galenus.de-anatomicis-administrationibus-libri-ix 7.2
Ἐπ’ αὐτοῖς δ’ ἄλλο τι κατεσκεύασε μόριον , οὐσίαν τε τὴν αὐτὴν ἔχον τῷ περιτοναίῳ καὶ χρείας τὰς αὐτὰς παρέχον ἅπασι τοῖς τοῦ πνεύματος ὀργάνοις . ὥσπερ ἐκεῖνο τοῖς τῆς τροφῆς . ὀνομάζεται δ’ , ὥσπερ ἐκεῖνο περιτόναιον ἀπὸ τοῦ περιτετάσθαι τοῖς τῆς τροφῆς ἀγγείοις , οὕτω τοῦθ’ ὑπεζωκὼς , ἐπειδὴ τὰς πλευρὰς ὅλας ἔσωθεν ὑπέζωκεν . ὡσαύτως δ’ ἐκείνῳ καὶ τὰς ἄλλας ἔχει δύο προσηγορίας , ὑπ’ ἐνίων μὲν ὑμὴν , ὑπ’ ἐνίων δὲ χιτὼν ὀνομαζόμενος · ὑμὴν μὲν ἀπὸ τῆς οὐσίας , χιτὼν δ’ ἀπὸ τῆς χρείας . λεπτότατος γὰρ ὢν , ὥσπερ ἀράχνιον , ὁμοιομερής τε κατὰ πᾶν ἑαυτῷ , τὰς μὲν πλευρὰς ὑπέζωκεν , ἀμφίεσμα δ’ ἐστὶν , οἷον χιτών τις , ἁπάντων τῶν πνευματικῶν ὀργάνων . ἀκριβῶς μὲν οὖν ὑμήν ἐστι καὶ ὁ περιτόναιος , ὥσπερ ἐῤῥέθη κατὰ τὸν πρὸ τούτου λόγον , ἀκριβῶς δὲ καὶ οὗτος ὁ ὑπεζωκὼς ὀνομαζόμενος · ἀκριβῶς δὲ καὶ ἡ λεπτὴ μήνιγξ , οἵ τε περιόστεοι , καὶ οἱ τῶν μυῶν αὐτῶν ἴδιοι , καὶ τὸ τῆς καρδίας ἀμφίεσμα . σώματα δ’ ὑμενώδη πολλαχόθι χωρὶς τούτων ἐστὶ , τὰ μὲν ἐξ ὀστῶν ἐκφυόμενα κατὰ τὴν τῶν συνδέσμων οὐσίαν , τὰ δ’ ἐκ τῆς τῶν μυῶν ἀπονευρώσεως γεννώμενα κατὰ τὴν τῶν τενόντων . ἀλλ’ ὁ ὑπεζωκὼς οὗτος ἐπιτείνεται πᾶσι τοῖς ἔνδον τοῦ θώρακος ὀργάνοις , ὡς ὁ περιτόναιος ἐλέχθη καὶ ἐδείχθη τοῖς κάτω τῶν φρενῶν . ἐξ αὐτοῦ δὲ καὶ οἱ διαφράττοντες ὑμένες τὸν θώρακα γεννῶνται , καὶ κατὰ τοῦτ’ ἂν ἔχοι μόνον ἡ κατασκευὴ διαφερόντως αὐτῷ πρὸς τὸ περιτόναιον , ὅτι διττὸς ἀκριβῶς ἐστιν , οὐχ εἷς , ὥσπερ ἐκεῖνο . καταμαθήσῃ δ’ αὐτοῦ τὴν φύσιν ἀκριβῶς , ἐὰν διακόψῃς τὸ πρόσθιον ὀστοῦν τοῦ θώρακος μέσον , ὃ προσαγορεύουσιν οἱ ἀνατομικοὶ στέρνον , ἔχῃς δ’ εἰς τοῦτο παρεσκευασμένους τοὺς καλουμένους ἐκκοπεῖς , ἰσχυρούς τε ἅμα καὶ ὀξεῖς . ἐγχειρῶν δ’ ἅμα τῷ ἔργῳ πρότερον ἀφαιρήσεις δηλονότι τὰ περικείμενα σώματα παντὶ τῷ στέρνῳ . γυμνωθέντος γὰρ αὐτοῦ στοχάσῃ τῆς μέσης γραμμῆς ἀκριβέστερον , ᾗ προσέχων τὸν νοῦν εἰς δύο τε μέρη διελὼν ἄχρι τοῦ ξιφοειδοῦς χόνδρου τὸ πᾶν ὀστοῦν τοῦ στέρνου , κατάβαινε πρὸς τὸ βάθος ἕως τῆς ῥάχεως , ἀφιστὰς ἀλλήλων τοὺς ὑμένας . ἑτοιμότερον δὲ αὐτὸ πράξεις , ἐὰν ἑκάτερον τῶν μερῶν τοῦ στέρνου πρὸς τὴν ἐκτὸς χώραν ἀπάγῃς ἀνακλῶν ἀτρέμα . καὶ τοίνυν πράττοντί σοι τοῦτο τὰ μὲν ἄλλα πάντα μέρη ῥᾳδίως ὑπακούσει , κατὰ δὲ τὴν τῆς καρδίας χώραν οὐκέθ’ ὁμοίως . ὁ γάρ τοι περικάρδιος ὀνομαζόμενος ὑμὴν καὶ χιτὼν , ἄμφω γὰρ καὶ τοῦτον ἐγχωρεῖ καλεῖν , ὑμένα μὲν ἀπὸ τῆς οὐσίας , χιτῶνα δ’ ἀπὸ τῆς χρείας , προσήρτηται τῷ στέρνῳ κατά τε τὴν κορυφὴν ἑαυτοῦ μάλιστα καί τινα τῶν ἐφ’ ἑκάτερον τῆς κορυφῆς μερῶν . ἐντεύξῃ δὴ καὶ τούτῳ κατ’ ἐκεῖνον μὲν τὸν χρόνον , ἡνίκα διακόπτεις τὸ στέρνον , οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ κατὰ τὸν ἐφεξῆς , ὁπότε χωρίζεις ἀλλήλων τοὺς διαφράττοντας ὑμένας ὅλον τὸν θώρακα . κάλλιστον μὲν οὖν ἐστιν ἄτρωτον αὐτὸν φυλάξαι · διαφθαρήσεταί γε μὴν οὐδ’ ἂν τρωθῇ σοι τὸ προκείμενον κατὰ τήνδε τὴν ἀνατομήν . εἰ μὲν γὰρ καρδία μὴ φανεῖται , συντρωθήσονται οὐδ’ οὕτως αἱ τοῦ θώρακος εὐρυχωρίαι . καὶ γάρ τοι πολλάκις ἑκόντες ﻿ αὐτοὶ ζῶντος τοῦ ζώου γυμνοῦμεν ὅλην τὴν καρδίαν ἄνευ τοῦ συντρῆσαί τινας τῶν τοῦ θώρακος εὐρυχωριῶν . ἀλλὰ περὶ μὲν ἐκείνης τῆς ἀνατομῆς ὀλίγον ὕστερον εἰρήσεται . περὶ δὲ τῆς νῦν ἡμῖν προκειμένης ἀναλαβόντες λέγωμεν , ὡς χρὴ πειρᾶσθαι μὲν , εἰ οἷόν τε , μὴ τρῶσαι τὸν περικάρδιον · εἰ δὲ καὶ τρωθείη , μένουσιν ἀπαθεῖς οἱ διαφράττοντες ὑμένες τὸν θώρακα . τοῦτο δ’ ἐστὶ τὸ προκείμενον ἐπὶ τῆς ἐνεστώσης ἀνατομῆς . ἑκάτερος γάρ τοι τῶν ὑμένων φανεῖταί σοι συνεχὴς ἑαυτῷ κατὰ πᾶν μέρος , ὅ τ’ ἐν τοῖς δεξιοῖς τοῦ θώρακος , ὅ τ’ ἐν τοῖς ἀριστεροῖς , ὑπαλείφων ἅπασαν μὲν τῶν πλευρῶν τὴν ἔνδον χώραν , ἅπασαν δὲ τὴν καθ’ ἑαυτὸν ἄνω τῶν φρενῶν · ἐπεκτεινόμενος δὲ καὶ τῷ πνεύμονι , καθάπερ ἐλέχθη τὸ περιτόναιον ἅπασι τοῖς κάτω τοῦ διαφράγματος . ἔτι δ’ , ὥσπερ ἐκεῖνος τὰ μετέωρα τῶν ἀγγείων , οὕτω καὶ τοῦτο περιλαμβάνει κατὰ κύκλον , ἐπιτέταταί τε τοῖς κατὰ ῥάχιν ὁμοίως ἐκείνῳ , καὶ τῇ μεγίστῃ τῶν ἀρτηριῶν ἐνταῦθ’ ὑποκειμένῃ , καὶ τῇ παρατεταμένῃ ταύτῃ φλεβὶ τῇ τὰ ἄνω τοῦ θώρακος τρεφούσῃ , καὶ προσέτι τῷ στομάχῳ . ἐντεῦθεν δὲ ἀνατεινόμενος ὁ ὑμὴν ἄχρι τοῦ στέρνου περιγίγνεται διττὸς ὑπάρχων , ὡς εἶπον .
Lemmas: ἐπί αὐτός δέ ἄλλος τις κατασκευάζω μόριον , οὐσία τε ὁ αὐτός ἔχω ὁ περιτόναιον καί χρεία ὁ αὐτός παρέχω ἅπας ὁ ὁ πνεῦμα ὄργανον . ὥσπερ ἐκεῖνος ὁ ὁ τροφή . ὀνομάζω δέ , ὥσπερ ἐκεῖνος περιτόναιον ἀπό ὁ περιτείνω ὁ ὁ τροφή ἀγγεῖον , οὕτως οὗτος ὑποζώννυμι , ἐπειδή ὁ πλευρά ὅλος ἔσωθεν ὑποζώννυμι . ὡσαύτως δέ ἐκεῖνος καί ὁ ἄλλος ἔχω δύο προσηγορία , ὑπό ἔνιοι μέν ὑμήν , ὑπό ἔνιοι δέ χιτών ὀνομάζω · ὑμήν μέν ἀπό ὁ οὐσία , χιτών δέ ἀπό ὁ χρεία . λεπτός γάρ εἰμί , ὥσπερ ἀράχνιον , ὁμοιομερής τε κατά πᾶς ἑαυτοῦ , ὁ μέν πλευρά ὑποζώννυμι , ἀμφίεσμα δέ εἰμί , οἷος χιτών τις , ἅπας ὁ πνευματικός ὄργανον . ἀκριβής μέν οὖν ὑμήν εἰμί καί ὁ περιτόναιος , ὥσπερ λέγω κατά ὁ πρό οὗτος λόγος , ἀκριβής δέ καί οὗτος ὁ ὑποζώννυμι ὀνομάζω · ἀκριβής δέ καί ὁ λεπτός μῆνιγξ , ὁ τε περιόστεος , καί ὁ ὁ μῦς αὐτός ἴδιος , καί ὁ ὁ καρδία ἀμφίεσμα . σῶμα δέ ὑμενώδης πολλαχόθι χωρίς οὗτος εἰμί , ὁ μέν ἐκ ὀστέον ἐκφύω κατά ὁ ὁ σύνδεσμος οὐσία , ὁ δέ ἐκ ὁ ὁ μῦς ἀπονεύρωσις γεννάω κατά ὁ ὁ τένων . ἀλλά ὁ ὑποζώννυμι οὗτος ἐπιτείνω πᾶς ὁ ἔνδον ὁ θώραξ ὄργανον , ὡς ὁ περιτόναιος λέγω καί δείκνυμι ὁ κάτω ὁ φρήν . ἐκ αὐτός δέ καί ὁ διαφράσσω ὑμήν ὁ θώραξ γεννάω , καί κατά οὗτος ἄν ἔχω μόνος ὁ κατασκευή διαφερόντως αὐτός πρός ὁ περιτόναιον , ὅτι δισσός ἀκριβής εἰμί , οὐ εἷς , ὥσπερ ἐκεῖνος . καταμανθάνω δέ αὐτός ὁ φύσις ἀκριβής , ἐάν διακόπτω ὁ πρόσθιος ὀστέον ὁ θώραξ μέσος , ὅς προσαγορεύω ὁ ἀνατομικός στέρνον , ἔχω δέ εἰς οὗτος παρασκευάζω ὁ καλέω ἐκκοπεύς , ἰσχυρός τε ἅμα καί ὀξύς . ἐγχειρέω δέ ἅμα ὁ ἔργον πρότερος ἀφαιρέω δηλονότι ὁ περίκειμαι σῶμα πᾶς ὁ στέρνον . γυμνόω γάρ αὐτός στοχάζομαι ὁ μέσος γραμμή ἀκριβής , ὅς προσέχω ὁ νόος εἰς δύο τε μέρος διαιρέω ἄχρι ὁ ξιφοειδής χόνδρος ὁ πᾶς ὀστέον ὁ στέρνον , καταβαίνω πρός ὁ βάθος ἕως ὁ ῥάχις , ἀφίστημι ἀλλήλων ὁ ὑμήν . ἑτοῖμος δέ αὐτός πράσσω , ἐάν ἑκάτερος ὁ μέρος ὁ στέρνον πρός ὁ ἐκτός χώρα ἀπάγω ἀνακλάω ἀτρέμας . καί τοίνυν πράσσω σύ οὗτος ὁ μέν ἄλλος πᾶς μέρος ῥᾴδιος ὑπακούω , κατά δέ ὁ ὁ καρδία χώρα οὐκέτι ὅμοιος . ὁ γάρ τοι περικάρδιος ὀνομάζω ὑμήν καί χιτών , ἄμφω γάρ καί οὗτος ἐγχωρέω καλέω , ὑμήν μέν ἀπό ὁ οὐσία , χιτών δέ ἀπό ὁ χρεία , προσαρτάω ὁ στέρνον κατά τε ὁ κορυφή ἑαυτοῦ μάλα καί τις ὁ ἐπί ἑκάτερος ὁ κορυφή μέρος . ἐντυγχάνω δή καί οὗτος κατά ἐκεῖνος μέν ὁ χρόνος , ἡνίκα διακόπτω ὁ στέρνον , οὐ ἦκα δέ καί κατά ὁ ἐφεξῆς , ὁπότε χωρίζω ἀλλήλων ὁ διαφράσσω ὑμήν ὅλος ὁ θώραξ . καλός μέν οὖν εἰμί ἄτρωτος αὐτός φυλάσσω · διαφθείρω γε μήν οὐδέ ἐάν τιτρώσκω σύ ὁ πρόκειμαι κατά ὅδε ὁ ἀνατομή . εἰ μέν γάρ καρδία μή φαίνω , συντιτρώσκω οὐδέ οὕτως ὁ ὁ θώραξ εὐρυχωρία . καί γάρ τοι πολλάκις ἑκών ﻿ αὐτός ζάω ὁ ζῷον γυμνόω ὅλος ὁ καρδία ἄνευ ὁ συντετραίνω τις ὁ ὁ θώραξ εὐρυχωρία . ἀλλά περί μέν ἐκεῖνος ὁ ἀνατομή ὀλίγος ὕστερον λέγω . περί δέ ὁ νῦν ἐγώ πρόκειμαι ἀναλαμβάνω λέγω , ὡς χρή πειράω μέν , εἰ οἷος τε , μή τιτρώσκω ὁ περικάρδιος · εἰ δέ καί τιτρώσκω , μένω ἀπαθής ὁ διαφράσσω ὑμήν ὁ θώραξ . οὗτος δέ εἰμί ὁ πρόκειμαι ἐπί ὁ ἐνίστημι ἀνατομή . ἑκάτερος γάρ τοι ὁ ὑμήν φαίνω σύ συνεχής ἑαυτοῦ κατά πᾶς μέρος , ὁ τε ἐν ὁ δεξιός ὁ θώραξ , ὁ τε ἐν ὁ ἀριστερός , ὑπαλείφω ἅπας μέν ὁ πλευρά ὁ ἔνδον χώρα , ἅπας δέ ὁ κατά ἑαυτοῦ ἄνω ὁ φρήν · ἐπεκτείνω δέ καί ὁ πνεύμων , καθά λέγω ὁ περιτόναιον ἅπας ὁ κάτω ὁ διάφραγμα . ἔτι δέ , ὥσπερ ἐκεῖνος ὁ μετέωρος ὁ ἀγγεῖον , οὕτως καί οὗτος περιλαμβάνω κατά κύκλος , ἐπιτείνω τε ὁ κατά ῥάχις ὅμοιος ἐκεῖνος , καί ὁ μέγας ὁ ἀρτηρία ἐνταῦθα ὑπόκειμαι , καί ὁ παρατείνω οὗτος φλέψ ὁ ὁ ἄνω ὁ θώραξ τρέφω , καί προσέτι ὁ στόμαχος . ἐντεῦθεν δέ ἀνατείνω ὁ ὑμήν ἄχρι ὁ στέρνον περιγίγνομαι δισσός ὑπάρχω , ὡς λέγω .