galenus.de-antidotis-libri-ii 1.10
[ Ἡδυχρόου σκευασία . ] Ἐν τῇ προγεγραμμένῃ συνθέσει τῆς θηριακῆς δυνάμεως ὁ Ἀνδρόμαχος , ὅπως μὲν χρὴ σκευάζειν τούς τε θηριακοὺς καὶ τοὺς σκιλλητικοὺς κυκλίσκους , δεδήλωκεν · ὅπως δὲ τὸ ἡδύχροον , οὐδὲν εἶπεν . καὶ ἄλλοι δὲ πολλοὶ τῶν γεγραφότων σύνθετα φάρμακα παρέλιπον εἰπεῖν τὴν σκευασίαν τοῦ ἡδυχρόου κατὰ τὴν περὶ τῆς θηριακῆς διήγησιν , ὥστε τις ἰατρὸς ἐν Ῥώμῃ τῶν μὴ τεθεαμένων σκευαζόμενον τὸ φάρμακον , ἐκ τῆς γραφῆς ἐπ' αὐτὸ παραγίνεσθαι τολμῶν , ἐζήτει παρὰ τοῖς μυροπώλαις ἡδύχροον , οἰόμενος εἶναι βοτάνην , ἤ τι τοιοῦτο τῶν ἁπλῶν φαρμάκων . ἐγὼ δὲ καὶ τοῦτο δηλώσω κατὰ τὴν Ἀνδρομάχου διαδοχὴν τῶν Καίσαρι σκευαζόντων αὐτὸ μέχρι νῦν , ὅπως συντιθέασιν . ἵνα δὲ καὶ αὐτὴ δυσπαραποίητος ᾖ , διὰ λέξεως ἐμμέτρου δηλωθήσεται τοῖς ὑπογεγραμμένοις . Ἡδυχρόου δέ τι μάγμα , μάρου μὲν ἔχει δύο δραχμὰς , Ἴσας δ' αὖ ἀσάρου τε , καὶ ἀμαράκου , ἀσπαλάθου τε Καὶ σχοίνου , καλάμου τ' εὐώδεος , ἐκ πόντου τε Φοῦ , ξυλοβαλσάμου τ' , ὀποβαλσάμου τε δραχμὰς τρεῖς , Καὶ κιναμώμου εἰσὶν ἴσαι , καὶ κόστου ἐπ' αὐτῷ . Σμύρνης τ' ἓξ δραχμὰς , καὶ φύλλου μαλαβάθροιο , Ἴσον δ' αὖ Ἰνδῆς νάρδου ξανθοῦ τε κρόκοιο . Καὶ μὴν καὶ κασίης ἴσαι , διπλαῖ δέ τ' ἀμώμου . Λοιπὴ δ' ἐκ κραναῆς Χίου δραχμῆς βάρος εἴη , Μαστίχη , οἴνῳ δ' αὖ Φαλερίνῳ φυρήσασθαι . ὅταν ταῦτα μιχθῇ , κυκλίσκοι δηλονότι γίνονται παραπλήσιοι τοῖς θηριακοῖς τε καὶ σκιλλητικοῖς , καὶ ξηραίνονται κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον . αὕτη μὲν ἐκ διαδοχῆς , ὡς ἔφην , εἰς ἡμᾶς ἦλθεν ἀπ' Ἀνδρομάχου σύνθεσις τοῦ ἡδυχρόου . διαφέρουσαι δ' ἄλλαι γεγραμμέναι πρὸς τινῶν εἰσιν , ὑπὸ μὲν τῶν ἐπιμεληθέντων ἐμπειρίας φαρμάκων ἐν τῷ σταθμῷ τῶν βαλλομένων διαλλάττουσαι . τινὲς δ' οὐδ' ὅλως ἔχουσι τὸ ἀμάρακον καὶ τὸ μάρον , ἔνιαι δὲ τὸ ἕτερον αὐτῶν ἔχουσαι μόνον . οὐδὲ γὰρ οἱ μυροπῶλαι πάντες αὐτὰ γινώσκουσι , διὰ τὸ μόνας ὠνεῖσθαι τὰς ἀπὸ Κρήτης κομιζομένας βοτάνας ἅμα τοῖς σπέρμασί τε καὶ χυλοῖς . ἐγὼ δὲ καὶ τὰς βοτάνας αὐτὰς ἠπιστάμην ἐν Ἀσίᾳ γεννωμένας , ἐν ἄλλοις μὲν χωρίοις ὀλίγας , ἐν Κυζίκῳ δὲ πλείστας , καὶ κατά γε τὴν Ἰταλίαν ὥσπερ ἄλλας τινὰς , οὕτω καὶ τὸ ἀμάρακον εἶδον γεννώμενον . ἀπολείπεται δὲ τὸ φυτὸν τοῦτο τοῦ μάρου πάμπολυ κατὰ τὴν εὐωδίαν . ἱκανῶς γὰρ εὐῶδες τὸ μάρον , καὶ τό γε καλούμενον ἀμαράκινον μύρον ἐν Κυζίκῳ σκευαζόμενον , ὅσον μὲν ἐπὶ τῇ προσηγορίᾳ , δόξειεν ἅν τις ἀμαράκου ἔχειν πλεῖστον , καὶ ἴσως οὕτως ὑπὸ τῶν παλαιῶν ἐσκευάζετο , νυνὶ δὲ τὸ μάρον ἐμβάλλουσι μόνον . ἐγὼ μέντοι γευσάμενος τῆς πόας , εὑρών τε πικρότητα μὲν ἐν αὐτῇ παμπόλλην , δριμύτητα δὲ οὐ πολλὴν , παρεκάλεσά τινα τῶν συνήθως ἀμαράκινον σκευαζόντων , ἐπεμβάλλειν ἀμαράκου τῇ σκευασίᾳ τοσοῦτον ὅσον καὶ τοῦ μάρου . καί μοι τὸ σκευασθὲν οὕτως ἧττον μὲν εὐῶδες ἐφάνη , χείρω δ' οὐδὲν ἐνήργει . ταῦτα μὲν οὖν κατὰ τὸ πάρεργον εἰρήσθω .
Lemmas: [ ἡδύχροος σκευασία . ] ἐν ὁ προγράφω σύνθεσις ὁ θηριακός δύναμις ὁ Ἀνδρόμαχος , ὅπως μέν χρή σκευάζω ὁ τε θηριακός καί ὁ σκιλλητικός κυκλίσκος , δηλόω · ὅπως δέ ὁ ἡδύχροος , οὐδείς λέγω . καί ἄλλος δέ πολύς ὁ γράφω σύνθετος φάρμακον παραλείπω λέγω ὁ σκευασία ὁ ἡδύχροος κατά ὁ περί ὁ θηριακός διήγησις , ὥστε τις ἰατρός ἐν Ῥώμη ὁ μή θεάομαι σκευάζω ὁ φάρμακον , ἐκ ὁ γραφή ἐπί αὐτός παραγίγνομαι τολμάω , ζητέω παρά ὁ μυροπώλης ἡδύχροος , οἴομαι εἰμί βοτάνη , ἤ τις τοιοῦτος ὁ ἁπλόος φάρμακον . ἐγώ δέ καί οὗτος δηλόω κατά ὁ Ἀνδρόμαχος διαδοχή ὁ Καῖσαρ σκευάζω αὐτός μέχρι νῦν , ὅπως συντίθημι . ἵνα δέ καί αὐτός δυσπαραποίητος εἰμί , διά λέξις ἔμμετρος δηλόω ὁ ὑπογράφω . ἡδύχροος δέ τις μάγμα , μᾶρον μέν ἔχω δύο δραχμή , Ἴσα δέ αὖ ἄσαρον τε , καί ἀμάρακον , ἀσπάλαθος τε Καί σχοῖνος , κάλαμος τε εὐώδης , ἐκ πόντος τε Φώς , ξυλοβάλσαμον τε , ὀποβάλσαμον τε δραχμή τρεῖς , Καί κιννάμωμον εἰμί ἴσος , καί κόστος ἐπί αὐτός . σμύρνα τε ἕξ δραχμή , καί φύλλον μαλάβαθρον , Ἴσος δέ αὖ Ἰνδή νάρδος ξανθός τε κρόκος . καί μήν καί κασία ἴσος , διπλόος δέ τε ἄμωμος . λοιπός δέ ἐκ κραναός Χίος δραχμή βάρος εἰμί , Μαστίχη , οἶνος δέ αὖ Φαλερῖνος φυράω . ὅταν οὗτος μείγνυμι , κυκλίσκος δηλονότι γίγνομαι παραπλήσιος ὁ θηριακός τε καί σκιλλητικός , καί ξηραίνω κατά ὁ αὐτός τρόπος . οὗτος μέν ἐκ διαδοχή , ὡς φημί , εἰς ἐγώ ἔρχομαι ἀπό Ἀνδρόμαχος σύνθεσις ὁ ἡδύχροος . διαφέρω δέ ἄλλος γράφω πρός τις εἰμί , ὑπό μέν ὁ ἐπιμελέομαι ἐμπειρία φάρμακον ἐν ὁ σταθμός ὁ βάλλω διαλλάσσω . τις δέ οὐδέ ὅλος ἔχω ὁ ἀμάρακον καί ὁ μάρων , ἔνιοι δέ ὁ ἕτερος αὐτός ἔχω μόνος . οὐδέ γάρ ὁ μυροπώλης πᾶς αὐτός γιγνώσκω , διά ὁ μόνος ὠνέομαι ὁ ἀπό Κρήτη κομίζω βοτάνη ἅμα ὁ σπέρμα τε καί χυλός . ἐγώ δέ καί ὁ βοτάνη αὐτός ἐπίσταμαι ἐν Ἀσία γεννάω , ἐν ἄλλος μέν χωρίον ὀλίγος , ἐν Κύζικος δέ πολύς , καί κατά γε ὁ Ἰταλία ὥσπερ ἄλλος τις , οὕτως καί ὁ ἀμάρακον ὁράω γεννάω . ἀπολείπω δέ ὁ φυτόν οὗτος ὁ μᾶρον πάμπολυς κατά ὁ εὐωδία . ἱκανός γάρ εὐώδης ὁ μάρων , καί ὁ γε καλέω ἀμαράκιν μύρον ἐν Κύζικος σκευάζω , ὅσος μέν ἐπί ὁ προσηγορία , δοκέω ἄν τις ἀμάρακον ἔχω πολύς , καί ἴσως οὕτως ὑπό ὁ παλαιός σκευάζω , νυνί δέ ὁ μάρων ἐμβάλλω μόνος . ἐγώ μέντοι γεύω ὁ πόα , εὑρίσκω τε πικρότης μέν ἐν αὐτός πάμπολυς , δριμύτης δέ οὐ πολύς , παρακαλέω τις ὁ συνήθης ἀμαράκιν σκευάζω , ἐπεμβάλλω ἀμάρακον ὁ σκευασία τοσοῦτος ὅσος καί ὁ μᾶρον . καί ἐγώ ὁ σκευάζω οὕτως ἥσσων μέν εὐώδης φαίνω , κακός δέ οὐδείς ἐνεργέω . οὗτος μέν οὖν κατά ὁ πάρεργον λέγω .