galenus.ars-medica 14
Αἱ δ’ ὅλου τοῦ σώματος ἕξεις εἴρηνται μέν που καὶ πρόσθεν , ὡς ὁμοιοῦνται καρδίᾳ καὶ ἥπατι · κρατεῖ δὲ ἡ ὁμοιότης τοῦ σφοδροτέραν ἔχοντος ἡντιναοῦν τῶν πρώτων ποιοτήτων , ἃς δὴ καὶ δραστικὰς ὀνομάζουσιν . ὅλου δὲ τοῦ σώματος ἡ ἕξις ἐπ’ ἐκείνων λέγεται μάλιστα τῶν μορίων , ὅσα θεωμένοις ὑποπίπτει πρῶτα . μύες δέ εἰσιν οὗτοι , πᾶσι τοῖς ὀστοῖς περιβεβλημένοι , σύνθετοί τινες σάρκες ἔκ τε τῆς ἁπλῆς τῆς πρώτης σαρκὸς , ἔτι τε τῶν ἰνῶν , αἷς αὗται περιπεφύκασιν . ἡ γὰρ οἰκεία τῶν μυῶν οὐσία ταῦτ’ ἐστιν ἄμφω . τὰ δ’ εἰς αὐτοὺς ἥκοντα τῶν ἀγγείων οἷον ὀχετοί τινές εἰσιν , οὐ συμπληροῦντες αὐτῶν τὴν οὐσίαν , ἀλλ’ ὑπηρετοῦντες εἰς διαμονήν . εἰρήσεται γοῦν καὶ τὰ τῆς τούτων κράσεως γνωρίσματα κατὰ τὴν εὔκρατον οἴκησιν . ἐξαλλάττουσι γὰρ αἱ δύσκρατοι τὸ δέρμα , καθ’ ἑαυτὰς τυποῦσαι , καὶ διαφθείρουσιν ἔνια τῶν γνωρισμάτων . οὕτως δὲ καὶ εἰ κατὰ τὴν εὔκρατον χώραν ὥρᾳ θέρους ἑαυτὸν ἡλίῳ τὶς παραβάλλοι γυμνὸν , ἐξαλλάξει τῶν γνωρισμάτων ὅσα κατὰ χρόαν τέ ἐστι καὶ τὴν ἐν μαλακότητι καὶ σκληρότητι σύστασιν . εἰ δ’ , ὥσπερ εὔκρατόν ἐστι τὸ χωρίον , οὕτως καὶ αὐτὸς εὐκράτως διαιτῷτο , μήτ’ ἐξοπτώμενος ἐν ἡλίῳ · γυμνὸς ἑκάστης ἡμέρας ἐπὶ πλεῖστον , ἀλλὰ μήθ’ , ὥσπερ ἔνιοι , δίκην παρθένου σκιατραφούμενος , ἀκριβῆ τὰ τῆς κράσεως ἐνδείξεται γνωρίσματα . καἰ τοίνυν ὡς ἐπὶ τούτων τοῦ λόγου γενησομένου , προσέχωμεν ἤδη τὸν νοῦν αὐτῷ . συμμέτρου . κράσεως γνωρίσματα πρὸς ὅλην τοῦ ζώου τὴν ἕξιν ἡ χροιὰ μὲν ἐξ ἐρυθροῦ καὶ λευκοῦ συμμιγής · αἱ τρίχες δὲ ξανθαὶ μετρίως καὶ οὖλαι τὰ πολλά · συμμετρία δὲ σαρκώσεως ἐν ποσότητί καὶ ποιότητι . μέσον γὰρ ἀκριβῶς ἐστι τὸ τοιοῦτον σῶμα πασῶν τῶν ὑπερβολῶν , ὡς ἂν καὶ νοουμένων τε καὶ λεγομένων πρὸς αὐτό . καὶ γὰρ τὸ παχὺ σῶμα πρὸς τοῦτο λέγεται παχὺ , καὶ τὸ λεπτὸν ὡσαύτως πρὸς τοῦτο , πολύσαρκόν τε καὶ ὀλιγόσαρκον , καὶ πιμελῶδες , καὶ σκληρὸν , καὶ μαλακὸν , καὶ λάσιον , καὶ ψιλόν . οὐδὲν οὖν τούτων · ἐστὶ τὸ σύμμετρον , ἀλλ’ οἷος ὁ Πολυκλείτου κανὼν εἰς ἄκρον ἥκει συμμετρίας ἁπάσης , ὡς ψαυόντων μὲν μήτε , μαλακὸν φαίνεσθαι , μήτε σκληρὸν , μήτε θερμὸν , μήτε ψυχρὸν , ὁρώντων δὲ μήτε λάσιον , μήτε ψιλὸν , μήτε παχὺ , μήτε ἰσχνὸν , ἤ τινα ἑτέραν ἔχον ἀμετρίαν .
Lemmas: ὁ δέ ὅλος ὁ σῶμα ἕξις λέγω μέν που καί πρόσθεν , ὡς ὁμοιόω καρδία καί ἧπαρ · κρατέω δέ ὁ ὁμοιότης ὁ σφοδρός ἔχω ὁστισοῦν ὁ πρῶτος ποιότης , ὅς δή καί δραστικός ὀνομάζω . ὅλος δέ ὁ σῶμα ὁ ἕξις ἐπί ἐκεῖνος λέγω μάλα ὁ μόριον , ὅσος θεάομαι ὑποπίπτω πρῶτος . μῦς δέ εἰμί οὗτος , πᾶς ὁ ὀστέον περιβάλλω , σύνθετος τις σάρξ ἐκ τε ὁ ἁπλόος ὁ πρῶτος σάρξ , ἔτι τε ὁ ἴνη , ὅς οὗτος περιφύζω . ὁ γάρ οἰκεῖος ὁ μῦς οὐσία οὗτος εἰμί ἄμφω . ὁ δέ εἰς αὐτός ἥκω ὁ ἀγγεῖον οἷος ὀχετός τις εἰμί , οὐ συμπληρόω αὐτός ὁ οὐσία , ἀλλά ὑπηρετέω εἰς διαμονή . λέγω γοῦν καί ὁ ὁ οὗτος κρᾶσις γνώρισμα κατά ὁ εὔκρατος οἴκησις . ἐξαλλάσσω γάρ ὁ δύσκρατος ὁ δέρμα , κατά ἑαυτοῦ τυπόω , καί διαφθείρω ἔνιοι ὁ γνώρισμα . οὕτως δέ καί εἰ κατά ὁ εὔκρατος χώρα ὥρα θέρος ἑαυτοῦ ἥλιος τίς παραβάλλω γυμνός , ἐξαλλάσσω ὁ γνώρισμα ὅσος κατά χροιά τε εἰμί καί ὁ ἐν μαλακότης καί σκληρότης σύστασις . εἰ δέ , ὥσπερ εὔκρατος εἰμί ὁ χωρίον , οὕτως καί αὐτός εὔκρατος διαιτάω , μήτε ἐξοπτάω ἐν ἥλιος · γυμνός ἕκαστος ἡμέρα ἐπί πολύς , ἀλλά μήτε , ὥσπερ ἔνιοι , δίκη παρθένος σκιατραφέω , ἀκριβής ὁ ὁ κρᾶσις ἐνδείκνυμι γνώρισμα . εἰ τοίνυν ὡς ἐπί οὗτος ὁ λόγος γίγνομαι , προσέχω ἤδη ὁ νόος αὐτός . σύμμετρος . κρᾶσις γνώρισμα πρός ὅλος ὁ ζῷον ὁ ἕξις ὁ χροιά μέν ἐκ ἐρυθρός καί λευκός συμμιγής · ὁ θρίξ δέ ξανθός μέτριος καί ὅλος ὁ πολύς · συμμετρία δέ σάρκωσις ἐν ποσότης καί ποιότης . μέσος γάρ ἀκριβής εἰμί ὁ τοιοῦτος σῶμα πᾶς ὁ ὑπερβολή , ὡς ἄν καί νοέω τε καί λέγω πρός αὐτός . καί γάρ ὁ παχύς σῶμα πρός οὗτος λέγω παχύς , καί ὁ λεπτός ὡσαύτως πρός οὗτος , πολύσαρκος τε καί ὀλιγοσαρκος , καί πιμελώδης , καί σκληρός , καί μαλακός , καί λάσιος , καί ψιλός . οὐδείς οὖν οὗτος · εἰμί ὁ σύμμετρος , ἀλλά οἷος ὁ Πολύκλειτος κανών εἰς ἄκρος ἥκω συμμετρία ἅπας , ὡς ψαύω μέν μήτε , μαλακός φαίνω , μήτε σκληρός , μήτε θερμός , μήτε ψυχρός , ὁράω δέ μήτε λάσιος , μήτε ψιλός , μήτε παχύς , μήτε ἰσχνός , ἤ τις ἕτερος ἔχω ἀμετρία .