galenus.de-anatomicis-administrationibus-libri-ix 6.2
Ἃ δέ μοι πρόκειται λέγειν ἐν τούτῳ τῷ λόγῳ περὶ τῶν τῆς τροφῆς ὀργάνων , ὧν ἕνεκα καὶ τὰ μέχρι δεῦρο διῆλθον , ἄπιστα μὲν ἴσως σοι δόξει τήν γε πρώτην ﻿ ἀκούσαντι · φιλοπονοῦντι δ’ ἐπὶ πολλῶν ζώων , ὁμοειδῶν τε καὶ οὐχ ὁμοειδῶν , ἄπιστα μὲν οὐκέτι φανεῖται , θαυμαστὰ δέ σοι δόξει , μίαν τέχνην ἐνδεικνύμενα τῶν ζώων ἁπάντων δημιουργὸν , εἴγε τοὺς σκοποὺς τῆς κατασκευῆς τῶν μορίων τὰς χρείας αὐτῶν πεποίηται . μιᾶς γοῦν οὔσης κοινῆς χρείας ἅπασι τοῖς ζώοις , ἧς ἕνεκα δέονται τροφῆς , εὑρήσεις ὄργανα καθ’ ἕκαστον εἶδος αὐτῶν τριττά · τινὰ μὲν κατὰ πρῶτον λόγον ὑπὸ τῆς φύσεως γεγονότα πρός τε τὴν ὑποδοχὴν αὐτῆς καὶ κατεργασίαν , ἔτι δὲ τὴν εἰς ὅλον τὸ σῶμα φοράν · ἕτερα δὲ κατὰ δεύτερον , ὅσα τῶν περιττῶν ἐστιν ὑποδεκτικά · διαφέρει δ’ οὐδὲν , εἴτε περιττὰ καλεῖν ἐθέλεις , εἴθ’ , ὡς Ἀριστοτέλης , περιττώματα · τρίτα δ’ ἄλλα μόρια κατὰ τρίτον λόγον ὑπηρετοῦντα ταῖς τούτων ἐκκρίσεσιν . εἰς ὃ μὲν ὑποδέχεται τὴν τροφὴν ἅπαντα τὰ ζῶα μόριον , ὀνομάζεται γαστήρ . ἐν τούτῳ δὲ καὶ μεταβάλλεταί τινα μικρὰν καὶ πρώτην μεταβολὴν , προπαρασκευαζόμενα τῷ ἥπατι , μεγίστην ἀλλοίωσιν ἐργαζομένῳ τῆς εἰς αὐτὸ παραγινομένης τροφῆς . ἐντεῦθεν δὲ φλέβες εἰς ὅλον ὀχετεύουσι τὸ σῶμα κατεργασθεῖσαν αὐτήν . ὅπως δ’ ἐξ ἥπατος εἰς ὅλον τὸ σῶμα φέρηται καθαρὰ καὶ μηδὲν ἔχουσα περιττὸν , ὄργανα παρεσκεύασεν ἡ φύσις ἐπιτήδεια πρὸς τοῦτο , κατὰ δεύτερον ἤδη λόγον , οὐκέτι πρῶτον , ὥσπερ τὰ πρόσθεν , ὅσα λέλεκταί μοι . τούτων δὲ τῶν ὀργάνων τὰ μὲν τὸ λεπτὸν καὶ κοῦφον αὐτῆς ἐκκαθαίρει , τὰ δὲ τὸ γεῶδες καὶ βαρὺ , τὰ δὲ τὸ μέσον ἀμφοῖν , ὃ ὑδατῶδές τέ ἐστι καὶ ὀῤῥῶδες . ὀνομάζεται δ’ ὑπὸ τῶν ἰατρῶν τὰ μὲν πρῶτα ῥηθέντα πόροι χοληδόχοι καὶ κύστις ὁμοία τοῖς πόροις χοληδόχος . τὰ δὲ τὸ γεῶδές τε καὶ βαρὺ , τῶν τε σπλάγχνων ὁ σπλὴν , καὶ τῶν ἐντέρων ἡ κάτω μοῖρα πρὸ τοῦ ἀπευθυσμένου . τὰ δὲ τὸ λοιπὸν τὸ τρίτον , οὐρητῆρες , καὶ νεφροὶ , καὶ κύστις . ἵνα δ’ ἐπὶ ταῖς ὁρμαῖς τοῦ ζώου τῶν περιττῶν ἡ ἀπόκρισις ᾖ , μῦς ἐπέστησεν ἡ φύσις ἐπὶ τοῖς πέρασι τῶν περιεχόντων ἀγγείων ταῦτα , κατὰ τρίτον ἤδη λόγον ἐκ τῶν περὶ τὴν τροφὴν ὀργάνων γιγνομένους . ἀναγκαῖον οὖν ἐν πᾶσι τοῖς ζώοις τὰ τρία ταῦτα γένη τῶν ὀργάνων εἰς τὴν τῆς τροφῆς οἰκονομίαν παρεσκευάσθαι τῇ φύσει , καὶ τοῦτ’ εἶναι τὸ κοινόν τε καὶ ταὐτὸν ἐν ἅπασιν , ἔντερα μὲν καὶ γαστέρα καὶ φλέβας καὶ ἧπαρ ἐκ τῶν κατὰ τὸν πρῶτον λόγον γεγονότων · τὰ δ’ ἕνεκα τῆς διακρίσεώς τε καὶ καθάρσεως τῶν περιττῶν ἀγγεῖα χοληδόχα , καὶ τὴν ἐπὶ τῷ ἥπατι κύστιν , ἔτι τε σπλῆνα καὶ νεφροὺς ἐκ τῶν δευτέρων · τοὺς δὲ ταῖς τῶν περιττωμάτων ἐκκρίσεσιν ὑπηρετοῦντας μῦς ἐκ τῶν τρίτων .
Lemmas: ὅς δέ ἐγώ πρόκειμαι λέγω ἐν οὗτος ὁ λόγος περί ὁ ὁ τροφή ὄργανον , ὅς ἕνεκα καί ὁ μέχρι δεῦρο διέρχομαι , ἄπιστος μέν ἴσως σύ δοκέω ὁ γε πρῶτος ﻿ ἀκούω · φιλοπονέω δέ ἐπί πολύς ζῷον , ὁμοειδής τε καί οὐ ὁμοειδής , ἄπιστος μέν οὐκέτι φαίνω , θαυμαστός δέ σύ δοκέω , εἷς τέχνη ἐνδείκνυμι ὁ ζῷον ἅπας δημιουργός , εἰ ὁ σκοπός ὁ κατασκευή ὁ μόριον ὁ χρεία αὐτός ποιέω . εἷς γοῦν εἰμί κοινός χρεία ἅπας ὁ ζῷον , ὅς ἕνεκα δέω τροφή , εὑρίσκω ὄργανον κατά ἕκαστος εἶδος αὐτός τρισσός · τις μέν κατά πρῶτος λόγος ὑπό ὁ φύσις γίγνομαι πρός τε ὁ ὑποδοχή αὐτός καί κατεργασία , ἔτι δέ ὁ εἰς ὅλος ὁ σῶμα φορά · ἕτερος δέ κατά δεύτερος , ὅσος ὁ περισσός εἰμί ὑποδεκτικός · διαφέρω δέ οὐδείς , εἴτε περισσός καλέω ἐθέλω , εἴτε , ὡς Ἀριστοτέλης , περίσσωμα · τρίτος δέ ἄλλος μόριον κατά τρίτος λόγος ὑπηρετέω ὁ οὗτος ἔκκρισις . εἰς ὅς μέν ὑποδέχομαι ὁ τροφή ἅπας ὁ ζῷον μόριον , ὀνομάζω γαστήρ . ἐν οὗτος δέ καί μεταβάλλω τις μικρός καί πρῶτος μεταβολή , προπαρασκευάζω ὁ ἧπαρ , μέγας ἀλλοίωσις ἐργάζομαι ὁ εἰς αὐτός παραγίγνομαι τροφή . ἐντεῦθεν δέ φλέψ εἰς ὅλος ὀχετεύω ὁ σῶμα κατεργάζομαι αὐτός . ὅπως δέ ἐκ ἧπαρ εἰς ὅλος ὁ σῶμα φέρω καθαρός καί μηδείς ἔχω περισσός , ὄργανον παρασκευάζω ὁ φύσις ἐπιτήδειος πρός οὗτος , κατά δεύτερος ἤδη λόγος , οὐκέτι πρῶτος , ὥσπερ ὁ πρόσθεν , ὅσος λέγω ἐγώ . οὗτος δέ ὁ ὄργανον ὁ μέν ὁ λεπτός καί κοῦφος αὐτός ἐκκαθαίρω , ὁ δέ ὁ γεώδης καί βαρύς , ὁ δέ ὁ μέσος ἄμφω , ὅς ὑδατώδης τε εἰμί καί ὀρρώδης . ὀνομάζω δέ ὑπό ὁ ἰατρός ὁ μέν πρῶτος λέγω πόρος χοληδόχος καί κύστις ὅμοιος ὁ πόρος χοληδόχος . ὁ δέ ὁ γεώδης τε καί βαρύς , ὁ τε σπλάγχνον ὁ σπλήν , καί ὁ ἔντερον ὁ κάτω μοῖρα πρό ὁ ἀπευθύνω . ὁ δέ ὁ λοιπός ὁ τρίτος , οὐρητήρ , καί νεφρός , καί κύστις . ἵνα δέ ἐπί ὁ ὁρμή ὁ ζῷον ὁ περισσός ὁ ἀπόκρισις εἰμί , μῦς ἐφίστημι ὁ φύσις ἐπί ὁ πέρας ὁ περιέχω ἀγγεῖον οὗτος , κατά τρίτος ἤδη λόγος ἐκ ὁ περί ὁ τροφή ὄργανον γίγνομαι . ἀναγκαῖος οὖν ἐν πᾶς ὁ ζῷον ὁ τρεῖς οὗτος γένος ὁ ὄργανον εἰς ὁ ὁ τροφή οἰκονομία παρασκευάζω ὁ φύσις , καί οὗτος εἰμί ὁ κοινός τε καί αὐτός ἐν ἅπας , ἔντερον μέν καί γαστήρ καί φλέψ καί ἧπαρ ἐκ ὁ κατά ὁ πρῶτος λόγος γίγνομαι · ὁ δέ ἕνεκα ὁ διάκρισις τε καί κάθαρσις ὁ περισσός ἀγγεῖον χοληδόχος , καί ὁ ἐπί ὁ ἧπαρ κύστις , ἔτι τε σπλήν καί νεφρός ἐκ ὁ δεύτερος · ὁ δέ ὁ ὁ περίσσωμα ἔκκρισις ὑπηρετέω μῦς ἐκ ὁ τρίτος .