galenus.ars-medica 4
Ὄντων οὖν σωμάτων ὑγιεινῶν , τῶν μὲν ἁπλῶς , τῶν δὲ ἐν τῷ νῦν , ἅπερ δὴ καὶ ὑγιαίνοντα λέγεται , τῶν ἁπλῶς ὑγιεινῶν σωμάτων διττὴν ἔφαμεν εἶναι τὴν διαφορὰν , τῷ τὰ μὲν διὰ παντὸς ὑπάρχειν τοιαῦτα , τὰ δὲ ὡς τὸ πολύ . διὰ παντὸς μὲν , ὅσα τὴν ἀρίστην ἔχει κατασκευήν · ὡς τὸ πολὺ δὲ , ὅσα μὴ πολλῷ ταύτης ἀπολείπεται . τὰς διαγνώσεις δὲ αὐτῶν ἀπό τε τῶν ὑπαρχόντων κατὰ τὸν τῆς οὐσίας αὐτῶν λόγον χρὴ ποιεῖσθαι , καὶ τῶν ἐξ ἀνάγκης τούτοις ἑπομένων ἐνεργειῶν τε καὶ συμπτωμάτων , ἃ δὴ καὶ συμβεβηκότα καλοῦμεν ἰδίως . ἀπὸ μὲν τῆς οὐσίας αὐτῆς , τῶν ἐν ἀρίστῃ κατασκευῇ συμμετρία τῶν ὁμοιομερῶν ἐν θερμότητι , καὶ ψυχρότητι , καὶ ξηρότητι , καὶ ὑγρότητι · τῶν δ’ ὀργανικῶν ἐν ποσότητι , καὶ πηλικότητι τῶν συντιθέντων αὐτὰ , καὶ προσέτι διαπλάσει τε καὶ θέσει τῶν μορίων ἑκάστου καὶ ὅλου τοῦ ὀργάνου . ἀπὸ δὲ τῶν ἐξ ἀνάγκης ἑπομένων τοῖς ὁμοιομερέσιν , ὡς μὲν πρὸς τὴν ἁφὴν , ἐν σκληρότητι καὶ μαλακότητι συμμετρία , πρὸς δὲ τὴν ὄψιν εὔχροιά τε καὶ ἡ κατὰ λειότητα καὶ δασύτητα συμμετρία . κατὰ δὲ τὰς ἐνεργείας ἡ τελειότης , ἣν δὴ καὶ ἀρετὴν αὐτῶν ὀνομάζομεν . ἀπὸ δὲ τῶν τοῖς ὀργανικοῖς ἑπομένων , ἐν συμμετρίᾳ τε καὶ κάλλει τῶν τοῦ παντὸς σώματος ὀργάνοιν , ἔτι τε τῇ τῶν ὑπαρχουσῶν αὐτοῖς ἐνεργειῶν ἀρετῇ . τῆς μὲν οὖν ἀρίστης κατασκευῆς τοῦ σώματος τὰ διαγνωστικὰ σημεῖα ταῦτά ἐστι . τῶν δ’ ἀπολειπομένων μὲν αὐτῆς , ὑγιεινῶν δ’ ἔτι , τὰ μὲν ἐν τῇ τῶν ὁμοιομερῶν ἔσφαλται κράσει μικρόν τι σφάλμα , τὰ δὲ ἐν τῇ τῶν ὀργανικῶν μικρόν τι κᾀνταῦθα , καὶ ἤτοι πάντων , ἤ τινων , ἢ καθ’ ἑκάτερον . τὰ δὲ γένη τῶν σφαλμάτων τὰ αὐτὰ τοῖς μὲν ἀρετὴν αὐτῶν συμπληροῦσι , κρᾶσις μὲν ἐν τοῖς ὁμοιομερέσιν , ἀριθμὸς δὲ , καὶ διάπλασις , καὶ μέγεθος , καὶ θέσις ἐν τοῖς ὀργανικοῖς . ἀμφοῖν δὲ κοινὸν ἡ ἕνωσις , ἣν δὴ καὶ συνέχειαν αὐτῶν ὀνομάζομεν . ἐν δὲ τοῖς αὐτοῖς τούτοις γένεσι καὶ ἡ τῶν νοσωδῶν σωμάτων ἐστὶ κακία , καθ’ ἑκάτερον τοῦ νοσώδους τὸ σημαινόμενον . ὅρος δ’ ἀμφοῖν ἐστι διακριτικὸς ἡ τῆς ἐνεργείας αἰσθητὴ βλάβη . τὰ δὲ τῆς ἀρίστης ἀπολειπόμενα κατασκευῆς σώματα βραχύ τι βέβλαπται μὲν δή που καὶ αὐτὰ κατά γε τὴν ἀλήθειαν , οὐ μὴν αἰσθητόν γε τοῦτο . διορίζει τοιγαροῦν αὐτὰ τὸ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον , ἔν τε ταῖς ἐνεργείαις καὶ τῷ τοῖς νοσώδεσιν αἰτίοις ἀπομάχεσθαι . τὰ δέ γε ἁπλῶς νοσώδη σώματα διώρισται τῷ τε ῥᾳδίως ὑπὸ τῶν νοσωδῶν αἰτίων νικᾶσθαι , καὶ τῷ πολύ τι κατὰ τὴν ἀρετὴν τῶν ἐνεργειῶν ἀπολείπεσθαι . γίνεται γοῦν ἀμφοῖν ἐν μέσῳ τὰ οὐδέτερά τε καὶ ἁπλῶς λεγόμενα , καὶ τὰ σύν τινι πλάτει . καὶ τμηθήσεται τὸ τῆς ὅλης ὑγείας πλάτος εἰς τρία μόρια , πλάτος ἔχοντα καὶ αὐτὰ συχνόν . ὧν τὸ μὲν πρῶτον ἔσται τῶν ὑγιαινόντων σωμάτων , τὸ δὲ δεύτερον , τῶν οὐδετέρων , τὸ δὲ τρίτον , τῶν νοσωδῶν . οἷς ἐφεξῆς ἐστι τὰ ἤδη νοσοῦντα σώματα , βλάβαις αἰσθηταῖς ἐνεργειῶν ἀφωρισμένα . τὰ μὲν οὖν ὀδυνώδη τε , καὶ ὧν αἱ κινήσεις πλημμελεῖς εἰσιν , ἢ ὅλως ἀπολώλασιν , ἐναργεῖς ἔχει τοὺς ὅρους . ὅσα δ’ ἀτόνους κέκτηται τὰς ἐνεργείας , ἐν μὲν ταῖς μεγίσταις ἀποστάσεσιν εὐδιάκριτα , κατὰ δὲ τὰς μικροτέρας ἀμφίβολα , καὶ διὰ τοῦτο κατὰ τὸ γένος τοῦτο τῆς βλάβης , ἡ μηδετέρου τῶν ἐναντίων ἐνεργειῶν μετέχουσα συνίσταται διάθεσις . ἥν καὶ αὐτὴν ἔφαμεν οὐδετέραν ὀνομάζεσθαι , πάντων τούτων αἰσθήσει διακρινομένων , οὐκ αὐτῇ τῶν πραγμάτων τῇ φύσει · κίνδυνος γὰρ εἰς τὸ τῆς ἀειπαθείας ὑποσυρῆναι δόγμα . καὶ τοίνυν καὶ τὰ σημεῖα τῶν ὑγιαινόντων μὲν σωμάτων , ἀλλ’ ἤτοι νοσωδῶν , ἢ οὐδετέρων ὑπαρχόντων , τῷ ποσῷ τῆς ἀποστάσεως διοίσει , θεμένων ἡμῶν ἄκρους μὲν ὅρους ἐναντίους ἀλλήλοις , τήν τε ἀρίστην κατασκευὴν καὶ τὴν ἄρτε γενομένην νόσον , ἐπισκοπουμένων δὲ , ὁποτέρῳ τούτων ἐστὶν ἐγγυτέρω τὰ δοκιμαζόμενα σώματα . τὸ μὲν γὰρ ἐγγυτέρω τῆς ἀρίστης κατασκευῆς ὑγιεινὸν , τὸ δὲ ταύτης μὲν ποῤῥωτέρω , τοῦ δ’ ἤδη νοσοῦντος ἐγγυτέρω , νοσῶδες . τὸ δ’ ἀμφοῖν μεταξὺ , καὶ ἴσον ἑκατέρων ἀπέχειν φαινόμενον , οὐδέτερον ἔσται τοῦτο .
Lemmas: εἰμί οὖν σῶμα ὑγιεινός , ὁ μέν ἁπλῶς , ὁ δέ ἐν ὁ νῦν , ὅς δή καί ὑγιαίνω λέγω , ὁ ἁπλῶς ὑγιεινός σῶμα δισσός φημί εἰμί ὁ διαφορά , ὁ ὁ μέν διά πᾶς ὑπάρχω τοιοῦτος , ὁ δέ ὡς ὁ πολύς . διά πᾶς μέν , ὅσος ὁ ἀγαθός ἔχω κατασκευή · ὡς ὁ πολύς δέ , ὅσος μή πολύς οὗτος ἀπολείπω . ὁ διάγνωσις δέ αὐτός ἀπό τε ὁ ὑπάρχω κατά ὁ ὁ οὐσία αὐτός λόγος χρή ποιέω , καί ὁ ἐκ ἀνάγκη οὗτος ἕπομαι ἐνέργεια τε καί σύμπτωμα , ὅς δή καί συμβαίνω καλέω ἴδιος . ἀπό μέν ὁ οὐσία αὐτός , ὁ ἐν ἀγαθός κατασκευή συμμετρία ὁ ὁμοιομερής ἐν θερμότης , καί ψυχρότης , καί ξηρότης , καί ὑγρότης · ὁ δέ ὀργανικός ἐν ποσότης , καί πηλικότης ὁ συντίθημι αὐτός , καί προσέτι διάπλασις τε καί θέσις ὁ μόριον ἕκαστος καί ὅλος ὁ ὄργανον . ἀπό δέ ὁ ἐκ ἀνάγκη ἕπομαι ὁ ὁμοιομερής , ὡς μέν πρός ὁ ἁφή , ἐν σκληρότης καί μαλακότης συμμετρία , πρός δέ ὁ ὄψις εὔχροια τε καί ὁ κατά λειότης καί δασύτης συμμετρία . κατά δέ ὁ ἐνέργεια ὁ τελειότης , ὅς δή καί ἀρετή αὐτός ὀνομάζω . ἀπό δέ ὁ ὁ ὀργανικός ἕπομαι , ἐν συμμετρία τε καί κάλλος ὁ ὁ πᾶς σῶμα ὄργανον , ἔτι τε ὁ ὁ ὑπάρχω αὐτός ἐνέργεια ἀρετή . ὁ μέν οὖν ἀγαθός κατασκευή ὁ σῶμα ὁ διαγνωστικός σημεῖον οὗτος εἰμί . ὁ δέ ἀπολείπω μέν αὐτός , ὑγιεινός δέ ἔτι , ὁ μέν ἐν ὁ ὁ ὁμοιομερής σφάλλω κρᾶσις μικρός τις σφάλμα , ὁ δέ ἐν ὁ ὁ ὀργανικός μικρός τις ᾀνταῦθη , καί ἤτοι πᾶς , ἤ τις , ἤ κατά ἑκάτερος . ὁ δέ γένος ὁ σφάλμα ὁ αὐτός ὁ μέν ἀρετή αὐτός συμπληρόω , κρᾶσις μέν ἐν ὁ ὁμοιομερής , ἀριθμός δέ , καί διάπλασις , καί μέγεθος , καί θέσις ἐν ὁ ὀργανικός . ἄμφω δέ κοινός ὁ ἕνωσις , ὅς δή καί συνέχεια αὐτός ὀνομάζω . ἐν δέ ὁ αὐτός οὗτος γένος καί ὁ ὁ νοσώδης σῶμα εἰμί κακία , κατά ἑκάτερος ὁ νοσώδης ὁ σημαίνω . ὅρος δέ ἄμφω εἰμί διακριτικός ὁ ὁ ἐνέργεια αἰσθητός βλάβη . ὁ δέ ὁ ἀγαθός ἀπολείπω κατασκευή σῶμα βραχύς τις βλάπτω μέν δή που καί αὐτός κατά γε ὁ ἀλήθεια , οὐ μήν αἰσθητός γε οὗτος . διορίζω τοιγαροῦν αὐτός ὁ μάλα τε καί ἥσσων , ἐν τε ὁ ἐνέργεια καί ὁ ὁ νοσώδης αἴτιος ἀπομάχομαι . ὁ δέ γε ἁπλῶς νοσώδης σῶμα διορίζω ὁ τε ῥᾴδιος ὑπό ὁ νοσώδης αἴτιος νικάω , καί ὁ πολύς τις κατά ὁ ἀρετή ὁ ἐνέργεια ἀπολείπω . γίγνομαι γοῦν ἄμφω ἐν μέσος ὁ οὐδέτερος τε καί ἁπλῶς λέγω , καί ὁ σύν τις πλάτος . καί τέμνω ὁ ὁ ὅλος ὑγεία πλάτος εἰς τρεῖς μόριον , πλάτος ἔχω καί αὐτός συχνός . ὅς ὁ μέν πρῶτος εἰμί ὁ ὑγιαίνω σῶμα , ὁ δέ δεύτερος , ὁ οὐδέτερος , ὁ δέ τρίτος , ὁ νοσώδης . ὅς ἐφεξῆς εἰμί ὁ ἤδη νοσέω σῶμα , βλάβη αἰσθητός ἐνέργεια ἀφορίζω . ὁ μέν οὖν ὀδυνώδης τε , καί ὅς ὁ κίνησις πλημμελής εἰμί , ἤ ὅλος ἀπόλλυμι , ἐναργής ἔχω ὁ ὅρος . ὅσος δέ ἄτονος κτάομαι ὁ ἐνέργεια , ἐν μέν ὁ μέγας ἀπόστασις εὐδιάκριτος , κατά δέ ὁ μικρός ἀμφίβολος , καί διά οὗτος κατά ὁ γένος οὗτος ὁ βλάβη , ὁ μηδέτερος ὁ ἐναντίος ἐνέργεια μετέχω συνίστημι διάθεσις . ὅς καί αὐτός φημί οὐδέτερος ὀνομάζω , πᾶς οὗτος αἴσθησις διακρίνω , οὐ αὐτός ὁ πρᾶγμα ὁ φύσις · κίνδυνος γάρ εἰς ὁ ὁ ἀειπάθεια ὑποσύρω δόγμα . καί τοίνυν καί ὁ σημεῖον ὁ ὑγιαίνω μέν σῶμα , ἀλλά ἤτοι νοσώδης , ἤ οὐδέτερος ὑπάρχω , ὁ πός ὁ ἀπόστασις διαφέρω , τίθημι ἐγώ ἄκρος μέν ὅρος ἐναντίος ἀλλήλων , ὁ τε ἀγαθός κατασκευή καί ὁ ἄρτος γίγνομαι νόσος , ἐπισκοπέω δέ , ὁπότερος οὗτος εἰμί ἐγγύς ὁ δοκιμάζω σῶμα . ὁ μέν γάρ ἐγγύς ὁ ἀγαθός κατασκευή ὑγιεινός , ὁ δέ οὗτος μέν πρόσω , ὁ δέ ἤδη νοσέω ἐγγύς , νοσώδης . ὁ δέ ἄμφω μεταξύ , καί ἴσος ἑκάτερος ἀπέχω φαίνω , οὐδέτερος εἰμί οὗτος .