galenus.de-anatomicis-administrationibus-libri-ix 8.2
Τῆς δ’ ὅλης αὐτοῦ κινήσεως ἐναργῶς ἐξηγοῦνται κάτω μὲν αἱ φρένες αὐταὶ , κατὰ τὴν ἑαυτῶν ἔντασίν τε καὶ χάλασιν ἐναλλὰξ γιγνομένην εὐρύνουσαί τε καὶ συστέλλουσαι τὸ ταύτῃ πέρας , ἐπισπώμεναί τε κάτω μὲν διὰ τοῦ ξιφοειδοῦς χόνδρου τὸ στέρνον , ἄνω δέ πως ἀτρέμα καὶ πρόσω τὰς νόθας . καὶ τήν γε δόξασαν εἶναι φυσικὸν ἔργον , οὐ ψυχικὸν , ἀναπνοὴν , ἐν ᾗ τὰ κάτω μέρη τοῦ θώρακος ἅμα τοῖς ὑποχονδρίοις ὁρᾶται σαφῶς κινούμενα , τὰ δ’ ἄνω ποτὲ μὲν οὐδ’ ὅλως , ποτὲ δ’ ἀμυδρῶς , τὸ διάφραγμα μόνον ἐργάζεται , μῦς ὑπάρχων οὐ κατὰ τὴν οὐσίαν μόνην , ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν χρείαν . οἱ διδάσκαλοι δ’ ἡμῶν οὐκ ὀρθῶς ᾤοντο μόνας τὰς φρένας κινεῖν τὸν θώρακα κατὰ τὰς ἀναπνοὰς , διαστελλούσας μὲν , ὁπότε τείνοιντο , καταπίπτειν δ’ ἐπιτρεπούσας εἰς ἑαυτὸν , ὁπότε χαλασθεῖεν . ὅπως δ’ ἐκφυσῶμεν ἀθρόον , ἢ φωνοῦμεν , οὐδ’ ἐπεχείρησαν εἰπεῖν . ᾤοντο δὲ καὶ τὰς εὐρείας τοῦ θώρακος κινήσεις , ἃς ἐπί τε τῶν δρομημάτων ὁρῶμεν , ἁπάντων τε τῶν ὁπωσοῦν ὀξέως γυμνασαμένων , ἐκ τῆς τοῦ διαφράγματος ἐνεργείας ἐπιτελεῖσθαι . τῶν μεσοπλευρίων δὲ μυῶν , ὥσπερ μάτην γεγονότων , οὐδ’ ὅλως ἐμέμνηντο , καθάπερ οὐδὲ τῶν ἀπὸ τοῦ τραχήλου καταφερομένων ἕξ μυῶν , ὧν μέγιστοι μὲν οἱ τοῖς σιμοῖς τῶν ὠμοπλατῶν ὑποπεφυκότες , ἑξῆς δὲ αὐτῶν τὸ μέγεθος οἱ πρόσθιοι , μικρότατοι δὲ οἱ τῶν τῆς ῥάχεως ἐκπεφυκότες σπονδύλων . οὐ μὴν οὐδὲ τῶν ἀνασπώντων τὰς πλευρὰς , οὐδὲ κατασπώντων τὰς ἐσχάτας ἐμέμνηντο , ( λέλεκται δ’ ἔμπροσθεν ἐν τῷ πέμπτῳ γράμματι , πῶς ἄν τις αὐτοὺς ἄριστα γυμνώσειεν , εἴρηται δὲ καὶ περὶ τῶν τῆς ὠμοπλάτης ὀπισθίων μυῶν , κοινωνούντων τῷ μὲν θώρακι , καθόσον καὶ τῷ μεταφρένῳ , κίνησιν δ’ οὐδεμίαν αὐτῷ παρεχομένων , ) ὥσπερ οὐδὲ τῶν ῥαχιτῶν ὑποπεφυκότων τε καὶ παραπεφυκότων τοῖς τοῦ θώρακος σπονδύλοις , οὐδὲ τῶν ὑποτεταγμένων τῷ στομάχῳ ἐκ τῆς ἄνω μοίρας , οὐδὲ τῶν ψοῶν τῶν ἐκ τῆς κάτω · κάμπτεται μὲν γὰρ ὑπ’ αὐτῶν ἡ ῥάχις , τῆς δ’ ἀναπνοῆς οὐδετέρῳ συντελοῦσι μορίῳ , καθάπερ οἱ διαστέλλοντες ἢ συστέλλοντες τὸν θώρακα , περὶ ὧν ἐν τοῖς τῆς ἀναπνοῆς αἰτίοις εἴρηται . νυνὶ δὲ οὐ ταῦτα δεικνύναι μοι πρόκειται , τὰ καλῶς ἐν ἐκείνοις δεδειγμένα , διδάξαι δὲ μόνον , ὅπως ἄν τις ἐγχειροίη προσηκόντως , ἕνεκα τοῦ δεῖξαι τὰ κατ’ ἐκείνην τὴν πραγματείαν εἰρημένα φαίνεσθαι περὶ τὸν θώρακα συμπτώματα . καὶ μὲν δὴ κᾀν τοῖς περὶ θώρακός τε καὶ πνεύμονος κινήσεως οὐκ ὀλίγα τῶν ἐξ ἀνατομῶν φαινομένων εἴρηταί μοι , περὶ ὧν τῆς ἐγχειρήσεως εἰπεῖν τι καὶ νῦν προσήκει . λέλεκται δὲ κᾀν τοῖς περὶ τῶν τῆς ἀναπνοῆς αἰτιῶν , ὡς τὰ περὶ θώρακός τε καὶ πνεύμονος κινήσεως βιβλία τρία , μηδὲν ἴδιον ἀξιόλογον εὑρηκότος μου μηδέπω , συνετέθη , καὶ ὡς ἑταίρῳ δοθέντα παρὰ τὴν ἐμὴν γνώμην ἐξέπεσον , ὥσπερ καὶ ἄλλα πολλά . δίκαιον γὰρ ἐνόμιζον εὐθὺς ἐκ μειρακίου , τοὺς εὑρίσκοντάς τι νεώτερον ἐκεῖνο μόνον εἰς συγγράμματα κατατίθεσθαι · καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἔμελλον ὡς ἐμὰ γράφειν , ὅσα τοῖς πρόσθεν εἴρηται . γυμνάσιά γε μὴν ἑαυτοῦ γράφειν ἕκαστον οὐ μόνον ἀνεμέσητον , ἀλλὰ καὶ χρησιμώτατον ἡγοῦμαι , καθάπερ καὶ φίλῳ δεηθέντι χαρίζεσθαι . τῶν οὖν διδασκάλων τῶν ἡμετέρων , οἱ κορυφαῖοι δ’ ἦσαν οὗτοι τῶν Κοΐντου τε καὶ Νουμησιανοῦ μαθητῶν , ὅτι μὲν ὑπὸ τοῦ θώρακος ὁ πνεύμων κινεῖται , καθ’ ὃν Ἐρασίστρατος ἔγραψε τρόπον , ἀποδειξάντων τε καὶ δειξάντων ἡμῖν , ἐν δυοῖν τοῖς πρώτοις γράμμασι περὶ θώρακός τε καὶ πνεύμονος κινήσεως αἵ τ’ ἀποδείξεις εἰσὶ γεγραμμέναι , καὶ τὰ φαινόμενα κατὰ τὰς ἀνατομὰς , ἐξ ὧν ἐπορίσθη τὰ πρὸς τὰς ἀποδείξεις λήμματα . τὸ τρίτον δ’ αὐτῶν , ὁποία τίς ἐστιν ἡ τοῦ θώρακος κίνησις , ἐξηγεῖται , κατὰ τὴν γνώμην τῶν διδασκάλων καὶ τοῦτο συγκείμενον . τά γε μὴν ὑπ’ ἐμοῦ προσεξευρεθέντα περὶ τῆς τοῦ θώρακος κινήσεως ἐδήλωσα δι’ ἑτέρας πραγματείας , ἣν περὶ τῶν τῆς ἀναπνοῆς αἰτίων ἐπέγραψα , καθ’ ἣν τό τε διφυὲς ἑκάστου τῶν μεσοπλευρίων μυῶν ἐξηγησάμην , ὁποῖόν τε τὴν φύσιν ἐστὶν , τό τε πλῆθος ἁπάντων τῶν κινούντων ὅλον τὸν θώρακα , τάς τ’ ἀρχὰς τῶν ἐμφυομένων αὐτοῖς νεύρων .
Lemmas: ὁ δέ ὅλος αὐτός κίνησις ἐναργής ἐξηγέομαι κάτω μέν ὁ φρήν αὐτός , κατά ὁ ἑαυτοῦ ἔντασις τε καί χάλασις ἐναλλάξ γίγνομαι εὐρύνω τε καί συστέλλω ὁ ταύτῃ πέρας , ἐπισπάω τε κάτω μέν διά ὁ ξιφοειδής χόνδρος ὁ στέρνον , ἄνω δέ πως ἀτρέμας καί πρόσω ὁ νόθος . καί ὁ γε δοκέω εἰμί φυσικός ἔργον , οὐ ψυχικός , ἀναπνοή , ἐν ὅς ὁ κάτω μέρος ὁ θώραξ ἅμα ὁ ὑποχόνδριος ὁράω σαφής κινέω , ὁ δέ ἄνω ποτέ μέν οὐδέ ὅλος , ποτέ δέ ἀμυδρός , ὁ διάφραγμα μόνος ἐργάζομαι , μῦς ὑπάρχω οὐ κατά ὁ οὐσία μόνος , ἀλλά καί κατά ὁ χρεία . ὁ διδάσκαλος δέ ἐγώ οὐ ὀρθός οἴομαι μόνος ὁ φρήν κινέω ὁ θώραξ κατά ὁ ἀναπνοή , διαστέλλω μέν , ὁπότε τείνω , καταπίπτω δέ ἐπιτρέπω εἰς ἑαυτοῦ , ὁπότε χαλάω . ὅπως δέ ἐκφυσάω ἀθρόος , ἤ φωνέω , οὐδέ ἐπιχειρέω λέγω . οἴομαι δέ καί ὁ εὐρύς ὁ θώραξ κίνησις , ὅς ἐπί τε ὁ δράμημα ὁράω , ἅπας τε ὁ ὁπωσοῦν ὀξύς γυμνάζω , ἐκ ὁ ὁ διάφραγμα ἐνέργεια ἐπιτελέω . ὁ μεσοπλεύριος δέ μῦς , ὥσπερ μάτην γίγνομαι , οὐδέ ὅλος μιμνῄσκω , καθά οὐδέ ὁ ἀπό ὁ τράχηλος καταφέρω ἕξ μῦς , ὅς μέγας μέν ὁ ὁ σιμός ὁ ὠμοπλάτη ὑποφύω , ἑξῆς δέ αὐτός ὁ μέγεθος ὁ πρόσθιος , μικρός δέ ὁ ὁ ὁ ῥάχις ἐκφύω σφόνδυλος . οὐ μήν οὐδέ ὁ ἀνασπάω ὁ πλευρά , οὐδέ κατασπάω ὁ ἔσχατος μιμνῄσκω , ( λέγω δέ ἔμπροσθεν ἐν ὁ πέμπτος γράμμα , πῶς ἄν τις αὐτός ἀγαθός γυμνόω , λέγω δέ καί περί ὁ ὁ ὠμοπλάτη ὀπίσθιος μῦς , κοινωνέω ὁ μέν θώραξ , καθόσον καί ὁ μετάφρενον , κίνησις δέ οὐδείς αὐτός παρέχω , ) ὥσπερ οὐδέ ὁ ῥαχίτης ὑποφύω τε καί παραφύζω ὁ ὁ θώραξ σφόνδυλος , οὐδέ ὁ ὑποτάσσω ὁ στόμαχος ἐκ ὁ ἄνω μοῖρα , οὐδέ ὁ ψόα ὁ ἐκ ὁ κάτω · κάμπτω μέν γάρ ὑπό αὐτός ὁ ῥάχις , ὁ δέ ἀναπνοή οὐδέτερος συντελέω μόριον , καθά ὁ διαστέλλω ἤ συστέλλω ὁ θώραξ , περί ὅς ἐν ὁ ὁ ἀναπνοή αἴτιος λέγω . νυνί δέ οὐ οὗτος δείκνυμι ἐγώ πρόκειμαι , ὁ καλός ἐν ἐκεῖνος δείκνυμι , διδάσκω δέ μόνος , ὅπως ἄν τις ἐγχειρέω προσηκόντως , ἕνεκα ὁ δείκνυμι ὁ κατά ἐκεῖνος ὁ πραγματεία λέγω φαίνω περί ὁ θώραξ σύμπτωμα . καί μέν δή εἰͅν ὁ περί θώραξ τε καί πνεύμων κίνησις οὐ ὀλίγος ὁ ἐκ ἀνατομή φαίνω λέγω ἐγώ , περί ὅς ὁ ἐγχείρησις λέγω τις καί νῦν προσήκω . λέγω δέ εἰͅν ὁ περί ὁ ὁ ἀναπνοή αἰτία , ὡς ὁ περί θώραξ τε καί πνεύμων κίνησις βιβλίον τρεῖς , μηδείς ἴδιος ἀξιόλογος εὑρίσκω ἐγώ μηδέπω , συντίθημι , καί ὡς ἑταῖρος δίδωμι παρά ὁ ἐμός γνώμη ἐκπίπτω , ὥσπερ καί ἄλλος πολύς . δίκαιος γάρ νομίζω εὐθύς ἐκ μειράκιον , ὁ εὑρίσκω τις νέος ἐκεῖνος μόνος εἰς σύγγραμμα κατατίθημι · καί διά οὗτος οὐ μέλλω ὡς ἐμός γράφω , ὅσος ὁ πρόσθεν λέγω . γυμνάσιον γε μήν ἑαυτοῦ γράφω ἕκαστος οὐ μόνος ἀνεμέσητος , ἀλλά καί χρήσιμος ἡγέομαι , καθά καί φίλος δέω χαρίζω . ὁ οὖν διδάσκαλος ὁ ἡμέτερος , ὁ κορυφαῖος δέ εἰμί οὗτος ὁ Κοΐντος τε καί Νουμησιανός μαθητής , ὅτι μέν ὑπό ὁ θώραξ ὁ πνεύμων κινέω , κατά ὅς Ἐρασίστρατος γράφω τρόπος , ἀποδείκνυμι τε καί δείκνυμι ἐγώ , ἐν δύο ὁ πρῶτος γράμμα περί θώραξ τε καί πνεύμων κίνησις ὁ τε ἀπόδειξις εἰμί γράφω , καί ὁ φαίνω κατά ὁ ἀνατομή , ἐκ ὅς πορίζω ὁ πρός ὁ ἀπόδειξις λῆμμα . ὁ τρίτος δέ αὐτός , ὁποῖος τις εἰμί ὁ ὁ θώραξ κίνησις , ἐξηγέομαι , κατά ὁ γνώμη ὁ διδάσκαλος καί οὗτος σύγκειμαι . ὁ γε μήν ὑπό ἐγώ προσεξευρίσκω περί ὁ ὁ θώραξ κίνησις δηλόω διά ἕτερος πραγματεία , ὅς περί ὁ ὁ ἀναπνοή αἴτιος ἐπιγράφω , κατά ὅς ὁ τε διφυής ἕκαστος ὁ μεσοπλεύριος μῦς ἐξηγέομαι , ὁποῖος τε ὁ φύσις εἰμί , ὁ τε πλῆθος ἅπας ὁ κινέω ὅλος ὁ θώραξ , ὁ τε ἀρχή ὁ ἐμφύω αὐτός νεῦρον .