galenus.ars-medica preface
Τρεῖς εἰσὶν αἱ πᾶσαι διδασκαλίαι τάξεως ἐχόμεναι . πρώτη μὲν , ἡ ἐκ τῆς τοῦ τέλους ἐννοίας κατ’ ἀνάλυσιν γινομένη . δευτέρα δὲ , ἡ ἐκ συνθέσεως τῶν κατὰ τὴν ἀνάλυσιν εὑρεθέντων . τρίτη δὲ , ἡ ἐξ ὅρου διαλύσεως , ἣν νῦν ἐνιστάμεθα . καλεῖν δ’ ἔξεστι τὴν τοιαύτην διδασκαλίαν , οὐ μόνον ὅρου διάλυσιν , ἀλλὰ καὶ διάπτυξιν , ὥς τινες ὠνόμασαν , ἢ ἀνάλυσιν , ἢ διαίρεσιν , ἢ , ὡς ἕτεροί τινες , ἐξάπλωσιν , ἢ ἐξήγησιν , ὡς ἄλλοι . ἐπεχείρησαν μὲν οὖν ἔνιοι τῶν Ἡροφιλείων τοιαύτην ποιήσασθαι διδασκαλίαν , ὥσπερ καὶ Ἡρακλείδης ὁ Ἐρυθραῖος . ἐπεχείρησαν δὲ καὶ τὴν κατὰ σύνθεσιν , αὐτοί τε οἱ Ἡροφίλειοι , καὶ τινες τῶν Ἐρασιστρατείων τε , καὶ Ἀθηναῖος ὁ Ἀτταλεύς . οὐδεὶς μέντοι γε τῶν πρὸ ἡμῶν ἔγραψε τὴν ἐκ τῆς τοῦ τέλους ἐννοίας ἀρχομένην διδασκαλίαν , ἐξ ἧς αἱ τέχναι πᾶσαι συνίστανται κατὰ μέθοδον . ἀλλ’ ἐκείνην μὲν ἑτέρωθι διήλθομεν , ἐνταυθοῖ δὲ τὴν ὁρικὴν ποιησόμεθα διδασκαλίαν . ὅσον γὰρ ἀπολείπεται τῆς κατὰ ἀνάλυσιν ἀξιώματί τε καὶ μεθόδῳ , τοσοῦτον πλεονεκτοῦσαν εὑρήσομεν εἰς σύνοψίν τε τοῦ ὅλου καὶ μνήμην τῶν κατὰ μέρος . εὐμνημόνευτα γὰρ ἱκανῶς ἐστι τὰ ἐκ τῆς τοῦ ὅρου διαλύσεως ἅπαντα , διὰ τὸ περιέχειν ὅλης τῆς τέχνης ἐν ἑαυτῷ τὰ κεφάλαια τὸν ἄριστον ὅρον , ὅν πέρ τινες καὶ οὐσιώδη ὀνομάζουσιν , ἀντιδιαιρούμενοι τοῖς ἐννοηματικοῖς προσαγορευομένοις . ἐκεῖνοι μὲν γὰρ ἀπὸ τῶν συμβεβηκότων οἶς ὁρίζονται πράγμασιν , οὗτοι δὲ ἀπὸ τῆς οὐσίας αὐτῆς συνίστανται . ἡ δὲ κατὰ μέρος ἐξεργασία συμπάσης τῆς ἰατρικῆς θεωρίας ἐν πολλαῖς ἡμῖν ἑτέραις γέγραπται πραγματείαις , αἷς ἔξεστι χρῆσθαι πρὸς τὰς τρεῖς διδασκαλίας . ἀλλὰ νῦν γε τῆς ὁριστικῆς ὑπαρξόμεθα , τοσοῦτον ἔτι προσθέντες , ὡς μόνα τὰ κεφάλαια καὶ οἶον συμπεράσματα τῶν κατὰ διέξοδον ἀποδεδειγμένων εἰρήσεται νῦν .
Lemmas: τρεῖς εἰμί ὁ πᾶς διδασκαλία τάξις ἔχω . πρῶτος μέν , ὁ ἐκ ὁ ὁ τέλος ἔννοια κατά ἀνάλυσις γίγνομαι . δεύτερος δέ , ὁ ἐκ σύνθεσις ὁ κατά ὁ ἀνάλυσις εὑρίσκω . τρίτος δέ , ὁ ἐκ ὅρος διάλυσις , ὅς νῦν ἐνίστημι . καλέω δέ ἔξεστι ὁ τοιοῦτος διδασκαλία , οὐ μόνος ὅρος διάλυσις , ἀλλά καί διάπτυξις , ὡς τις ὀνομάζω , ἤ ἀνάλυσις , ἤ διαίρεσις , ἤ , ὡς ἕτερος τις , ἐξάπλωσις , ἤ ἐξήγησις , ὡς ἄλλος . ἐπιχειρέω μέν οὖν ἔνιοι ὁ Ἡροφίλαος τοιοῦτος ποιέω διδασκαλία , ὥσπερ καί Ἡρακλείδης ὁ Ἐρυθραῖος . ἐπιχειρέω δέ καί ὁ κατά σύνθεσις , αὐτός τε ὁ Ἡροφίλειος , καί τις ὁ Ἐρασιστράτειος τε , καί Ἀθηναῖος ὁ Ἀτταλεύς . οὐδείς μέντοι γε ὁ πρό ἐγώ γράφω ὁ ἐκ ὁ ὁ τέλος ἔννοια ἄρχω διδασκαλία , ἐκ ὅς ὁ τέχνη πᾶς συνίστημι κατά μέθοδος . ἀλλά ἐκεῖνος μέν ἑτέρωθι διέρχομαι , ἐνταυθοῖ δέ ὁ ὁρικός ποιέω διδασκαλία . ὅσος γάρ ἀπολείπω ὁ κατά ἀνάλυσις ἀξίωμα τε καί μέθοδος , τοσοῦτος πλεονεκτέω εὑρίσκω εἰς σύνοψις τε ὁ ὅλος καί μνήμη ὁ κατά μέρος . εὐμνημόνευτος γάρ ἱκανός εἰμί ὁ ἐκ ὁ ὁ ὅρος διάλυσις ἅπας , διά ὁ περιέχω ὅλος ὁ τέχνη ἐν ἑαυτοῦ ὁ κεφάλαιος ὁ ἀγαθός ὅρος , ὅς περ τις καί οὐσιώδης ὀνομάζω , ἀντιδιαιρέω ὁ ἐννοηματικός προσαγορεύω . ἐκεῖνος μέν γάρ ἀπό ὁ συμβαίνω ὄις ὁρίζω πρᾶγμα , οὗτος δέ ἀπό ὁ οὐσία αὐτός συνίστημι . ὁ δέ κατά μέρος ἐξεργασία σύμπας ὁ ἰατρικός θεωρία ἐν πολύς ἐγώ ἕτερος γράφω πραγματεία , ὅς ἔξεστι χράω πρός ὁ τρεῖς διδασκαλία . ἀλλά νῦν γε ὁ ὁριστικός ὑπάρχω , τοσοῦτος ἔτι προστίθημι , ὡς μόνος ὁ κεφάλαιος καί οἶος συμπέρασμα ὁ κατά διέξοδος ἀποδείκνυμι λέγω νῦν .