galenus.ad-glauconem-de-medendi-methodo-libri-ii 2.7
Σπλῆνα μέντοι σκιῤῥούμενον οὐ μόνον ἔξωθεν ἰσχυροῖς φαρμάκοις θεραπεύειν προσήκει , ἀλλὰ καὶ διὰ πομάτων ἰσχυροτάτων . ἀνέχεται γὰρ καὶ τούτων ἀλύπως . ἄριστα δ’ ἐξ αὐτῶν καππαρέως ῥίζης φλοιὸς καὶ σκολοπενδρίου καὶ μυρίκης αἵ τε ῥίζαι καὶ οἱ ἀκρέμονες . ἕψειν δὲ τὰ τοιαῦτα πάντα προσήκει ἐν ὄξει τε καὶ ὀξυμέλιτι . πολλάκις δ’ ἁπτομένῳ φαίνεται μὲν ἀντίτυπος ὁ σπλὴν , οὐ μὴν σκιῤῥώδης ἐστὶν ὁ ὄγκος , ἀλλὰ πνευματώδης μᾶλλον . ἐφ’ οὗ προαποβρέξαντα δι’ ἀψινθίου φάρμακον ἔμπλαστρον ἐπιτιθέναι χρὴ μικτῆς δυνάμεως , ὁποῖόν ἐστι τὸ διὰ θείου τε καὶ στυπτηρίας . ἔστι δ’ ἀμέλει τὰ πλεῖστα τῶν ἐν ταῖς φαρμακίτισι βιβλίοις γεγραμμένων φαρμάκων τοιαῦτα . πρόσεχε δὲ οὐχ ἁπλῶς τῇ δυνάμει τῶν μεμιγμένων φαρμάκων , ἀλλὰ καὶ τῷ πόσῳ τῆς μίξεως . ἐπὶ γὰρ τῶν πνευματώδη τὸν ὄγκον ἐχόντων σπληνῶν καὶ μᾶλλον ἐπὶ τῶν οἰδημάτων , κᾂν πολὺ τῶν στυπτηριῶν ἐμβάλλῃς , οὐδὲν βλάψεις . ἐπὶ δὲ τῶν σκιῤῥωδῶν προσήκει ἐπικρατεῖν τὴν διαφορητικὴν δύναμιν , ὀλίγον δ’ αὐτῇ μεμίχθαι τῆς στυφούσης . ἓν γοῦν τῶν ἁπλῶν τε καὶ αὐτοφυῶν φαρμάκων τοιοῦτον ὑπάρχον ἁλὸς ἄνθος ἰᾶται σκιῤῥουμένους σπλῆνας , ἐπιτεθὲν ἔξωθεν αὐτοῖς ἐν κύστει . ἥπατος δὲ σκίῤῥον ἀρχόμενον μὲν ἰασάμεθα πολλάκις · ἐκταθέντα δ’ εἰς πλείους ἡμέρας οὔτ’ αὐτὸς ἠδυνήθην ἰάσασθαι , οὔτ’ ἄλλον τινὰ εἶδον ἰάσασθαι δυνηθέντα . πᾶσι μὲν οὖν τοῖς οὕτω παθοῦσιν ἐξ ἅπαντος ὕδερος ἕπεται . διαφθείρονται δ’ οἱ πλεῖστοι ἐν χρόνῳ μακροτέρῳ . τινὰς δ’ ἱστόρησα καὶ διὰ ταχέων ἀπολομένους , οἷς ἡ γαστὴρ διεχώρει πολλά . πρόδηλον οὖν ὅτι τούτοις ἱκανῶς ἐστέγνωτο τὰ στόματα τῶν μεταλαμβανόντων τὴν τροφὴν ἀγγείων , ἐκ τῶν σιμῶν τοῦ ἥπατος εἰς τὰ κυρτά . τοὺς δ’ οὖν θεραπευθέντας ἐξ αὐτῶν ἡ προειρημένη τῶν ἐν τοῖς μυώδεσι σκίῤῥων ἀγωγὴ διέσωσεν . οὐ γὰρ φέρει τὸ σπλάγχνον τοῦτο τὰ σφοδρὰ φάρμακα , καθάπερ ὁ σπλήν . ἐπιτείνειν οὖν χρὴ τὰ διὰ φλεγμονὴν αὐτῷ προσαγόμενα τῇ μίξει τῶν μαλακτικῶν . ἦν δ’ ἐκεῖνα τὰ δι’ ἀψινθίου κόμης καὶ μυροβαλάνου πιέσματος καὶ νάρδων ἀμφοτέρων Ἰνδικῆς τε καὶ Κελτικῆς , ἔτι δὲ κρόκου καὶ οἰνάνθης καὶ μαστίχης Χίας καὶ μύρων τῶν διὰ ναρδοστάχυος σκευαζομένων , ἔτι δὲ μαστιχίνου καὶ σχινίνου καὶ μηλίνου καὶ οἰνανθίνου . τούτοις οὖν ἀμμωνιακόν τε θυμίαμα καὶ βδέλλιον , οἵ τ’ εἰρημένοι μυελοὶ καὶ τὰ στέατα μιγνύμενα καὶ τὰ τέμνειν δυνάμενα , τὸν γεννώμενον ἐν ἥπατι σκίῤῥον ἰάσαιντο μετὰ τῆς προσηκούσης δηλονότι διαίτης καὶ τῶν ἅμα αὐτῇ πινομένων φαρμάκων , σκοπὸν ἐχόντων ἐκφράξαι τε καὶ διαῤῥύψαι τὸν χυμὸν τὸν ἐν τῷ σπλάγχνῳ . ἔστι δὲ ταῦτα πάντα καὶ τῶν ἐν νεφροῖς λίθων θρυπτικά · καὶ γέγραπται πολλοῖς ἰατροῖς περὶ τῆς ὕλης αὐτῶν . ἐπιμιγνύναι δὲ χρὴ τοῖς τοιούτοις καὶ τῶν οὐρητικῶν τι · παμπόλλη δ’ ἐστὶ καὶ τούτων ἡ ὕλη , γεγραμμένη μὲν ὑπὸ πολλῶν , εἰρημένη δὲ καὶ πρὸς ἡμῶν ἐν ταῖς περὶ τῶν φαρμάκων πραγματείαις . διὸ καὶ νῦν ἀρκείτω καὶ πρὸς σὲ τὰ εἰρημένα .
Lemmas: σπλήν μέντοι σκιρρέω οὐ μόνος ἔξωθεν ἰσχυρός φάρμακον θεραπεύω προσήκω , ἀλλά καί διά πόμα ἰσχυρός . ἀνέχω γάρ καί οὗτος ἄλυπος . ἀγαθός δέ ἐκ αὐτός κάππαρος ῥίζα φλοιός καί σκολοπένδριον καί μυρίκη ὁ τε ῥίζα καί ὁ ἀκρέμων . ἕψω δέ ὁ τοιοῦτος πᾶς προσήκω ἐν ὄξος τε καί ὀξύμελι . πολλάκις δέ ἅπτω φαίνω μέν ἀντίτυπος ὁ σπλήν , οὐ μήν κιρρώδης εἰμί ὁ ὄγκος , ἀλλά πνευματώδης μάλα . ἐπί ὅς προαποβρέχω διά ἀψίνθιον φάρμακον ἔμπλαστρος ἐπιτίθημι χρή μικτός δύναμις , ὁποῖος εἰμί ὁ διά θεῖος τε καί στυπτηρία . εἰμί δέ ἀμέλει ὁ πολύς ὁ ἐν ὁ φηρμάκιτς βιβλίον γράφω φάρμακον τοιοῦτος . προσέχω δέ οὐ ἁπλῶς ὁ δύναμις ὁ μείγνυμι φάρμακον , ἀλλά καί ὁ πόσος ὁ μίξις . ἐπί γάρ ὁ πνευματώδης ὁ ὄγκος ἔχω σπλήν καί μάλα ἐπί ὁ οἴδημα , ἔͅν πολύς ὁ στυπτηρία ἐμβάλλω , οὐδείς βλάπτω . ἐπί δέ ὁ σκιρρωδός προσήκω ἐπικρατέω ὁ διαφορητικός δύναμις , ὀλίγος δέ αὐτός μείγνυμι ὁ στύφω . εἷς γοῦν ὁ ἁπλόος τε καί αὐτοφυής φάρμακον τοιοῦτος ὑπάρχω ἅλς ἄνθος ἰάομαι σκιρράω σπλήν , ἐπιτίθημι ἔξωθεν αὐτός ἐν κύστις . ἧπαρ δέ σκίρρος ἄρχω μέν ἰάομαι πολλάκις · ἐκτείνω δέ εἰς πολύς ἡμέρα οὔτε αὐτός δύναμαι ἰάομαι , οὔτε ἄλλος τις ὁράω ἰάομαι δύναμαι . πᾶς μέν οὖν ὁ οὕτως πάσχω ἐκ ἅπας ὕδερος ἕπομαι . διαφθείρω δέ ὁ πολύς ἐν χρόνος μακρός . τις δέ ἱστορέω καί διά ταχύς ἀπόλλυμι , ὅς ὁ γαστήρ διαχωρέω πολύς . πρόδηλος οὖν ὅτι οὗτος ἱκανός στεγνόω ὁ στόμα ὁ μεταλαμβάνω ὁ τροφή ἀγγεῖον , ἐκ ὁ σιμός ὁ ἧπαρ εἰς ὁ κυρτός . ὁ δέ οὖν θεραπεύω ἐκ αὐτός ὁ προλέγω ὁ ἐν ὁ μυώδης σκίρρος ἀγωγή διασῴζω . οὐ γάρ φέρω ὁ σπλάγχνον οὗτος ὁ σφοδρός φάρμακον , καθά ὁ σπλήν . ἐπιτείνω οὖν χρή ὁ διά φλεγμονή αὐτός προσάγω ὁ μίξις ὁ μαλακτικός . εἰμί δέ ἐκεῖνος ὁ διά ἀψίνθιον κόμη καί μυροβάλανος πίεσμα καί νάρδος ἀμφότερος Ἰνδικός τε καί Κελτικός , ἔτι δέ κρόκος καί οἰνάνθη καί μαστίχη Χῖος καί μύρον ὁ διά ναρδόσταχυς σκευάζω , ἔτι δέ μαστίχινος καί σχίνινος καί μήλινος καί οἰνάνθινος . οὗτος οὖν ἀμμωνιακόν τε θυμίαμα καί βδέλλιον , ὁ τε λέγω μυελός καί ὁ στέαρ μείγνυμι καί ὁ τέμνω δύναμαι , ὁ γεννάω ἐν ἧπαρ σκίρρος ἰάομαι μετά ὁ προσήκω δηλονότι δίαιτα καί ὁ ἅμα αὐτός πίνω φάρμακον , σκοπός ἔχω ἐκφράσσω τε καί διαρρύπτω ὁ χυμός ὁ ἐν ὁ σπλάγχνον . εἰμί δέ οὗτος πᾶς καί ὁ ἐν νεφρός λίθος θρυπτικός · καί γράφω πολύς ἰατρός περί ὁ ὕλη αὐτός . ἐπιμείγνυμι δέ χρή ὁ τοιοῦτος καί ὁ οὐρητικός τις · πάμπολυς δέ εἰμί καί οὗτος ὁ ὕλη , γράφω μέν ὑπό πολύς , λέγω δέ καί πρός ἐγώ ἐν ὁ περί ὁ φάρμακον πραγματεία . διό καί νῦν ἀρκέω καί πρός σύ ὁ λέγω .