galenus.de-causis-morborum-liber 3
Τοῦ μὲν δὴ θερμοῦ νοσήματος ἐν τῷ καθόλου τὰς αἰτίας εἴπομεν , ἐπὶ δὲ τὸ ψυχρὸν ἤδη μεταβῶμεν . εἰσὶ δὲ καὶ αἱ τοῦδε πλείους τὸν ἀριθμὸν αἰτίαι , οἷον ὁμιλίαι τῶν ψυχόντων , καὶ τῶν ἐσθιομένων καὶ πινομένων τό ﻿ τε ποσὸν καὶ τὸ ποιὸν , καὶ στέγνωσίς τε καὶ μάνωσις , κᾀπὶ τούτοις ἀργία τε καὶ κίνησις ἄμετρος . αὗται γὰρ οὖν δὴ καὶ αὐτὸ τὸ πῦρ σβεννύουσιν αἱ προφάσεις . ἄνθρακι μὲν γὰρ σμικρῷ χιόνα πολλὴν , ἢ κρύσταλλον ἐπιθεὶς , ἢ ὕδωρ ψυχρὸν ἐπιχέας , σβέσεις παραχρῆμα . κᾂν εἰ τὸ περιέχον εἴη ἄκρως ψυχρὸν , οἷον μάλιστα περὶ τὸν Ἴστρον χειμῶνος , οὐ μόνον λύχνον ὑπαίθριον ὄψει σβεννύμενον εὐθὺς , ἀλλὰ καὶ πᾶν ἄλλο ὀλίγον πῦρ . οὕτω μὲν ὑπὸ τῆς τῶν ἄγαν ψυχρῶν ὁμιλίας νικᾶται τὸ πῦρ · ὑπὸ δὲ τῆς τῶν τρέφειν αὐτὸ φύσιν ἐχόντων ὑπερβολῆς , ἢ ἐνδείας , ἢ μὴ προσηκούσης ποιότητος ὡδί πως βλάπτεται . ξύλα μὲν ἀθρόα καὶ πολλὰ σωρεύσας ἐπὶ σμικρᾶς φλογὸς ἀποπνίξεις αὐτὴν ὑπερβολῇ ποσότητος ἀμέτρου , μὴ παρέχων δὲ ὅλως ἢ παντάπασιν ὀλίγα , μαραινομένην ὄψει δι’ ἔνδειαν , ἢ ὀλιγότητα τροφῆς . οὕτω δέ που καὶ τὴν λυχνιαίαν φλόγα θεώμεθα μειουμένην τε καὶ κινδυνεύουσαν σβεσθῆναι ταῖς ἀμετρίαις τῆς οἰκείας τροφῆς . εἴτε γὰρ μὴ παρέχῃς αὐτῇ τοὔλαιον δαψιλὲς , εἴτε ἀθρόως καταχέοις , πάμπολυ λυπήσεις ἑκατέρως · εἰ δὲ καὶ παρέχεις μὲν ἄφθονον αὐτῇ τὴν ὕλην , ἀλλ’ ἤτοι μηδ’ ὅλως καίεσθαι πεφυκυῖαν , ἢ σὺν πολλῷ καμάτῳ , καὶ ταύτην εὐθέως ἐλάττονα ποιήσεις τὴν φλόγα , καθάπερ εἰ καὶ τοὔλαιον ἀναμίξας ὕδατι καταχέεις τοῦ πυρός . καὶ μὲν δὴ καὶ στεγνώσας τὸ περιέχον τὴν φλόγα καὶ μανώσας ἀμέτρως , ὄψει καὶ οὕτως ἐλάττονά τε γιγνομένην ἐν τάχει καὶ κινδυνεύουσαν σβεσθῆναι . στεγνοῦται μὲν οὖν εἰ σικύαν ἰατρικὴν , ἢ πνιγέαν περιθείης , ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον · οὕτω δὲ καὶ τῶν καμίνων εἰ τὰς ὀπὰς ἐμφράξαις . εἰ δὲ ἐν ἡλίῳ πολλῷ καὶ θερινῷ καὶ προσηλίῳ χωρίῳ καταθείης , ἢ μείζονα παραθείης ἑτέραν φλόγα , θεάσῃ καὶ τότε τὴν ἐλάττω μαραινομένην ἐκ τοῦ μανοῦσθαί τε καὶ διαφορεῖσθαι σφοδρῶς ὑπὸ τῆς ἔξωθεν φλογὸς ἰσχυροτέρας ὑπαρχούσης . ὅτι δὲ καὶ ῥιπίζων αὐτὴν , ὅπερ ἐστὶ κινῶν , αὐξήσεις μὲν , εἰ μεμετρημένως αὐτὸ ποιήσεις , ἀμέτρως δὲ ῥιπίσας διαλύσεις τε καὶ σκεδάσεις , οὐδὲ τοῦτο ἄδηλον . οὕτω γοῦν καὶ οἱ ἄνεμοι κατὰ τὸ μέγεθος ἀεὶ τῆς φλογὸς ἐθέλουσιν ὑπάρχειν , εἴ τι μέλλοιεν ὀνήσειν αὐτήν · οἱ δὲ μείζους ἢ κατ’ ἐκείνην σκεδαννύουσιν , οὐ ῥιπίζουσιν . κᾀν τῷδε δῆλον ὡς δεῖται μὲν τῆς ἐπικτήτου κινήσεως ἡ φλὸξ πρὸς αὔξησιν , οὐ μὴν ἀμέτρου γε ταύτης . ἀῤῥωστεῖ μὲν γὰρ οὐδ’ ὅλως ῥιπιζομένη , σκεδάννυται δὲ καὶ διαφορεῖται πρὸς τῆς ἔξωθεν κινήσεως ἐπιπιπτούσης . κατὰ μὲν δὴ τὸ πρῶτον εἶδος τῆς αἰτίας ὑπὸ παντὸς τοῦ προσπίπτοντος ἔξωθεν ψυχροῦ , τοῦ μὲν κατὰ τὴν θίξιν μόνον , τοῦ δὲ κατὰ τὴν δύναμιν ἔσται τι νόσημα ψυχρόν . οὕτως ἐν ὕδατι ψυχρῷ νηξάμενός τις ἐβλάβη , καὶ κακῶς λουσάμενος , καὶ διὰ κρύους ὁδοιπορήσας . ἐνίους δὲ καὶ ἀποθανόντας οἶδα πρὶν οἴκαδε παραγενέσθαι . κατὰ δὲ τὸ δεύτερον ἢ ἀπόπληκτος , ἢ ἐπίληπτος , ἢ κίνησιν ἢ αἴσθησιν βεβλαμμένος , ἤ πως ἄλλως κατεψυγμένος ἐξ οἰνοφλυγίας τις ἐγένετο . καί τοί γε αὔξει τὴν ἔμφυτον θερμασίαν ὁ σύμμετρος οἶνος , ὡς ἂν οἰκειοτάτη τροφή . καὶ μὲν δὴ καὶ ἡ τῶν χρηστοτάτων τε καὶ τροφιμωτάτων τῷ ζώῳ σιτίων ἄμετρος προσφορὰ νοσημάτων ψυχρῶν αἰτία γίγνεται . ὅσα δὲ ψυχρότερα φύσει τῶν ἐσθιομένων ἢ πινομένων , καὶ ταῦτα ψυχρῶν νοσημάτων αἴτια . τῶν τοιούτων δέ ἐστι καὶ μήκων καὶ μανδραγόρα καὶ ὑοσκύαμος καὶ κώνειον , ἃ δὴ καὶ κτείνει τῷ σφοδρῷ τῆς ψύξεως . ἡ δέ γε στέγνωσις ἡ ἐσχάτη , τρίτον γὰρ δὴ τοῦτο νοσημάτων ψυχρῶν αἴτιον ἐτιθέμεθα , κάρους τε καὶ κώματα καὶ ἀποπληξίας ἐργάζεται · καὶ τοῦτο ἔστι τὸ πρὸς Ἱπποκράτους λεγόμενον , ὡς τῷ ἐξαίφνης ἄφωνον γενέσθαι , φλεβῶν ἀπολήψιες τὸ σῶμα λυπέουσιν , ὀνομάζει μὲν γὰρ ὁμοίως τοῖς ἄλλοις παλαιοῖς τὰ δύο γένη τῶν ἐναίμων ἀγγείων φλέβας , οὐχ ὥσπερ οἱ νεώτεροι τὸ ἕτερον μόνον τὸ μὴ σφύζον . ἐπειδὰν δὲ ἀποληφθῶσιν αἱ κατὰ τὸ ζῶον ἀρτηρίαι , τοῦτ’ ἔστιν οὕτω πληρωθῶσιν αἵματος , ὡς μηδεμίαν ἔτι κενὴν ἀπολείπεσθαι χώραν ἐν αὐταῖς , εἰς ἣν ἐν τῷ διαστέλλεσθαι τὸν ἔξωθεν ἀέρα ἐπισπᾷν δυνήσονται , καταπνίγεται μὲν ἐν τῷδε καὶ ἔμφυτον θερμὸν , ἀκίνητοι δὲ καὶ ἀναίσθητοι διὰ ταχέων οἱ οὕτω παθόντες ὅλῳ τῷ σώματι γίγνονται . δέδεικται γὰρ οὖν καὶ τοῦθ’ ἡμῖν ἐν μὲν τῷ περὶ χρείας σφυγμῶν , ὡς ὑπὲρ τοῦ φυλάττεσθαι σύμμετρον ἐν ἅπασι τοῖς μέρεσι τοῦ ζώου τὸ κατὰ φύσιν θερμὸν αἱ ἀρτηρίαι σφύζουσιν · ἐν δὲ τῷ περὶ χρείας ἀναπνοῆς , ὅτι καὶ ἥδε τὴν ἐν τῇ καρδίᾳ θερμότητα φυλάττει σύμμετρον . ὥσπερ οὖν εἰ τὰς ἐκτὸς ταύτας φλόγας ἀποστερήσαις τῆς πρὸς τὸ περιέχον κοινωνίας , ἢ πνιγέαν περιθεὶς αὐταῖς , ἢ σικύαν , ἤ τι τοιοῦτο ἄλλο , διαφθερεῖς παραχρῆμα , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον , εἰ καὶ τὴν ἐν τοῖς ζώοις θερμότητα καθείρξαις τε καὶ κατακλείσαις , ὡς μηδαμῆ κοινωνεῖν τῷ πέριξ ἀέρι , διαφθερεῖς ἐν τάχει . ἡ μὲν οὖν ἐν τῇ καρδίᾳ θερμασία διὰ τοῦ τῆς φάρυγγος πόρου κοινωνεῖ τῷ περιέχοντι , καὶ εἰ τοῦτον στεγνώσαις , καταπνίξεις τε αὐτὴν αὐτίκα καὶ διαφθερεῖς τὸ ζῶον . ἡ δ’ ἐν ταῖς καθ’ ὅλον τὸν ὄγκον τοῦ σώματος ἀρτηρίαις θερμασία διά τε τῆς καρδίας αὐτῆς , καθ’ ὃ κοινωνεῖ τῇ φάρυγγι , καὶ διὰ παντὸς τοῦ δέρματος ἐς τὸ περιέχον ἀναπνεῖ , ῥιπιζομένη μὲν ἐν ταῖς διαστολαῖς , ἀποχέουσα δὲ τὸ αἰθαλῶδες ἐν ταῖς συστολαῖς , ὑφ’ ὧν ἀμφοτέρων ἡ κατὰ φύσιν αὐτῆς συμμετρία διασώζεται . καὶ δὴ καὶ στεγνωθεισῶν τῶν ﻿ ἀρτηριῶν ἤτοι , καθάπερ ὀλίγον ἔμπροσθεν ἔφαμεν , ὑπὸ πλήθους αἵματος , ἢ τινῶν ἐμφραγμάτων ἐν τοῖς στόμασιν αὐτῶν γενομένων , ὡς μηδαμῆ διαπνεῖσθαι , σβεσθῆναι μὲν ἀνάγκη τὸ θερμὸν , νεκρωθῆναι δὲ τὸ διατεθὲν οὕτω σῶμα . μετρίας μέντοι τῆς στεγνώσεως γενομένης , οὐκ ἔτι ἐξ ἀνάγκης συστήσεται πάθημα τοιοῦτον περὶ τὴν ἔμφυτον θερμασίαν . ἀλλ’ εἰ μὲν οἷον αἰθαλῶδές τι καὶ καπνῶδες εἴη , τηνικαῦτα τὸ κατὰ τὸ τοῦ ζώου σῶμα περίττωμα γενόμενον ἕτερον ἔσται πάθημα τῆς ἐμφύτου θερμασίας · εἰ δ’ ἀτμίζον ᾖ μόνον ἡδὺ καὶ χρηστὸν , ἕτερον . ἑκάτερον δ’ αὐτῶν διττὸν , ὡδί πως διαφέρον . ὅταν γὰρ αἷμα χρηστὸν ἀκριβῶς ᾖ κατὰ τὸ σῶμα , μηδενὶ περιττώματι μοχθηρῷ τεθολωμένον , ἀτμὸς ἐξ αὐτοῦ θερμαινομένου χρηστὸς ἐγείρεται , μηδὲν ἐπιφερόμενος ἅμ’ ἑαυτῷ πυρῶδες ἢ δριμύ . τὸ μὲν δὴ τοιοῦτον σῶμα μετρίως στεγνωθὲν ἢ πληθωρικὸν ἐν τάχει γένοιτ’ ἂν , ἢ θερμότερον τοῦ κατὰ φύσιν · ἀταλαιπώρως μὲν διαιτωμένοις πληθωρικὸν , ἔνδον μενόντων ὧν ἐχρῆν πονουμένων ἐκκενοῦσθαι · διαπονοῦσι δὲ θερμότερον , ὡς ἂν ἐκ μὲν τῆς κινήσεως αὐξανομένης τῆς ἐμφύτου θερμασίας , μὴ διαπνεομένης δὲ τῷ πεπυκνῶσθαι τὸ σῶμα . κατὰ δὲ τὸ καπνῶδες ὑποτρέφον περίττωμα σῶμα στεγνωθὲν ἤτοι πυρετὸς ἐξαφθήσεται , κατακλεισθείσης ἔνδον τῆς λιγνυώδους ἀναθυμιάσεως , ἢ καταπνιγήσεται καὶ σβεσθήσεται τὸ ἔμφυτον θερμόν . ἑκάτερον δ’ αὐτῶν ἀκολουθήσει τῷ τε πλήθει τοῦ περιττώματος καὶ τῷ ποσῷ τῆς στεγνώσεως . εἰ μὲν γὰρ τὸ καπνῶδες περίττωμα τὸ δεόμενον τῆς κενώσεως εἴη πάμπολυ καὶ ἡ στέγνωσις σφοδρὰ , κίνδυνος ἀποσβεσθῆναι καταπνιγεῖσαν ὑπὸ τοῦ περιττώματος τὴν ἔμφυτον θερμασίαν · εἰ δ’ ὀλίγον τε εἴη τὸ περίττωμα καὶ ἡ στέγνωσις βραχεῖα , πυρετὸς ἀναφθήσεται . δῆλον οὖν ὡς καὶ τὰς φυσικὰς ἐπίστασθαι χρὴ καὶ τὰς ἐπικτήτους διαθέσεις τοῦ σώματος , ἐν αἷς ἤτοι λιγνυῶδες , ἢ καπνῶδες , ἢ ἀτμῶδές ἐστι τὸ διαπνεόμενον . ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἐν τῇ τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου λεχθήσεται πραγματείᾳ · νυνὶ δὲ ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανίωμεν . ὥσπερ γὰρ ἡ στέγνωσις ψύξεως αἰτία πολλάκις γίγνεται καθ’ ὃν εἴρηται τρόπον , οὕτω καὶ ἡ μάνωσις , ὅταν ἐπιπλέον ἢ προσῆκε διαφορήσῃ τε καὶ σκεδάσῃ τὸ ἔμφυτον θερμὸν , ψυχρότερον ἀπεργάζεται τὸ σῶμα . γίγνεται δὲ ταῦτα καὶ καθ’ ὅλον μὲν τὸ ζῶον , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ καθ’ ἕκαστον μόριον ὡσαύτως , ἤτοι στεγνούμενον , ἢ μανούμενον . εἰ γὰρ ἥν περ ὅλον ἔσχε τὸ σῶμα διάθεσιν ἐπὶ ταῖς ἐμφράξεσί τε καὶ πληρώσεσι τῶν ἀρτηριῶν , ταύτην σχοίη τὸ μόριον ὑπὸ τῶν ἐν αὐτῷ μόνων πεπονθυιῶν ἀρτηριῶν , ἀνάγκη δήπου καὶ νοσῆσαι παραπλησίως αὐτῷ . καὶ μὲν δὴ καὶ τὰ προσπίπτοντα ἔξωθεν αὐτῷ φάρμακά τε καὶ ὕδατα φαρμακώδη καὶ ψυχρὰ καὶ αὐτὸ τὸ περιέχον ἤτοι στέγνωσιν , ἢ μάνωσιν ἄμετρον ἐναπεργάζεσθαι δυνήσεται τῷ μορίῳ . καί τινες βίαιοι δεσμοὶ ποτὲ μὲν αὐτῷ τῷ μέρει , ποτὲ δὲ τοῖς ὑπερκειμένοις περιτιθέμενοι νεκρώσουσί τε καὶ καταψύξουσιν αὐτὸ , τῆς πρὸς τὴν ἀρχὴν τοῦ ζώου κοινωνίας στερήσαντες , ἐξ ἧς αὐτῷ καὶ ἡ σύμφυτος ἐπέῤῥει θερμασία καὶ ἡ κινοῦσα τὰς ἀρτηρίας δύναμις ἐχορηγεῖτο .
Lemmas: ὁ μέν δή θερμός νόσημα ἐν ὁ καθόλου ὁ αἰτία λέγω , ἐπί δέ ὁ ψυχρός ἤδη μεταβαίνω . εἰμί δέ καί ὁ ὅδε πολύς ὁ ἀριθμός αἰτία , οἷος ὁμιλία ὁ ψύχω , καί ὁ εἰσθέω καί πίνω ὁ ﻿ τε ποσός καί ὁ ποιός , καί στέγνωσις τε καί μάνωσις , εἰͅπί οὗτος ἀργία τε καί κίνησις ἄμετρος . οὗτος γάρ οὖν δή καί αὐτός ὁ πῦρ σβέννυμι ὁ πρόφασις . ἄνθραξ μέν γάρ μικρός χιών πολύς , ἤ κρύσταλλος ἐπιτίθημι , ἤ ὕδωρ ψυχρός ἐπιχέω , σβέννυμι παραχρῆμα . ᾄν εἰ ὁ περιέχω εἰμί ἄκρος ψυχρός , οἷος μάλα περί ὁ Ἴστρος χειμών , οὐ μόνος λύχνος ὑπαίθριος ὁράω σβέννυμι εὐθύς , ἀλλά καί πᾶς ἄλλος ὀλίγος πῦρ . οὕτως μέν ὑπό ὁ ὁ ἄγαν ψυχρός ὁμιλία νικάω ὁ πῦρ · ὑπό δέ ὁ ὁ τρέφω αὐτός φύσις ἔχω ὑπερβολή , ἤ ἔνδεια , ἤ μή προσήκω ποιότης ὡδί πως βλάπτω . ξύλον μέν ἀθρόος καί πολύς σωρεύω ἐπί μικρός φλόξ ἀποπνίγω αὐτός ὑπερβολή ποσότης ἄμετρος , μή παρέχω δέ ὅλος ἤ παντάπασι ὀλίγος , μαραίνω ὁράω διά ἔνδεια , ἤ ὀλιγότης τροφή . οὕτως δέ που καί ὁ λυχνιαῖος φλόξ θεάομαι μειόω τε καί κινδυνεύω σβέννυμι ὁ ἀμετρία ὁ οἰκεῖος τροφή . εἴτε γάρ μή παρέχω αὐτός ἔλαιον δαψιλής , εἴτε ἀθρόος κατηχέω , πάμπολυς λυπέω ἑκάτερος · εἰ δέ καί παρέχω μέν ἄφθονος αὐτός ὁ ὕλη , ἀλλά ἤτοι μηδέ ὅλος καίω φύω , ἤ σύν πολύς κάματος , καί οὗτος εὐθύς ἐλαχύς ποιέω ὁ φλόξ , καθά εἰ καί ἔλαιον ἀναμίσγω ὕδωρ κατηχέω ὁ πῦρ . καί μέν δή καί στεγνόω ὁ περιέχω ὁ φλόξ καί μανόω ἄμετρος , ὁράω καί οὕτως ἐλαχύς τε γίγνομαι ἐν τάχος καί κινδυνεύω σβέννυμι . στεγνόω μέν οὖν εἰ σικύα ἰατρικός , ἤ πνιγέα περιτίθημι , ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος · οὕτως δέ καί ὁ κάμινος εἰ ὁ ὀπή ἐμφράσσω . εἰ δέ ἐν ἥλιος πολύς καί θερινός καί προσήλιος χωρίον κατατίθημι , ἤ μέγας παρατίθημι ἕτερος φλόξ , θεάομαι καί τότε ὁ ἐλαχύς μαραίνω ἐκ ὁ μανόω τε καί διαφορέω σφοδρός ὑπό ὁ ἔξωθεν φλόξ ἰσχυρός ὑπάρχω . ὅτι δέ καί ῥιπίζω αὐτός , ὅς εἰμί κινέω , αὐξάνω μέν , εἰ μεμετρημένως αὐτός ποιέω , ἄμετρος δέ ῥιπίζω διαλύω τε καί σκεδάννυμι , οὐδέ οὗτος ἄδηλος . οὕτως γοῦν καί ὁ ἄνεμος κατά ὁ μέγεθος ἀεί ὁ φλόξ ἐθέλω ὑπάρχω , εἰ τις μέλλω ὀνίνημι αὐτός · ὁ δέ μέγας ἤ κατά ἐκεῖνος σκεδάννυμι , οὐ ῥιπίζω . εἰͅν ὅδε δῆλος ὡς δέω μέν ὁ ἐπίκτητος κίνησις ὁ φλόξ πρός αὔξησις , οὐ μήν ἄμετρος γε οὗτος . ἀρρωστέω μέν γάρ οὐδέ ὅλος ῥιπίζω , σκεδάννυμι δέ καί διαφορέω πρός ὁ ἔξωθεν κίνησις ἐπιπίπτω . κατά μέν δή ὁ πρῶτος εἶδος ὁ αἰτία ὑπό πᾶς ὁ προσπίπτω ἔξωθεν ψυχρός , ὁ μέν κατά ὁ θίξις μόνος , ὁ δέ κατά ὁ δύναμις εἰμί τις νόσημα ψυχρός . οὕτως ἐν ὕδωρ ψυχρός νήχω τις βλάπτω , καί κακός λούω , καί διά κρύος ὁδοιπορέω . ἔνιοι δέ καί ἀποθνῄσκω οἶδα πρίν οἴκαδε παραγίγνομαι . κατά δέ ὁ δεύτερος ἤ ἀπόπληκτος , ἤ ἐπίληπτος , ἤ κίνησις ἤ αἴσθησις βλάπτω , ἤ πως ἄλλος καταψύχω ἐκ οἰνοφλυγία τις γίγνομαι . καί τοι γε αὐξάνω ὁ ἔμφυτος θερμασία ὁ σύμμετρος οἶνος , ὡς ἄν οἰκεῖος τροφή . καί μέν δή καί ὁ ὁ χρηστός τε καί τρόφιμος ὁ ζῷον σιτίον ἄμετρος προσφορά νόσημα ψυχρός αἰτία γίγνομαι . ὅσος δέ ψυχρός φύσις ὁ ἐσθίω ἤ πίνω , καί οὗτος ψυχρός νόσημα αἴτιος . ὁ τοιοῦτος δέ εἰμί καί μήκων καί μανδραγόρας καί ὑοσκύαμος καί κώνειον , ὅς δή καί κτείνω ὁ σφοδρός ὁ ψῦξις . ὁ δέ γε στέγνωσις ὁ ἔσχατος , τρίτος γάρ δή οὗτος νόσημα ψυχρός αἴτιος τίθημι , κάρος τε καί κῶμα καί ἀποπληξία ἐργάζομαι · καί οὗτος εἰμί ὁ πρός Ἱπποκράτης λέγω , ὡς ὁ ἐξαίφνης ἄφωνος γίγνομαι , φλέψ ἀπόληψις ὁ σῶμα λυπέω , ὀνομάζω μέν γάρ ὅμοιος ὁ ἄλλος παλαιός ὁ δύο γένος ὁ ἔναιμος ἀγγεῖον φλέψ , οὐ ὥσπερ ὁ νέος ὁ ἕτερος μόνος ὁ μή σφύζω . ἐπειδάν δέ ἀπολαμβάνω ὁ κατά ὁ ζῷον ἀρτηρία , οὗτος εἰμί οὕτως πληρόω αἷμα , ὡς μηδείς ἔτι κενός ἀπολείπω χώρα ἐν αὐτός , εἰς ὅς ἐν ὁ διαστέλλω ὁ ἔξωθεν ἀήρ ἐπισπάω δύναμαι , καταπνίγω μέν ἐν ὅδε καί ἔμφυτος θερμός , ἀκίνητος δέ καί ἀναίσθητος διά ταχύς ὁ οὕτως πάσχω ὅλος ὁ σῶμα γίγνομαι . δείκνυμι γάρ οὖν καί οὗτος ἐγώ ἐν μέν ὁ περί χρεία σφυγμός , ὡς ὑπέρ ὁ φυλάσσω σύμμετρος ἐν ἅπας ὁ μέρος ὁ ζῷον ὁ κατά φύσις θερμός ὁ ἀρτηρία σφύζω · ἐν δέ ὁ περί χρεία ἀναπνοή , ὅτι καί ὅδε ὁ ἐν ὁ καρδία θερμότης φυλάσσω σύμμετρος . ὥσπερ οὖν εἰ ὁ ἐκτός οὗτος φλόξ ἀποστερέω ὁ πρός ὁ περιέχω κοινωνία , ἤ πνιγέα περιτίθημι αὐτός , ἤ σικύα , ἤ τις τοιοῦτος ἄλλος , διαφθείρω παραχρῆμα , κατά ὁ αὐτός τρόπος , εἰ καί ὁ ἐν ὁ ζῷον θερμότης κατείργω τε καί κατακλείω , ὡς μηδαμῆ κοινωνέω ὁ πέριξ ἀήρ , διαφθείρω ἐν τάχος . ὁ μέν οὖν ἐν ὁ καρδία θερμασία διά ὁ ὁ φάρυγξ πόρος κοινωνέω ὁ περιέχω , καί εἰ οὗτος στεγνόω , καταπνίγω τε αὐτός αὐτίκα καί διαφθείρω ὁ ζῷον . ὁ δέ ἐν ὁ κατά ὅλος ὁ ὄγκος ὁ σῶμα ἀρτηρία θερμασία διά τε ὁ καρδία αὐτός , κατά ὅς κοινωνέω ὁ φάρυγξ , καί διά πᾶς ὁ δέρμα εἰς ὁ περιέχω ἀναπνέω , ῥιπίζω μέν ἐν ὁ διαστολή , ἀποχέω δέ ὁ αἰθαλώδης ἐν ὁ συστολή , ὑπό ὅς ἀμφότερος ὁ κατά φύσις αὐτός συμμετρία διασῴζω . καί δή καί στεγνόω ὁ ﻿ ἀρτηρία ἤτοι , καθά ὀλίγος ἔμπροσθεν φημί , ὑπό πλῆθος αἷμα , ἤ τις ἔμφραγμα ἐν ὁ στόμα αὐτός γίγνομαι , ὡς μηδαμῆ διαπνέω , σβέννυμι μέν ἀνάγκη ὁ θερμός , νεκρόω δέ ὁ διατίθημι οὕτως σῶμα . μέτριος μέντοι ὁ στέγνωσις γίγνομαι , οὐ ἔτι ἐκ ἀνάγκη συνίστημι πάθημα τοιοῦτος περί ὁ ἔμφυτος θερμασία . ἀλλά εἰ μέν οἷος αἰθαλώδης τις καί καπνώδης εἰμί , τηνικαῦτα ὁ κατά ὁ ὁ ζῷον σῶμα περίσσωμα γίγνομαι ἕτερος εἰμί πάθημα ὁ ἔμφυτος θερμασία · εἰ δέ ἀτμίζω εἰμί μόνος ἡδύς καί χρηστός , ἕτερος . ἑκάτερος δέ αὐτός δισσός , ὡδί πως διαφέρω . ὅταν γάρ αἷμα χρηστός ἀκριβής εἰμί κατά ὁ σῶμα , μηδείς περίσσωμα μοχθηρός θολόω , ἀτμός ἐκ αὐτός θερμαίνω χρηστός ἐγείρω , μηδείς ἐπιφέρω ἅμα ἑαυτοῦ πυρώδης ἤ δριμύς . ὁ μέν δή τοιοῦτος σῶμα μέτριος στεγνόω ἤ πληθωρικός ἐν τάχος γίγνομαι ἄν , ἤ θερμός ὁ κατά φύσις · ἀταλαίπωρος μέν διαιτάω πληθωρικός , ἔνδον μένω ὅς χρή πονέω ἐκκενόω · διαπονέω δέ θερμός , ὡς ἄν ἐκ μέν ὁ κίνησις αὐξάνω ὁ ἔμφυτος θερμασία , μή διαπονέω δέ ὁ πυκνόω ὁ σῶμα . κατά δέ ὁ καπνώδης ὑποτρέφω περίσσωμα σῶμα στεγνόω ἤτοι πυρετός ἐξάπτω , κατακλείω ἔνδον ὁ λιγνυώδης ἀναθυμίασις , ἤ καταπνίγω καί σβέννυμι ὁ ἔμφυτος θερμός . ἑκάτερος δέ αὐτός ἀκολουθέω ὁ τε πλῆθος ὁ περίσσωμα καί ὁ πός ὁ στέγνωσις . εἰ μέν γάρ ὁ καπνώδης περίσσωμα ὁ δέω ὁ κένωσις εἰμί πάμπολυς καί ὁ στέγνωσις σφοδρός , κίνδυνος ἀποσβέννυμι καταπνίγω ὑπό ὁ περίσσωμα ὁ ἔμφυτος θερμασία · εἰ δέ ὀλίγος τε εἰμί ὁ περίσσωμα καί ὁ στέγνωσις βραχύς , πυρετός ἀνάπτω . δῆλος οὖν ὡς καί ὁ φυσικός ἐπίσταμαι χρή καί ὁ ἐπίκτητος διάθεσις ὁ σῶμα , ἐν ὅς ἤτοι λιγνυώδης , ἤ καπνώδης , ἤ ἀτμώδης εἰμί ὁ διαπονέω . ἀλλά οὗτος μέν ἐν ὁ ὁ θεραπευτικός μέθοδος λέγω πραγματεία · νυνί δέ ἐπί ὁ πρόκειμαι ἐπανίημι . ὥσπερ γάρ ὁ στέγνωσις ψῦξις αἰτία πολλάκις γίγνομαι κατά ὅς λέγω τρόπος , οὕτως καί ὁ μάνωσις , ὅταν ἐπιπολύ ἤ προσήκω διαφορέω τε καί σκεδάννυμι ὁ ἔμφυτος θερμός , ψυχρός ἀπεργάζομαι ὁ σῶμα . γίγνομαι δέ οὗτος καί κατά ὅλος μέν ὁ ζῷον , οὐ μήν ἀλλά καί κατά ἕκαστος μόριον ὡσαύτως , ἤτοι στεγνόω , ἤ μανόω . εἰ γάρ ὅς περ ὅλος ἔχω ὁ σῶμα διάθεσις ἐπί ὁ ἔμφραξις τε καί πλήρωσις ὁ ἀρτηρία , οὗτος ἔχω ὁ μόριον ὑπό ὁ ἐν αὐτός μόνος πάσχω ἀρτηρία , ἀνάγκη δήπου καί νοσέω παραπλήσιος αὐτός . καί μέν δή καί ὁ προσπίπτω ἔξωθεν αὐτός φάρμακον τε καί ὕδωρ φαρμακώδης καί ψυχρός καί αὐτός ὁ περιέχω ἤτοι στέγνωσις , ἤ μάνωσις ἄμετρος ἐναπεργάζομαι δύναμαι ὁ μόριον . καί τις βίαιος δεσμός ποτέ μέν αὐτός ὁ μέρος , ποτέ δέ ὁ ὑπέρκειμαι περιτίθημι νεκρόω τε καί καταψύχω αὐτός , ὁ πρός ὁ ἀρχή ὁ ζῷον κοινωνία στερέω , ἐκ ὅς αὐτός καί ὁ σύμφυτος ἐπιρρέω θερμασία καί ὁ κινέω ὁ ἀρτηρία δύναμις χορηγέω .