galenus.de-antidotis-libri-ii 2.3
[ Περὶ τριῶν ἀντιδότων ἀξιολόγων , δυοῖν πρὸς τὴν φθίσιν καὶ μιᾶς πρὸς τὰ δηλητήρια . ] Μεμνημένου δὲ τοῦ Δαμοκράτους καὶ ἄλλων ἀντιδότων ἀξιολόγων , ἄμεινον ἔδοξέ μοι κᾀκείνας διὰ τὴν αὐτὴν χρείαν ἐν μέτρῳ γεγραμμένας ὑπ᾿ αὐτοῦ παραθέσθαι . τὴν μὲν οὖν θηριακὴν ὀνομαζομένην ὅπως συντίθησιν ἐν τῷ πρὸ τούτου λόγῳ δεδήλωκα · νυνὶ δὲ τὰς ἐφεξῆς αὐτῆς γεγραμμένας παραθήσομαι . Ἄλλη σφόδρα καλὴ πρὸς φθισικοὺς κεχρονισμένους Τοὺς θ᾿ αἷμ᾿ ἀνάγοντας , καὶ πυρέσσοντας λάθρα , Καὶ τοὺς ἔχοντας ἀσθενῆ θώρηκα , Καὶ τοὺς στομαχικοὺς , ἡπατικοὺς , νεφριτικοὺς , Καὶ πρὸς ἅ προεῖπον πάντα . τοῖς τρυφερωτέροις Μᾶλλον προσηνὴς , ἀλλ᾿ ἔλαττον δραστική . Ταύτῃ λέγουσι τὸν Σεβαστὸν ἡδέως Χρησάμενον ὑγιᾶ γεγονέναι ἐν βραχεῖ χρόνῳ , Πλευροῖς τε καὶ θώρακι δυσχρηστούμενον . Ἔχει δὲ ψυλλίου τε καὶ κασίας κιῤῥᾶς , Ναρδοστάχυός τε , καὶ καθαρᾶς τῆς Κελτικῆς , Καὶ κινναμώμου , καὶ κρόκου τοῦ προσφάτου , Ἀνὰ ιβ΄ . δραχμὰς , καὶ ὀποβαλσάμου δέκα , Στακτῆς Ἀραβικῆς παχυτάτης ιστ΄ . Σχοίνου τε λεπτῆς , Λημνίας τε τῆς καλῆς , Ῥᾶ Ποντικοῦ τε , πηγάνου τε σπέρματος , Τὸ δ᾿ ἄγριόν ἐστι πήγανον κρεῖττον πολὺ , Καλοῦ τ᾿ ἀμώμου καὶ ῥόδων ξηρῶν ἴσον , Λευκοῦ τε πεπέρεως , βουνιάδος τοῦ σπέρματος . Ἔστω δ᾿ ἀγρίας τοῦτο , μὴ τῆς ἡμέρου , Τούτων ἀνὰ δραχμὰς δ΄ . λιβάνου τε γ΄ . Ἴσον τε λιβάνῳ προσβαλεῖς τὸ Κρητικὸν Δίκταμνον , ἱκανῶς ξηρὸν ἀλλὰ πρόσφατον . Ταὐτό τε κυμίνου Θηβαϊκοῦ τοῦ σπέρματος . Τὰ μὲν ἄλλα κόψας σῆθε λεπτῷ κοσκίνῳ , Μόνον δὲ τὸ ψύλλιον εἰς ὅλμον βαλὼν , Κόψον πολὺ πλέον , ἵνα λάβῃς ὅσον θέλῃς . Ἅπαν γὰρ αὐτὸ λεπτὸν ἀδύνατον ποιεῖν . Σκεύαζε δ᾿ οὕτω , τὴν καλὴν στακτὴν βαλὼν Εἰς πλατυτέραν θυείαν , οἴνου παραχέων Λιπαροῦ Φαλερίνου τὸ μέτριον , λέαινέ τε Ἐπ᾿ ὀλίγον αὐτὰ , καὶ ὀποβάλσαμον τότε Μιγνὺς , δίϋγρον τοῦτο δ᾿ ἐστὶ χρήσιμον , Παρεμπάσσων τε τὰ ξηρὰ πάντα μίγματα , Ἄφες δ᾿ ὀλίγον συμπιεῖν τὸ φάρμακον , Τό , τε μέλι ζέσας , δὶς ἢ τρὶς αὐτῶν καταχέαι , Ἑνῶν τε τὴν ἀντίδοτον ἀποθήσεις τότε , Εἰς πυξίδ᾿ οἵαν εἶπον ἔμπροσθεν βραχὺ , Διδοὺς ὁμοίως κᾀπὶ τῶν αὐτῶν παθῶν . Ἄλλη σφόδρα καλὴ πρὸς ἃ εἶπον πάνθ᾿ ἁπλῶς . Φασὶν δ᾿ ἀμείνω τήνδε πρὸς τὰ πνεύματα Πολλοῖς χρόνοις λυποῦντα τὸν στόμαχον , ποιεῖν , Καὶ βορβορυγμοὺς τοὺς ἐνοχλουμένους ἀεὶ , Τῶν ἐντέρων , κώλου τε , καὶ τῆς γαστέρος . Ποιεῖ δὲ καὶ γέρουσιν ὀξυωπίαν . Τοῖς θηριοδήκτοις δ᾿ ἐστὶ συμφορωτάτη . Σκεύαζε δ᾿ αὐτὴν , ταῦτ᾿ ἔχων τὰ μίγματα . Κυρηναϊκοῦ τοῦ καλοῦ δραχμὴν ὀποῦ , Ἀκόρου τε καὶ φοῦ καστορίου τε καὶ ἀσάρου , Καὶ καρδαμώμου σπέρματος καὶ κόμμεως , Χυλοῦ τ᾿ ἀκακίας , τῆς ἀρίστης ἴρεως , Καθαροῦ σαγαπηνοῦ , ὑπερικοῦ τοῦ Κρητικοῦ , Τούτων ἑκάστου β΄ . δραχμὰς ῥεπέστερον , Ὀποβαλσάμου τε τοῦ διαυγοῦς γ΄ . δραχμὰς , Ὀποβαλσάμῳ δὲ ταὐτὸ ψυλλίου βάρος , Λευκοῦ τε πεπέρεως , πετροσελίνου , Κελτικῆς Στάχυός τε νάρδου , μαλαβάθρου φύλλου νέου Αἰθιοπικοῦ τε , καὶ κυμίνου σπέρματος , Ἀθαμαντικοῦ μήου τε , κἀμώμου καλοῦ , Μήκωνος , ὀπίου , γεντιανῆς καὶ βαλσάμου , Στήσας ἑκάστου δραχμὰς δ΄ . σταθμῷ , Στύρακος σταγόνας δὲ ε΄ . καὶ τριώβολον . Κόστου δὲ λευκοῦ καὶ σεσέλεως , θλάσπεως , Κασίας μελαίνης ε΄ . ἑκάστου β΄ . ὀβολοὺς , Σχοίνου τε , πολίου ἀνὰ ε΄ . τριώβολον , Καὶ Κρητικοῦ δὲ ταὐτὸ , δικτάμνου πόας Ταύτης ἴσον , πρόσβαλλε σκορδίου σταθμόν . Μακροῦ πεπέρεως καὶ λιβάνου καὶ Λημνίας Σμύρνης , γλυκυῤῥίζης , χαλβάνης , τερμινθίνης , Ξηροῦ τε νήσσης αἵματος , τοῦ προσφάτου , Ὀποπάνακός τε καὶ μαράθρου τοῦ σπέρματος , Ξηρῶν ῥόδων φύλλων , καὶ τῆς ὑποκιστίδος Χυλοῦ καλῶς γεγονότος , ἀγαρικοῦ τ᾿ ἴσα , Τοῦ Κρητικοῦ δαύκου τε καθαροῦ σπέρματος , Ἀνισαρίου τε σπέρματος , σκίγκου τ᾿ ἴσον , Δὶς τρὶς ἑκάστου μίγματος βαλεῖς σταθμὸν , Καὶ ζιγγιβέρεως τε τοῦ ξηροῦ καλῶς , Καὶ κινναμώμου καὶ κρόκου δὶς τέσσαρας , Μέλιτός τε χρηστοῦ τὸν διπλοῦν πᾶσι σταθμὸν , Οἴνου τε Χίου τοῦ καλοῦ τὸ σύμμετρον . Ἡ τοῦ Φαλερίνου ταὐτὸ τοῦ κεχρονισμένου . Σκεύαζε δ᾿ αὐτὴν , ὡς προεῖπον δεῖν ποιεῖν , Τὴν θηριακὴν ἀντίδοτον ἔμπροσθεν βραχὺ , Διδόναι θ᾿ ὁμοίως πᾶσιν , ὡς ἐκείνην ἔφην . Ἄλλη δι᾿ αἱμάτων ἀντίδοτος , ἥν φασίν τινες Ποιεῖν ἄμεινον πρὸς τὰ δηλητήρια . Ἔχει δὲ χηνὸς αἵματος ξηροῦ δύο , Καὶ τρεῖς χελώνης τῆς θαλασσίας δραχμὰς , Τὸ δ᾿ αὐτὸ νήσσης , καὶ ἐρίφου γ΄ . τὰς ἴσας . Νήσσης δ᾿ ἄμεινον αἷμα θηλείας δοκεῖ , Στακτῆς Ἀραβικῆς παχυτάτης δραχμὰς ι΄ . Ναρδοστάχυός τε τὰς ἴσας σμύρνης δραχμὰς , Καὶ κινναμώμου τοῦ καλοῦ δὶς τρεῖς δραχμάς . Ῥόδων δὲ φύλλων ξηροτάτων δὶς τέσσαρας , Σχοίνου , λιβάνου , κόστου , μία ἑκάστου δραχμὴ , Καὶ τρεῖς ἀμώμου , πεπέρεως λευκοῦ τὰς ἴσας , Καὶ τοῦ μακροῦ δὲ πεπέρεως μίαν ἥμισυ , Κρόκου δὲ δώδεκα καὶ κασίας δὶς δ΄ . Ῥίζης τριφύλλου ε΄ . πολίου τὰς ἴσας , Ὀποβαλσάμου τρεῖς , πετροσελίνου δ΄ . Ἀρκευθίδων τῶν λιπαρῶν , καὶ ἀκόρου δύο , Ῥᾶ Ποντικοῦ , μήου τε , δικτάμνου δύο , Τουτέστι ἀνὰ δύο , φοῦ τε τὰς αὐτὰς β΄ . Ἀμμωνιακοῦ τε ὡσαύτως θυμιάματος , Μαράθρου δραχμὰς β΄ . ἀγαρικοῦ δύο ἥμισυ , Τρεῖς τοῦ πετραίου πηγάνου , δαύκου β΄ . Ἀνισαρίου τε καὶ ἀσάρου μίαν ἥμισυ , Ἴσον δὲ τούτοις , τούτοις πάλιν Ἴσον κυμίνου Θηβαϊκοῦ τοῦ σπέρματος , Καὶ γ΄ . δραχμὰς βουνιάδος ἀγρίας σπέρματος , Τούτοις προσαπόδος ε΄ . σκορδίου δραχμὰς , Τὸ Κρητικὸν δ᾿ ἄμεινον ὡς προείπομεν , Μέλιτος ἅπασι τοῦ καλοῦ διπλοῦν σταθμόν . Ἅπαντα λεπτὰ λεῖα τὰ προειρημένα , Ἑφθῷ τε τῷ μέλιτι δεύσας ἀποτίθου .
Lemmas: [ περί τρεῖς ἀντίδοτος ἀξιόλογος , δύο πρός ὁ φθίσις καί εἷς πρός ὁ δηλητήριος . ] μιμνῄσκω δέ ὁ Δαμοκράτης καί ἄλλος ἀντίδοτος ἀξιόλογος , ἀγαθός δοκέω ἐγώ κᾀκεσίς διά ὁ αὐτός χρεία ἐν μέτρον γράφω ὑπό αὐτός παρατίθημι . ὁ μέν οὖν θηριακός ὀνομάζω ὅπως συντίθημι ἐν ὁ πρό οὗτος λόγος δηλόω · νυνί δέ ὁ ἐφεξῆς αὐτός γράφω παρατίθημι . ἄλλος σφόδρα καλός πρός φθισικός χρονίζω Τούς τε αἷμα ἀνάγω , καί πυρέσσω λάθρῃ , Καὶ ὁ ἔχω ἀσθενής θώραξ , Καὶ ὁ στομαχικός , ἡπατικός , νεφριτικός , Καὶ πρός ὅς προλέγω πᾶς . ὁ τρυφερός Μᾶλλον προσηνής , ἀλλά ἐλαχύς δραστικός . οὗτος λέγω ὁ Σεβαστός ἡδύς Χράω ὑγιής γίγνομαι ἐν βραχύς χρόνος , Πλευρόν τε καί θώραξ δυσχρηστέω . ἔχω δέ ψυλλίον τε καί κασία κιρρός , Ναρδόσταχυς τε , καί καθαρός ὁ Κελτικός , Καί κιννάμωμον , καί κρόκος ὁ πρόσφατος , Ἀνά ιβʹ . δραχμή , καί ὀποβάλσαμον δέκα , Στακτή Ἀραβικός παχύς ιστʹ . σχοῖνος τε λεπτός , Λήμνιος τε ὁ καλός , Ῥᾶ Ποντικός τε , πήγανον τε σπέρμα , Τέ δέ ἄγριος εἰμί πήγανον κρατύς πολύς , Καλός τε ἄμωμον καί ῥόδον ξηρός ἴσος , Λευκός τε πέπερι , βουνιάς ὁ σπέρμα . εἰμί δέ ἄγριος οὗτος , μή ὁ ἥμερος , Τ́ους ἀνά δραχμή δʹ . λίβανος τε γʹ . ἴσος τε λίβανος προσβάλλω ὁ Κρητικός Δίκταμνον , ἱκανός ξηρός ἀλλά πρόσφατος . αὐτός τε κύμινον Θηβαικός ὁ σπέρμα . ὁ μέν ἄλλος κόπτω σήθω λεπτός κόσκινον , Μόνος δέ ὁ ψύλλιον εἰς ὅλμος βάλλω , Κόπτω πολύς πολύς , ἵνα λαμβάνω ὅσος ἐθέλω . ἅπας γάρ αὐτός λεπτός ἀδύνατος ποιέω . σκευάζω δέ οὕτως , ὁ καλός στακτή βάλλω Εἰς πλατύς θυεία , οἶνος παραχέω Λιπαρός Φαλερῖνος ὁ μέτριος , λεαίνω τε Ἐψ ὀλίγος αὐτός , καί ὀποβάλσαμον τότε Μείγνυμι , δίυγρος οὗτος δέ εἰμί χρήσιμος , Παρεμπάσσος τε ὁ ξηρός πᾶς μίγμα , Ἄφες δέ ὀλίγος συμπίνω ὁ φάρμακον , Τοτέ , τε μέλι ζέω , δίς ἤ τρίς αὐτός κατηχέω , Ἕνος τε ὁ ἀντίδοτος ἀποτίθημι τότε , Εἰς πυξίς οἷος λέγω ἔμπροσθεν βραχύς , Διδούς ὅμοιος κᾀπὶ ὁ αὐτός πάθος . ἄλλος σφόδρα καλός πρός ὅς λέγω πᾶς ἁπλῶς . φημί δέ ἀγαθός ὅδε πρός ὁ πνεῦμα Πολύς χρόνος λυπέω ὁ στόμαχος , ποιέω , Καί βορβορυγμός ὁ ἐνοχλέω ἀεί , Τοί ἔντερον , κῶλον τε , καί ὁ γαστήρ . ποιέω δέ καί γέρων ὀξυωπία . ὁ θηριόδηκτος δέ εἰμί σύμφορος . σκευάζω δέ αὐτός , οὗτος ἔχω ὁ μίγμα . Κυρηναικός ὁ καλός δραχμή ὀπός , Ἄκορος τε καί φώς καστορίδες τε καί ἄσαρον , Καί καρδάμωμον σπέρμα καί κόμμι , Χυλός τε ἀκακία , ὁ ἀγαθός ἶρις , Καθαρός σαγαπηνός , ὑπερικόν ὁ Κρητικός , Τ́ουτον ἕκαστος βʹ . δραχμή ῥέπης , Ὀποβαλσάμος τε ὁ διαυγής γʹ . δραχμή , Ὀποβάλσαμος δέ αὐτός ψυλλίον βάρος , Λευκός τε πέπερι , πετροσέλινον , Κελτικός Στάχυς τε νάρδος , μαλάβαθρον φύλλον νέος Αἰθιοπικός τε , καί κύμινον σπέρμα , Ἀθαμαντικός μῆον τε , ἄμωμον καλός , Μήκων , ὄπιον , γεντιανή καί βάλσαμον , Στῆσα ἕκαστος δραχμή δʹ . σταθμός , Στύραξ σταγών δέ πέντε . καί τριώβολον . κόστος δέ λευκός καί σέσελις , θλάσπις , Κασία μέλας πέντε . ἕκαστος βʹ . ὀβολός , Σχοῖνος τε , πόλιον ἀνά πέντε . τριώβολον , Καί Κρητικός δέ αὐτός , δίκταμνον πόα Ταύτη ἴσος , προσβάλλω σκόρδιον σταθμός . μακρός πέπερι καί λίβανος καί Λήμνιος Σμύρνα , γλυκύρριζα , χαλβάνη , τερμίνθινος , Ξηρός τε νῆττα αἷμα , ὁ πρόσφατος , Ὀποπάναξ τε καί μάραθρον ὁ σπέρμα , Ξηρός ῥόδον φύλλον , καί ὁ ὑποκιστίς Χυλός καλός γίγνομαι , ἀγαρικόν τε ἴσος , Τώς Κρητικός δαῦκος τε καθαρός σπέρμα , Ἀνισάριος τε σπέρμα , σκίγκος τε ἴσος , Δίς τρίς ἕκαστος μίγμα βάλλω σταθμός , Καί ζιγγίβερις τε ὁ ξηρός καλός , Καὶ κιννάμωμον καί κρόκος δίς τέσσαρες , Μέλις τε χρηστός ὁ διπλόος πᾶς σταθμός , Οἶνος τε Χίος ὁ καλός ὁ σύμμετρος . ὁ ὁ Φαλερῖνος αὐτός ὁ χρονίζω . σκευάζω δέ αὐτός , ὡς προλέγω δέω ποιέω , Τά θηριακός ἀντίδοτος ἔμπροσθεν βραχύς , Διδοινή τε ὅμοιος πᾶς , ὡς ἐκεῖνος φημί . ἄλλος διά αἷμα ἀντίδοτος , ὅς φημί τις Ποιεῖν ἀγαθός πρός ὁ δηλητήριος . ἔχω δέ χήν αἷμα ξηρός δύο , Καί τρεῖς χελώνη ὁ θαλάσσιος δραχμή , Τέ δέ αὐτός νῆττα , καί ἔριφος γʹ . ὁ ἴσος . νῆττα δέ ἀγαθός αἷμα θῆλυς δοκέω , Στακτή Ἀραβικός παχύς δραχμή ιʹ . ναρδόσταχυς τε ὁ ἴσος σμύρνα δραχμή , Καὶ κιννάμωμον ὁ καλός δίς τρεῖς δραχμή . ῥόδον δέ φύλλον ξηρός δίς τέσσαρες , Σχοῖνος , λίβανος , κόστος , εἷς ἕκαστος δραχμή , Καί τρεῖς ἄμωμον , πέπερι λευκός ὁ ἴσος , Καί ὁ μακρός δέ πέπερι εἷς ἥμισυς , Κρόκος δέ δώδεκα καί κασία δίς δʹ . ῥίζα τρίφυλλος πέντε . πόλιον ὁ ἴσος , Ὀποβαλσάμος τρεῖς , πετροσέλινον δʹ . ἀρκευθίς ὁ λιπαρός , καί ἄκορον δύο , Ῥᾶ Ποντικός , μῆον τε , δίκταμνον δύο , Τουτέστι ἀνά δύο , φοῦ τε ὁ αὐτός βʹ . ἀμμωνιακόν τε ὡσαύτως θυμίαμα , Μάραθρος δραχμή βʹ . ἀγαρικόν δύο ἥμισυς , Τρεῖς ὁ πετραῖος πήγανον , δαῦκον βʹ . Ἀνισάριος τε καί ἄσαρον εἷς ἥμισυς , Ἴσος δέ οὗτος , οὗτος πάλιν Ἴσος κύμινον Θηβαικός ὁ σπέρμα , Καί γʹ . δραχμή βουνιάς ἄγριος σπέρμα , Τοῦτος προσαποδίδωμι πέντε . σκόρδιον δραχμή , Τέ Κρητικός δέ ἀγαθός ὡς προλέγω , Μέλιτος ἅπας ὁ καλός διπλόος σταθμός . ἅπας λεπτός λεῖος ὁ προλέγω , Ἑφθός τε ὁ μέλι δεύω ἀποτίθημι .