galenus.ars-medica 8
Σύνθετοι δὲ , θερμὴ μὲν καὶ ξηρὰ πρώτη , καθ’ ἣν ἀπέριττοί τέ εἰσι καὶ ἀκριβεῖς ταῖς αἰσθήσεσι , καὶ ἀγρυπνητικώτατοι , καὶ φαλακροῦνται ταχέως . ἡ πρώτη μέντοι γένεσις τῶν τριχῶν ταχίστη τέ ἐστι καὶ εὐτραφεστάτη , μελανότριχές τε καὶ οὐλότριχές εἰσι , καὶ θερμοὶ , ψαυόντων τῆς κεφαλῆς , ἐρυθροί τε μέχρι τῶν τῆς ἀκμῆς χρόνων . εἰ δ’ ὑγρότης προσίοι τῇ θερμότητι , βραχὺ μὲν ὑπερβαλλουσῶν ἀμφοτέρων τὸ σύμμετρον , εὔχροιά τε καὶ θερμότης , καὶ αἱ ἐν τοῖς ὀφθαλμοῖς φλέβες μεγάλαι , καὶ περιττώματα πλείω , μετρίως πέπονα , καὶ αἱ τρίχες εὐθεῖαι καὶ ὑπόξανθοι , καὶ οὐ φαλακροῦνται ῥᾳδίως , πληροῦνται δὲ , καὶ βαρύνονται τὴν κεφαλὴν ὑπὸ τῶν θερμαινόντων . εἰ δὲ καὶ ὑγραίνοιντο , πολὺ δή που μᾶλλον , ἡνίκα καὶ πλῆθος ἴσχουσι περιττωμάτων . ἐὰν δ’ ἐπὶ πλεῖστον ὑγρότητός τε καὶ θερμότητος ἥκωσι , νοσώδης τούτοις ἡ κεφαλὴ , καὶ περιττωματικὴ , καὶ ῥᾳδίως ὑπὸ τῶν ὑγραινόντων τε καὶ θερμαινόντων βλαπτομένη . νότος δ’ αὐτοῖς πολέμιος ἀεί . ἄριστα δ’ ἐν τοῖς βορείοις διάγουσιν , οὐ μὴν οὐδ’ ἐγρηγορέναι δύνανται μέχρι πλείονος , ὕπνῳ τ’ ἐπιτρέψαντες ἑαυτοὺς , ἅμα τε κωματώδεις εἰσὶ καὶ ἄγρυπνοι , καὶ φαντασιώδεις τοῖς ὀνείρασιν , καὶ αἱ ὄψεις ἀχλυώδεις , καὶ αἱ αἰσθήσεις οὐκ ἀκριβεῖς . εἰ δὲ πολλῷ μὲν εἴη τοῦ συμμέτρου θερμότερος ὁ ἐγκέφαλος , ὀλίγῳ δ’ ὑγρότερος , ἐπικρατήσει μὲν τὰ τῆς θερμῆς κράσεως γνωρίσματα , μιχθήσονται δ’ αὐτοῖς ἀμυδρῶς τὰ τῆς ὑγρότητος , ὥσπερ καὶ , εἰ πολλῷ μὲν ὑγρότερος , ὀλίγῳ δὲ θερμότερος , ἐναργῆ μὲν ἔσται καὶ σφοδρὰ ὰ τοῦ ὑγρότητος , ἀμυδρὰ δὲ τὰ τῆς θερμότητος γνωρίσματα . κοινὸς δ’ οὗτος ὁ λόγος ἐπὶ πασῶν ἐστι τῶν κατὰ συζυγίαν δυσκρασιῶν . αἱ ψυχραὶ δ’ ἅμα καὶ ξηραὶ κράσεις ἐγκεφάλου ψυχρὰν καὶ ἄχρουν ἀποτελοῦσι τὴν κεφαλὴν ὅσον ἐφ’ ἑαυταῖς . ἀεὶ γὰρ χρὴ μεμνῆσθαι τοῦ κατ’ ἀρχὴν διορισμοῦ , προσεπιλογιζόμενον , ὅσον ἐκ τῆς τῶν χυμῶν κράσεως ἀλλοιοῦται τὰ κατ’ αὐτόν . εὐθὺς δ’ αἱ τοιαῦται κράσεις ἄφλεβοί τὲ τὰ κατὰ τοὺς ὀφθαλμούς εἰσι , καὶ πρὸς τῶν ψυχρῶν αἰτίων ἑτοίμως βλάπτονται · διὸ καὶ ἀνωμάλως ὑγιαίνουσι , ποτὲ μὲν κουφότατοι τὰς κεφαλὰς , ἀπέριττοί τε τὰς ἀκροὰς , ἐνίοτε δὲ κατάῤῥοις τε καὶ κορύζαις · ἐπὶ σμικροῖς αἰτίοις ἑτοίμως ἁλισκόμενοι . αἱ δ’ αἰσθήσεις αὐτῶν ἐν νεότητι μὲν ἀκριβεῖς τέ εἰσι καὶ ἄμεμπτοι τὰ πάντα , προϊοῦσι δὲ ἀπομαραίνονται ταχέως , καὶ , συλλήβδην φάναι , ταχύγηροι τὰ περὶ τὴν κεφαλὴν ἅπαντές εἰσι · διὸ καὶ πολιοῦνται ταχέως . αἱ τρίχες δ’ αὐτοῖς γεννηθεῖσι μὲν ἀνέρχονται μόγις , ἄτροφοι καὶ πυῤῥαί · προήκοντι δὲ τῷ χρόνῳ , κρατούσης μὲν ἐπὶ πλέον τῆς ψυχρότητος ἤπερ τῆς ξηρότητος , οὐ φαλακροῦνται . τοὔμπαλιν δὲ , εἰ συμβαίη τὴν ξηρότητα μὲν πλεῖστον κρατῆσαι τῆς ὑγρότητος , τὴν ψυχρότητα δὲ τῆς θερμότητος ὀλίγον , οἱ τοιοῦτοι φαλακροῦνται . αἱ δ’ ὑγραὶ καὶ ψυχραὶ κράσεις ἐγκεφάλου κωματώδεις ἐργάζονται , καὶ ὑπνηλοὺς , καὶ φαύλους ταῖς αἰσθήσεσι , καὶ περιττωματικοὺς , εὐψύκτους τε καὶ εὐπληρώτους τὴν κεφαλὴν , εὐαλώτους τε κατάῤῥοις καὶ κορύζαις . οὐ μὴν οὐδὲ φαλακροῦνται οἱ τοιοῦτοι . ταυτὶ μὲν οὖν ἐστι τὰ σημεῖα τῶν ἐγκεφάλου κράσεων . ἐξ αὐτῶν δ’ ὁρμώμενος ἐφ’ ἕκαστον ὄργανον αἰσθήσεως ἴσθι τὰς διαγνώσεις μεταφέρων .
Lemmas: σύνθετος δέ , θερμός μέν καί ξηρός πρῶτος , κατά ὅς ἀπέριττος τε εἰμί καί ἀκριβής ὁ αἴσθησις , καί ἀγρυπνητικός , καί φαλακρόομαι ταχύς . ὁ πρῶτος μέντοι γένεσις ὁ θρίξ ταχύς τε εἰμί καί εὐτραφής , μελανόθριξ τε καί οὐλόθριξ εἰμί , καί θερμός , ψαύω ὁ κεφαλή , ἐρυθρός τε μέχρι ὁ ὁ ἀκμή χρόνος . εἰ δέ ὑγρότης προσέρχομαι ὁ θερμότης , βραχύς μέν ὑπερβάλλω ἀμφότερος ὁ σύμμετρος , εὔχροια τε καί θερμότης , καί ὁ ἐν ὁ ὀφθαλμός φλέψ μέγας , καί περίσσωμα πολύς , μέτριος πέπων , καί ὁ θρίξ εὐθύς καί ὑπόξανθος , καί οὐ φαλακρόομαι ῥᾴδιος , πληρόω δέ , καί βαρύνω ὁ κεφαλή ὑπό ὁ θερμαίνω . εἰ δέ καί ὑγραίνω , πολύς δή που μάλα , ἡνίκα καί πλῆθος ἴσχω περίσσωμα . ἐάν δέ ἐπί πολύς ὑγρότης τε καί θερμότης ἥκω , νοσώδης οὗτος ὁ κεφαλή , καί περισσωματικός , καί ῥᾴδιος ὑπό ὁ ὑγραίνω τε καί θερμαίνω βλάπτω . νότος δέ αὐτός πολέμιος ἀεί . ἀγαθός δέ ἐν ὁ βόρειος διάγω , οὐ μήν οὐδέ ἐγείρω δύναμαι μέχρι πολύς , ὕπνος τε ἐπιτρέπω ἑαυτοῦ , ἅμα τε κωματώδης εἰμί καί ἄγρυπνος , καί φαντασιώδης ὁ ὄνειρος , καί ὁ ὄψις ἀχλυώδης , καί ὁ αἴσθησις οὐ ἀκριβής . εἰ δέ πολύς μέν εἰμί ὁ σύμμετρος θερμός ὁ ἐγκέφαλος , ὀλίγος δέ ὑγρός , ἐπικρατέω μέν ὁ ὁ θερμός κρᾶσις γνώρισμα , μείγνυμι δέ αὐτός ἀμυδρός ὁ ὁ ὑγρότης , ὥσπερ καί , εἰ πολύς μέν ὑγρός , ὀλίγος δέ θερμός , ἐναργής μέν εἰμί καί σφοδρός ὰ ὁ ὑγρότης , ἀμυδρός δέ ὁ ὁ θερμότης γνώρισμα . κοινός δέ οὗτος ὁ λόγος ἐπί πᾶς εἰμί ὁ κατά συζυγία δυσκρασία . ὁ ψυχρός δέ ἅμα καί ξηρός κρᾶσις ἐγκέφαλος ψυχρός καί ἄχρεος ἀποτελέω ὁ κεφαλή ὅσος ἐπί ἑαυτοῦ . ἀεί γάρ χρή μιμνῄσκω ὁ κατά ἀρχή διορισμός , προσεπιλογίζομαι , ὅσος ἐκ ὁ ὁ χυμός κρᾶσις ἀλλοιόω ὁ κατά αὐτός . εὐθύς δέ ὁ τοιοῦτος κρᾶσις ἄφλεβος τε ὁ κατά ὁ ὀφθαλμός εἰμί , καί πρός ὁ ψυχρός αἴτιος ἑτοῖμος βλάπτω · διό καί ἀνώμαλος ὑγιαίνω , ποτέ μέν κοῦφος ὁ κεφαλή , ἀπέριττος τε ὁ ἀκροή , ἐνίοτε δέ κατάρροος τε καί κόρυζα · ἐπί μικρός αἴτιος ἑτοῖμος ἁλίσκομαι . ὁ δέ αἴσθησις αὐτός ἐν νεότης μέν ἀκριβής τε εἰμί καί ἄμεμπτος ὁ πᾶς , προέρχομαι δέ ἀπομαραίνομαι ταχύς , καί , συλλήβδην φημί , ταχύγηρος ὁ περί ὁ κεφαλή ἅπας εἰμί · διό καί πολίζω ταχύς . ὁ θρίξ δέ αὐτός γεννάω μέν ἀνέρχομαι μόγις , ἄτροφος καί πυρρός · προήκω δέ ὁ χρόνος , κρατέω μέν ἐπί πολύς ὁ ψυχρότης ἤ ὁ ξηρότης , οὐ φαλακρόομαι . ἔμπαλιν δέ , εἰ συμβαίνω ὁ ξηρότης μέν πολύς κρατέω ὁ ὑγρότης , ὁ ψυχρότης δέ ὁ θερμότης ὀλίγος , ὁ τοιοῦτος φαλακρόομαι . ὁ δέ ὑγρός καί ψυχρός κρᾶσις ἐγκέφαλος κωματώδης ἐργάζομαι , καί ὑπνηλός , καί φαῦλος ὁ αἴσθησις , καί περισσωματικός , εὔψυκτος τε καί εὐπλήρωτος ὁ κεφαλή , εὐάλωτος τε κατάρροος καί κόρυζα . οὐ μήν οὐδέ φαλακρόομαι ὁ τοιοῦτος . οὗτος μέν οὖν εἰμί ὁ σημεῖον ὁ ἐγκέφαλος κρᾶσις . ἐκ αὐτός δέ ὁρμάω ἐπί ἕκαστος ὄργανον αἴσθησις οἶδα ὁ διάγνωσις μεταφέρω .