galenus.adversus-ea-quae-juliano-in-hippocratis-aphorismos-enuntiata-sunt 7
Αὕτη μὲν ἡ τοῦ Ἰουλιανοῦ ῥῆσις . ἔστι δ’ , ὡς ἔφην , ὁ κατὰ ταύτην λόγος τοιόσδε · εἴπερ ἐν ὑγροῖς εἴη τὰ τῶν νόσων αἴτια , δυνατόν ἐστιν ἡμῖν ἐν τάχει κενοῦν αὐτὰ μηδενὶ νοσήματι χρονίζειν ἐπιτρέπειν . ἀλλὰ μὴν χρονίζει γε πολὺ , κἂν κατὰ τὴν ἀρχὴν αὐτῶν ἱκανῶς ἐκκενώσομεν τὸ σῶμα . οὐκ ἆρά εἰσιν ἐν ὑγροῖς τὰ αἴτια . ἀλλ’ ὅ γε λόγος οὗτος , εἰ μὲν περὶ τοῦ πρὸς τὴν χώραν τῶν ἀγγείων ἐν ὅλῳ τῷ σώματι συνισταμένου πλήθους ἐστὶν , ἀληθὲς ὑπάρχει . βουληθέντες γὰρ εὐθέως ἐν ἀρχῇ τῆς νόσου κενῶσαι τὸ περιττὸν , ἐκκενοῦμεν ἅπασαν πληθωρικὴν διάθεσιν . εἰ δὲ καὶ περὶ τοῦ κατά τι μόριον , ἐν ᾧ καὶ πλεῖον γιγνόμενον ψευδές . ἐπιδέδεικται γὰρ ἡμῖν ἐκεῖνο τὸ πλῆθος οὐκ ἀεὶ κενοῦσθαι ταχέως δυνάμενον . οὕτω δὴ καὶ περὶ τῆς διαφθορᾶς ὁ λόγος ἐρωτώμενος πρόχειρον ἔχει τὴν λύσιν , οὐ γὰρ οἷόν τε ταχέως αὐτὴν ἐκκενῶσαι , καθάπερ ἐξ ἀσκοῦ τινος ἢ πίθου . κἂν ἐκ τούτων ὅλων ἐκκενώσαιμεν πῇ ποτε τὸ μοχθηρὸν ὑγρὸν οὐκ εὐθέως ἀντεγχέομεν ἕτερον χρηστὸν , ἀλλὰ διανίψαντες καὶ πλύναντες ἀκριβῶς τὸ ἀγγεῖον . ἆρ’ οὖν οὕτω δυνατὸν ἐν ἀνθρώπου σώματι κενῶσαι μὲν τὸ διεφθαρμένον αἷμα , χρηστὸν δὲ ἀντεγχέειν παραχρῆμα τοῖς ἐκείνου μορίοις , ἄξιον τοῦτο . πῶς οὖν ἐν τάχει φασὶ δύνασθαι κενωθῆναι τὴν διαφθοράν ; οὕτως ὡς καὶ τἄλλα πάντα λέγουσιν εὐχερῶς , οὐδενὶ προσέχοντες τὸν νοῦν , οὐδὲ μετὰ περισκέψεως ἀκριβεστέρας ὅλον ἀθροῦντες τὸ πρᾶγμα . καὶ μὴν καὶ χολῆς περιεχομένης ἐν τῷ σώματι πολλῆς , ἄνευ μὲν πυρετοῦ ῥᾴδιον ἐκκενῶσαι πολλάκις . εἰ δ’ ἁλῶναι φθάσειεν ὁ ἄνθρωπος ὀξεῖ πυρετῷ , χαλεπώτατον . οὐ γὰρ οὔτ’ ἐγχωρεῖ χρῆσθαι καθαίροντι φαρμάκῳ ἀκινδύνως . ὁμοίως δὲ καὶ περὶ φλέγματος ἔχει καὶ τῶν ὀῤῥωδῶν περιττωμάτων . εἴρηται δὲ καὶ περὶ τούτων ἁπάντων ἐν ἄλλαις πραγματείαις καὶ χρὴ τὸν βουλόμενον ἀκριβῶς τι γνῶναι περὶ αὐτῶν ἐκεῖθεν ἐκμανθάνειν . ὅτι μὲν οὖν ἡ φλεγμονὴ πληθωρικόν τι νόσημά ἐστιν , οὐκ ἐν αὐτοῖς μόνοις τοῖς ἀγγείοις στεγομένου τοῦ πλήθους , ἀλλὰ καὶ τὰς ἐν τοῖς μυσὶ χώρας κενὰς ἁπάσας καταλαμβάνοντος , ἐξ ἐκείνου μάλιστα μαθήσῃ τοῦ γράμματος , ἐν ᾧ περὶ τῶν παρὰ φύσιν ὄγκων ὁ λόγος ἐστί μοι . ὅτε δ’ οὐχ οἷόν τε φλεγμονὴν ἅπασαν ἰάσασθαι ταχέως , ἐν τοῖς θεραπευτικῆς μεθόδου γράμμασιν εἵρηται , κατ’ ἐκεῖνα μάλιστα τὰ βιβλία , δι’ ὧν ἡ μέθοδος δείκνυται τῆς περὶ τῶν παρὰ φύσιν ὄγκων ἰάσεως . ἐνίοτε γὰρ οὕτως ἰσχυρῶς καὶ δυσλύτως ἐμπλάττονται ταῖς σαρξὶ γλίσχροι καὶ παχεῖς χυμοὶ , ὥστε κίνδυνον εἶναι χρονιζόντων αὐτῶν ἀκολουθήσειν σκίῤῥον . ἀλλ’ οἱ μηδὲν τούτων εἰδότες , ἐξ ὧν ἀγνοοῦσι τὰ τῆς τέχνης ἐπίκαιρα κατηγορεῖν Ἱπποκράτους . καίτοι γε ἀντιστρέψας ἄν τις , εἰ μὲν ἤτοι ψυχθείη τῶν στερεῶν σωμάτων ἢ θερμανθείη , ῥᾳδίαν ἔσεσθαί φησι τῆς εἰς τὰ κατὰ φύσιν ἐπάνοδον αὐτῷ , καθάπερ γε καὶ εἰ πυκνωθείη ποτὲ ἢ μανώτερον γεννηθείη . τό τε γὰρ ψυχθὲν θερμῆναι καὶ τὸ θερμαθὲν ψύξαι καὶ τό τε πυκνωθὲν ἀραιῶσαι καὶ τὸ μανωθὲν πυκνῶσαι χαλεπὸν οὐδέν . ἐμπεπλασμένον δὲ χυμὸν ἢ γλίσχρον ἢ παχὺν ἐν σαρκώδεσι μορίοις ἐκκενῶσαι χαλεπώτατον . ὅπου γὰρ δὴ καὶ τὸν ἐκ τούτων τῶν ἀγγείων τῶν ἀραιῶν ἐκκαθῆραι ῥύπον οὐκ εὐπετές , ἦ πού γε τῶν σαρκοειδῶν ἕτοιμον . ὥστε πάνυ μοχθηρὸς ὁ λόγος αὐτὰς ἐν ὑγροῖς αἰτίοις ἐναντιωτέρας εἶναι φάσκων ἀεὶ τῶν ἐν τοῖς στερεοῖς . εἰ μὲν γὰρ ἁπλῶς πλῆθος εἴη , καθ’ ὅλην τοῦ ζώου τὴν ἕξιν ἐν τοῖς ἀγγείοις περιεχόμενον , ὅπερ ἰδίως ὀνομάζουσι πλῆθος , ἕτοιμόν τε παραχρῆμα κενῶσαι τοῦτο καὶ τῶν συμπτωμάτων ὁ κάμνων ἀπαλλαγήσεται δι’ αὐτοῦ . κακοχυμίας δέ τινος ἢ διαφθορᾶς ὑπαρχούσης ἀδύνατόν ἐστι διὰ κενώσεως ἀθρόας ἰάσασθαι τὸν ἄνθρωπον , καὶ μέντοι καὶ φαίνεται ταῦθ’ οὕτως γιγνόμενα . πολλοὶ μὲν γὰρ βαρυνόμενοί τε τὸ σῶμα καὶ τάσεως αἰσθανόμενοι παραχρῆμα τῶν συμπτωμάτων ἀπηλλάγησαν ἐπὶ ταῖς φλεβοτομίαις . ἔνιοι δὲ μῆνα ὅλον ὑπὸ διαφθορᾶς ὀχλούμενοι διετέλεσαν , μήτ’ ἀθρόως ἐκκενῶσαι τὸ μοχθηρὸν αἷμα δυναμένων ἡμῶν μήθ’ ἕτερον ἀντεγχέαι χρηστόν . ἐκ μὲν γὰρ τῶν σίτων δήπου καλῶς κατεργασθέντων ﻿ ἐν τῷ τοῦ ζώου σώματι , γεννᾶσθαι τὸ χρητὸν αἷμα πέφυκεν . ἐν αὐτῷ δὲ τῷ προσφέρειν τροφὰς ἐπιτηδείους , κίνδυνός ἐστι τῷ προϋπάρχοντι μοχθηρῷ συνδιαφθαρῆναι τὸ χρηστὸν , ὅθεν οὐδὲ πᾶσαν οἴονται διαφθορὸν ἰάσασθαι , ἀλλ’ ἐκείνην μόνην , ἐφ’ ἧς ἰσχυρὸν μὲν ἔτι τὸ σῶμά ἐστιν , ἡ δύναμις δ’ εὔρωστος . οὐ μὴν ἰῶδες ἐγένετο τὸ αἷμα παντάπασιν , οὐδ’ ὅσον συνδιαφθεῖραι τὴν ἐπιῤῥέουσαν τροφὴν , ἀλλ’ αὐτὸ μᾶλλον ὑπ’ ἐκείνης ἐπικραθῆναι . οὐ μὴν οὐδὲ ὅταν τὸ πρὸς τὴν δύναμιν πλῆθος συστῇ , δυνατὸν ἰάσασθαι ταχέως αὐτὸ , συγκαταλυομένης ἐνίοτε τῇ κενώσει τῆς δυνάμεως . εἴρηται δὲ ἡμῖν καὶ περὶ τῆς διαθέσεως τῆς τοιαύτης ἐν τῇ τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου πραγματείᾳ . ὀλιγάκις οὖν ἐπὶ τῇ κενώσει τὸν ἄνθρωπον δείξεις ὑγιαίνοντα παραχρῆμα . γενήσεται μέντοι ποτὲ τοῦτο , καθάπερ καὶ φαίνεται καὶ δείκνυσιν ἐναργῶς καὶ πεῖρα τοῦ λόγου τὴν ἀλήθειαν . ἔνιοι γὰρ ἐπὶ ταῖς κενώσεσιν αὐτίκα πάντων ἀπαλλάττονται τῶν ὀχληρῶν , ἀλλ’ οὐδ’ ἴσασι τὰς διαθέσεις αὐτῶν οἱ ἰατροὶ πάντες , οὔτ’ εἰ γινώσκουσιν , εὐθέως διαγινώσκειν δύνανται . οὗτοι τοίνυν οἱ μάλιστα ληροῦντες , ὧν εἰ χρὴ τἀληθὲς εἰπεῖν , ὁ κορυφαῖός ἐστιν Ἰουλιανὸς , ἀνομίλητος μὲν ἀεὶ διατελέσας τοῖς ἔργοις τῆς τέχνης . ἐξ ὧν δὲ αὐτὸς γιγνώσκει θρασυνόμενος , ἀλλ’ ἡμεῖς γε δι’ αὐτῶν τῶν ἔργων τῆς τέχνης πολλάκις ἐδείξαμεν ἐπὶ τῇ κενώσει τοῦ πλήθους ἑκατέρου παραχρῆμα τοὺς ἀνθρώπους ὑγιασθέντας . ἑκάτερον δὲ λέγω , τό θ’ ὡς πρὸς τὴν χώραν τῶν ἀγγείων , ὃ καὶ πληθώραν ὀνομάζουσι , τό τε πρὸς τὴν δύναμιν , ὅταν μὴ καταλύηται τῇ κενώσει . ταῦτα μὲν οὖν ὅταν ἄρξηται ταὐτῶν ἐπισκέπτεσθαι τοὺς ἀῤῥώστους , ἅμα τοῖς ἐπισταμένοις ἰάσασθαι μαθήσεται .
Lemmas: οὗτος μέν ὁ ὁ Ἰουλιανός ῥῆσις . εἰμί δέ , ὡς φημί , ὁ κατά οὗτος λόγος τοιόσδε · εἴπερ ἐν ὑγρός εἰμί ὁ ὁ νόσος αἴτιος , δυνατός εἰμί ἐγώ ἐν τάχος κενόω αὐτός μηδείς νόσημα χρονίζω ἐπιτρέπω . ἀλλά μήν χρονίζω γε πολύς , ἐάν κατά ὁ ἀρχή αὐτός ἱκανός ἐκκενόω ὁ σῶμα . οὐ ἆρα εἰμί ἐν ὑγρός ὁ αἴτιος . ἀλλά ὁ γε λόγος οὗτος , εἰ μέν περί ὁ πρός ὁ χώρα ὁ ἀγγεῖον ἐν ὅλος ὁ σῶμα συνίστημι πλῆθος εἰμί , ἀληθής ὑπάρχω . βούλομαι γάρ εὐθύς ἐν ἀρχή ὁ νόσος κενόω ὁ περισσός , ἐκκενόω ἅπας πληθωρικός διάθεσις . εἰ δέ καί περί ὁ κατά τις μόριον , ἐν ὅς καί πολύς γίγνομαι ψευδής . ἐπιδείκνυμι γάρ ἐγώ ἐκεῖνος ὁ πλῆθος οὐ ἀεί κενόω ταχύς δύναμαι . οὕτως δή καί περί ὁ διαφθορά ὁ λόγος ἐρωτάω πρόχειρος ἔχω ὁ λύσις , οὐ γάρ οἷος τε ταχύς αὐτός ἐκκενόω , καθά ἐκ ἀσκός τις ἤ πίθος . ἐάν ἐκ οὗτος ὅλος ἐκκενόω πῇ ποτέ ὁ μοχθηρός ὑγρός οὐ εὐθύς ἀντεγχέω ἕτερος χρηστός , ἀλλά διανίζω καί πλύνω ἀκριβής ὁ ἀγγεῖον . ἆρα οὖν οὕτως δυνατός ἐν ἄνθρωπος σῶμα κενόω μέν ὁ διαφθείρω αἷμα , χρηστός δέ ἀντεγχέω παραχρῆμα ὁ ἐκεῖνος μόριον , ἄξιος οὗτος . πῶς οὖν ἐν τάχος φημί δύναμαι κενόω ὁ διαφθορά ; οὕτως ὡς καί ἄλλος πᾶς λέγω εὐχερής , οὐδείς προσέχω ὁ νόος , οὐδέ μετά περίσκεψις ἀκριβής ὅλος ἀθρέω ὁ πρᾶγμα . καί μήν καί χολή περιέχω ἐν ὁ σῶμα πολύς , ἄνευ μέν πυρετός ῥᾴδιος ἐκκενόω πολλάκις . εἰ δέ ἁλίσκομαι φθάνω ὁ ἄνθρωπος ὀξύς πυρετός , χαλεπός . οὐ γάρ οὔτε ἐγχωρέω χράω καθαίρω φάρμακον ἀκίνδυνος . ὅμοιος δέ καί περί φλέγμα ἔχω καί ὁ ὀρρώδης περίσσωμα . λέγω δέ καί περί οὗτος ἅπας ἐν ἄλλος πραγματεία καί χρή ὁ βούλομαι ἀκριβής τις γιγνώσκω περί αὐτός ἐκεῖθεν ἐκμανθάνω . ὅτι μέν οὖν ὁ φλεγμονή πληθωρικός τις νόσημα εἰμί , οὐ ἐν αὐτός μόνος ὁ ἀγγεῖον στέγω ὁ πλῆθος , ἀλλά καί ὁ ἐν ὁ μῦς χώρα κενός ἅπας καταλαμβάνω , ἐκ ἐκεῖνος μάλα μανθάνω ὁ γράμμα , ἐν ὅς περί ὁ παρά φύσις ὄγκος ὁ λόγος εἰμί ἐγώ . ὅτε δέ οὐ οἷος τε φλεγμονή ἅπας ἰάομαι ταχύς , ἐν ὁ θεραπευτικός μέθοδος γράμμα λέγω , κατά ἐκεῖνος μάλα ὁ βιβλίον , διά ὅς ὁ μέθοδος δείκνυμι ὁ περί ὁ παρά φύσις ὄγκος ἴασις . ἐνίοτε γάρ οὕτως ἰσχυρός καί δύσλυτος ἐμπλήσσω ὁ σάρξ γλίσχρος καί παχύς χυμός , ὥστε κίνδυνος εἰμί χρονίζω αὐτός ἀκολουθέω σκίρρος . ἀλλά ὁ μηδείς οὗτος οἶδα , ἐκ ὅς ἀγνοέω ὁ ὁ τέχνη ἐπίκαιρος κατηγορέω Ἱπποκράτης . καίτοι γε ἀντιστρέφω ἄν τις , εἰ μέν ἤτοι ψύχω ὁ στερεός σῶμα ἤ θερμαίνω , ῥᾴδιος εἰμί φημί ὁ εἰς ὁ κατά φύσις ἐπάνοδος αὐτός , καθά γε καί εἰ πυκνόω ποτέ ἤ μανός γεννάω . ὁ τε γάρ ψύχω θερμαίνω καί ὁ ἵθερμημι ψύχω καί ὁ τε πυκνόω ἀραιόω καί ὁ μανόω πυκνόω χαλεπός οὐδείς . ἐμπλάσσω δέ χυμός ἤ γλίσχρος ἤ παχύς ἐν σαρκώδης μόριον ἐκκενόω χαλεπός . ὅπου γάρ δή καί ὁ ἐκ οὗτος ὁ ἀγγεῖον ὁ ἀραιός ἐκκαθαίρω ῥύπος οὐ εὐπετής , ἦ που γε ὁ σαρκοειδής ἑτοῖμος . ὥστε πάνυ μοχθηρός ὁ λόγος αὐτός ἐν ὑγρός αἴτιος ἐναντίος εἰμί φάσκω ἀεί ὁ ἐν ὁ στερεός . εἰ μέν γάρ ἁπλῶς πλῆθος εἰμί , κατά ὅλος ὁ ζῷον ὁ ἕξις ἐν ὁ ἀγγεῖον περιέχω , ὅς ἴδιος ὀνομάζω πλῆθος , ἑτοῖμος τε παραχρῆμα κενόω οὗτος καί ὁ σύμπτωμα ὁ κάμνω ἀπαλλάσσω διά αὐτός . κακοχυμία δέ τις ἤ διαφθορά ὑπάρχω ἀδύνατος εἰμί διά κένωσις ἀθρόος ἰάομαι ὁ ἄνθρωπος , καί μέντοι καί φαίνω οὗτος οὕτως γίγνομαι . πολύς μέν γάρ βαρύνω τε ὁ σῶμα καί τάσις αἰσθάνομαι παραχρῆμα ὁ σύμπτωμα ἀπαλλάσσω ἐπί ὁ φλεβοτομία . ἔνιοι δέ μείς ὅλος ὑπό διαφθορά ὀχλέω διατελέω , μήτε ἀθρόος ἐκκενόω ὁ μοχθηρός αἷμα δύναμαι ἐγώ μήτε ἕτερος ἀντεγχύνω χρηστός . ἐκ μέν γάρ ὁ σῖτος δήπου καλός κατεργάζομαι ﻿ ἐν ὁ ὁ ζῷον σῶμα , γεννάω ὁ χρηστός αἷμα φύω . ἐν αὐτός δέ ὁ προσφέρω τροφή ἐπιτήδειος , κίνδυνος εἰμί ὁ προϋπάρχω μοχθηρός συνδιαφθείρομαι ὁ χρηστός , ὅθεν οὐδέ πᾶς οἴομαι διαφθορός ἰάομαι , ἀλλά ἐκεῖνος μόνος , ἐπί ὅς ἰσχυρός μέν ἔτι ὁ σῶμα εἰμί , ὁ δύναμις δέ εὔρωστος . οὐ μήν ἰώδης γίγνομαι ὁ αἷμα παντάπασι , οὐδέ ὅσος συνδιαφθείρομαι ὁ ἐπιρρέω τροφή , ἀλλά αὐτός μάλα ὑπό ἐκεῖνος ἐπικεράννυμι . οὐ μήν οὐδέ ὅταν ὁ πρός ὁ δύναμις πλῆθος συνίστημι , δυνατός ἰάομαι ταχύς αὐτός , συγκαταλύω ἐνίοτε ὁ κένωσις ὁ δύναμις . λέγω δέ ἐγώ καί περί ὁ διάθεσις ὁ τοιοῦτος ἐν ὁ ὁ θεραπευτικός μέθοδος πραγματεία . ὀλιγάκις οὖν ἐπί ὁ κένωσις ὁ ἄνθρωπος δείκνυμι ὑγιαίνω παραχρῆμα . γίγνομαι μέντοι ποτέ οὗτος , καθά καί φαίνω καί δείκνυμι ἐναργής καί πεῖρα ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια . ἔνιοι γάρ ἐπί ὁ κένωσις αὐτίκα πᾶς ἀπαλλάσσω ὁ ὀχληρός , ἀλλά οὐδέ οἶδα ὁ διάθεσις αὐτός ὁ ἰατρός πᾶς , οὔτε εἰ γιγνώσκω , εὐθύς διαγιγνώσκω δύναμαι . οὗτος τοίνυν ὁ μάλα ληρέω , ὅς εἰ χρή ἀληθής λέγω , ὁ κορυφαῖος εἰμί Ἰουλιανός , ἀνομίλητος μέν ἀεί διατελέω ὁ ἔργον ὁ τέχνη . ἐκ ὅς δέ αὐτός γιγνώσκω θρασύνω , ἀλλά ἐγώ γε διά αὐτός ὁ ἔργον ὁ τέχνη πολλάκις δείκνυμι ἐπί ὁ κένωσις ὁ πλῆθος ἑκάτερος παραχρῆμα ὁ ἄνθρωπος ὑγιάζω . ἑκάτερος δέ λέγω , ὁ τε ὡς πρός ὁ χώρα ὁ ἀγγεῖον , ὅς καί πληθώρα ὀνομάζω , ὁ τε πρός ὁ δύναμις , ὅταν μή καταλυάω ὁ κένωσις . οὗτος μέν οὖν ὅταν ἄρχω ταὐτός ἐπισκοπέω ὁ ἄρρωστος , ἅμα ὁ ἐφίστημι ἰάομαι μανθάνω .