galenus.adhortatio-ad-artes-addiscendas 14
εἰ δὲ καὶ τὴν ἡδονὴν σώματός τις ἀγαθὸν εἶναι φαίη , οὐδ’ αὐτῆς ταύτης αὐτοῖς μέτεστιν οὔτ’ οὖν ἀθλοῦσιν οὔτε καταλύσασιν · εἴ γε παρὰ μὲν τὸν τῆς ἀθλήσεως χρόνον ἐν πόνοις τε καὶ ταλαιπωρίαις εἰσίν , οὐ γυμναζόμενοι μόνον ἀλλὰ καὶ πρὸς ἀνάγκην ἐσθίοντες , ἡνίκα δὲ καὶ καταλύσαντες τύχοιεν , ἀνάπηροι τὰ πλεῖστα μέρη τοῦ σώματος γίγνονται . τάχ’ οὖν ἐπὶ τῷ χρήματα πάντων ἀθροίζειν πλεῖστα σεμνύνονται · καὶ μὴν ἔστιν ὑμῖν θεάσασθαι πάντας αὐτοὺς ὀφείλοντας οὐ μόνον ἐκεῖνον τὸν χρόνον καθ’ ὃν ἀθλοῦσιν ἀλλὰ καὶ καταλύσαντας τὴν ἄσκησιν , οὐδ’ ἂν εὕροις ἀθλητὴν οὐδένα πλουσιώτερον ἑνὸς τῶν ἐπιτυχόντων οἰκονόμων ἀνδρὸς πλουσίου . ἐστὶ δ’ οὐδ’ αὐτὸ τὸ πλουτεῖν ἐξ ἐπιτηδεύματος ἀξιόλογον ἁπλῶς , ἀλλὰ τὸ τοιαύτην ἐπίστασθαι τέχνην ἣ καὶ ναυαγήσασι συνεκκολυμβήσει · ὅπερ οὔτε τοῖς διοικοῦσι τὰ τῶν πλουσίων οὔτε τοῖς τελώναις ἢ τοῖς ἐμπόροις ὑπάρχει . καίτοι πλουτοῦσιν ἐξ ἐπιτηδευμάτων οὗτοι μάλιστα , ἀλλ’ ἐὰν ἀπολέσωσι τὰ χρήματα , συναπολλύουσιν αὐτοῖς καὶ τὰς πράξεις , ἀφορμῆς μέν τινος χρημάτων εἰς αὐτὰς δεόμενοι , τῷ δ’ οὐκ ἔχειν ταύτην ἄρξασθαι τῆς ἀρχαίας πράξεως ἀδυνατοῦντες · οὐδὲ γὰρ δανείζει τις αὐτοῖς χωρὶς ἐνεχύρων ἢ ὑποθηκῶν . ὥστ’ εἰ καὶ πρὸς χρηματισμὸν ἀσφαλῆ τε καὶ οὐκ ἄδοξον ἀξιοῖ τις ὑμᾶς παρεσκευάσθαι , τέχνην ἀσκητέον ἐστὶ διὰ παντὸς τοῦ βίου καὶ παραμενοῦσαν . ἀλλὰ διττῆς οὔσης διαφορᾶς τῆς πρώτης ἐν ταῖς τέχναις ( ἔνιαι μὲν γὰρ αὐτῶν λογικαί τ’ εἰσὶ καὶ σεμναί , τινὲς δ’ εὐκαταφρόνητοι καὶ διὰ τῶν τοῦ σώματος πόνων , ἃς δὴ βαναύσους τε καὶ χειρωνακτικὰς ὀνομάζουσιν ) , ἄμεινον ἂν εἴη τοῦ προτέρου γένους τῶν τεχνῶν μετέρχεσθαί τινα . τὸ γάρ τοι δεύτερον γένος αὐτῶν ἐπιλείπειν εἴωθε γηρῶντας τοὺς τεχνίτας . εἰσὶ δ’ ἐκ τοῦ προτέρου γένους ἰατρική τε καὶ ῥητορικὴ καὶ μουσική , γεωμετρία τε καὶ ἀριθμητικὴ καὶ λογιστική , καὶ ἀστρονομία καὶ γραμματικὴ καὶ νομική · πρόσθες δ’ εἰ βούλει ταύταις πλαστικήν τε καὶ γραφικήν · εἰ γὰρ καὶ διὰ τῶν χειρῶν ἐνεργοῦσιν , ἀλλ’ οὐκ ἰσχύος νεανικῆς δεῖται τὸ ἔργον αὐτῶν . ἐκ τούτων οὗν τινα τῶν τεχνῶν ἀναλαμβάνειν τε καὶ ἀσκεῖν χρὴ τὸν νέον , ὅτῳ μὴ παντάπασιν ἡ ψυχὴ βοσκηματώδης ἐστί , καὶ μᾶλλόν γε τὴν ἀρίστην ἐν ταύταις , ἥτις ὡς ἡμεῖς φαμεν ἐστὶν ἰατρική . τοῦτο δ’ αὐτὸ δεικτέον ἐφεξῆς .
Lemmas: εἰ δέ καί ὁ ἡδονή σῶμα τις ἀγαθός εἰμί φημί , οὐδέ αὐτός οὗτος αὐτός μέτειμι οὔτε οὖν ἀθλέω οὔτε καταλύω · εἰ γε παρά μέν ὁ ὁ ἄθλησις χρόνος ἐν πόνος τε καί ταλαιπωρία εἰμί , οὐ γυμνάζω μόνος ἀλλά καί πρός ἀνάγκη ἐσθίω , ἡνίκα δέ καί καταλύω τυγχάνω , ἀνάπηρος ὁ πολύς μέρος ὁ σῶμα γίγνομαι . τάχα οὖν ἐπί ὁ χρῆμα πᾶς ἀθροίζω πολύς σεμνύνω · καί μήν εἰμί σύ θεάομαι πᾶς αὐτός ὀφείλω οὐ μόνος ἐκεῖνος ὁ χρόνος κατά ὅς ἀθλέω ἀλλά καί καταλύω ὁ ἄσκησις , οὐδέ ἄν εὑρίσκω ἀθλητής οὐδείς πλούσιος εἷς ὁ ἐπιτυγχάνω οἰκονόμος ἀνήρ πλούσιος . εἰμί δέ οὐδέ αὐτός ὁ πλουτέω ἐκ ἐπιτήδευμα ἀξιόλογος ἁπλῶς , ἀλλά ὁ τοιοῦτος ἐπίσταμαι τέχνη ὅς καί ναυαγέω συνεκκολυμβάω · ὅς οὔτε ὁ διοικέω ὁ ὁ πλούσιος οὔτε ὁ τελώνης ἤ ὁ ἔμπορος ὑπάρχω . καίτοι πλουτέω ἐκ ἐπιτήδευμα οὗτος μάλα , ἀλλά ἐάν ἀπόλλυμι ὁ χρῆμα , συναπολύω αὐτός καί ὁ πρᾶξις , ἀφορμή μέν τις χρῆμα εἰς αὐτός δέω , ὁ δέ οὐ ἔχω οὗτος ἄρχω ὁ ἀρχαῖος πρᾶξις ἀδυνατόω · οὐδέ γάρ δανείζω τις αὐτός χωρίς ἐνέχυρον ἤ ὑποθήκη . ὥστε εἰ καί πρός χρηματισμός ἀσφαλής τε καί οὐ ἄδοξος ἀξιόω τις σύ παρασκευάζω , τέχνη ἀσκέω εἰμί διά πᾶς ὁ βίος καί παραμένω . ἀλλά δισσός εἰμί διαφορά ὁ πρῶτος ἐν ὁ τέχνη ( ἔνιοι μέν γάρ αὐτός λογικός τε εἰμί καί σεμνός , τις δέ εὐκαταφρόνητος καί διά ὁ ὁ σῶμα πόνος , ὅς δή βάναυσος τε καί χειρωνακτικός ὀνομάζω ) , ἀγαθός ἄν εἰμί ὁ πρότερος γένος ὁ τέχνη μετέρχομαι τις . ὁ γάρ τοι δεύτερος γένος αὐτός ἐπιλείπω εἴωθα γηράσκω ὁ τεχνίτης . εἰμί δέ ἐκ ὁ πρότερος γένος ἰατρικός τε καί ῥητορικός καί μουσική , γεωμετρία τε καί ἀριθμητικός καί λογιστικός , καί ἀστρονομία καί γραμματικός καί νομικός · προστίθημι δέ εἰ βούλομαι οὗτος πλαστικός τε καί γραφικός · εἰ γάρ καί διά ὁ χείρ ἐνεργέω , ἀλλά οὐ ἰσχύς νεανικός δέω ὁ ἔργον αὐτός . ἐκ οὗτος ἐν τις ὁ τέχνη ἀναλαμβάνω τε καί ἀσκέω χρή ὁ νέος , ὅστις μή παντάπασι ὁ ψυχή βοσκηματώδης εἰμί , καί μάλα γε ὁ ἀγαθός ἐν οὗτος , ὅστις ὡς ἐγώ φημί εἰμί ἰατρικός . οὗτος δέ αὐτός δείκνυμι ἐφεξῆς .