galenus.de-anatomicis-administrationibus-libri-ix 3.1
Ὅσοι μὲν οὖν ἀμελοῦντες τῶν ἔργων τῆς τέχνης ἐσπουδάκασι μᾶλλον ἐπὶ τοῖς τῶν σοφιστῶν λόγοις , ἧττον αὐτοῖς μέλει γινώσκειν ἀκριβῶς τὴν φύσιν τῶν κώλων . οὔτε γὰρ ἐξαρθρήματα σὺν ἕλκει τε καὶ χωρὶς ἕλκους , οὔτε κατάγματα καὶ σφακέλους τῶν ἐν αὐτοῖς ὀστῶν ἐπιχειροῦσιν ἰᾶσθαι . τί δεῖ λέγειν , ὡς οὐδ’ ἀποσκήμματα τέμνειν , ἢ σηπεδόνας ἐκτέμνειν , ἢ βέλος ἢ σκόλοπα κομίσασθαι καλῶς , οἳ οὐδ’ ἄχρι τοῦ σχάσαι τὴν φλέβα προσηκόντως ἐσπούδασαν ; ἐγὼ δὲ ἀξιῶ τοὺς νέους τὰ τοιαῦτα πάντα πρῶτον ἠσκῆσθαι , διότι καὶ τὴν χρείαν αὐτῶν ἀναγκαίαν ὁρῶ , καὶ τὴν τῆς ἀγνοίας αἰσχύνην τοσούτῳ χαλεπωτέραν , ὅσῳ τὴν γνῶσιν , ὡς αὐτοὶ νομίζουσι , βραχυτέραν . ἔστι τοίνυν σύμπασα φύσις τῶν κώλων ἐξ ὀστῶν συγκειμένη καὶ συνδέσμων , καὶ μυῶν , ἀρτηριῶν τε καὶ φλεβῶν , καὶ νεύρων , ἔτι τε τοῦ κοινοῦ πάντων ἀμφιέσματος , ὃ καλεῖται δέρμα . καὶ γὰρ καὶ περὶ τὴν τούτου φύσιν ἐσφάλησαν οἱ δεινότατοι τῶν ἀνατομικῶν , ἐν ἄλλοις τέ τισι μέρεσι , καὶ περὶ τὸ τῆς ἄκρας χειρὸς ἔνδον , ὅσον τε κάτω τοῦ ποδός ἐστιν , ὃ προσαγορεύουσι πέλμα . δι’ ἣν ἄγνοιαν ἀνὴρ ἐπὶ χειρουργίᾳ δόξαν οὐ σμικρὰν ἔχων , ἐκκόπτων ποτε καρποῦ σφακελίσαντος ὀστοῦν , ἀναίσθητον ἀπέφῃνε τὸ τῆς χειρὸς ἔνδον . ἑτέρῳ δὲ οὐ πρὸ πολλοῦ περὶ τὸν αὐτὸν τόπον ἐνεργοῦντι παραγενόμενος , ἔδειξα τὴν χώραν , ἐν ᾗ πρῶτον ὁ ὑποφυόμενος τῷ ψιλῷ τῆς χειρὸς τένων ἄρχεται πλατύνεσθαι , φυλάξασθαί τε διελεῖν αὐτὸν ὑπεθέμην , καὶ διὰ τοῦτ’ ἐσώθη τοῦ χειρισθέντος ἡ αἴσθησις . ἀλλ’ εἰ καὶ φθάσειέ ποτε σαπεὶς ὁ τένων , ἀνέγκλητος ἔσῃ προειπὼν τὴν ἐξ ἀνάγκης ἑπομένην ἀπώλειαν τῆς αἰσθήσεως . οὕτω δ’ , εἰ καὶ πρός τινος ἔξωθεν ὀξέος ὅλος διατμηθείη , καθάπερ τινὶ συμβέβηκε , καὶ τότ’ ἀναίτιος ὁ ἰατρὸς ἔσται , προειπὼν , ἐς ὅ τι τελευτήσει τὸ πρᾶγμα . ταῦτα μὲν οὖν ἐπί τε τῷ τῆς χειρὸς ἔνδον ἐγνωκέναι προσήκει , καὶ τῷ κάτω τοῦ ποδός · ἄλλα δ’ οὐκ ὀλίγα περὶ τὰς ἀρτηρίας τε καὶ τὰς φλέβας καὶ τὰ νεῦρα . καὶ πρῶτον μὲν , ὡς οὐκ ἐκ τῶν αὐτῶν νεύρων ἥ τ’ αἴσθησίς ἐστι καὶ ἡ κίνησις ἑκάστῳ τῶν δακτύλων . ἔπειθ’ , ὅτι , πάντων τῶν ἐπ’ αὐτοὺς ἡκόντων νεύρων , ἐν μὲν τῇ χειρὶ διὰ τοῦ βραχίονός τε καὶ πήχεως , ἐν δὲ τῷ σκέλει διά τε τοῦ μηροῦ καὶ τῆς κνήμης , ἐνίοτε μὲν ἐν τῷ μηρῷ τεμόντων τὸ νεῦρον , ἐνίοτε δ’ ἐν τῇ κνήμῃ τῶν κατ’ ἄκρον τὸν πόδα καὶ τὴν χεῖρα δακτύλων , ἀναισθήτους ἢ ἀκινήτους εἰργάσαντό τινας . ἀλλὰ ταῦτα μὲν αὐτοῖς συμβαίνει διὰ τὴν τῶν νεύρων ἄγνοιαν . ἕτερα δὲ μυρία διὰ τὰς ἀρτηρίας τε καὶ τὰς φλέβας , ἃς οὐδ’ ἄχρι τοσούτου γιγνώσκουσιν ἔνιοι τῶν ἰατρῶν , ὡς φυλάττεσθαι κατὰ τὰς χειρουργίας τιτρώσκειν αὐτάς . καὶ διὰ τοῦτο ἐκκόπτοντες ὀστᾶ καὶ ἀποστήματα τέμνοντες , ἐνίοτε μὲν ἀξιολόγους φλέβας διακόπτουσιν , ἐνίοτε δὲ μεγάλας ἀρτηρίας τέμνοντες αἱμοῤῥαγίᾳ περιπίπτουσιν ἀνεπισχέτῳ . ἔνιοι δ’ αὐτῶν καὶ φλεβοτομοῦντες διεῖλον ἀρτηρίαν , ἀγνοοῦντες , ἐν τίσι τῶν κατὰ τὰ κῶλα φλεβῶν ὑποβέβληταί τις ἀρτηρία . τὸ δὲ τοῦ βεβλαμμένου τὴν αἴσθησιν τῶν μικρῶν ἐν τῇ χειρὶ δακτύλων καὶ τοῦ μέσου κατὰ τὸ ἥμισυ μέρος , ὃν ἡμεῖς ἐθεραπεύσαμεν , οὐδεὶς ἀγνοεῖ διὰ τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ θεραπευθέντος σοφιστοῦ , προνοουμένων μὲν αὐτοῦ τῶν ἀπὸ τῆς τρίτης αἱρέσεως ἰατρῶν , καὶ πράγματα παρεχόντων τοῖς δακτύλοις , ὡς αὐτοῖς πεπονθόσιν , οὔσης δὲ τῆς διαθέσεως , ἔνθα πρῶτον ἐκφύεται τοῦ νωτιαίου μυελοῦ τὸ νεῦρον . οἱ μὲν οὖν μεθοδικοὶ χαλαστικὰ μὲν ἐν ἀρχῇ , συγκριτικὰ δὲ ὕστερον , ὡς αὐτοὶ καλοῦσι , φάρμακα προσέφερον τοῖς δακτύλοις , οὐδὲν τῶν προηγησαμένων αἰτιῶν πολυπραγμονήσαντες , αὐτό γε μόνον τοῦτο γνόντες , ὅτι τοῖς δακτύλοις ἀπὸ ταὐτομάτου δυσαισθησία τε καὶ ναρκώδης διάθεσις ἐγγενομένη κατὰ βραχὺ προσαύξοιτο . μηδὲν δ’ ὑπὸ τῶν φαρμάκων ὀνινάμενος ὁ κάμνων ἐκοινώσατο κᾀμοὶ περὶ τῆς ἰάσεως . ἠρόμην οὖν αὐτὸν , εἰ μηδὲ κατὰ τὸν πῆχυν ἢ τὸν βραχίονα γεγενημένη τις εἴη πληγὴ πρόσθεν · ὡς δ’ οὐδεμίαν ἔφη , πάλιν ἠρόμην , εἰ μὴ κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ μεταφρένου · ὁ δὲ ὡς πρὸ τριῶν ἢ τεττάρων μηνῶν ἔφη , ἐκπεσὼν ὀχήματος , ἐν τῷ καταφέρεσθαι πρὸς τὴν γῆν ὀρθίῳ τινὶ λίθῳ προστυχεῖν , ὑφ’ οὗ πληγῆναί τι τὴν ἀρχὴν τοῦ μεταφρένου , καὶ σφοδρῶς ὀδυνηθεὶς ἐντὸς τῆς ζ΄ ἡμέρας ἀνώδυνος γενέσθαι , ιε΄ δ’ ὕστερον ἀπὸ τῆς πρώτης πληγῆς ἡμέρᾳ βραχεῖάν τινα γενέσθαι τῆς ἐν τοῖς δακτύλοις δυσαισθησίας καὶ ναρκώδους διαθέσεως αἴσθησιν , ἣν αὔξεσθαι μέχρι δεῦρο μηδὲν ὠφελουμένην ὑπὸ τῶν φαρμάκων . ἐλογισάμην οὖν , ὑπόλειμμά τι τῆς γενομένης φλεγμονῆς ἐν τῇ ῥίζῃ τοῦ νεύρου τοῦ παραγιγνομένου πρὸς τοὺς πεπονθότας δακτύλους σκιῤῥωθὲν , αὐτὸ μὲν ἀνώδυνον εἶναι , ﻿ τοῖς δακτύλοις δ’ , εἰς οὓς ἀφικνεῖται , τῆς δυσαισθησίας αἴτιον ὑπάρξαι . καὶ δὴ καὶ μεταθεὶς αὐτοῦ τὰ τοῖς δακτύλοις ἐπιτιθέμενα φάρμακα κατὰ τῆς τοῦ πληγέντος ἐν ἀρχῇ χώρας , τὴν ἴασιν τοῦ πάθους ἐποιησάμην . ἐπιλείποι δ’ ἄν με ἡ ἡμέρα διηγούμενον , ὅσα τοιαῦτα τεθέαμαι κατὰ τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας , ἐπί τε στρατιωτῶν ἐν πολέμοις τετρωμένων , καὶ τουτωνὶ τῶν καλουμένων μονομάχων , ἄλλων τε πολλῶν ἰδιωτῶν κατὰ τὰς πολλὰς περιστάσεις πραγμάτων συμβάντα , διὰ πάντων ἀσχημονούντων ἐπ’ αὐτῶν τῶν ἀμαθῶν τῆς ἀνατομῆς . ἢ γὰρ αὐτοὶ χειρουργοῦντες ἐνίοτε βραχύ τι τέμνουσι νεῦρον οὐ σμικρὰν ἔχον δύναμιν , ἐφ’ ᾧ ποτὲ μὲν αἴσθησις μόνη τῶν ὑποκειμένων τινὸς ἀπόλλυται , ποτὲ δὲ κίνησις , ἐνίοτε δ’ ἄμφω , ἢ δὴ , κατά τινα περίστασιν πραγμάτων οὕτω τρωθέντος τινὸς , ἐκ τοῦ μὴ προειπεῖν αὐτοὶ τοῦ γενέσθαι τὸ πάθος αἰτίαν ἔσχον . ὁρῶν γοῦν ἐγὼ τὴν τῶν κώλων γνῶσιν ἀναγκαιοτάτην μὲν οὖσαν , ὥσπερ καὶ τὴν τῶν ἐκτὸς ἁπάντων ἀνατομὴν , ἠμελημένην δ’ ἐσχάτως , ἐδικαίωσα πρώτῃ τῇ κατὰ τὰ κῶλα τῶν μυῶν ἀνατομῇ γεγονυίᾳ καὶ τὴν τῶν ἀρτηριῶν καὶ φλεβῶν καὶ νεύρων τῶν ἐν αὐτοῖς ἐφεξῆς προσθεῖναι , καὶ προτρέπειν γε τοὺς νέους , ὅσοι περὶ τὰς ἀνατομὰς ἔχουσιν , ἐν τούτοις πρώτοις γυμνάσασθαι , θεωροῦντας ὁσημέραι τῶν ἰατρῶν τοὺς ἐπισταμένους μὲν , ὁπόσοι τέ εἰσι καὶ ὁποῖοι κατὰ τὴν καρδίαν ὑμένες , ἤ τῆς γλώττης οἱ μύες , ὅσα τ’ ἄλλα τοιαῦτα , μὴ γινώσκοντας δὲ τὴν ἐκτὸς ἀνατομὴν , ἐν προγνώσει τε καὶ χειρουργίᾳ τῶν κατὰ ταῦτα τὰ μέρη γινομένων παθῶν μέγιστα σφαλλομένους , τοὺς δὲ ταύτην μὲν γινώσκοντας , ἀγνοοῦντας δ’ ἐκεῖνα , κατορθοῦντας ὁσημέραι .
Lemmas: ὅσος μέν οὖν ἀμελέω ὁ ἔργον ὁ τέχνη σπουδάζω μάλα ἐπί ὁ ὁ σοφιστής λόγος , ἥσσων αὐτός μέλω γιγνώσκω ἀκριβής ὁ φύσις ὁ κῶλον . οὔτε γάρ ἐξάρθρημα σύν ἕλκος τε καί χωρίς ἕλκος , οὔτε κάταγμα καί σφάκελος ὁ ἐν αὐτός ὀστέον ἐπιχειρέω ἰάομαι . τίς δέω λέγω , ὡς οὐδέ ἀπόσκημμα τέμνω , ἤ σηπεδών ἐκτέμνω , ἤ βέλος ἤ σκόλοψ κομίζω καλός , ὅς οὐδέ ἄχρι ὁ σχάζω ὁ φλέψ προσηκόντως σπουδάζω ; ἐγώ δέ ἀξιόω ὁ νέος ὁ τοιοῦτος πᾶς πρῶτος ἀσκέω , διότι καί ὁ χρεία αὐτός ἀναγκαῖος ὁράω , καί ὁ ὁ ἄγνοια αἰσχύνη τοσοῦτος χαλεπός , ὅσος ὁ γνῶσις , ὡς αὐτός νομίζω , βραχύς . εἰμί τοίνυν σύμπας φύσις ὁ κῶλον ἐκ ὀστέον σύγκειμαι καί σύνδεσμος , καί μῦς , ἀρτηρία τε καί φλέψ , καί νεῦρον , ἔτι τε ὁ κοινός πᾶς ἀμφίεσμα , ὅς καλέω δέρμα . καί γάρ καί περί ὁ οὗτος φύσις σφάλλω ὁ δεινός ὁ ἀνατομικός , ἐν ἄλλος τε τις μέρος , καί περί ὁ ὁ ἄκρος χείρ ἔνδον , ὅσος τε κάτω ὁ πούς εἰμί , ὅς προσαγορεύω πέλμα . διά ὅς ἄγνοια ἀνήρ ἐπί χειρουργία δόξα οὐ μικρός ἔχω , ἐκκόπτω ποτέ καρπός σφακελίζω ὀστέον , ἀναίσθητος ἀποφῄνω ὁ ὁ χείρ ἔνδον . ἕτερος δέ οὐ πρό πολύς περί ὁ αὐτός τόπος ἐνεργέω παραγίγνομαι , δείκνυμι ὁ χώρα , ἐν ὅς πρῶτος ὁ ὑποφύω ὁ ψιλός ὁ χείρ τένων ἄρχω πλατύνω , φυλάσσω τε διαιρέω αὐτός ὑποτίθημι , καί διά οὗτος σῴζω ὁ χειρίζω ὁ αἴσθησις . ἀλλά εἰ καί φθάνω ποτέ σήπω ὁ τένων , ἀνέγκλητος εἰμί προλέγω ὁ ἐκ ἀνάγκη ἕπομαι ἀπώλεια ὁ αἴσθησις . οὕτως δέ , εἰ καί πρός τις ἔξωθεν ὀξύς ὅλος διατέμνω , καθά τις συμβαίνω , καί τότε ἀναίτιος ὁ ἰατρός εἰμί , προλέγω , εἰς ὅς τις τελευτάω ὁ πρᾶγμα . οὗτος μέν οὖν ἐπί τε ὁ ὁ χείρ ἔνδον γιγνώσκω προσήκω , καί ὁ κάτω ὁ πούς · ἄλλος δέ οὐ ὀλίγος περί ὁ ἀρτηρία τε καί ὁ φλέψ καί ὁ νεῦρον . καί πρῶτος μέν , ὡς οὐ ἐκ ὁ αὐτός νεῦρον ὁ τε αἴσθησις εἰμί καί ὁ κίνησις ἕκαστος ὁ δάκτυλος . ἔπειτα , ὅτι , πᾶς ὁ ἐπί αὐτός ἥκω νεῦρον , ἐν μέν ὁ χείρ διά ὁ βραχίων τε καί πῆχυς , ἐν δέ ὁ σκέλος διά τε ὁ μηρός καί ὁ κνήμη , ἐνίοτε μέν ἐν ὁ μηρός τέμνω ὁ νεῦρον , ἐνίοτε δέ ἐν ὁ κνήμη ὁ κατά ἄκρος ὁ πούς καί ὁ χείρ δάκτυλος , ἀναίσθητος ἤ ἀκίνητος ἐργάζομαι τις . ἀλλά οὗτος μέν αὐτός συμβαίνω διά ὁ ὁ νεῦρον ἄγνοια . ἕτερος δέ μυρίος διά ὁ ἀρτηρία τε καί ὁ φλέψ , ὅς οὐδέ ἄχρι τοσοῦτος γιγνώσκω ἔνιοι ὁ ἰατρός , ὡς φυλάσσω κατά ὁ χειρουργία τιτρώσκω αὐτός . καί διά οὗτος ἐκκόπτω ὀστέον καί ἀπόστημα τέμνω , ἐνίοτε μέν ἀξιόλογος φλέψ διακόπτω , ἐνίοτε δέ μέγας ἀρτηρία τέμνω αἱμορραγία περιπίπτω ἀνεπίσχετος . ἔνιοι δέ αὐτός καί φλεβοτομέω διαιρέω ἀρτηρία , ἀγνοέω , ἐν τίς ὁ κατά ὁ κῶλον φλέψ ὑποβάλλω τις ἀρτηρία . ὁ δέ ὁ βλάπτω ὁ αἴσθησις ὁ μικρός ἐν ὁ χείρ δάκτυλος καί ὁ μέσος κατά ὁ ἥμισυς μέρος , ὅς ἐγώ θεραπεύω , οὐδείς ἀγνοέω διά ὁ ἐπιφάνεια ὁ θεραπεύω σοφιστής , προνοέω μέν αὐτός ὁ ἀπό ὁ τρίτος αἵρεσις ἰατρός , καί πρᾶγμα παρέχω ὁ δάκτυλος , ὡς αὐτός πάσχω , εἰμί δέ ὁ διάθεσις , ἔνθα πρῶτος ἐκφύω ὁ νωτιαῖος μυελός ὁ νεῦρον . ὁ μέν οὖν μεθοδικός χαλαστικός μέν ἐν ἀρχή , συγκριτικός δέ ὕστερον , ὡς αὐτός καλέω , φάρμακον προσφέρω ὁ δάκτυλος , οὐδείς ὁ προηγέομαι αἰτία πολυπραγμονέω , αὐτός γε μόνος οὗτος γιγνώσκω , ὅτι ὁ δάκτυλος ἀπό αὐτόματος δυσαισθησία τε καί ναρκώδης διάθεσις ἐγγίγνομαι κατά βραχύς προσαυξάνω . μηδείς δέ ὑπό ὁ φάρμακον ὀνίνημι ὁ κάμνω κοινόω ἐͅγώ περί ὁ ἴασις . ἔρομαι οὖν αὐτός , εἰ μηδέ κατά ὁ πῆχυς ἤ ὁ βραχίων γίγνομαι τις εἰμί πληγή πρόσθεν · ὡς δέ οὐδείς φημί , πάλιν ἔρομαι , εἰ μή κατά ὁ ἀρχή ὁ μετάφρενον · ὁ δέ ὡς πρό τρεῖς ἤ τέσσαρες μείς φημί , ἐκπίπτω ὄχημα , ἐν ὁ καταφέρω πρός ὁ γῆ ὄρθιος τις λίθος προστυγχάνω , ὑπό ὅς πλήσσω τις ὁ ἀρχή ὁ μετάφρενον , καί σφοδρός ὀδυνάω ἐντός ὁ ζʹ ἡμέρα ἀνώδυνος γίγνομαι , ιεʹ δέ ὕστερον ἀπό ὁ πρῶτος πληγή ἡμέρα βραχύς τις γίγνομαι ὁ ἐν ὁ δάκτυλος δυσαισθησία καί ναρκώδης διάθεσις αἴσθησις , ὅς αὐξάνω μέχρι δεῦρο μηδείς ὠφελέω ὑπό ὁ φάρμακον . λογίζομαι οὖν , ὑπόλειμμα τις ὁ γίγνομαι φλεγμονή ἐν ὁ ῥίζα ὁ νεῦρον ὁ παραγίγνομαι πρός ὁ πάσχω δάκτυλος πισκιρρώσκω , αὐτός μέν ἀνώδυνος εἰμί , ﻿ ὁ δάκτυλος δέ , εἰς ὅς ἀφικνέομαι , ὁ δυσαισθησία αἴτιος ὑπάρχω . καί δή καί μετατίθημι αὐτός ὁ ὁ δάκτυλος ἐπιτίθημι φάρμακον κατά ὁ ὁ πλήσσω ἐν ἀρχή χώρα , ὁ ἴασις ὁ πάθος ποιέω . ἐπιλείπω δέ ἄν ἐγώ ὁ ἡμέρα διηγέομαι , ὅσος τοιοῦτος θεάομαι κατά ὁ πούς καί ὁ χείρ , ἐπί τε στρατιώτης ἐν πόλεμος τιτρώσκω , καί οὗτος ὁ καλέω μονόμαχος , ἄλλος τε πολύς ἰδιώτης κατά ὁ πολύς περίστασις πρᾶγμα συμβαίνω , διά πᾶς ἀσχημονέω ἐπί αὐτός ὁ ἀμαθής ὁ ἀνατομή . ἤ γάρ αὐτός χειρουργέω ἐνίοτε βραχύς τις τέμνω νεῦρον οὐ μικρός ἔχω δύναμις , ἐπί ὅς ποτέ μέν αἴσθησις μόνος ὁ ὑπόκειμαι τις ἀπόλλυμι , ποτέ δέ κίνησις , ἐνίοτε δέ ἄμφω , ἤ δή , κατά τις περίστασις πρᾶγμα οὕτως τιτρώσκω τις , ἐκ ὁ μή προλέγω αὐτός ὁ γίγνομαι ὁ πάθος αἰτία ἔχω . ὁράω γοῦν ἐγώ ὁ ὁ κῶλον γνῶσις ἀναγκαῖος μέν εἰμί , ὥσπερ καί ὁ ὁ ἐκτός ἅπας ἀνατομή , ἀμελέω δέ ἔσχατος , δικαιόω πρῶτος ὁ κατά ὁ κῶλον ὁ μῦς ἀνατομή γίγνομαι καί ὁ ὁ ἀρτηρία καί φλέψ καί νεῦρον ὁ ἐν αὐτός ἐφεξῆς προστίθημι , καί προτρέπω γε ὁ νέος , ὅσος περί ὁ ἀνατομή ἔχω , ἐν οὗτος πρῶτος γυμνάζω , θεωρέω ὁσημέραι ὁ ἰατρός ὁ ἐπίσταμαι μέν , ὁπόσος τε εἰμί καί ὁποῖος κατά ὁ καρδία ὑμήν , ἤ ὁ γλῶσσα ὁ μῦς , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος , μή γιγνώσκω δέ ὁ ἐκτός ἀνατομή , ἐν πρόγνωσις τε καί χειρουργία ὁ κατά οὗτος ὁ μέρος γίγνομαι πάθος μέγας σφάλλω , ὁ δέ οὗτος μέν γιγνώσκω , ἀγνοέω δέ ἐκεῖνος , κατορθόω ὁσημέραι .