galenus.de-anatomicis-administrationibus-libri-ix 9.4
Ὅπως οὖν χρὴ τοῦτο γυμνοῦν , ἤδη μοι πρόσεχε τὸν νοῦν . οὐ γὰρ δὴ τὸ τυχόν γέ ἐστι μέρος ἐγκεφάλου τὸ σκεπόμενον ὑπὸ τούτου τοῦ σώματος , ἀλλὰ καί τις ἄλλη κοιλία τρίτη παρὰ τὰς εἰρημένας ὀλίγον ἔμπροσθεν , ἃς ἐχώριζέ τε καὶ διώριζεν ἀλλήλων τὸ διάφραγμα . γυμνώσεις οὖν αὐτὸ κατ’ ἐκεῖνα μάλιστα τὰ χωρία , δι’ ὧν αἱ φλέβες , ὥσπερ ὀπῶν τινων ἐξιοῦσαι , ταῖς προσθίαις ἐμπίπτουσι κοιλίαις · κατ’ αὐτὰς γάρ τοι τὰς ὀπὰς ἡ μέση χώρα συντέτρηται ταῖς προσθίαις κοιλίαις . καὶ χρὴ πυρῆνα μήλης ἢ τὸ πλατὺ μέρος τῶν καλουμένων σπαθίων ἢ καὶ σπαθομήλης ταὐτὸ τοῦτο κατὰ τὰς ὀπὰς ἀμφοτέρας ἀτρέμας ὑποβάλλοντα μετέωρον ἐξαίρειν ἄνω τὸ ταῖς φλεψὶν ἐπικείμενον σῶμα . τοῦτο γάρ σοι πράξαντι καθ’ ἑκατέραν τὴν ὀπὴν ἀπαντήσουσιν ἀλλήλαις αἱ σμίλαι , καὶ φανεῖται τὸ σῶμα τουτὶ τὸ ταῖς φλεψὶν ἐπικείμενον , αἳ διεξέρχονται κρυπτόμεναι , καθάπερ τις ψαλὶς οἰκοδομήματος σφαιροειδοῦς . ὀνομάζουσι δ’ οὐ ψαλίδα , ἀλλὰ καμάρας οἱ πολλοὶ τὰ τοιαῦτα . καὶ τοίνυν καὶ κέκληται τοῦτο τὸ σῶμα ψαλιδοειδὲς ὑπὸ τῶν γνόντων αὐτό . τῶν δ’ ἀγνοησάντων ἔνιοι μὲν οὐδ’ ὅλως φασὶν εἶναι τὸ ψαλιδοειδὲς τοῦτο κατὰ τὸν ἐγκέφαλον , ἔνιοι δὲ παρακούσαντες οἴονται , τὸ κατὰ τοῦ διαφράγματος ἐπικείμενον οὕτως ὀνομάζεσθαι . ἀλλ’ οὔτ’ ἐκεῖνο καλεῖται ψαλιδοειδὲς , ἔστι δὲ τοῦτο ψαλιδοειδὲς ὄντως , ὥσπερ ὠνόμασται . καὶ εἰ διατέμοις αὐτὸ , τύλον ὄψει , καθάπερ ἐν ταῖς προσθίαις κοιλίαις , οὕτω κἀν τῇδε . κατὰ τὴν βάσιν ἐφεξῆς ἐστηριγμέναι τυγχάνουσιν αἱ διεξερχόμεναι τὴν κοιλότητα φλέβες ἐν αὐτῷ τε τῷ ψαλιδοειδεῖ κατὰ τὸ κοῖλον τῆς ψαλίδος . ἔξωθεν μὲν γὰρ τὸ κυρτόν ἐστιν , ἀφῃρημένων δηλονότι τῶν ὑπερκειμένων σωμάτων , ὑφ’ ὧν ἀνετείνετο μέχρι τῆς κατὰ τὴν μήνιγγα διπλόης · ἔσωθεν δὲ τὸ κοῖλον , ὥσπερ ὀροφὴ τῆς ψαλίδος . εἰ δ’ ἐννοήσεις , ὅπως , ἔτι ζῶντος τοῦ ζώου , τῷ μὲν κρανίῳ προσείχετο πάντα τῆς παχείας μήνιγγος τὰ μέρη , τῷ δ’ ἐγκεφάλῳ μόνα τὰ κατὰ τὰς διπλόας αὐτῆς , οὐκ ἀπιστήσεις , τὴν κορυφὴν τοῦ ψαλιδοειδοῦς ἀνατεταμένην φυλάττεσθαι , κοιλίαν ὑφ’ ἑαυτῇ μεγάλην ἐργαζομένην . οὕτω δὲ καὶ τῶν προσθίων κοιλιῶν ἔτι μειζόνων οὐσῶν , ὅλην τὴν κεφαλὴν τοῦ διαφράγματος ἀναγκαῖόν ἐστιν ἀνατετάσθαι πρὸς τὸ μετέωρον ἅμα τοῖς συνεχέσι σώμασιν . οὐ γὰρ δὴ στήριγμά γε δυνατὸν εἶναι τῶν ὑπερκειμένων σωμάτων τὸ διάφραγμα , καθάπερ τινὰ τοῖχον , ἐσχάτως ἁπαλόν τε ἅμα καὶ λεπτὸν ὑπάρχον · ὧν εἰ καὶ θάτερον ἦν αὐτῷ μόνον , οὐκ ἂν ἐβάσταζε τῶν ὑπερκειμένων ἐγκεφάλου μερῶν οὐδὲ τὸ βραχύτατον . ἀλλὰ τούτου μὲν ἡ χρεία κατὰ τοὔνομα · διαφράττει γὰρ ἀπ’ ἀλλήλων τὰς προσθίας κοιλίας , οὐ στηρίζει τὰ κατ’ αὐτὸν ἐπικείμενα . στήριγμα δ’ οὐδὲν οὐδὲ ταύταις ἐστὶ ταῖς κοιλίαις , οὔτε τῇ μετὰ ταύτας , ἀλλὰ τῷ κρέμασθαι μετέωρα τὰ ὑπερκείμενα σώματα τὴν ἐντὸς εὐρυχωρίαν ἐργάζεται τῶν τριῶν κοιλιῶν , ἣ ἀπόλλυσθαι κατὰ τὰς ἀνατομὰς ἀναγκαῖόν ἐστι , καταπιπτόντων τῶν ὑπερκειμένων ﻿ σωμάτων , ὡς ὀλίγον ἔμπροσθεν ἐῤῥέθη . καὶ μὲν δὴ καὶ πόρος τις ὑπόκειται μέγιστος ἐν τῇ βάσει τῆς τρίτης ταύτης κοιλίας , ἔκ τε τῶν προσθίων δεχόμενος τὰ περιττὰ κατὰ τὰς εἰρημένας ὀπὰς , καὶ προσέτι τῶν ὑπερκειμένων σωμάτων , ὡς ὀλίγον ἔμπροσθεν ἐῤῥέθη . συῤῥεῖ δ’ εἰς αὐτὴν ἐκεῖνα , καθ’ ὃ μέρος αἱ ἀπὸ τοῦ κωναρίου φλέβες ἐμβάλλουσιν . ἐλλ’ οἱ μὴ γνόντες ὅλως τὴν κοιλίαν ταύτην εἰκότως ἠγνόησαν ἅμ’ αὐτῇ καὶ τὸν εἰς τὸ ὀπίσω πόρον ἐκτεταμένον , ὑφ’ οὗ τὸ κωνάριον ἐστήρικται . καὶ εἰ γυμνόν τις αὐτὸ τῶν περικειμένων φλεβῶν ἀποῤῥήξει κατὰ τὴν βάσιν , ὀπή τις ἐνταῦθα φαίνεται μετέωρος , ἀτεχνῶς φάναι , καθάπερ τις καπνοδόχη , καίτοι μηδένα καπνὸν ἔχοντος τοῦ ἐγκεφάλου καθ’ ἑαυτὸν , ὃν ἀναπνεῦσαι δεήσεται διὰ μετεώρου τρήματος . οὐ μὴν οὐδὲ τὸν πέριξ ἀέρα δείκνυται τὸ στόμιον αὐτῆς , ἀλλ’ ἐπίκειται πλεῖστον ἐγκεφάλου μέρος ἄνωθεν , εἶθ’ ἡ σκληρὰ μήνιγξ διπλῆ , καὶ μετὰ ταύτην τὸ τῆς κεφαλῆς ὀστοῦν , ὥστε μάτην ἂν ἡ φύσις εἰργάσατο τὴν ὀπὴν τήνδε , καίτοι γε οὐδὲν εἰκῆ ποιοῦσα . τοιαῦτα μὲν οὖν οὐ μόνον εἰς αὐτὴν τὴν ἀνατομὴν πλημμελοῦσιν οἱ μὴ καλῶς ἐγχειροῦντες ἀνατέμνειν , ἀλλὰ καὶ τοὺς φυσικοὺς λόγους αὐτοῦ . ἀνάγκη γὰρ , ὥσπερ τῶν ἀληθῶς ὁρωμένων ἐν ταῖς ἀνατομαῖς αἱ χρεῖαι θαυμαστῶς ἔχουσιν , οὕτω καὶ τῶν παροφθέντων ἄπορον γίγνεσθαι τὸν τῆς χρείας λόγον . ἀλλὰ σύ γε καλῶς ἅπαντα γυμνώσας τὰ προκείμενα κατὰ τὸν λόγον μόρια θεάσῃ τὴν τρίτην κοιλίαν , μέσην κειμένην τῶν τε δύο τῶν προσθίων καὶ τῆς τετάρτης τῆς ὀπίσω . τὸν γάρ τοι πόρον , ᾧ τὸ κωνάριον ἐπιβέβηκεν , ὄψει διήκοντα πρὸς τὴν μέσην κοιλίαν , ὡς φαίνεσθαι κατὰ τὴν ὀπὴν οὐ μικρὰς δύο , μίαν μὲν εἰς τοὐπίσω φερομένην πρὸς τὴν ἐπικρανίδα , δι’ ἧς καὶ καθεὶς ἤτοι διπυρήνην ἢ σπαθομήλην εὑρήσεις περαινομένην αὐτὴν εἰς τὴν ὀπίσω κοιλίαν , ἑτέραν δὲ τὴν ἐν τῷ πυθμένι τῆς μέσης κοιλίας κάτω φερομένην . ἀλλὰ τό γε κωνάριον , ἐπειδὰν γυμνώσῃς μὲν αὐτὸ τῶν περικειμένων , φυλάξῃς δ’ ἐπικείμενον τῷ πόρῳ , καταπίπτειν εἴωθεν , οὐκ ὀρθῶς ἑστάναι , καθάπερ ὅτ’ ἠμφίεστο τοῖς ὑμέσι μετὰ τῶν ἀγγείων · καὶ καταπίπτει γε τοὐπίπαν ὀπίσω ῥέπον .
Lemmas: ὅπως οὖν χρή οὗτος γυμνόω , ἤδη ἐγώ προσέχω ὁ νόος . οὐ γάρ δή ὁ τυγχάνω γε εἰμί μέρος ἐγκέφαλος ὁ σκέπω ὑπό οὗτος ὁ σῶμα , ἀλλά καί τις ἄλλος κοιλία τρίτος παρά ὁ λέγω ὀλίγος ἔμπροσθεν , ὅς χωρίζω τε καί διορίζω ἀλλήλων ὁ διάφραγμα . γυμνόω οὖν αὐτός κατά ἐκεῖνος μάλα ὁ χωρίον , διά ὅς ὁ φλέψ , ὥσπερ ὀπή τις ἐξέρχομαι , ὁ πρόσθιος ἐμπίπτω κοιλία · κατά αὐτός γάρ τοι ὁ ὀπή ὁ μέσος χώρα συντετραίνω ὁ πρόσθιος κοιλία . καί χρή πυρήν μήλης ἤ ὁ πλατύς μέρος ὁ καλέω σπαθίον ἤ καί σπαθομήλη αὐτός οὗτος κατά ὁ ὀπή ἀμφότερος ἀτρέμας ὑποβάλλω μετέωρος ἐξαίρω ἄνω ὁ ὁ φλέψ ἐπίκειμαι σῶμα . οὗτος γάρ σύ πράσσω κατά ἑκάτερος ὁ ὀπή ἀπαντάω ἀλλήλων ὁ σμιλα , καί φαίνω ὁ σῶμα οὗτος ὁ ὁ φλέψ ἐπίκειμαι , ὅς διεξέρχομαι κρύπτω , καθά τις ψαλίς οἰκοδόμημα σφαιροειδής . ὀνομάζω δέ οὐ ψαλίς , ἀλλά καμάρα ὁ πολύς ὁ τοιοῦτος . καί τοίνυν καί καλέω οὗτος ὁ σῶμα ψαλιδοειδής ὑπό ὁ γιγνώσκω αὐτός . ὁ δέ ἀγνοέω ἔνιοι μέν οὐδέ ὅλος φημί εἰμί ὁ ψαλιδοειδής οὗτος κατά ὁ ἐγκέφαλος , ἔνιοι δέ παρακούω οἴομαι , ὁ κατά ὁ διάφραγμα ἐπίκειμαι οὕτως ὀνομάζω . ἀλλά οὔτε ἐκεῖνος καλέω ψαλιδοειδής , εἰμί δέ οὗτος ψαλιδοειδής ὄντως , ὥσπερ ὀνομάζω . καί εἰ διατέμνω αὐτός , τύλος ὁράω , καθά ἐν ὁ πρόσθιος κοιλία , οὕτως ἐν τῇδε . κατά ὁ βάσις ἐφεξῆς στηρίζω τυγχάνω ὁ διεξέρχομαι ὁ κοιλότης φλέψ ἐν αὐτός τε ὁ ψαλιδοειδής κατά ὁ κοῖλος ὁ ψαλίς . ἔξωθεν μέν γάρ ὁ κυρτός εἰμί , ἀφαιρέω δηλονότι ὁ ὑπέρκειμαι σῶμα , ὑπό ὅς ἀνατείνω μέχρι ὁ κατά ὁ μήνιγξ διπλόη · ἔσωθεν δέ ὁ κοῖλος , ὥσπερ ὀροφή ὁ ψαλίς . εἰ δέ ἐννοέω , ὅπως , ἔτι ζάω ὁ ζῷον , ὁ μέν κρανίον προσέχω πᾶς ὁ παχύς μῆνιγξ ὁ μέρος , ὁ δέ ἐγκέφαλος μόνος ὁ κατά ὁ διπλόη αὐτός , οὐ ἀπιστέω , ὁ κορυφή ὁ ψαλιδοειδής ἀνατείνω φυλάσσω , κοιλία ὑπό ἑαυτοῦ μέγας ἐργάζομαι . οὕτως δέ καί ὁ πρόσθιος κοιλία ἔτι μέγας εἰμί , ὅλος ὁ κεφαλή ὁ διάφραγμα ἀναγκαῖος εἰμί ἀνατείνω πρός ὁ μετέωρος ἅμα ὁ συνεχής σῶμα . οὐ γάρ δή στήριγμα γε δυνατός εἰμί ὁ ὑπέρκειμαι σῶμα ὁ διάφραγμα , καθά τις τοῖχος , ἔσχατος ἁπαλός τε ἅμα καί λεπτός ὑπάρχω · ὅς εἰ καί ἕτερος εἰμί αὐτός μόνος , οὐ ἄν βαστάζω ὁ ὑπέρκειμαι ἐγκέφαλος μέρος οὐδέ ὁ βραχύς . ἀλλά οὗτος μέν ὁ χρεία κατά ὄνομα · διαφράσσω γάρ ἀπό ἀλλήλων ὁ πρόσθιος κοιλία , οὐ στηρίζω ὁ κατά αὐτός ἐπίκειμαι . στήριγμα δέ οὐδείς οὐδέ οὗτος εἰμί ὁ κοιλία , οὔτε ὁ μετά οὗτος , ἀλλά ὁ κρεμάννυμι μετέωρος ὁ ὑπέρκειμαι σῶμα ὁ ἐντός εὐρυχωρία ἐργάζομαι ὁ τρεῖς κοιλία , ὅς ἀπόλλυμι κατά ὁ ἀνατομή ἀναγκαῖος εἰμί , καταπίπτω ὁ ὑπέρκειμαι ﻿ σῶμα , ὡς ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω . καί μέν δή καί πόρος τις ὑπόκειμαι μέγας ἐν ὁ βάσις ὁ τρίτος οὗτος κοιλία , ἐκ τε ὁ πρόσθιος δέχομαι ὁ περισσός κατά ὁ λέγω ὀπή , καί προσέτι ὁ ὑπέρκειμαι σῶμα , ὡς ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω . συρρέω δέ εἰς αὐτός ἐκεῖνος , κατά ὅς μέρος ὁ ἀπό ὁ κωνάριον φλέψ ἐμβάλλω . ἐλλός ὁ μή γιγνώσκω ὅλος ὁ κοιλία οὗτος ἔοικα ἀγνοέω ἅμα αὐτός καί ὁ εἰς ὁ ὀπίσω πόρος ἐκτείνω , ὑπό ὅς ὁ κωνάριον στηρίζω . καί εἰ γυμνός τις αὐτός ὁ περίκειμαι φλέψ ἀπορρήγνυμι κατά ὁ βάσις , ὀπή τις ἐνταῦθα φαίνω μετέωρος , ἄτεχνος φημί , καθά τις καπνοδόκη , καίτοι μηδείς καπνός ἔχω ὁ ἐγκέφαλος κατά ἑαυτοῦ , ὅς ἀναπνεύω δέω διά μετέωρος τρῆμα . οὐ μήν οὐδέ ὁ πέριξ ἀήρ δείκνυμι ὁ στόμιον αὐτός , ἀλλά ἐπίκειμαι πολύς ἐγκέφαλος μέρος ἄνωθεν , εἶτα ὁ σκληρός μῆνιγξ διπλόος , καί μετά οὗτος ὁ ὁ κεφαλή ὀστέον , ὥστε μάτην ἄν ὁ φύσις ἐργάζομαι ὁ ὀπή ὅδε , καίτοι γε οὐδείς εἰκῇ ποιέω . τοιοῦτος μέν οὖν οὐ μόνος εἰς αὐτός ὁ ἀνατομή πλημμελέω ὁ μή καλός ἐγχειρέω ἀνατέμνω , ἀλλά καί ὁ φυσικός λόγος αὐτός . ἀνάγκη γάρ , ὥσπερ ὁ ἀληθής ὁράω ἐν ὁ ἀνατομή ὁ χρεία θαυμαστός ἔχω , οὕτως καί ὁ παροράω ἄπορος γίγνομαι ὁ ὁ χρεία λόγος . ἀλλά σύ γε καλός ἅπας γυμνόω ὁ πρόκειμαι κατά ὁ λόγος μόριον θεάομαι ὁ τρίτος κοιλία , μέσος κεῖμαι ὁ τε δύο ὁ πρόσθιος καί ὁ τέταρτος ὁ ὀπίσω . ὁ γάρ τοι πόρος , ὅς ὁ κωνάριον ἐπιβαίνω , ὁράω διήκω πρός ὁ μέσος κοιλία , ὡς φαίνω κατά ὁ ὀπή οὐ μικρός δύο , εἷς μέν εἰς ὀπίσω φέρω πρός ὁ ἐπικρανίς , διά ὅς καί καθίημι ἤτοι διπυρήνη ἤ σπαθομήλη εὑρίσκω περαίνω αὐτός εἰς ὁ ὀπίσω κοιλία , ἕτερος δέ ὁ ἐν ὁ πυθμήν ὁ μέσος κοιλία κάτω φέρω . ἀλλά ὁ γε κωνάριον , ἐπειδάν γυμνόω μέν αὐτός ὁ περίκειμαι , φυλάσσω δέ ἐπίκειμαι ὁ πόρος , καταπίπτω εἴωθα , οὐ ὀρθός ἵστημι , καθά ὅτε ἀμφιέννυμι ὁ ὑμήν μετά ὁ ἀγγεῖον · καί καταπίπτω γε ἐπίπαν ὀπίσω ῥέπω .