galenus.adhortatio-ad-artes-addiscendas 10
λέγε δή μοι καὶ σὺ τὰς τῶν ἀθλητῶν προσαγορεύσεις . ἀλλ’ οὐκ ἐρεῖς ὅτι μηδ’ ἔχεις εἰπεῖν , εἰ μή τι τοῦ μάρτυρος ὡς οὐκ ἀξιόχρεω κατέγνωκας · ἐμφαίνειν γὰρ ἔοικάς τι τοιοῦτον , ὅταν ἐπὶ τοὺς πολλοὺς τὸν λόγον ἄγῃς μάρτυρας καὶ τὸν παρὰ τούτων ἔπαινον προχειρίζῃ . καίτοι 〈 γ’ 〉 οὔτε νοσῶν εὖ οἶδ’ ὅτι τοῖς πολλοῖς ἂν ἐπιτρέψαις αὑτὸν ἀλλ’ ὀλίγοις δή τισιν ἐξ ἁπάντων καὶ τούτων τοῖς ἰατρικωτάτοις , οὔτ’ ἂν πλέων ἅπασι τοῖς συμπλέουσιν ἀλλ’ ἑνὶ τῷ κυβερνήτῃ , ἤδη δὲ ἐπὶ τῶν σμικροτάτων τέκτονι μὲν τεκταινόμενος , ὑποδημάτων δὲ χρῄζων τῷ σκυτοτόμῳ . πῶς ἂν οὖν ἔνθα περὶ πρωτείων ὁ ἀγών ἐστι , σαυτῷ διδοίης τῆς κρίσεως τὴν ἐξουσίαν , ἀφελόμενος αὐτὴν τῶν σοφωτέρων ἢ κατὰ σαυτόν ; παρίημι γὰρ τό γε νῦν εἶναι μεμνῆσθαι τῶν θεῶν . ἄκουσον οὖν ὅπως Εὐριπίδης φρονεῖ περὶ τῶν ἀθλητῶν · κακῶν γὰρ ὄντων μυρίων καθ’ Ἑλλάδα οὐδὲν κάκιον ἔστιν ἀθλητῶν γένους · οἳ πρῶτον οἰκεῖν οὔτε μανθάνουσιν εὖ οὔτ’ ἂν δύναιντο . πῶς γὰρ ὅστις ἔστ’ ἀνὴρ γνάθου τε δοῦλος νηδύος θ’ ἡττημένος , κτήσαιτ’ ἂν ὄλβον εἰς ὑπεκτροφὴν πάτρας ; οὐδ’ αὖ πένεσθαι κἀξυπηρετεῖν τύχαις 〈 οἷοί τ’ 〉 · ἔθη γὰρ οὐκ ἐθισθέντες καλὰ σκληρῶς μεταλλάσσουσιν εἰς τἀμήχανον . ὅτι δὲ καὶ τῶν ἐπιτηδευομένων αὐτοῖς ἕκαστον ἄχρηστόν ἐστιν , ἄκουε πάλιν εἴπερ ἐθέλεις ἅ φησιν · τίς γὰρ παλαίσας εὖ , τίς ὠκύπους ἀνὴρ ἢ δίσκον ἄρας ἤ γνάθον πλήξας καλῶς πόλει πατρῴᾳ στέφανον ἤρκεσεν λαβών ; εἰ δὲ καὶ τούτων ἔτι λεπτομερέστερον ἀκούειν ἐθέλεις , ἄκουε πάλιν ἅ φησι · πότερα μαχοῦνται πολεμίοισιν ἐν χεροῖν δίσκους ἔχοντες ἢ δι’ ἀσπίδων ποσὶ θέοντες ἐκβαλοῦσι πολεμίους πάτρας ; οὐδεὶς σιδήρου ταῦτα μωραίνει πέλας . πότερον οὖν Εὐριπίδου μὲν καὶ τῶν τοιούτων καταγνῶμεν , τοῖς δὲ φιλοσόφοις ἐπιτρέψωμεν τὴν κρίσιν ; ἀλλὰ καὶ πρὸς τούτων ἁπάντων ὥσπερ ἐξ ἑνὸς στόματος ὡμολόγηται φαῦλον εἶναι τὸ ἐπιτήδευμα . οὐδὲ μὴν οὐδὲ τῶν ἰατρῶν τις ἐπῄνεσεν αὐτό · πρῶτον μὲν γὰρ Ἱπποκράτους ἀκούσῃ λέγοντος ‘διάθεσις ἀθλητικὴ οὐ φύσεις , ἕξις ὑγιεινὴ κρείσσων’ , ἔπειτα δὲ καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων τῶν μετ’ αὐτὸν ἀρίστων ἰατρῶν . ὅλως μὲν οὖν ἐπὶ μάρτυρος οὐκ ἐβουλόμην κρίνεσθαι · ῥητορικὸν γὰρ τὸ τοιοῦτον μᾶλλον ἢ τιμῶντος ἀλήθειαν ἀνδρός · ὅμως δ’ ἐπειδή τινες ἐπὶ τὸν τῶν πολλῶν ἔπαινον καταφεύγουσι καὶ τὴν παρὰ τούτων κενὴν δόξαν , ἀφέντες αὐτὸ 〈 τὸ 〉 ἐπιτήδευμα γυμνὸν τῶν ἔξωθεν σκοπεῖν , ἠναγκάσθην κἀγὼ τούτους προχειρίσασθαι τοὺς μάρτυρας , ἵν’ ὅτι μηδ’ ἐνταῦθα πλέον ἔχουσί τι γιγνώσκωσιν . ὅθεν οὐδὲ τὸ τῆς Φρύνης ἄκαιρον ἤδη μοι διηγήσασθαι . αὕτη ποτ’ ἐν συμποσίῳ , παιδιᾶς τοιαύτης γενομένης ὡς ἕκαστον ἐν μέρει προστάξαι τοῖς συμπόταις ὃ βούλοιτο , θεασαμένη παρούσας γυναῖκας ἀγχούσῃ τε καὶ ψιμυθίῳ καὶ φύκει κεκαλλωπισμένας ἐκέλευσεν ὕδατος κομισθέντος ἀρυσαμένας ταῖς χερσὶ προσενεγκεῖν ἁπάσας τῷ προσώπῳ καὶ μετὰ τοῦτο εὐθέως ἀπομάξασθαι σινδονίῳ , καὶ αὐτὴ πρώτη τοῦτ’ ἔπραξε . ταῖς μὲν οὖν ἄλλαις ἁπάσαις σπίλου τὸ πρόσωπον ἐπληρώθη , καὶ ἦν ὁμοιότατα ἰδεῖν τοῖς μορμολυκείοις , αὐτὴ δὲ 〈 καὶ 〉 καλλίων ἐφάνη · μόνη γὰρ ἦν ἀκαλλώπιστός τε καὶ αὐτοφυῶς καλή , μηδεμιᾶς πανουργίας κομμωτικῆς δεομένη . ὥσπερ οὖν τὸ ἀληθινὸν κάλλος ἀκριβῶς ἐξετάζεται μόνον αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τῶν ἔξωθεν αὐτῷ προσόντων ἁπάντων γυμνωθέν , οὕτω καὶ τὴν ἀθλητικὴν ἐπιτήδευσιν ἐξετάζεσθαι προσήκει μόνην , εἴ τι φαίνοιτ’ ἔχειν χρήσιμον ἢ κοινῇ ταῖς πόλεσιν ἢ ἰδίᾳ τοῖς μεταχειριζομένοις αὐτήν .
Lemmas: λέγω δή ἐγώ καί σύ ὁ ὁ ἀθλητής προσαγόρευσις . ἀλλά οὐ λέγω ὅτι μηδέ ἔχω λέγω , εἰ μή τις ὁ μάρτυς ὡς οὐ ἀξιόχρεως καταγιγνώσκω · ἐμφαίνω γάρ ἔοικα τις τοιοῦτος , ὅταν ἐπί ὁ πολύς ὁ λόγος ἄγω μάρτυς καί ὁ παρά οὗτος ἔπαινος προχειρίζω . καίτοι 〈 γε 〉 οὔτε νοσέω εὖ οἶδα ὅτι ὁ πολύς ἄν ἐπιτρέπω ἑαυτοῦ ἀλλά ὀλίγος δή τις ἐκ ἅπας καί οὗτος ὁ ἰατρικός , οὔτε ἄν πλέω ἅπας ὁ συμπλέω ἀλλά εἷς ὁ κυβερνήτης , ἤδη δέ ἐπί ὁ μικρός τέκτων μέν τεκταίνομαι , ὑπόδημα δέ χρῄζω ὁ σκυτότομος . πῶς ἄν οὖν ἔνθα περί πρωτεῖον ὁ ἀγών εἰμί , σεαυτοῦ δίδωμι ὁ κρίσις ὁ ἐξουσία , ἀφαιρέω αὐτός ὁ σοφός ἤ κατά σεαυτοῦ ; παρίημι γάρ ὁ γε νῦν εἰμί μιμνῄσκω ὁ θεός . ἀκούω οὖν ὅπως Εὐριπίδης φρονέω περί ὁ ἀθλητής · κακός γάρ εἰμί μυρίος κατά Ἑλλάς οὐδείς κακός εἰμί ἀθλητής γένος · ὅς πρῶτος οἰκέω οὔτε μανθάνω εὖ οὔτε ἄν δύναμαι . πῶς γάρ ὅστις εἰμί ἀνήρ γνάθος τε δοῦλος νηδύς τε ἡσσάομαι , κτάομαι ἄν ὄλβος εἰς ὑπεκτροφή πάτρα ; οὐδέ αὖ πένομαι ἐξυπηρετέω τύχη 〈 οἷος τε 〉 · ἔθος γάρ οὐ ἐθίζω καλός σκληρός μεταλλάσσω εἰς ἀμήχανος . ὅτι δέ καί ὁ ἐπιτηδεύω αὐτός ἕκαστος ἄχρηστος εἰμί , ἀκούω πάλιν εἴπερ ἐθέλω ὅς φημί · τίς γάρ παλαίω εὖ , τίς ὠκύπους ἀνήρ ἤ δίσκος ἀείρω ἤ γνάθος πλήσσω καλός πόλις πατρῷος στέφανος ἀρκέω λαμβάνω ; εἰ δέ καί οὗτος ἔτι λεπτομερής ἀκούω ἐθέλω , ἀκούω πάλιν ὅς φημί · πότερος μαχέομαι πολέμιος ἐν χείρ δίσκος ἔχω ἤ διά ἀσπίς πούς θέω ἐκβάλλω πολέμιος πάτρα ; οὐδείς σίδηρος οὗτος μωραίνω πέλας . πότερος οὖν Εὐριπίδης μέν καί ὁ τοιοῦτος καταγιγνώσκω , ὁ δέ φιλόσοφος ἐπιτρέπω ὁ κρίσις ; ἀλλά καί πρός οὗτος ἅπας ὥσπερ ἐκ εἷς στόμα ὁμολογέω φαῦλος εἰμί ὁ ἐπιτήδευμα . οὐδέ μήν οὐδέ ὁ ἰατρός τις ἐπαινέω αὐτός · πρῶτος μέν γάρ Ἱπποκράτης ἀκούω λέγω διάθεσις ἀθλητικός οὐ φύσις , ἕξις ὑγιεινός κραίνω , ἔπειτα δέ καί ὁ ἄλλος ἅπας ὁ μετά αὐτός ἀγαθός ἰατρός . ὅλος μέν οὖν ἐπί μάρτυς οὐ βούλομαι κρίνω · ῥητορικός γάρ ὁ τοιοῦτος μάλα ἤ τιμάω ἀλήθεια ἀνήρ · ὅμως δέ ἐπειδή τις ἐπί ὁ ὁ πολύς ἔπαινος καταφεύγω καί ὁ παρά οὗτος κενός δόξα , ἀφίημι αὐτός 〈 ὁ 〉 ἐπιτήδευμα γυμνός ὁ ἔξωθεν σκοπέω , ἀναγκάζω ἐγώ οὗτος προχειρίζω ὁ μάρτυς , ἵνα ὅτι μηδέ ἐνταῦθα πολύς ἔχω τις γιγνώσκω . ὅθεν οὐδέ ὁ ὁ Φρύνη ἄκαιρος ἤδη ἐγώ διηγέομαι . οὗτος ποτέ ἐν συμπόσιον , παιδιά τοιοῦτος γίγνομαι ὡς ἕκαστος ἐν μέρος προστάσσω ὁ συμπότης ὅς βούλομαι , θεάομαι πάρειμι γυνή ἄγχουσα τε καί ψιμύθιον καί φῦκος καλλωπίζω κελεύω ὕδωρ κομίζω ἀρύω ὁ χείρ προσφέρω ἅπας ὁ πρόσωπον καί μετά οὗτος εὐθύς ἀπομάσσω σινδόνιον , καί αὐτός πρῶτος οὗτος πράσσω . ὁ μέν οὖν ἄλλος ἅπας σπίλος ὁ πρόσωπον πληρόω , καί εἰμί ὅμοιος ὁράω ὁ μορμολυκεῖον , αὐτός δέ 〈 καί 〉 καλός φαίνω · μόνος γάρ εἰμί ἀκαλλώπιστος τε καί αὐτοφυής καλός , μηδείς πανουργία κομμωτικός δέω . ὥσπερ οὖν ὁ ἀληθινός κάλλος ἀκριβής ἐξετάζω μόνος αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁ ἔξωθεν αὐτός πρόσειμι ἅπας γυμνόω , οὕτως καί ὁ ἀθλητικός ἐπιτήδευσις ἐξετάζω προσήκω μόνος , εἰ τις φαίνω ἔχω χρήσιμος ἤ κοινῇ ὁ πόλις ἤ ἴδιος ὁ μεταχειρίζω αὐτός .