galenus.ars-medica 9
Ἀρκέσει δ’ ἐπ’ ὀφθαλμῶν μόνον εἰπεῖν . ὅσοι μὲν ἁπτομένοις ἐναργῶς εἰσι θερμοὶ , καὶ κινοῦνται ῥᾳδίως τε καὶ πολλάκις , καὶ φλέβας εὐρείας ἔχουσι , θερμοὶ σύμπαντές εἰσι . ψυχροὶ δὲ οἱ τούτοις ἐναντίοι , καὶ ὑγροὶ μὲν οἱ μαλακοί τε ἅμα καὶ πλήρεις ὑγρότητος , ξηροὶ δὲ οἱ αὐχμηροί τε ἅμα καὶ σκληροί . καὶ βλάπτονται μὲν ὑπὸ τῶν ὁμοίων αἰτίων τῇ κράσει ῥᾳδίως , ὠφελοῦνται δὲ ὑπὸ τῶν ἐναντίων τῇ ἐμμέτρῳ χρήσει . ἀλλὰ τοῦτό γε κοινὸν ἐπὶ πάσῃ διαγνώσει κράσεως ἅπαντος μορίου μεμνῆσθαι προσήκει . μέγεθος δ’ ὀφθαλμῶν ἅμα μὲν εὐρυθμίᾳ τε καὶ τῇ τῶν ἐνεργειῶν ἀρετῇ πλῆθος οὐσίας εὐκράτου , ἐξ ἧς διεπλάσθησαν , ἐνδείκνυται . τὸ δ’ ἄνευ τούτων πολλὴν μὲν τὴν οὐσίαν , οὐκ εὔκρατον δὲ δηλοῖ . μικρότης δ’ ὀφθαλμῶν ἅμα μὲν εὐρυθμίᾳ τε καὶ τῇ τῶν ἐνεργειῶν ἀρετῇ ὀλίγην μὲν , ἀλλ’ εὔκρατον ἐνδείκνυται τὴν οὐσίαν , ἐξ ἧς διεπλάσθησαν , ἅμα δ’ ἀῤῥυθμίᾳ τινὶ καὶ κακίᾳ τῶν ἐνεργειῶν ὀλίγην τε ἅμα καὶ φαύλην εἶναι σημαίνει τὴν οὐσίαν αὐτῶν . τὰ δὲ κατὰ χρόας ᾧδε χρὴ διορίζεσθαι . γλαυκοὶ μὲν ὀφθαλμοὶ λάμποντες ὑγρότητι καθαρᾷ τε καὶ οὐ πολλῇ φωτός λαμπροῦ γίνονται περιουσίᾳ , μέλανες δ’ ἔμπαλιν . οἱ δ’ αὖ μεταξὺ κατὰ τὰς ἀνὰ μέσον αἰτίας . γλαυκὸς μὲν οὖν ὀφθαλμὸς ἤτοι διὰ μέγεθος , ἢ λαμπρότητα τοῦ κρυσταλλοειδοῦς , ἤ προπετῆ θέσιν , ἢ διὰ τὴν τοῦ λεπτοῦ καὶ ὑδατώδους ὑγροῦ τοῦ κατὰ τὴν κόρην ὀλιγότητά τε καὶ καθαρότητα γίνεται · πάντων μὲν ἅμα συνελθόντων , ὁ γλαυκότατος · εἰ δὲ τὰ μὲν αὐτῶν παρῇ , τὰ δὲ μὴ , τὸ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον ἐν γλαυκότητι συνίσταται . · μέλας δ’ ὀφθαλμὸς ἢ διὰ τὴν σμικρότητα τοῦ κρυσταλλοειδοῦς , ἢ διὰ τὴν ἐν βάθει θέσιν , ἢ ὅτι λαμπρόν τε καὶ αὐγοειδὲς ἀκριβῶς οὐκ ἔστιν , ἢ ὅτι τὸ λεπτὸν ὑγρὸν , ἤτοι πλέον , ἢ οὐ καθαρόν ἐστιν , ἢ διά τινα τούτων , ἢ διὰ πάντα πέφυκε γίνεσθαι . τὸ μᾶλλον δὲ καὶ ἧττον ἐν αὐτοῖς , ὡς ἔμπροσθεν εἴρηται . τὸ μὲν οὖν λεπτὸν ὑγρὸν , ὑδατωδέστερόν τε καὶ πλέον γενόμενον , ὑγρότερον ἀποφαίνει τὸν ὀφθαλμόν . ὥσπερ γε καὶ εἰ παχύτερον , ἢ ἔλαττον γένοιτο ξηρότερον , τὸ δὲ κρυσταλλοειδὲς , εἰ μὲν σκληρότερον εἴη , ξηρότερον , εἰ δὲ μαλακώτερον , ὑγρότερον . οὕτως δὲ καὶ εἰ μὲν ὑπερβάλλοι τῆς συμμετρίας τοῦ λεπτοῦ , ξηρότερον · εἰ δ’ ἀπολείποιτο , τοὐναντίον .
Lemmas: ἀρκέω δέ ἐπί ὀφθαλμός μόνος λέγω . ὅσος μέν ἅπτω ἐναργής εἰμί θερμός , καί κινέω ῥᾴδιος τε καί πολλάκις , καί φλέψ εὐρύς ἔχω , θερμός σύμπας εἰμί . ψυχρός δέ ὁ οὗτος ἐναντίος , καί ὑγρός μέν ὁ μαλακός τε ἅμα καί πλήρης ὑγρότης , ξηρός δέ ὁ αὐχμηρός τε ἅμα καί σκληρός . καί βλάπτω μέν ὑπό ὁ ὅμοιος αἴτιος ὁ κρᾶσις ῥᾴδιος , ὠφελέω δέ ὑπό ὁ ἐναντίος ὁ ἔμμετρος χρῆσις . ἀλλά οὗτος γε κοινός ἐπί πᾶς διάγνωσις κρᾶσις ἅπας μόριον μιμνῄσκω προσήκω . μέγεθος δέ ὀφθαλμός ἅμα μέν εὐρυθμία τε καί ὁ ὁ ἐνέργεια ἀρετή πλῆθος οὐσία εὔκρατος , ἐκ ὅς διαπλάσσω , ἐνδείκνυμι . ὁ δέ ἄνευ οὗτος πολύς μέν ὁ οὐσία , οὐ εὔκρατος δέ δηλόω . μικρότης δέ ὀφθαλμός ἅμα μέν εὐρυθμία τε καί ὁ ὁ ἐνέργεια ἀρετή ὀλίγος μέν , ἀλλά εὔκρατος ἐνδείκνυμι ὁ οὐσία , ἐκ ὅς διαπλάσσω , ἅμα δέ ἀρρυθμία τις καί κακία ὁ ἐνέργεια ὀλίγος τε ἅμα καί φαῦλος εἰμί σημαίνω ὁ οὐσία αὐτός . ὁ δέ κατά χροιά ὧδε χρή διορίζω . γλαυκός μέν ὀφθαλμός λάμπω ὑγρότης καθαρός τε καί οὐ πολύς φώς λαμπρός γίγνομαι περιουσία , μέλας δέ ἔμπαλιν . ὁ δέ αὖ μεταξύ κατά ὁ ἀνά μέσος αἰτία . γλαυκός μέν οὖν ὀφθαλμός ἤτοι διά μέγεθος , ἤ λαμπρότης ὁ κρυσταλλοειδής , ἤ προπετής θέσις , ἤ διά ὁ ὁ λεπτός καί ὑδατώδης ὑγρός ὁ κατά ὁ κόρη ὀλιγότης τε καί καθαρότης γίγνομαι · πᾶς μέν ἅμα συνέρχομαι , ὁ γλαυκός · εἰ δέ ὁ μέν αὐτός παρέρχομαι , ὁ δέ μή , ὁ μάλα τε καί ἥσσων ἐν γλαυκότης συνίστημι . · μέλας δέ ὀφθαλμός ἤ διά ὁ μικρότης ὁ κρυσταλλοειδής , ἤ διά ὁ ἐν βάθος θέσις , ἤ ὅτι λαμπρός τε καί αὐγοειδής ἀκριβής οὐ εἰμί , ἤ ὅτι ὁ λεπτός ὑγρός , ἤτοι πολύς , ἤ οὐ καθαρός εἰμί , ἤ διά τις οὗτος , ἤ διά πᾶς φύω γίγνομαι . ὁ μάλα δέ καί ἥσσων ἐν αὐτός , ὡς ἔμπροσθεν λέγω . ὁ μέν οὖν λεπτός ὑγρός , ὑδατώδης τε καί πολύς γίγνομαι , ὑγρός ἀποφαίνω ὁ ὀφθαλμός . ὥσπερ γε καί εἰ παχύς , ἤ ἐλαχύς γίγνομαι ξηρός , ὁ δέ κρυσταλλοειδής , εἰ μέν σκληρός εἰμί , ξηρός , εἰ δέ μαλακός , ὑγρός . οὕτως δέ καί εἰ μέν ὑπερβάλλω ὁ συμμετρία ὁ λεπτός , ξηρός · εἰ δέ ἀπολείπω , ἐναντίος .