galenus.ars-medica 35
Ἐπεὶ δὲ καὶ περὶ τούτων αὐτάρκως εἴρηται , μεταβαίνειν ἤδη καιρὸς ἐπὶ τὰ κατὰ τὸν ἀριθμὸν οὐ κατὰ φύσιν ἔχοντα . διττῆς δὲ οὔσης αὐτῶν τῆς διαφορᾶς , οἷς μὲν ἐλλιπές τι μόριον , ἐργάζεσθαι τοῦτο σκοπὸς , ὑπηρετοῦντας δηλονότι τῇ φύσει , καθ’ ὃν ὀλίγον ἔμπροσθεν , εἴρηται τρόπον . οἷς δ’ αὖ περιττεύει , τοῦτ’ ἐκκόπτειν αὐτὸ , ἤτοι διὰ σμίλης , ἢ διὰ πυρὸς , ἢ διὰ φαρμάκου καυστικοῦ . ταυτὶ μὲν οὖν ἅπαντα σχεδὸν δυνατόν ἐστιν ἰάσασθαι , γεννῆσαι δ’ οὐχ ἅπαντα δυνατὸν , ὡς ἐν τῷ περὶ σπέρματος ἀποδέδεικται λόγῳ . τινὰ δὲ κᾂν αὐτὰ μὴ δυνατὸν ᾖ γεννῆσαι , ποιῆσαι γοῦν ἀντ’ αὐτῶν ἕτερόν τι δυνατὸν , ὡς ἐπὶ τοῦ ὀστοῦ τελέως ἐξαιρεθέντος οὐσίαν ἑτέραν ἐν τῇ κατ’ αὐτὸ χώρᾳ , διαφέρουσαν ὀστοῦ τε καὶ σαρκός . ἔστι γὰρ ἡ γινομένη κατὰ τὴν χώραν αὐτοῦ καθάπερ τις σὰρξ . πωροειδὴς , ἢ πῶρος σαρκοειδὴς , καὶ τοῦ χρόνου δὲ προϊόντος ἐπὶ τὸ πωρωδέστερον μεθίσταται , κατ’ ἀρχὰς σαρκοειδὴς μᾶλλον οὖσα . καθ’ ὅ τι δ’ αὖ μόριον ἀπολλύμενον οὔτε τὴν αὐτὴν οὐσίαν κατ’ εἶδος , οὔθ’ ὁμοίαν ἐργάσασθαι δυνάμεθα , τρίτος ἡμῖν σκοπὸς ἐξευρεῖν τινα κόσμον , ὡς ἐπὶ κολοβωμάτων . ἐπικοινωνεῖ δὲ δηλονότι τὸ γένος ὅλον τοῦτο τῷ κατὰ τὸ πηλίκον . ὅσον γὰρ αὐτοῦ περὶ τὸ κατὰ φύσιν ἐστὶν , ἐκείνῳ πλησιάζει . τὸ δ’ ἐν τοῖς τῷ γένει παρὰ φύσιν ἀποκεχώρισται μόνον . ἐφ’ οὗ πρῶτος μὲν σκοπὸς ἡ ἀφαίρεσις · εἰ δ’ ἀδύνατος οὗτος , ἡ μετάθεσις δεύτερος , ὡς ἐπὶ τῶν ὑποχυμάτων . ὅσα δ’ οὐχ ὅλοις μορίοις , ἀλλ’ ἐν μέρεσι μορίων ἐλλείπει τε καὶ ὑπερβάλλει τοῦ κατὰ φύσιν , ἀνάθρεψις μὲν ἢ γένεσις ἐπὶ τῶν ἐλλειπόντων , ἀφαίρεσις δὲ ἢ καθαίρεσις ἐπὶ τῶν ὑπερβαλλόντων · ὅθεν οὔτε σκοπὸς ἐπ’ αὐτῶν ἕτερος , οὔτ’ ἰδέα φαρμάκων ἑτέρα κατὰ γένος . ἀλλ’ ἐπὶ τὸ λοιπὸν ἔτι γένος ἰτέον τῶν ὑγιεινῶν αἰτίων , ὅπερ ἐνανορθωτικόν ἐστι τῶν παρὰ τὴν θέσιν ἐσφαλμένων σωμάτων , οἷον ἐξαρθρήματα καὶ ἔντερον ἐν ὀσχέῳ . γίνεται δὲ τὸ μὲν ἐκ βιαίας τάσεως ἢ ὤσεως · τὸ δὲ ἐξ ἀνευρύνσεως ἢ ῥήξεως τοῦ περιέχοντος · ὥστε καὶ ἡ ἴασις τῷ μὲν ἐξ ἀντιτάσεώς τε καὶ τῆς εἰς τοὐναντίον , εἰ παρήλλαξεν , ὤσεως , τῷ δὲ ἐκ τοῦ στεγανὸν ἐργάσασθαι τὸ περιέχον . ἐξ ὧν δ’ ἂν τις μεθόδων τὰ κατὰ μέρος ἐξευρίσκῃ , διὰ τῆς θεραπευτικῆς πραγματείας δεδήλωται .
Lemmas: ἐπεί δέ καί περί οὗτος αὔταρκος λέγω , μεταβαίνω ἤδη καιρός ἐπί ὁ κατά ὁ ἀριθμός οὐ κατά φύσις ἔχω . δισσός δέ εἰμί αὐτός ὁ διαφορά , ὅς μέν ἐλλιπής τις μόριον , ἐργάζομαι οὗτος σκοπός , ὑπηρετέω δηλονότι ὁ φύσις , κατά ὅς ὀλίγος ἔμπροσθεν , λέγω τρόπος . ὅς δέ αὖ περισσεύω , οὗτος ἐκκόπτω αὐτός , ἤτοι διά σμίλη , ἤ διά πῦρ , ἤ διά φάρμακον καυστικός . οὗτος μέν οὖν ἅπας σχεδόν δυνατός εἰμί ἰάομαι , γεννάω δέ οὐ ἅπας δυνατός , ὡς ἐν ὁ περί σπέρμα ἀποδείκνυμι λόγος . τις δέ ἔͅν αὐτός μή δυνατός εἰμί γεννάω , ποιέω γοῦν ἀντί αὐτός ἕτερος τις δυνατός , ὡς ἐπί ὁ ὀστέον τέλειος ἐξαιρέω οὐσία ἕτερος ἐν ὁ κατά αὐτός χώρα , διαφέρω ὀστέον τε καί σάρξ . εἰμί γάρ ὁ γίγνομαι κατά ὁ χώρα αὐτός καθά τις σάρξ . πωροειδής , ἤ πῶρος σαρκοειδής , καί ὁ χρόνος δέ προέρχομαι ἐπί ὁ πωρώδης μεθίστημι , κατά ἀρχή σαρκοειδής μάλα εἰμί . κατά ὅς τις δέ αὖ μόριον ἀπόλλυμι οὔτε ὁ αὐτός οὐσία κατά εἶδος , οὔτε ὅμοιος ἐργάζομαι δύναμαι , τρίτος ἐγώ σκοπός ἐξευρίσκω τις κόσμος , ὡς ἐπί κολόβωμα . ἐπικοινωνέω δέ δηλονότι ὁ γένος ὅλος οὗτος ὁ κατά ὁ πηλίκος . ὅσος γάρ αὐτός περί ὁ κατά φύσις εἰμί , ἐκεῖνος πλησιάζω . ὁ δέ ἐν ὁ ὁ γένος παρά φύσις ἀποχωρίζω μόνος . ἐπί ὅς πρῶτος μέν σκοπός ὁ ἀφαίρεσις · εἰ δέ ἀδύνατος οὗτος , ὁ μετάθεσις δεύτερος , ὡς ἐπί ὁ ὑπόχυμα . ὅσος δέ οὐ ὅλος μόριον , ἀλλά ἐν μέρος μόριον ἐλλείπω τε καί ὑπερβάλλω ὁ κατά φύσις , ἀνάθρεψις μέν ἤ γένεσις ἐπί ὁ ἐλλείπω , ἀφαίρεσις δέ ἤ καθαίρεσις ἐπί ὁ ὑπερβάλλω · ὅθεν οὔτε σκοπός ἐπί αὐτός ἕτερος , οὔτε ἰδέα φάρμακον ἕτερος κατά γένος . ἀλλά ἐπί ὁ λοιπός ἔτι γένος ἔρχομαι ὁ ὑγιεινός αἴτιος , ὅς ἐνανορθωτικός εἰμί ὁ παρά ὁ θέσις σφάλλω σῶμα , οἷος ἐξάρθρημα καί ἔντερον ἐν ὄσχεον . γίγνομαι δέ ὁ μέν ἐκ βίαιος τάσις ἤ ὦσις · ὁ δέ ἐκ ἀνεύρυνσις ἤ ῥῆξις ὁ περιέχω · ὥστε καί ὁ ἴασις ὁ μέν ἐκ ἀντίτασις τε καί ὁ εἰς ἐναντίος , εἰ παραλλάσσω , ὦσις , ὁ δέ ἐκ ὁ στεγανός ἐργάζομαι ὁ περιέχω . ἐκ ὅς δέ ἄν τις μέθοδος ὁ κατά μέρος ἐξευρίσκω , διά ὁ θεραπευτικός πραγματεία δηλόω .