galenus.de-antidotis-libri-ii 1.2
[ Πῶς ἄν καλλίστη σκευάζηται ἡ θηριακή . ] Γίνεται δὲ κάλλιστον τοῦτο , καὶ τὰ ἄλλα σχεδὸν ἅπαντα φάρμακα , διὰ τὴν τῶν ἐμβαλλομένων ἀρετήν τε καὶ ἀναλογίαν τῆς πρὸς ἄλληλα δυνάμεως . οἱ πολλοὶ δ' οὐδὲ τὴν ἀρχὴν ἴσασι δοκιμάζειν ἕκαστον αὐτῶν καταμόνας , εἰς ὅσον ἥκει κακίας ἢ ἀρετῆς , ὥστ' οὐδὲ τὴν ἀναλογίαν τῆς πρὸς ἄλληλα δυνάμεως ἐπίστανται . καὶ διὰ τοῦτο βάλλοντες ﻿ ἐνίοτε τὰ πλεῖστα τῶν φαρμάκων ἀσθενῆ , ἢ διὰ χρόνον , ἢ διὰ γένος , ἔμιξαν αὐτοῖς τῶν ἰσχυροτάτων . ἐμβαλὼν γοῦν τίς ποτε ἐκ τῶν Θηβῶν τῶν Αἰγυπτίων ὀπὸν ἰσχυρότατον ὄντα , παραπλήσιον Φιλωνείῳ φαρμάκῳ καὶ τῇ γεύσει καὶ τῇ δυνάμει τὴν ἀντίδοτον εἰργάσατο . σμύρναν δὲ αὖθις ἐμβαλὼν , ἰσχυρότατον ἅμα τοῖς πλείστοις ἀσθενέσιν , ἐπικρατηθῆναι τὴν ἀντίδοτον ὑπ' ἐκείνης ἐποίησε , καί τις ἄλλος ὅμως ἐν κρόκῳ ταὐτὸν ἥμαρτεν , ὁ δὲ ἐν σαγαπηνῷ , καθάπερ γε πάλιν ἄλλος ἐν ἀσφάλτῳ καὶ χαλβάνῃ . τινὲς δὲ καὶ δύο καὶ τρία τῶν οὕτως ἰσχυρῶν ἀσθενέσι τοῖς ἄλλοις μίξαντες ὑπ' ἐκείνων ἐπικρατουμένην τὴν ἀντίδοτον εἰργάσαντο . τὴν σκευασίαν μὲν οὖν αὐτὴν κᾂν ἅπαξ τις ἤδη δριμὺς ἄνθρωπος εὐκόλως μαθήσεται · τῶν δ' ἐμβαλλομένων φαρμάκων τὴν διάγνωσιν οὐχ ἅπαξ ἢ δὶς ἢ τρὶς , ἀλλὰ πάνυ πολλάκις ἑωρᾶσθαι δεῖται , κᾂν ἀκριβῶς ὑπό τινος δεικνύντος τε ἅμα καὶ λόγου διδάσκοντος , ὁποῖόν ἐστι τὸ ἄριστον ἐκμάθοι , |τῷ δὲ χωρὶς τοῦ δείξαντος ἐξ ἀναγνώσεως βιβλίου τινὸς , ὁποῖα τά θ' Ἡρακλείδου τοῦ Ταραντίνου θηριακὰ καὶ Κρατεύα καὶ Διοσκορίδου καὶ Νίγρου καὶ Ἰόλλα καὶ Ῥούφου τοῦ Ἐφεσίου καὶ ἄλλων τινῶν ἐπὶ τὴν διάγνωσιν αὐτῶν ἥκοντι , πολὺ πλείονος αὐτοψίας δεῖ πρὸς τὸ διαγινώσκειν ἀκριβῶς ἑκάστου φαρμάκου τήν τε ἀρετὴν καὶ τὴν κακίαν . ἔνια μὲν γὰρ παραποιοῦσιν οἱ καπηλεύοντες οὕτω σαφῶς , ὡς καὶ τοὺς τριβακωτάτους ἐν αὐτοῖς λανθάνειν , ἐφ' ὧν κάλλιστόν ἐστιν αὐτῶν ἐκ πολλοῦ παρεσκευάσθαι διὰ φίλον ἀνόθευτον ἐκ τοῦ χωρίου , καθ' ὃ κάλλιστον γεννᾶται , πορίζεσθαι τὸ φάρμακον , ἢ ἅπαξ πορευθέντα παρασκευάσασθαι τὰ διαμεῖναι δυνάμενα πρὸς ὅλον τὸν βίον , ὁποία σχεδὸν ἅπαντά ἐστι τὰ μεταλλικὰ καλούμενα . Κύπρον γοῦν ἱστορῆσαι βουληθεὶς ἐγὼ διὰ ταῦτα , φίλον τε ἔχων τὸν ἐν αὐτῇ πολὺ δυνάμενον , ἑταῖρον ὄντα τοῦ προεστῶτος τῶν μετάλλων ἐπιτρόπου Καίσαρος , καδμείαν τε πολλὴν ἐκεῖθεν ἐκόμισα καὶ διφρυγὲς καὶ σπόδιον καὶ πομφόλυγα χαλκῖτίν τε καὶ μίσυ καὶ σῶρυ καὶ χάλκανθον , ὥσπερ γε πάλιν ἐκ τῆς Παλαιστίνης Συρίας ὀποβάλσαμον ἀκριβές . ἄσφαλτος μὲν γὰρ οὐδὲ δολωθῆναι δύναται πανούργως , ὥσπερ οὐδὲ ὁ τοῦ ὀποβαλσάμου καρπὸς ἢ τὸ ξυλοβάλσαμον . ἔπλευσα δὲ καὶ εἰς Λῆμνον , ἴσασι δὲ οἱ θεοὶ , δι' οὐδὲν ἄλλο ἢ διὰ τὴν Λημνίαν , εἴτε γῆν ἐθέλει τις ὀνομάζειν , εἴτε σφραγῖδα , λέλεκται δὲ περὶ αὐτῆς αὐτάρκως ἐν τῷ περὶ τῆς τῶν ἁπλῶν φαρμάκων δυνάμεως ἐνάτῳ . ταύτην οὖν εἴτε Λημνίαν γῆν , εἴτε σφραγῖδα καλεῖν ἐθέλεις , παραποιοῦσιν , ὡς μηδένα δυνάσθαι διαγνῶναι τὴν ἀληθινὴν ἀπὸ τῆς παραπεποιημένης . καθάπερ γε τὸ καλούμενον Ἰνδικὸν Λύκιον , ἕτερά τε πολλὰ δυσκολωτάτην ἔχοντα διάγνωσιν ἀπὸ τῶν νενοθευμένων , ἃ χρὴ παρὰ τῶν εἰς τὰ χωρία πορευομένων , ἐπιτρόπων τε καὶ |συγκλητικῶν ἀρξάντων τῆς χώρας ἀθροίζειν , ἢ καὶ τῶν κατοικούντων ἐν αὐτοῖς φίλων , ὥσπερ ἐμὲ ποιοῦντα τεθέασθε . κομίζεται γάρ μοι τὰ μὲν ἐκ τῆς μεγάλης Συρίας , τὰ δ' ἐκ τῆς Παλαιστίνης , τὰ δὲ ἐξ Αἰγύπτου , τὰ δὲ ἐκ Καππαδοκίας , ἐκ Πόντου δ' ἄλλα , καθάπερ γε καὶ Μακεδονίας τε καὶ τῶν πρὸς τὴν δύσιν χωρίων , ἔνθα Κελτοὶ καὶ Ἴβηρες , οἵ τε κατὰ τὴν ἀντικειμένην χώραν οἰκοῦντες Μαυρούσιοι . τίνα μὲν οὖν ἐν ἑκάστῃ χώρᾳ γίνεται κάλλιστα φάρμακα , Διοσκουρίδης τε καὶ οἱ ἄλλοι γεγράφασιν ἀληθῶς . ἡμᾶς δ' , ὡς ἔφην , χρὴ παρασκευάσασθαι καθ' ὃν εἴρηκα τρόπον αὐτὰ , καὶ μάλιστα ἐὰν ἐν Ῥώμῃ κατοικῶμεν , εἰς ἣν ἐξ ἁπάντων τῶν ἐθνῶν καθ' ἕκαστον ἐνιαυτὸν ἐξικνοῦνται πάμπολλα . τίνα δὲ καὶ κατ' αὐτὴν τὴν Ἰταλίαν τὰ μὲν αὐτοφυῶς γεννᾶται , τὰ δὲ κατασκευάζεται , καθάπερ ἐν Δικαιαρχίᾳ τῇ νῦν καλουμένῃ Ποτιόλοις , ἰὸς καὶ ψιμύθιον καὶ χαλκὸς καὶ λεπὶς χαλκοῦ καὶ ἄλλα τινὰ , κατὰ δὲ τὴν Ῥώμην αὐτὴν ἡ λιθάργυρος . ἔνια δὲ μόνον οὐχὶ καθ' ἑκάστην ἡμέραν κομίζεται , καθάπερ τά τ' ἐκ τῆς Σικελίας καὶ τῆς μεγάλης Λιβύης καθ' ἕκαστον ἐνιαυτὸν ὥρᾳ θέρους ἀπό τε Κρήτης πολλὰ , τῶν ἐκεῖ βοτανικῶν ἀνδρῶν ὑπὸ Καίσαρος τρεφομένων , οὐκ αὐτῷ Καίσαρι μόνῳ , ἀλλὰ καὶ πάσῃ τῇ Ῥωμαίων πόλει , πλήρη πεμπόντων ἀγγεῖα ταυτὶ τὰ πλεκτὰ καλούμενα , διὰ τὸ τῶν λυγῶν εἶναι πλέγματα . φέρεται δὲ ἀπὸ Κρήτης τὰ τοιαῦτα καὶ εἰς ἄλλα πολλὰ τῶν ἐθνῶν , ὡς μηδὲν τῶν ἀπ' αὐτῆς ἐνδεῖν , μήτε βοτανῶν , μήτε καρπῶν , μήτε σπερμάτων , μήτε ῥιζῶν , μήτε χυλῶν . τὰ μὲν οὖν ἄλλα πάντα εἰλικρινῆ · νοθεύονται δὲ ἔνιοι τῶν χυλῶν , ἀλλὰ καὶ τοῦτο σπανίως γίνεται . διὰ γὰρ τὸ πλῆθος τῶν γενομένων βοτανῶν ἐν τῇ νήσῳ οὐ πάνυ τι πανουργεῖν ἐπιχειροῦσιν οἱ κατ' αὐτὴν βοτανικοὶ , οὐ μὴν οὐδ' ἡ καινουργία μεγάλη , καθάπερ ἐπ' ἄλλων , ἀλλ' ἀντὶ τοῦ χυλὸν ἀψινθίου μόνου ποιήσασθαι πρασίου μιγνύουσιν , ἤ τι τοιοῦτον παραποιοῦσι μικρὸν , ὥστε τοὺς ἐν Ῥώμῃ μυροπώλας ὠνουμένους καθ' ἕκαστον ἔτος τὰ πλήρη τῶν φαρμάκων ἀγγεῖα τὰ πλεκτὰ , πρῶτον μὲν ἕκαστον αὐτὸν διδάσκεσθαι γνωρίζειν , εἰ καὶ μὴ πρότερον ἑορακώς τις εἴη . πρὸς τούτῳ δὲ καὶ τὸ κάλλιστον ἐκ τῆς συνεχοῦς θέας , ὁποῖόν ἐστι διδάσκεσθαι . μεμνημένοι γὰρ ὧν ὠνήσαντο πέρυσι , ὅταν ἴδωσιν ἕτερον , ἄμεινον αὐτοῦ γνωρίζουσιν · ἐν μὲν ταῖς βοτάναις , ὅσαι μετὰ τοῦ καρποῦ προσκειμένου τοῖς ἀκρέμοσι κομίζονται , πολυκαρπότερον · εὐθαλέστερόν τε καὶ ἁδρότερον , ἐσφιγμένον τε κατὰ τὴν οἰκείαν οὐσίαν , ἔν τε τῷ χρόνῳ μὴ διαφθειρόμενον , ἐννοοῦντες ﻿ εἶναι κρεῖττον τῶν ἀτροφωτέρων τε καὶ ἀκαρποτέρων , ἀραιῶν τε καὶ κούφων καὶ διαφθειρομένων ταχέως . ὄνος γὰρ ἂν εἴη σαφῶς ὁ μηδὲν τούτων ἐννοῆσαι δυνάμενος . ὥσπερ γε καὶ κατὰ τὴν γεῦσίν τε καὶ ὄσφρησιν οὐδὲν χαλεπὸν ἐννοῆσαι τὸ ἄριστον , ἑορακότας πολλάκις ταὐτόν . ἐν ᾧ γὰρ τῶν ἄλλων διαφέρει κατ' ὀσμὴν ἢ γεῦσιν ἕκαστον τῶν φαρμάκων , ἐν ἐκείνῳ σφοδρυνόμενον πρωτεύει τῶν ὁμοειδῶν . οὕτω γοῦν καὶ τὸ μέλι λέγομεν ἄριστον εἶναι τὸ γλυκύτατόν τε καὶ δριμύτατον τῶν ἄλλων ἁπάντων , ἐπειδὴ τὸ γένος αὐτοῦ τὴν ἐν γλυκύτητι τοιαύτην ὑπεροχὴν ἔχειν φαίνεται . ὅταν οὖν ἐκ γλυκειῶν φύσει σταφυλῶν τὸ γλεῦκος εἰς ἥμισυ μέρος ἢ καὶ τρίτον ἑψηθείη , γλυκύτητι μὲν οὐδὲν ἀποδεῖ μέλιτος , ἀμβλὺ δ' ἐστὶ καὶ ἄδηκτον , ὥσπερ τὸ ὕδωρ · ἀλλ' οὐ τό γε μέλι τοιοῦτον · ἔχει γάρ τινα δριμύτητα μετὰ τῆς γλυκύτητος , ὥστε ἄριστόν ἐστι τὸ πρωτεῦον ἐν τούτοις , καὶ πρῶτά γε αὐτῶν τὰ γνωρίσματα τῆς οἰκείας ἀρετῆς ἐκ τούτων ἔσται . κατὰ συμβεβηκὸς δέ τι καὶ παρεπόμενον αὐτῇ κατὰ χροιὰν καὶ σύστασιν καὶ ὀσμὴν καὶ τὴν οἷον ἀλληλουχίαν τῶν μορίων . ὠχρὸν μὲν οὖν ἐστι τῇ χροιᾷ , τῇ συστάσει δὲ οὔτε παχὺ καὶ θρομβῶδες οὔτε λίαν ὑγρὸν ἡνωμένον τε δι' ὅλου καὶ γλίσχρον , ὡς ἐάν γε βαστάσας ἀπ' αὐτοῦ τῷ δακτύλῳ ῥεῖν ἐπιτρέψῃς , κατατείνεσθαι συνεχὲς αὐτὸ , καθάπερ ἰξὸν , οὐ διασπώμενον , οὐδὲ ἀποῤῥηγνύμενον , ἀλλ' οὐ διὰ ταῦτ' ἔστιν ἄριστον , ἀλλ' ὅτι τὸ κατὰ τὴν οἰκείαν φύσιν ἄριστον μέλι ταῦτ' ἔχει συμβεβηκότα διὰ παντὸς ἑαυτῷ , καὶ διὰ τοῦτο γνωρίσματα γίνεται τοῦ βελτίστου . διὸ καὶ πολλάκις ἑωρᾶσθαί φημι δεῖν ἕκαστον τῶν ἁπλῶν φαρμάκων , ἵνα διὰ μνήμης ἔχωμεν εἰς ὅσον ἥκει δριμύτητος , ἢ γλυκύτητος , ἤ τινος τῶν ἄλλων αἰσθητῶν ποιοτήτων , ὧν τὸ ποσὸν ἀδύνατον λόγῳ δηλωθῆναι . προσέρχεται δέ τις καὶ ἄλλη κρίσις τῆς ἑκάστου φαρμάκου δυνάμεως ἐξ ἐμπειρίας πολυχρονίου , μηδὲν ὑπὸ τοῦ λόγου βοηθουμένη . τὸ γοῦν ἀπὸ Κνίδου κάλλιστον μέλι φαινόμενον οἷς εἶπον ἄρτι γνωρίσμασιν , ὡς ἐγγὺς εἶναι τῷ Θασίῳ τε καὶ Ὑμηττίῳ , κακίαν οὐ μικρὰν ἐνδείκνυται χρονίζον , εἰς οἰνώδη μεταβάλλον ποιότητα . παραπλήσιον δέ τι πέπονθεν αὐτῷ καὶ τὸ Ῥόδιον . ὥστε τις ἐμβαλὼν τούτου τοῦ μέλιτος εἰς τὴν θηριακὴν . εἶτα μετὰ γ΄ ἐνιαυτὸν εὑρὼν αὐτὴν οἰνίζουσαν , οὐ κατὰ τὴν γεῦσιν μόνον , ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν ὀσμὴν ἔδειξέ μοι , κᾀγὼ θεασάμενος εἶπον τὸ γεγονὸς αὐτῷ παρὰ τοῦ βεβλημένου μέλιτος , ὥστε θαυμάσαι τὸν ἄνθρωπον . ἔτι δὲ προσεπυθόμην , εἴ γε ἐπὶ πλέον ἥψησέ τε καὶ ἀπήφρισεν αὐτό . προσωμολόγει δὲ καὶ ταῦτα , καὶ διὰ τοῦτο ἐθαύμαζε μὲν ὥς τι σοφὸν ἀκηκοὼς παρ' ἐμοῦ , κατέγνω δὲ τῆς ἑαυτοῦ προπετείας , ἐπιχειρήσαντος σκευάζειν φάρμακον ἐκ μόνης τῆς γραφῆς . ἄλλως δ' ὀξώδη γενομένην , ἣν ἐσκεύασε θηριακὴν ἔδειξέ μοι , πυνθανόμενος τὴν αἰτίαν . ἀκούσας οὖν παρ' ἐμοῦ πλείονα τοῦ δέοντος ἐμβεβλῆσθαι οἶνον , καὶ τοῦτον οὐκ ἄριστον οὐδὲ παλαιὸν , ἴσως δὲ καὶ ἄρτου μὴ καλῶς κατεσκευασμένου , πλέον μεμίχθαι τῇ σαρκὶ τῶν ἐχιδνῶν , ὁμολογήσας οὕτως ἔχειν , ἑαυτοῦ κατέγνω τῆς προπετείας .
Lemmas: [ πῶς ἄν καλός σκευάζω ὁ θηριακός . ] γίγνομαι δέ καλός οὗτος , καί ὁ ἄλλος σχεδόν ἅπας φάρμακον , διά ὁ ὁ ἐμβάλλω ἀρετή τε καί ἀναλογία ὁ πρός ἀλλήλων δύναμις . ὁ πολύς δέ οὐδέ ὁ ἀρχή οἶδα δοκιμάζω ἕκαστος αὐτός καταμόνας , εἰς ὅσος ἥκω κακία ἤ ἀρετή , ὥστε οὐδέ ὁ ἀναλογία ὁ πρός ἀλλήλων δύναμις ἐπίσταμαι . καί διά οὗτος βάλλω ﻿ ἐνίοτε ὁ πολύς ὁ φάρμακον ἀσθενής , ἤ διά χρόνος , ἤ διά γένος , μείγνυμι αὐτός ὁ ἰσχυρός . ἐμβάλλω γοῦν τις ποτέ ἐκ ὁ Θῆβαι ὁ Αἰγύπτιος ὀπός ἰσχυρός εἰμί , παραπλήσιος Φιλώνειος φάρμακον καί ὁ γεῦσις καί ὁ δύναμις ὁ ἀντίδοτος ἐργάζομαι . σμύρνη δέ αὖθις ἐμβάλλω , ἰσχυρός ἅμα ὁ πολύς ἀσθενής , ἐπικρατέω ὁ ἀντίδοτος ὑπό ἐκεῖνος ποιέω , καί τις ἄλλος ὅμως ἐν κρόκος αὐτός ἁμαρτάνω , ὁ δέ ἐν σαγαπηνός , καθά γε πάλιν ἄλλος ἐν ἄσφαλτος καί χαλβάνη . τις δέ καί δύο καί τρεῖς ὁ οὕτως ἰσχυρός ἀσθενής ὁ ἄλλος μείγνυμι ὑπό ἐκεῖνος ἐπικρατέω ὁ ἀντίδοτος ἐργάζομαι . ὁ σκευασία μέν οὖν αὐτός ἔͅν ἅπαξ τις ἤδη δριμύς ἄνθρωπος εὔκολος μανθάνω · ὁ δέ ἐμβάλλω φάρμακον ὁ διάγνωσις οὐ ἅπαξ ἤ δίς ἤ τρίς , ἀλλά πάνυ πολλάκις ὁράω δέω , ᾄν ἀκριβής ὑπό τις δείκνυμι τε ἅμα καί λόγος διδάσκω , ὁποῖος εἰμί ὁ ἄριστον ἐκμανθάνω , τῷ δέ χωρίς ὁ δείκνυμι ἐκ ἀνάγνωσις βιβλίον τις , ὁποῖος ὁ τε Ἡρακλείδης ὁ Ταραντῖνος θηριακός καί Κρατεύας καί Διοσκορίδης καί Νίγρος καί Ἰόλλα καί Ῥοῦφος ὁ Ἐφέσιος καί ἄλλος τις ἐπί ὁ διάγνωσις αὐτός ἥκω , πολύς πολύς αὐτοψία δέω πρός ὁ διαγιγνώσκω ἀκριβής ἕκαστος φάρμακον ὁ τε ἀρετή καί ὁ κακία . ἔνιοι μέν γάρ παραποιέω ὁ καπηλεύω οὕτως σαφής , ὡς καί ὁ τριβακός ἐν αὐτός λανθάνω , ἐπί ὅς καλός εἰμί αὐτός ἐκ πολύς παρασκευάζω διά φίλος ἀνόθευτος ἐκ ὁ χωρίον , κατά ὅς καλός γεννάω , πορίζω ὁ φάρμακον , ἤ ἅπαξ πορεύω παρασκευάζω ὁ διαμένω δύναμαι πρός ὅλος ὁ βίος , ὁποῖος σχεδόν ἅπας εἰμί ὁ μεταλλικός καλέω . Κύπρος γοῦν ἱστορέω βούλομαι ἐγώ διά οὗτος , φίλος τε ἔχω ὁ ἐν αὐτός πολύς δύναμαι , ἑταῖρος εἰμί ὁ προΐστημι ὁ μέταλλον ἐπίτροπος Καῖσαρ , καδμία τε πολύς ἐκεῖθεν κομίζω καί διφρυγής καί σπόδιον καί πομφόλυξ χαλκῖτις τε καί μίσυ καί σῶρυ καί χάλκανθος , ὥσπερ γε πάλιν ἐκ ὁ Παλαιστίνη Συρία ὀποβάλσαμον ἀκριβής . ἄσφαλτος μέν γάρ οὐδέ δολόω δύναμαι πανοῦργος , ὥσπερ οὐδέ ὁ ὁ ὀποβάλσαμον καρπός ἤ ὁ ξυλοβάλσαμον . πλέω δέ καί εἰς Λῆμνος , οἶδα δέ ὁ θεός , διά οὐδείς ἄλλος ἤ διά ὁ Λήμνιος , εἴτε γῆ ἐθέλω τις ὀνομάζω , εἴτε σφραγίς , λέγω δέ περί αὐτός αὔταρκος ἐν ὁ περί ὁ ὁ ἁπλόος φάρμακον δύναμις ἔνατος . οὗτος οὖν εἴτε Λήμνιος γῆ , εἴτε σφραγίς καλέω ἐθέλω , παραποιέω , ὡς μηδείς δυέναμαι διαγιγνώσκω ὁ ἀληθινός ἀπό ὁ παραποιέω . καθά γε ὁ καλέω Ἰνδικός Λύκιος , ἕτερος τε πολύς δύσκολος ἔχω διάγνωσις ἀπό ὁ νοθεύω , ὅς χρή παρά ὁ εἰς ὁ χωρίον πορεύω , ἐπίτροπος τε καί συγκλητικός ἄρχω ὁ χώρα ἀθροίζω , ἤ καί ὁ κατοικέω ἐν αὐτός φίλος , ὥσπερ ἐγώ ποιέω θεάομαι . κομίζω γάρ ἐγώ ὁ μέν ἐκ ὁ μέγας Συρία , ὁ δέ ἐκ ὁ Παλαιστίνη , ὁ δέ ἐκ Αἴγυπτος , ὁ δέ ἐκ Καππαδοκία , ἐκ Πόντος δέ ἄλλος , καθά γε καί Μακεδονία τε καί ὁ πρός ὁ δύσις χωρίον , ἔνθα Κελτοί καί Ἴβηρ , ὁ τε κατά ὁ ἀντίκειμαι χώρα οἰκέω Μαυρούσιος . τίς μέν οὖν ἐν ἕκαστος χώρα γίγνομαι καλός φάρμακον , Διοσκουρίδης τε καί ὁ ἄλλος γράφω ἀληθής . ἐγώ δέ , ὡς φημί , χρή παρασκευάζω κατά ὅς λέγω τρόπος αὐτός , καί μάλα ἐάν ἐν Ῥώμη κατοικέω , εἰς ὅς ἐκ ἅπας ὁ ἔθνος κατά ἕκαστος ἐνιαυτός ἐξικνέομαι πάμπολυς . τίς δέ καί κατά αὐτός ὁ Ἰταλία ὁ μέν αὐτοφυής γεννάω , ὁ δέ κατασκευάζω , καθά ἐν Δικαιαρχίη ὁ νῦν καλέω Ποτίολοι , ἰός καί ψιμύθιον καί χαλκός καί λεπίς χαλκός καί ἄλλος τις , κατά δέ ὁ Ῥώμη αὐτός ὁ λιθάργυρος . ἔνιοι δέ μόνος οὐ κατά ἕκαστος ἡμέρα κομίζω , καθά ὁ τε ἐκ ὁ Σικελία καί ὁ μέγας Λιβύη κατά ἕκαστος ἐνιαυτός ὥρα θέρος ἀπό τε Κρήτη πολύς , ὁ ἐκεῖ βοτανικός ἀνήρ ὑπό Καῖσαρ τρέφω , οὐ αὐτός Καῖσαρ μόνος , ἀλλά καί πᾶς ὁ Ῥωμαῖος πόλις , πλήρης πέμπω ἀγγεῖον οὗτος ὁ πλεκτός καλέω , διά ὁ ὁ λύγη εἰμί πλέγμα . φέρω δέ ἀπό Κρήτη ὁ τοιοῦτος καί εἰς ἄλλος πολύς ὁ ἔθνος , ὡς μηδείς ὁ ἀπό αὐτός ἐνδέω , μήτε βοτάνη , μήτε καρπός , μήτε σπέρμα , μήτε ῥίζα , μήτε χυλός . ὁ μέν οὖν ἄλλος πᾶς εἰλικρινής · νοθεύω δέ ἔνιοι ὁ χυλός , ἀλλά καί οὗτος σπάνιος γίγνομαι . διά γάρ ὁ πλῆθος ὁ γίγνομαι βοτάνη ἐν ὁ νῆσος οὐ πάνυ τις πανουργέω ἐπιχειρέω ὁ κατά αὐτός βοτανικός , οὐ μήν οὐδέ ὁ καινουργία μέγας , καθά ἐπί ἄλλος , ἀλλά ἀντί ὁ χυλός ἀψίνθιον μόνος ποιέω πράσιος μείγνυμι , ἤ τις τοιοῦτος παραποιέω μικρός , ὥστε ὁ ἐν Ῥώμη μυροπώλης ὠνέομαι κατά ἕκαστος ἔτος ὁ πλήρης ὁ φάρμακον ἀγγεῖον ὁ πλεκτός , πρῶτος μέν ἕκαστος αὐτός διδάσκω γνωρίζω , εἰ καί μή πρότερος ὁράω τις εἰμί . πρός οὗτος δέ καί ὁ καλός ἐκ ὁ συνεχής θέα , ὁποῖος εἰμί διδάσκω . μιμνῄσκω γάρ ὅς ὠνέομαι πέρυσι , ὅταν ὁράω ἕτερος , ἀγαθός αὐτός γνωρίζω · ἐν μέν ὁ βοτάνη , ὅσος μετά ὁ καρπός πρόσκειμαι ὁ ἀκρέμων κομίζω , πολύκαρπος · εὐθαλής τε καί ἁδρός , σφίγγω τε κατά ὁ οἰκεῖος οὐσία , ἐν τε ὁ χρόνος μή διαφθείρω , ἐννοέω ﻿ εἰμί κρατύς ὁ ἄτροφος τε καί ἄκαρπος , ἀραιός τε καί κοῦφος καί διαφθείρω ταχύς . ὄνος γάρ ἄν εἰμί σαφής ὁ μηδείς οὗτος ἐννοέω δύναμαι . ὥσπερ γε καί κατά ὁ γεῦσις τε καί ὄσφρησις οὐδείς χαλεπός ἐννοέω ὁ ἄριστον , ὁράω πολλάκις αὐτός . ἐν ὅς γάρ ὁ ἄλλος διαφέρω κατά ὀσμή ἤ γεῦσις ἕκαστος ὁ φάρμακον , ἐν ἐκεῖνος σφοδρύνω πρωτεύω ὁ ὁμοειδής . οὕτως γοῦν καί ὁ μέλι λέγω ἀγαθός εἰμί ὁ γλυκύς τε καί δριμύς ὁ ἄλλος ἅπας , ἐπειδή ὁ γένος αὐτός ὁ ἐν γλυκύτης τοιοῦτος ὑπεροχή ἔχω φαίνω . ὅταν οὖν ἐκ γλυκύς φύσις σταφυλή ὁ γλεῦκος εἰς ἥμισυς μέρος ἤ καί τρίτος ἑψέω , γλυκύτης μέν οὐδείς ἀποδέω μέλι , ἀμβλύς δέ εἰμί καί ἄδηκτος , ὥσπερ ὁ ὕδωρ · ἀλλά οὐ ὁ γε μέλι τοιοῦτος · ἔχω γάρ τις δριμύτης μετά ὁ γλυκύτης , ὥστε ἀγαθός εἰμί ὁ πρωτεύω ἐν οὗτος , καί πρῶτος γε αὐτός ὁ γνώρισμα ὁ οἰκεῖος ἀρετή ἐκ οὗτος εἰμί . κατά συμβαίνω δέ τις καί παρέπομαι αὐτός κατά χροιά καί σύστασις καί ὀσμή καί ὁ οἷος ἀλληλουχία ὁ μόριον . ὠχρός μέν οὖν εἰμί ὁ χροιά , ὁ σύστασις δέ οὔτε παχύς καί θρομβώδης οὔτε λίαν ὑγρός ἑνόω τε διά ὅλος καί γλίσχρος , ὡς ἐάν γε βαστάζω ἀπό αὐτός ὁ δάκτυλος ῥέω ἐπιτρέπω , κατατείνω συνεχής αὐτός , καθά ἰξός , οὐ διασπάω , οὐδέ ἀπορρήγνυμι , ἀλλά οὐ διά οὗτος εἰμί ἀγαθός , ἀλλά ὅτι ὁ κατά ὁ οἰκεῖος φύσις ἀγαθός μέλι οὗτος ἔχω συμβαίνω διά πᾶς ἑαυτοῦ , καί διά οὗτος γνώρισμα γίγνομαι ὁ ἀγαθός . διό καί πολλάκις ὁράω φημί δέω ἕκαστος ὁ ἁπλόος φάρμακον , ἵνα διά μνήμη ἔχω εἰς ὅσος ἥκω δριμύτης , ἤ γλυκύτης , ἤ τις ὁ ἄλλος αἰσθητός ποιότης , ὅς ὁ ποσός ἀδύνατος λόγος δηλόω . προσέρχομαι δέ τις καί ἄλλος κρίσις ὁ ἕκαστος φάρμακον δύναμις ἐκ ἐμπειρία πολυχρόνιος , μηδείς ὑπό ὁ λόγος βοηθέω . ὁ γοῦν ἀπό Κνίδος καλός μέλι φαίνω ὅς λέγω ἄρτι γνώρισμα , ὡς ἐγγύς εἰμί ὁ Θάσιος τε καί Ὑμήττιος , κακία οὐ μικρός ἐνδείκνυμι χρονίζω , εἰς οἰνώδης μεταβάλλω ποιότης . παραπλήσιος δέ τις πάσχω αὐτός καί ὁ Ῥόδιος . ὥστε τις ἐμβάλλω οὗτος ὁ μέλι εἰς ὁ θηριακός . εἶτα μετά γʹ ἐνιαυτός εὑρίσκω αὐτός οἰνίζω , οὐ κατά ὁ γεῦσις μόνος , ἀλλά καί κατά ὁ ὀσμή δείκνυμι ἐγώ , ἐͅγώ θεάομαι λέγω ὁ γίγνομαι αὐτός παρά ὁ βάλλω μέλι , ὥστε θαυμάζω ὁ ἄνθρωπος . ἔτι δέ προσπυνθάνομαι , εἰ γε ἐπί πολύς ἕψω τε καί ἀπαφρίζω αὐτός . προσομολογέω δέ καί οὗτος , καί διά οὗτος θαυμάζω μέν ὡς τις σοφός ἀκούω παρά ἐγώ , καταγιγνώσκω δέ ὁ ἑαυτοῦ προπέτεια , ἐπιχειρέω σκευάζω φάρμακον ἐκ μόνος ὁ γραφή . ἄλλος δέ ὀξώδης γίγνομαι , ὅς σκευάζω θηριακός δείκνυμι ἐγώ , πυνθάνομαι ὁ αἰτία . ἀκούω οὖν παρά ἐγώ πολύς ὁ δέω ἐμβάλλω οἶνος , καί οὗτος οὐ ἀγαθός οὐδέ παλαιός , ἴσως δέ καί ἄρτος μή καλός κατασκευάζω , πολύς μείγνυμι ὁ σάρξ ὁ ἔχιδνα , ὁμολογέω οὕτως ἔχω , ἑαυτοῦ καταγιγνώσκω ὁ προπέτεια .