galenus.ad-glauconem-de-medendi-methodo-libri-ii 2.11
Ἐφεξῆς δ’ ἂν εἴη τοῖς εἰρημένοις εἰπεῖν σοί τι καὶ περὶ τῶν γαγγραινουμένων φλεγμονῶν . ὀνομάζουσι δ’ , ὡς οἶσθα , γαγγραίνας τὰς διὰ μέγεθος φλεγμονῆς νεκρώσεις οὐκ ἤδη γεγενημένας , ἀλλὰ γινομένας ἔτι . τελέως μὲν γὰρ ﻿ νεκρωθὲν μόριον ὡς νυττόμενον ἢ τεμνόμενον ἢ καιόμενον ἀναίσθητον ὑπάρχειν ὧν πάσχει , τάχιστα χρὴ περικόπτειν καθ’ ὃ ψαύει τοῦ πλησιάζοντος ὑγιοῦς . ἀλλὰ τὸ μὲν οὕτω διατεθὲν μέλαν γίνεται , τὸ δ’ ἐν τῷ μεταξὺ καθεστηκὸς , ὡς ὁδοιπορεῖν ἐπὶ τὴν νέκρωσιν , γάγγραινα ὀνομάζεται . θεραπεία δ’ αὐτῆς γίνεται κενωσάντων ἡμῶν ὅσον οἷόν τε πλεῖστον τοῦ κατὰ τὸ πάσχον μόριον αἵματος ἐσφηνωμένου , δι’ ὃ καὶ ἡ νέκρωσις γίνεται , μὴ δυναμένων τῶν ἀρτηριῶν ὑπὸ στενοχωρίας διαστέλλεσθαι , τῷ δ’ ὑπολοίπῳ διαπνοὰς παρασχόντων . ἢ τοίνυν ὅλον τὸ δέρμα πολλαῖς βαθείαις τομαῖς διαιρεῖν χρὴ , τέμνοντας ἅμα αὐτῷ τὴν ὑποκειμένην οὐσίαν ἢ πολλαῖς ἀμυχαῖς βαθείαις ἀποσχάζειν , ἐάσαντα δ’ ἀποῤῥυῆναι τὸ αἷμα τῶν φαρμάκων ἐπιτιθέναι τι τῶν πρὸς τὰ σηπόμενα χρησίμων . ἔστι δὲ τοιαῦτα δι’ ὀξυμέλιτος καὶ ἀλεύρου ὀρόβων ἢ αἰρῶν , ἢ εἰ μὴ ταῦτα παρείη , τὸ τῶν κυάμων · αὐτό τε μόνον τὸ ὀξύμελι . σφοδροτέρῳ δὲ αὐτῷ χρῆσθαι βουλόμενος , ἁλῶν ἐπεμβάλλειν ἢ τῶν κυκλίσκων τινὰ λειοῦν ἀκριβῶς , οἷος ὁ Ἀνδρώνιός ἐστι καὶ ὁ Πολυείδου καὶ ὁ Πασίωνος . ἀλλὰ καὶ τὸ τοῦ Μούσα φάρμακον ἐπιτηδειότατόν ἐστιν εἰς ταῦτα , ὃ κατὰ τὸν Ἥρα γέγραπται τόμον . χρῶ δὲ τούτοις καὶ οἷς προείρηκα , προσέχων τὸν νοῦν τῷ σώματι τοῦ κάμνοντος . ἀγροίκου μὲν γὰρ ὄντος αὐτοῦ καὶ σκληροῦ φύσει , τῶν ἰσχυροτάτων δεῖται φαρμάκων τὸ σῶμα · γυναίου δὲ ἁπαλοσάρκου , τῶν ἀσθενεστέρων . οὕτω δὲ καὶ τῶν ἀνδρῶν ὅσοι λευκοί τε καὶ ἁπαλόσαρκοι καὶ φιλόλουτροι καὶ ἀγύμναστοι μαλακῶν δέονται φαρμάκων . δῆλον δ’ ὅτι καὶ τὰ παιδία . κᾂν ἐκτέμοις δέ ποτε τὸ σεσηπὸς καὶ νενεκρωμένον μέρος ἀσφαλείας ἕνεκα , τοῖς εἰρημένοις ἄρτι χρῶ φαρμάκοις , ἀποβλέπων εἰς τὰς τῶν νοσημάτων φύσεις , ἅμα τῷ καὶ τὴν αὐτοῦ τοῦ πεπονθότος μορίου φύσιν ἐπισκοπεῖν · τινὰ γὰρ τάχιστα σήπεται καὶ βέλτιον ἀσφαλείας ἕνεκα , ὅταν ἐκτέμῃς ἢ περιτέμῃς τὸ σεσηπὸς , τὴν οἷον ῥίζαν αὐτοῦ συνημμένην τοῖς ἀπαθέσι καίειν , ὡς ἐπὶ τῶν αἰδοίων εἰώθαμεν ἐργάζεσθαι πολλάκις , ἐνίοτε μὲν αὐτοῖς τοῖς πεπονθόσι μορίοις τὰ καυτήρια προσφέροντες , ἐνίοτε δὲ καὶ προϋποβάλλοντες μότον . μετά γε μὴν τὴν καῦσιν εἰώθαμεν , ὡς οἶσθα , χυλῷ πράσου χρῆσθαι , μὴ παρόντος δὲ τούτου , τοῖς προειρημένοις ὀλίγον ἔμπροσθεν . ὅταν δὲ φαίνηταί σοι τούτων γιγνομένων πεπαῦσθαι τὸ σηπόμενον , ὅπως ἀποπέσῃ θᾶττον ἡ ἐσχάρα , τῷ κεφαλικῷ καλουμένῳ φαρμάκῳ μετὰ μέλιτος χρῶ . κάλλιον καὶ καταπλάττειν ἔξωθεν ἢ δι’ ὑδρελαίου τὸν ἄρτον ἕψοντας ἢ κρίθινον ἄλευρον οὕτω σκευάζοντας , ἢ μετὰ αὐτοῦ μῖξαι πύρινον . καὶ μὴν καὶ τὸ τετραφάρμακον ὀνομαζόμενον , ἔτι τε τὸ μακεδονικὸν , ἐπιτήδεια πρὸς τὰς διαπυήσεις τε καὶ ἀποπτώσεις τῶν ἐσχαρῶν , ὁμοίως δὲ καὶ πάντα ὅσα διαπυΐσκει . καὶ ἄρτος δὲ μετὰ σελίνου λειωθεὶς ἢ ὠκίμου περιῤῥήσσει καὶ χωρίζει τὰς ἐσχάρας ἀπὸ τῶν ὑγιεινῶν . τῶν δ’ ἁπλῶν φαρμάκων μετὰ μέλιτος ἴρις ἢ ῥίζα πάνακος ἢ ἀριστολοχίας ἢ ἀκόρου . ἐπὶ δὲ τῶν μαλακῶν σωμάτων ἀρκεῖ καὶ τὸ τῶν ὀρόβων ἄλευρον μετὰ μέλιτος ἢ λιβανωτοῦ . ὁμοίως δὲ ἀφαιρεῖ τὰς ἐσχάρας καὶ τὸ τοῦ Μαχαιρίωνος φάρμακον καὶ ἡ Ἴσις ἔμμοτα μετὰ μέλιτος . ὅταν δὲ ἐκπέσωσιν αἱ ἐσχάραι , καὶ διὰ τῶν ἐπιτυχόντων φαρμάκων σαρκοῦνται τὰ τοιαῦτα τῶν ἑλκῶν .
Lemmas: ἐφεξῆς δέ ἄν εἰμί ὁ λέγω λέγω σύ τις καί περί ὁ γαγγραινόομαι φλεγμονή . ὀνομάζω δέ , ὡς οἶδα , γάγγραινα ὁ διά μέγεθος φλεγμονή νέκρωσις οὐ ἤδη γίγνομαι , ἀλλά γίγνομαι ἔτι . τέλειος μέν γάρ ﻿ νεκρόω μόριον ὡς νύσσω ἤ τέμνω ἤ καίω ἀναίσθητος ὑπάρχω ὅς πάσχω , ταχύς χρή περικόπτω κατά ὅς ψαύω ὁ πλησιάζω ὑγιής . ἀλλά ὁ μέν οὕτως διατίθημι μέλας γίγνομαι , ὁ δέ ἐν ὁ μεταξύ καθίστημι , ὡς ὁδοιπορέω ἐπί ὁ νέκρωσις , γάγγραινα ὀνομάζω . θεραπεία δέ αὐτός γίγνομαι κενόω ἐγώ ὅσος οἷος τε πολύς ὁ κατά ὁ πάσχω μόριον αἷμα σφηνόω , διά ὅς καί ὁ νέκρωσις γίγνομαι , μή δύναμαι ὁ ἀρτηρία ὑπό στενοχωρία διαστέλλω , ὁ δέ ὑπόλοιπος διαπνοή παρέχω . ἤ τοίνυν ὅλος ὁ δέρμα πολύς βαθύς τομή διαιρέω χρή , τέμνω ἅμα αὐτός ὁ ὑπόκειμαι οὐσία ἤ πολύς ἀμυχή βαθύς ἀποσχάζω , ἐάω δέ ἀπορρέω ὁ αἷμα ὁ φάρμακον ἐπιτίθημι τις ὁ πρός ὁ σήπω χρήσιμος . εἰμί δέ τοιοῦτος διά ὀξύμελι καί ἄλευρον ὄροβος ἤ αἶρα , ἤ εἰ μή οὗτος πάρειμι , ὁ ὁ κύαμος · αὐτός τε μόνος ὁ ὀξύμελι . σφοδρός δέ αὐτός χράω βούλομαι , ἅλς ἐπεμβάλλω ἤ ὁ κυκλίσκος τις λειόω ἀκριβής , οἷος ὁ Ἀνδρώνιος εἰμί καί ὁ Πολυείδης καί ὁ Πασίων . ἀλλά καί ὁ ὁ Μοῦσα φάρμακον ἐπιτήδειος εἰμί εἰς οὗτος , ὅς κατά ὁ Ἥρα γράφω τόμος . χράω δέ οὗτος καί ὅς προλέγω , προσέχω ὁ νόος ὁ σῶμα ὁ κάμνω . ἄγροικος μέν γάρ εἰμί αὐτός καί σκληρός φύσις , ὁ ἰσχυρός δέω φάρμακον ὁ σῶμα · γύναιον δέ ἁπαλόσαρκος , ὁ ἀσθενής . οὕτως δέ καί ὁ ἀνήρ ὅσος λευκός τε καί ἁπαλόσαρκος καί φιλόλουτρος καί ἀγύμναστος μαλακός δέω φάρμακον . δῆλος δέ ὅτι καί ὁ παιδίον . ἔͅν ἐκτέμνω δέ ποτέ ὁ σήπω καί νεκρόω μέρος ἀσφάλεια ἕνεκα , ὁ λέγω ἄρτι χράω φάρμακον , ἀποβλέπω εἰς ὁ ὁ νόσημα φύσις , ἅμα ὁ καί ὁ αὐτός ὁ πάσχω μόριον φύσις ἐπισκοπέω · τις γάρ ταχύς σήπω καί ἀγαθός ἀσφάλεια ἕνεκα , ὅταν ἐκτέμνω ἤ περιτέμνω ὁ σήπω , ὁ οἷος ῥίζα αὐτός συνάπτω ὁ ἀπαθής καίω , ὡς ἐπί ὁ αἰδοῖον εἴωθα ἐργάζομαι πολλάκις , ἐνίοτε μέν αὐτός ὁ πάσχω μόριον ὁ καυτήριον προσφέρω , ἐνίοτε δέ καί προυποβάλλω μότος . μετά γε μήν ὁ καῦσις εἴωθα , ὡς οἶδα , χυλός πράσον χράω , μή πάρειμι δέ οὗτος , ὁ προλέγω ὀλίγος ἔμπροσθεν . ὅταν δέ φαίνω σύ οὗτος γίγνομαι παύω ὁ σήπω , ὅπως ἀποπίπτω ταχύς ὁ ἐσχάρα , ὁ κεφαλικός καλέω φάρμακον μετά μέλι χράω . καλός καί καταπλήσσω ἔξωθεν ἤ διά ὑδρέλαιον ὁ ἄρτος ἕψω ἤ κρίθινος ἄλευρον οὕτως σκευάζω , ἤ μετά αὐτός μείγνυμι πύρινος . καί μήν καί ὁ τετραφάρμακος ὀνομάζω , ἔτι τε ὁ μακεδονικός , ἐπιτήδειος πρός ὁ διαπύησις τε καί ἀπόπτωσις ὁ ἐσχάρα , ὅμοιος δέ καί πᾶς ὅσος διαπυίσκω . καί ἄρτος δέ μετά σέλινον λειόω ἤ ὤκιμον περιρρήσσω καί χωρίζω ὁ ἐσχάρα ἀπό ὁ ὑγιεινός . ὁ δέ ἁπλόος φάρμακον μετά μέλι ἶρις ἤ ῥίζα πάναξ ἤ ἀριστολόχεια ἤ ἄκορον . ἐπί δέ ὁ μαλακός σῶμα ἀρκέω καί ὁ ὁ ὄροβος ἄλευρον μετά μέλι ἤ λιβανωτός . ὅμοιος δέ ἀφαιρέω ὁ ἐσχάρα καί ὁ ὁ Μαχαιρίων φάρμακον καί ὁ Ἶσις ἔμμοτος μετά μέλι . ὅταν δέ ἐκπίπτω ὁ ἐσχάρα , καί διά ὁ ἐπιτυγχάνω φάρμακον σαρκόω ὁ τοιοῦτος ὁ ἕλκος .