galenus.de-causis-pulsuum-libri-iv 3.2
Ἄνδρες μὲν οὖν γυναικῶν ὡς ἐπίπαν μείζονα πολλῷ καὶ σφοδρότερον ὡσαύτως πολλῷ καὶ βραδύτερον ὀλίγῳ καὶ ἀραιότερον ἱκανῶς τὸν σφυγμὸν ἔχουσιν . Ἡ μὲν λέξις αὕτη . καὶ διότι πρῶτος οὗτος ὁ λόγος ἐπιτηδειότερος ἦν λέγεσθαι δι’ ἐκείνου τοῦ γράμματος δεδήλωται . ὥστε , οὐ γὰρ ἔθος ἡμῶν περὶ τῶν αὐτῶν γράφειν πολλάκις , ἐπὶ τὰς αἰτίας ἰτέον ἤδη καὶ δεικτέον τὴν ἀνάγκην τῆς φύσεως τοῦ πράγματος , δι’ ἣν οὕτω μὲν ἀνδράσιν , οὕτω δὲ γυναιξὶν ἔχει τὰ κατὰ τοὺς σφυγμούς . ᾧδ’ οὖν . ἐπειδὴ θερμότερόν ἐστι καὶ ξηρότερον τὸ ἄῤῥεν τοῦ θήλεος , ὡς καὶ τοῖς ἀρίστοις τῶν ἔμπροσθεν ἰατρῶν τε καὶ φιλοσόφων εἴρηται , καὶ ἡμῖν δὲ δι’ ἑτέρων ἀποδέδεικται , τήν τε χρείαν ἀναγκαῖον ἤδη τῆς τῶν σφυγμῶν γενέσεως καὶ τὴν τῶν ὀργάνων κατασκευὴν ἑτεροίως ἔχειν αὐτοῖς · εἰ δὲ τοῦτο , καὶ αὐτοὺς τοὺς σφυγμούς . ἐδείχθη γὰρ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν λόγοις ὡς πλήθει θερμασίας οἰκεῖός ἐστιν ὁ μέγας σφυγμός . εἴπερ οὖν θερμότερον τὸ ἄῤῥεν τοῦ θήλεος , εὐθὺς ἂν καὶ μείζους ἔχοι τοὺς σφυγμοὺς , καὶ εἰ πολλῷ θερμότερον , πολλῷ μείζους . ἀλλὰ μὴν καὶ θερμότερον καὶ πολλῷ θερμότερόν ἐστιν , ὥστε καὶ μείζους καὶ πολλῷ μείζους ἕξει τοὺς σφυγμούς . ἀλλ’ ὅτι μὲν θερμότερον ἔκ τε τῶν περὶ κράσεων ἡμῖν ἤδη γεγραμμένων καὶ τῶν ἔτι πρότερον τοῖς παλαιοῖς εἰρημένων αὐτάρκως ἀποδέδεικται · ὅτι δὲ καὶ πολλῷ , τοῦτ’ οὐκέτι οὔτε ὑμεῖς οὔτε ἄλλος τις ἀπέδειξε . νῦν οὖν ἀποδεικνύσθω , ἢ οὐδέπω πιστὸς ὁ σύμπας λόγος . πρῶτον μὲν ἀναμνησθῆναι χρὴ τοῦ προκειμένου τῇ λέξει καὶ πᾶσαν αὐτὴν ἀναγνῶναι , καθ’ ἕκαστον ὄνομα προσέχοντα τὸν νοῦν . τί γάρ φησιν ; ἄνδρες μὲν οὖν γυναικῶν ὡς ἐπίπαν μείζονα πολλῷ τὸν σφυγμὸν ἔχουσι . τί δὴ τοῦτ’ ἔστι τὸ ἐπίπαν ἐπιμελῶς χρὴ διασκέψασθαι . οὐ γὰρ δὴ μάτην γε πρόσκειται , ἀλλ’ ἔστιν ἐν αὐτῷ τὸ πᾶν κῦρος τοῦ λόγου . τῷ γὰρ μήτε ἐξ ἀρχῆς εὐθὺς ὡσαύτως ἅπαντας ἡμᾶς κεκρᾶσθαι μήτ’ ἐπιτηδεύμασι μήτε διαίταις ὁμοίαις κεχρῆσθαι τὸ καθόλου τῆς ἀποφάσεως διαφθείρεται , δυναμένης ποτὲ γυναικὸς εὑρεθῆναι μὴ ὅτι πολλῷ μικρότερον , ἀλλὰ μηδὲ μικρὸν ὅλως , μηδ’ ἴσον , ἀλλὰ καὶ σαφῶς μείζονά τινων ἀνδρῶν ἐχούσης τὸν σφυγμόν . ἄνδρα γάρ μοι νόει φλεγματικώτερον φύσει , ψυχρὰ δ’ ἂν ἥδε κρᾶσις εἴη καὶ ὑγρὰ παραβαλλομένη γυναικὶ χολωδεστέρᾳ φύσει , τοῦτ’ ἔστι θερμοτέρᾳ τε καὶ ξηροτέρᾳ . ἀρκείτω δὲ μὴ τοῦτο μόνον , ἀλλ’ ὁ μὲν τὸν Πόντον , ἡ δὲ τὴν Αἴγυπτον ἐποικείτω , καὶ σκιατροφείσθω μὲν καὶ ἀργείτω καὶ διατεθρύφθω κατὰ τὴν δίαιταν ὁ ἀνὴρ , θυραυλείτω δ’ ἡ γυνὴ καὶ γυμναζέσθω πολλὰ καὶ μετρίως διαιτάσθω , μείζων ὁ τῆς τοιαύτης γυναικὸς ἢ ὁ τοῦ ἀνδρὸς ἔσται σφυγμός . ἀλλ’ ἐὰν ἐν τῇ φύσει διαιτώμενον ἑκάτερον φυλάξῃς καὶ τὴν οἰκείαν κρᾶσιν ἐξ ἀρχῆς κεκραμένον ἑνί τε χωρίῳ καὶ ταὐτῷ χρώμενον , οὐ μείζων μόνον , ἀλλὰ καὶ πολὺ μείζων ὁ τοῦ τοιούτου ἀνδρὸς σφυγμὸς γένοιτ’ ἄν . ὅσον μὲν γὰρ ἐπὶ τῇ φυσικῇ κράσει μείζων ἁπλῶς , οὐ μὴν πολλῷ μείζων γένοιτ’ ἄν . ἐπεὶ δὲ τὸ ἀπὸ τῶν οἰκείων ἐπιτηδευμάτων ἑκατέρῳ προσέρχεται διάφορον , ἡ μὲν γὰρ ἀταλαίπωρον , ὁ δὲ ἐν πόνοις πλείοσι διαιτᾶται , πολὺ δή τι θερμότερος ὁ ἀνὴρ οὕτω γίνεται καὶ διὰ τοῦτο τοὺς σφυγμοὺς πολλῷ μείζους ἴσχει τῆς γυναικός . πρόσκειται δὲ τὸ ἐπίπαν ﻿ ἐν τῇ ῥήσει τοῖς εὐφυεστέροις τῶν εἰσαγομένων οἷον κέντρον τι , διεγεῖρόν τε καὶ παρορμῶν ἐπὶ τὴν ἔρευναν ἁπάσης τοῦ πράγματος τῆς φύσεως . εὐθὺς γὰρ καὶ περὶ τῆς κατὰ φύσιν ἐν ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ διαφορᾶς ἐννοήσουσί τε καὶ πᾶν ἐπιβλέψουσιν τὸ κατὰ πάντα ζῶα γένος ἄῤῥεν ὡς ἰσχυρότερόν ἐστι τοῦ θήλεος , καὶ ὡς τῷ μὲν θήλει τὸ κύειν τε καὶ θηλάζειν καὶ ὅλως ἐκτρέφειν τὰ γεννηθέντα κατὰ φύσιν , τῷ δ’ ἄῤῥενι τό τε τροφὰς ἐκπορίζειν αὐτοῖς καὶ ὑπερμαχεῖν ἐπιβουλευομένοις , ἐξ ὧν εἴσονται τὴν μὲν ὡς ἄῤῥενος ἀεὶ πρὸς θῆλυ διαφορὰν μείζονας ἁπλῶς τοὺς σφυγμοὺς ἐργαζομένην , τὴν δ’ ὡς ἀνδρὸς πρὸς γυναῖκα πολλῷ μείζονας . οὕτω δὲ καὶ σφοδροτέρους μὲν ἁπλῶς ὅσον ἐπὶ τῇ φύσει τοὺς τῶν ἀῤῥένων σφυγμοὺς , πολὺ μέντοι σφοδροτέρους τοὺς τῶν ἀνδρῶν παρὰ τὰς γυναῖκας , ὅτι τοῖς μὲν αὐξάνεσθαι τὸν φυσικὸν τόνον ἐν τοῖς πόνοις ἀνάγκη , ταῖς δ’ ἀργούσαις ἐκλύεσθαι . εἰ δὲ καὶ μηδὲν τούτων αὐτός τις ἐξεύροι σαφῶς , ἀλλ’ εἰς ὑπόνοιάν γε αὐτῶν ἀφίκοιτ’ ἂν ζητῶν , ἢ τοὔσχατόν γε οἷον διψῶν ὧν ἐπιθυμεῖ μὲν εὑρεῖν , οὐδέπω δ’ εὕρηκεν , ἐπὶ τὸν διδάξαι δυνάμενον ἀφικόμενος , τάχιστά τε ἂν οὕτω μάθοι καὶ μάλιστα μνημονεύσειεν . ἀλλὰ ταῦτα μὲν οὕτως . ἡ δὲ ῥώμη τῆς δυνάμεως ἡ τοῖς ἄῤῥεσιν ὑπάρχουσα δοίη ἄν τι καὶ αὐτὴ τοῖς σφυγμοῖς μεγέθους , ὥστ’ οὐ μόνον διὰ τὸ πλῆθος τῆς θερμασίας , ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ῥώμην οἱ τῶν ἀῤῥένων σφυγμοὶ μείζους γενήσονται . δέδεικται γὰρ οὖν καὶ τοῦτ’ ἐν τῷ πρώτῳ λόγῳ , τὸ ταῖς εὐρώστοις δυνάμεσι τοὺς μεγάλους σφυγμοὺς οἰκείους ὑπάρχειν . ἆρ’ οὖν ταύτῃ μόνον ἄνδρες γυναικῶν εἰς σφυγμῶν αἰτίας διαλλάττουσιν , ἢ καὶ τὸ περὶ τῆς ἕξεως τοῦ σώματος τοῖς ἑκατέροις πάμπολυ προσέρχεται ; τοῖς μὲν γὰρ ὅλον σῶμα εὔπνουν τε καὶ καθαρὸν καὶ ἀπέριττον καὶ ἄθλιπτον , ταῖς δὲ τἀναντία στεναὶ μὲν αἱ μεταξὺ τῶν ἀγγείων χῶραι , πιμελῆς αὐτὰς καὶ σαρκὸς μαλακῆς καί τινων φλεγματωδῶν περιττωμάτων καταλαμβανόντων , πυκνόν τε καὶ δύσπνουν τὸ σῶμα καί τινες συστάσεις πολλαχόθι τοῦ σώματος ἀργῶν καὶ παχέων καὶ ἀπέπτων ὑγρῶν , ὑφ’ ὦν ἁπάντων θλίβεσθαί τε καὶ στενοχωρεῖσθαι τὰς ἀρτηρίας αὐτῶν ἀναγκαῖον , οὔσας καὶ φύσει πολὺ τοῖς ὄγκοις ἐλάττους , ὥστε πάντη πάντοθεν εἰς μικρότητα σφυγμῶν αὐτοῖς παρεσκευάσθαι τὴν ἕξιν . ἓν δὲ μόνον εἰς τὸ μέγεθος ἐπιτήδειον ἔχουσαι τὴν μαλακότητα τῶν ὀργάνων , οὐδὲν οὐδ’ ἀπὸ ταύτης ὀνίνανται · πρῶτον μὲν , ὅτι πλείω τε καὶ ἰσχυρότερα τὰ τῆς μικρότητος αἴτια γίνεται , δεύτερον δ’ , ὅτι πολλὴ μὲν ἡ παρ’ ἐκεῖνα διαφορὰ τῶν ἀνδρῶν πρὸς τὰς γυναῖκας , ἐλαχίστη δ’ ἡ διὰ τὴν μαλακότητα τῶν ὀργάνων . οὐ γὰρ οὕτω ξηρότερον λέγεται τὸ τῶν ἀνδρῶν σῶμα τοῖς τῶν γυναικῶν παραβαλλόμενον , ὡς ἂν εἰ τύχοι λίθος τις εἴη πηλοῦ ξηρότερος , οὐδ’ ἂν εὕροις ἐν αὐτοῖς τοῖς χιτῶσι τῶν ἀρτηριῶν πολλὴν τὴν ὑπεροχὴν , ἀλλὰ καὶ τὸ τῶν ἀνδρῶν ὄργανον οὕτως ἔχει κατασκευῆς , ὡς εὐπειθὲς εἶναι πρὸς τὴν ἐνέργειαν . εἰ δὲ καὶ μεγάλη τις ἦν ὑπεροχὴ καὶ πολλῷ τὸ τῆς γυναικὸς ὄργανον ὑπῆρχε μαλακώτερον , αὐτὸ δὴ τοῦτο μικροτέρους ἂν εἰργάσατο τοὺς σφυγμούς . ἔνθα μὲν γὰρ οὐδέν ἐστι τὸ βαρῦνον , ἢ θλῖβον , ἢ στενοχωροῦν , ἐνταῦθα τὸ μαλακώτερον ὄργανον ἐπιτηδειότερον εἰς μέγεθος διαστολῆς , ἔνθα δ’ , ὡς ἔμπροσθεν ἐπὶ τῆς γυναικείας ἕξεως ἐῤῥέθη , τὰ θλίβοντα καὶ βαρύνοντα καὶ στενοχωροῦντα πολλὰ , ἐνταῦθα τὸ μαλακώτερον ὄργανον ἀφυέστερον εἰς τὴν διαστολὴν , ὡς ἂν ῥᾷον ὑπὸ πάντων τῶν λυπούντων νικώμενον . ὅτι μέντοι ταῦτα πάντα περὶ τῶν ἄριστα μὲν κατεσκευασμένων σωμάτων , οἰκείως δὲ ταῖς κατασκευαῖς διαιτωμένων λέγεται , δῆλον μὲν κᾀξ ὧν ἤδη προειρήκαμεν · ὁ μέντοι σύμπας καὶ τέλειος ὑπὲρ αὐτῶν λόγος ὁ μετ’ ἀποδείξεως περαινόμενος ἐν τῷ δευτέρῳ περὶ τῆς τῶν σφυγμῶν διαγνώσεως γέγραπται . ὥστε κᾀκείνην τὴν πραγματείαν ἀναγνωστέον ἐστὶ τοῖς ὀρθῶς μέλλουσι μετιέναι τὰ περὶ τοῦ σφυγμοῦ . καὶ μέντοι καὶ περὶ τοῦ ταχέος σφυγμοῦ διὰ τοῦ τρίτου τῶν ὑπομνημάτων ἐκείνων ἀποδέδεικται , πηλίκον ἁμαρτάνουσιν οἱ πλεῖστοι τῶν ἰατρῶν εἰς τὴν διάγνωσιν αὐτῶν βραχυχρόνιον εὐθὺς καὶ ταχὺν εἶναι νομίζοντες . ἀμέλει καὶ τὸν τῆς γυναικὸς σφυγμὸν , ἕνεκα γάρ τοι τῶν νῦν προκειμένων ἐμνημόνευσα τῶν ἐν ἐκείνοις ἀποδεδειγμένων , ἱκανῶς ταχὺν εἶναι νομίζουσιν . ὁ δ’ ἐστὶ μὲν θάττων , οὐ μὴν ἀξιολόγῳ γέ τινι καὶ μεγάλῃ διαφορᾶ τοῦ τῶν ἀῤῥένων ὑπερέχει . τὸ μὲν οὖν ἀληθὲς τοῦτο καὶ γέγραπται καλῶς τοῖς εἰσαγομένοις , βραχεῖ βραδύτερος ὁ τῶν ἀνδρῶν εἶναι σφυγμὸς τοῦ τῶν γυναικῶν , οὐ μὴν ἥ γ’ αἰτία πρόσκειται , καθάπερ οὐδ’ ἄλλῳ τινὶ τῶν ἐκεῖ γεγραμμένων . ἀλλὰ νῦν εἰρήσεται . ὅσον μὲν ἐπὶ τῷ καὶ τὴν δύναμιν ἀῤῥωστοτέραν εἶναι καὶ τὴν θερμασίαν ἐλάττονα τὴν τῶν γυναικῶν , ἐχρῆν καὶ τὸν σφυγμὸν εἶναι βραδύτερον , ἀμφοτέροις γὰρ τοῖς εἰρημένοις αἰτίοις οἰκεῖος ὁ τοιοῦτος ἐδείχθη . ἀλλ’ ἐπεὶ πολλῷ μικρότερός ἐστι καὶ διὰ τοῦτο καὶ τὸ τῆς χρείας οὐχ ἱκανῶς πληροῦται , προστίθησιν ὅσον δύναται τῷ τάχει . τοῦτο γὰρ ὁ πρῶτος λόγος ἔδειξεν ἀναγκαῖον ὑπάρχειν , καὶ ὅστις οὐ μέμνηται τῶν ἐν ἐκείνῳ γεγραμμένων , μάτην καὶ τούτοις ἐντυγχάνει . εἰ μὲν οὖν τὸ προσιὸν τοῦ τάχους τοσοῦτον ἦν ὡς αὐτάρκως ἅπασαν τὴν χρείαν πληροῦν , οὐδὲν ἂν ἔδει πυκνότητος · ἐπεὶ δὲ πολλῷ μὲν ἀπολείπεται τῆς χρείας ἡ ἐνέργεια διὰ τὴν μικρότητα τῆς διαστολῆς , βραχὺ δ’ ἐπωφελεῖται διὰ τὸ τάχος , ἀναγκαῖον ἤδη πυκνὸν ἀξιολόγως γενέσθαι τὸν σφυγμόν . καὶ γὰρ καὶ τοῦτο διὰ τοῦ πρώτου δέδεικται λόγου . γυναῖκες μὲν οὖν ἀνδρῶν οὕτω διαφέρουσι τοῖς σφυγμοῖς , τὸ δ’ ἄῤῥεν βρέφος τοῦ θήλεος ἀνάλογον μὲν , οὐ μὴν πάντῃ γε ὡσαύτως , ἀλλ’ ὡς ἔμπροσθεν εἴπομεν . ﻿ ῾πλῶς γὰρ μείζονα καὶ σφοδρότερον καὶ ἀραιότερον , οὐκέτι δὲ καὶ πολλῷ τὸν σφυγμὸν ἔχει τὸ ἔῤῥεν τοῦ θήλεος . περὶ μὲν δὴ τούτων ἀρκεῖ καὶ ταῦτα . μεταβῶμεν δ’ ἐπὶ τὴν ἑξῆς ῥῆσιν περὶ τῆς κατὰ τὴν κρᾶσιν διαφορᾶς διδάσκουσαν .
Lemmas: ἀνήρ μέν οὖν γυνή ὡς ἐπίπαν μέγας πολύς καί σφοδρός ὡσαύτως πολύς καί βραδύς ὀλίγος καί ἀραῖος ἱκανός ὁ σφυγμός ἔχω . ὁ μέν λέξις οὗτος . καί διότι πρῶτος οὗτος ὁ λόγος ἐπιτήδειος εἰμί λέγω διά ἐκεῖνος ὁ γράμμα δηλόω . ὥστε , οὐ γάρ ἔθος ἐγώ περί ὁ αὐτός γράφω πολλάκις , ἐπί ὁ αἰτία ἔρχομαι ἤδη καί δείκνυμι ὁ ἀνάγκη ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα , διά ὅς οὕτως μέν ἀνήρ , οὕτως δέ γυνή ἔχω ὁ κατά ὁ σφυγμός . ὧδε οὖν . ἐπειδή θερμός εἰμί καί ξηρός ὁ ἄρσην ὁ θῆλυς , ὡς καί ὁ ἀγαθός ὁ ἔμπροσθεν ἰατρός τε καί φιλόσοφος λέγω , καί ἐγώ δέ διά ἕτερος ἀποδείκνυμι , ὁ τε χρεία ἀναγκαῖος ἤδη ὁ ὁ σφυγμός γένεσις καί ὁ ὁ ὄργανον κατασκευή ἑτεροῖος ἔχω αὐτός · εἰ δέ οὗτος , καί αὐτός ὁ σφυγμός . δείκνυμι γάρ ἐν ὁ ἔμπροσθεν λόγος ὡς πλῆθος θερμασία οἰκεῖος εἰμί ὁ μέγας σφυγμός . εἴπερ οὖν θερμός ὁ ἄρσην ὁ θῆλυς , εὐθύς ἄν καί μέγας ἔχω ὁ σφυγμός , καί εἰ πολύς θερμός , πολύς μέγας . ἀλλά μήν καί θερμός καί πολύς θερμός εἰμί , ὥστε καί μέγας καί πολύς μέγας ἔχω ὁ σφυγμός . ἀλλά ὅτι μέν θερμός ἐκ τε ὁ περί κρᾶσις ἐγώ ἤδη γράφω καί ὁ ἔτι πρότερος ὁ παλαιός λέγω αὔταρκος ἀποδείκνυμι · ὅτι δέ καί πολύς , οὗτος οὐκέτι οὔτε σύ οὔτε ἄλλος τις ἀποδείκνυμι . νῦν οὖν ἀποδείκνυμι , ἤ οὐδέπω πιστός ὁ σύμπας λόγος . πρῶτος μέν ἀναμιμνῄσκω χρή ὁ πρόκειμαι ὁ λέξις καί πᾶς αὐτός ἀναγιγνώσκω , κατά ἕκαστος ὄνομα προσέχω ὁ νόος . τίς γάρ φημί ; ἀνήρ μέν οὖν γυνή ὡς ἐπίπαν μέγας πολύς ὁ σφυγμός ἔχω . τίς δή οὗτος εἰμί ὁ ἐπίπαν ἐπιμελής χρή διασκοπέω . οὐ γάρ δή μάτην γε πρόσκειμαι , ἀλλά εἰμί ἐν αὐτός ὁ πᾶς κῦρος ὁ λόγος . ὁ γάρ μήτε ἐκ ἀρχή εὐθύς ὡσαύτως ἅπας ἐγώ κράω μήτε ἐπιτήδευμα μήτε δίαιτα ὅμοιος χράω ὁ καθόλου ὁ ἀπόφασις διαφθείρω , δύναμαι ποτέ γυνή εὑρίσκω μή ὅτι πολύς μικρός , ἀλλά μηδέ μικρός ὅλος , μηδέ ἴσος , ἀλλά καί σαφής μέγας τις ἀνήρ ἔχω ὁ σφυγμός . ἀνήρ γάρ ἐγώ νοέω φλεγματικός φύσις , ψυχρός δέ ἄν ὅδε κρᾶσις εἰμί καί ὑγρός παραβάλλω γυνή χολώδης φύσις , οὗτος εἰμί θερμός τε καί ξηρός . ἀρκέω δέ μή οὗτος μόνος , ἀλλά ὁ μέν ὁ Πόντος , ὁ δέ ὁ Αἴγυπτος ἐποικέω , καί σκιατροφέω μέν καί ἀργέω καί διαθρύπτω κατά ὁ δίαιτα ὁ ἀνήρ , θυραυλέω δέ ὁ γυνή καί γυμνάζω πολύς καί μέτριος διαιτάω , μέγας ὁ ὁ τοιοῦτος γυνή ἤ ὁ ὁ ἀνήρ εἰμί σφυγμός . ἀλλά ἐάν ἐν ὁ φύσις διαιτάω ἑκάτερος φυλάσσω καί ὁ οἰκεῖος κρᾶσις ἐκ ἀρχή κεράννυμι εἷς τε χωρίον καί αὐτός χράω , οὐ μέγας μόνος , ἀλλά καί πολύς μέγας ὁ ὁ τοιοῦτος ἀνήρ σφυγμός γίγνομαι ἄν . ὅσος μέν γάρ ἐπί ὁ φυσικός κρᾶσις μέγας ἁπλῶς , οὐ μήν πολύς μέγας γίγνομαι ἄν . ἐπεί δέ ὁ ἀπό ὁ οἰκεῖος ἐπιτήδευμα ἑκάτερος προσέρχομαι διάφορος , ὁ μέν γάρ ἀταλαίπωρος , ὁ δέ ἐν πόνος πολύς διαιτάω , πολύς δή τις θερμός ὁ ἀνήρ οὕτως γίγνομαι καί διά οὗτος ὁ σφυγμός πολύς μέγας ἴσχω ὁ γυνή . πρόσκειμαι δέ ὁ ἐπίπαν ﻿ ἐν ὁ ῥῆσις ὁ εὐφυής ὁ εἰσάγω οἷος κέντρον τις , διεγείρω τε καί παρορμάω ἐπί ὁ ἔρευνα ἅπας ὁ πρᾶγμα ὁ φύσις . εὐθύς γάρ καί περί ὁ κατά φύσις ἐν ἀνήρ καί γυνή διαφορά ἐννοέω τε καί πᾶς ἐπιβλέπω ὁ κατά πᾶς ζῷον γένος ἄρσην ὡς ἰσχυρός εἰμί ὁ θῆλυς , καί ὡς ὁ μέν θῆλυς ὁ κύω τε καί θηλάζω καί ὅλος ἐκτρέφω ὁ γεννάω κατά φύσις , ὁ δέ ἄρσην ὁ τε τροφή ἐκπορίζω αὐτός καί ὑπερμαχέω ἐπιβουλεύω , ἐκ ὅς οἶδα ὁ μέν ὡς ἄρσην ἀεί πρός θῆλυς διαφορά μέγας ἁπλῶς ὁ σφυγμός ἐργάζομαι , ὁ δέ ὡς ἀνήρ πρός γυνή πολύς μέγας . οὕτως δέ καί σφοδρός μέν ἁπλῶς ὅσος ἐπί ὁ φύσις ὁ ὁ ἄρσην σφυγμός , πολύς μέντοι σφοδρός ὁ ὁ ἀνήρ παρά ὁ γυνή , ὅτι ὁ μέν αὐξάνω ὁ φυσικός τόνος ἐν ὁ πόνος ἀνάγκη , ὁ δέ ἀργέω ἐκλύω . εἰ δέ καί μηδείς οὗτος αὐτός τις ἐξευρίσκω σαφής , ἀλλά εἰς ὑπόνοια γε αὐτός ἀφικνέομαι ἄν ζητέω , ἤ ἔσχατος γε οἷος διψάω ὅς ἐπιθυμέω μέν εὑρίσκω , οὐδέπω δέ εὑρίσκω , ἐπί ὁ διδάσκω δύναμαι ἀφικνέομαι , ταχύς τε ἄν οὕτως μανθάνω καί μάλα μνημονεύω . ἀλλά οὗτος μέν οὕτως . ὁ δέ ῥώμη ὁ δύναμις ὁ ὁ ἄρσην ὑπάρχω δίδωμι ἄν τις καί αὐτός ὁ σφυγμός μέγεθος , ὥστε οὐ μόνος διά ὁ πλῆθος ὁ θερμασία , ἀλλά καί διά ὁ ῥώμη ὁ ὁ ἄρσην σφυγμός μέγας γίγνομαι . δείκνυμι γάρ οὖν καί οὗτος ἐν ὁ πρῶτος λόγος , ὁ ὁ εὔρωστος δύναμις ὁ μέγας σφυγμός οἰκεῖος ὑπάρχω . ἆρα οὖν οὗτος μόνος ἀνήρ γυνή εἰς σφυγμός αἰτία διαλλάσσω , ἤ καί ὁ περί ὁ ἕξις ὁ σῶμα ὁ ἑκάτερος πάμπολυς προσέρχομαι ; ὁ μέν γάρ ὅλος σῶμα εὔπνους τε καί καθαρός καί ἀπέριττος καί ἄθλιπτος , ὁ δέ ἐναντίος στενός μέν ὁ μεταξύ ὁ ἀγγεῖον χώρα , πιμελή αὐτός καί σάρξ μαλακός καί τις φλεγματώδης περίσσωμα καταλαμβάνω , πυκνός τε καί δύσπνους ὁ σῶμα καί τις σύστασις πολλαχόθι ὁ σῶμα ἀργός καί παχύς καί ἄπεπτος ὑγρός , ὑπό ὅς ἅπας θλίβω τε καί στενοχωρέω ὁ ἀρτηρία αὐτός ἀναγκαῖος , εἰμί καί φύσις πολύς ὁ ὄγκος ἐλαχύς , ὥστε πάντῃ πάντοθεν εἰς μικρότης σφυγμός αὐτός παρασκευάζω ὁ ἕξις . εἷς δέ μόνος εἰς ὁ μέγεθος ἐπιτήδειος ἔχω ὁ μαλακότης ὁ ὄργανον , οὐδείς οὐδέ ἀπό οὗτος ὀνίνημι · πρῶτος μέν , ὅτι πολύς τε καί ἰσχυρός ὁ ὁ μικρότης αἴτιος γίγνομαι , δεύτερος δέ , ὅτι πολύς μέν ὁ παρά ἐκεῖνος διαφορά ὁ ἀνήρ πρός ὁ γυνή , ἐλαχύς δέ ὁ διά ὁ μαλακότης ὁ ὄργανον . οὐ γάρ οὕτως ξηρός λέγω ὁ ὁ ἀνήρ σῶμα ὁ ὁ γυνή παραβάλλω , ὡς ἄν εἰ τυγχάνω λίθος τις εἰμί πηλός ξηρός , οὐδέ ἄν εὑρίσκω ἐν αὐτός ὁ χιτών ὁ ἀρτηρία πολύς ὁ ὑπεροχή , ἀλλά καί ὁ ὁ ἀνήρ ὄργανον οὕτως ἔχω κατασκευή , ὡς εὐπειθής εἰμί πρός ὁ ἐνέργεια . εἰ δέ καί μέγας τις εἰμί ὑπεροχή καί πολύς ὁ ὁ γυνή ὄργανον ὑπάρχω μαλακός , αὐτός δή οὗτος μικρός ἄν ἐργάζομαι ὁ σφυγμός . ἔνθα μέν γάρ οὐδείς εἰμί ὁ βαρύνω , ἤ θλίβω , ἤ στενοχωρέω , ἐνταῦθα ὁ μαλακός ὄργανον ἐπιτήδειος εἰς μέγεθος διαστολεύς , ἔνθα δέ , ὡς ἔμπροσθεν ἐπί ὁ γυναικεῖος ἕξις λέγω , ὁ θλίβω καί βαρύνω καί στενοχωρέω πολύς , ἐνταῦθα ὁ μαλακός ὄργανον ἀφυής εἰς ὁ διαστολή , ὡς ἄν ῥᾴδιος ὑπό πᾶς ὁ λυπέω νικάω . ὅτι μέντοι οὗτος πᾶς περί ὁ ἀγαθός μέν κατασκευάζω σῶμα , οἰκεῖος δέ ὁ κατασκευή διαιτάω λέγω , δῆλος μέν ἐͅκ ὅς ἤδη προλέγω · ὁ μέντοι σύμπας καί τέλειος ὑπέρ αὐτός λόγος ὁ μετά ἀπόδειξις περαίνω ἐν ὁ δεύτερος περί ὁ ὁ σφυγμός διάγνωσις γράφω . ὥστε κᾀκ̈́εινος ὁ πραγματεία ἀναγνωστέον εἰμί ὁ ὀρθός μέλλω μεθίημι ὁ περί ὁ σφυγμός . καί μέντοι καί περί ὁ ταχύς σφυγμός διά ὁ τρίτος ὁ ὑπόμνημα ἐκεῖνος ἀποδείκνυμι , πηλίκος ἁμαρτάνω ὁ πολύς ὁ ἰατρός εἰς ὁ διάγνωσις αὐτός βραχυχρόνιος εὐθύς καί ταχύς εἰμί νομίζω . ἀμέλει καί ὁ ὁ γυνή σφυγμός , ἕνεκα γάρ τοι ὁ νῦν πρόκειμαι μνημονεύω ὁ ἐν ἐκεῖνος ἀποδείκνυμι , ἱκανός ταχύς εἰμί νομίζω . ὁ δέ εἰμί μέν ταχύς , οὐ μήν ἀξιόλογος γε τις καί μέγας διαφοράω ὁ ὁ ἄρσην ὑπερέχω . ὁ μέν οὖν ἀληθής οὗτος καί γράφω καλός ὁ εἰσάγω , βραχύς βραδύς ὁ ὁ ἀνήρ εἰμί σφυγμός ὁ ὁ γυνή , οὐ μήν ὁ γε αἰτία πρόσκειμαι , καθά οὐδέ ἄλλος τις ὁ ἐκεῖ γράφω . ἀλλά νῦν λέγω . ὅσος μέν ἐπί ὁ καί ὁ δύναμις ἄρρωστος εἰμί καί ὁ θερμασία ἐλαχύς ὁ ὁ γυνή , χρή καί ὁ σφυγμός εἰμί βραδύς , ἀμφότερος γάρ ὁ λέγω αἴτιος οἰκεῖος ὁ τοιοῦτος δείκνυμι . ἀλλά ἐπεί πολύς μικρός εἰμί καί διά οὗτος καί ὁ ὁ χρεία οὐ ἱκανός πληρόω , προστίθημι ὅσος δύναμαι ὁ τάχος . οὗτος γάρ ὁ πρῶτος λόγος δείκνυμι ἀναγκαῖος ὑπάρχω , καί ὅστις οὐ μιμνῄσκω ὁ ἐν ἐκεῖνος γράφω , μάτην καί οὗτος ἐντυγχάνω . εἰ μέν οὖν ὁ προσέρχομαι ὁ τάχος τοσοῦτος εἰμί ὡς αὔταρκος ἅπας ὁ χρεία πληρόω , οὐδείς ἄν δέω πυκνότης · ἐπεί δέ πολύς μέν ἀπολείπω ὁ χρεία ὁ ἐνέργεια διά ὁ μικρότης ὁ διαστολεύς , βραχύς δέ ἐπωφελέω διά ὁ τάχος , ἀναγκαῖος ἤδη πυκνός ἀξιόλογος γίγνομαι ὁ σφυγμός . καί γάρ καί οὗτος διά ὁ πρῶτος δείκνυμι λόγος . γυνή μέν οὖν ἀνήρ οὕτως διαφέρω ὁ σφυγμός , ὁ δέ ἄρσην βρέφος ὁ θῆλυς ἀνάλογος μέν , οὐ μήν πάντῃ γε ὡσαύτως , ἀλλά ὡς ἔμπροσθεν λέγω . ﻿ ἅπλος γάρ μέγας καί σφοδρός καί ἀραῖος , οὐκέτι δέ καί πολύς ὁ σφυγμός ἔχω ὁ ἔρρω ὁ θῆλυς . περί μέν δή οὗτος ἀρκέω καί οὗτος . μεταβαίνω δέ ἐπί ὁ ἑξῆς ῥῆσις περί ὁ κατά ὁ κρᾶσις διαφορά διδάσκω .