galenus.ars-medica 12
Ἥπατος θερμοτέρου γνωρίσματα , φλεβῶν εὐρύτης , ἡ ξανθὴ χολὴ πλείων , ἐν δὲ τῷ χρόνῳ τῆς ἀκμῆς καὶ ἡ μέλαινα , θερμότερον αὐτοῖς τὸ αἷμα , καὶ διὰ τοῦτο καὶ τὸ σύμπαν σῶμα , πλὴν εἰ μὴ τὰ κατὰ τὴν καρδίαν ἀντιπράττει , δασύτης τῶν καθ’ ὑποχόνδρια καὶ γαστέρα . ψυχροτέρου δὲ στενότης φλεβῶν , φλέγμα πλεῖον , αἷμα ψυχρότερον , καὶ ἡ σύμπασα τοῦ σώματος ἕξις ψυχροτέρα , εἰ μή τι πρὸς τῆς καρδίας θερμαίνοιτο , ψιλὰ τριχῶν ὑποχόνδριά τε καὶ γαστήρ . ξηροτέρου δὲ , τὸ μὲν αἷμα παχύτερόν τε καὶ ξηρότερον καὶ ὀλιγώτερον , αἱ φλέβες δὲ σκληρότεραι , καὶ ἡ σύμπασα τοῦ σώματος ἕξις ξηροτέρα . ὑγροτέρου δὲ , τὸ μὲν αἷμα πλεῖόν τε καὶ ὑγρότερον , αἱ φλέβες δὲ μαλακώτεραι · οὕτως δὲ καὶ τὸ σύμπαν σῶμα , πλὴν εἰ μὴ τὰ κατὰ τὴν καρδίαν ἀντιπράττει . θερμοτέρου δὲ ἅμα καὶ ξηροτέρου ἥπατος γνωρίσματα , λασιώτατον ὑποχόνδριον , αἷμα παχύτερόν τε ἅμα καὶ ξηρότερον , ἡ ξανθὴ χολὴ πλείστη , κατὰ δὲ τὴν ἀκμὴν καὶ ἡ μέλαινα , φλεβῶν εὐρύτης τε καὶ σκληρότης . οὕτως δὲ καὶ τὸ σύμπαν σῶμα θερμότης μὲν γὰρ ἡ ἐκ καρδίας ὁρμωμένη νικῆσαι δύναται τὴν ἐξ ἥπατος ὁρμωμένην ψυχρότητα , καθάπερ γε καὶ ἡ ψυχρότης τὴν θερμότητα . τὴν ξηρότητα δὲ οὐχ οἷόν τε πρὸς τοὐναντίον ὑπὸ τῆς καρδίας ὑγροτέρας γενομένης ἀχθῆναι . μεταξὺ δέ ἐστιν ἡ ἀφ’ ἥπατος ὑγρότης τῶν εἰρημένων . μᾶλλον μὲν γὰρ τῆς ἐν καρδίᾳ νικᾶται ξηρότητος , ἤπερ ἡ ξηρότης ὑπὸ τῆς ὑγρότητος · ἧττον δὲ τῆς θερμότητος , ἔτι δὲ μᾶλλον ἧττον ὑπὸ τῆς ψυχρότητος · εὐνικητοτάτη γὰρ αὕτη τῶν ἐξ ἥπατος ὁρμωμένων ποιοτήτων . εὔδηλον οὖν , ὡς , ἐπειδὰν εἰς ταὐτὸ συνδράμωσιν αἱ τῶν ἀρχῶν ἀμφοτέρων κράσεις , ὅλον ἀκριβῶς τὸ σῶμα κατ’ ἐκείνας διατίθεται . λεχθήσεται δὲ ὀλίγον ὕστερον αὐτοῦ τὰ γνωρίσματα . τὸ δὲ ὑγρότερον ἅμα καὶ θερμότερον ἧπαρ ἧττον μὲν τοῦ θερμοτέρου καὶ ξηροτέρου τὰ καθ’ ὑποχόνδριον ἐργάζεται λάσια , πλεῖστον δ’ αἷμα , καὶ φλέβας μεγάλας , καὶ τὴν ἕξιν ὑγροτέραν καὶ θερμοτέραν , εἰ μὴ τὰ κατὰ τὴν καρδίαν ἀντιπράττει . εἰ δὲ ἐπὶ πλέον ἀμφοτέραις ταῖς ποιότησιν ἐκτραπείη τοῦ κατὰ φύσιν , ἑτοίμως ἁλίσκεται τοῖς σηπεδονώδεσι καὶ κακοχύμοις νοσήμασιν · ἔτι μᾶλλον , εἰ ἐπὶ πλεῖστον μὲν αὐξηθείη τὸ ὑγρὸν , ἐπ’ ὀλίγον δὲ τὸ θερμόν . εἰ δ’ ἔμπαλιν ἐπ’ ὀλίγον μὲν αὐξηθείη τὸ ὑγρὸν , ἐπὶ πλεῖστον δὲ τὸ θερμὸν , ἥκιστα κακόχυμοι γίγνονται . τὸ δ’ αὖ ὑγρότερον καὶ ψυχρότερον ἧπαρ ἄτριχον μὲν ἔχει τὸ ὑποχόνδριον , αἷμα δ’ ἐργάζεται φλεγματικώτερον ἅμα φλεβῶν στενότητι , καὶ τὸ σύμπαν σῶμα παραπλησίως ἔχον , εἰ μὴ πρὸς τῆς καρδίας ἐς τἀναντία μετάγοιτο . τὸ δὲ ψυχρότερον καὶ ξηρότερον ἧπαρ ὀλίγαιμόν τε καὶ στενόφλεβον ἐργάζεται τὸ σῶμα καὶ ψυχρότερον , ὑποχόνδριόν τε ψιλὸν , εἰ μὴ κᾀνταῦθα νικήσειεν ἡ καρδία .
Lemmas: ἧπαρ θερμός γνώρισμα , φλέψ εὐρύτης , ὁ ξανθός χολή πολύς , ἐν δέ ὁ χρόνος ὁ ἀκμή καί ὁ μέλας , θερμός αὐτός ὁ αἷμα , καί διά οὗτος καί ὁ σύμπας σῶμα , πλήν εἰ μή ὁ κατά ὁ καρδία ἀντιπράσσω , δασύτης ὁ κατά ὑποχόνδριος καί γαστήρ . ψυχρός δέ στενότης φλέψ , φλέγμα πολύς , αἷμα ψυχρός , καί ὁ σύμπας ὁ σῶμα ἕξις ψυχρός , εἰ μή τις πρός ὁ καρδία θερμαίνω , ψιλός θρίξ ὑποχόνδριος τε καί γαστήρ . ξηρός δέ , ὁ μέν αἷμα παχύς τε καί ξηρός καί ὀλίγος , ὁ φλέψ δέ σκληρός , καί ὁ σύμπας ὁ σῶμα ἕξις ξηρός . ὑγρός δέ , ὁ μέν αἷμα πολύς τε καί ὑγρός , ὁ φλέψ δέ μαλακός · οὕτως δέ καί ὁ σύμπας σῶμα , πλήν εἰ μή ὁ κατά ὁ καρδία ἀντιπράσσω . θερμός δέ ἅμα καί ξηρός ἧπαρ γνώρισμα , λάσιος ὑποχόνδριος , αἷμα παχύς τε ἅμα καί ξηρός , ὁ ξανθός χολή πολύς , κατά δέ ὁ ἀκμή καί ὁ μέλας , φλέψ εὐρύτης τε καί σκληρότης . οὕτως δέ καί ὁ σύμπας σῶμα θερμότης μέν γάρ ὁ ἐκ καρδία ὁρμάω νικάω δύναμαι ὁ ἐκ ἧπαρ ὁρμάω ψυχρότης , καθά γε καί ὁ ψυχρότης ὁ θερμότης . ὁ ξηρότης δέ οὐ οἷος τε πρός ἐναντίος ὑπό ὁ καρδία ὑγρός γίγνομαι ἄγω . μεταξύ δέ εἰμί ὁ ἀπό ἧπαρ ὑγρότης ὁ λέγω . μάλα μέν γάρ ὁ ἐν καρδία νικάω ξηρότης , ἤ ὁ ξηρότης ὑπό ὁ ὑγρότης · ἥσσων δέ ὁ θερμότης , ἔτι δέ μάλα ἥσσων ὑπό ὁ ψυχρότης · εὐνίκητος γάρ οὗτος ὁ ἐκ ἧπαρ ὁρμάω ποιότης . εὔδηλος οὖν , ὡς , ἐπειδάν εἰς αὐτός συντρέχω ὁ ὁ ἀρχή ἀμφότερος κρᾶσις , ὅλος ἀκριβής ὁ σῶμα κατά ἐκεῖνος διατίθημι . λέγω δέ ὀλίγος ὕστερον αὐτός ὁ γνώρισμα . ὁ δέ ὑγρός ἅμα καί θερμός ἧπαρ ἥσσων μέν ὁ θερμός καί ξηρός ὁ κατά ὑποχόνδριος ἐργάζομαι λάσιος , πολύς δέ αἷμα , καί φλέψ μέγας , καί ὁ ἕξις ὑγρός καί θερμός , εἰ μή ὁ κατά ὁ καρδία ἀντιπράσσω . εἰ δέ ἐπί πολύς ἀμφότερος ὁ ποιότης ἐκτρέπω ὁ κατά φύσις , ἑτοῖμος ἁλίσκομαι ὁ σηπεδονώδης καί κακόχυμος νόσημα · ἔτι μάλα , εἰ ἐπί πολύς μέν αὐξάνω ὁ ὑγρός , ἐπί ὀλίγος δέ ὁ θερμός . εἰ δέ ἔμπαλιν ἐπί ὀλίγος μέν αὐξάνω ὁ ὑγρός , ἐπί πολύς δέ ὁ θερμός , ἦκα κακόχυμος γίγνομαι . ὁ δέ αὖ ὑγρός καί ψυχρός ἧπαρ ἄτριχος μέν ἔχω ὁ ὑποχόνδριος , αἷμα δέ ἐργάζομαι φλεγματικός ἅμα φλέψ στενότης , καί ὁ σύμπας σῶμα παραπλήσιος ἔχω , εἰ μή πρός ὁ καρδία εἰς ἐναντίος μετάγω . ὁ δέ ψυχρός καί ξηρός ἧπαρ ὀλίγαιμος τε καί στενόφλεβος ἐργάζομαι ὁ σῶμα καί ψυχρός , ὑποχόνδριος τε ψιλός , εἰ μή ᾀνταῦθη νικάω ὁ καρδία .