galenus.de-anatomicis-administrationibus-libri-ix 2.11
Κατάλοιπον δ’ ἂν εἴη περὶ τῆς τῶν ὀνύχων φύσεως εἰπεῖν λόγον διττὸν , ἕνα μὲν κοινὸν ἁπάντων τῶν ὁμοιομερῶν σωμάτων , ἕτερον δὲ τῶν ὀνύχων ἴδιον . οἴονται γὰρ αὐτὰ ἔνιοι , κραθέντων ἀλλήλοις ὀστοῦ καὶ νεύρου καὶ δέρματος , γεγονέναι · τινὲς δὲ αὐτοῖς καὶ τὴν σάρκα προστιθέασιν . ὅτι μὲν οὖν συμπεφύκασι τοῖς εἰρημένοις ἅπασιν οἱ ὄνυχες , ἐναργῶς φαίνεται · τὴν δ’ οὐσίαν οὐδαμῶς ἐστιν ἰδεῖν ἐκ τούτων αὐτοῖς γεγενημένην , ἀλλ’ ἕκαστον τῶν ὁμοιομερῶν σωμάτων ἐκ τῆς ὑποβεβλημένης ὕλης τῷ ζώῳ διαπλαττόμενον πρὸς τῆς φύσεως ἐγένετο τοιοῦτο , οἶόν πέρ ἐστιν , καὶ οὔτ’ ἐκ τοῦ βραχίονος ὁ πῆχυς ἔχει τὴν γένεσιν , ὡς ἐξ ἐγκεφάλου τὸ νεῦρον , οὔτ’ ἐκ τοῦ πήχεως ὁ καρπὸς , οὔτ’ ἐκ τούτου τὰ τῶν δακτύλων ὀστᾶ . διαφέρει γὰρ οὐ σμικρῷ τὸ συμπεφυκέναι τινὶ τοῦ τὴν ἔκφυσιν ἐξ ἐκείνου ποιεῖσθαι , καθάπερ ἐκ τῶν πρέμνων οἱ κλάδοι , κᾀκ τούτων οἱ ἀκρέμονες , οἵῳ περ τρόπῳ καὶ τὰς ἀρτηρίας καὶ τὰς φλέβας ὁρῶμεν ἐσχισμένας · ὁμοειδὲς γὰρ εἶναι δεῖ τὸ φυόμενον ἔκ τινος , ὡς ἂν ἀποβλάστημά τι τῆς οὐσίας ὑπάρχον αὐτοῦ . τοιοῦτο μὲν οὖν ἀποβλάστημα τὰ νεῦρα φαίνεται τῆς κατὰ τὸν ἐγκέφαλον οὐσίας · ὁ δ’ ὄνυξ οὐ τοιοῦτο τῆς ἐσχάτης σκυταλίδος ἀποβλάστημά ἐστιν , ἀλλ’ ἕτερον εἶδος οὐσίας , ὡς ἐν οἰκίᾳ λίθου , κεραμίδος καὶ πλίνθου . παραπλήσιος γὰρ ὁ τρόπος ἐστὶ τῆς τοῦ ζώου συστάσεως ταῖς τῶν ἐκτὸς ἁπάντων , ὅσα δημιουργοῦσιν ἄνθρωποι , συνάγοντες οὐσίας διαφερούσας ἐς ταὐτόν . συνάπτουσι μὲν γὰρ αὐτὰς πρὸς ἀλλήλας ἓν ὅλον ποιοῦντες , ὅ περ ἂν ἐξ αὐτῶν διαπλάττωσιν , οὐ μὴν ἐκφύεταί γε πλίνθος ἐκ κεραμίδος ἢ λίθου · τῆς δὲ ἑνώσεως αὐτοῦ εὑρημέναι τινές εἰσιν οὐσίαι , πηλὸς , καὶ κόλλα , καὶ ἧλοι , καὶ πάτταλοι , καὶ σχοινία · καί ποτε καὶ τῆς συνθέσεως μόνης ὁ τρόπος , ὡς ἐπὶ τῶν ἐγγομφουμένων . ὅμοια δὲ τούτοις εἰσὶ τὰ τῆς φύσεως ἔργα · τὰ μὲν γὰρ ἐγγομφοῖ , καθάπερ τοὺς ὀδόντας εἰς τὰ φάτνια , τὰ δὲ γιγγλυμοειδῶς συντίθησιν , ὡς τὰ κατὰ τὰς ῥαφὰς ὀστᾶ τῆς κεφαλῆς , τὰ δ’ ὡς κόλλῃ συνάπτει , τὰ διὰ χόνδρου συμφυόμενα , τὰ δ’ ὡς πηλῷ , τὰ διὰ σαρκὸς , τὰ δ’ ὡς σχοινίῳ , τὰ διὰ συνδέσμου . κατὰ τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον καὶ τοὺς ὄνυχας ἥνωσε διὰ συνδέσμου τινὸς τῷ πέρατι τῆς ἐσχάτης φάλαγγος · διὰ συμφύσεως δὲ τῇ σαρκὶ καὶ τῷ δέρματι , τὴν μὲν ὑποστορέσασα δι’ ὅλου , τὸ δ’ ἔξωθεν ἁπάσῃ τῇ ῥίζῃ περιφύουσα . περαίνει δ’ εἰς τὴν ῥίζαν αὐτὴν οὐ νεῦρον μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀρτηρία καὶ φλὲψ , ἐξ ὧν αἴσθησίν τε καὶ ζωὴν καὶ τροφὴν ἔχουσι τοῖς ἄλλοις ὁμοίως , ὧν οὐδὲν οὔτε ἐκ κράσεως ἐγένετο τῶν τριῶν τούτων ἀγγείων , οὔτε πολὺ μᾶλλον ἐκ πλοκῆς , ὡς Ἐρασίστρατος ὑπελάμβανε , παρὰ τὸ φαινόμενον ἐναργῶς ἀποφαινόμενος · ἕτερον γὰρ τὸ σῶμα αὐτὸ τῶν ὀργάνων ἑκάστου φαίνεται τῆς τῶν τριῶν οὐσίας , ὡς κᾀν τῷ τρίτῳ περὶ τῆς Ἱπποκράτους ἀνατομῆς ἐδείκνυον . ἡ γοῦν γαστὴρ καὶ ἡ κύστις καὶ ἡ μήτρα , τοιοῦτον ὑπὸ τῆς φύσεως ἕκαστον αὐτῶν γενόμενον , οἷόν περ φαίνεται , τὸ νεῦρον μὲν ἔχει , ἵν’ αἴσθησις γένηται , ἵνα δὲ τρέφηται καὶ ζῇ , τὴν φλέβα καὶ ἀρτηρίαν , καὶ πάντα ταῦτα σαφῶς εἰς ἑαυτὰ διασπειρόμενα , καθάπερ εἰς τοὺς κήπους οἱ ὀχετοί . κατὰ δὲ τοὺς ὄνυχας οὐ διασπείρεται ταῦτα , διότι καθ’ ὑπόφυσιν αὔξονται , καθάπερ αἱ τρίχες · ἄμεινον γὰρ ἦν καὶ τούτους , ὥσπερ καὶ τὰς τρίχας , ἀεὶ νέους γίνεσθαι , καὶ μηδέποτε παύεσθαι τὴν αὔξησιν αὐτῶν ἐκτριβομένων . ἕτερον οὖν τι γένος οὐσίας ὄντες οἱ ὄνυχες , ἀρτηρίᾳ μὲν καὶ φλεβὶ καὶ νεύρῳ κατὰ τὴν ῥίζαν ἐζεύχθησαν αἰσθήσεως ἕνεκα καὶ ζωῆς καὶ τροφῆς , τῷ δ’ ὀστῷ καὶ δέρματι συνήφθησαν , ὅπως μὴ κατακρέμωνται · μέρος γὰρ ἐχρῆν εἶναι καὶ τούτους ὅλῳ τῷ ζώῳ συμφυὲς , ὥσπερ καὶ τἄλλα . εἰ δὲ , ὅτι νεύρου μέν εἰσι καὶ δέρματος σκληρότεροι , μαλακώτεροι δ’ ὀστοῦ , διὰ τοῦτο ἐκ τῆς τούτων οὐσίας αὐτοὺς κεκρᾶσθαι λέγουσιν , ὥρα καὶ τἄλλα αὐτοὺς λέγειν οὕτω γεγονέναι πάντα , χόνδρον μὲν ἐξ ὀστοῦ καὶ συνδέσμου κραθέντων , σύνδεσμον δὲ ἐκ χόνδρου καὶ νεύρου , τὸ νεῦρον δ’ αὐτὸ πάλιν ἐξ ἐγκεφάλου τε καὶ συνδέσμου . μέσον γὰρ καὶ τοῦτό ἐστι τῆς ἑκατέρας συστάσεως , οὐ τῷ κραθῆναι τὸν ἐγκέφαλον συνδέσμῳ τοιοῦτον γενόμενον , ἀλλὰ τῷ πιληθῆναι μόνον . καὶ γὰρ καὶ ὁ κρύσταλλος ἐξ ὕδατος τῇ ψύξει πιληθέντος ἐγένετο . λεγέτωσαν οὖν καὶ τοῦτον ἐξ ὕδατος καὶ λίθου δι’ ὅλων ἀλλήλοις κραθέντων , εἴπερ ἅπαντα τὰ μεταξὺ δύο σωμάτων , μὴ τούτων τὴν χρείαν ἢ τὴν σύστασιν ἔχοντα , κραθέντων ἐκείνων γεγονέναι νομίζουσιν .
Lemmas: κατάλοιπος δέ ἄν εἰμί περί ὁ ὁ ὄνυξ φύσις λέγω λόγος δισσός , εἷς μέν κοινός ἅπας ὁ ὁμοιομερής σῶμα , ἕτερος δέ ὁ ὄνυξ ἴδιος . οἴομαι γάρ αὐτός ἔνιοι , κεράννυμι ἀλλήλων ὀστέον καί νεῦρον καί δέρμα , γίγνομαι · τις δέ αὐτός καί ὁ σάρξ προστίθημι . ὅτι μέν οὖν συμφύω ὁ λέγω ἅπας ὁ ὄνυξ , ἐναργής φαίνω · ὁ δέ οὐσία οὐδαμῶς εἰμί ὁράω ἐκ οὗτος αὐτός γίγνομαι , ἀλλά ἕκαστος ὁ ὁμοιομερής σῶμα ἐκ ὁ ὑποβάλλω ὕλη ὁ ζῷον διαπλήσσω πρός ὁ φύσις γίγνομαι τοιοῦτος , οἷος περ εἰμί , καί οὔτε ἐκ ὁ βραχίων ὁ πῆχυς ἔχω ὁ γένεσις , ὡς ἐκ ἐγκέφαλος ὁ νεῦρον , οὔτε ἐκ ὁ πῆχυς ὁ καρπός , οὔτε ἐκ οὗτος ὁ ὁ δάκτυλος ὀστέον . διαφέρω γάρ οὐ μικρός ὁ συμφύω τις ὁ ὁ ἔκφυσις ἐκ ἐκεῖνος ποιέω , καθά ἐκ ὁ πρέμνον ὁ κλάδος , ἐͅκ οὗτος ὁ ἀκρέμων , οἷος περ τρόπος καί ὁ ἀρτηρία καί ὁ φλέψ ὁράω σχίζω · ὁμοειδής γάρ εἰμί δέω ὁ φύω ἐκ τις , ὡς ἄν ἀποβλάστημα τις ὁ οὐσία ὑπάρχω αὐτός . τοιοῦτος μέν οὖν ἀποβλάστημα ὁ νεῦρον φαίνω ὁ κατά ὁ ἐγκέφαλος οὐσία · ὁ δέ ὄνυξ οὐ τοιοῦτος ὁ ἔσχατος σκυταλίς ἀποβλάστημα εἰμί , ἀλλά ἕτερος εἶδος οὐσία , ὡς ἐν οἰκία λίθος , κεραμίς καί πλίνθος . παραπλήσιος γάρ ὁ τρόπος εἰμί ὁ ὁ ζῷον σύστασις ὁ ὁ ἐκτός ἅπας , ὅσος δημιουργέω ἄνθρωπος , συνάγω οὐσία διαφέρω εἰς αὐτός . συνάπτω μέν γάρ αὐτός πρός ἀλλήλων εἷς ὅλος ποιέω , ὅς περ ἄν ἐκ αὐτός διαπλήσσω , οὐ μήν ἐκφύω γε πλίνθος ἐκ κεραμίς ἤ λίθος · ὁ δέ ἕνωσις αὐτός εὑρίσκω τις εἰμί οὐσία , πηλός , καί κόλλα , καί ἧλος , καί πάσσαλος , καί σχοινίον · καί ποτέ καί ὁ σύνθεσις μόνος ὁ τρόπος , ὡς ἐπί ὁ ἐγγομφόω . ὅμοιος δέ οὗτος εἰμί ὁ ὁ φύσις ἔργον · ὁ μέν γάρ ἐγγομφόω , καθά ὁ ὀδούς εἰς ὁ φάτνιον , ὁ δέ γιγγλυμοειδής συντίθημι , ὡς ὁ κατά ὁ ῥαφή ὀστέον ὁ κεφαλή , ὁ δέ ὡς κόλλα συνάπτω , ὁ διά χόνδρος συμφύω , ὁ δέ ὡς πηλός , ὁ διά σάρξ , ὁ δέ ὡς σχοινίον , ὁ διά σύνδεσμος . κατά ὁ αὐτός δή τρόπος καί ὁ ὄνυξ ἑνόω διά σύνδεσμος τις ὁ πέρας ὁ ἔσχατος φάλαγξ · διά σύμφυσις δέ ὁ σάρξ καί ὁ δέρμα , ὁ μέν ὑποστόρεννυμι διά ὅλος , ὁ δέ ἔξωθεν ἅπας ὁ ῥίζα περιφύομαι . περαίνω δέ εἰς ὁ ῥίζα αὐτός οὐ νεῦρον μόνος , ἀλλά καί ἀρτηρία καί φλέψ , ἐκ ὅς αἴσθησις τε καί ζωή καί τροφή ἔχω ὁ ἄλλος ὅμοιος , ὅς οὐδείς οὔτε ἐκ κρᾶσις γίγνομαι ὁ τρεῖς οὗτος ἀγγεῖον , οὔτε πολύς μάλα ἐκ πλοκή , ὡς Ἐρασίστρατος ὑπολαμβάνω , παρά ὁ φαίνω ἐναργής ἀποφαίνω · ἕτερος γάρ ὁ σῶμα αὐτός ὁ ὄργανον ἕκαστος φαίνω ὁ ὁ τρεῖς οὐσία , ὡς εἰͅν ὁ τρίτος περί ὁ Ἱπποκράτης ἀνατομή δείκνυμι . ὁ γοῦν γαστήρ καί ὁ κύστις καί ὁ μήτρα , τοιοῦτος ὑπό ὁ φύσις ἕκαστος αὐτός γίγνομαι , οἷος περ φαίνω , ὁ νεῦρον μέν ἔχω , ἵνα αἴσθησις γίγνομαι , ἵνα δέ τρέφω καί ζάω , ὁ φλέψ καί ἀρτηρία , καί πᾶς οὗτος σαφής εἰς ἑαυτοῦ διασπείρω , καθά εἰς ὁ κῆπος ὁ ὀχετός . κατά δέ ὁ ὄνυξ οὐ διασπείρω οὗτος , διότι κατά ὑπόφυσις αὐξάνω , καθά ὁ θρίξ · ἀγαθός γάρ εἰμί καί οὗτος , ὥσπερ καί ὁ θρίξ , ἀεί νέος γίγνομαι , καί μηδέποτε παύω ὁ αὔξησις αὐτός ἐκτρίβω . ἕτερος οὖν τις γένος οὐσία εἰμί ὁ ὄνυξ , ἀρτηρία μέν καί φλέψ καί νεῦρον κατά ὁ ῥίζα ζεύγνυμι αἴσθησις ἕνεκα καί ζωή καί τροφή , ὁ δέ ὀστέον καί δέρμα συνάπτω , ὅπως μή κατακρεμάννυμι · μέρος γάρ χρή εἰμί καί οὗτος ὅλος ὁ ζῷον συμφυής , ὥσπερ καί ἄλλος . εἰ δέ , ὅτι νεῦρον μέν εἰμί καί δέρμα σκληρός , μαλακός δέ ὀστέον , διά οὗτος ἐκ ὁ οὗτος οὐσία αὐτός κράω λέγω , ὥρα καί ἄλλος αὐτός λέγω οὕτως γίγνομαι πᾶς , χόνδρος μέν ἐκ ὀστέον καί σύνδεσμος κεράννυμι , σύνδεσμος δέ ἐκ χόνδρος καί νεῦρον , ὁ νεῦρον δέ αὐτός πάλιν ἐκ ἐγκέφαλος τε καί σύνδεσμος . μέσος γάρ καί οὗτος εἰμί ὁ ἑκάτερος σύστασις , οὐ ὁ κεράννυμι ὁ ἐγκέφαλος σύνδεσμος τοιοῦτος γίγνομαι , ἀλλά ὁ πιλέω μόνος . καί γάρ καί ὁ κρύσταλλος ἐκ ὕδωρ ὁ ψῦξις πιλέω γίγνομαι . λέγω οὖν καί οὗτος ἐκ ὕδωρ καί λίθος διά ὅλος ἀλλήλων κεράννυμι , εἴπερ ἅπας ὁ μεταξύ δύο σῶμα , μή οὗτος ὁ χρεία ἤ ὁ σύστασις ἔχω , κεράννυμι ἐκεῖνος γίγνομαι νομίζω .