galenus.de-anatomicis-administrationibus-libri-ix 7.7
Ὄψει δὲ κατὰ τὴν τοιαύτην ἐγχείρησιν ἔτι καὶ τοῦτο πρὸς τοῖς εἰρημένοις , ὡς ἥ γε καρδία μέση τέτακται τῶν τοῦ θώρακος εὐρυχωριῶν ἑκατέρας . διασημαίνει δ’ ἡ κίνησις αὐτῆς , ὡς ἐν τοῖς ἀριστεροῖς μᾶλλον κειμένης , διὰ διττὴν αἰτίαν , ὅτι τε κατὰ τοῦτο τέτακται τοῦ ζώου τὸ μέρος ἡ πνευματικὴ κοιλία , καὶ ὅτι κέκλιταί πως ὅλη πρὸς τοῦτο μᾶλλον . οὐ γὰρ , ὥσπερ ἡ βάσις αὐτῆς ἀκριβῶς ἐστι μέσῃ τῶν τοῦ θώρακος ἀριστερῶν τε καὶ δεξιῶν , οὕτω καὶ ἡ κορυφή · διότι μηδὲ ἀκριβῶς κατάντης ἀπὸ τῆς ἰδίας βάσεως ἐπὶ τὸ κάτω πέρας ἐκτέταται , παρεγκλίνει δὲ , ὡς ἔφην , ἐπὶ τὴν ἀριστερὰν χώραν . κατὰ τὴν εἰρημένην μὲν οὖν ἐγχείρησιν ἕκαστον τούτων φαίνεταί σοι , πολὺ δ’ ἐναργέστερον , ἐὰν μὴ μόνον ἐκτέμῃς τὸ στέρνον , ἀλλὰ σὺν τοῖς χονδρώδεσι τῶν πλευρῶν . ἔχε δὲ καὶ πρὸς τοῦτο τοὖργον ἰσχυρὰν καὶ μεγάλην σμίλην , ὅπως ἐπιβολῇ μιᾷ διακόψῃς ἁπάσας αὐτὰς ἐφεξῆς , στοχαζόμενος ἐν ἐκείνῳ μάλιστα τέμνειν , ἔνθα πρῶτον ἑκάστης τῶν πλευρῶν ἡ μὲν ὀστώδης οὐσία παύεται , γεννᾶται δ’ ἡ χονδρώδης , ἣν προκατανοήσας ἐφ’ ἑτέρου ζώου , καθ’ ὅ τι μέρος ἐστὶ τῶν πλευρῶν , ἐπ’ ἄλλου ποιήσεις τὴν ἐνέργειαν · ἑρμηνευθῆναι γὰρ αὐτὴν ἀκριβῶς τῷ λόγῳ τῶν πάνυ χαλεπῶν ἐστιν . ὡς δ’ ἄν τις μάλιστα δύναιτο πρὸς τὴν πεῖραν ἑτοιμότερον ἐλθεῖν ἐκ τοῦ λόγου ποδηγούμενος , ἤδη σοι δίειμι . τῶν πλευρῶν ἑκάστη κάτω τε ἅμα καὶ πρόσω φέρεται λοξὴ , τὴν ἀρχὴν ἑαυτῆς ἔχουσα πρὸς τῇ ῥάχει · διήρθρωται γὰρ ἄρθροις ἐνταῦθα διττοῖς ἑκάστῳ τῶν κατὰ τὸν νῶτον σπονδύλων . ἐπειδὰν δὲ κατὰ τὸν τρόπον τοῦτον ἰοῦσα λοξή τε ἅμα καὶ κυρτὴ τὴν ἐκτὸς ἐπιφάνειαν , ὅσον τοῦ θώρακος ἔξω φαίνεται κυρτότατον , ἅπαν ἀνύσῃ , καμπήν τινα τὸ ἐντεῦθεν ἔχει , μηκέθ’ , ὡς ἐξ ἀρχῆς ὥρμησε , κάτω φερομένῃ · πρὸς γὰρ τὸ στέρνον ἀνατείνεται λοξή . κατὰ τοῦτο οὖν αὐτὸ καὶ τὴν οὐσίαν ἑτεροίαν ἴσχει , χόνδρος ἀντ’ ὀστοῦ γιγνομένη , καὶ τέμνεσθαι δύναται ῥᾳδίως ὀξείᾳ τε ἅμα καὶ ἰσχυρᾷ σμίλῃ . τοιαῦται δέ εἰσιν ἐν ταῖς κεφαλικαῖς ὀνομαζομέναις δέλτοις ταῖς ἀρχαίαις · ἔχουσι δὲ καὶ οἱ τῶν ἵππων ἰατροὶ τοιαύτας σμίλας . ἔχε τοίνυν καὶ σὺ πρὸς τὴν τῶν χόνδρων τομὴν ἑτοίμας τοιαύτας , ὥσπερ ὁρᾷς κᾀμοὶ παρεσκευασμένας . καὶ τέμνε νῦν μὲν , ὡς εἴρηται , τὸν θώρακα , τῶν δὲ ἄλλων ἕκαστον μορίων ἀνάλογον , ὡς ἔμπροσθέν τε περὶ τῶν τῆς ἥβης ὀστῶν εἶπον , ἔν τε τῷ μετὰ ταῦτα λόγῳ πάλιν ἐφ’ ἑτέρων εἰρήσεται . τέμνων οὖν ἑκατέρωθεν εὐθεῖαν τομὴν ἄνωθεν κάτω , δι’ ὅλου μὲν τοῦ θώρακος ἄφελε τὸ μέρος τόδε , ὡς ὁρίζουσιν ἑκατέρωθεν αἱ γενόμεναι τομαί . τὴν δ’ ἐγχείρησιν ὀλίγον ἔμπροσθεν εἶπον , ἀπὸ τοῦ ξιφοειδοῦς ἄρχεσθαι κελεύων χόνδρου . πολὺ δ’ ἂν ἔτι μᾶλλον ἐναργὴς ἡ θέσις ἁπάντων τῶν ἔνδον τοῦ θώρακος ἐπὶ τεθνεῶτος δηλονότι τοῦ ζώου γίγνοιτο μετὰ τὸ πᾶν ἐκκόψαι τὸ περὶ τὸ στέρνον αὐτοῦ μέρος ἅμα τοῖς τῶν πλευρῶν χονδρώδεσι μορίοις , ἐὰν τὰ συνεχῆ τοῖς σπονδύλοις μέρη τῶν πλευρῶν ἀνακλάσῃ τις σφοδρῶς . ὁρᾶτε γὰρ δήπου καὶ ἐμὲ τοῦτο πράττοντα βιαίως οὕτως , ὥστε πολλάκις ἢ κατάγνυσθαί τινα τῶν ὀστῶν , ἢ διασπᾶσθαι τοὺς πρὸς τὴν ῥάχιν αὐτῶν δεσμούς . ἐὰν οὖν ὡσαύτως καὶ σὺ πράξῃς , πάνθ’ ὁρᾷν ὑπάρξει σοι κατὰ τὸν θώρακα μόρια σαφῶς , καὶ μᾶλλόν γε ἔτι τοῦ διαφράγματος ἀποτμηθέντος τῶν πλευρῶν · ἔτι τε μᾶλλον , εἰ δύο πλευρὰς ἀπ’ ἀλλήλων διαστήσαις , τέμνων τὴν ἐν τῷ μέσῳ σάρκα πᾶσαν . ἀλλὰ τοῦτο μέν σοι δεήσει πάντως , ὅταν ἀποτέμῃς τὰ τοῦ θώρακος αὐτοῦ μόρια . πρὸς δὲ τὰ περὶ τὴν καρδίαν , ὑπὲρ ὧν ὁ λόγος ἐστὶν , οὐδέπω χρεία τῆς τοιαύτης ἐστὶ τομῆς · μόνον γὰρ ἀρκεῖ τὸ στέρνον ἐκκοπτόμενον ἅμα τοῖς προσκειμένοις αὐτῷ μέρεσι τῶν πλευρῶν · χονδρῶδες δ’ ἐστὶ καὶ θέσιν ἐναντίαν ἔχει τοῖς ὀστώδεσιν . ﻿ ἐκεῖνα μὲν γὰρ ἀπὸ τῆς ῥάχεως ἐπὶ τὰ πρόσω καὶ κάτω φέρεται λοξά · ταῦτα δ’ ἀρξάμενα καθ’ ὃν ἔτι τρόπον ἐδήλωσα , πρὸς τὸ στέρνον ἀναφέρεται λοξά .
Lemmas: ὁράω δέ κατά ὁ τοιοῦτος ἐγχείρησις ἔτι καί οὗτος πρός ὁ λέγω , ὡς ὁ γε καρδία μέσος τάσσω ὁ ὁ θώραξ εὐρυχωρία ἑκάτερος . διασημαίνω δέ ὁ κίνησις αὐτός , ὡς ἐν ὁ ἀριστερός μάλα κεῖμαι , διά δισσός αἰτία , ὅτι τε κατά οὗτος τάσσω ὁ ζῷον ὁ μέρος ὁ πνευματικός κοιλία , καί ὅτι κλίνω πως ὅλος πρός οὗτος μάλα . οὐ γάρ , ὥσπερ ὁ βάσις αὐτός ἀκριβής εἰμί μέσος ὁ ὁ θώραξ ἀριστερός τε καί δεξιός , οὕτως καί ὁ κορυφή · διότι μηδέ ἀκριβής κατάντης ἀπό ὁ ἴδιος βάσις ἐπί ὁ κάτω πέρας ἐκτείνω , παρεγκλίνω δέ , ὡς φημί , ἐπί ὁ ἀριστερός χώρα . κατά ὁ λέγω μέν οὖν ἐγχείρησις ἕκαστος οὗτος φαίνω σύ , πολύς δέ ἐναργής , ἐάν μή μόνος ἐκτέμνω ὁ στέρνον , ἀλλά σύν ὁ χονδρώδης ὁ πλευρά . ἔχω δέ καί πρός οὗτος ἔργον ἰσχυρός καί μέγας σμίλη , ὅπως ἐπιβολή εἷς διακόπτω ἅπας αὐτός ἐφεξῆς , στοχάζομαι ἐν ἐκεῖνος μάλα τέμνω , ἔνθα πρῶτος ἕκαστος ὁ πλευρά ὁ μέν ὀστώδης οὐσία παύω , γεννάω δέ ὁ χονδρώδης , ὅς προκατανοέω ἐπί ἕτερος ζῷον , κατά ὅς τις μέρος εἰμί ὁ πλευρά , ἐπί ἄλλος ποιέω ὁ ἐνέργεια · ἑρμηνεύω γάρ αὐτός ἀκριβής ὁ λόγος ὁ πάνυ χαλεπός εἰμί . ὡς δέ ἄν τις μάλα δύναμαι πρός ὁ πεῖρα ἑτοῖμος ἔρχομαι ἐκ ὁ λόγος ποδηγέω , ἤδη σύ διέρχομαι . ὁ πλευρά ἕκαστος κάτω τε ἅμα καί πρόσω φέρω λοξός , ὁ ἀρχή ἑαυτοῦ ἔχω πρός ὁ ῥάχις · διαρθρόω γάρ ἄρθρον ἐνταῦθα δισσός ἕκαστος ὁ κατά ὁ νῶτον σφόνδυλος . ἐπειδάν δέ κατά ὁ τρόπος οὗτος ἔρχομαι λοξός τε ἅμα καί κυρτός ὁ ἐκτός ἐπιφάνεια , ὅσος ὁ θώραξ ἔξω φαίνω κυρτός , ἅπας ἀνύω , καμπή τις ὁ ἐντεῦθεν ἔχω , μηκέτι , ὡς ἐκ ἀρχή ὁρμάω , κάτω φέρω · πρός γάρ ὁ στέρνον ἀνατείνω λοξός . κατά οὗτος οὖν αὐτός καί ὁ οὐσία ἑτεροῖος ἴσχω , χόνδρος ἀντί ὀστέον γίγνομαι , καί τέμνω δύναμαι ῥᾴδιος ὀξύς τε ἅμα καί ἰσχυρός σμίλη . τοιοῦτος δέ εἰμί ἐν ὁ κεφαλικός ὀνομάζω δέλτος ὁ ἀρχαῖος · ἔχω δέ καί ὁ ὁ ἵππος ἰατρός τοιοῦτος σμίλη . ἔχω τοίνυν καί σύ πρός ὁ ὁ χόνδρος τομή ἑτοῖμος τοιοῦτος , ὥσπερ ὁράω ἐͅγώ παρασκευάζω . καί τέμνω νῦν μέν , ὡς λέγω , ὁ θώραξ , ὁ δέ ἄλλος ἕκαστος μόριον ἀνάλογος , ὡς ἔμπροσθεν τε περί ὁ ὁ ἥβη ὀστέον λέγω , ἐν τε ὁ μετά οὗτος λόγος πάλιν ἐπί ἕτερος λέγω . τέμνω οὖν ἑκατέρωθεν εὐθύς τομή ἄνωθεν κάτω , διά ὅλος μέν ὁ θώραξ ἀφαιρέω ὁ μέρος ὅδε , ὡς ὁρίζω ἑκατέρωθεν ὁ γίγνομαι τομή . ὁ δέ ἐγχείρησις ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω , ἀπό ὁ ξιφοειδής ἄρχω κελεύω χόνδρος . πολύς δέ ἄν ἔτι μάλα ἐναργής ὁ θέσις ἅπας ὁ ἔνδον ὁ θώραξ ἐπί θνῄσκω δηλονότι ὁ ζῷον γίγνομαι μετά ὁ πᾶς ἐκκόπτω ὁ περί ὁ στέρνον αὐτός μέρος ἅμα ὁ ὁ πλευρά χονδρώδης μόριον , ἐάν ὁ συνεχής ὁ σφόνδυλος μέρος ὁ πλευρά ἀνακλάω τις σφοδρός . ὁράω γάρ δήπου καί ἐγώ οὗτος πράσσω βίαιος οὕτως , ὥστε πολλάκις ἤ κατάγνυμι τις ὁ ὀστέον , ἤ διασπάω ὁ πρός ὁ ῥάχις αὐτός δεσμός . ἐάν οὖν ὡσαύτως καί σύ πράσσω , πᾶς ὁράω ὑπάρχω σύ κατά ὁ θώραξ μόριον σαφής , καί μάλα γε ἔτι ὁ διάφραγμα ἀποτέμνω ὁ πλευρά · ἔτι τε μάλα , εἰ δύο πλευρά ἀπό ἀλλήλων διίστημι , τέμνω ὁ ἐν ὁ μέσος σάρξ πᾶς . ἀλλά οὗτος μέν σύ δέω πάντως , ὅταν ἀποτέμνω ὁ ὁ θώραξ αὐτός μόριον . πρός δέ ὁ περί ὁ καρδία , ὑπέρ ὅς ὁ λόγος εἰμί , οὐδέπω χρεία ὁ τοιοῦτος εἰμί τομή · μόνος γάρ ἀρκέω ὁ στέρνον ἐκκόπτω ἅμα ὁ πρόσκειμαι αὐτός μέρος ὁ πλευρά · χονδρώδης δέ εἰμί καί θέσις ἐναντίος ἔχω ὁ ὀστώδης . ﻿ ἐκεῖνος μέν γάρ ἀπό ὁ ῥάχις ἐπί ὁ πρόσω καί κάτω φέρω λοξός · οὗτος δέ ἄρχω κατά ὅς ἔτι τρόπος δηλόω , πρός ὁ στέρνον ἀναφέρω λοξός .