galenus.de-anatomicis-administrationibus-libri-ix 8.5
Τὰ δὲ περὶ ταῖς ἀρτηρίαις , ἃς καρωτίδας ὀνομάζουσι , νεῦρα , τὰ καὶ τοῖς διδασκάλοις ἡμῶν γιγνωσκόμενα , βλαβέντα τινὰ βλάβην , ὧν ὀλίγον ἔμπροσθεν εἶπον , ἄφωνον μὲν ἐργάζεται τὸ ζῶον , οὐχ ὁμοίως δὲ τοῖς κατὰ τὰ μεσοπλεύρια , καταλείπεται γάρ τις ἐπ’ αὐτῶν ψόφος βραγχώδης , οἷος τοῖς ῥέγχουσιν ἐν ὕπνῳ φαίνεται γιγνόμενος . οὗτος ὁ ψόφος ἐπὶ ταῖς τῶν μεσοπλευρίων μυῶν παραλύσεσιν ἀπόλλυται , παραλύονται δὲ ταχέως , ἢ τῶν ἰνῶν τῶν κατ’ αὐτοὺς , ὡς εἴρηται , τμηθεισῶν , ἢ τῶν πλευρῶν ἐκκοπεισῶν , ἢ τοῦ νεύρου κατὰ τὴν ῥίζαν κακωθέντος , ἢ διατμηθέντος ὅλου τοῦ νωτιαίου κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ μεταφρένου , καθ’ ἣν ἐγχείρησιν μάλισθ’ ὁ βραγχώδης ψόφος ἀπόλλυται . ταύτῃ μὲν οὖν τῇ τομῇ συμπαραλύεται πάντα τὰ κάτω μόρια , τουτέστιν οἵ τε κατὰ τὰ μεσοπλεύρια μύες , οἵ τε καθ’ ὑπογάστριον ἢ ἐπιγάστριον , ἢ ὅπως ἄν τις ὀνομάζειν ἐθέλῃ . γέγραπται δὲ καὶ περὶ τούτων ἐν τῷ ε΄ βιβλίῳ τῆσδε τῆς πραγματείας , ἐξηγουμένων ἡμῶν κατ’ αὐτὸ , πῶς ἄν τις ἄριστα διακρίνειεν αὐτοὺς ὄντας η΄ . συμπαραλύονται δὲ τούτοις καὶ οἱ κατὰ τὴν ἕδραν , αἰδοῖόν τε καὶ κύστιν καὶ σκέλη . τὸ μέντοι διάφραγμα , καίτοι κατώτερον τῶν μεσοπλευρίων ὑπάρχον μυῶν , οὐ παραλύεται διὰ τὸ τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ τῶν νεύρων ὑψηλοτέραν ὑπάρχειν ὅλου τοῦ θώρακος . οὐ μὴν οὐδ’ οἱ καθήκοντες ἐκ τοῦ τραχήλου μύες ς΄ , οἱ διαστέλλοντες τὸν θώρακα καὶ μάλιστα τὴν ἄνω μοῖραν αὐτοῦ , βλάπτονται · καὶ γὰρ καὶ τούτοις ἐκ τοῦ κατὰ τὸν τράχηλον νωτιαίου τὰ νεῦρα . καὶ μέντοι γε καὶ δημοσίᾳ ἐθεάσασθε τοῦτο δεικνύμενον , ἡνίκα , προβληθέντος εἰς ἀνατομὴν θώρακος , ἡμέραις ἐφεξῆς πολλαῖς ἀναγκαῖον ἐγένετό μοι λέγειν τε ἅμα καὶ δεικνύειν τὸ κατ’ αὐτόν . ἐν ἀρχῇ γὰρ τοῦ θώρακος , ὅπερ ἐστὶ μεταξὺ τῶν δύο τούτων σπονδύλων , ἑβδόμου τε καὶ ὀγδόου , διατμηθέντος ὅλου τοῦ νωτιαίου , τὸ ζῶον ἔπεσέ τε καὶ πλάγιον ἔκειτο , κινουμένων τῶν κάτω τοῦ θώρακος μερῶν μόνον ὑπὸ τοῦ διαφράγματος , ὡς ἐροῦμεν . καὶ γὰρ χρῆται μόνῳ τούτῳ κατὰ τὰς μικρὰς ἀναπνοὰς ἅπαν ζῶον · ἐπειδὰν δὲ χρεία τις αὐτὸ καταλάβῃ μείζονος ἀναπνοῆς , ἤτοι γυμναζόμενόν πως , ἢ πυρέττον , ἢ διὰ σφοδρὰν θερμότητα τοῦ περιέχοντος , ἢ κατά τινα διάθεσιν ἄλλην διαφορούμενον , ἀναγκάζεται προστιθέναι τῇ τοῦ διαφράγματος ἐνεργείᾳ τὴν τῶν μεσοπλευρίων · εἰ δ’ ἐπὶ πλέον ἥκοι τὰ τῆς χρείας , καὶ τοῖς ὑψηλοτέροις ἐνεργεῖ μυσίν . ἐθεάσασθε γοῦν ἐκεῖνο τὸ ζῶον ἐπὶ τῇ τοῖ νωτιαίου τομῇ , κατ’ ἀρχὴν τοῦ μεταφρένου γενομένῃ , πεσὸν μὲν αὐτίκα καὶ πλάγιον κείμενον , ἄφωνον δ’ ὑπάρχον , ἀκίνητόν τε τὰ ἄλλα τοῦ θώρακος , ὅτι μὴ τὰ κάτω μόνα τὰ πρὸς τοῦ διαφράγματος ἐνεργοῦντος κινούμενα . καὶ ὅτι γε σαφέστερον ὁρᾶται τῶν μερῶν τοῦ θώρακος ἡ κίνησις , ἀφαιρεθέντος ὅλου τοῦ πέριξ δέρματος , ἐθεάσασθε . πάντες μὲν γὰρ οἱ μεσοπλεύριοι μύες ἀκίνητοι παντάπασιν ἐγένοντο , διαστελλόμενα δὲ τὰ κάτω τοῦ θώρακος , ἀμυδρᾶς τινος τοῖς ἀνωτέρω διαδιδομένης κινήσεως . ἀνελόμενος οὖν , ὡς ἴστε , τὸ διακείμενον οὕτως ζῶον , ἔτεμον μὲν αὖθις αὐτῶν τὰς ἀρχὰς τῶν καθηκόντων εἰς τὸ διάφραγμα νεύρων , ἐφ’ αἷς τμηθείσαις αὐτίκα τὸ μὲν κάτω τοῦ θώρακος ἐπαύσατο κινούμενον , ἐνεργεῖν δ’ ἠναγκάσθησαν οἱ ὑψηλοὶ μύες , ὑφ’ ὧν ἐναργῶς ἐφαίνετο διαστελλομένη τοῦ θώρακος ἡ ἄνω χώρα . δεύτερον δ’ ἐπὶ τούτῳ λαβὼν ζῶον , καὶ τεμὼν αὐτοῦ τὰς ἐν τῷ τραχήλῳ ῥίζας τῶν εἰς τὸ διάφραγμα φερομένων νεύρων , ἀκίνητον μὲν ἀπέδειξα παραχρῆμα τὸ κάτω τοῦ θώρακος , ἐνήργουν δ’ οἱ μεσοπλεύριοι . τμηθέντος δὲ καὶ τοῦ νωτιαίου κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ μεταφρένου , ἐπὶ τᾷδε παραχρῆμα τὸ ζῶον ἔκειτο πλάγιον , ἄμφω τὰ μόρια τοῦ θώρακος κινοῦν , τά θ’ ὑψηλὰ καὶ τὰ κάτω . διὰ γὰρ τὸ δεῖσθαι μείζονος ἀναπνοῆς , οὐκ ἦν ἱκανὸν αὐτὴν ἐργάζεσθαι τὸ διάφραγμα μόνον . ὅταν μὲν οὖν τοῖς ἄνω μυσὶν ἀναπνέῃ τὸ ζῶον , ἡ κίνησις ἐναργῶς ὁρᾶται κατὰ τὰς ὠμοπλάτας ὅλας ἄχρι καὶ τῶν ἀκρωμίων · ὅταν δὲ τῷ διαφράγματι μόνῳ , κατὰ μὲν τὰς εἰσπνοὰς ἐξαίρεται τὰ ὑποχόνδρια , κατὰ δὲ τὰς ἐκπνοὰς περιστέλλεται , τῶν κατὰ τὰς ὠμοπλάτας ἀκινήτων μενόντων . ἐπειδὰν δὲ τοῖς μεσοπλευρίοις μόνοις ἐνεργῇ μυσὶν , ἀκίνητοι μὲν αἱ ὠμοπλάται εἰσὶ , τὸ δ’ ὑποχόνδριον ἔμπαλιν , ἢ ὡς ἐπὶ τῇ τοῦ διαφράγματος ἐνεργείᾳ , περιστέλλεται μὲν εἰσπνεόντων , ἐξαίρεται δ’ ἐκπνεόντων . εἰ δὲ τοὺς τῆς ὠμοπλάτης μῦς θέλεις παραλῦσαι , διχῶς ἐργάσῃ τοῦτο , ποτὲ μὲν τῇ ἐγκαρσίᾳ τομῇ τέμνων αὐτοὺς , αὖθις δὲ τῇ τῶν νεύρων κακώσει . κοινὸν γὰρ δὴ τοῦτο περὶ πάντων ἐπίστασθαι χρὴ μυῶν , ὡς , εἴτε τὰ νεῦρα βλάψαις αὐτῶν , ὡς εἶπον , εἴτε τὰς ἶνας ἁπάσας ἐγκαρσίας ἀποτέμοις , ἀκινήτους αὐτίκα ποιήσεις ὅλους τοὺς μῦς . ὥστ’ ἀναγκαῖόν ἐστί σοι τὰς ἀρχὰς τῶν εἰς αὐτὰ διανεμομένων νεύρων καὶ τὴν τῶν ἰνῶν θέσιν ἐπίστασθαι . τινὲς μὲν γὰρ ἄνωθεν κάτω φέρονται , καθάπερ αἱ τῶν προσθίων καὶ μέσων τοῦ θώρακος μυῶν , τινὲς δ’ εἰς τὸ πλάγιον ἐκκλίνουσιν , ὥσπερ αἱ τῶν ὄπισθεν . καί τινες μὲν ἀνάλογον ἔχουσιν ὅλῳ τῷ μήκει τοῦ μυὸς , ὥσπερ αἱ τῶν ἄλλων ἁπάντων , ὡς ἔπος εἰπεῖν , ἔνιαι δ’ ἔμπαλιν , ὡς ἐπὶ τῶν μεσοπλευρίων . ὅταν οὖν , ὡς εἴρηται , τοὺς ὑψηλοὺς μόνους παραλύσῃς μῦς , εἰ μὲν δεηθῇ , προστίθησι τὴν τῶν μεσοπλευρίων μυῶν ἐνέργειαν . αἱ μὲν οὖν ἄλλαι διαθέσεις , ἐφ’ αἷς δεῖται τὸ ζῶον εἰσπνεῦσαι μειζόνως , εἴρηνται σχεδὸν ἅπασαι . προσέρχεται δ’ αὐταῖς ἐνίοτε διάθεσις μὲν οὐδεμία τοῦ ζώου , ἀλλά τις ὁρμὴ μεγάλη , φωνῆσαι προθυμηθέντος . ὡς οὖν οἱ κήρυκες , ὅταν μέλλωσιν αἴρειν τὸ φθέγμα , πλεῖστον εἰσπνέουσι προπαρασκευάζοντες ὕλην τῇ φωνῇ δαψιλῆ , οὕτω καὶ τῶν ἀνατεμνομένων ἔνια ζώων ἔστιν ὅτε φαίνεται ποιοῦντα . τούτων τε οὖν ἀναγκαῖόν ἐστιν ὑμῖν μεμνῆσθαι , τῶν τ’ ἀκολούθων αὐτοῖς ἁπάντων , ὧν ἔνια βέλτιον εἶναί μοι δοκεῖ διελθεῖν , καὶ μάλισθ’ ὅσα τῶν προειρημένων ἐγχειρήσεών ἐστι μόρια .
Lemmas: ὁ δέ περί ὁ ἀρτηρία , ὅς καρωτίδες ὀνομάζω , νεῦρον , ὁ καί ὁ διδάσκαλος ἐγώ γιγνώσκω , βλάπτω τις βλάβη , ὅς ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω , ἄφωνος μέν ἐργάζομαι ὁ ζῷον , οὐ ὅμοιος δέ ὁ κατά ὁ μεσοπλεύριος , καταλείπω γάρ τις ἐπί αὐτός ψόφος βραγχώδης , οἷος ὁ ῥέγκω ἐν ὕπνος φαίνω γίγνομαι . οὗτος ὁ ψόφος ἐπί ὁ ὁ μεσοπλεύριος μῦς παράλυσις ἀπόλλυμι , παραλύω δέ ταχύς , ἤ ὁ ἴνη ὁ κατά αὐτός , ὡς λέγω , τέμνω , ἤ ὁ πλευρά ἐκκόπτω , ἤ ὁ νεῦρον κατά ὁ ῥίζα κακόω , ἤ διατμέω ὅλος ὁ νωτιαῖος κατά ὁ ἀρχή ὁ μετάφρενον , κατά ὅς ἐγχείρησις μάλα ὁ βραγχώδης ψόφος ἀπόλλυμι . οὗτος μέν οὖν ὁ τομή συμπαραλύω πᾶς ὁ κάτω μόριον , τουτέστι ὁ τε κατά ὁ μεσοπλεύριος μῦς , ὁ τε κατά ὑπογάστριον ἤ ἐπιγάστριος , ἤ ὅπως ἄν τις ὀνομάζω ἐθέλω . γράφω δέ καί περί οὗτος ἐν ὁ πέντε βιβλίον ὅδε ὁ πραγματεία , ἐξηγέομαι ἐγώ κατά αὐτός , πῶς ἄν τις ἀγαθός διακρίνω αὐτός εἰμί ηʹ . συμπαραλύω δέ οὗτος καί ὁ κατά ὁ ἕδρα , αἰδοῖον τε καί κύστις καί σκέλος . ὁ μέντοι διάφραγμα , καίτοι κατώτερος ὁ μεσοπλεύριος ὑπάρχω μῦς , οὐ παραλύω διά ὁ ὁ ἀρχή αὐτός ὁ νεῦρον ὑψηλός ὑπάρχω ὅλος ὁ θώραξ . οὐ μήν οὐδέ ὁ καθήκω ἐκ ὁ τράχηλος μῦς ς# , ὁ διαστέλλω ὁ θώραξ καί μάλα ὁ ἄνω μοῖρα αὐτός , βλάπτω · καί γάρ καί οὗτος ἐκ ὁ κατά ὁ τράχηλος νωτιαῖος ὁ νεῦρον . καί μέντοι γε καί δημοσίᾳ θεάομαι οὗτος δείκνυμι , ἡνίκα , προβάλλω εἰς ἀνατομή θώραξ , ἡμέρα ἐφεξῆς πολύς ἀναγκαῖος γίγνομαι ἐγώ λέγω τε ἅμα καί δείκνυμι ὁ κατά αὐτός . ἐν ἀρχή γάρ ὁ θώραξ , ὅς εἰμί μεταξύ ὁ δύο οὗτος σφόνδυλος , ἕβδομος τε καί ὄγδοος , διατμέω ὅλος ὁ νωτιαῖος , ὁ ζῷον πίπτω τε καί πλάγιος κεῖμαι , κινέω ὁ κάτω ὁ θώραξ μέρος μόνος ὑπό ὁ διάφραγμα , ὡς λέγω . καί γάρ χράω μόνος οὗτος κατά ὁ μικρός ἀναπνοή ἅπας ζῷον · ἐπειδάν δέ χρεία τις αὐτός καταλαμβάνω μέγας ἀναπνοή , ἤτοι γυμνάζω πως , ἤ πυρέσσω , ἤ διά σφοδρός θερμότης ὁ περιέχω , ἤ κατά τις διάθεσις ἄλλος διαφορέω , ἀναγκάζω προστίθημι ὁ ὁ διάφραγμα ἐνέργεια ὁ ὁ μεσοπλεύριος · εἰ δέ ἐπί πολύς ἥκω ὁ ὁ χρεία , καί ὁ ὑψηλός ἐνεργέω μῦς . θεάομαι γοῦν ἐκεῖνος ὁ ζῷον ἐπί ὁ σύ νωτιαῖος τομή , κατά ἀρχή ὁ μετάφρενον γίγνομαι , πίπτω μέν αὐτίκα καί πλάγιος κεῖμαι , ἄφωνος δέ ὑπάρχω , ἀκίνητος τε ὁ ἄλλος ὁ θώραξ , ὅτι μή ὁ κάτω μόνος ὁ πρός ὁ διάφραγμα ἐνεργέω κινέω . καί ὅτι γε σαφής ὁράω ὁ μέρος ὁ θώραξ ὁ κίνησις , ἀφαιρέω ὅλος ὁ πέριξ δέρμα , θεάομαι . πᾶς μέν γάρ ὁ μεσοπλεύριος μῦς ἀκίνητος παντάπασι γίγνομαι , διαστέλλω δέ ὁ κάτω ὁ θώραξ , ἀμυδρός τις ὁ ἀνώτερος διαδίδωμι κίνησις . ἀναιρέω οὖν , ὡς οἶδα , ὁ διάκειμαι οὕτως ζῷον , τέμνω μέν αὖθις αὐτός ὁ ἀρχή ὁ καθήκω εἰς ὁ διάφραγμα νεῦρον , ἐπί ὅς τέμνω αὐτίκα ὁ μέν κάτω ὁ θώραξ παύω κινέω , ἐνεργέω δέ ἀναγκάζω ὁ ὑψηλός μῦς , ὑπό ὅς ἐναργής φαίνω διαστέλλω ὁ θώραξ ὁ ἄνω χώρα . δεύτερος δέ ἐπί οὗτος λαμβάνω ζῷον , καί τέμνω αὐτός ὁ ἐν ὁ τράχηλος ῥίζα ὁ εἰς ὁ διάφραγμα φέρω νεῦρον , ἀκίνητος μέν ἀποδείκνυμι παραχρῆμα ὁ κάτω ὁ θώραξ , ἐνεργέω δέ ὁ μεσοπλεύριος . τέμνω δέ καί ὁ νωτιαῖος κατά ὁ ἀρχή ὁ μετάφρενον , ἐπί ὅδε παραχρῆμα ὁ ζῷον κεῖμαι πλάγιος , ἄμφω ὁ μόριον ὁ θώραξ κινέω , ὁ τε ὑψηλός καί ὁ κάτω . διά γάρ ὁ δέω μέγας ἀναπνοή , οὐ εἰμί ἱκανός αὐτός ἐργάζομαι ὁ διάφραγμα μόνος . ὅταν μέν οὖν ὁ ἄνω μῦς ἀναπνέω ὁ ζῷον , ὁ κίνησις ἐναργής ὁράω κατά ὁ ὠμοπλάτη ὅλος ἄχρι καί ὁ ἀκρώμιον · ὅταν δέ ὁ διάφραγμα μόνος , κατά μέν ὁ εἰσπνοή ἐξαίρω ὁ ὑποχόνδριος , κατά δέ ὁ ἐκπνοή περιστέλλω , ὁ κατά ὁ ὠμοπλάτη ἀκίνητος μένω . ἐπειδάν δέ ὁ μεσοπλεύριος μόνος ἐνεργέω μῦς , ἀκίνητος μέν ὁ ὠμοπλάτη εἰμί , ὁ δέ ὑποχόνδριος ἔμπαλιν , ἤ ὡς ἐπί ὁ ὁ διάφραγμα ἐνέργεια , περιστέλλω μέν εἰσπνέω , ἐξαίρω δέ ἐκπνέω . εἰ δέ ὁ ὁ ὠμοπλάτη μῦς ἐθέλω παραλύω , διχῶς ἐργάζομαι οὗτος , ποτέ μέν ὁ ἐγκάρσιος τομή τέμνω αὐτός , αὖθις δέ ὁ ὁ νεῦρον κάκωσις . κοινός γάρ δή οὗτος περί πᾶς ἐπίσταμαι χρή μῦς , ὡς , εἴτε ὁ νεῦρον βλάπτω αὐτός , ὡς λέγω , εἴτε ὁ ἴς ἅπας ἐγκάρσιος ἀποτέμνω , ἀκίνητος αὐτίκα ποιέω ὅλος ὁ μῦς . ὥστε ἀναγκαῖος εἰμί σύ ὁ ἀρχή ὁ εἰς αὐτός διανέμω νεῦρον καί ὁ ὁ ἴνη θέσις ἐπίσταμαι . τις μέν γάρ ἄνωθεν κάτω φέρω , καθά ὁ ὁ πρόσθιος καί μέσος ὁ θώραξ μῦς , τις δέ εἰς ὁ πλάγιος ἐκκλίνω , ὥσπερ ὁ ὁ ὄπισθεν . καί τις μέν ἀνάλογος ἔχω ὅλος ὁ μῆκος ὁ μῦς , ὥσπερ ὁ ὁ ἄλλος ἅπας , ὡς ἔπος λέγω , ἔνιοι δέ ἔμπαλιν , ὡς ἐπί ὁ μεσοπλεύριος . ὅταν οὖν , ὡς λέγω , ὁ ὑψηλός μόνος παραλύω μῦς , εἰ μέν δέω , προστίθημι ὁ ὁ μεσοπλεύριος μῦς ἐνέργεια . ὁ μέν οὖν ἄλλος διάθεσις , ἐπί ὅς δέω ὁ ζῷον εἰσπνέω μέγας , λέγω σχεδόν ἅπας . προσέρχομαι δέ αὐτός ἐνίοτε διάθεσις μέν οὐδείς ὁ ζῷον , ἀλλά τις ὁρμή μέγας , φωνέω προθυμέομαι . ὡς οὖν ὁ κῆρυξ , ὅταν μέλλω ἀείρω ὁ φθέγμα , πολύς εἰσπνέω προπαρασκευάζω ὕλη ὁ φωνή δαψιλής , οὕτως καί ὁ ἀνατέμνω ἔνιοι ζῷον εἰμί ὅτε φαίνω ποιέω . οὗτος τε οὖν ἀναγκαῖος εἰμί σύ μιμνῄσκω , ὁ τε ἀκόλουθος αὐτός ἅπας , ὅς ἔνιοι ἀγαθός εἰμί ἐγώ δοκέω διέρχομαι , καί μάλα ὅσος ὁ προλέγω ἐγχείρησις εἰμί μόριον .