galenus.ars-medica 1
Ἰατρική ἐστιν ἐπιστήμη ὑγιεινῶν , καὶ νοσωδῶν , καὶ οὐδετέρων . οὐ διαφέρει δὲ οὐδ’ εἰ νοσερῶν τις εἴποι . τοῦ μὲν οὖν τῆς ἐπιστήμης ὀνόματος κοινῶς τε καὶ οὐκ ἰδίως ἀκούειν χρή . τὸ δὲ ὑγιεινὸν , καὶ τὸ νοσῶδες , καὶ τὸ οὐδέτερον , τριχῶς ἕκαστον λέγεται · τὸ μὲν ὡς σῶμα , τὸ δὲ ὡς αἴτιον , τὸ δὲ ὡς σημεῖον . καὶ γὰρ τὸ ἐπιδεκτικὸν σῶμα τῆς ὑγείας , καὶ τὸ ποιητικὸν καὶ φυλακτικὸν αὐτῆς αἴτιον , καὶ τὸ δηλωτικὸν σημεῖον , ἅπαντα ταῦτα καλοῦσιν οἱ Ἕλληνες ὑγιεινά . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ νοσώδη τὰ τε ἐπιδεκτικὰ νόσων σώματα , καὶ τὰ ποιητικά τε καὶ φυλακτικὰ νόσων αἴτια , καὶ τὰ δηλωτικὰ σημεῖα . καὶ δὴ καὶ τὰ οὐδέτερα κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον σώματά τε καὶ αἴτια καὶ σημεῖα . καὶ ἐστι κατὰ πρῶτον μὲν λόγον ἐπιστήμη τῶν ὑγιεινῶν αἰτίων ἰατρικὴ , δι’ ἐκεῖνα δ’ ἤδη καὶ τῶν ἄλλων . δεύτερον δὲ τῶν νοσωδῶν . τρίτον δὲ τῶν οὐδετέρων . καὶ δὴ καὶ μετὰ ταῦτα τῶν σωμάτων , πρῶτον μὲν κᾀνταῦθα τῶν ὑγιεινῶν , ἐφεξῆς δὲ τῶν νοσερῶν , εἶτα τῶν οὐδετέρων . καὶ περὶ τῶν σημείων δὲ κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον . ἐν μέντοι ταῖς πράξεσι , πρότερον μὲν τῶν σωμάτων ἡ διάγνωσις , ἐκ τῶν σημείων δηλονότι , μετὰ ταῦτα δὲ ἡ τῶν ἐπ’ αὐτοῖς αἰτίων εὕρεσις . ἀλλ’ ἐπεὶ καὶ τὸ ποιητικὸν , καὶ τὸ δηλωτικὸν , καὶ τὸ ἐπιδεκτικὸν , διχῶς ἕκαστον λέγεται , τὸ μὲν ἁπλῶς , τὸ δὲ ἐν τῷ νῦν , ἰστέον ἀμφοῖν οὖσαν ἐπιστήμην τὴν ἰατρικήν . καὶ αὐτὸ δὲ τὸ ἁπλῶς διχῶς λέγεται , τό τε διὰ παντὸς , καὶ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ · καὶ ἔστιν ἀμφοτέρων τούτων ἐπιστήμη ἡ ἰατρική . τὸ δὲ οὐδέτερον , αἴτιόν τε , καὶ σημεῖον , καὶ σῶμα , τό τε ἁπλῶς λεγόμενον καὶ τὸ ἐν τῷ νῦν , τριχῶς ἕκαστον λέγεται · τὸ μὲν τῷ μηδ’ ἑτέρου τῶν ἐναντίων μετέχειν , τὸ δὲ τῷ τῶν ἀμφοτέρων , τὸ δὲ τῷ ποτὲ μὲν τοῦδε , ποτὲ δὲ τοῦδε . τούτων δ’ αὐτῶν τὸ δεύτερον κατὰ δύο τρόπους λέγεται · ποτὲ μὲν τῷ μετέχειν ἑκατέρου τῶν ἐναντίων ἐξ ἴσου , ποτὲ δὲ τῷ πλέον θατέρου . ἔστι δὲ καὶ καθ’ ὅλου τοῦ ὅρου κατὰ τὴν λέξιν ἀμφιβολία τις , ἣν καὶ αὐτὴν χρὴ διαλύεσθαι . ἐν γὰρ τῷ λέγειν τὴν ἰατρικὴν ἐπιστήμην ὑπάρχειν ὑγιεινῶν , καὶ νοσερῶν , καὶ οὐδετέρων , σημαίνεται μὲν καὶ τὸ πάντων τῶν κατὰ μέρος , σημαίνεται δὲ καὶ τὸ ὁποίων , σημαίνεται δὲ καὶ τό τινων . ἀλλὰ τὸ μὲν πάντων ἀπεριόριστόν τε καὶ ἀδύνατον , τὸ δέ τίνων ἐλλιπές τε καὶ οὐ τεχνικόν · τὸ δ’ ὁμοίων τεχνικόν τε ἅμα καὶ διαρκὲς εἰς ἅπαντα τῆς τέχνης τὰ κατὰ μέρος , ὅπερ καὶ περιέχεσθαί φαμεν ἐν τῷ τῆς ἰατρικῆς ὅρῳ . ἀρξόμεθα οὖν ἀπὸ τῶν σωμάτων πρῶτον , ὁποῖά τινα τά θ’ ὑγιεινὰ , καὶ τὰ νοσώδη , καὶ τὰ οὐδέτερα τετύχηκεν ὄντα . μετὰ δὲ ταῦτα τὸν περὶ τῶν σημείων τε καὶ αἰτίων διεξέλθωμεν λόγον .
Lemmas: ἰατρικός εἰμί ἐπιστήμη ὑγιεινός , καί νοσώδης , καί οὐδέτερος . οὐ διαφέρω δέ οὐδέ εἰ νοσερός τις λέγω . ὁ μέν οὖν ὁ ἐπιστήμη ὄνομα κοινός τε καί οὐ ἴδιος ἀκούω χρή . ὁ δέ ὑγιεινός , καί ὁ νοσώδης , καί ὁ οὐδέτερος , τριχῶς ἕκαστος λέγω · ὁ μέν ὡς σῶμα , ὁ δέ ὡς αἴτιος , ὁ δέ ὡς σημεῖον . καί γάρ ὁ ἐπιδεκτικός σῶμα ὁ ὑγεία , καί ὁ ποιητικός καί φυλακτικός αὐτός αἴτιος , καί ὁ δηλωτικός σημεῖον , ἅπας οὗτος καλέω ὁ Ἕλλην ὑγιεινός . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος καί νοσώδης ὁ τε ἐπιδεκτικός νόσος σῶμα , καί ὁ ποιητικός τε καί φυλακτικός νόσος αἴτιος , καί ὁ δηλωτικός σημεῖον . καί δή καί ὁ οὐδέτερος κατά ὁ αὐτός λόγος σῶμα τε καί αἴτιος καί σημεῖον . καί εἰμί κατά πρῶτος μέν λόγος ἐπιστήμη ὁ ὑγιεινός αἴτιος ἰατρικός , διά ἐκεῖνος δέ ἤδη καί ὁ ἄλλος . δεύτερος δέ ὁ νοσώδης . τρίτος δέ ὁ οὐδέτερος . καί δή καί μετά οὗτος ὁ σῶμα , πρῶτος μέν ᾀνταῦθη ὁ ὑγιεινός , ἐφεξῆς δέ ὁ νοσερός , εἶτα ὁ οὐδέτερος . καί περί ὁ σημεῖον δέ κατά ὁ αὐτός λόγος . ἐν μέντοι ὁ πρᾶξις , πρότερος μέν ὁ σῶμα ὁ διάγνωσις , ἐκ ὁ σημεῖον δηλονότι , μετά οὗτος δέ ὁ ὁ ἐπί αὐτός αἴτιος εὕρεσις . ἀλλά ἐπεί καί ὁ ποιητικός , καί ὁ δηλωτικός , καί ὁ ἐπιδεκτικός , διχῶς ἕκαστος λέγω , ὁ μέν ἁπλῶς , ὁ δέ ἐν ὁ νῦν , οἶδα ἄμφω εἰμί ἐπιστήμη ὁ ἰατρικός . καί αὐτός δέ ὁ ἁπλῶς διχῶς λέγω , ὁ τε διά πᾶς , καί ὡς ἐπί ὁ πολύς · καί εἰμί ἀμφότερος οὗτος ἐπιστήμη ὁ ἰατρικός . ὁ δέ οὐδέτερος , αἴτιος τε , καί σημεῖον , καί σῶμα , ὁ τε ἁπλῶς λέγω καί ὁ ἐν ὁ νῦν , τριχῶς ἕκαστος λέγω · ὁ μέν ὁ μηδέ ἕτερος ὁ ἐναντίος μετέχω , ὁ δέ ὁ ὁ ἀμφότερος , ὁ δέ ὁ ποτέ μέν ὅδε , ποτέ δέ ὅδε . οὗτος δέ αὐτός ὁ δεύτερος κατά δύο τρόπος λέγω · ποτέ μέν ὁ μετέχω ἑκάτερος ὁ ἐναντίος ἐκ ἴσος , ποτέ δέ ὁ πολύς ἕτερος . εἰμί δέ καί κατά ὅλος ὁ ὅρος κατά ὁ λέξις ἀμφιβολία τις , ὅς καί αὐτός χρή διαλύω . ἐν γάρ ὁ λέγω ὁ ἰατρικός ἐπιστήμη ὑπάρχω ὑγιεινός , καί νοσερός , καί οὐδέτερος , σημαίνω μέν καί ὁ πᾶς ὁ κατά μέρος , σημαίνω δέ καί ὁ ὁποῖος , σημαίνω δέ καί ὁ τις . ἀλλά ὁ μέν πᾶς ἀπεριόριστος τε καί ἀδύνατος , ὁ δέ τίς ἐλλιπής τε καί οὐ τεχνικός · ὁ δέ ὅμοιος τεχνικός τε ἅμα καί διαρκής εἰς ἅπας ὁ τέχνη ὁ κατά μέρος , ὅς καί περιέχω φημί ἐν ὁ ὁ ἰατρικός ὅρος . ἄρχω οὖν ἀπό ὁ σῶμα πρῶτος , ὁποῖος τις ὁ τε ὑγιεινός , καί ὁ νοσώδης , καί ὁ οὐδέτερος τυγχάνω εἰμί . μετά δέ οὗτος ὁ περί ὁ σημεῖον τε καί αἴτιος διεξέρχομαι λόγος .