τοὺς δὲ ξηρούς . ἐχρῆν οὖν οὐχ ἁπλῶς εἰρῆσθαι τῶν φύσει θερμῶν τοὺς σφυγμοὺς , ἀλλὰ πρότερον μὲν τῶν μεθ’ ὑγρότητος , δεύτερον δὲ τῶν μετὰ ξηρότητος . οὐ γὰρ δὴ πάντες οἱ θερμοὶ φύσει τοὺς αὐτοὺς ἔχουσι σφυγμοὺς , ἀλλὰ καὶ τρίτοι τινές εἰσιν , εὔκρατοι μὲν ὅσον ἐφ’ ὑγρότητι καὶ ξηρότητι , δύσκρατοι δ’ ὅσον ἐπὶ θερμότητι . καὶ ὡς οὐκ ὀρθῶς αὐτοὺς παρεῖδον ὅσοι πρὸ ἡμῶν διείλοντο τὰς κράσεις ἀποδέδεικται διὰ τῶν γραφέντων ἡμῖν περὶ κράσεων ὑπομνημάτων . τούτους δὴ καλεῖν ἔθος ἐστὶ θερμοὺς , τοὺς τῶν τεττάρων δυνάμεων , μίαν μόνην ταύτην ὑπὲρ τὰς ἄλλας ἔχοντας . οὗτοι τοίνυν εἰς ὅσον θερμότεροι τῶν εὐκράτων εἰσὶν εἰς τοσοῦτον καὶ μείζονας καὶ ὠκυτέρους καὶ πυκνοτέρους ἔχουσι τοὺς σφυγμούς . καὶ ἡ αἰτία πρόδηλος τοῖς μεμνημένοις τῶν ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ γεγραμμένων . ἀλλὰ διὰ τί σφοδροτέρους οὐ πολλῷ τοὺς τοιούτους εἴπομεν σφυγμούς ; καίτοι γ’ ἐν τῷ πρώτῳ λόγῳ τῆσδε τῆς πραγματείας ἀποροῦντες , εἰ δύναται γενέσθαι σφοδρότερος ὁ σφυγμὸς ἄνευ τοῦ τὴν δύναμιν εἰς ῥώμην ὠφεληθῆναι · ὅτι τοῖς εἰσαγομένοις οἱ τοιοῦτοι πάντες σφυγμοὶ σφοδρότεροι φαίνονται . παράκειται γάρ πως ὁ ταχὺς ἅμα καὶ μέγας σφυγμὸς κατά γε τὴν ἀδιάρθρωτον φαντασίαν τῷ σφοδρῷ , ὥστε καί τινες καὶ αὐτῶν τὰ συγγράμματα καταλελοιπότων ἡμῖν ἰατρῶν οὐδ’ ἄλλον τινὰ σφοδρὸν ἔφασαν εἶναι σφυγμὸν ἢ τὸν ἐκ μεγέθους τε καὶ τάχους σύνθετον . οὐκ οὖν ἐχρῆν τοῖς εἰσαγομένοις κινεῖν τηλικαῦτα ζητήματα . συμφέρει γὰρ αὐτοῖς ἐπὶ πολλῶν τὸ ἀδιόριστόν τε καὶ συγκεχυμένον μᾶλλον τοῦ διηρθρωμένου , ὅταν γε βαθείας τοῦτο δέηται θεωρίας καὶ λόγων μακρῶν καὶ χρόνου πολλοῦ . ἀλλ’ ἡμεῖς ἐν τῷ πρώτῳ λόγῳ τῆσδε τῆς πραγματείας αὐτάρκως περὶ τούτου διειλεγμένοι , μέλλοντες δὲ κᾀν τοῖς ἑξῆς ὅταν ὁ περὶ τῶν ῥυθμῶν ἀφίκηται λόγος , αὖθις ἐρεῖν τι , κατὰ μὲν τὸ παρὸν ἐνταυθοῖ καταπαύσομεν τὴν ἐξήγησιν , ἑτέραν δ’ ἤδη λέξιν προχειριούμεθα .
Lemmas: ὁ δέ φύσις θερμός μέγας μέν καί ὠκύς καί πυκνός πολύς , σφοδρός δέ οὐ πολύς . καί οὗτος ὁ λόγος ἐν ἑαυτοῦ περιέχω ζήτημα μέγας , ὅς μηδέ ἐπιβάλλω τις δύναμαι ὁ διάνοια ὁ εἰσάγω , εἰ μή πάνυ συνετός ὑπάρχω . ὁ γάρ φύσις θερμός ὁ μέν ὑγρός εἰμί λέγω , ὁ δέ ξηρός . χρή οὖν οὐ ἁπλῶς λέγω ὁ φύσις θερμός ὁ σφυγμός , ἀλλά πρότερος μέν ὁ μετά ὑγρότης , δεύτερος δέ ὁ μετά ξηρότης . οὐ γάρ δή πᾶς ὁ θερμός φύσις ὁ αὐτός ἔχω σφυγμός , ἀλλά καί τρίτος τις εἰμί , εὔκρατος μέν ὅσος ἐπί ὑγρότης καί ξηρότης , δύσκρατος δέ ὅσος ἐπί θερμότης . καί ὡς οὐ ὀρθός αὐτός παροράω ὅσος πρό ἐγώ διαιρέω ὁ κρᾶσις ἀποδείκνυμι διά ὁ γράφω ἐγώ περί κρᾶσις ὑπόμνημα . οὗτος δή καλέω ἔθος εἰμί θερμός , ὁ ὁ τέσσαρες δύναμις , εἷς μόνος οὗτος ὑπέρ ὁ ἄλλος ἔχω . οὗτος τοίνυν εἰς ὅσος θερμός ὁ εὔκρατος εἰμί εἰς τοσοῦτος καί μέγας καί ὠκύς καί πυκνός ἔχω ὁ σφυγμός . καί ὁ αἰτία πρόδηλος ὁ μιμνῄσκω ὁ ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον γράφω . ἀλλά διά τίς σφοδρός οὐ πολύς ὁ τοιοῦτος λέγω σφυγμός ; καίτοι γε ἐν ὁ πρῶτος λόγος ὅδε ὁ πραγματεία ἀπορέω , εἰ δύναμαι γίγνομαι σφοδρός ὁ σφυγμός ἄνευ ὁ ὁ δύναμις εἰς ῥώμη ὠφελέω · ὅτι ὁ εἰσάγω ὁ τοιοῦτος πᾶς σφυγμός σφοδρός φαίνω . παράκειμαι γάρ πως ὁ ταχύς ἅμα καί μέγας σφυγμός κατά γε ὁ ἀδιάρθρωτος φαντασία ὁ σφοδρός , ὥστε καί τις καί αὐτός ὁ σύγγραμμα καταλείπω ἐγώ ἰατρός οὐδέ ἄλλος τις σφοδρός φημί εἰμί σφυγμός ἤ ὁ ἐκ μέγεθος τε καί τάχος σύνθετος . οὐ οὖν χρή ὁ εἰσάγω κινέω τηλικοῦτος ζήτημα . συμφέρω γάρ αὐτός ἐπί πολύς ὁ ἀδιόριστος τε καί συγχέω μάλα ὁ διαρθρόω , ὅταν γε βαθύς οὗτος δέω θεωρία καί λόγος μακρός καί χρόνος πολύς . ἀλλά ἐγώ ἐν ὁ πρῶτος λόγος ὅδε ὁ πραγματεία αὔταρκος περί οὗτος διαλέγω , μέλλω δέ εἰͅν ὁ ἑξῆς ὅταν ὁ περί ὁ ῥυθμός ἀφικνέομαι λόγος , αὖθις λέγω τις , κατά μέν ὁ πάρειμι ἐνταυθοῖ καταπαύω ὁ ἐξήγησις , ἕτερος δέ ἤδη λέξις προχειρίζω .