galenus.de-anatomicis-administrationibus-libri-ix 7.15
Ἦν γάρ τις ὑπόλοιπος τρόπος τρίτος ἐγχειρήσεως , καθ’ ὃν αἱ τομαὶ τοῦ θώρακος γίγνονται περὶ τὰς καμπὰς τῶν πλευρῶν . εὔδηλον δ’ , ὅτι διὰ ταχέων ἀποθνήσκει τὸ ζῶον ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ χειρουργίᾳ πνιγόμενον , ὡς ἂν ἀπολλυμένης αὐτῷ τῆς ἀναπνοῆς . ἀλλὰ τά γε φαινόμενα περὶ τὴν καρδίαν ἐστὶ ταῦτα . πρότερον δ’ ἀναλαβὼν ἐρῶ περὶ τῆς χειρουργίας , ὡς μηδὲ τοὐλάχιστον ἀσαφὲς ὑπολείποιτο . καταμαθὼν ἀκριβῶς ἐπὶ τεθνεῶτος τοῦ ζώου τὰς χώρας τῶν καμπῶν , ἃς ἑκάστη κάμπτεται πλευρὰ , καὶ τῇ μνήμῃ παραθέμενος ἐγχείρει τῷ ζώῳ , σχηματίσας πρότερον ὕπτιον αὐτὸ , καθ’ ὃν ἀρτίως ὑφήγημαι τρόπον . ἡ δὲ ἐγχείρησις ἔστω τοιάδε . τὰς τρίχας ἀφελὼν ἐκείνων τοῦ θώρακος τῶν μερῶν , ἔνθα μέλλεις τέμνειν , δύο τομὰς κατὰ τὸ μῆκος τοῦ ζώου ποίησον , διαιρῶν , ὡς εἴρηται , τὰς καμπὰς τῶν πλευρῶν · ἐφ’ αἷς ἄλλην αὖθις ἐγκαρσίαν τομὴν τρίτην τέμνε κατὰ τὸν ξιφοειδῆ χόνδρον , ἔνθα δηλονότι ταῖς ἀρτηρίαις ἐντεύξῃ καὶ ταῖς φλεψίν . ἀλλὰ καταφρονήσεις γε νῦν τῆς αἱμοῤῥαγίας αὐτῶν · οὐ γάρ σοι πρόκειται νῦν ζῶν φυλάττειν τὸ ζῶον . ὅμως γε μὴν , ὡς ἀρτίως εἶπον , ἀνακλῶν ὅλον τὸ στέρνον , ὑπὸ τοῦτο τέμνε τὴν ἐπὶ ταῖς εἰρημέναις τρισὶ τομὴν , ἀπολύων τοῦ στέρνου τὸν περικάρδιον , ὃν ἐὰν καὶ τρώσῃς καὶ διατέμῃς ὅλον ὁπωσοῦν ἄνευ τοῦ τὴν καρδίαν τρῶσαι , μηδὲν φροντίσῃς εἴς γε τὰ παρόντα . πρόκειται γάρ σοι κατὰ τὴν τοιαύτην ἀνατομὴν θεάσασθαι τῆς καρδίας ἀμφοτέρας τὰς κοιλίας σφυζούσας ὁμοίως , οὐχ , ὥς τινές φασι , μόνην τὴν ἀριστεράν . ἐκ περιουσίας δ’ ἐναργέστερον ἔτι ὄψει νῦν , ἢ πρόσθεν , εἴτε ἐναλλὰξ ἢ κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον τε καὶ ῥυθμὸν αἱ καθ’ ὅλον τὸ ζῶον ἀρτηρίαι διαστέλλονται καὶ συστέλλονται . ταῦτα μὲν οὖν εὐθέως ἔσται σοι δῆλα , γυμνωθείσης αὐτῆς · ἐπὶ προήκοντι δὲ τῷ χρόνῳ βραχεῖαι μὲν ἑκατέρας τῆς κοιλίας αἱ κινήσεις , ἡσυχίαις μακραῖς διαλαμβανόμεναι , σαφὴς δὲ καὶ τῆς δεξιᾶς κοιλίας διαστολὴ , κατὰ τὴν ἰδίαν αὐτῆς φύσιν ἐπιτελουμένη , καὶ μάλισθ’ ὅσα περ ἂν ἐγγὺς ἀκινησίας ἥκωσι , κατόψει τὰ τοιαῦτα . πρῶτον μὲν γὰρ αὐτῶν ἑκάτερα παύεται κινούμενα τὰ πρὸς τῇ κορυφῇ · δεύτερον δὲ τὰ τούτων . ἐφεξῆς · καὶ ταῦτ’ ἀεὶ γίγνεται , μέχρις ἂν αἱ βάσεις μόναι ἀπολειφθῶσι κινούμεναι . καὶ τούτων αὖθις παυσαμένων , ἀμυδρὰ καὶ βραχεῖα κίνησις ἐκ μακρῶν διαλειμμάτων ἐν τοῖς ὠσὶ τῆς καρδίας φαίνεται . τούτου μὲν οὖν τοῦ φαινομένου τίς ποτ’ ἐστὶν ἡ αἰτία , ζητητέον ἐπὶ σχολῆς · οὐ γάρ ἐστιν εὔλογον αὐτοῦ τοῦ σώματος τῆς καρδίας ἐπὶ πλείονα χρόνον φαίνεσθαι κινουμένας τὰς ἐπιφύσεις . ἡμῖν δὲ κατὰ τήνδε τὴν πραγματείαν οὐ τὰς αἰτίας πρόκειται ζητεῖν , ἀλλ’ αὐτὰ μόνα τὰ φαινόμενα κατὰ τὰς ἀνατομάς .
Lemmas: εἰμί γάρ τις ὑπόλοιπος τρόπος τρίτος ἐγχείρησις , κατά ὅς ὁ τομή ὁ θώραξ γίγνομαι περί ὁ καμπή ὁ πλευρά . εὔδηλος δέ , ὅτι διά ταχύς ἀποθνῄσκω ὁ ζῷον ἐπί ὁ τοιοῦτος χειρουργία πνίγω , ὡς ἄν ἀπόλλυμι αὐτός ὁ ἀναπνοή . ἀλλά ὁ γε φαίνω περί ὁ καρδία εἰμί οὗτος . πρότερος δέ ἀναλαμβάνω λέγω περί ὁ χειρουργία , ὡς μηδέ ἐλαχύς ἀσαφής ὑπολείπω . καταμανθάνω ἀκριβής ἐπί θνῄσκω ὁ ζῷον ὁ χώρα ὁ κάμπη , ὅς ἕκαστος κάμπτω πλευρόν , καί ὁ μνήμη παρατίθημι ἐγχειρέω ὁ ζῷον , σχηματίζω πρότερος ὕπτιος αὐτός , κατά ὅς ἄρτιος ὑφηγέομαι τρόπος . ὁ δέ ἐγχείρησις εἰμί τοιόσδε . ὁ θρίξ ἀφαιρέω ἐκεῖνος ὁ θώραξ ὁ μέρος , ἔνθα μέλλω τέμνω , δύο τομή κατά ὁ μῆκος ὁ ζῷον ποιέω , διαιρέω , ὡς λέγω , ὁ καμπή ὁ πλευρά · ἐπί ὅς ἄλλος αὖθις ἐγκάρσιος τομή τρίτος τέμνω κατά ὁ ξιφοειδής χόνδρος , ἔνθα δηλονότι ὁ ἀρτηρία ἐντυγχάνω καί ὁ φλέψ . ἀλλά καταφρονέω γε νῦν ὁ αἱμορραγία αὐτός · οὐ γάρ σύ πρόκειμαι νῦν ζάω φυλάσσω ὁ ζῷον . ὅμως γε μήν , ὡς ἄρτιος λέγω , ἀνακλάω ὅλος ὁ στέρνον , ὑπό οὗτος τέμνω ὁ ἐπί ὁ λέγω τρεῖς τομή , ἀπολύω ὁ στέρνον ὁ περικάρδιος , ὅς ἐάν καί τιτρώσκω καί διατέμνω ὅλος ὁπωσοῦν ἄνευ ὁ ὁ καρδία τιτρώσκω , μηδείς φροντίζω εἰς γε ὁ πάρειμι . πρόκειμαι γάρ σύ κατά ὁ τοιοῦτος ἀνατομή θεάομαι ὁ καρδία ἀμφότερος ὁ κοιλία σφύζω ὅμοιος , οὐ , ὡς τις φημί , μόνος ὁ ἀριστερός . ἐκ περιουσία δέ ἐναργής ἔτι ὁράω νῦν , ἤ πρόσθεν , εἴτε ἐναλλάξ ἤ κατά ὁ αὐτός χρόνος τε καί ῥυθμός ὁ κατά ὅλος ὁ ζῷον ἀρτηρία διαστέλλω καί συστέλλω . οὗτος μέν οὖν εὐθύς εἰμί σύ δῆλος , γυμνόω αὐτός · ἐπί προήκω δέ ὁ χρόνος βραχύς μέν ἑκάτερος ὁ κοιλία ὁ κίνησις , ἡσυχία μακρός διαλαμβάνω , σαφής δέ καί ὁ δεξιός κοιλία διαστολή , κατά ὁ ἴδιος αὐτός φύσις ἐπιτελέω , καί μάλα ὅσος περ ἄν ἐγγύς ἀκινησία ἥκω , καθοράω ὁ τοιοῦτος . πρῶτος μέν γάρ αὐτός ἑκάτερος παύω κινέω ὁ πρός ὁ κορυφή · δεύτερος δέ ὁ οὗτος . ἐφεξῆς · καί οὗτος ἀεί γίγνομαι , μέχρι ἄν ὁ βάσις μόνος ἀπολείπω κινέω . καί οὗτος αὖθις παύω , ἀμυδρός καί βραχύς κίνησις ἐκ μακρός διάλειμμα ἐν ὁ οὖς ὁ καρδία φαίνω . οὗτος μέν οὖν ὁ φαίνω τίς ποτέ εἰμί ὁ αἰτία , ζητέω ἐπί σχολή · οὐ γάρ εἰμί εὔλογος αὐτός ὁ σῶμα ὁ καρδία ἐπί πολύς χρόνος φαίνω κινέω ὁ ἐπίφυσις . ἐγώ δέ κατά ὅδε ὁ πραγματεία οὐ ὁ αἰτία πρόκειμαι ζητέω , ἀλλά αὐτός μόνος ὁ φαίνω κατά ὁ ἀνατομή .