galenus.de-causis-pulsuum-libri-iv 4.20
Ὁ τῶν συναγχικῶν σφυγμὸς τάσιν μέν τινα παραπλησίαν ἔχει τῷ σπασμώδει , μέγας δ’ ἐστὶ καὶ κυματώδης , ὡς ὁ τῶν περιπνευμονικῶν , καὶ ὁπότερον ἄν ἐν αὐτῷ μεγάλως ἐπικρατῇ , κατ’ ἐκεῖνο χρὴ προσδοκᾷν τὴν μετάπτωσιν . εἰ μὲν τὸ περιπνευμονικὸν εἶδος ἐπικρατήσειεν , εἰς περιπνευμονίαν · εἰ δ’ αὖ τὸ σπασμῶδες , εἰς σπασμὸν ἡ συνάγχη τελευτήσει . ὅσοι δ’ ἂν ἐξ αὐτῶν ἰσχυρῶς πνίγωνται , μικρὸς τούτοις καὶ ἀραιὸς ὁ σφυγμὸς γίνεται · τελευτώντων δὲ ἤδη πυκνὸς καὶ ἀνώμαλος . Πάσῃ μὲν φλεγμονῇ τὴν ἀρχὴν εἰς συμπάθειαν ἀγούσῃ κοινὸν σύμπτωμα τείνειν τὸν σφυγμόν . ἀλλὰ μᾶλλον τοῦτο δρῶσιν αἵ τε τῶν νευρωδῶν σωμάτων καὶ ὅσα πλησίον εἰσὶ τῆς ἀρχῆς . ταῦτά τοι καὶ ὁ τῶν συναγχικῶν σφυγμὸς οὐκ ἂν ἄνευ μὲν τάσεως , ἀλλ’ ἤτοι πλέον ἢ ἧττον αὐτῆς μετέχει . γίνεται γὰρ τοῦτο διά τε τὸν ἐπιῤῥέοντα χυμὸν , ἢ χολωδέστερον , ἢ φλεγματικώτερον ὑπάρχοντα , καὶ διὰ τὶν τῶν ὀργάνων αὐτῶν τῶν ἐν τῷ τραχήλῳ διαφοράν . τὰ μὲν γὰρ νευρωδέστερά τε καὶ συντονώτερα τείνει μᾶλλον τὸν σφυγμόν · ὅσα δὲ σαρκώδη τε καὶ χαῦνα , κυματωδέστερον ἀπεργάζεται ταῦτα . τὰ δ’ ἄλλα τῆς λέξεως δῆλα , πλὴν τοῦ κατὰ τὸ τέλος εἰρημένου , τοῦ μικρὸν μὲν καὶ ἀραιὸν γίνεσθαι τοῖς πνιγομένοις ἐξ αὐτῶν τὸν σφυγμὸν , ἐπὶ τελευτῇ δὲ πυκνὸν καὶ ἀνώμαλον . ἔχει γὰρ οὕτως . ἐν μὲν ταῖς ἀρχαῖς τοῦ πνίγεσθαι μικρότεραι καὶ ἀραιότεραι τῶν ἀρτηριῶν αἱ διαστολαὶ γίνονται , τῆς τε δυνάμεως ἀῤῥωστούσης ἤδη , καὶ τῆς χρείας μειουμένης . ἐφεξῆς δ’ ὅταν ἤδη πλησίον ὦσι θανάτου , πειρᾶται ἡ δύναμις ἐπισπᾶσθαι συνεχέστερον , ὡς ἂν καὶ τῆς οὐσίας ἤδη τοῦ ψυχικοῦ πνεύματος ἐλλειπούσης . ἀῤῥωστοῦσα δὲ μικρὰς μὲν ἐξ ἀνάγκης ἐργάζεται τὰς διαστολάς · ὅτι δὲ μικρὰς , διὰ τοῦτο καὶ πυκνάς . εἴρηται γὰρ ὑπὲρ τούτου ἔμπροσθεν . εἶτ’ ἐξαίφνης ὡσπερεὶ πεδηθεῖσα , πολλάκις μὲν ἔστη , πολλάκις δ’ ἐμέλησε στῆναι . τούτων δὲ τὸ μὲν ἕτερον διαλείποντα , τὸ δ’ ἕτερον ἀραιὸν ἐργάζεται τὸν σφυγμόν · ἄμφω δ’ ἀνώμαλον ἐν τῇ κατὰ τοῦτο τὸ γένος διαφορᾷ .
Lemmas: ὁ ὁ συναγχικός σφυγμός τάσις μέν τις παραπλήσιος ἔχω ὁ σπασμώδης , μέγας δέ εἰμί καί κυματώδης , ὡς ὁ ὁ περιπνευμονικός , καί ὁπότερος ἄν ἐν αὐτός μέγας ἐπικρατέω , κατά ἐκεῖνος χρή προσδοκάω ὁ μετάπτωσις . εἰ μέν ὁ περιπνευμονικός εἶδος ἐπικρατέω , εἰς περιπνευμονία · εἰ δέ αὖ ὁ σπασμώδης , εἰς σπασμός ὁ συνάγχη τελευτάω . ὅσος δέ ἄν ἐκ αὐτός ἰσχυρός πνίγω , μικρός οὗτος καί ἀραιός ὁ σφυγμός γίγνομαι · τελευτάω δέ ἤδη πυκνός καί ἀνώμαλος . πᾶς μέν φλεγμονή ὁ ἀρχή εἰς συμπάθεια ἄγω κοινός σύμπτωμα τείνω ὁ σφυγμός . ἀλλά μάλα οὗτος δράω ὁ τε ὁ νευρώδης σῶμα καί ὅσος πλησίον εἰμί ὁ ἀρχή . οὗτος τοι καί ὁ ὁ συναγχικός σφυγμός οὐ ἄν ἄνευ μέν τάσις , ἀλλά ἤτοι πολύς ἤ ἥσσων αὐτός μετέχω . γίγνομαι γάρ οὗτος διά τε ὁ ἐπιρρέω χυμός , ἤ χολώδης , ἤ φλεγματικός ὑπάρχω , καί διά σύ ὁ ὄργανον αὐτός ὁ ἐν ὁ τράχηλος διαφορά . ὁ μέν γάρ νευρώδης τε καί σύντονος τείνω μάλα ὁ σφυγμός · ὅσος δέ σαρκώδης τε καί χαῦνος , κυματώδης ἀπεργάζομαι οὗτος . ὁ δέ ἄλλος ὁ λέξις δῆλος , πλήν ὁ κατά ὁ τέλος λέγω , ὁ μικρός μέν καί ἀραιός γίγνομαι ὁ πνίγω ἐκ αὐτός ὁ σφυγμός , ἐπί τελευτή δέ πυκνός καί ἀνώμαλος . ἔχω γάρ οὕτως . ἐν μέν ὁ ἀρχή ὁ πνίγω μικρός καί ἀραῖος ὁ ἀρτηρία ὁ διαστολή γίγνομαι , ὁ τε δύναμις ἀρρωστέω ἤδη , καί ὁ χρεία μειόω . ἐφεξῆς δέ ὅταν ἤδη πλησίον εἰμί θάνατος , πειράω ὁ δύναμις ἐπισπάω συνεχής , ὡς ἄν καί ὁ οὐσία ἤδη ὁ ψυχικός πνεῦμα ἐλλείπω . ἀρρωστέω δέ μικρός μέν ἐκ ἀνάγκη ἐργάζομαι ὁ διαστολή · ὅτι δέ μικρός , διά οὗτος καί πυκνός . λέγω γάρ ὑπέρ οὗτος ἔμπροσθεν . εἶτα ἐξαίφνης ὡσπερεί πεδάω , πολλάκις μέν ἵστημι , πολλάκις δέ μέλω ἵστημι . οὗτος δέ ὁ μέν ἕτερος διαλείπω , ὁ δέ ἕτερος ἀραιός ἐργάζομαι ὁ σφυγμός · ἄμφω δέ ἀνώμαλος ἐν ὁ κατά οὗτος ὁ γένος διαφορά .