galenus.de-anatomicis-administrationibus-libri-ix 7.12
Ἀναμνησθεὶς οὖν ὧν εἶπον οὐ πρὸ πολλοῦ περὶ τῆς συμφύσεως ἐν μὲν τῷ στέρνῳ τοῦ περικαρδίου χιτῶνος , οὐ χαλεπῶς εὑρήσεις , ὅπως χρή σε γυμνῶσαι τὴν καρδίαν . εὔδηλον γὰρ , ὡς οὐδ’ ἄλλως , ἢ ὡς ἐπὶ τεθνεῶτος ἐγυμνοῦτο τοῦ ζώου , καθὰ προείρηται . βέλτιον δ’ ἴσως ἅπαντα τὸν λόγον ἀναλαβεῖν ἕνεκα σαφηνείας . ἔστω τοιγαροῦν ἔτι νέον τὸ ζῶον , ὅπως ἀνύηταί σοι διὰ σμίλης ἡ τομὴ χωρὶς ἐκκοπέων . ἐσχηματίσθω δ’ ὕπτιον ἐπὶ σανίδος , ὁποίας ὁρᾶτε πολλὰς ἐμοὶ παρεσκευασμένας , ἐλάττους τε καὶ μείζους , ὡς εὑρίσκεσθαί τινα μίαν ἀεὶ τῷ μέλλοντι κατ’ αὐτῆς ἐκταθήσεσθαι ζώῳ σύμμετρον . ἐχέτω δ’ ἡ σανὶς αὕτη τρήματα , δι’ ὧν οὐ μόνον σχοίνιον λεπτὸν , ἀλλὰ καί τι τῶν παχυτέρων σωμάτων διεκβληθήσεται ῥᾷστα . διδαχθήτω δέ τις τῶν ὑπηρετῶν , ὅταν ὕπτιον ἐπὶ τῆς σανίδος κατακλίνῃ τὸ ζῶον , δεσμοὺς αὐτῷ περιβάλλειν τέσσαρας , ἑκάστῳ τῶν σκελῶν ἕνα , διεκβάλλειν τε κάτω τὰ πέρατα τῶν δεσμῶν , ἀλλήλοις τε συνδεῖν ἐκεῖ . τρίχας δὲ εἴπερ ἔχει μείζους περὶ τὸ στέρνον τὸ ζῶον , ἀφῃρήσθω καὶ ταύτας . παρασκευὴ μὲν ἥδε τοῦ μέλλοντος ἀνατμηθήσεσθαι . σὺ δ’ , ὡς εἴρηται , μεγάλῃ σμίλῃ τέμνε παρ’ αὐτὸ τὸ στέρνον ἄνωθεν κάτω τομῇ εὐθείᾳ ἄχρι τοῦ ξιφοειδοῦς χόνδρου . κᾄπειτ’ ἐντεῦθεν ἐπιστρέφων καὶ προσέχων τὴν σμίλην ἐγκαρσίᾳ τομῇ χώριζε τῶν ὑποκειμένων τὸ στέρνον , ὁποτέρως ἂν θέλῃς , εἴτ’ οὖν μετὰ τοῦ ξιφοειδοῦς , εἴτε καὶ μόνον . ἐντεῦθέν τε πᾶν , ὡς ἔχεις , κατὰ τὴν αὐτὴν ἐπιβολὴν τῆς σμίλης ἀνέρχου , τέμνων ὁμοίως παρὰ τὸ στέρνον ἄχρι τοῦ μέρους ἐκείνου , καθ’ ὃ τεθνεῶτος ἑώρακας τοῦ ζώου τὸν περικάρδιον ὑποφυόμενον αὐτῷ . ταῦτα μὲν οὖν ἐκέλευόν σε κᾀπὶ τεθνεῶτος τοῦ ζώου πράττειν . ἐπὶ δὲ τοῦ ζῶντος ὁ μὲν τῆς ἐγχειρήσεως τρόπος ὁ αὐτὸς , ὅσον ἐπὶ τῇ τομῇ · προσέρχεται δέ τι περιττότερον , ὑπὲρ οὗ τοῖς μὲν ἑωρακόσιν ἐμὲ τέμνοντα οὐ μακρῶν δεήσει λόγων · ὅσοι δ’ οὐκ εἶδον , ἐκείνοις εἰπεῖν ἀναγκαῖον , ὡς ἐκ τοῦ θώρακος ἀρτηρίαι καὶ φλέβες εἰς ὑποχόνδρια διεκπίπτουσι παρὰ τὴν τοῦ ξιφοειδοῦς ῥίζαν ἑκατέρωθεν ἓν ζεῦγος , ὧν διατεμνομένων ἐξ ἀνάγκης ἐπὶ τῆς εἰρημένης ἀνατομῆς , αἱμοῤῥαγία γίγνεται , καὶ μάλιστ’ ἐκ τῶν ἀρτηριῶν . οὐδὲν δ’ οὕτως χειρουργίαν ἅπασαν ἐν ζώου σώματι ταράττειν εἴωθεν , ὡς αἱμοῤῥαγία . προγινώσκοντας οὖν ὑμᾶς τοῦτο , καθ’ ὁ τί περ ἂν πρῶτον ἐξακοντιζόμενον ὑπὸ τῆς ἀρτηρίας ἴδητε τὸ αἷμα , τελευτώσης ἤδη τῆς κατάντους τομῆς , ἐπιστρέφειν μὲν ὅτι τάχιστά τὴν σμίλην εἰς ἐγκαρσίου τομῆς σχῆμα , καθ’ ὅτι ﻿ λέλεκται , τῆς δ’ ἀριστερᾶς χειρὸς τοῖς δύο δακτύλοις , λιχανῷ τε καὶ μεγάλῳ , περιλαμβάνειν τοῦ στέρνου τὸ μέρος ἐκεῖνο , καθ’ ὃ τὴν ἀρτηρίαν αἱμοῤῥαγοῦσαν ὁρᾶτε , ἵν’ ἅμα μὲν ἐπίθημα στόματος ὁ ἕτερος ᾖ δάκτυλος , ἅμα δ’ ἀσφαλὴς ἐξ ἀμφοῖν γίγνηται λαβὴ τοῦ παντὸς ὀστοῦ · καὶ πειρᾶσθαί γε πράττειν ἑνὶ χρόνῳ τὰ δύο ταυτὶ , τῇ μὲν σμίλῃ τέμνειν ὅτι τάχιστα , συνάπτειν δὲ τῷ πέρατι τῆς κατάντους τομῆς προτέραν μὲν τὴν ἐγκαρσίαν , ἐφεξῆς δ’ αὐτῇ τὴν ἀνάντη , τοῖς δακτύλοις δὲ ἀνακλᾷν ἀεὶ τὸ στέρνον . ἕπεται γὰρ ἀνακλωμένῳ καλῶς αὐτῷ τὴν τῆς αἱμοῤῥαγίας αἰτίαν παύεσθαι , τῆς κατὰ θάτερον στόμα τομῆς κρατουμένης ὑπὸ τοῦ χειρουργοῦντος , ὁρᾶσθαί τε τοῦ περικαρδίου τὴν πρόσφυσιν ποδηγοῦσάν σε πρὸς τὸ τέλος τῆς τομῆς . ἀνακλωμένου γὰρ τοὺ στέρνου τό τε κάτω πέρας ὑψηλὸν γίγνεται , ἥ τε αἱμοῤῥαγία διὰ τοῦ τοιούτου σχήματος μειοῦται , τῶν τ’ ἀγγείων ἡ θέσις μεταπίπτει , καμπτομένων ἐν τῇ ἄνω χώρᾳ ἅμα τῷ στέρνῳ καὶ μηκέτι εὐθέως εἰς τὸ κάταντες φερομένων . ὑποτέτακται γὰρ ἐκ τῶν ἔνδον μερῶν τῷ στέρνῳ ζεύγη δύο μεγάλων ἀρτηριῶν τε καὶ φλεβῶν , ἃς περὶ τὴν ῥίζαν ἔφην τοῦ ξιφοειδοῦς χόνδρου διεκπιπτούσας εἰς ὑποχόνδρια ἐν τῇδε τῇ χειρουργίᾳ τέμνεσθαι . κατὰ μέντοι τὴν ἑτέραν ἐγχείρησιν , ἐν ᾗ διαιρεῖν ἐκέλευόν σε τὰς καμπὰς τῶν πλευρῶν , ἔνθα πρῶτον εἰς χόνδρον ἐξ ὀστοῦ μεταπίπτουσιν , οὐδεὶς φόβος αἱμοῤῥαγίας ἐστὶ διὰ τὴν τῶν ἀγγείων μικρότητα . χρησίμη δ’ ἐκείνη τομὴ γίγνεται κατὰ τὸ ἕτερον μέρος ἐπιτελουμένη τῷ θεάσασθαι βουλομένῳ τὰς τοῦ πνεύμονος ἀρτηρίας ἔτι ζῶντος . ἡ δὲ νῦν μοι προκειμένη πρὸς ἄλλα μέν ἐστι χρησίμη , περὶ ὧν ἐφεξῆς ἐρῶ · φυλάττει δὲ , ὡς ἔφην , ἀτρώτους ἑκατέρας τοῦ θώρακος τὰς κοιλότητας . ἔστι δὲ καὶ τρίτη τις ἄλλη χειρουργία , γιγνομένη μὲν ἐπὶ ζῶντος ἔτι τοῦ ζώου , διαφέρουσα δὲ τῆς πρώτης εἰρημένης τῷ κατ’ ἄμφω τὰ μόρια τοῦ θώρακος ὁμοίαν γίγνεσθαι τομήν . ταύτης μὲν οὖν τὴν χρείαν ὀλίγον ὕστερον ἀκούσῃ , τῆς πρώτης δ’ αὐτάρκως ἤδη μεμάθηκας . ὥρα τοίνυν ἀκούειν σε περὶ τῆς νῦν προκειμένης , ἣν κάλλιστα ἐργάσῃ , γυμνὴν μὲν ἀποφῄνας τὴν καρδίαν , ἀτρώτους δὲ φυλάξας τοῦ θώρακος τὰς κοιλότητας . ἐνίοτε μὲν οὖν κατὰ τὴν εἰρημένην ἐγχείρησιν ὁ περικάρδιος διῄρηται , πολλάκις δὲ ἄτρωτος μένει . κοινὸν δ’ ἀμφοτέραις ἐστὶ τὸ διελεῖν αὐτὸ ἄχρι τοῦ γυμνοῦσθαι τὴν καρδίαν καὶ μὴ τρῶσαι τοὺς διαφράττοντας ὑμένας τὸν θώρακα . τρωθέντος γὰρ οὑτινοσοῦν αὐτῶν , ἀναγκαῖόν ἐστι περιπεσεῖν τὸ ζῶον ἐκείνοις τοῖς συμπτώμασιν , ἃ κατὰ τὸν ἑξῆς λόγον εἰρήσεται γίγνεσθαι συντετρημένου τοῦ θώρακος . ἐπὶ δὲ τῆς γυμνουμένης καρδίας ἀπαθεῖς φυλάττειν πρόκειταί σοι τὰς ἐνεργείας ἁπάσας , ὥσπερ οὖν καὶ φυλάττονται . καὶ γὰρ ἀναπνέον ὡσαύτως καὶ κεκραγὸς φαίνεται τὸ ζῶον , καὶ εἰ λύσαις δὲ τῶν συνδέσμων αὐτὸ , τρέχον , ὡς ἔμπροσθεν ἔτρεχε . εἰ δὲ καὶ περιλάβοις ἔτι δεσμοῖς τὸ τραῦμα , καὶ τροφὴν ὄψει προσφερόμενον , ἢν πεινῆσαν τύχῃ , καὶ πῖνον , ἢν διψήση . καὶ τί θαυμαστόν ; ὅπου γε ὁ Μαρύλλου τοῦ μιμογράφου παῖς ἐθεραπεύθη καὶ ζῇ νῦν ἔτι , καίτοι γυμνωθείσης αὐτῷ ποτε τῆς καρδίας . εἰκὸς δηλονότι μᾶλλον , ἄλογον ζῶον , ὅσῳ δυσπαθέστερόν ἐστιν ἀνθρώπου , μηδὲν πάσχειν ὑπὸ τοιούτου τραύματος .
Lemmas: ἀναμιμνῄσκω οὖν ὅς λέγω οὐ πρό πολύς περί ὁ σύμφυσις ἐν μέν ὁ στέρνον ὁ περικάρδιος χιτών , οὐ χαλεπός εὑρίσκω , ὅπως χρή σύ γυμνόω ὁ καρδία . εὔδηλος γάρ , ὡς οὐδέ ἄλλος , ἤ ὡς ἐπί θνῄσκω γυμνόω ὁ ζῷον , καθά προλέγω . ἀγαθός δέ ἴσως ἅπας ὁ λόγος ἀναλαμβάνω ἕνεκα σαφήνεια . εἰμί τοιγαροῦν ἔτι νέος ὁ ζῷον , ὅπως ἀνύω σύ διά σμίλη ὁ τομή χωρίς ἐκκοπή . σχηματίζω δέ ὕπτιος ἐπί σανίς , ὁποῖος ὁράω πολύς ἐγώ παρασκευάζω , ἐλαχύς τε καί μέγας , ὡς εὑρίσκω τις εἷς ἀεί ὁ μέλλω κατά αὐτός ἐκτείνω ζῷον σύμμετρος . ἔχω δέ ὁ σανίς οὗτος τρῆμα , διά ὅς οὐ μόνος σχοίνιον λεπτός , ἀλλά καί τις ὁ παχύς σῶμα διεκβάλλω ῥᾴδιος . διδάσκω δέ τις ὁ ὑπηρέτης , ὅταν ὕπτιος ἐπί ὁ σανίς κατακλίνω ὁ ζῷον , δεσμός αὐτός περιβάλλω τέσσαρες , ἕκαστος ὁ σκέλος εἷς , διεκβάλλω τε κάτω ὁ πέρας ὁ δεσμός , ἀλλήλων τε συνδέω ἐκεῖ . θρίξ δέ εἴπερ ἔχω μέγας περί ὁ στέρνον ὁ ζῷον , ἀφαιρέω καί οὗτος . παρασκευή μέν ὅδε ὁ μέλλω ἀνατέμνω . σύ δέ , ὡς λέγω , μέγας σμίλη τέμνω παρά αὐτός ὁ στέρνον ἄνωθεν κάτω τομή εὐθύς ἄχρι ὁ ξιφοειδής χόνδρος . ἔͅπειτα ἐντεῦθεν ἐπιστρέφω καί προσέχω ὁ σμίλη ἐγκάρσιος τομή χωρίζω ὁ ὑπόκειμαι ὁ στέρνον , ὁπότερος ἄν ἐθέλω , εἶτα οὖν μετά ὁ ξιφοειδής , εἴτε καί μόνος . ἐντεῦθεν τε πᾶς , ὡς ἔχω , κατά ὁ αὐτός ἐπιβολή ὁ σμίλη ἀνέρχομαι , τέμνω ὅμοιος παρά ὁ στέρνον ἄχρι ὁ μέρος ἐκεῖνος , κατά ὅς θνῄσκω ὁράω ὁ ζῷον ὁ περικάρδιος ὑποφύω αὐτός . οὗτος μέν οὖν κελεύω σύ εἰͅπί θνῄσκω ὁ ζῷον πράσσω . ἐπί δέ ὁ ζάω ὁ μέν ὁ ἐγχείρησις τρόπος ὁ αὐτός , ὅσος ἐπί ὁ τομή · προσέρχομαι δέ τις περισσός , ὑπέρ ὅς ὁ μέν ὁράω ἐγώ τέμνω οὐ μακρός δέω λόγος · ὅσος δέ οὐ ὁράω , ἐκεῖνος λέγω ἀναγκαῖος , ὡς ἐκ ὁ θώραξ ἀρτηρία καί φλέψ εἰς ὑποχόνδριος διεκπίτνω παρά ὁ ὁ ξιφοειδής ῥίζα ἑκατέρωθεν εἷς ζεῦγος , ὅς διατέμνω ἐκ ἀνάγκη ἐπί ὁ λέγω ἀνατομή , αἱμορραγία γίγνομαι , καί μάλα ἐκ ὁ ἀρτηρία . οὐδείς δέ οὕτως χειρουργία ἅπας ἐν ζῷον σῶμα ταράσσω εἴωθα , ὡς αἱμορραγία . προγιγνώσκω οὖν σύ οὗτος , κατά ὁ τίς περ ἄν πρῶτος ἐξακοντίζω ὑπό ὁ ἀρτηρία ὁράω ὁ αἷμα , τελευτάω ἤδη ὁ κατάντης τομή , ἐπιστρέφω μέν ὅτι ταχύς ὁ σμίλη εἰς ἐγκάρσιος τομή σχῆμα , κατά ὅστις ﻿ λέγω , ὁ δέ ἀριστερός χείρ ὁ δύο δάκτυλος , λιχανός τε καί μέγας , περιλαμβάνω ὁ στέρνον ὁ μέρος ἐκεῖνος , κατά ὅς ὁ ἀρτηρία αἱμορραγέω ὁράω , ἵνα ἅμα μέν ἐπίθημα στόμα ὁ ἕτερος εἰμί δάκτυλος , ἅμα δέ ἀσφαλής ἐκ ἄμφω γίγνομαι λαβή ὁ πᾶς ὀστέον · καί πειράω γε πράσσω εἷς χρόνος ὁ δύο οὗτος , ὁ μέν σμίλη τέμνω ὅτι ταχύς , συνάπτω δέ ὁ πέρας ὁ κατάντης τομή πρότερος μέν ὁ ἐγκάρσιος , ἐφεξῆς δέ αὐτός ὁ ἀνάντης , ὁ δάκτυλος δέ ἀνακλάω ἀεί ὁ στέρνον . ἕπομαι γάρ ἀνακλάω καλός αὐτός ὁ ὁ αἱμορραγία αἰτία παύω , ὁ κατά ἕτερος στόμα τομή κρατέω ὑπό ὁ χειρουργέω , ὁράω τε ὁ περικάρδιος ὁ πρόσφυσις ποδηγέω σύ πρός ὁ τέλος ὁ τομή . ἀνακλάω γάρ ὁ στέρνον ὁ τε κάτω πέρας ὑψηλός γίγνομαι , ὁ τε αἱμορραγία διά ὁ τοιοῦτος σχῆμα μειόω , ὁ τε ἀγγεῖον ὁ θέσις μεταπίπτω , κάμπτω ἐν ὁ ἄνω χώρα ἅμα ὁ στέρνον καί μηκέτι εὐθύς εἰς ὁ κατάντης φέρω . ὑποτάσσω γάρ ἐκ ὁ ἔνδον μέρος ὁ στέρνον ζεῦγος δύο μέγας ἀρτηρία τε καί φλέψ , ὅς περί ὁ ῥίζα φημί ὁ ξιφοειδής χόνδρος διεκπίτνω εἰς ὑποχόνδριος ἐν ὅδε ὁ χειρουργία τέμνω . κατά μέντοι ὁ ἕτερος ἐγχείρησις , ἐν ὅς διαιρέω κελεύω σύ ὁ καμπή ὁ πλευρά , ἔνθα πρῶτος εἰς χόνδρος ἐκ ὀστέον μεταπίπτω , οὐδείς φόβος αἱμορραγία εἰμί διά ὁ ὁ ἀγγεῖον μικρότης . χρήσιμος δέ ἐκεῖνος τομή γίγνομαι κατά ὁ ἕτερος μέρος ἐπιτελέω ὁ θεάομαι βούλομαι ὁ ὁ πνεύμων ἀρτηρία ἔτι ζάω . ὁ δέ νῦν ἐγώ πρόκειμαι πρός ἄλλος μέν εἰμί χρήσιμος , περί ὅς ἐφεξῆς λέγω · φυλάσσω δέ , ὡς φημί , ἄτρωτος ἑκάτερος ὁ θώραξ ὁ κοιλότης . εἰμί δέ καί τρίτος τις ἄλλος χειρουργία , γίγνομαι μέν ἐπί ζάω ἔτι ὁ ζῷον , διαφέρω δέ ὁ πρῶτος λέγω ὁ κατά ἄμφω ὁ μόριον ὁ θώραξ ὅμοιος γίγνομαι τομή . οὗτος μέν οὖν ὁ χρεία ὀλίγος ὕστερον ἀκούω , ὁ πρῶτος δέ αὔταρκος ἤδη μανθάνω . ὥρα τοίνυν ἀκούω σύ περί ὁ νῦν πρόκειμαι , ὅς καλός ἐργάζομαι , γυμνός μέν ἀποφῄνλω ὁ καρδία , ἄτρωτος δέ φυλάσσω ὁ θώραξ ὁ κοιλότης . ἐνίοτε μέν οὖν κατά ὁ λέγω ἐγχείρησις ὁ περικάρδιος διαιρέω , πολλάκις δέ ἄτρωτος μένω . κοινός δέ ἀμφότερος εἰμί ὁ διαιρέω αὐτός ἄχρι ὁ γυμνόω ὁ καρδία καί μή τιτρώσκω ὁ διαφράσσω ὑμήν ὁ θώραξ . τιτρώσκω γάρ ὅστις αὐτός , ἀναγκαῖος εἰμί περιπίπτω ὁ ζῷον ἐκεῖνος ὁ σύμπτωμα , ὅς κατά ὁ ἑξῆς λόγος λέγω γίγνομαι συντετραίνω ὁ θώραξ . ἐπί δέ ὁ γυμνόω καρδία ἀπαθής φυλάσσω πρόκειμαι σύ ὁ ἐνέργεια ἅπας , ὥσπερ οὖν καί φυλάσσω . καί γάρ ἀναπνέω ὡσαύτως καί κράζω φαίνω ὁ ζῷον , καί εἰ λύω δέ ὁ σύνδεσμος αὐτός , τρέχω , ὡς ἔμπροσθεν τρέχω . εἰ δέ καί περιλαμβάνω ἔτι δεσμός ὁ τραῦμα , καί τροφή ὁράω προσφέρω , ἐάν πεινάω τυγχάνω , καί πίνω , ἐάν δίψησις . καί τίς θαυμαστός ; ὅπου γε ὁ Μάρυλλος ὁ μιμογράφος παῖς θεραπεύω καί ζάω νῦν ἔτι , καίτοι γυμνόω αὐτός ποτέ ὁ καρδία . ἔοικα δηλονότι μάλα , ἄλογος ζῷον , ὅσος δυσπαθής εἰμί ἄνθρωπος , μηδείς πάσχω ὑπό τοιοῦτος τραῦμα .