galenus.adversus-eos-qui-de-typis-scripserunt-vel-de-circuitibus 1
Τοῖς μὲν παλαιοῖς ἰατροῖς ἀπόχρη μόνον τοῦτο εἰποῦσιν , ὡς κατὰ περίοδον ἐνίοις τῶν νοσημάτων οἱ παροξυσμοὶ γίνονται , μηκέτι προστιθεμένοις , τί σημαίνει τοὔνομα ἡ περίοδος . ἠπίσταντο γὰρ Ἕλλησιν ἀνθρώποις γράφοντες τὰ βιβλία , σαφῶς εἰδόσιν , ὡς ἐπειδὰν δι’ ἴσον χρόνον γίγνηταί τι ταὐτὸν τῷ εἴδει , τὸν χρόνον τοῦτον ἅπαντες Ἕλληνες ὀνομάζουσι περίοδον . οὕτω γοῦν Ὀλυμπιακάς τέ τινας καὶ Πυθιακὰς ἐκάλουν περιόδους . οἱ νεώτεροι δὲ πρῶτον μὲν ἐπεισήγαγον ταῖς περιόδοις τὴν τοῦ τύπου προσηγορίαν . εἶθ’ οἱ μὲν ταὐτὸν ἡγοῦντο σημαίνεσθαι πρὸς τῆς περίοδος φωνῆς καὶ τάξις καὶ τύπος · οἱ δὲ οὐ ταὐτόν . ὁρίσαι δὲ πάντα ταῦτα ἐπιχειροῦσιν ἄλλοι ἄλλως , οὐ μόνον κατασκευάζοντες τοὺς ἰδίους ὅρους , ἀλλὰ καὶ τοῖς τῶν ἄλλων ἀντιλέγοντες . ὅσοι μὲν οὖν ἄχρι τῆς περὶ τοὺς ὅρους φιλοτιμίας προεληλύθασι συγχωροῦντες ἐκ τῶν τριῶν ὀνομάτων ἕν τι σημαίνεσθαι , τύπου καὶ περιόδου καὶ τάξεως , ἐλάττονα φλυαροῦσιν · ὅσοι δὲ περίοδον μὲν ὀνομάζουσι τὸν χρόνον , δι’ ὅν τι ταὐτὸν γίγνεται , τύπον δὲ οὐχ ἁπλῶς ἅπαντα τὸν τοιοῦτον χρόνον , ἀλλ’ ὅταν ὁλοκλήροις ἡμέραις τε καὶ νυξὶ περιγράφηται , μακρὰς οὗτοι καὶ ἀχρήστους φλυαρίας καταβάλλονται , καὶ διὰ τοῦθ’ αὑτῶν τε καὶ τῶν μαθητῶν κατατρίψαντες τὸν χρόνον , ὅταν ἐπὶ τοὺς κάμνοντας ἀφίκωνται , χείρους εἰσὶν ἰδιώτου παντός . ἰδιώτης μὲν γὰρ νοῦν ἔχων , ἐπειδὰν θεάσηταί τινα καθ’ ἑκάστην ἡμέραν παροξυνόμενον , ἐάν θ’ ὑστερῇ σμικρὸν ὁ παροξυσμὸς ἐάν τε προλαμβάνῃ , φαντασίαν τινὰ ἔχει περιόδου τῆς καλουμένης ἀμφημερινῆς · εἰ δέ τις καὶ φιλόπονος εἴη καὶ φιλίατρος , ἔννοιά τις αὐτὸν εἰσέρχεται δυοῖν τριταίοιν ἢ τριῶν τεταρταίων , καὶ τοῦτο ἀξιοῖ διορισθῆναι πρὸς τῶν ἰατρῶν . οἱ δὲ ταῖς εἰρημέναις ὑποθέσεσι δουλεύοντες , ἐὰν ἐντύχωσιν ἀῤῥώστῳ δυοῖν ὥραιν ἑκάστης ἡμέρας τὸν παροξυσμὸν ἔχοντι προληπτικὸν , εἴκοσι μὲν εἶναι καὶ δυοῖν ὥραιν φασὶ τὴν περίοδον , τὸν δ’ ὅλον τύπον οὐχ ἁπλοῦν , ἀλλά τινα σύνθετον ὑπάρχειν νομίζουσιν · εἶτα ζητήσαντες ἱκανῶς καὶ λογισάμενοι κατὰ σφᾶς αὑτοὺς , οἱ μὲν ἐπὶ δακτύλων , οἱ δὲ καὶ ἐπὶ διαγράμματος ἔν τινι βιβλίῳ γεγραμμένου , δώδεκά φασιν εἶναι δωδεκαταίους τὸν τοιοῦτον τύπον . γελώντων δὲ ἐπὶ τούτοις τῶν ἀκουσάντων , ἀγανακτοῦσιν . ἔτι δὲ μᾶλλον ὅταν ὥρᾳ μιᾷ ποτε θεάσωνται τὸν παροξυσμὸν προλαμβάνοντα , καὶ τότε ἀποφαίνονται δ΄ εἶναι καὶ κ΄ εἰκοστοτεταρταίους , αὐτοί τε καταγελῶνται καί τινα τοῖς ἄλλοις ἰατροῖς ὑποψίαν ἀγνοίας παρὰ τοῖς ἰδιώταις παρασκευάζουσιν . ὅταν γὰρ ἐκείνους ἐκ βιβλίου θεάσωνται μετὰ σεμνότητός τινος εὑρίσκοντας , ὥς τι μέγιστον πρᾶγμα , κδ΄ εἰκοστοτεταρταίους , ἐπέρχεται καταγινώσκειν αὐτοῖς ἁπάντων τῶν ἀναγινωσκόντων τὰ βιβλία , καὶ μᾶλλον τοῖς ἀλόγῳ τριβῇ μεταχειριζομένοις τὴν τέχνην ἑαυτοὺς ἐπιτρέπουσιν . ἐὰν γοῦν τις ἕπηται ταῖς ὑποθέσεσι τῶν τὰ τοιαῦτα ληρούντων ἰατρῶν , καὶ τὸν τριταῖον , ὅταν ἤτοι προλαμβάνῃ μίαν ὥραν ἢ ὑστερίζη , πάντα μᾶλλον ἢ τριταῖον ἐρεῖ . τὸν μὲν γὰρ προλαμβάνοντα , τεττάρων καὶ κ΄ ὄντα , φησὶ τεσσαρακοστουγδαῖον ἐπιπλοκὴν εἶναι · τὸν δὲ ὑστερίζοντα πεντηκοσταῖον , καὶ τοῦτον ἐρεῖ ε΄ καὶ κ΄ εἶναι . τίς μὲν οὖν ἤρξατο πρῶτος τῆς ἐμπλήκτου ταύτης σοφίας , οὐκ οἶδα · ἡνίκα δ’ ἐγὼ πρῶτον ἤκουσα τοῦ γε μηνύοντος αὐτὴν , ἐρῶ . μεθεστήκει μὲν ἐξ ἀνθρώπων ἔναγχος Ἀντωνῖνος ὁ μετ’ Ἀδριανὸν γενόμενος αὐτοκράτωρ , ἦρχε δὲ τότε Σεβῆρος , ἑαυτὸν μὲν Ἀντωνῖνον μετονομάσας , εἰς δὲ τὴν τῆς ἀρχῆς κοινωνίαν προσλαβὼν Λούκιον καὶ μετονομάσας Σεβῆρον . ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ πρῶτον ἀκούσας ἐθαύμασα τοὺς προβάλλοντας ὡδί πως · ἐὰν πέντε τις ὥραις παροξυνόμενος ἀνίηται δυοῖν , ὡς εἶναι τὴν ὅλην περίοδον ὡρῶν ζ΄ καὶ τοῦτ’ ἐφεξῆς γίγνηται , τίνα χρὴ νομίζειν τὸν τύπον ; ἀπεκρινάμην οὖν εὐθέως αὐτῷ , μηδ’ οἷόν τε γενέσθαι τοῦτο . τοὺς γὰρ ὀλιγοχρονίους οὕτω παροξυσμοὺς μακρὰς ποιεῖσθαι τὰς παρακμὰς , καὶ τοὐπίπαν γε καὶ εἰς ἀπυρεξίαν ἀφικνεῖσθαι . σὺ δὲ παροξυσμὸν μὲν , ἔφην , διηγῇ νοσήματος ἐπιεικέστατον , τῇ συνεχείᾳ δὲ τῶν περιόδων ὀλεθριώτατον αὖθις ἀποφαίνεις αὐτόν . μηδὲν , ἔφη , σκόπει τό γε νῦν , πότερον ἀδύνατός ἐστιν ἡ ὑπόθεσις , ἢ δυνατὴ , γυμνασίας δ’ ἕνεκα τὰ τοιαῦτα συγχώρει ζητεῖσθαι . πρὸς γὰρ τὴν τῶν ποικίλων τύπων εὕρεσιν εὐπορωτέρους ἡμᾶς ἐργάσεται . ἐκείνῳ μὲν οὖν ὅτι τὸ τοιοῦτον γυμνάσιον ἀπορωτέρους ἡμᾶς ἐργάζεται μᾶλλον ἤπερ εὐπορωτέρους , ἐπειράθην ἐνδείξασθαι τότε · νυνὶ δὲ τοῖς ἄλλοις ἐπιδείξω προδιηγησάμενος , ἥ τίς ποτ’ ἐστὶν ἡ χρεία τῆς τοιαύτης θεωρίας .
Lemmas: ὁ μέν παλαιός ἰατρός ἀποχράω μόνος οὗτος λέγω , ὡς κατά περίοδος ἔνιοι ὁ νόσημα ὁ παροξυσμός γίγνομαι , μηκέτι προστίθημι , τίς σημαίνω ὄνομα ὁ περίοδος . ἐπίσταμαι γάρ Ἕλλην ἄνθρωπος γράφω ὁ βιβλίον , σαφής οἶδα , ὡς ἐπειδάν διά ἴσος χρόνος γίγνομαι τις αὐτός ὁ εἶδος , ὁ χρόνος οὗτος ἅπας Ἕλλην ὀνομάζω περίοδος . οὕτως γοῦν Ὀλυμπιακός τε τις καί Πυθιακός καλέω περίοδος . ὁ νέος δέ πρῶτος μέν ἐπεισάγω ὁ περίοδος ὁ ὁ τύπος προσηγορία . εἶτα ὁ μέν αὐτός ἡγέομαι σημαίνω πρός ὁ περίοδος φωνή καί τάξις καί τύπος · ὁ δέ οὐ αὐτός . ὁρίζω δέ πᾶς οὗτος ἐπιχειρέω ἄλλος ἄλλος , οὐ μόνος κατασκευάζω ὁ ἴδιος ὅρος , ἀλλά καί ὁ ὁ ἄλλος ἀντιλέγω . ὅσος μέν οὖν ἄχρι ὁ περί ὁ ὅρος φιλοτιμία προέρχομαι συγχωρέω ἐκ ὁ τρεῖς ὄνομα εἷς τις σημαίνω , τύπος καί περίοδος καί τάξις , ἐλαχύς φλυαρέω · ὅσος δέ περίοδος μέν ὀνομάζω ὁ χρόνος , διά ὅς τις αὐτός γίγνομαι , τύπος δέ οὐ ἁπλῶς ἅπας ὁ τοιοῦτος χρόνος , ἀλλά ὅταν ὁλόκληρος ἡμέρα τε καί νύξ περιγράφω , μακρός οὗτος καί ἄχρηστος φλυαρία καταβάλλω , καί διά οὗτος ἑαυτοῦ τε καί ὁ μαθητής κατατρίβω ὁ χρόνος , ὅταν ἐπί ὁ κάμνω ἀφικνέομαι , κακός εἰμί ἰδιώτης πᾶς . ἰδιώτης μέν γάρ νόος ἔχω , ἐπειδάν θεάομαι τις κατά ἕκαστος ἡμέρα παροξύνω , ἐάν τε ὑστερέω μικρός ὁ παροξυσμός ἐάν τε προλαμβάνω , φαντασία τις ἔχω περίοδος ὁ καλέω ἀμφημερινός · εἰ δέ τις καί φιλόπονος εἰμί καί φιλίατρος , ἔννοια τις αὐτός εἰσέρχομαι δύο τριταῖος ἤ τρεῖς τεταρταῖος , καί οὗτος ἀξιόω διορίζω πρός ὁ ἰατρός . ὁ δέ ὁ λέγω ὑπόθεσις δουλεύω , ἐάν ἐντυγχάνω ἄρρωστος δύο ὥρα ἕκαστος ἡμέρα ὁ παροξυσμός ἔχω προληπτικός , εἴκοσι μέν εἰμί καί δύο ὥρα φημί ὁ περίοδος , ὁ δέ ὅλος τύπος οὐ ἁπλόος , ἀλλά τις σύνθετος ὑπάρχω νομίζω · εἶτα ζητέω ἱκανός καί λογίζομαι κατά σφεῖς ἑαυτοῦ , ὁ μέν ἐπί δάκτυλος , ὁ δέ καί ἐπί διάγραμμα ἐν τις βιβλίον γράφω , δώδεκα φημί εἰμί δωδεκαταῖος ὁ τοιοῦτος τύπος . γελάω δέ ἐπί οὗτος ὁ ἀκούω , ἀγανακτέω . ἔτι δέ μάλα ὅταν ὥρα εἷς ποτέ θεάομαι ὁ παροξυσμός προλαμβάνω , καί τότε ἀποφαίνω δέ εἰμί καί ἄν εἰκοστοτεταρταῖος , αὐτός τε καταγελάω καί τις ὁ ἄλλος ἰατρός ὑποψία ἄγνοια παρά ὁ ἰδιώτης παρασκευάζω . ὅταν γάρ ἐκεῖνος ἐκ βιβλίον θεάομαι μετά σεμνότης τις εὑρίσκω , ὡς τις μέγας πρᾶγμα , κδʹ εἰκοστοτεταρταῖος , ἐπέρχομαι καταγιγνώσκω αὐτός ἅπας ὁ ἀναγιγνώσκω ὁ βιβλίον , καί μάλα ὁ ἄλογος τριβή μεταχειρίζω ὁ τέχνη ἑαυτοῦ ἐπιτρέπω . ἐάν γοῦν τις ἕπομαι ὁ ὑπόθεσις ὁ ὁ τοιοῦτος ληρέω ἰατρός , καί ὁ τριταῖος , ὅταν ἤτοι προλαμβάνω εἷς ὥρα ἤ ὑστερίζω , πᾶς μάλα ἤ τριταῖος λέγω . ὁ μέν γάρ προλαμβάνω , τέσσαρες καί ἄν εἰμί , φημί τεσσαρακοστουγδαῖος ἐπιπλοκή εἰμί · ὁ δέ ὑστερίζω πεντηκοσταῖος , καί οὗτος λέγω πέντε καί ἄν εἰμί . τίς μέν οὖν ἄρχω πρῶτος ὁ ἔμπληκτος οὗτος σοφία , οὐ οἶδα · ἡνίκα δέ ἐγώ πρῶτος ἀκούω ὁ γε μηνύω αὐτός , λέγω . μεθίστημι μέν ἐκ ἄνθρωπος ἔναγχος Ἀντωνῖνος ὁ μετά Ἀδριανός γίγνομαι αὐτοκράτωρ , ἄρχω δέ τότε Σεβῆρος , ἑαυτοῦ μέν Ἀντωνῖνος μετονομάζω , εἰς δέ ὁ ὁ ἀρχή κοινωνία προσλαμβάνω Λούκιος καί μετονομάζω Σεβῆρος . ἐν οὗτος ὁ χρόνος πρῶτος ἀκούω θαυμάζω ὁ προβάλλω ὡδί πως · ἐάν πέντε τις ὥρα παροξύνω ἀνίημι δύο , ὡς εἰμί ὁ ὅλος περίοδος ὥρα ζʹ καί οὗτος ἐφεξῆς γίγνομαι , τίς χρή νομίζω ὁ τύπος ; ἀποκρίνω οὖν εὐθύς αὐτός , μηδέ οἷος τε γίγνομαι οὗτος . ὁ γάρ ὀλιγοχρόνιος οὕτως παροξυσμός μακρός ποιέω ὁ παρακμή , καί ἐπίπαν γε καί εἰς ἀπυρεξία ἀφικνέομαι . σύ δέ παροξυσμός μέν , φημί , διηγέομαι νόσημα ἐπιεικής , ὁ συνέχεια δέ ὁ περίοδος ὀλέθριος αὖθις ἀποφαίνω αὐτός . μηδείς , φημί , σκοπέω ὁ γε νῦν , πότερος ἀδύνατος εἰμί ὁ ὑπόθεσις , ἤ δυνατός , γυμνασία δέ ἕνεκα ὁ τοιοῦτος συγχωρέω ζητέω . πρός γάρ ὁ ὁ ποικίλος τύπος εὕρεσις εὔπορος ἐγώ ἐργάζομαι . ἐκεῖνος μέν οὖν ὅτι ὁ τοιοῦτος γυμνάσιον ἄπορος ἐγώ ἐργάζομαι μάλα ἤ εὔπορος , ἐπιλέγω ἐνδείκνυμι τότε · νυνί δέ ὁ ἄλλος ἐπιδείκνυμι προδιηγέομαι , ὅς τίς ποτέ εἰμί ὁ χρεία ὁ τοιοῦτος θεωρία .