galenus.adversus-ea-quae-juliano-in-hippocratis-aphorismos-enuntiata-sunt 1
Ἄμεινον μὲν ἦν , ὥσπερ οἱ νομοθέται τοὺς ψευδῶς ἐγκαλέσαντας ὁμοίως τιμωροῦνται τοῖς ἐγκληθεῖσιν , εἴπερ ἥλωσαν , οὕτω καὶ τοὺς ἀντιλέγοντας ψευδῶς ὧν οὐκ ἔμαθον ὑπέχειν ἀξίαν ὧν πλημμελοῦσι τιμωρίαν ἐπεὶ δ’ οὐκ οἶδ’ ὅπως ὕβρεως μὲν ἐφεῖται δικάζεσθαι , νόμος δ’ οὐδεὶς κεῖται περὶ τῶν ψευδῶς ἐγκαλούντων , εἰκότως οἶμαι κατὰ τῶν ἀρίστων ἀνδρῶν οἱ σκαιότατοι λέγειν τολμῶσιν . ἐχρῆν γὰρ ὥσπερ ἐν Αἰγύπτῳ πάλαι τῶν κατὰ τὰς τέχνας εὑρισκομένων ἕκαστον ὑπὸ κοινοῦ συνεδρίου τῶν πεπαιδευμένων κριθὲν ἐνεγράφετο στήλαισί τισιν ἀποκειμέναις ἐν ἱεροῖς χωρίοις , οὕτω καὶ παρ’ ἡμῖν εἶναί τι συνέδριον ἀνδρῶν δικαίων τε , ἅμα καὶ πεπαιδευμένων , οἳ δοκιμάζοντες τὰ νέα συγγράμματα θήσουσι μὲν ἐν δημοσίοις χωρίοις τὰ χρηστὰ . διαφθεροῦσι δ’ ὅσα μοχθηρὰ , βέλτιον δ’ ἦν , εἰ μηδὲ τοὔνομα τοῦ γράψαντος ἐφύλαττον , ὥσπερ οὐδ’ ἐν Αἰγύπτῳ τὸ ἀρχαῖον . ἐκωλύθη γὰρ ἂν οὐχ ἥκιστα κἀκ τοῦδε τῶν φιλοτίμων ἡ περὶ δόξαν ἄμετρος σπουδή . νῦν δ’ ἐπειδὴ καὶ γράφειν ἔξεστιν ἅπασι καὶ κρίνειν τοῖς ἐπιτυχοῦσιν , εὐδοκιμοῦσι παρὰ τοῖς πολλοῖς οἱ τολμηρότατοι , καθάπερ ὁ Θεσσαλὸς ὧν ἔγραψε λοιδορηθεὶς Ἱπποκράτει καίτοι βιβλίον ἓν συνθεὶς , ἐν ᾧ καθάπερ οἴεται , τοὺς ἀφορισμοὺς ἐξελέγχει δεικνὺς ἐναργῶς ἡμῖν ἑαυτὸν οὐδὲ τοὐλάχιστον ἐπιστάμενον τῆς Ἱπποκράτους τέχνης . καίτοι δίκαιόν γε ἦν ἐκμαθόντα πρότερον αὐτὴν οὕτως ἐπιχειρεῖν ἀντιλέγειν , ἣ τοῦτο μὲν ἴσως οὐκ ὀρθῶς εἶπον . οὐ γὰρ ἂν ἐτόλμησε τοῖς ἀληθέσιν ἀντειπεῖν , εἵπερ ἔμαθεν αὐτὴν πλὴν εἰ παντάπασιν ἀναίσχυντός τις ἦν οἷος καὶ ὁ νῦν ἐπὶ τῆς Ἀλεξανδρείας γέγονεν Ἰουλιανὸς , οὖ βίβλους εἶναί φασιν ὀκτὼ καὶ τεσσαράκοντα πρὸς τοὺς Ἱπποκράτους ἀφορισμοὺς , ἐξ ὧν ἔναγχος ἔλαβε τὴν δευτέραν , ἐν ᾗ τὸν ἀφορισμὸν , ὡς οἴεται , ψευδῆ εἶναι τοῦτον · ἐν τῇσι ταραχῇσι τῆς κοιλίης καὶ τοῖσιν ἐμέτοισι τοῖσιν αὐτομάτως γιγνομένοισιν , ἢν μὲν οἷα δεῖ καθαίρεσθαι καθαίρωνται , ξυμφέρει τε καὶ εὐφόρως φέρουσιν , ἢν δὲ μὴ , τοὐναντίον . οὕτω δὴ καὶ κενεαγγείη , ἢν μὲν οἷα δεῖ γίγνεσθαι γίγνηται , συμφέρει τε καὶ εὐφόρως φέρουσι , ἢν δὲ μὴ , τοὐναντίον . χάρις γε τύχῃ τοῦτο ἡμῖν πρῶτον ἐγχειρισαμένῃ τὸ βιβλίον , ὅπως μὴ μάτην ὁ χρόνος τρίβοιτο μακρὸν ἀναγινωσκόντων ὧν ἔγραψε πρὸς τὸν πρῶτον ἀφορισμὸν , ὧν ἑξῆς ἁπάντων ἐστὶ προοίμιον . ἴσως γὰρ ἂν ἠναγκάσθην τι καὶ πρὸς ἐκεῖνα γράψας οὐδὲν μέγα δοκεῖν πεποιηκέναι , διὰ τὸ μηδέπω θεωρίας ἰατρικῆς ἅπτεσθαι τὸν λόγον . ἀλλ’ ὅ γε προειρημένος ἀφορισμὸς οὐ περὶ μικρῶν τῆς τέχνης διαλέγεται , συμβουλεύων τὸν ἰατρὸν τῶν αὐτομάτων γιγνομένων κενώσεων , διά τε τῆς ἄνω καὶ κάτω γαστρὸς μιμεῖσθαι τὰς ὠφελούσας , καὶ διδάσκει γε τίνες εἰσὶν αὗται καὶ πῶς αὐτὰς γνωριοῦμεν , ὥσπερ γε καὶ τίνες αἱ βλάπτουσαι σὺν τοῖς οἰκείοις γνωρίσμασιν . εἰ μὲν οὖν ἐμεμαθήκει τὴν τέχνην Ἰουλιανὸς ὑπὸ διδασκάλων Ἱπποκρατείων , οὐκ ἂν ἐτόλμησε τοῖς ἀληθέσιν ἀντιλέγειν . ἐπεὶ δὲ οὔτ’ αὐτὸς οὔθ’ ὁ τῆς τοιαύτης ἐμπληξίας ἡγεμὼν αὐτοῦ Θεσσαλὸς ἐγνώκασι τὴν τῶν Ἀσκληπιαδῶν τέχνην , θαυμαστόν γ’ οὐδὲν ἀγνοεῖν αὐτοὺς ἃ μηδ’ οἱ χωρὶς λόγου φάσκοντες ἰατρεύειν ἠγνόησαν . ἀκοῦσαι γοῦν ἐστιν ἐκείνων λεγόντων αὐξηθῆναι μάλιστα τὴν τέχνην ἐκ τῆς μιμητικῆς πείρας . ὅσα γὰρ ἐκ περιπτώσεως γενόμενα τοὺς κάμνοντας ὠφέλησε , ταῦθ’ ἡμεῖς , φασὶ , μιμούμενοι πολλάκις συνεστησάμεθα καὶ διαιρούμενοι ταῦτα φυσικὰ μὲν ὀνομάζουσιν ἐν ἐκ τοῦ σώματος ἡ αἰτία . κατὰ τύχην δὲ γίγνεσθαί φασιν ὧν ἔξωθεν , ὥστε μὴ μόνης φύσεως , ἀλλὰ καὶ τύχης εἶναι μιμητικὸν τὸν ἰατρόν . εἴρηται γοῦν ὑπ’ ἐκείνων τῶν ἀνδρῶν ἄλλα τε πολλὰ τῶν κατὰ τύχην ὠφελησάντων παραδείγματα καὶ ὁ τὴν ἐν μετώπῳ φλέβα διακοπεὶς ἐκ τοῦ καταπεσεῖν . ἐπεὶ γὰρ ὁμοίως διακειμένου τὴν αὐτὴν φλέβα τεμεῖν ἐτόλμησαν , φασὶν , ἐλπίδι τῆς αὐτῆς ὠφελείας . ἀλλὰ καὶ γαστὴρ ἀξιολόγως ὑπελθοῦσα φλεγμαινόντων ὀφθαλμῶν , εἶτ’ ὀνήσασα μεγάλως ἐπὶ τὴν τοῦ γενομένου μίμησιν ἡμᾶς προὐτρέψατο . ὡσαύτως δὲ καὶ τοὺς ἰκτεριῶντας ἀθρόα χολωδῶν διαχωρημάτων [ ἔμετος ] ὤφθη πολλάκις ὠφελοῦσα καὶ τοὺς ὑδεριῶντας ὑδατωδῶν καὶ τοὺς τὸν καλούμενον ἐλέφαντα νοσοῦντας ἡ τῶν μελανῶν χυμῶν κένωσις , καὶ ἐκ τούτων πρόδηλόν ἐστιν ὅτι καὶ τοῖς ἰατροῖς προσήκει μιμεῖσθαι . καὶ τί δεῖ λέγειν αὐτομάτους κενώσεις , ὅπου καὶ τὰ τῶν διδασκάλων ἔργα μιμούμενοι μανθάνομεν τὴν τέχνην ; ἢ Θεσσαλὸν μὲν , ἐὰν διὰ κλύσματος οὗτινος ὑπαγωγοῦ τὴν γαστέρα θεραπεύσῃ τὸν κάμνοντα , μιμητέον ἐστὶ τοὺς τούτου μαθητάς , ἐὰν δ’ ﻿ αὐτομάτως ὑπελθοῦσα τύχῃ , φευκτέον ; ἢ τῆς ἐμμήνου καθάρσεως ἐχομένης , ἐὰν αἵματος μέγεθος γένηται τῇ γυναικὶ , κἄπειτα Θεσσαλὸς ἤιοι κινήσας τὴν κάθαρσιν ἢ φλέβα τεμὼν ἰάσηται τὸ πάθος , οὐκ ἂν ἁμάρτοιεν οἱ μαθηταὶ μιμούμενοι τὸν διδάσκαλον , ἐὰν δ’ αὐτομάτως ῥαγέντων τῶν καταμηνίων ἡ κάμνουσα ῥᾳστωνήσῃ , τοῦτο οὐκέτ’ αὐτοὺς μιμητέον ; καὶ μὴν οὐδὲν διαφέρει πρὸς τὴν ἑκατέραν μίμησιν ἄν θ’ ὑπὸ τῆς μαίας ἄν θ’ ὑπὸ τοῦ Θεσσαλοῦ κινηθέντων τῶν καταμηνίων ἄν τε καὶ χωρὶς τούτων αὐτομάτως ἐκκριθέντων ἡ κάμνουσα ῥᾳστωνήσῃ . διὰ γάρ τοι τὴν κένωσιν , οὐ διὰ τὸ ποιῆσαι αὐτὴν ἡ ὠφέλεια γίγνεται , καὶ τοῦτο διδάσκων ὁ Ἱπποκράτης ἔγραψε τὸν ἀφορισμὸν ἐκεῖνον · γυναικὶ αἷμα ἐμεούσῃ τῶν καταμηνίων ῥαγέντων λύσις . ὅπως ἂν ῥαγῇ , φησὶ , τὰ καταμήνια λύσις ἔσται τοῦ παθήματος , εἴτε φυσικῶς εἴτε καὶ ἡμῶν τοῦτο ἐργασαμένων . οὐ γὰρ τὰ ποιῆσαν αἴτιον , ἀλλὰ τὸ γινόμενον ὠφελεῖ τὴν νοσοῦσαν . ἓν μόνον ὑπαρχέτω τοῖς καταμηνίοις τὸ ἀθρόως ἐκκριθῆναι , ὅπως ὁ Ἱπποκράτης ὠνόμασε , ῥαγέντων , ἔθος ὂν αὐτῷ τὰς ἀθρόας κενώσεις οὕτω προσαγορεύειν , ὡς εἰ καὶ κατὰ τήνδε τὴν λέξιν εἰρῆσθαι , γυναικὶ αἷμα ἐμεούσῃ τῶν καταμηνίων ἀθρόως ἐκκριθέντων λύσις . ἐπιλείποι δ’ ἄν με ἡ ἡμέρα διερχόμενον ὅσα μιμοῦνται τῶν αὐτομάτως γιγνομένων οἱ ἄνθρωποι , οὐ μὴν οὐδ’ ἀμφισβητεῖ τις ἕτερος , ἀλλ’ ὡς κοινήν ἔννοιαν δέχονται , πλὴν τῶν μιαρῶν σοφιστῶν , ὅσοι περὶ μὲν τὰ τῆς τέχνης ἔργα καὶ τῶν ἰδιωτῶν εἰσι χείρους , ἱκανοὶ δ’ ἀπαναισχυντῆσαι καὶ μακρὰς φλυαρίας συνθεῖναι κατὰ τῶν ἀρίστων ἰατρῶν , οἷος καὶ νῦν γέγονεν Ἰουλιανὸς οὗτος , ὃν οἱ πάντες μὲν ἴσασι μηδεπώποτε τῶν τῆς τέχνης ἔργων μεταχειρισάμενον , ἀναισχύντως δ’ ὑβρίζοντα τοὺς παλαιοὺς ἰατρούς .
Lemmas: ἀγαθός μέν εἰμί , ὥσπερ ὁ νομοθέτης ὁ ψευδής ἐγκαλέω ὅμοιος τιμωρέω ὁ ἐγκαλέω , εἴπερ ἁλίσκομαι , οὕτως καί ὁ ἀντιλέγω ψευδής ὅς οὐ μανθάνω ὑπέχω ἄξιος ὅς πλημμελέω τιμωρία ἐπεί δέ οὐ οἶδα ὅπως ὕβρις μέν ἐφίημι δικάζω , νόμος δέ οὐδείς κεῖμαι περί ὁ ψευδής ἐγκαλέω , ἔοικα οἴομαι κατά ὁ ἀγαθός ἀνήρ ὁ σκαιός λέγω τολμάω . χρή γάρ ὥσπερ ἐν Αἴγυπτος πάλαι ὁ κατά ὁ τέχνη εὑρίσκω ἕκαστος ὑπό κοινός συνέδριον ὁ παιδεύω κρίνω ἐγγράφω στήλη τις ἀπόκειμαι ἐν ἱερός χωρίον , οὕτως καί παρά ἐγώ εἰμί τις συνέδριον ἀνήρ δίκαιος τε , ἅμα καί παιδεύω , ὅς δοκιμάζω ὁ νέος σύγγραμμα τίθημι μέν ἐν δημόσιος χωρίον ὁ χρηστός . διαφθείρω δέ ὅσος μοχθηρός , ἀγαθός δέ εἰμί , εἰ μηδέ ὄνομα ὁ γράφω φυλάσσω , ὥσπερ οὐδέ ἐν Αἴγυπτος ὁ ἀρχαῖος . κωλύω γάρ ἄν οὐ ἦκα ἐκ ὅδε ὁ φιλότιμος ὁ περί δόξα ἄμετρος σπουδή . νῦν δέ ἐπειδή καί γράφω ἔξεστι ἅπας καί κρίνω ὁ ἐπιτυγχάνω , εὐδοκιμέω παρά ὁ πολύς ὁ τολμηρός , καθά ὁ Θεσσαλός ὅς γράφω λοιδορέω Ἱπποκράτης καίτοι βιβλίον εἷς συντίθημι , ἐν ὅς καθά οἴομαι , ὁ ἀφορισμός ἐξελέγχω δείκνυμι ἐναργής ἐγώ ἑαυτοῦ οὐδέ ἐλαχύς ἐπίσταμαι ὁ Ἱπποκράτης τέχνη . καίτοι δίκαιος γε εἰμί ἐκμανθάνω πρότερος αὐτός οὕτως ἐπιχειρέω ἀντιλέγω , ὅς οὗτος μέν ἴσως οὐ ὀρθός λέγω . οὐ γάρ ἄν τολμάω ὁ ἀληθής ἀντιλέγω , εἴπερ μανθάνω αὐτός πλήν εἰ παντάπασι ἀναίσχυντος τις εἰμί οἷος καί ὁ νῦν ἐπί ὁ Ἀλεξάνδρεια γίγνομαι Ἰουλιανός , ὅς βίβλος εἰμί φημί ὀκτώ καί τεσσαράκοντα πρός ὁ Ἱπποκράτης ἀφορισμός , ἐκ ὅς ἔναγχος λαμβάνω ὁ δεύτερος , ἐν ὅς ὁ ἀφορισμός , ὡς οἴομαι , ψευδής εἰμί οὗτος · ἐν ὁ ταραχή ὁ κοιλία καί ὁ ἔμετος ὁ αὐτόματος γίγνομαι , ἐάν μέν οἷος δέω καθαίρω καθαίρω , συμφέρω τε καί εὔφορος φέρω , ἐάν δέ μή , ἐναντίος . οὕτως δή καί κενεαγγεία , ἐάν μέν οἷος δέω γίγνομαι γίγνομαι , συμφέρω τε καί εὔφορος φέρω , ἐάν δέ μή , ἐναντίος . χάρις γε τύχη οὗτος ἐγώ πρῶτος ἐγχειρίζω ὁ βιβλίον , ὅπως μή μάτην ὁ χρόνος τρίβω μακρός ἀναγιγνώσκω ὅς γράφω πρός ὁ πρῶτος ἀφορισμός , ὅς ἑξῆς ἅπας εἰμί προοίμιον . ἴσως γάρ ἄν ἀναγκάζω τις καί πρός ἐκεῖνος γράφω οὐδείς μέγας δοκέω ποιέω , διά ὁ μηδέπω θεωρία ἰατρικός ἅπτω ὁ λόγος . ἀλλά ὁ γε προλέγω ἀφορισμός οὐ περί μικρός ὁ τέχνη διαλέγω , συμβουλεύω ὁ ἰατρός ὁ αὐτόματος γίγνομαι κένωσις , διά τε ὁ ἄνω καί κάτω γαστήρ μιμέομαι ὁ ὠφελέω , καί διδάσκω γε τίς εἰμί οὗτος καί πῶς αὐτός γνωρίζω , ὥσπερ γε καί τίς ὁ βλάπτω σύν ὁ οἰκεῖος γνώρισμα . εἰ μέν οὖν μανθάνω ὁ τέχνη Ἰουλιανός ὑπό διδάσκαλος Ἱπποκράτειος , οὐ ἄν τολμάω ὁ ἀληθής ἀντιλέγω . ἐπεί δέ οὔτε αὐτός οὔτε ὁ ὁ τοιοῦτος ἐμπληξία ἡγεμών αὐτός Θεσσαλός γιγνώσκω ὁ ὁ Ἀσκληπιάδης τέχνη , θαυμαστός γε οὐδείς ἀγνοέω αὐτός ὅς μηδέ ὁ χωρίς λόγος φάσκω ἰατρεύω ἀγνοέω . ἀκούω γοῦν εἰμί ἐκεῖνος λέγω αὐξάνω μάλα ὁ τέχνη ἐκ ὁ μιμητικός πεῖρα . ὅσος γάρ ἐκ περίπτωσις γίγνομαι ὁ κάμνω ὠφελέω , οὗτος ἐγώ , φημί , μιμέομαι πολλάκις συνίστημι καί διαιρέω οὗτος φυσικός μέν ὀνομάζω ἐν ἐκ ὁ σῶμα ὁ αἰτία . κατά τύχη δέ γίγνομαι φημί ὅς ἔξωθεν , ὥστε μή μόνος φύσις , ἀλλά καί τύχη εἰμί μιμητικός ὁ ἰατρός . λέγω γοῦν ὑπό ἐκεῖνος ὁ ἀνήρ ἄλλος τε πολύς ὁ κατά τύχη ὠφελέω παράδειγμα καί ὁ ὁ ἐν μέτωπον φλέψ διακόπτω ἐκ ὁ καταπίπτω . ἐπεί γάρ ὅμοιος διάκειμαι ὁ αὐτός φλέψ τέμνω τολμάω , φημί , ἐλπίς ὁ αὐτός ὠφέλεια . ἀλλά καί γαστήρ ἀξιόλογος ὑπέρχομαι φλεγμαίνω ὀφθαλμός , εἶτα ὀνίνημι μέγας ἐπί ὁ ὁ γίγνομαι μίμησις ἐγώ προτρέπω . ὡσαύτως δέ καί ὁ ἰκτεριάω ἀθρόος χολώδης διαχώρημα [ ἔμετος ] ὁράω πολλάκις ὠφελέω καί ὁ ὑδεριάω ὑδατώδης καί ὁ ὁ καλέω ἐλέφας νοσέω ὁ ὁ μελανός χυμός κένωσις , καί ἐκ οὗτος πρόδηλος εἰμί ὅτι καί ὁ ἰατρός προσήκω μιμέομαι . καί τίς δέω λέγω αὐτόματος κένωσις , ὅπου καί ὁ ὁ διδάσκαλος ἔργον μιμέομαι μανθάνω ὁ τέχνη ; ἤ Θεσσαλός μέν , ἐάν διά κλύσμα ὅστις ὑπαγωγός ὁ γαστήρ θεραπεύω ὁ κάμνω , μιμέω εἰμί ὁ οὗτος μαθητής , ἐάν δέ ﻿ αὐτόματος ὑπέρχομαι τυγχάνω , φεύγω ; ἤ ὁ ἔμμηνος κάθαρσις ἔχω , ἐάν αἷμα μέγεθος γίγνομαι ὁ γυνή , ἔπειτα Θεσσαλός ἤϊος κινέω ὁ κάθαρσις ἤ φλέψ τέμνω ἰάομαι ὁ πάθος , οὐ ἄν ἁμαρτάνω ὁ μαθητής μιμέομαι ὁ διδάσκαλος , ἐάν δέ αὐτόματος ῥήγνυμι ὁ καταμήνιος ὁ κάμνω ῥᾳστωνέω , οὗτος οὐκέτι αὐτός μιμέω ; καί μήν οὐδείς διαφέρω πρός ὁ ἑκάτερος μίμησις ἐάν τε ὑπό ὁ μαῖα ἄν τε ὑπό ὁ Θεσσαλός κινέω ὁ καταμήνιος ἐάν τε καί χωρίς οὗτος αὐτόματος ἐκκρίνω ὁ κάμνω ῥᾳστωνέω . διά γάρ τοι ὁ κένωσις , οὐ διά ὁ ποιέω αὐτός ὁ ὠφέλεια γίγνομαι , καί οὗτος διδάσκω ὁ Ἱπποκράτης γράφω ὁ ἀφορισμός ἐκεῖνος · γυνή αἷμα ἐμέω ὁ καταμήνιος ῥήγνυμι λύσις . ὅπως ἄν ῥήγνυμι , φημί , ὁ καταμήνιος λύσις εἰμί ὁ πάθημα , εἴτε φυσικός εἴτε καί ἐγώ οὗτος ἐργάζομαι . οὐ γάρ ὁ ποιέω αἴτιος , ἀλλά ὁ γίγνομαι ὠφελέω ὁ νοσέω . εἷς μόνος ὑπάρχω ὁ καταμήνιος ὁ ἀθρόος ἐκκρίνω , ὅπως ὁ Ἱπποκράτης ὀνομάζω , ῥήγνυμι , ἔθος εἰμί αὐτός ὁ ἀθρόος κένωσις οὕτως προσαγορεύω , ὡς εἰ καί κατά ὅδε ὁ λέξις λέγω , γυνή αἷμα ἐμέω ὁ καταμήνιος ἀθρόος ἐκκρίνω λύσις . ἐπιλείπω δέ ἄν ἐγώ ὁ ἡμέρα διέρχομαι ὅσος μιμέομαι ὁ αὐτόματος γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος , οὐ μήν οὐδέ ἀμφισβητέω τις ἕτερος , ἀλλά ὡς κοινός ἔννοια δέχομαι , πλήν ὁ μιαρός σοφιστής , ὅσος περί μέν ὁ ὁ τέχνη ἔργον καί ὁ ἰδιώτης εἰμί κακός , ἱκανός δέ ἀπαναισχυντέω καί μακρός φλυαρία συντίθημι κατά ὁ ἀγαθός ἰατρός , οἷος καί νῦν γίγνομαι Ἰουλιανός οὗτος , ὅς ὁ πᾶς μέν οἶδα μηδεπώποτε ὁ ὁ τέχνη ἔργον μεταχειρίζω , ἀναίσχυντος δέ ὑβρίζω ὁ παλαιός ἰατρός .