galenus.de-antidotis-libri-ii 2.6
[ Περὶ τῶν ὑπ᾿ Ἀσκληπιάδου γεγραμμένων κατὰ τὸ ε΄ . τῶν ἐντὸς παθῶν , ὃ Ἄσωνος ἐπιγράφεται . ] Καλεῖν μὲν οὖν ἔθος ἐστὶ τοῖς νεωτέροις ἰατροῖς ἀντιδότους οὐ μόνον ὅσα πρὸς τὰ θανάσιμα φάρμακα διδόασιν , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰ τῶν ἰοβόλων θηρίων δήγματα , καὶ προσέτι πάθη , καὶ μάλιστα χρόνια , κατά τι τῶν σπλαγχνῶν , ἢ ἀποστήματα . τεμὼν δὲ τριχῇ τὴν διδασκαλίαν αὐτῶν ὁ Ἀσκλη πιάδης , πρῶτα μὲν ἔγραψεν ὅσα φησὶ τοῖς κατὰ περίοδον πυρέττουσιν ἁρμόττειν , ἅμα τῷ καὶ συγχρίσματά τινα , καλεῖ γὰρ οὕτως αὐτὸς , ἐφεξῆς προσγράψαι . ταῦτα μὲν οὖν ἅπαντα ληξιφάρμακα καὶ ληξιπύρετα καλεῖ · τὸ δὲ β΄ . γένος αὐτῶν θηριακὰ φάρμακα , πρὸς λυσσοδήκτους καὶ σκορπιοδήκτους , ἔτι τε τούς τε ὑπὸ φαλαγγίων δεδηγμένους καὶ ἐχιδνῶν . τὸ δὲ τρίτον γένος τῶν φαρμάκων διχῇ τεμὼν καὶ αὐτὸ , τὸ μὲν ἕτερον αὐτῶν πρὸς τοὺς τὰ θανάσιμα πεπωκότας ὀνομάζει . τὸ δ᾿ ἕτερον προφυλακτικὸν θανασίμων φαρμάκων , οὐ κατὰ τὴν αὐτὴν τάξιν τῷ Ἀνδρομάχῳ τὴν διδασκαλίαν ποιησάμενος . ἐκεῖνος γὰρ , ὡς ἐν ἀρχῇ τοῦδε τοῦ γράμματος εἴρηταί μοι κατὰ τὴν ἐντὸς ἐπιγραφομένην τῶν βιβλίων αὐτοῦ , προτάξας ἀντίδοτα πάντα , ἐφεξῆς γράφει τὰ πινόμενα φάρμακα πρὸς ἡντιναοῦν διάθεσιν , οὐ μόνον ἀποστημάτων ἢ θανασίμων φαρμάκων ἢ θηρίων ἰοβόλων , ἀλλὰ κᾂν ἔμβρυον ἐκβαλεῖν δέῃ , καὶ τοῦτο τὸ φάρμακον ἀντίδοτον ὀνομάζει , καὶ πρὸς σπάσματα καὶ ῥήγματα , καὶ συνελόντι φάναι πρὸς πάντα τὰ ἐντὸς πάθη , περὶ ὅ τι ἂν ᾖ μέρος τοῦ σώματος ἡ σύστασις αὐτῶν γεγενημένη . τὰ δὲ πρὸς τὰ τοιαῦτα πάθη πινόμενα φάρμακα καὶ ποτίσματα κέκληκεν ὁ Ἀσκληπιάδης ἐν τῷ δ΄ . τῶν Ἄσωνος κατὰ τὸ τέλος αὐτὰ γεγραφώς . ὑστάτας μὲν οὖν ἔγραψεν ἀντιδότους ὁ Ἀσκληπιάδης ἐπὶ τῇ τελευτῇ τοῦ ἐν Ἄσωνος , τὰ πρὸς τοὺς τὰ θανάσιμα πεπωκότας , ἢ προφυλακτικὰ τοῦ μηδὲν παθεῖν ὧν πίωσιν . ἐγὼ δὲ πρώτας ἐνταῦθα γράψαι τὰς τοιαύτας ἔγνωκα , διά τε τὴν πρὸς τὰς γεγραμμένας κοινωνίαν καὶ ὅτι πολύχρηστοι τυγχάνουσιν οὖσαι . καὶ γὰρ πρὸς τὰ ἀποστήματα καθ᾿ ὁτιοῦν σπλάγχνον καὶ μόριον ἐν τῷ βάθει κείμενον ἁρμόττουσι , καὶ πρὸς ἀτονίαν αὐτῶν ἔνιαι , καὶ πρὸς κακοχυμίαν , ἀνωδυνίαν τε καὶ πέψιν ἀπέπτων χυμῶν , δι᾿ ὅλης τῆς ἐπιφανείας κένωσιν ἄδηλον αἰσθήσει , καθάπερ καὶ τὰς αἰσθητὰς , δι᾿ οὔρων καὶ διαχωρημάτων καὶ πτυσμάτων , ὅσα μετὰ βηχὸς συνεκκαθαίρει πνεύμονά τε καὶ θώρακα . τὰ πλεῖστα δ᾿ αὐτῶν καὶ λεπτύνειν τοὺς παχεῖς χυμοὺς πέφυκε , καὶ τέμνειν , καὶ ἀποῤῥύπτειν τοὺς γλίσχρους , οἷς ἕπεται καὶ τὸ τὰς ἐμφράξεις ὠφελεῖν , ὅσαι συνεχῶς μὲν καθ᾿ ἧπαρ εἰώθασι γίνεσθαι , συνίστανται δὲ καὶ κατὰ τὰ ἄλλα σπλάγχνα καὶ μόρια · σκοπὸς γὰρ ἐπ᾿ αὐτῶν ἐστι λεπτῦναί τε καὶ ἀποῤῥύψαι τοὺς χυμοὺς , ἀναστομῶσαί τε τὰ πεφραγμένα τῶν ἀγγείων πέρατα .
Lemmas: [ περί ὁ ὑπό Ἀσκληπιάδης γράφω κατά ὁ πέντε . ὁ ἐντός πάθος , ὅς Ἄσωνος ἐπιγράφω . ] καλέω μέν οὖν ἔθος εἰμί ὁ νεώτερος ἰατρός ἀντίδοτος οὐ μόνος ὅσος πρός ὁ θανάσιμος φάρμακον δίδωμι , ἀλλά καί πρός ὁ ὁ ἰοβόλος θηρίον δῆγμα , καί προσέτι πάθος , καί μάλα χρόνιος , κατά τις ὁ σπλαγχνή , ἤ ἀπόστημα . τέμνω δέ τριχῆ ὁ διδασκαλία αὐτός ὁ Ἀσκλη πιάδης , πρῶτος μέν γράφω ὅσος φημί ὁ κατά περίοδος πυρέσσω ἁρμόζω , ἅμα ὁ καί σύγχρισμα τις , καλέω γάρ οὕτως αὐτός , ἐφεξῆς προσγράφω . οὗτος μέν οὖν ἅπας ληξιφάρμακον καί ληξιπύρετος καλέω · ὁ δέ βʹ . γένος αὐτός θηριακός φάρμακον , πρός λυσσόδηκτος καί σκορπιόδηκτος , ἔτι τε ὁ τε ὑπό φαλάγγιον δάκνω καί ἔχιδνα . ὁ δέ τρίτος γένος ὁ φάρμακον διχή τέμνω καί αὐτός , ὁ μέν ἕτερος αὐτός πρός ὁ ὁ θανάσιμος πίνω ὀνομάζω . ὁ δέ ἕτερος προφυλακτικός θανάσιμος φάρμακον , οὐ κατά ὁ αὐτός τάξις ὁ Ἀνδρόμαχος ὁ διδασκαλία ποιέω . ἐκεῖνος γάρ , ὡς ἐν ἀρχή ὅδε ὁ γράμμα λέγω ἐγώ κατά ὁ ἐντός ἐπιγράφω ὁ βιβλίον αὐτός , προτάσσω ἀντίδοτος πᾶς , ἐφεξῆς γράφω ὁ πίνω φάρμακον πρός ὁστισοῦν διάθεσις , οὐ μόνος ἀπόστημα ἤ θανάσιμος φάρμακον ἤ θηρίον ἰοβόλος , ἀλλά ἔͅν ἔμβρυον ἐκβάλλω δέω , καί οὗτος ὁ φάρμακον ἀντίδοτος ὀνομάζω , καί πρός σπάσμα καί ῥῆγμα , καί συναιρέω φημί πρός πᾶς ὁ ἐντός πάθος , περί ὅς τις ἄν εἰμί μέρος ὁ σῶμα ὁ σύστασις αὐτός γίγνομαι . ὁ δέ πρός ὁ τοιοῦτος πάθος πίνω φάρμακον καί πότισμα καλέω ὁ Ἀσκληπιάδης ἐν ὁ δʹ . ὁ Ἄσων κατά ὁ τέλος αὐτός γράφω . ὕστατος μέν οὖν γράφω ἀντίδοτος ὁ Ἀσκληπιάδης ἐπί ὁ τελευτή ὁ ἐν Ἄσων , ὁ πρός ὁ ὁ θανάσιμος πίνω , ἤ προφυλακτικός ὁ μηδείς πάσχω ὅς πίνω . ἐγώ δέ πρῶτος ἐνταῦθα γράφω ὁ τοιοῦτος γιγνώσκω , διά τε ὁ πρός ὁ γράφω κοινωνία καί ὅτι πολύχρηστος τυγχάνω εἰμί . καί γάρ πρός ὁ ἀπόστημα κατά ὁστισοῦν σπλάγχνον καί μόριον ἐν ὁ βάθος κεῖμαι ἁρμόζω , καί πρός ἀτονία αὐτός ἔνιοι , καί πρός κακοχυμία , ἀνωδυνία τε καί πέψις ἄπεπτος χυμός , διά ὅλος ὁ ἐπιφάνεια κένωσις ἄδηλος αἴσθησις , καθά καί ὁ αἰσθητός , διά ὅρος καί διαχώρημα καί πτύσμα , ὅσος μετά βήξ συνεκκαθαίρω πνεύμων τε καί θώραξ . ὁ πολύς δέ αὐτός καί λεπτύνω ὁ παχύς χυμός φύω , καί τέμνω , καί ἀπορρύπτω ὁ γλίσχρος , ὅς ἕπομαι καί ὁ ὁ ἔμφραξις ὠφελέω , ὅσος συνεχής μέν κατά ἧπαρ εἴωθα γίγνομαι , συνίστημι δέ καί κατά ὁ ἄλλος σπλάγχνον καί μόριον · σκοπός γάρ ἐπί αὐτός εἰμί λεπτύνω τε καί ἀπορρύπτω ὁ χυμός , ἀναστομόω τε ὁ φράζω ὁ ἀγγεῖον πέρας .