galenus.de-anatomicis-administrationibus-libri-ix 5.8
Ἀναλαβόντες δ’ αὖθις ὑπὲρ τοῦ διαφράγματος εἴπωμεν , ὅσα ἀπελίπομεν αὐτοῦ τῆς φύσεως ἀνεξήγητα , ὅτι μηδέπω φαίνεσθαι δυνατὴν ἦν , πρὶν διαπτυχθῆναι τὸ ἐπιγάστριον . εὔδηλον δ’ , ὡς ἔξεστιν ἡμῖν , εἰ μὴ πολλὰ δεικνύειν ἐθέλοιμεν ἐφ’ ἑνὸς ζώου , τὰ προτεταγμένα μόρια διακόπτουσιν , ὡς ἔτυχεν , ἐπὶ τὸ προβληθὲν ἑκάστοτε παραγίγνεσθαι . τί γὰρ , εἴ τις ἐθελήσειεν ἐπιδειχθῆναι τῶν φρενῶν μόνων τὴν φύσιν , ἢ εἰ καὶ ζήτημά τι περὶ τῆς κατασκευῆς αὐτῶν γένοιτο , δεόμενον ἀνατομικῆς ἐγχειρήσεως ; ἆρ’ οὐκ εὔλογον ἐν τοῖς τοιούτοις καιροῖς , τὸ μὲν ἐπιγάστριον ὅλον ἅμα τῷ περιτοναίῳ διατέμνειν , ὡς ἔτυχεν , ἐξελόντα δὲ τὰ ἔντερα δεῖξαι τῶν φρενῶν πρώτην μὲν τὴν ἐκ τῶν νόθων πλευρῶν ἔκφυσιν , ὑπὲρ ἧς ὀλίγον ἔμπροσθεν εἶπον , εἶθ’ ἑξῆς τὴν εἰς τὴν ῥάχιν κατάφυσιν , ἀναπτύξαι τε μετὰ τοῦτο καὶ διελεῖν αὐτῆς τὰ μόρια , καὶ ταῖς οὐσίαις μὲν αὐταῖς , ἀλλὰ καὶ ταῖς θέσεσιν αὐτῶν καὶ ταῖς ἐνεργείαις καὶ ταῖς χρείαις διαφέροντα ; τὸ μὲν γὰρ μέσον ἐν αὐταῖς ἐστιν ὁ μῦς ἀπονευρούμενος εἰς τένοντα πλατὺν , ἀπὸ παντὸς μέρους περιλαμβανόμενον ὑπὸ τῶν σαρκοειδῶν . ἑκατέρωθεν δ’ αὐτοῦ λεπτὸς ὑμὴν ἐπιπέφυκεν , ἄνωθέν τε καὶ κάτωθεν · οὓς γυμνώσεις ἀκριβῶς , εἰ προσέχοις τῷδε τῷ λόγῳ . τούτων οὖν ὁ μὲν ὑψηλὸς , διττὸς ὢν , ὅλον ὑπαλείφει τὸ τοῦ θώρακος κύτος , ἐκ μὲν τῶν δεξιῶν μερῶν ὁ ἕτερος , ἐκ δὲ τῶν ἀριστερῶν ὁ ἕτερος . οὐ γὰρ δὴ μία γέ τίς ἐστιν ἡ ἔνδον τοῦ θώρακος εὐρυχωρία συνεχὴς ἑαυτῇ , ἀλλ’ ὑπὸ τῶν εἰρημένων ὑμένων διαφράττεται , παρακειμένων ἀλλήλοις ὀρθῶν παρὰ τὸ μῆκος τοῦ στέρνου , πλὴν ὅσον ἀποχωροῦσί τε καὶ διΐστανται κατ’ ἐκεῖνο τὸ μέρος , ἵνα περ ἡ καρδία κεῖται . ταύτην γὰρ ἑαυτῶν μέσην λαβόντες , ἰδίῳ περιεχομένην ὑμένι παχυτέρῳ σφῶν αὐτῶν , οὕτω μέχρι τοῦ ξιφοειδοῦς ἀφικνοῦνται χόνδρου , περιλαμβάνοντες ἑκατέρωθεν , ὡς εἴρηται , τὸν περικάρδιον , εἴθ’ ὑμένα βούλοιο καλεῖν , εἴτε χιτῶνα . ἅπασαν οὖν ἑκατέραν τοῦ θώρακος ὑπεζώκασι τὴν ἔνδον χώραν οἱ ὑμένες , ἁπλοῖ τὴν φύσιν ὑπάρχοντες , ὥσπερ ἀράχνια · καλοῦνται δὲ κατὰ μὲν τὰς πλευρὰς ὑπεζωκότες , ἔνθα δ’ ὄρθιοι μέχρι τῆς σφαγῆς ἀναφέρονται , διαφράττοντες · ἵνα δὲ περιφύονται τῷ πνεύμονι , τούτου σκέπασμά εἰσιν . ἡ βάσις δ’ αὐτῶν ἐπιβέβληται τοῖς ἄνω μέρεσι τῶν φρενῶν , ὥσπερ τοῖς κάτωθεν ὑποβέβληταί τις ἕτερος ὑμὴν , παραπλήσιος τῷδε , κορυφὴ δικαιότατα ὀνομασθεὶς τοῦ περιτοναίου . συνεχὴς δ’ ἐστὶν ὁ ὑμὴν οὗτος ἑαυτῷ , πᾶσαν ὑπαλείφων τὴν κάτω χώραν τῶν φρενῶν · ἔνθα δ’ ἐκεῖναι διατέτρηνται χρειῶν ἀναγκαίων ἕνεκεν , ἐνταῦθα τοῖς διεξερχομένοις αὐτοῖς περιφύεταί τε καὶ συναποτείνεται . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον οἱ ἄνωθεν ὑμένες ὑπεζωκότες τὸν θώρακα συνεπεκτείνονταί τε καὶ συμπροέρχονται , τοῖς διεξερχομένοις αὐτῶν ἀγγείοις ἐν κύκλῳ περικείμενοι . δύο δ’ ἐστὶ τὰ τρήματα τῶν φρενῶν . τὸ μὲν ἕτερον , τὸ μέγα , ἐστὶν , ἵνα τοῖς σπονδύλοις ἐπιπεφύκασιν , ὁδὸς τῷ τε στομάχῳ καὶ τῇ μεγάλῃ παρεσκευασμένον ἀρτηρίᾳ · τὸ δ’ ὑπόλοιπον , τὸ ἔλαττον , τὴν κοίλην φλέβα , τοῖς ἄνω τοῦ ζώου μέρεσι κομίζουσαν αἷμα , δέχεταί τε καὶ παραπέμπει σὺν ἀσφαλείᾳ πολλῇ . καὶ γὰρ περιπέφυκεν αὐτῇ πάνυ δυσλύτῳ συμφύσει , καὶ συναποπέμπει τὸν ἐν τοῖς δεξιοῖς τοῦ θώρακος ὑμένα . λάθοι δ’ ἂν οὐδένα τῶν ὀργάνων τούτων οὐδὲν , οὔθ’ ἡ κοίλη φλὲψ , οὔθ’ ὁ στόμαχος , οὔθ’ ἡ ἀρτηρία , καὶ μάλισθ’ ὅταν , ὡς εἴρηται , τὰ κάτω τῶν φρενῶν γυμνωθῇ . πρότερον δ’ ὑποπίπτει τοῖς ἀνατέμνουσιν ἡ κοίλη φλὲψ , ὡς ἂν ἐν μετεώρῳ κειμένη καὶ μηδὲν ἑαυτῆς ἐπίπροσθεν ἔχουσα , τῶν μυῶν ἀρθέντων . εἰ δὲ καὶ θάτερον τρῆμα τῶν φρενῶν ἀκριβῶς ἐθέλοις θεάσασθαι , διτταῖς ἐγχειρήσεσιν ἐπιχείρει , καὶ τόδε , ποτὲ μὲν διοίξας κατὰ μῆκος τὸν θώρακα , κᾄπειτ’ ἐκ τῶν ἄνω μερῶν ἀκολουθῶν ἐπὶ τὸ διάφραγμα καταφερομένῳ τῷ στομάχῳ , ποτὲ δ’ ἀνατείνων τε ἅμα καὶ παραστέλλων τὴν γαστέρα . τὸ γάρ τοι στόμα αὐτῆς ὄψει κατὰ τὰς φρένας κείμενον , οὐ μὴν ἰσχυρῶς γε συμφυόμενον , ὥσπερ ἡ κοίλη φλὲψ , ἀλλὰ χαλαροῖς ὑμέσι διειλημμένον . ἔστι δ’ οὐκ ἀκριβῶς κυκλοτερὲς ἐνταυθοῖ τοῦτο τοῦ διαφράγματος τρῆμα , τριγώνῳ δ’ ἔοικε μᾶλλον , αἰωρουμένην μὲν ἔχοντι τὴν κορυφὴν , ἐστηριγμένην δὲ ἐπὶ τοῦ νώτου τὴν βάσιν . καὶ τί γὰρ ἄλλο , ἢ ὥσπερ Ἱπποκράτης · εἴπερ ἀμφιβεβήκασιν αἱ φρένες ἐν τῷδε τῷ χωρίῳ τήν τ’ ἀρτηρίαν καὶ τὸν στόμαχον , κατὰ μὲν αὐτὴν τὴν μέσην χώραν τῆς ῥάχεως ἐστηριγμένης τῆς ἀρτηρίας , ἐν δὲ τοῖς ἀριστεροῖς αὐτῆς παρατεταμένου τοῦ στομάχου . καὶ μὲν δὴ καὶ φλέψ τις ἅμ’ αὐτοῖς μικρὰ καὶ νεῦρα δύο διεξέρχεται · περὶ ὧν οὐ καιρὸς ἀκριβολογεῖσθαι τὰ νῦν . οὐδὲ γὰρ ὁ περὶ τῆς ἀρτηρίας λόγος ἢ τοῦ στομάχου τούτων ἕνεκεν αὐτῶν εἴρηται , πάρεργον δὲ τῆς ἐξηγήσεως τοῦ ταύτῃ τρήματος τῶν φρενῶν ἡ διήγησις αὐτῶν ἐγένετο , μελλῆσον δὲ καὶ αὖθις ἐν οἰκείῳ καιρῷ διδαχθήσεσθαι τελεώτερον . ἀλλὰ τό γε διάφραγμα διὰ ταῦτα τὰ ἐκπίπτοντα μόρια , καὶ μέντοι καὶ διὰ τὰς ψόας οὐ συνέφυ τοῖς τῆς ῥάχεως σπονδύλοις ἐνταῦθα , καίτοι δεόμενον . ﻿ ἔστι μὲν γὰρ , ὡς εἴρηται , κυκλοτερὴς μῦς , ἐνεργεῖ δὲ τῶν ἄλλων ἁπάντων μυῶν τοῦ θώρακος ἐν τῷ πλείστῳ χρόνῳ τῆς ζωῆς · καὶ διὰ τοῦτ’ ἔχρῃζεν ἐξηρτῆσθαί τινος ὀστοῦ τῶν ἐστηριγμένων ἀσφαλῶς δι’ εὐρώστου συνδέσμου . ἀλλ’ ἐπεὶ τοῖς εἰρημένοις ὀργάνοις ἀναγκαῖον ἦν ἄνωθεν κάτω φέρεσθαι , ταῖς ψόαις τ’ ἀνατείνεσθαι πρὸς τὸ τῶν φρενῶν ὑψηλότερον , ἀπεστερήθη διὰ ταῦτα τῆς πρὸς τὴν ῥάχιν συμφύσεως ὁ τοῦ διαφράγματος μῦς . ἄμεινον δ’ οὐχ ἁπλῶς ἀπεστερήθη λέγειν αὐτῶν ἁπάσης συμφύσεως , ἀλλὰ τῆς κατὰ τοῦτο τὸ μέρος , ὡς ἥ γε φύσις εὐμήχανος οὖσα καὶ μηδὲν μηδαμόθι τῆς εἰς τὰ ζῶα κηδεμονίας ἀπολιποῦσα ἐν τοῖς κάτω μέρεσι τοῖς σπονδύλοις τὸ διάφραγμα συνέφυσε δι’ ἰσχυροτάτων συνδέσμων δυοῖν . τὰ γάρ τοι περιβεβηκότα τήν τε ἀρτηρίαν καὶ τὸν στόμαχον τῶν φρενῶν ἀποτείνεται κατὰ τῶν ἐφεξῆς σπονδύλων , ἐπ’ ἄλλων μέν τινων ζώων ἐπὶ πλέον , οἷς ὅλος ὁ θώραξ εὔρωστός τ’ ἐστὶ καὶ σύντονος · ἐπὶ δὲ τῶν πιθήκων οὐ μόνον ἔπεστιν , ἀλλὰ καὶ δι’ ἀῤῥώστων συνδέσμων , ἢ κατ’ ἄλλα ζῶα . περὶ μὲν οὖν τῆς ἐν ἐκείνοις διαφορᾶς αὖθις εἰρήσεται .
Lemmas: ἀναλαμβάνω δέ αὖθις ὑπέρ ὁ διάφραγμα λέγω , ὅσος ἀπολείπω αὐτός ὁ φύσις ἀνεξήγητος , ὅτι μηδέπω φαίνω δυνατός εἰμί , πρίν διαπτύσσω ὁ ἐπιγάστριος . εὔδηλος δέ , ὡς ἔξεστι ἐγώ , εἰ μή πολύς δείκνυμι ἐθέλω ἐπί εἷς ζῷον , ὁ προτάσσω μόριον διακόπτω , ὡς τυγχάνω , ἐπί ὁ προβάλλω ἑκάστοτε παραγίγνομαι . τίς γάρ , εἰ τις ἐθέλω ἐπιδείκνυμι ὁ φρήν μόνος ὁ φύσις , ἤ εἰ καί ζήτημα τις περί ὁ κατασκευή αὐτός γίγνομαι , δέω ἀνατομικός ἐγχείρησις ; ἆρα οὐ εὔλογος ἐν ὁ τοιοῦτος καιρός , ὁ μέν ἐπιγάστριος ὅλος ἅμα ὁ περιτόναιον διατέμνω , ὡς τυγχάνω , ἐξαιρέω δέ ὁ ἔντερον δείκνυμι ὁ φρήν πρῶτος μέν ὁ ἐκ ὁ νόθος πλευρά ἔκφυσις , ὑπέρ ὅς ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω , εἶτα ἑξῆς ὁ εἰς ὁ ῥάχις κατάφυσις , ἀναπτύσσω τε μετά οὗτος καί διαιρέω αὐτός ὁ μόριον , καί ὁ οὐσία μέν αὐτός , ἀλλά καί ὁ θέσις αὐτός καί ὁ ἐνέργεια καί ὁ χρεία διαφέρω ; ὁ μέν γάρ μέσος ἐν αὐτός εἰμί ὁ μῦς ἀπονευρόομαι εἰς τένων πλατύς , ἀπό πᾶς μέρος περιλαμβάνω ὑπό ὁ σαρκοειδής . ἑκατέρωθεν δέ αὐτός λεπτός ὑμήν ἐπιφύω , ἄνωθεν τε καί κάτωθεν · ὅς γυμνόω ἀκριβής , εἰ προσέχω ὅδε ὁ λόγος . οὗτος οὖν ὁ μέν ὑψηλός , δισσός εἰμί , ὅλος ὑπαλείφω ὁ ὁ θώραξ κύτος , ἐκ μέν ὁ δεξιός μέρος ὁ ἕτερος , ἐκ δέ ὁ ἀριστερός ὁ ἕτερος . οὐ γάρ δή εἷς γε τις εἰμί ὁ ἔνδον ὁ θώραξ εὐρυχωρία συνεχής ἑαυτοῦ , ἀλλά ὑπό ὁ λέγω ὑμήν διαφράσσω , παράκειμαι ἀλλήλων ὀρθός παρά ὁ μῆκος ὁ στέρνον , πλήν ὅσος ἀποχωρέω τε καί διίστημι κατά ἐκεῖνος ὁ μέρος , ἵνα περ ὁ καρδία κεῖμαι . οὗτος γάρ ἑαυτοῦ μέσος λαμβάνω , ἴδιος περιέχω ὑμήν παχύς σφεῖς αὐτός , οὕτως μέχρι ὁ ξιφοειδής ἀφικνέομαι χόνδρος , περιλαμβάνω ἑκατέρωθεν , ὡς λέγω , ὁ περικάρδιος , εἴτε ὑμήν βούλομαι καλέω , εἴτε χιτών . ἅπας οὖν ἑκάτερος ὁ θώραξ ὑποζώννυμι ὁ ἔνδον χώρα ὁ ὑμήν , ἁπλόος ὁ φύσις ὑπάρχω , ὥσπερ ἀράχνιον · καλέω δέ κατά μέν ὁ πλευρά ὑποζώννυμι , ἔνθα δέ ὄρθιος μέχρι ὁ σφαγή ἀναφέρω , διαφράσσω · ἵνα δέ περιφύομαι ὁ πνεύμων , οὗτος σκέπασμα εἰμί . ὁ βάσις δέ αὐτός ἐπιβάλλω ὁ ἄνω μέρος ὁ φρήν , ὥσπερ ὁ κάτωθεν ὑποβάλλω τις ἕτερος ὑμήν , παραπλήσιος ὅδε , κορυφή δίκαιος ὀνομάζω ὁ περιτόναιον . συνεχής δέ εἰμί ὁ ὑμήν οὗτος ἑαυτοῦ , πᾶς ὑπαλείφω ὁ κάτω χώρα ὁ φρήν · ἔνθα δέ ἐκεῖνος διατετραίνω χρεώ ἀναγκαῖος ἕνεκα , ἐνταῦθα ὁ διεξέρχομαι αὐτός περιφύομαι τε καί συναποτείνω . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος ὁ ἄνωθεν ὑμήν ὑποζώννυμι ὁ θώραξ συνεπεκτείνω τε καί συμπροέρχομαι , ὁ διεξέρχομαι αὐτός ἀγγεῖον ἐν κύκλος περίκειμαι . δύο δέ εἰμί ὁ τρῆμα ὁ φρήν . ὁ μέν ἕτερος , ὁ μέγας , εἰμί , ἵνα ὁ σφόνδυλος ἐπιφύω , ὁδός ὁ τε στόμαχος καί ὁ μέγας παρασκευάζω ἀρτηρία · ὁ δέ ὑπόλοιπος , ὁ ἐλαχύς , ὁ κοῖλος φλέψ , ὁ ἄνω ὁ ζῷον μέρος κομίζω αἷμα , δέχομαι τε καί παραπέμπω σύν ἀσφάλεια πολύς . καί γάρ περιφύζω αὐτός πάνυ δύσλυτος σύμφυσις , καί συναποπέμπω ὁ ἐν ὁ δεξιός ὁ θώραξ ὑμήν . λανθάνω δέ ἄν οὐδείς ὁ ὄργανον οὗτος οὐδείς , οὔτε ὁ κοῖλος φλέψ , οὔτε ὁ στόμαχος , οὔτε ὁ ἀρτηρία , καί μάλα ὅταν , ὡς λέγω , ὁ κάτω ὁ φρήν γυμνόω . πρότερος δέ ὑποπίπτω ὁ ἀνατέμνω ὁ κοῖλος φλέψ , ὡς ἄν ἐν μετέωρος κεῖμαι καί μηδείς ἑαυτοῦ ἐπίπροσθεν ἔχω , ὁ μῦς ἀραρίσκω . εἰ δέ καί ἕτερος τρῆμα ὁ φρήν ἀκριβής ἐθέλω θεάομαι , δισσός ἐγχείρησις ἐπιχειρέω , καί ὅδε , ποτέ μέν διοίγνυμι κατά μῆκος ὁ θώραξ , καρἔͅπεχομαι ἐκ ὁ ἄνω μέρος ἀκολουθέω ἐπί ὁ διάφραγμα καταφέρω ὁ στόμαχος , ποτέ δέ ἀνατείνω τε ἅμα καί παραστέλλω ὁ γαστήρ . ὁ γάρ τοι στόμα αὐτός ὁράω κατά ὁ φρήν κεῖμαι , οὐ μήν ἰσχυρός γε συμφύω , ὥσπερ ὁ κοῖλος φλέψ , ἀλλά χαλαρός ὑμήν διαλαμβάνω . εἰμί δέ οὐ ἀκριβής κυκλοτερής ἐνταυθοῖ οὗτος ὁ διάφραγμα τρῆμα , τρίγωνον δέ ἔοικα μάλα , αἰωρέω μέν ἔχω ὁ κορυφή , στηρίζω δέ ἐπί ὁ νῶτον ὁ βάσις . καί τίς γάρ ἄλλος , ἤ ὥσπερ Ἱπποκράτης · εἴπερ ἀμφιβαίνω ὁ φρήν ἐν ὅδε ὁ χωρίον ὁ τε ἀρτηρία καί ὁ στόμαχος , κατά μέν αὐτός ὁ μέσος χώρα ὁ ῥάχις στηρίζω ὁ ἀρτηρία , ἐν δέ ὁ ἀριστερός αὐτός παρατείνω ὁ στόμαχος . καί μέν δή καί φλέψ τις ἅμα αὐτός μικρός καί νεῦρον δύο διεξέρχομαι · περί ὅς οὐ καιρός ἀκριβολογέομαι ὁ νῦν . οὐδέ γάρ ὁ περί ὁ ἀρτηρία λόγος ἤ ὁ στόμαχος οὗτος ἕνεκα αὐτός λέγω , πάρεργον δέ ὁ ἐξήγησις ὁ ταύτῃ τρῆμα ὁ φρήν ὁ διήγησις αὐτός γίγνομαι , μέλλω δέ καί αὖθις ἐν οἰκεῖος καιρός διδάσκω τέλειος . ἀλλά ὁ γε διάφραγμα διά οὗτος ὁ ἐκπίπτω μόριον , καί μέντοι καί διά ὁ ψόα οὐ συμφύω ὁ ὁ ῥάχις σφόνδυλος ἐνταῦθα , καίτοι δέω . ﻿ εἰμί μέν γάρ , ὡς λέγω , κυκλοτερής μῦς , ἐνεργέω δέ ὁ ἄλλος ἅπας μῦς ὁ θώραξ ἐν ὁ πολύς χρόνος ὁ ζωή · καί διά οὗτος χρῄζω ἐξαρτάω τις ὀστέον ὁ στηρίζω ἀσφαλής διά εὔρωστος σύνδεσμος . ἀλλά ἐπεί ὁ λέγω ὄργανον ἀναγκαῖος εἰμί ἄνωθεν κάτω φέρω , ὁ ψόα τε ἀνατείνω πρός ὁ ὁ φρήν ὑψηλός , ἀποστερέω διά οὗτος ὁ πρός ὁ ῥάχις σύμφυσις ὁ ὁ διάφραγμα μῦς . ἀγαθός δέ οὐ ἁπλῶς ἀποστερέω λέγω αὐτός ἅπας σύμφυσις , ἀλλά ὁ κατά οὗτος ὁ μέρος , ὡς ὁ γε φύσις εὐμήχανος εἰμί καί μηδείς μηδαμόθι ὁ εἰς ὁ ζῷον κηδεμονία ἀπολείπω ἐν ὁ κάτω μέρος ὁ σφόνδυλος ὁ διάφραγμα συμφύω διά ἰσχυρός σύνδεσμος δύο . ὁ γάρ τοι περιβαίνω ὁ τε ἀρτηρία καί ὁ στόμαχος ὁ φρήν ἀποτείνω κατά ὁ ἐφεξῆς σφόνδυλος , ἐπί ἄλλος μέν τις ζῷον ἐπί πολύς , ὅς ὅλος ὁ θώραξ εὔρωστος τε εἰμί καί σύντονος · ἐπί δέ ὁ πίθηκος οὐ μόνος ἔπειμι , ἀλλά καί διά ἄρρωστος σύνδεσμος , ἤ κατά ἄλλος ζῷον . περί μέν οὖν ὁ ἐν ἐκεῖνος διαφορά αὖθις λέγω .