galenus.de-anatomicis-administrationibus-libri-ix 9.2
Ἑξῆς δὲ τὰς ἀποφυομένας ἑκατέρωθεν τῶν ληνῶν θεάσῃ φλέβας λεπτάς · ἐνίας μὲν ἰσχνάς πάνυ καὶ τριχὸς μόνης δεχομένας κάθεσιν , ἐνίας δὲ μείζους . ὄψει δὲ τὰς μὲν ἀπὸ τῆς ἐπιπολῆς ληνοῦ τῆς μικρᾶς εἰς τὰ πλησίον ἐγκεφάλου μόρια τὰ ἐπιπολῆς διασπειρομένας , τὰς δ’ ἀπὸ τῆς διὰ βάθους τῆς μεγάλης εἴς τε τοὐπίσω . μέρος ὅλον ἐγκεφάλου , τὸ καλούμενον ὑπό τινων ἐγκράνιον , εἴς τε τὸ πρόσω κατασχιζομένας , ἃς καὶ πρὶν εἰς αὐτὸ τὸ σῶμα καταδύεσθαι τοῦ ἐγκεφάλου , θεάσῃ σαφῶς ἐκπιπτούσας τῶν κατὰ τὴν μήνιγγα φλεβῶν , ἐάν γε μὴ τύχῃς αὐτὰς διεσπακώς . ὀπίσθιον δὲ λέγειν ἐγκέφαλον , ἢ ἐγκράνιον , ἢ παρεγκεφαλίδα , διαφέρει οὐδέν . εἰς τοῦτο μὲν οὖν ἐμφυόμεναι φλέβες ἀπό τε τῶν ἀναφερομένων εἰς τὴν ληνὸν κατὰ τὰς πλευρὰς καὶ τῆς λαμβδοειδοῦς ῥαφῆς , ἔτι τε πρὸς αὐταῖς ἀπ’ αὐτῆς καὶ ληνοῦ , τὸν ἀκριβῆ τῆς φλεβὸς ἔχουσι χιτῶνα , τοιοῦτον μάλιστα τὴν ἰδέαν , οἷός περ ἁπάσαις ταῖς καθ’ ὅλον τὸ ζῶόν ἐστιν . εἰς αὐτὸν δὲ τὸν ἐγκέφαλον , ὃν ἔνιοι πρόσθιον ἐγκέφαλον ὀνομάζουσι , διὰ τῆς παχείας μήνιγγος ἀφικνεῖται τὸ αἷμα , μέσης ἀκριβῶς τεταγμένης καὶ τεμνούσης δίχα τὸν ἐγκέφαλον ἴσοις τμήμασιν . ἐννέμονται δὲ καὶ ταύτῃ φλέβες ἀκριβῶς πάμπολλαι παρ’ ὅλον τὸ μῆκος εἰς ἑκάτερον τῶν ἐγκεφάλου μερῶν , εὐώνυμόν τε καὶ δεξιὸν , ἅπασαι μικραὶ πλὴν δυοῖν , μιᾶς μὲν τῆς κατὰ τὴν ληνὸν , ἀποφυομένης εἰς τό πρόσω διὰ βάθους κατὰ τὸ μῆκος ὅλης τῆς κεφαλῆς · ὅπως δ’ αὐτὴν εὑρίσκειν χρὴ , μικρὸν ὕστερον ἐρῶ · δευτέρας δὲ πολὺ μείζονος , οὔτ’ ἐγγὺς πάνυ τῶν κατὰ τὴν ληνὸν χωρίων , οὔτε πόῤῥω , κατὰ μέσον μάλιστα τοῦ παντὸς ἐγκεφάλου · προσαγορεύω δ’ οὕτω τὸν συγκείμενον ἐξ ἑκατέρων τῶν μερῶν , ὀπισθίου τε καὶ προσθίου . δύεται δ’ ἡ φλὲψ αὕτη κατάντης εἰς τὸ βάθος , ἔνθεν καὶ σχίζεται πολυειδῶς . οὐ μὴν αὕτη γε τοῦτο πάσχει μετὰ τὴν ἐκ τῆς μήνιγγος ἔκφυσιν , ἀλλὰ προελθοῦσα μέχρι τινὸς οὐ πολλοῦ . ταῦτα μὲν οὖν ἅπαντα θεάσῃ , πρὶν διελεῖν κατά τι τὸν ἐγκέφαλον , ἐπὶ μόνῃ τῇ παχείᾳ μήνιγγι γυμνωθείσῃ . γυμνώσας δ’ αὐτὴν κατὰ τρεῖς τόπους , ἐπειδὴ καὶ τρίχα τέτμηκε ταῖς διπλόαις τὸν ὅλον ἐγκέφαλον , εἶτ’ ἀνατείνας κατὰ τὰς τομὰς τοῖς σαυτοῦ δακτύλοις , ἰδίᾳ μὲν τὸ ἀριστερὸν μέρος αὐτῆς , ἰδίᾳ δὲ τὸ δεξιὸν , οἷς τὸν πρόσθιον ἐγκέφαλον ἔσκεπεν , ἰδίᾳ δ’ αὖ πάλιν τὸ λοιπὸν , ᾧ τὸν ὀπίσθιον , ἁπάσας τε τῶν φλεβῶν ὄψει τὰς ἐκφύσεις εἰς τὰ τρία μέρη τοῦ παντὸς ἐγκεφάλου διασπειρομένας , ἐνίας μὲν οὕτως ἐπιπολῆς , ὡς φαίνεσθαι τὰς σχίσεις αὐτῶν , ἐνίας δὲ καὶ δυομένας εἰς τὸ βάθος , ἅπαντά τε τὸν λεπτὸν ὑμένα τὸν συνδοῦντα τὰς εἰρημένας φλέβας , ἔξωθέν τε περικείμενον τῷ ἐγκεφάλῳ , μετά τε τῶν φλεβῶν εἰς τὴν κοιλίαν αὐτοῦ κατιόντα . τοῦτον τὸν ὑμένα λεπτὴν ὀνομάζουσι μήνιγγα κατὰ δή τι παλαιὸν ἔθος , οὐκ οἶδ’ ὅπως νῦν μόνοις τοῖς περὶ τὸν ἐγκέφαλον ὑμέσι φυλαχθείσης τῆς προσηγορίας . ὠνόμαζον γὰρ οὐ τούτους μόνους τοὺς ὑμένας , ἀλλὰ καὶ πάντας οἱ παλαιοὶ μήνιγγας , ὡς ἔνεστί σοι μαθεῖν ἔκ τ’ ἄλλων πολλῶν συγγραμμάτων , ἃ γέγραπται τοῖς ἀνδράσιν ἐκείνοις , ἀτὰρ οὐχ ἥκιστα καὶ τῶν Ἱπποκράτους τε καὶ Διοκλέους , ὧν καὶ Μαρῖνος ἐμνημόνευσεν ἐν τῇ τῶν ἀνατομικῶν πραγματείᾳ . ἡ μὲν δὴ λεπτὴ μήνιγξ εἴωθέ σοι φαίνεσθαι περιπεφυκυῖα τὸν ἐγκέφαλον , ἔν τε τῷ βάθει κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ὁμιλοῦσα , τὴν παχεῖαν δὲ πλεῖστον ἀφεστῶσαν αὐτοῦ θεάσῃ . καὶ πόσον γε τοῦτ’ ἔστι , δυνήσῃ μαθεῖν , εἰ καθ’ ἕν τι τῶν τριῶν μερῶν , εἰς ἃ τέτμηκεν ὅλον τὸν ἐγκέφαλον , ὀπὴν ἐργασάμενος βραχεῖαν ﻿ ἐμβάλλοις εἰς αὐτὴν ἀρχὴν σαλπιγγίου τινὸς , οἷά περ ἐμοὶ παρεσκευασμένα βλέπετε , παραπλήσια τοῖς τῶν χρυσοχόων φυσητῆρσιν . ὀνομάζουσι δ’ οὕτως , ὡς ἴστε , δι’ ὧν φυσῶσιν αὐτοὶ τὸ πῦρ ἀνάπτοντες . ἐὰν οὖν ἐμβαλὼν τῷ διῃρημένῳ τὴν ἀρχὴν τοῦ σαλπιγγίου καὶ περισφίγξας ἐν κύκλῳ τὴν μήνιγγα φυσήσῃς δι’ αὐτοῦ , θεάσῃ πληρουμένην ἀέρος οὐκ ὀλίγου τὴν ὑπ’ αὐτῇ χώραν . αὕτη μὲν γὰρ ἡ μήνιγξ ἡ παχεῖα τὸ κρανίον ὑπέζωκεν · ὁ δ’ ἐγκέφαλος ἐν τῷ διαστέλλεσθαί τε καὶ συστέλλεσθαι προσέρχεταί τε καὶ ἀποχωρεῖ κατὰ τὴν μεταξὺ χώραν τὴν κενήν . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτου μετ’ ὀλίγον εἰρήσεται κατὰ τὴν ἐπὶ τῶν ζώων ἐγχείρησιν · ἐν δὲ τῷ παρόντι λόγῳ τῶν ἐφεξῆς ἐχώμεθα .
Lemmas: ἑξῆς δέ ὁ ἀποφύω ἑκατέρωθεν ὁ ληνός θεάομαι φλέψ λεπτός · ἔνιοι μέν ἰσχνός πάνυ καί θρίξ μόνος δέχομαι κάθεσις , ἔνιοι δέ μέγας . ὁράω δέ ὁ μέν ἀπό ὁ ἐπιπολή ληνός ὁ μικρός εἰς ὁ πλησίον ἐγκέφαλος μόριον ὁ ἐπιπολή διασπείρω , ὁ δέ ἀπό ὁ διά βάθος ὁ μέγας εἰς τε ὀπίσω . μέρος ὅλος ἐγκέφαλος , ὁ καλέω ὑπό τις ἐγκράνιον , εἰς τε ὁ πρόσω κατασχίζω , ὅς καί πρίν εἰς αὐτός ὁ σῶμα καταδύω ὁ ἐγκέφαλος , θεάομαι σαφής ἐκπίπτω ὁ κατά ὁ μήνιγξ φλέψ , ἐάν γε μή τυγχάνω αὐτός διασπάω . ὀπίσθιος δέ λέγω ἐγκέφαλος , ἤ ἐγκράνιον , ἤ παρεγκεφαλίς , διαφέρω οὐδείς . εἰς οὗτος μέν οὖν ἐμφύω φλέψ ἀπό τε ὁ ἀναφέρω εἰς ὁ ληνός κατά ὁ πλευρά καί ὁ λαμβδοειδής ῥαφή , ἔτι τε πρός αὐτός ἀπό αὐτός καί ληνός , ὁ ἀκριβής ὁ φλέψ ἔχω χιτών , τοιοῦτος μάλα ὁ ἰδέα , οἷος περ ἅπας ὁ κατά ὅλος ὁ ζῷον εἰμί . εἰς αὐτός δέ ὁ ἐγκέφαλος , ὅς ἔνιοι πρόσθιος ἐγκέφαλος ὀνομάζω , διά ὁ παχύς μῆνιγξ ἀφικνέομαι ὁ αἷμα , μέσος ἀκριβής τάσσω καί τέμνω δίχα ὁ ἐγκέφαλος ἴσος τμῆμα . ἐννέμω δέ καί οὗτος φλέψ ἀκριβής πάμπολυς παρά ὅλος ὁ μῆκος εἰς ἑκάτερος ὁ ἐγκέφαλος μέρος , εὐώνυμος τε καί δεξιός , ἅπας μικρός πλήν δύο , εἷς μέν ὁ κατά ὁ ληνός , ἀποφύω εἰς ὁ πρόσω διά βάθος κατά ὁ μῆκος ὅλος ὁ κεφαλή · ὅπως δέ αὐτός εὑρίσκω χρή , μικρός ὕστερον λέγω · δεύτερος δέ πολύς μέγας , οὔτε ἐγγύς πάνυ ὁ κατά ὁ ληνός χωρίον , οὔτε πρόσω , κατά μέσος μάλα ὁ πᾶς ἐγκέφαλος · προσαγορεύω δέ οὕτως ὁ σύγκειμαι ἐκ ἑκάτερος ὁ μέρος , ὀπίσθιος τε καί πρόσθιος . δύω δέ ὁ φλέψ οὗτος κατάντης εἰς ὁ βάθος , ἔνθεν καί σχίζω πολυειδής . οὐ μήν οὗτος γε οὗτος πάσχω μετά ὁ ἐκ ὁ μῆνιγξ ἔκφυσις , ἀλλά προέρχομαι μέχρι τις οὐ πολύς . οὗτος μέν οὖν ἅπας θεάομαι , πρίν διαιρέω κατά τις ὁ ἐγκέφαλος , ἐπί μόνος ὁ παχύς μῆνιγξ γυμνόω . γυμνόω δέ αὐτός κατά τρεῖς τόπος , ἐπειδή καί τρίχα τέμνω ὁ διπλόη ὁ ὅλος ἐγκέφαλος , εἶτα ἀνατείνω κατά ὁ τομή ὁ σεαυτοῦ δάκτυλος , ἴδιος μέν ὁ ἀριστερός μέρος αὐτός , ἴδιος δέ ὁ δεξιός , ὅς ὁ πρόσθιος ἐγκέφαλος σκέπω , ἴδιος δέ αὖ πάλιν ὁ λοιπός , ὅς ὁ ὀπίσθιος , ἅπας τε ὁ φλέψ ὁράω ὁ ἔκφυσις εἰς ὁ τρεῖς μέρος ὁ πᾶς ἐγκέφαλος διασπείρω , ἔνιοι μέν οὕτως ἐπιπολή , ὡς φαίνω ὁ σχίσις αὐτός , ἔνιοι δέ καί δύω εἰς ὁ βάθος , ἅπας τε ὁ λεπτός ὑμήν ὁ συνδέω ὁ λέγω φλέψ , ἔξωθεν τε περίκειμαι ὁ ἐγκέφαλος , μετά τε ὁ φλέψ εἰς ὁ κοιλία αὐτός κατέρχομαι . οὗτος ὁ ὑμήν λεπτός ὀνομάζω μήνιγξ κατά δή τις παλαιός ἔθος , οὐ οἶδα ὅπως νῦν μόνος ὁ περί ὁ ἐγκέφαλος ὑμήν φυλάσσω ὁ προσηγορία . ὀνομάζω γάρ οὐ οὗτος μόνος ὁ ὑμήν , ἀλλά καί πᾶς ὁ παλαιός μῆνιγξ , ὡς ἔνειμι σύ μανθάνω ἐκ τε ἄλλος πολύς σύγγραμμα , ὅς γράφω ὁ ἀνήρ ἐκεῖνος , ἀτάρ οὐ ἦκα καί ὁ Ἱπποκράτης τε καί Διοκλῆς , ὅς καί Μαρῖνος μνημονεύω ἐν ὁ ὁ ἀνατομικός πραγματεία . ὁ μέν δή λεπτός μῆνιγξ εἴωθα σύ φαίνω περιφύζω ὁ ἐγκέφαλος , ἐν τε ὁ βάθος κατά ὁ αὐτός τρόπος ὁμιλέω , ὁ παχύς δέ πολύς ἀφίστημι αὐτός θεάομαι . καί πόσος γε οὗτος εἰμί , δύναμαι μανθάνω , εἰ κατά εἷς τις ὁ τρεῖς μέρος , εἰς ὅς τέμνω ὅλος ὁ ἐγκέφαλος , ὀπή ἐργάζομαι βραχύς ﻿ ἐμβάλλω εἰς αὐτός ἀρχή σαλπίγγιον τις , οἷος περ ἐγώ παρασκευάζω βλέπω , παραπλήσιος ὁ ὁ χρυσόχοος φυσητήρ . ὀνομάζω δέ οὕτως , ὡς οἶδα , διά ὅς φυσάω αὐτός ὁ πῦρ ἀνάπτω . ἐάν οὖν ἐμβάλλω ὁ διαλέγω ὁ ἀρχή ὁ σαλπίγγιον καί περισφίγγω ἐν κύκλος ὁ μήνιγξ φυσάω διά αὐτός , θεάομαι πληρόω ἀήρ οὐ ὀλίγος ὁ ὑπό αὐτός χώρα . οὗτος μέν γάρ ὁ μῆνιγξ ὁ παχύς ὁ κρανίον ὑποζώννυμι · ὁ δέ ἐγκέφαλος ἐν ὁ διαστέλλω τε καί συστέλλω προσέρχομαι τε καί ἀποχωρέω κατά ὁ μεταξύ χώρα ὁ κενός . ἀλλά περί μέν οὗτος μετά ὀλίγος λέγω κατά ὁ ἐπί ὁ ζῷον ἐγχείρησις · ἐν δέ ὁ πάρειμι λόγος ὁ ἐφεξῆς ἔχω .