galenus.de-anatomicis-administrationibus-libri-ix 4.3
Ἀλλ’ ἐπεὶ πέντε κινήσεις ὀλίγον ἔμπροσθεν εἶπον ἐν τοῖς περὶ τὸ στόμα μορίοις εἶναι διαφερούσας ἀλλήλων , ἄμεινον εἶναί μοι δοκεῖ πάσας αὐτὰς ἐπελθεῖν . ἀρκτέον δ’ ἀπὸ τῶν χειλῶν , οἷς ἔλεγον ἐμπεφυκέναι δι’ ἀλλήλων ἰούσας ἐνίας τῶν ἰνῶν ἑκατέρου τῶν ἰσχνῶν καὶ πλατέων μυῶν . πρὶν δ’ ἄρξασθαι τοῦδε , διορίσασθαι βέλτιον , ὡς ἐπὶ μὲν τῶν πιθήκων ἐναργής ἐστιν ἡ εἰρημένη πλοκὴ τῶν ἰνῶν , ἐπὶ δὲ τῶν ἄλλων ζώων , ὅσα μὲν ὀλίγῳ μακροτραχηλότερα , τοσούτῳ τῆς ἐν τοῖς πιθήκοις ἐναργὴς ἧττον , ὅσῳ μείζων ὁ τράχηλος · ὅσα δὲ πολλῷ , τούτοις τῆς εἰρημένης ὑπαλλάξεως τῶν ἰνῶν ὀλίγον σώζεται · διότι καὶ ἡ προσθία θέσις αὐτῶν ἥ τ’ ὀρθία τελέως ἐπὶ τῶν τοιούτων ζώων ἀπόλλυται , τῶν πλαγίων ἰνῶν ἅμα ταῖς ἐγκαρσίαις διὰ τὸ μῆκος τοῦ τραχήλου τὸ πᾶν ἔργον ἱκανῶς ἐργαζομένων ἄνευ τῆς παρὰ τῶν ὀρθίων βοηθείας . καὶ γάρ τοι καὶ ἡ γένυς ἅπασιν αὐτοῖς μακροτέρα τῆς ἐν πιθήκοις ἐστίν . ἁπάντων γὰρ τῶν ζώων ὁ ἄνθρωπος ἔχει βραχυτάτην τὴν γένυν ὡς πρὸς τὴν ἀναλογίαν δηλονότι τοῦ παντὸς σώματος , εἶθ’ ἑξῆς ἀνθρώπῳ πίθηκος , εἶτα λύγκες , καὶ σάτυροι , κᾄπειθ’ ἑξῆς κυνοκέφαλοι . τούτων δὲ καὶ ὁ τράχηλος οὕτω μακρὸς , καὶ κλεῖν ἔχει πάντα , καθάπερ ὁ ἄνθρωπος . καὶ ἵσταται τὰ μὲν μᾶλλον αὐτῶν , τὰ δ’ ἧττον . ἵσταται δ’ οὖν ὀρθὰ καὶ βαδίζει τὰ μὲν χεῖρον αὐτῶν , τὰ δὲ βέλτιον · ἀλλ’ οὖν βαδίζει γε πάντα , δυοῖν ἐπερειδόμενα ποσίν . ἄλλο δὲ οὐδὲν ὧν ἴσμεν ζώων πεζῶν ἐπὶ δυοῖν βαδίζει σκελῶν . ἐφεξῆς δὲ τούτων τὸ τῶν ἄρκτων γένος , εἶθ’ οἱ ὕες , εἶθ’ ἑξῆς τὰ καρχαρόδοντα καλούμενα · κᾄπειτ’ ἄλλα δύο γένη ζώων , τὸ μὲν κερασφόρον καὶ δίχηλον καὶ μηρυκάζον , τὸ δὲ ἄκερόν τε καὶ ἄχηλον , ὁπλαῖς μονοφυέσιν ἐπερειδόμενον . ὅσα δ’ ἄλλω γένη ζώων ἐστὶ πεζῶν καὶ τετραπόδων , ἐκπεπτωκέναι δὲ δοκοῦσι τῶν εἰρημένων ἐξ γενῶν , οὐ χαλεπὸν εὑρεῖν , ὅτῳ μᾶλλον ὁμοιώσεις αὐτά . τὰ τοίνυν χείλη φύσιν ἰδίαν ἐξαίρετον ἔχει · πρὸς γάρ τοι τὸ πολυειδὲς αὐτῶν τῆς κινήσεως , ἧς ἕνεκεν ἐγένετο , βελτίω σώματος οὐσίαν οὐδ’ ἐπινοῆσαι δυνατόν . ἐκτρέψαι τε γὰρ αὐτήν ἐστι , καὶ παρατρέψαι , καὶ συναγαγεῖν , καὶ παρὰ εἶναι , καὶ σφίγξαι , καὶ χαλάσαι , πρὸς ὅ τι περ ἂν ἐσθιόντων , ἢ πινόντων , ἢ διαλεγομένων , ἢ πως ἄλλως ἐνεργούντων ἡ χρεία καλῇ . συνημμένων δ’ αὐτῶν τῷ δέρματι καὶ τοῖς προειρημένοις πλατέσι μυσὶν , ἀρχὴν τίθεσο πρώτην , ὁπόταν ἀποδέροντί σοι τὸ δέρμα μηκέθ’ ὑπακούῃ . καὶ μήν γε καὶ τῷ τῆς γένυος ὀστῷ τὰ χείλη συμπέφυκεν ἀκριβῶς , ἔχοντά τινα καὶ τρίτην μίξιν οὐσίας ἐν ἑαυτοῖς σηραγγώδους , ὥστε τὴν ὅλην φύσιν αὐτῶν ἔκ τε τῆς τοιαύτης οὐσίας καὶ τοῦ δέρματος , ἔκ τε τῶν περάτων τοῦ πλατέος μυὸς ἀλλήλοις τῶν τριῶν κραθέντων γεγονέναι . τὰς μὲν οὖν εἰς τὰ πλάγια κινήσεις ἐκ τῶν πλατέων ἔχει μυῶν κατὰ τὰς ἐγκαρσίας ἶνας αὐτῶν · τὴν δ’ εἰς τὸ κάτω τε καὶ ἄνω προσείληφεν ἐκ τῆς ὅλης αὐτῶν οὐσίας · καὶ διὰ ταύτας τὰς κινήσεις ἡ φύσις ἔδωκεν αὐτοῖς νεῦρα διατρήσασα λεπτοτάταις ὀπαῖς τὴν γένυν . ἔστι δὲ τὰ τρήματα κατ’ ἄκραν αὐτὴν ἑκατέρωθεν τῆς συμφύσεως . ἐκπίπτει δὲ δι’ αὐτῶν τὰ λείψανα τῶν παραπεφυκότων τοῖς φατνίοις νεύρων , ἀφ’ ὧν τά τε οὖλα , καὶ οἱ ὀδόντες , καὶ οἱ ὑμένες οἱ περὶ ταῦτα τὴν αἴσθησιν ἔχουσιν . ἀκριβῶς οὖν πρόσεχε τὸν νοῦν ἐν τῷ τὰ χείλη τῆς γένυος ἀποδέρειν , ὅπως μὴ διακόψῃς τὰ νεῦρα . φέρεται δὲ καὶ ταῦτα κατὰ τὴν χειλῶν φύσιν ἐκ τῶν κάτωθεν ἄνω . διὰ μὲν δὴ ταῦτα τὰ νεῦρα κατασπᾶσθαι πέφυκε τὰ χείλη , συνάγεται δὲ ὑπὸ τῶν ἐμπεφυκότων αὐτοῖς περάτων ἑκατέρου τῶν ἰσχνῶν καὶ πλατέων μυῶν κατὰ τὰς ἀπὸ τῶν κλειδῶν ἀναφερομένας ἶνας . ὑπὸ γάρ τοι τούτων ὥσπερ τὰ σύσπαστα βαλάντια πρὸς ἑκατέραν τῶν πλαγίων ἑλκόμενα νεύρων , ὅσον ἀπολέσει τοῦ μήκους , τοσοῦτον εἰς πάχος ἐπιδιδόασιν . ὥσπερ οὖν , εἰ δύο δακτύλους περιθεὶς αὐτοῖς ἐκ τῶν πλαγίων μερῶν , ἑκατέρωθεν ἕνα , τούτοις θλίβων συνῆγες εἰς ὀλίγον αὐτὰ , τοσοῦτον ἂν εἰς ὕψος τε καὶ πάχος ἐπήγειρας , ὅσον τοῦ πλάτους ἀφῄρου σφίγγων ἑκατέρωθεν , οὕτως ἡ τάσις τῶν μυῶν ἐκ τῆς ἐπὶ τἀναντία καθ’ ἕνα χρόνον ὁλκῆς εἰς τὸ μέσον ἐπισπᾶται τὰ πέρατα , συμβαλλούσης αὐτοῖς τι καὶ τῆς σηραγγώδους οὐσίας οὐκ ὀλίγον . ἡ γὰρ τοιαύτη πᾶσα καὶ κενοῦται ῥᾳδίως καὶ πληροῦται · καὶ συστέλλεται μὲν κενουμένη , εἰς ὄγκον δ’ αἴρεται πληρουμένη . λέγεται δ’ ἐπιπλέον ὑπὲρ αὐτῆς ἐν τῇ τῶν ἀπόρων κινήσεων πραγματείᾳ . ὥσπερ δὲ τούτοις τὰ νεῦρα παρὰ τῆς κάτω γένυος , οὕτω τοῖς ἄνω χείλεσι παρὰ τῆς ἄνω χορηγεῖται , διεξερχόμενα καὶ ταῦτα διὰ λεπτῶν τρημάτων ἐπὶ πάντων τῶν ζώων . εἰ δὲ μὴ φανείη ποτὲ τὰ τρήματα , τῶν ὁμοειδῶν τι μεῖζον ἀνατεμὼν εὑρήσεις αὐτά . καλῶ δ’ ὁμοειδῆ νῦν ἵππον ἵππῳ , καὶ πίθηκον πιθήκῳ , καὶ κύνα κυνί . διαφέρει δ’ οὐδὲν , οὐδ’ ἢν ὁμογενῆ ποτε προσαγορεύσῃς αὐτά . κινεῖται δέ καὶ ταῦτα τοῖς κάτω παραπλησίως , ἀνασπώμενα μὲν ὑπὸ τῶν εἰρημένων νεύρων , ἰδίους δέ τινας μῦς λεπτοὺς τῶν ἄνω χειλῶν κινούντων , εἰς δὲ τὰ πλάγια ταῖς εἰς ταῦτα καθηκούσαις ἰσὶ τῶν πλατέων μυῶν ἑλκόμενα , συναγόμενα δ’ εἰς ἑαυτὰ διὰ τῶν ἀντεμπλεκομένων ἰνῶν . ὄψει γὰρ ἐναργῶς ἐπὶ τῶν μεγάλων ζώων ἐνίας μὲν αὐτῶν εἰς τἀς ἀρχὰς ἰούσας τῶν χειλῶν αὐτόθι τε παυομένας , ἐνίας δὲ ἀντιπλεκομένας ἀλλήλαις . ἐν δὲ τῷ τὰ χείλη γυμνοῦν καὶ τὰ κάτω τῶν μασσητήρων ἐποχούμενα νεῦρα , προϊόντα δ’ ἄχρι τῶν πλαγίων μερῶν ἑκατέρου χείλους ἔκλαβε βρόχοις , ὅπως καὶ τούτων αὖθις ἐπισκέψαιο τὰς ἀρχάς . ἀκριβῶς δὲ κατάσκεψαι , πότερον ὀρθῶς ἢ οὐκ ὀρθῶς ἔνιοι τῶν ἀνατομικῶν ὑπὸ δυοῖν εἰρήκασι μυῶν ἑκάτερον τῶν χειλῶν κινεῖσθαι , λοξῶν ἑκατέρων ἐμβαλλόντων αὐτοῖς , ἐκ μὲν τῶν ὑπερκειμένων εἰς τὸ ἄνω χεῖλος , ἐκ δὲ τῶν ὑποκειμένων εἰς τὸ κάτω , ἢ βέλτιόν ἐστιν ὅλως ἑκάτερον λέγειν μῦν εἶναι δερματώδη , βοηθούμενον ὑπὸ τῶν ἰνωδῶν μυῶν .
Lemmas: ἀλλά ἐπεί πέντε κίνησις ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω ἐν ὁ περί ὁ στόμα μόριον εἰμί διαφέρω ἀλλήλων , ἀγαθός εἰμί ἐγώ δοκέω πᾶς αὐτός ἐπέρχομαι . ἄρχω δέ ἀπό ὁ χεῖλος , ὅς λέγω ἐμφύω διά ἀλλήλων ἔρχομαι ἔνιοι ὁ ἴνη ἑκάτερος ὁ ἰσχνός καί πλατός μῦς . πρίν δέ ἄρχω ὅδε , διορίζω ἀγαθός , ὡς ἐπί μέν ὁ πίθηκος ἐναργής εἰμί ὁ λέγω πλοκή ὁ ἴνη , ἐπί δέ ὁ ἄλλος ζῷον , ὅσος μέν ὀλίγος μακροτράχηλος , τοσοῦτος ὁ ἐν ὁ πίθηκος ἐναργής ἥσσων , ὅσος μέγας ὁ τράχηλος · ὅσος δέ πολύς , οὗτος ὁ λέγω ὑπάλλαξις ὁ ἴνη ὀλίγος σῴζω · διότι καί ὁ πρόσθιος θέσις αὐτός ὁ τε ὄρθιος τέλειος ἐπί ὁ τοιοῦτος ζῷον ἀπόλλυμι , ὁ πλάγιος ἴνη ἅμα ὁ ἐγκάρσιος διά ὁ μῆκος ὁ τράχηλος ὁ πᾶς ἔργον ἱκανός ἐργάζομαι ἄνευ ὁ παρά ὁ ὄρθιος βοήθεια . καί γάρ τοι καί ὁ γένυς ἅπας αὐτός μακρός ὁ ἐν πίθηκος εἰμί . ἅπας γάρ ὁ ζῷον ὁ ἄνθρωπος ἔχω βραχύς ὁ γένυς ὡς πρός ὁ ἀναλογία δηλονότι ὁ πᾶς σῶμα , εἶτα ἑξῆς ἄνθρωπος πίθηκος , εἶτα λύγξ , καί σάτυρος , ἔͅπειτα ἑξῆς κυνοκέφαλος . οὗτος δέ καί ὁ τράχηλος οὕτως μακρός , καί κλείς ἔχω πᾶς , καθά ὁ ἄνθρωπος . καί ἵστημι ὁ μέν μάλα αὐτός , ὁ δέ ἥσσων . ἵστημι δέ οὖν ὀρθός καί βαδίζω ὁ μέν κακός αὐτός , ὁ δέ ἀγαθός · ἀλλά οὖν βαδίζω γε πᾶς , δύο ἐπερείδω πούς . ἄλλος δέ οὐδείς ὅς οἶδα ζῷον πεζός ἐπί δύο βαδίζω σκέλος . ἐφεξῆς δέ οὗτος ὁ ὁ ἄρκτος γένος , εἶτα ὁ ὗς , εἶτα ἑξῆς ὁ καρχαρόδους καλέω · ἔͅπειτα ἄλλος δύο γένος ζῷον , ὁ μέν κερασφόρος καί δίχηλος καί μηρυκάζω , ὁ δέ ἄκερος τε καί ἄχηλος , ὁπλή μονοφυής ἐπερείδω . ὅσος δέ ἄλλος γένος ζῷον εἰμί πεζός καί τετράπους , ἐκπίπτω δέ δοκέω ὁ λέγω ἐκ γένος , οὐ χαλεπός εὑρίσκω , ὅστις μάλα ὁμοιόω αὐτός . ὁ τοίνυν χεῖλος φύσις ἴδιος ἐξαιρετός ἔχω · πρός γάρ τοι ὁ πολυειδής αὐτός ὁ κίνησις , ὅς ἕνεκα γίγνομαι , ἀγαθός σῶμα οὐσία οὐδέ ἐπινοέω δυνατός . ἐκτρέπω τε γάρ αὐτός εἰμί , καί παρατρέπω , καί συνάγω , καί παρά εἰμί , καί σφίγγω , καί χαλάω , πρός ὅς τις περ ἄν ἐσθίω , ἤ πίνω , ἤ διαλέγω , ἤ πως ἄλλος ἐνεργέω ὁ χρεία καλέω . συνάπτω δέ αὐτός ὁ δέρμα καί ὁ προλέγω πλατύς μῦς , ἀρχή τίθημι πρῶτος , ὁπόταν ἀποδέρω σύ ὁ δέρμα μηκέτι ὑπακούω . καί μήν γε καί ὁ ὁ γένυς ὀστέον ὁ χεῖλος συμφύω ἀκριβής , ἔχω τις καί τρίτος μίξις οὐσία ἐν ἑαυτοῦ σηραγγώδης , ὥστε ὁ ὅλος φύσις αὐτός ἐκ τε ὁ τοιοῦτος οὐσία καί ὁ δέρμα , ἐκ τε ὁ πέρας ὁ πλατύς μῦς ἀλλήλων ὁ τρεῖς κεράννυμι γίγνομαι . ὁ μέν οὖν εἰς ὁ πλάγιος κίνησις ἐκ ὁ πλατός ἔχω μῦς κατά ὁ ἐγκάρσιος ἴς αὐτός · ὁ δέ εἰς ὁ κάτω τε καί ἄνω προσλαμβάνω ἐκ ὁ ὅλος αὐτός οὐσία · καί διά οὗτος ὁ κίνησις ὁ φύσις δίδωμι αὐτός νεῦρον διατρέω λεπτός ὀπή ὁ γένυς . εἰμί δέ ὁ τρῆμα κατά ἄκρα αὐτός ἑκατέρωθεν ὁ σύμφυσις . ἐκπίπτω δέ διά αὐτός ὁ λείψανον ὁ παραφύζω ὁ φατνίον νεῦρον , ἀπό ὅς ὁ τε οὖλον , καί ὁ ὀδούς , καί ὁ ὑμήν ὁ περί οὗτος ὁ αἴσθησις ἔχω . ἀκριβής οὖν προσέχω ὁ νόος ἐν ὁ ὁ χεῖλος ὁ γένυς ἀποδέρω , ὅπως μή διακόπτω ὁ νεῦρον . φέρω δέ καί οὗτος κατά ὁ χεῖλος φύσις ἐκ ὁ κάτωθεν ἄνω . διά μέν δή οὗτος ὁ νεῦρον κατασπάω φύω ὁ χεῖλος , συνάγω δέ ὑπό ὁ ἐμφύω αὐτός πέρας ἑκάτερος ὁ ἰσχνός καί πλατός μῦς κατά ὁ ἀπό ὁ κλείς ἀναφέρω ἴς . ὑπό γάρ τοι οὗτος ὥσπερ ὁ σύσπαστος βαλλάντιον πρός ἑκάτερος ὁ πλάγιον ἕλκω νεῦρον , ὅσος ἀπόλλυμι ὁ μῆκος , τοσοῦτος εἰς πάχος ἐπιδίδωμι . ὥσπερ οὖν , εἰ δύο δάκτυλος περιτίθημι αὐτός ἐκ ὁ πλάγιον μέρος , ἑκατέρωθεν εἷς , οὗτος θλίβω συνάγω εἰς ὀλίγος αὐτός , τοσοῦτος ἄν εἰς ὕψος τε καί πάχος ἐπεγείρω , ὅσος ὁ πλάτος ἀφῃρόω σφίγγω ἑκατέρωθεν , οὕτως ὁ τάσις ὁ μῦς ἐκ ὁ ἐπί ἐναντίος κατά εἷς χρόνος ὁλκή εἰς ὁ μέσος ἐπισπάω ὁ πέρας , συμβάλλω αὐτός τις καί ὁ σηραγγώδης οὐσία οὐ ὀλίγος . ὁ γάρ τοιοῦτος πᾶς καί κενόω ῥᾴδιος καί πληρόω · καί συστέλλω μέν κενόω , εἰς ὄγκος δέ ἀείρω πληρόω . λέγω δέ ἐπιπολύ ὑπέρ αὐτός ἐν ὁ ὁ ἄπορος κίνησις πραγματεία . ὥσπερ δέ οὗτος ὁ νεῦρον παρά ὁ κάτω γένυς , οὕτως ὁ ἄνω χεῖλος παρά ὁ ἄνω χορηγέω , διεξέρχομαι καί οὗτος διά λεπτός τρῆμα ἐπί πᾶς ὁ ζῷον . εἰ δέ μή φαίνω ποτέ ὁ τρῆμα , ὁ ὁμοειδής τις μέγας ἀνατέμνω εὑρίσκω αὐτός . καλέω δέ ὁμοειδής νῦν ἵππος ἵππος , καί πίθηκος πίθηκος , καί κύων κύων . διαφέρω δέ οὐδείς , οὐδέ ἐάν ὁμογενής ποτέ προσαγορεύω αὐτός . κινέω δέ καί οὗτος ὁ κάτω παραπλήσιος , ἀνασπάω μέν ὑπό ὁ λέγω νεῦρον , ἴδιος δέ τις μῦς λεπτός ὁ ἄνω χεῖλος κινέω , εἰς δέ ὁ πλάγιος ὁ εἰς οὗτος καθήκω ἴς ὁ πλατός μῦς ἕλκω , συνάγω δέ εἰς ἑαυτοῦ διά ὁ ἀντεμπλέκω ἴνη . ὁράω γάρ ἐναργής ἐπί ὁ μέγας ζῷον ἔνιοι μέν αὐτός εἰς εἰς ἀρχή ἔρχομαι ὁ χεῖλος αὐτόθι τε παύω , ἔνιοι δέ ἀντιπλέκω ἀλλήλων . ἐν δέ ὁ ὁ χεῖλος γυμνόω καί ὁ κάτω ὁ μασσητήρ ἐποχέομαι νεῦρον , προέρχομαι δέ ἄχρι ὁ πλάγιον μέρος ἑκάτερος χεῖλος ἐκλαμβάνω βρόχος , ὅπως καί οὗτος αὖθις ἐπισκοπέω ὁ ἀρχή . ἀκριβής δέ κατασκέπτομαι , πότερος ὀρθός ἤ οὐ ὀρθός ἔνιοι ὁ ἀνατομικός ὑπό δύο λέγω μῦς ἑκάτερος ὁ χεῖλος κινέω , λοξός ἑκάτερος ἐμβάλλω αὐτός , ἐκ μέν ὁ ὑπέρκειμαι εἰς ὁ ἄνω χεῖλος , ἐκ δέ ὁ ὑπόκειμαι εἰς ὁ κάτω , ἤ ἀγαθός εἰμί ὅλος ἑκάτερος λέγω μῦς εἰμί δερματώδης , βοηθέω ὑπό ὁ ἰνώδης μῦς .