galenus.de-anatomicis-administrationibus-libri-ix 1.1
Ἀνατομικὰς ἐγχειρήσεις ἔγραψα μὲν καὶ πρόσθεν , ἡνίκα τὸ πρῶτον ἀνῆλθον ἔναγχος εἰς Ῥώμην , ἄρχειν ἠργμένου τοῦ καὶ νῦν ἡμῖν ἄρχοντος Ἀντωνίνου , γράφειν δ’ αὖθις ἄλλας ἔοικα ταύτας διὰ διττὴν αἰτίαν . ἑτέραν μὲν , ὅτι Φλάβιος Βοηθὸς ἀνὴρ ὕπατος Ῥωμαίων , ἐξιὼν ἐκ Ῥώμης εἰς τὴν ἑαυτοῦ πατρίδα Πτολεμαΐδα , παρεκάλεσέ με τὰς ἐγχειρήσεις ἐκείνας αὐτῷ γράφειν , δριμὺν ἔρωτα τῆς ἀνατομικῆς ἐρασθεὶς θεωρίας , εἴπερ τις καὶ ἄλλος τῶν πώποτε γεγενημένων ἀνθρώπων . τούτῳ τῷ Βοηθῷ καὶ ἄλλας μὲν ἔδωκα πραγματείας ἐξιόντι , καὶ μέντοι καὶ τὴν τῶν ἀνατομικῶν ἐγχειρήσεων ἐν δυοῖν ὑπομνήμασιν · ἐπεί γέ τοι ἐτεθέατο πάνυ πολλὰ παρ’ ἡμῖν ἐν ὀλίγῳ , δεδιὼς δὲ , μὴ λάθοιτό ποτε τῶν ὀφθέντων , ἐδεήθη τοιούτων ἀναμνήσεων . ἐπεὶ δ’ ἐκεῖνος μὲν ἤδη τέθνηκεν , ἐγὼ δὲ οὐκ ἔχω τῶν γενομένων ὑπομνημάτων ἀντίγραφα διδόναι τοῖς ἑταίροις , δι’ ἐγκαύσεως ἀπολομένων ὧν εἶχον ἐν Ῥώμῃ , διὰ τοῦτο παρακαλεσάντων αὐτῶν , ἔδοξεν ἄμεινον εἶναι γράφειν ἕτερα . δευτέραν δ’ αἰτίαν , διὰ τὸ βελτίω μακρῷ τῆς τότε τὴν νῦν μοι γενησομένην ἀποδειχθήσεσθαι πραγματείαν , ἅμα μὲν εἰς διέξοδον ὑπομνημάτων πλειόνων ἐκταθεῖσαν ἕνεκα σαφηνείας , ἅμα δ’ ἀκριβεστέραν ἐκείνης ἐσομένην , ὡς ἂν πολλῶν ἐν τῷ μεταξὺ προσεξευρημένων μοι θεωρημάτων ἀνατομικῶν . ἐπιδημοῦντος μὲν γὰρ ἔτι τῇ Ῥωμαίων πόλει τοῦ Βοηθοῦ , τά τε περὶ τῆς Ἱπποκράτους ἀνατομῆς , καὶ τὰ περὶ τῆς Ἐρασιστράτου , καὶ μέντοι καὶ τὰ περὶ τῆς ἐπὶ τῶν ζώντων , ἔτι τε τὰ περὶ τῆς ἐπὶ τῶν τεθνεώτων ἐγράφη , καὶ σὺν αὐτοῖς γε τά τε περὶ τῶν τῆς ἀναπνοῆς αἰτιῶν , καὶ τὰ περὶ φωνῆς . ἐξιόντι δ’ ἐγράφετό μοι πραγματεία μεγάλη περὶ χρείας μορίων , ἣν συντελέσας ἐν ιζ βιβλίοις ἔπεμψα καὶ αὐτὴν ἔτι ζῶντι τῷ Βοηθῷ . τὰ μέντοι περὶ θώρακος καὶ πνεύμονος κινήσεως ὑπομνήματα τρία πάλαι ποτὲ ἔγραψα , μειράκιον ὢν ἔτι , συμφοιτητῇ χαριζόμενος εἰς τὴν ἑαυτοῦ πατρίδα πορευομένῳ διὰ χρόνου πλείονος , ἐπιδείξασθαι μὲν ἐφιεμένῳ δημοσίᾳ , μὴ δυναμένῳ δὲ αὐτῷ συντιθέναι λόγους ἐπιδεικτικούς . ἀποθανόντος δὲ κᾀκείνου , συνέβη τὰ ὑπομνήματα ἐκπεσεῖν , ὡς κτήσασθαι πολλοὺς αὐτὰ , καίτοι γ’ οὐ πρὸς ἔκδοσιν ἦν γεγονότα . διατρίβων γὰρ ἔτι κατὰ Σμύρναν ἕνεκα Πέλοπος , ὃς δεύτερός μοι διδάσκαλος ἐγένετο μετὰ Σάτυρον τὸν Κοΐντου μαθητὴν , ἔγραψα μὲν αὐτὰ , μηδὲν μήπω μέγα καὶ καινὸν αὐτὸς εἰρηκώς . ὕστερον δὲ ἐν Κορίνθῳ μὲν Νουμισιανοῦ χάριν , ὃς καὶ αὐτὸς . ἐνδοξότατος ἦν τῶν Κοΐντου μαθητῶν , ἐν Ἀλεξανδρείᾳ δὲ καί τισιν ἄλλοις ἔθνεσι γενόμενος , ἐν οἷς ἐπυνθανόμην Κοΐντου μαθητὴν ἔνδοξον Νουμισιανὸν διατρίβειν , εἶτ’ ἐπανελθὼν εἰς τὴν πατρίδα , καὶ μείνας ἐν αὐτῇ χρόνον οὐ πολὺν , ἀνῆλθον εἰς Ῥώμην , ἐν ᾗ καὶ τῷ Βοηθῷ παμπόλλας ἐποιησάμην ἀνατομὰς , παρόντος αὐτῷ ἀεὶ μὲν Εὐδήμου τε τοῦ περιπατητικοῦ καὶ Ἀλεξάνδρου τοῦ Δαμασκηνοῦ , τοῦ νῦν Ἀθήνῃσιν ἀξιουμένου τοὺς περιπατητικοὺς λόγους διδάσκειν δημοσίᾳ , πολλάκις δὲ καὶ ἄλλων ἀνδρῶν ἐν τέλει , καθάπερ καὶ τοῦδε τοῦ νῦν ἐπάρχου τῆς Ῥωμαίων πόλεως , ἀνδρὸς τὰ πάντα πρωτεύοντος ἔργοις τε καὶ λόγοις τοῖς ἐν φιλοσοφίᾳ , Σεργίου Παύλου ὑπάτου . τότε γοῦν ἐποίησα καὶ τὰς ἀνατομικὰς ἐγχειρήσεις τῷ Βοηθῷ , πολὺ τῶνδε τῶν νῦν μοι γραφησομένων ἀπολειπομένας , οὐ σαφηνείᾳ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀκριβείᾳ . καὶ τοίνυν ἤδη μοι πρόσεχε τὸν νοῦν ἀρχομένῳ τοῦ λόγου .
Lemmas: ἀνατομικός ἐγχείρησις γράφω μέν καί πρόσθεν , ἡνίκα ὁ πρῶτος ἀνέρχομαι ἔναγχος εἰς Ῥώμη , ἄρχω ἄρχω ὁ καί νῦν ἐγώ ἄρχω Ἀντωνῖνος , γράφω δέ αὖθις ἄλλος ἔοικα οὗτος διά δισσός αἰτία . ἕτερος μέν , ὅτι Φλάβιος Βοηθός ἀνήρ ὕπατος Ῥωμαῖος , ἐξέρχομαι ἐκ Ῥώμη εἰς ὁ ἑαυτοῦ πατρίς Πτολεμαΐς , παρακαλέω ἐγώ ὁ ἐγχείρησις ἐκεῖνος αὐτός γράφω , δριμύς ἔρως ὁ ἀνατομικός ἔραμαι θεωρία , εἴπερ τις καί ἄλλος ὁ πώποτε γίγνομαι ἄνθρωπος . οὗτος ὁ Βοηθός καί ἄλλος μέν δίδωμι πραγματεία ἐξέρχομαι , καί μέντοι καί ὁ ὁ ἀνατομικός ἐγχείρησις ἐν δύο ὑπόμνημα · ἐπεί γε τοι θεάομαι πάνυ πολύς παρά ἐγώ ἐν ὀλίγος , δείδω δέ , μή λανθάνω ποτέ ὁ ὁράω , δέω τοιοῦτος ἀνάμνησις . ἐπεί δέ ἐκεῖνος μέν ἤδη θνῄσκω , ἐγώ δέ οὐ ἔχω ὁ γίγνομαι ὑπόμνημα ἀντίγραφον δίδωμι ὁ ἑταῖρος , διά ἔγκαυσις ἀπόλλυμι ὅς ἔχω ἐν Ῥώμη , διά οὗτος παρακαλέω αὐτός , δοκέω ἀγαθός εἰμί γράφω ἕτερος . δεύτερος δέ αἰτία , διά ὁ ἀγαθός μακρός ὁ τότε ὁ νῦν ἐγώ γίγνομαι ἀποδείκνυμι πραγματεία , ἅμα μέν εἰς διέξοδος ὑπόμνημα πολύς ἐκτείνω ἕνεκα σαφήνεια , ἅμα δέ ἀκριβής ἐκεῖνος εἰμί , ὡς ἄν πολύς ἐν ὁ μεταξύ προσεξευρίσκω ἐγώ θεώρημα ἀνατομικός . ἐπιδημέω μέν γάρ ἔτι ὁ Ῥωμαῖος πόλις ὁ Βοηθός , ὁ τε περί ὁ Ἱπποκράτης ἀνατομή , καί ὁ περί ὁ Ἐρασίστρατος , καί μέντοι καί ὁ περί ὁ ἐπί ὁ ζάω , ἔτι τε ὁ περί ὁ ἐπί ὁ θνῄσκω γράφω , καί σύν αὐτός γε ὁ τε περί ὁ ὁ ἀναπνοή αἰτία , καί ὁ περί φωνή . ἐξέρχομαι δέ γράφω ἐγώ πραγματεία μέγας περί χρεία μόριον , ὅς συντελέω ἐν ιζʹ βιβλίον πέμπω καί αὐτός ἔτι ζάω ὁ Βοηθός . ὁ μέντοι περί θώραξ καί πνεύμων κίνησις ὑπόμνημα τρεῖς πάλαι ποτέ γράφω , μειράκιον εἰμί ἔτι , συμφοιτητής χαρίζω εἰς ὁ ἑαυτοῦ πατρίς πορεύω διά χρόνος πολύς , ἐπιδείκνυμι μέν ἐφίημι δημοσίᾳ , μή δύναμαι δέ αὐτός συντίθημι λόγος ἐπιδεικτικός . ἀποθνῄσκω δέ κᾄκεινος , συμβαίνω ὁ ὑπόμνημα ἐκπίπτω , ὡς κτάομαι πολύς αὐτός , καίτοι γε οὐ πρός ἔκδοσις εἰμί γίγνομαι . διατρίβω γάρ ἔτι κατά Σμύρνα ἕνεκα Πέλοψ , ὅς δεύτερος ἐγώ διδάσκαλος γίγνομαι μετά Σάτυρος ὁ Κοΐντος μαθητής , γράφω μέν αὐτός , μηδείς μήπω μέγας καί καινός αὐτός λέγω . ὕστερον δέ ἐν Κόρινθος μέν Νουμισιανός χάριν , ὅς καί αὐτός . ἔνδοξος εἰμί ὁ Κοΐντος μαθητής , ἐν Ἀλεξάνδρεια δέ καί τις ἄλλος ἔθνος γίγνομαι , ἐν ὅς πυνθάνομαι Κοΐντος μαθητής ἔνδοξος Νουμισιανός διατρίβω , εἶτα ἐπανέρχομαι εἰς ὁ πατρίς , καί μένω ἐν αὐτός χρόνος οὐ πολύς , ἀνέρχομαι εἰς Ῥώμη , ἐν ὅς καί ὁ Βοηθός πάμπολυς ποιέω ἀνατομή , πάρειμι αὐτός ἀεί μέν Εὔδημος τε ὁ περιπατητικός καί Ἀλέξανδρος ὁ Δαμασκηνός , ὁ νῦν Ἀθῆναι ἀξιόω ὁ περιπατητικός λόγος διδάσκω δημοσίᾳ , πολλάκις δέ καί ἄλλος ἀνήρ ἐν τέλος , καθά καί ὅδε ὁ νῦν ἔπαρχος ὁ Ῥωμαῖος πόλις , ἀνήρ ὁ πᾶς πρωτεύω ἔργον τε καί λόγος ὁ ἐν φιλοσοφία , Σέργιος Παῦλος ὕπατος . τότε γοῦν ποιέω καί ὁ ἀνατομικός ἐγχείρησις ὁ Βοηθός , πολύς ὅδε ὁ νῦν ἐγώ γράφω ἀπολείπω , οὐ σαφήνεια μόνος , ἀλλά καί ἀκρίβεια . καί τοίνυν ἤδη ἐγώ προσέχω ὁ νόος ἄρχω ὁ λόγος .