galenus.ad-glauconem-de-medendi-methodo-libri-ii 1.12
Ἑξῆς δὲ περὶ τῶν τεταρταίων ἐροῦμεν , οὓς καὶ αὐτοὺς κατ’ ἀρχὰς μετρίως τε καὶ πρᾴως ἄγειν χρὴ , μήτε φάρμακόν τι τῶν ἰσχυρῶν μηδὲν προσφέροντας μήτε κένωσιν , εἰ μή τι ἄρα πάνυ σφόδρα φαίνοιτο πλεονάζον αἷμα . καὶ εἰ διελόντι φλέβα τὸ ῥέον εἴη μέλαν καὶ παχὺ , μάλιστα δ’ ἐν τοῖς σπληνώδεσι τοιοῦτον εὑρίσκεται , θαῤῥεῖν τῇ κενώσει · ξανθοῦ δὲ καὶ λεπτοῦ φανέντος , ἐπέχειν αὐτίκα . τέμνειν δὲ φλέβα ἤτοι τὴν ἐντὸς ἢ τὴν μέσην ἀγκῶνος ἀριστεροῦ , καὶ δίαιταν ἐφεξῆς ἄφυσόν τε καὶ χρηστὴν διαιτᾶσθαι , μαλάττοντας τὴν γαστέρα , καθ’ ὅσον οἷόν τε διὰ τῶν συνηθῶν . εἰ δὲ μηδὲν ἀνύοι ταῦτα , κλύσμασι χρῆσθαι κατ’ ἀρχὰς μὲν μαλακοῖς , ὕστερον δὲ καὶ δριμυτέροις . χοιρείων δ’ εἴργειν αὐτοὺς κρεῶν καὶ πάντων ὅσα γλίσχρα καὶ βραδύπορα καὶ τῶν ψυχόντων καὶ τῶν ὑγραινόντων ἐδεσμάτων ἁπάντων , οἴνῳ δὲ χρῆσθαι λευκῷ τε καὶ λεπτῷ καὶ συμμέτρως θερμῷ . καὶ πτηνῶν τοῖς εὐχύμοις καὶ οὐχ ἑλείοις · καὶ ἰχθύων τοῖς εὐπέπτοις τε καὶ μαλακοσάρκοις καὶ μηδὲν γλίσχρον ἔχουσι . καὶ ταρίχει δὲ χρῆσθαι καὶ νάπυϊ καὶ δι’ ἡμερῶν τινων τῆς διὰ τριῶν πεπέρεων προσλαμβάνειν ἢ τοῦ διοσπολιτικοῦ φαρμάκου · καὶ εἰ πεπέρεως μόνου σὺν ὕδατι καθ’ ἑκάστην ἡμέραν λαμβάνοιεν , ὀρθῶς ἂν ποιοῖεν . τρίψεων δὲ καὶ περιπάτων καὶ λουτρῶν καὶ τῶν ἄλλων τῶν συνηθῶν μὴ παντελῶς εἴργειν . εἰ δὲ καὶ παντάπασιν ἀπέχεσθαι λουτρῶν δύναιντο , ταῖς τρίψεσιν ἀρκούμενοι μάλιστ’ ἂν ὀνίναιντο . καὶ εἰ βραχὺς εἴη καὶ μὴ πάνυ βίαιος ὁ τεταρταῖος πυρετὸς , ἐν ταῖς μέσαις τῶν ἡμερῶν οὐδὲν χεῖρον ἅπτεσθαι τῶν συνηθῶν γυμνασίων . ταῦτα μὲν δὴ κατὰ τὰς ἀρχὰς καὶ μέχρι τῆς ἀκμῆς πρακτέον . εἰ δ’ ἐν ἀκμῇ μάλιστά που δοκοίη τοῦ νοσήματος εἶναι ὁ κάμνων , τότε χρὴ διαιτᾷν μὲν λεπτότερον ἢ πρόσθεν τε καὶ ὄπισθεν · εὐθὺς δὲ καὶ ἡσυχάζειν εἰς μακρὸν κελεύειν · καὶ τῶν σπλάγχνων προνοεῖσθαι , καταιονῶντά τε καὶ καταπλάττοντα τοῖς μαλάττειν τε καὶ χαλᾷν δυναμένοις . ἐφεξῆς δὲ τοῖς διουρητικοῖς καλουμένοις χρῆσθαι φαρμάκοις · καὶ εἰ τὰ τῆς πέψεως τοῦ νοσήματος σημεῖα φαίνοιτο , καθαίρειν τηνικαῦτα τοῖς τοὺς μέλανας χυμοὺς κενοῦσι φαρμάκοις χρὴ οὐχ ἅπαξ μόνον , ἀλλὰ καὶ πολλάκις , ἢν οὕτως δέῃ . χρῆσθαι δὲ καὶ τοῖς ἀπὸ τῶν σιτίων ἐμέτοις τηνικαῦτα συνεχῶς , καὶ μηδενὸς κωλύοντος ἐλλέβορον λευκὸν διδόναι τὴν πρώτην ἐπιμιγνύντα ῥαφανίσιν · εἰ δὲ μηδὲν ἀνύει καὶ αὐτὸν τὸν ἐλλέβορον . οἷς δ’ ἐμεῖν ἀδύνατον , τούτους σφοδρότερον καθήραντας κάτω τοῦ διὰ τῶν ἐχιδνῶν φαρμάκου πίνειν διδόναι καὶ τῶν ἄλλων ὅσα πρὸς τοὺς τοιούτους ἐπαινεῖται πυρετούς · ἐν οἷς ἐστι καὶ τὸ σύνηθες ἡμῖν ἁπάντων δοκιμώτατον , ὀποῦ τοῦ Κυρηναϊκοῦ λαμβάνον . ὅσοι δὲ κατ’ ἀρχὰς τῶν τοιούτων τι φαρμάκων ἔδοσαν ἢ ὅλως πρὸ τῆς ἀκμῆς , ἁπλοῦν μὲν ὄντα τὸν τεταρταῖον διπλοῦν πολλάκις ἐποίησαν , ἢ πάντως μείζονά τε καὶ χαλεπώτερον εἰργάσαντο · διπλοῦν δὲ ὄντα τριπλοῦν ἐποίησαν , ἢ πάντως γε τοὺς δύο χαλεπωτέρους τε καὶ μείζονας . οἶδα δέ τινα ἰατρὸν , ὅστις ἐτόλμησεν ὑπὸ τριῶν ἐχομένῳ τεταρταίων δοῦναι τοῦ διὰ τῶν ἐχιδνῶν φαρμάκου οὔπω τοῦ νοσήματος ἀκμάζοντος · εἶτα οἷα εἰκὸς αὐξηθέντων ἁπάντων συνεχὴς διαδεξάμενος πυρετὸς ἀπέκτεινε τὸν ἄνθρωπον .
Lemmas: ἑξῆς δέ περί ὁ τεταρταῖος λέγω , ὅς καί αὐτός κατά ἀρχή μέτριος τε καί πρᾶος ἄγω χρή , μήτε φάρμακον τις ὁ ἰσχυρός μηδείς προσφέρω μήτε κένωσις , εἰ μή τις ἄρα πάνυ σφόδρα φαίνω πλεονάζω αἷμα . καί εἰ διαιρέω φλέψ ὁ ῥέω εἰμί μέλας καί παχύς , μάλα δέ ἐν ὁ σπληνώδης τοιοῦτος εὑρίσκω , θαρσέω ὁ κένωσις · ξανθός δέ καί λεπτός φαίνω , ἐπέχω αὐτίκα . τέμνω δέ φλέψ ἤτοι ὁ ἐντός ἤ ὁ μέσος ἀγκών ἀριστερός , καί δίαιτα ἐφεξῆς ἄφυσος τε καί χρηστός διαιτάω , μαλάσσω ὁ γαστήρ , κατά ὅσος οἷος τε διά ὁ συνήθης . εἰ δέ μηδείς ἀνύω οὗτος , κλύσμα χράω κατά ἀρχή μέν μαλακός , ὕστερον δέ καί δριμύς . χοίρειος δέ ἔργω αὐτός κρέας καί πᾶς ὅσος γλίσχρος καί βραδυπόρος καί ὁ ψύχω καί ὁ ὑγραίνω ἔδεσμα ἅπας , οἶνος δέ χράω λευκός τε καί λεπτός καί σύμμετρος θερμός . καί πτηνός ὁ εὔχυμος καί οὐ ἕλειος · καί ἰχθῦς ὁ εὔπεπτος τε καί μαλακόσαρκος καί μηδείς γλίσχρος ἔχω . καί τάριχος δέ χράω καί νᾶπυ καί διά ἡμέρα τις ὁ διά τρεῖς πέπερι προσλαμβάνω ἤ ὁ διοσπολιτικός φάρμακον · καί εἰ πέπερι μόνος σύν ὕδωρ κατά ἕκαστος ἡμέρα λαμβάνω , ὀρθός ἄν ποιέω . τρῖψις δέ καί περίπατος καί λουτρόν καί ὁ ἄλλος ὁ συνήθης μή παντελής ἔργω . εἰ δέ καί παντάπασι ἀπέχω λουτρόν δύναμαι , ὁ τρῖψις ἀρκέω μάλα ἄν ὀνίνημι . καί εἰ βραχύς εἰμί καί μή πάνυ βίαιος ὁ τεταρταῖος πυρετός , ἐν ὁ μέσος ὁ ἡμέρα οὐδείς κακός ἅπτω ὁ συνήθης γυμνάσιον . οὗτος μέν δή κατά ὁ ἀρχή καί μέχρι ὁ ἀκμή πράσσω . εἰ δέ ἐν ἀκμή μάλα που δοκέω ὁ νόσημα εἰμί ὁ κάμνω , τότε χρή διαιτάω μέν λεπτός ἤ πρόσθεν τε καί ὄπισθεν · εὐθύς δέ καί ἡσυχάζω εἰς μακρός κελεύω · καί ὁ σπλάγχνον προνοέω , καταιονάω τε καί καταπλήσσω ὁ μαλάσσω τε καί χαλάω δύναμαι . ἐφεξῆς δέ ὁ διουρητικός καλέω χράω φάρμακον · καί εἰ ὁ ὁ πέψις ὁ νόσημα σημεῖον φαίνω , καθαίρω τηνικαῦτα ὁ ὁ μέλας χυμός κενόω φάρμακον χρή οὐ ἅπαξ μόνος , ἀλλά καί πολλάκις , ἐάν οὕτως δέω . χράω δέ καί ὁ ἀπό ὁ σιτίον ἔμετος τηνικαῦτα συνεχής , καί μηδείς κωλύω ἑλλέβορος λευκός δίδωμι ὁ πρῶτος ἐπιμείγνυμι ῥαφανίς · εἰ δέ μηδείς ἀνύω καί αὐτός ὁ ἑλλέβορος . ὅς δέ ἐμέω ἀδύνατος , οὗτος σφοδρός καθαίρω κάτω ὁ διά ὁ ἔχιδνα φάρμακον πίνω δίδωμι καί ὁ ἄλλος ὅσος πρός ὁ τοιοῦτος ἐπαινέω πυρετός · ἐν ὅς εἰμί καί ὁ συνήθης ἐγώ ἅπας δόκιμος , ὀπός ὁ Κυρηναικός λαμβάνω . ὅσος δέ κατά ἀρχή ὁ τοιοῦτος τις φάρμακον δίδωμι ἤ ὅλος πρό ὁ ἀκμή , ἁπλόος μέν εἰμί ὁ τεταρταῖος διπλόος πολλάκις ποιέω , ἤ πάντως μέγας τε καί χαλεπός ἐργάζομαι · διπλόος δέ εἰμί τριπλόος ποιέω , ἤ πάντως γε ὁ δύο χαλεπός τε καί μέγας . οἶδα δέ τις ἰατρός , ὅστις τολμάω ὑπό τρεῖς ἔχω τεταρταῖος δίδωμι ὁ διά ὁ ἔχιδνα φάρμακον οὔπω ὁ νόσημα ἀκμάζω · εἶτα οἷος ἔοικα αὐξάνω ἅπας συνεχής διαδέχομαι πυρετός ἀποκτείνω ὁ ἄνθρωπος .