galenus.de-anatomicis-administrationibus-libri-ix 7.5
Ἥτις δ’ ἐστὶν ἡ σωματικὴ τῶν ἀγγείων οὐσία , καιρὸς ἤδη λέγειν , ἀρχὴν τῷ λόγῳ τήνδε θεμένους . αἱ καθ’ ὅλον τὸ σῶμα φλέβες ἐξ ἑνὸς ἰδίου γεγόνασι χιτῶνος · ὁ γὰρ ἔξωθεν αὐταῖς ἐνίοτε περιφυόμενος ὑμὴν , ἔνθα συνδεῖσθαί τισιν ἢ στηρίζεσθαί τε καὶ σκέπεσθαι δέονται , κατ’ ἐκεῖνα μόνα προσέρχεται . δύο δ’ εἰσὶ οἱ τῆς ἀρτηρίας ἴδιοι χιτῶνες , ὁ μὲν ἔξωθεν , οἷός περ ὁ τῆς φλεβὸς , ὁ δ’ ἔνδον , πενταπλάσιός που τῷ πάχει τοῦδε , καὶ μέντοι καὶ σκληρότερος , εἰς ἐγκαρσίας ἶνας διαλυόμενος · ὅ γε μὴν ἔξωθεν , ὁ καὶ ταῖς φλεψὶν ὑπάρχων , εὐθείας τε καὶ ἐνίας μετρίως λοξὰς · ἔχει τῶν ἰνῶν , ἐγκαρσίαν δ’ οὐδεμίαν . ὁ δ’ ἔνδον χιτὼν τῆς ἀρτηρίας , ὁ παχὺς καὶ σκληρὸς , οἷον δέρμα τι κατὰ τὴν ἐντὸς ἐπιφάνειαν ἔχει παραπλήσιον ἀραχνίῳ σαφῶς , φαινόμενον μὲν ἐπὶ τῶν μεγάλων ἀρτηριῶν , ὃν ἔνιοι τρίτον ἀρτηρίας τίθενται χιτῶνα . τέταρτος δ’ ἄλλος ἴδιος αὐτῆς οὐδείς ἐστιν , ἀλλ’ ὥσπερ ἐνίαις τῶν φλεβῶν , οὕτω καὶ τῶν ἀρτηριῶν ἐπιφύεταί τε καὶ περιφύεται κατά τινα μέρη λεπτὸς ὑμὴν σκέπων ἢ στηρίζων ἢ συνδεσμεύων αὐτὰς τοῖς πλησιάζουσι μορίοις . καὶ μάλιστά γε τοῦτο γίγνεται ταῖς ἀρτηρίαις καὶ ταῖς φλεψὶν ἐν μὲν τοῖς κάτω φρενῶν χωρίοις ὑπὸ τοῦ περιτοναίου , καθάπερ εἴρηται πρόσθεν , ἐν δὲ τοῖς ἄνωθεν τοῖς ἔνδον τοῦ θώρακος ὑπὸ τοῦ τὰς πλευρὰς ὑπεζωκότος . ὁποῖαι μὲν οὖν καθ’ ὅλον τὸ σῶμά εἰσιν αἱ ἀρτηρίαι , τοιοῦτον ἐκ τῆς δεξιᾶς κοιλίας τῆς καρδίας ἐκφυόμενον ἀγγεῖον εἰς ὅλον τὸν πνεύμονα κατασχίζεται · ὁποῖαι δ’ αἱ φλέβες , τοιοῦτον ἐκ τῆς ἀριστερᾶς · ὥστε , τριῶν ἀγγείων διαπλεκόντων τὸν πνεύμονα , τὸ μὲν ἀπὸ τῆς ἀριστερᾶς κοιλίας τῆς καρδίας ὁρμώμενον ἀρτηρίαν φλεβώδη καλεῖσθαι , τὸ δ’ ἀπὸ τῆς δεξιᾶς ἀρτηριώδη φλέβα , τὸ δὲ τρίτων ἀρτηρίαν τραχεῖαν , ἐκ χόνδρων συγκειμένην σιγμοειδῶν τὸ σχῆμα . τὸ μὲν οὖν κυκλοτερὲς τοῦ χόνδρου κατά τε τὴν μεγάλην ἀρτηρίαν τὴν ἐν τῷ τραχήλῳ πρέμνου λόγον ἔχουσαν ὡς πρὸς τὰς ἐν τῷ πνεύμονι καὶ κατ’ αὐτὰς ἐκείνας , ὥσπερ τινὰς κλάδους ἀπ’ αὐτῆς πεφυκυίας , ἐν τοῖς πρόσω τέτακται μέρεσι , κατὰ μὲν τὸν τράχηλον ὁμιλοῦν τῷ στομάχῳ , κατὰ δὲ τὸν πνεύμονα τῇ κληθείσῃ πρὸς ἡμῶν ὀλίγον ἔμπροσθεν ἀρτηριώδει φλεβί . ἀναπληροῦνται δὲ τὰ μεταξὺ τῶν ἀγγείων ὑπὸ τῆς τοῦ πνεύμονος ἰδίας οὐσίας , ἣν οἱ περὶ τὸν Ἐρασίστρατον ὀνομάζουσι παρέγχυμα . τοῦτον μὲν δὴ καὶ τοῦ θώρακος ἐξῃρημένον ἀνατέμνειν ἐστὶν , ὥσπερ καὶ τὴν καρδίαν αὐτήν · οὐ μὴν τήν γε πρὸς τοὺς ὑμένας οἷόν τε κοινωνίαν αὐτῶν ἐπιγνῶναι τοῦ θώρακος ἐξελόντα , ἀλλ’ ὡς ἀρτίως εἶπον . ἵνα μὲν γὰρ ἀπ’ ἀλλήλων χωρίσῃς τοὺς διαφράττοντας ὑμένας ὅλον τὸν θώρακα , διατέμνειν χρὴ κατὰ μῆκος τὸ στέρνον ἐπὶ τεθνεῶτος τοῦ ζώου , κᾄπειτ’ ἀνακλᾷν πρὸς τὰ πλάγια τὸ μέρος ἑκάτερον .
Lemmas: ὅστις δέ εἰμί ὁ σωματικός ὁ ἀγγεῖον οὐσία , καιρός ἤδη λέγω , ἀρχή ὁ λόγος ὅδε τίθημι . ὁ κατά ὅλος ὁ σῶμα φλέψ ἐκ εἷς ἴδιος γίγνομαι χιτών · ὁ γάρ ἔξωθεν αὐτός ἐνίοτε περιφύομαι ὑμήν , ἔνθα συνδέω τις ἤ στηρίζω τε καί σκέπω δέω , κατά ἐκεῖνος μόνος προσέρχομαι . δύο δέ εἰμί ὁ ὁ ἀρτηρία ἴδιος χιτών , ὁ μέν ἔξωθεν , οἷος περ ὁ ὁ φλέψ , ὁ δέ ἔνδον , πενταπλάσιος που ὁ πάχος ὅδε , καί μέντοι καί σκληρός , εἰς ἐγκάρσιος ἴς διαλύω · ὁ γε μήν ἔξωθεν , ὁ καί ὁ φλέψ ὑπάρχω , εὐθύς τε καί ἔνιοι μέτριος λοξός · ἔχω ὁ ἴνη , ἐγκάρσιος δέ οὐδείς . ὁ δέ ἔνδον χιτών ὁ ἀρτηρία , ὁ παχύς καί σκληρός , οἷος δέρμα τις κατά ὁ ἐντός ἐπιφάνεια ἔχω παραπλήσιος ἀράχνιον σαφής , φαίνω μέν ἐπί ὁ μέγας ἀρτηρία , ὅς ἔνιοι τρίτος ἀρτηρία τίθημι χιτών . τέταρτος δέ ἄλλος ἴδιος αὐτός οὐδείς εἰμί , ἀλλά ὥσπερ ἔνιοι ὁ φλέψ , οὕτως καί ὁ ἀρτηρία ἐπιφύω τε καί περιφύομαι κατά τις μέρος λεπτός ὑμήν σκέπω ἤ στηρίζω ἤ συνδεσμεύω αὐτός ὁ πλησιάζω μόριον . καί μάλα γε οὗτος γίγνομαι ὁ ἀρτηρία καί ὁ φλέψ ἐν μέν ὁ κάτω φρήν χωρίον ὑπό ὁ περιτόναιον , καθά λέγω πρόσθεν , ἐν δέ ὁ ἄνωθεν ὁ ἔνδον ὁ θώραξ ὑπό ὁ ὁ πλευρά ὑποζώννυμι . ὁποῖος μέν οὖν κατά ὅλος ὁ σῶμα εἰμί ὁ ἀρτηρία , τοιοῦτος ἐκ ὁ δεξιός κοιλία ὁ καρδία ἐκφύω ἀγγεῖον εἰς ὅλος ὁ πνεύμων κατασχίζω · ὁποῖος δέ ὁ φλέψ , τοιοῦτος ἐκ ὁ ἀριστερός · ὥστε , τρεῖς ἀγγεῖον διαπλέκω ὁ πνεύμων , ὁ μέν ἀπό ὁ ἀριστερός κοιλία ὁ καρδία ὁρμάω ἀρτηρία φλεβώδης καλέω , ὁ δέ ἀπό ὁ δεξιός ἀρτηριώδης φλέψ , ὁ δέ τρίτος ἀρτηρία τραχύς , ἐκ χόνδρος σύγκειμαι σιγμοειδής ὁ σχῆμα . ὁ μέν οὖν κυκλοτερής ὁ χόνδρος κατά τε ὁ μέγας ἀρτηρία ὁ ἐν ὁ τράχηλος πρέμνον λόγος ἔχω ὡς πρός ὁ ἐν ὁ πνεύμων καί κατά αὐτός ἐκεῖνος , ὥσπερ τις κλάδος ἀπό αὐτός φύω , ἐν ὁ πρόσω τάσσω μέρος , κατά μέν ὁ τράχηλος ὁμιλέω ὁ στόμαχος , κατά δέ ὁ πνεύμων ὁ καλέω πρός ἐγώ ὀλίγος ἔμπροσθεν ἀρτηριώδης φλέψ . ἀναπληρόω δέ ὁ μεταξύ ὁ ἀγγεῖον ὑπό ὁ ὁ πνεύμων ἴδιος οὐσία , ὅς ὁ περί ὁ Ἐρασίστρατος ὀνομάζω παρέγχυμα . οὗτος μέν δή καί ὁ θώραξ ἐκλέγω ἀνατέμνω εἰμί , ὥσπερ καί ὁ καρδία αὐτός · οὐ μήν ὁ γε πρός ὁ ὑμήν οἷος τε κοινωνία αὐτός ἐπιγιγνώσκω ὁ θώραξ ἐξαιρέω , ἀλλά ὡς ἄρτιος λέγω . ἵνα μέν γάρ ἀπό ἀλλήλων χωρίζω ὁ διαφράσσω ὑμήν ὅλος ὁ θώραξ , διατέμνω χρή κατά μῆκος ὁ στέρνον ἐπί θνῄσκω ὁ ζῷον , ἔͅπειτα ἀνακλάω πρός ὁ πλάγιος ὁ μέρος ἑκάτερος .