galenus.de-atra-bile 3
Ὅτι μὲν οὖν οὐ πήγνυται , διώρισται μὲν ἀπὸ τοῦ μέλανος αἵματος , οὐ μὴν ἤδη γε καὶ ἀπὸ τῶν μελάνων ἰδίως ὀνομαζομένων . ἐμεῖταί τε γὰρ καὶ διαχωρεῖται πολλάκις τοιαῦτα , πάμπολυ διαφέροντα τῆς μελαίνης , οὐ τῇ δυνάμει μόνον , ἀλλὰ καὶ ταῖς αἰσθηταῖς ποιότησιν . οὔτε γὰρ στρυφνότητος , οὔτε ὀξύτητος μετέχει σαφῶς ταῦτα , τῆς μελαίνης χολῆς κατά τε τὴν γεῦσιν ἐμφαινούσης τοῖς ἐμοῦσιν αὐτὴν καὶ κατὰ τὴν ὄσφρησιν , οὐκ ἐκείνοις μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἄλλοις . οὐ μὴν οὐδὲ ζυμοῖ τὴν γῆν , ὡς ἐκείνη . ἀλλ’ εἰ καὶ κατὰ τοῦτ’ ἔοικεν ὄξει δριμυτάτῳ , τῷ παχυμερεῖ τῆς οὐσίας ἐναντιώτατα διάκειται , καὶ διὰ τοῦθ’ , οἷς ὁμιλήσειεν ἂν τοῦ σώματος μέρεσιν ἄκρατος , ἑλκοῖ πάντως αὐτὰ διαβιβρώσκουσα . τὸ μὲν γὰρ ὄξος , ἅτε λεπτομερὲς ὂν , διεξέρχεται , τὸ δὲ τῆς μελαίνης χολῆς πάχος , ἕδραν μόνιμον αὐτῇ παρέχον , αἴτιον τῆς ἀναβρώσεως γίνεται . ὥσπερ δὲ τοῖς εἰρημένοις γνωρίσμασι σαφῶς διορίζεται τῶν μελάνων , εἴτε χυμῶν ἐθέλεις λέγειν , εἴτε διαχωρημάτων , εἴτ’ ἐδεσμάτων , ἡ μέλαινα χολὴ , οὕτω κᾀν τῷ μήτε μυῖαν μήτ’ ἄλλο τι ζῶον ἐθέλειν αὐτῆς γεύσασθαι , καθάπερ οὐδὲ τῆς κατακοροῦς ἅλμης . οὐδὲ γὰρ ἐν ἐκείνῃ διαζῇ ζῶον , ὡς ἡ καλουμένη νεκρὰ θάλασσα τεκμήριον . καὶ διὰ τοῦτ’ ἔοικεν ἡ γένεσις αὐτῆς ὀλέθριος ὑπάρχειν , ὑπεροπτηθέντος τοῦ μέλανος χυμοῦ συμβαίνουσα . πολὺ δὲ δήπου τῆσδε τὴν ἐκ τῆς ξανθῆς χολῆς ὑπεροπτηθείσης γινομένην μέλαιναν ὀλεθριώτερον εἶναι νομιστέον , ὅσῳ περ καὶ ὁ χυμὸς τοῦ χυμοῦ δραστικώτερος , ἡ ξανθὴ χολὴ τῆς οἷον ὑποστάθμης τοῦ αἵματος , ἣν ἀμόργῃ καὶ τρυγὶ παραπλησίαν ἔφασαν ἔχειν τὴν γένεσιν οἱ περὶ τὰ τῆς τέχνης ἔργα σπουδάσαντες . ἀλλ’ ὥσπερ ἐπ’ ἄλλων πολλῶν πραγμάτων , ὁμωνύμων μὲν ἀλλήλοις , ἐναντίας δὲ φύσεως ὄντων , ἡ τῆς προσηγορίας κοινότης ἔσφηλέ τινας , οὕτω κᾀπὶ τῶν εἰρημένων δυοῖν χυμῶν ἔνιοι σφαλέντες ᾠήθησαν ἐπ’ ἀγαθῷ πολλάκις ἐμεῖσθαί τι καὶ διαχωρεῖσθαι μελαίνης χολῆς . ἐγὼ δ’ ἐκ μειρακίου παρὰ Πέλοπι τῷ διδασκάλῳ μαθὼν ἑκατέρου τῶν χυμῶν τὰ γνωρίσματα , κᾄπειτα παραφυλάξας αὐτὰ δι’ ὅλου τοῦ ἐμοῦ βίου μέχρι δεῦρο , τὸν μὲν τῆς ἀκριβοῦς μελαίνης χολῆς χυμὸν ὀλεθρίως ἐκκρινόμενον ἐθεασάμην ἀεὶ , τὴν δὲ τῶν μελάνων κένωσιν οὐκ ὀλιγάκις ἐπ’ ἀγαθῷ γενομένην . ἀρκεῖ μὲν οὖν καὶ τοῦτο γινώσκεσθαι μόνον εἰς τὰ τῆς τέχνης ἔργα , καὶ μάλιστα ἐάν γε μετὰ διορισμοῦ τῶν καιρῶν , ἐν οἷς ἐκκρίνεται , μάθῃ τις τὸν λόγον , ὃν ἐν τοῖς ἑξῆς ἐγὼ διηγήσομαι . τῷ δὲ μήπω διὰ μακρᾶς πείρας ἐγνωκότι τὸ γινόμενον ἐφ’ ἑκατέρᾳ τῇ κενώσει , θαυμάζειν ἴσως ἢ ἀπιστεῖν εἰκός ἐστιν , εἰ τοῦ μοχθηροτάτου χυμοῦ κενουμένου βλάπτεται τὸ σῶμα · τοὐναντίον γὰρ εὔλογον εἶναι δόξει , τῶν βλαπτόντον ἐκκενουμένων , ὑγιεινότατον αὐτὸ γίνεσθαι . κατὰ τοῦτον οὖν τὸν λόγον καὶ ἡ τῶν μελάνων κένωσις . ἀλλ’ ὁ διὰ μακρᾶς πείρας πεισθεὶς , ὅτι , ὡς ἄρτι μοι λέλεκται , γίνεται , ῥᾳδίως εὑρήσει τὴν αἰτίαν τοῦ συμβαίνοντος , καὶ μάλισθ’ ὅταν ἐθελήσῃ τὰ γεννῶντα τὴν μέλαιναν χολὴν εὑρεῖν , ὧν ἤδη μὲν ἡ ἀρχὴ τῆς εὑρέσεως εἴρηται , βέλτιον δὲ καὶ τὸ σύμπαν τοῦ λόγου προσθεῖναι . τοῦ γὰρ ἐκ τῆς κοιλίας τε καὶ τῶν ἐντέρων εἰς ἧπαρ ἀναδιδομένου χυλοῦ ﻿ τὸ μέν τι λεπτομερέστερόν ἐστι τῇ συστάσει , τὸ δὲ παχυμερέστερον , ὥσπερ καὶ τῶν ἐδεσμάτων αὐτῶν αἱ οὐσίαι διαφέρουσι . γινωσκόντων δ’ ἡμῶν , ἅπαντα τὴν διοικοῦσαν τὸ σῶμα φύσιν ἐπὶ σωτηρίᾳ τοῦ ζώου πράττειν , ὁρώντων τε καὶ τοὺς ἐκκριτικοὺς πόρους τῶν ἀχρηστοτέρων μορίων τῆς τροφῆς τε καὶ τοῦ ποτοῦ , θαυμαστὸν οὐδὲν εἶναι δοκεῖ , καὶ τῆς ὑποστάθμης τοῦ αἵματος ἐπιτεχνήσασθαί τινα κένωσιν αὐτὴν , ἥτις ὁποία μέν ἐστι καὶ διὰ τίνων γίνεται μορίων , αὖθις ἐπισκεψόμεθα .
Lemmas: ὅτι μέν οὖν οὐ πήγνυμι , διορίζω μέν ἀπό ὁ μέλας αἷμα , οὐ μήν ἤδη γε καί ἀπό ὁ μέλας ἴδιος ὀνομάζω . ἐμέω τε γάρ καί διαχωρέω πολλάκις τοιοῦτος , πάμπολυς διαφέρω ὁ μέλας , οὐ ὁ δύναμις μόνος , ἀλλά καί ὁ αἰσθητός ποιότης . οὔτε γάρ στρυφνότης , οὔτε ὀξύτης μετέχω σαφής οὗτος , ὁ μέλας χολή κατά τε ὁ γεῦσις ἐμφαίνω ὁ ἐμέω αὐτός καί κατά ὁ ὄσφρησις , οὐ ἐκεῖνος μόνος , ἀλλά καί ὁ ἄλλος . οὐ μήν οὐδέ ζυμόω ὁ γῆ , ὡς ἐκεῖνος . ἀλλά εἰ καί κατά οὗτος ἔοικα ὄξος δριμύς , ὁ παχυμερής ὁ οὐσία ἐναντίος διάκειμαι , καί διά οὗτος , ὅς ὁμιλέω ἄν ὁ σῶμα μέρος ἄκρατος , ἑλκόω πάντως αὐτός διαβιβρώσκω . ὁ μέν γάρ ὄξος , ἅτε λεπτομερής εἰμί , διεξέρχομαι , ὁ δέ ὁ μέλας χολή πάχος , ἕδρα μόνιμος αὐτός παρέχω , αἴτιος ὁ ἀνάβρωσις γίγνομαι . ὥσπερ δέ ὁ λέγω γνώρισμα σαφής διορίζω ὁ μέλας , εἴτε χυμός ἐθέλω λέγω , εἴτε διαχώρημα , εἴτε ἔδεσμα , ὁ μέλας χολή , οὕτως εἰͅν ὁ μήτε μυῖα μήτε ἄλλος τις ζῷον ἐθέλω αὐτός γεύω , καθά οὐδέ ὁ κατακορής ἅλμη . οὐδέ γάρ ἐν ἐκεῖνος διαζάω ζῷον , ὡς ὁ καλέω νεκρός θάλασσα τεκμήριον . καί διά οὗτος ἔοικα ὁ γένεσις αὐτός ὀλέθριος ὑπάρχω , ὑπεροπτάω ὁ μέλας χυμός συμβαίνω . πολύς δέ δήπου ὅδε ὁ ἐκ ὁ ξανθός χολή ὑπεροπτάω γίγνομαι μέλας ὀλέθριος εἰμί νομίζω , ὅσος περ καί ὁ χυμός ὁ χυμός δραστικός , ὁ ξανθός χολή ὁ οἷος ὑποστάθμη ὁ αἷμα , ὅς ἀμόργη καί τρύξ παραπλήσιος φημί ἔχω ὁ γένεσις ὁ περί ὁ ὁ τέχνη ἔργον σπουδάζω . ἀλλά ὥσπερ ἐπί ἄλλος πολύς πρᾶγμα , ὁμώνυμος μέν ἀλλήλων , ἐναντίος δέ φύσις εἰμί , ὁ ὁ προσηγορία κοινότης σφάλλω τις , οὕτως εἰͅπί ὁ λέγω δύο χυμός ἔνιοι σφάλλω οἴομαι ἐπί ἀγαθός πολλάκις ἐμέω τις καί διαχωρέω μέλας χολή . ἐγώ δέ ἐκ μειράκιον παρά Πέλοψ ὁ διδάσκαλος μανθάνω ἑκάτερος ὁ χυμός ὁ γνώρισμα , ᾄπειτη παραφυλάσσω αὐτός διά ὅλος ὁ ἐμός βίος μέχρι δεῦρο , ὁ μέν ὁ ἀκριβής μέλας χολή χυμός ὀλέθριος ἐκκρίνω θεάομαι ἀεί , ὁ δέ ὁ μέλας κένωσις οὐ ὀλιγάκις ἐπί ἀγαθός γίγνομαι . ἀρκέω μέν οὖν καί οὗτος γιγνώσκω μόνος εἰς ὁ ὁ τέχνη ἔργον , καί μάλα ἐάν γε μετά διορισμός ὁ καιρός , ἐν ὅς ἐκκρίνω , μανθάνω τις ὁ λόγος , ὅς ἐν ὁ ἑξῆς ἐγώ διηγέομαι . ὁ δέ μήπω διά μακρός πεῖρα γιγνώσκω ὁ γίγνομαι ἐπί ἑκάτερος ὁ κένωσις , θαυμάζω ἴσως ἤ ἀπιστέω ἔοικα εἰμί , εἰ ὁ μοχθηρός χυμός κενόω βλάπτω ὁ σῶμα · ἐναντίος γάρ εὔλογος εἰμί δοκέω , ὁ βλάπτο ἐκκενόω , ὑγιεινός αὐτός γίγνομαι . κατά οὗτος οὖν ὁ λόγος καί ὁ ὁ μέλας κένωσις . ἀλλά ὁ διά μακρός πεῖρα πείθω , ὅτι , ὡς ἄρτι ἐγώ λέγω , γίγνομαι , ῥᾴδιος εὑρίσκω ὁ αἰτία ὁ συμβαίνω , καί μάλα ὅταν ἐθέλω ὁ γεννάω ὁ μέλας χολή εὑρίσκω , ὅς ἤδη μέν ὁ ἀρχή ὁ εὕρεσις λέγω , ἀγαθός δέ καί ὁ σύμπας ὁ λόγος προστίθημι . ὁ γάρ ἐκ ὁ κοιλία τε καί ὁ ἔντερον εἰς ἧπαρ ἀναδίδωμι χυλός ﻿ ὁ μέν τις λεπτομερής εἰμί ὁ σύστασις , ὁ δέ παχυμερής , ὥσπερ καί ὁ ἔδεσμα αὐτός ὁ οὐσία διαφέρω . γιγνώσκω δέ ἐγώ , ἅπας ὁ διοικέω ὁ σῶμα φύσις ἐπί σωτηρία ὁ ζῷον πράσσω , ὁράω τε καί ὁ ἐκκριτικός πόρος ὁ ἄχρηστος μόριον ὁ τροφή τε καί ὁ ποτός , θαυμαστός οὐδείς εἰμί δοκέω , καί ὁ ὑποστάθμη ὁ αἷμα ἐπιτεχνάομαι τις κένωσις αὐτός , ὅστις ὁποῖος μέν εἰμί καί διά τίς γίγνομαι μόριον , αὖθις ἐπισκοπέω .