galenus.adversus-lycum-libellus 2
Ἵνα δὲ τοῖς μὲν ὑπ’ ἐκείνου λεγομένοις , ὑπ’ ἐμοῦ δὲ μέλλουσι πρὸς αὐτὰ ῥηθῆναι , ῥᾷον ἀκολουθήσωσιν οἱ δικάσοντες ἡμῖν , ἀναγκαῖον ἔσται μοι βραχέα προειπεῖν . ὅτι μέν ἐστι θερμὸν ἐν ἡμῖν ἐναργῶς ἅπασι φαίνεται , πότερα δ’ ἐκ κινήσεως τοῦτο τῆς κατὰ τὴν καρδίαν καὶ τὰς ἀρτηρίας ἔχει τὴν γένεσιν ἢ καθάπερ αὐτὸ τὸ κινεῖσθαι τῇ καρδίᾳ σύμφυτον ὑπάρχει , τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἡ θερμασία , διαπεφώνηται τοῖς ἰατροῖς . ἀλλ’ ὅστις γε βούλεται μαθεῖν ἐπιστημονικῶς , ἀρχὰς τοῖς ζώοις ἅπασι γενέσεως εἶναι τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν καὶ τὸ ξηρὸν καὶ τὸ ὑγρὸν , ἓν ἔχει βιβλίον ὑπ’ ἐμοῦ γεγραμμένον , ἐν ᾧ τὴν Ἱπποκράτους γνώμην ἐξηγοῦμαι καὶ ἀποδεικνύω . τοῦτο μὲν δὴ τὸ βιβλίον ἐπιγέγραπται περὶ τῶν καθ’ Ἱπποκράτους στοιχείων . ἕτερα δὲ ἐφεξῆς ἐστιν αὐτοῦ τὰ περὶ κράσεων , ἐν οἷς δείκνυμι τίνα μὲν τῶν σωμάτων πλείονα μοῖραν ἐν ἑαυτοῖς ἔχει τοῦ θερμοῦ στοιχείου , τίνα δ’ ἐλάττονα . καὶ ὡς διὰ τοῦτ’ αὐτὸ τὰ μὲν θερμότερα φύσει , τὰ δὲ ψυχρότερα γέγονεν . ἅπασι γὰρ ἡμῖν ὑπάρχει τὸ θερμὸν στοιχεῖον ἔμφυτον ἐκ πρώτης ἀρχῆς , ἣν ἐκ σπέρματός τε καὶ καταμηνίου κεκτήμεθα . διαφέρομεν δ’ ἀλλήλων ἐν τῷ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον εἶναι θερμοί · ἀλλ’ εἰσὶ γέ τινες ὅροι τούτου τοῦ πλάτους , ὧν ἐπέκεινα τῆς κράσεως ἐξικομένης ἤτοι νοσεῖν ἡμῖν ἀναγκαῖόν ἐστιν ἢ διαφθείρεσθαι . καὶ γὰρ ἐπὶ πλέον ψυχθέντες ἐν νοσήματι ψυχρῷ καθιστάμεθα καὶ θερμανθέντες ἔξω τοῦ κατὰ τὴν ὑγείαν πλάτους εἰς πυρετὸν ἀγόμεθα . καὶ τοίνυν καὶ τῶν πυρετῶν αὐτῶν ἔνιοι μὲν ἀκριβῶς εἰσι ξηροὶ , καθάπερ οἱ ἀκριβῶς καῦσοι , τινὲς δὲ ἐσχάτως ὑγροὶ , καθάπερ οἱ τυφώδεις ὀνομαζόμενοι . εἰ δ’ οὐ χαίρει τις τοῖς οὕτω καλουμένοις ἢ κατ’ ἄλλου πράγματος ἐπιφέρειν εἴθισται τὰς εἰρημένας προσηγορίας , ἐγὼ τούτῳ τῷ λόγῳ διηγήσομαι τοὺς ὑγροὺς πυρετοὺς ὁποίους εἶναί φημι . ἱδροῦσι μὲν οἱ κάμνοντες ἀπὸ πρώτης ἡμέρας , ἐν δ’ αὐτοῖς ἱδρῶσιν ἢ μετρίως ἢ οὐδὲν ὀνινάμενοι , τούτους ὑγροὺς ἐγὼ τοὺς πυρετοὺς ὀνομάζω , ξηροὺς δὲ ἔμπαλιν ἐκείνους καλῶ τῶν πυρετῶν , οἷς δίψα σφοδρὰ καὶ γλῶττα ξηρὰ καὶ δέρμα σκληρὸν οἷόν περ βύρσα καὶ πολὺς αὐχμὸς ἐν ἅπαντι τῷ σώματι . καὶ μὴν καὶ ἕτεροί τινές εἰσι πυρετοὶ τὴν διαπνοὴν ὅλου τοῦ σώματος ἔχοντες ἀνιαρὰν τοῖς ἁπτομένοις , ὡς νύττεσθαί τε καὶ δάκνεσθαι δοκεῖν , διχῶς καὶ τούτου γινομένου , ποτὲ μὲν ἀερώδους ξηροῦ τοῦ προσπίπτοντος ἡμῖν , ἔστι δ’ ὅτε ὑγροῦ πως φαινομένου , καθάπερ ἀτμοῦ τινος . τοιαύταις ἰδέαις ἀλλήλων διαφέρουσι καὶ ﻿ τῶν ὑγιαινόντων αὐτῶν αἱ κράσεις , ἃς δὴ καὶ δυσκράτους εἶναί φαμεν , ἐπανορθούμεθά τε καθ’ ὅσον οἷόν τε τὴν φυσικὴν δυσκρασίαν αὐτῶν . ἔστι γὰρ καὶ τοῦτο μόριον οὐ σμικρὸν τῆς ὑγιεινῆς τέχνης . ὅσα δὲ εὔκρατα φύσει τῶν σωμάτων ἐστὶν , οὐδὲν τοιοῦτον ἁπτομένοις ἐμφαίνει . σύμμετρα γὰρ ἀκριβῶς ἐστιν , ὡς μηδὲν ἐνδεῖν αὐτοῖς τὸ θερμὸν , οἷα γέρουσιν ἢ τοῖς ἐψυγμένοις , μήθ’ ὑπερβάλλειν , ὡς τοῖς ἀμετρότερον πονήσασιν ἢ διατρίψασιν ἐπὶ πλεῖον ἐν ἡλίῳ θερινῷ . πολὺ δὲ δὴ μᾶλλον οὐδὲ τὸ δάκνον ἢ ἀνιαρὸν ἡ τούτων ἔχει θερμασία . σαφηνείας δὲ ἕνεκα τῶν λεγομένων οὐδὲν ἂν εἴη χεῖρον ἀναμνησθῆναί σε βαλανείων , ἐν οἷς ἓν μέν ἐστι δήπου τὸ τῶν εὐκράτων εἶδος , αἱ δυσκρασίαι δὲ πολλαί . μία μὲν γὰρ δυσκρασία βαλανείου , ψυχροτέρου τῆς χρείας ὑπάρχοντος , ἑτέρα δὲ εἰ μέχρι τοῦ λυπεῖν ἤδη θερμανθείη , τρίτη δ’ ἄλλη καθ’ ἣν οὔθ’ ὡς ψυχρότερον οὔθ’ ὡς θερμότερον αἰτιώμενοι πλῆρες ἀτμοῦ φαμεν ὑπάρχειν καὶ κατὰ τοῦτο μεμφόμεθα . τίς γὰρ οὐκ οἶδεν , εἴ γε ὅλως ἄνθρωπός ἐστιν , ὡς εὔκρατόν ἐστι μὲν ὕδωρ πολλάκις , ἔστι δ’ ὁμοίως αὐτῷ ὁ καὶ ἀὴρ καὶ ἀτμός . οὕτω γοῦν καὶ λίθος εὔκρατος ἐν αὐτοῖς τοῖς βαλανείοις γίγνεται , καθ’ οὗ κυλινδεῖσθαι δυνατὸν , οὕτε θερμασίαν ὑπερβάλλουσαν οὔτε ψύξιν αἰτιώμενον , οὔτ’ αὐχμὸν ἢ πλῆθος ὑγρότητος . ὥσπερ οὖν ἐν ὕδατι καὶ λίθῳ καὶ ἀέρι σύμμετρος γίγνεται θερμότης , οὕτως καὶ κατὰ τὸν ἀτμὸν , ὃς ἐπειδὰν εὔκρατος ὢν ἐμπλήσει τὸ βαλανεῖον , οἱ λουόμενοι δυσχεραίνουσι μὲν καὶ μέμφονται τὸ τοιοῦτον λουτρὸν , ψυχρότερον δὲ ἢ θερμότερον οὐκ ὀνομάζουσιν , ὡς εἴ γε καὶ τοιοῦτόν τι ποιεῖ , διττὴν ποιοῦνται τὴν κατηγορίαν τοῦ βαλανείου , ψυχρὸν εἶναι φάσκοντες αὐτὸ καὶ μεστὸν ἀτμοῦ , καθάπερ γε καὶ θερμὸν αὖθις ἀμέτρως σὺν ἀτμῷ δαψιλεῖ . μὴ τοίνυν ἐπιλανθανώμεθα τούτων μηδὲ τὰ κοινῇ πᾶσιν ἀνθρώποις γιγνωσκόμενα διαφθείρωμεν ὑπὸ περιττῆς σοφίας , ἣν ἐπιδείκνυνταί τινες , ἀλλὰ μεμνημένοι τῶν βαλανείων , ἐπειδὰν ἀκούσωμέν τινος ἐπὶ ζώου λέγοντος , ὡς ἔστι τούτου μὲν εὔκρατον τὸ θερμὸν , τούτου δὲ δύσκρατον , οὐκ ἐπ’ ἄλλο τι μεταφέρωμεν τὴν διάνοιαν , ἀλλ’ ἐφ’ ὅπερ ἅπαντες οἱ τὰς κοινὰς ἐννοίας διασώζοντες ἄνθρωποι , καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ἐν ἄλλοις τε πολλοῖς καὶ μέντοι γε καὶ τοῖς βαλανείοις ὧν ἐμνημόνευσα . θερμὸν γοῦν εἷναί φασι τὸ βαλανεῖον καὶ ψυχρὸν , εἶτ’ αὖθις ἀτμοῦ πλῆρες ἢ ξηρὸν καὶ αὐχμῶδες καὶ ἑκάστῳ τῶν ὀνομάτων ἴδιόν τι δηλοῦντες πρᾶγμα . πρὸς τοίνυν τοῖς εἰρημένοις ἕτερόν τι βαλανεῖόν ἐστι καπνοῦ πλῆρες καὶ ναὶ μὰ Δία γε τούτου πολυειδεστάτου . ἕτερος μὲν ὁ ἐκ δρυίνων ξύλων , ἕτερος δὲ ὁ ἐκ συκίνων ἢ ἐλαΐνων ἐστὶ καὶ καθ’ ἕκαστόν γε δένδρον ἄλλος καὶ ἄλλος . ἀλλ’ οὐδέπω δέομαι τῶν κατὰ μέρος διαφορῶν . ἀρκεῖ γάρ μοι τήν γε πρώτην ὅλον γε τὸ γένος τοῦτο μιᾷ κλήσει καὶ νοήσει περιλαμβάνοντι καπνώδη τὸν ἀέρα φάναι τοῦ βαλανείου , μηδ’ ἐνταῦθα μεμφόμενον αὐτοῦ θερμασίαν ἢ ψύξιν ἢ ὥσπερ γε μεμφόμενον αὖθις , εἰ οὕτως ἔτυχε κατ’ ἄμφω , καὶ ὡς θερμὸν τὸ βαλανεῖον καὶ ὡς καπνῶδες . ἐάσης οὖν ἤδη τὰ βαλανεῖα τῶν καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ἐν ταῖς οἰκίαις ἡμῖν συμβαινόντων ἀναμνήσθητί μοι , ποτὲ μὲν ὑγρότητα τῶν οἰκίων ἐν οἷς ἔσμεν , ἔστι δ’ ὅτε ἄμετρον ψύξιν ἢ θερμότητα μεμφόμεθα , πότερα μὲν οὖν ὁμοίως μεμφόμεθα τὸν κατὰ τὸν οἶκον ἀέρα τοῖς ὑπὸ κύνα καύμασι , κἀπειδὰν καπνοῦ πληρωθῇ , ἢ κἀνταῦθα ὥσπερ ἐν ταῖς βαλανείοις ἔστιν ὅτε κατὰ μὲν τὴν θερμασίαν διαλλάττουσιν οὐδὲν , ἔστι δ’ αὐτῶν ὁ μὲν αὐτὸ δὴ τοῦτο μόνον , ἀὴρ θερμὸς , ὁ δὲ σὺν τούτῳ καπνώδης , εἶτα ὁ μέν γε θερμὸς ἀὴρ οὐδέποτε προκαλεῖται δάκρυον , τῷ καπνώδει δ’ ἀεὶ ὑπάρχει τοῦτο κἂν μετρίως θερμὸς ᾖ , ὥστε ἐναργῶς ἐνταῦθα κατάδηλόν ἐστι τὸ δακνῶδες θερμὸν οὐ τῷ μᾶλλον θερμαίνειν , ἀλλ’ ἑτέρῳ τινὶ διαλλάττον . ἐγγυτάτῳ γοῦν φλογὸς μεγίστης ἀκάπνου στάντες θερμαινόμεθα οὕτω πολλάκις , ὡς ἐγγὺς μὲν ἥκειν τοῦ καίεσθαι , δάκνεται δ’ οὐδεὶς οὐδὲ δακρύει τοὺς ὀφθαλμοὺς ὡς ἀπὸ καπνοῦ . θαυμαστὸν οὖν εἴ τις ἐπὶ καπνοῦ καὶ φλογὸς αἰσθάνεται τῆς διαφορᾶς , ἐπὶ δὲ τῶν ἡμετέρων σωμάτων ἀναίσθητός ἐστιν ἐνίοτε μὲν ἰσχυροτάτης θερμασίας οἷον φλογὸς , ἐνίοτε δὲ ἀνιαρᾶς καὶ δακνώδους οἷόν περ καπνοῦ . θαυμάζω δὲ οὐδὲν ἧττον , εἰ μὴ συγχωρεῖ τὰς κατὰ τὸ θερμὸν ἐν τοῖς ζώοις δυσκρασίας ἀνάλογον ἔχειν ταῖς κατὰ τὰ βαλανεῖα καὶ τὰς οἰκίας · ὡς οὖν ἐν ταῖς οἰκίαις ἄλλος μὲν ἀήρ ἐστιν οἴκου καπνώδους , ἄλλος δὲ ἁπλῶς θερμοῦ , κατὰ τὸν αὐτὸν οἶμαι τρόπον ἕτερος τούτων ἐναργῶς ἐστὶν ἐν ᾧ πλῆθός ἐστι καιομένων λύχνων ἢ δᾳδὸς ἅμα λιγνύσι , καὶ τοίνυν καὶ καλοῦμεν , ὥσπερ τὸν ἕτερον ἀέρα καπνώδη , λιγνυώδη τοῦτο , ἐξ ὑπεροπτήσεως ὕλης γενόμενον . ἡ γάρ τοι λιγνὺς ταύτῃ τοῦ καπνοῦ διενήνοχε , καίτοι γε ἀμφοῖν περιττωμάτων ὑπαρχόντων φλογὸς , ὅτι ἡ λιγνύς ἐστι μὲν κατωπτημένης ὕλης γεώδης ἀναθυμίασις , καπνὸς δὲ οὔθ’ ὑπερωπτημένης οὔτε γεώδης , ἀλλ’ ἡμικαύστου τε καὶ συμμιγοῦς ἔξ ὑγρᾶς καὶ γεώδους οὐσίας . ὅστις οὖν ἐπαιδεύθη νομίμως ἐν Ἱπποκρατείοις δόγμασιν , ἔμαθεν οὗτος ὡς τῆς ὀνομαζομένης ἤδη συνήθως ἅπασι τοῖς ἰατροῖς ἀδήλου ﻿ διαπνοῆς , ἣν διαπνεῖται τὰ σώματα , τὸ μὲν τοιοῦτόν ἐστιν οἷον ἀτμὸς , ἕτερον δὲ οἷον ἀὴρ ξηρὸς , ἕτερον δὲ σὺν αἰσθηταῖς ὑγρότησιν ἐκπῖπτον . λείπει τινά .
Lemmas: ἵνα δέ ὁ μέν ὑπό ἐκεῖνος λέγω , ὑπό ἐγώ δέ μέλλω πρός αὐτός λέγω , ῥᾴδιος ἀκολουθέω ὁ δικάζω ἐγώ , ἀναγκαῖος εἰμί ἐγώ βραχύς προλέγω . ὅτι μέν εἰμί θερμός ἐν ἐγώ ἐναργής ἅπας φαίνω , πότερος δέ ἐκ κίνησις οὗτος ὁ κατά ὁ καρδία καί ὁ ἀρτηρία ἔχω ὁ γένεσις ἤ καθά αὐτός ὁ κινέω ὁ καρδία σύμφυτος ὑπάρχω , ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ θερμασία , διαφωνέω ὁ ἰατρός . ἀλλά ὅστις γε βούλομαι μανθάνω ἐπιστημονικός , ἀρχή ὁ ζῷον ἅπας γένεσις εἰμί ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός καί ὁ ξηρός καί ὁ ὑγρός , εἷς ἔχω βιβλίον ὑπό ἐγώ γράφω , ἐν ὅς ὁ Ἱπποκράτης γνώμη ἐξηγέομαι καί ἀποδείκνυμι . οὗτος μέν δή ὁ βιβλίον ἐπιγράφω περί ὁ κατά Ἱπποκράτης στοιχεῖον . ἕτερος δέ ἐφεξῆς εἰμί αὐτός ὁ περί κρᾶσις , ἐν ὅς δείκνυμι τίς μέν ὁ σῶμα πολύς μοῖρα ἐν ἑαυτοῦ ἔχω ὁ θερμός στοιχεῖον , τίς δέ ἐλαχύς . καί ὡς διά οὗτος αὐτός ὁ μέν θερμός φύσις , ὁ δέ ψυχρός γίγνομαι . ἅπας γάρ ἐγώ ὑπάρχω ὁ θερμός στοιχεῖον ἔμφυτος ἐκ πρῶτος ἀρχή , ὅς ἐκ σπέρμα τε καί καταμήνιος κτάομαι . διαφέρω δέ ἀλλήλων ἐν ὁ μάλα τε καί ἥσσων εἰμί θερμός · ἀλλά εἰμί γε τις ὅρος οὗτος ὁ πλάτος , ὅς ἐπέκεινα ὁ κρᾶσις ἐξικνέομαι ἤτοι νοσέω ἐγώ ἀναγκαῖος εἰμί ἤ διαφθείρω . καί γάρ ἐπί πολύς ψύχω ἐν νόσημα ψυχρός καθίστημι καί θερμαίνω ἔξω ὁ κατά ὁ ὑγεία πλάτος εἰς πυρετός ἄγω . καί τοίνυν καί ὁ πυρετός αὐτός ἔνιοι μέν ἀκριβής εἰμί ξηρός , καθά ὁ ἀκριβής καῦσος , τις δέ ἔσχατος ὑγρός , καθά ὁ τυφώδης ὀνομάζω . εἰ δέ οὐ χαίρω τις ὁ οὕτως καλέω ἤ κατά ἄλλος πρᾶγμα ἐπιφέρω ἐθίζω ὁ λέγω προσηγορία , ἐγώ οὗτος ὁ λόγος διηγέομαι ὁ ὑγρός πυρετός ὁποῖος εἰμί φημί . ἱδρόω μέν ὁ κάμνω ἀπό πρῶτος ἡμέρα , ἐν δέ αὐτός ἱδρώς ἤ μέτριος ἤ οὐδείς ὀνίνημι , οὗτος ὑγρός ἐγώ ὁ πυρετός ὀνομάζω , ξηρός δέ ἔμπαλιν ἐκεῖνος καλέω ὁ πυρετός , ὅς δίψα σφοδρός καί γλῶσσα ξηρός καί δέρμα σκληρός οἷος περ βύρσα καί πολύς αὐχμός ἐν ἅπας ὁ σῶμα . καί μήν καί ἕτερος τις εἰμί πυρετός ὁ διαπνοή ὅλος ὁ σῶμα ἔχω ἀνιαρός ὁ ἅπτω , ὡς νύσσω τε καί δάκνω δοκέω , διχῶς καί οὗτος γίγνομαι , ποτέ μέν ἀερώδης ξηρός ὁ προσπίπτω ἐγώ , εἰμί δέ ὅτε ὑγρός πως φαίνω , καθά ἀτμός τις . τοιοῦτος ἰδέα ἀλλήλων διαφέρω καί ﻿ ὁ ὑγιαίνω αὐτός ὁ κρᾶσις , ὅς δή καί δύσκρατος εἰμί φημί , ἐπανορθόω τε κατά ὅσος οἷος τε ὁ φυσικός δυσκρασία αὐτός . εἰμί γάρ καί οὗτος μόριον οὐ μικρός ὁ ὑγιεινός τέχνη . ὅσος δέ εὔκρατος φύσις ὁ σῶμα εἰμί , οὐδείς τοιοῦτος ἅπτω ἐμφαίνω . σύμμετρος γάρ ἀκριβής εἰμί , ὡς μηδείς ἐνδέω αὐτός ὁ θερμός , οἷος γέρων ἤ ὁ ψύχω , μήτε ὑπερβάλλω , ὡς ὁ ἄμετρος πονέω ἤ διατρίβω ἐπί πολύς ἐν ἥλιος θερινός . πολύς δέ δή μάλα οὐδέ ὁ δάκνω ἤ ἀνιαρός ὁ οὗτος ἔχω θερμασία . σαφήνεια δέ ἕνεκα ὁ λέγω οὐδείς ἄν εἰμί κακός ἀναμιμνῄσκω σύ βαλανεῖον , ἐν ὅς εἷς μέν εἰμί δήπου ὁ ὁ εὔκρατος εἶδος , ὁ δυσκρασία δέ πολύς . εἷς μέν γάρ δυσκρασία βαλανεῖον , ψυχρός ὁ χρεία ὑπάρχω , ἕτερος δέ εἰ μέχρι ὁ λυπέω ἤδη θερμαίνω , τρίτος δέ ἄλλος κατά ὅς οὔτε ὡς ψυχρός οὔτε ὡς θερμός αἰτιάομαι πλήρης ἀτμός φημί ὑπάρχω καί κατά οὗτος μέμφομαι . τίς γάρ οὐ οἶδα , εἰ γε ὅλος ἄνθρωπος εἰμί , ὡς εὔκρατος εἰμί μέν ὕδωρ πολλάκις , εἰμί δέ ὅμοιος αὐτός ὁ καί ἀήρ καί ἀτμός . οὕτως γοῦν καί λίθος εὔκρατος ἐν αὐτός ὁ βαλανεῖον γίγνομαι , κατά ὅς κυλινδέω δυνατός , ἵημι θερμασία ὑπερβάλλω οὔτε ψῦξις αἰτιάομαι , οὔτε αὐχμός ἤ πλῆθος ὑγρότης . ὥσπερ οὖν ἐν ὕδωρ καί λίθος καί ἀήρ σύμμετρος γίγνομαι θερμότης , οὕτως καί κατά ὁ ἀτμός , ὅς ἐπειδάν εὔκρατος εἰμί ἐμπίμπλημι ὁ βαλανεῖον , ὁ λούω δυσχεραίνω μέν καί μέμφομαι ὁ τοιοῦτος λουτρόν , ψυχρός δέ ἤ θερμός οὐ ὀνομάζω , ὡς εἰ γε καί τοιοῦτος τις ποιέω , δισσός ποιέω ὁ κατηγορία ὁ βαλανεῖον , ψυχρός εἰμί φάσκω αὐτός καί μεστός ἀτμός , καθά γε καί θερμός αὖθις ἄμετρος σύν ἀτμός δαψιλής . μή τοίνυν ἐπιλανθάνομαι οὗτος μηδέ ὁ κοινῇ πᾶς ἄνθρωπος γιγνώσκω διαφθείρω ὑπό περισσός σοφία , ὅς ἐπιδείκνυμι τις , ἀλλά μιμνῄσκω ὁ βαλανεῖον , ἐπειδάν ἀκούω τις ἐπί ζῷον λέγω , ὡς εἰμί οὗτος μέν εὔκρατος ὁ θερμός , οὗτος δέ δύσκρατος , οὐ ἐπί ἄλλος τις μεταφέρω ὁ διάνοια , ἀλλά ἐπί ὅς ἅπας ὁ ὁ κοινός ἔννοια διασῴζω ἄνθρωπος , κατά ἕκαστος ἡμέρα ἐν ἄλλος τε πολύς καί μέντοι γε καί ὁ βαλανεῖον ὅς μνημονεύω . θερμός γοῦν ἵημι φημί ὁ βαλανεῖον καί ψυχρός , εἶτα αὖθις ἀτμός πλήρης ἤ ξηρός καί αὐχμώδης καί ἕκαστος ὁ ὄνομα ἴδιος τις δηλόω πρᾶγμα . πρός τοίνυν ὁ λέγω ἕτερος τις βαλανεῖον εἰμί καπνός πλήρης καί ναί μά Ζεύς γε οὗτος πολυειδής . ἕτερος μέν ὁ ἐκ δρύϊνος ξύλον , ἕτερος δέ ὁ ἐκ σύκινος ἤ ἔλαϊνον εἰμί καί κατά ἕκαστος γε δένδρον ἄλλος καί ἄλλος . ἀλλά οὐδέπω δέω ὁ κατά μέρος διαφορά . ἀρκέω γάρ ἐγώ ὁ γε πρῶτος ὅλος γε ὁ γένος οὗτος εἷς κλῆσις καί νόησις περιλαμβάνω καπνώδης ὁ ἀήρ φημί ὁ βαλανεῖον , μηδέ ἐνταῦθα μέμφομαι αὐτός θερμασία ἤ ψῦξις ἤ ὥσπερ γε μέμφομαι αὖθις , εἰ οὕτως τυγχάνω κατά ἄμφω , καί ὡς θερμός ὁ βαλανεῖον καί ὡς καπνώδης . ἐάω οὖν ἤδη ὁ βαλανεῖον ὁ κατά ἕκαστος ἡμέρα ἐν ὁ οἰκία ἐγώ συμβαίνω ἀναμιμνῄσκω ἐγώ , ποτέ μέν ὑγρότης ὁ οἰκίον ἐν ὅς εἰμί , εἰμί δέ ὅτε ἄμετρος ψῦξις ἤ θερμότης μέμφομαι , πότερος μέν οὖν ὅμοιος μέμφομαι ὁ κατά ὁ οἶκος ἀήρ ὁ ὑπό κύων καῦμα , ἐπειδάν καπνός πληρόω , ἤ ἐνταῦθα ὥσπερ ἐν ὁ βαλανεῖον εἰμί ὅτε κατά μέν ὁ θερμασία διαλλάσσω οὐδείς , εἰμί δέ αὐτός ὁ μέν αὐτός δή οὗτος μόνος , ἀήρ θερμός , ὁ δέ σύν οὗτος καπνώδης , εἶτα ὁ μέν γε θερμός ἀήρ οὐδέποτε προκαλέω δάκρυον , ὁ καπνώδης δέ ἀεί ὑπάρχω οὗτος ἐάν μέτριος θερμός εἰμί , ὥστε ἐναργής ἐνταῦθα κατάδηλος εἰμί ὁ δακνώδης θερμός οὐ ὁ μάλα θερμαίνω , ἀλλά ἕτερος τις διαλλάσσω . ἐγγύτατος γοῦν φλόξ μέγας ἄκαπνος ἵστημι θερμαίνω οὕτως πολλάκις , ὡς ἐγγύς μέν ἥκω ὁ καίω , δάκνω δέ οὐδείς οὐδέ δακρύω ὁ ὀφθαλμός ὡς ἀπό καπνός . θαυμαστός οὖν εἰ τις ἐπί καπνός καί φλόξ αἰσθάνομαι ὁ διαφορά , ἐπί δέ ὁ ἡμέτερος σῶμα ἀναίσθητος εἰμί ἐνίοτε μέν ἰσχυρός θερμασία οἷος φλόξ , ἐνίοτε δέ ἀνιαρός καί δακνώδης οἷος περ καπνός . θαυμάζω δέ οὐδείς ἥσσων , εἰ μή συγχωρέω ὁ κατά ὁ θερμός ἐν ὁ ζῷον δυσκρασία ἀνάλογος ἔχω ὁ κατά ὁ βαλανεῖον καί ὁ οἰκία · ὡς οὖν ἐν ὁ οἰκία ἄλλος μέν ἀήρ εἰμί οἶκος καπνώδης , ἄλλος δέ ἁπλῶς θερμός , κατά ὁ αὐτός οἴομαι τρόπος ἕτερος οὗτος ἐναργής εἰμί ἐν ὅς πλῆθος εἰμί καίω λύχνος ἤ δαίς ἅμα λιγνύς , καί τοίνυν καί καλέω , ὥσπερ ὁ ἕτερος ἀήρ καπνώδης , λιγνυώδης οὗτος , ἐκ ὑπερόπτησις ὕλη γίγνομαι . ὁ γάρ τοι λιγνύς οὗτος ὁ καπνός διαφέρω , καίτοι γε ἄμφω περίσσωμα ὑπάρχω φλόξ , ὅτι ὁ λιγνύς εἰμί μέν κατοπτάω ὕλη γεώδης ἀναθυμίασις , καπνός δέ οὔτε ὑπεροπτάω οὔτε γεώδης , ἀλλά ἡμίκαυστος τε καί συμμιγής ἐκ ὑγρός καί γεώδης οὐσία . ὅστις οὖν παιδεύω νόμιμος ἐν Ἱπποκράτειος δόγμα , μανθάνω οὗτος ὡς ὁ ὀνομάζω ἤδη συνήθης ἅπας ὁ ἰατρός ἄδηλος ﻿ διαπνοή , ὅς διαπνέω ὁ σῶμα , ὁ μέν τοιοῦτος εἰμί οἷος ἀτμός , ἕτερος δέ οἷος ἀήρ ξηρός , ἕτερος δέ σύν αἰσθητός ὑγρότης ἐκπίπτω . λείπω τις .