gaius-suetonius-tranquillus.peri-blasfhmiw-n-kai-po-qen-e-ka-sth suetonius_reliquiae_reifferscheid_0280.1
καταισχύνει · ὅπου γε καὶ φονευθεῖσι δεσπόταις κατ’ ἑρημίαν , πολλοὶ τῶν κυνῶν ἐπαποθανόντες μνημονεύονται . ἤδη δὲ τινες ἐπὶ θεομῶ τῷ πάθει καὶ ὀδηγοὶ τοὺς ἐκζητοῦσι τοὺς φονέας ἐγένοντο καὶ ὑπὸ τὴν δίκην ἀχθέναι τοὺς κακοῦργους ἐποίησαν . τί εἴπωσιγ οἱ τὸν ποιήσαντα αὐτοὺς καὶ τρέφοντα κύριον οὐ μόνον οὐκ ἀγαπῶντες ἀλλὰ καὶ φίλοις κεχρημένοι τοὺς λαλοῦσι κατὰ τοῦ θεοῦ ἀδικίαν καὶ τὴς αὐτὴς ἀποτοῖς τραπέζης μετέχοντες καὶ παρ’ αὐτὴν τὴν τροφήν τῶν κατὰ τοῦ τρέφοντος βλασφημιῶν ἀνεχόμενοι . cf . Plutarchus de sollertia animalium 13 , 4 sqq . — Aelianus de natura animalium VII 10 : Κυνῶν ἐς τοὺς τρέφοντας αὐτοὺς ἄμαχον εὐνοιαν ὁμολογεῖ καὶ ἔκεινο δήπου . ἐν τινι τῶν ἐμφύλιων πολέμων ἐν τῇ Ῥώμῃ Καίσων τοῦ Ῥωμαίου σφαγέντος , οὐδεὶς μέντοι τῶν ἐχθρῶν τοῦ ἀνδρὸς ἠδυνήθη τὴν κεφαλήν ἀποτεμεῖν , καίτοι μυρίων ἀγῶνισμα τιθεμένων σφίσι καὶ καλλώπισμα τοῦτο , πρὶν ἢ τὸν παρεστῶτα οἱ κύνα ἀποκτεῖναι , ὑπ’ αὐτοῦ τρηφέντα καὶ μέντοι καὶ τὴν εὐνοιᾶν οἱ πιστότατα ἀποσώζοντα καὶ ὑπεραμαζόντα τοῦ κειμένου , ὥσπερ οὖν συστρατιώτην τε καὶ σύγκηνον ἀγαθὸν καὶ ἐς τὰ ἔσχατα φίλον . οἷον δ’ αὐ καὶ τοῦτ’ ἐφρόνουν οὐκ ἄνθρω μὰ Δία , ἀλλ’ ἀγαθὸς κίων καὶ τὴν γνώμην καρτερός , μαθεῖν ἀξίων . ὁ Πλεισώτης Πύρρος ὠδοιπόρει , εἶτα μέντοι περιτυγχάνει νεκρῷ πεφονευμένῳ , καὶ κυνὶ παρεστῶτι καὶ φρουροῦντι τὸν δεσπότην , ἵνα μὴ πρὸς τῷ φόνῳ καὶ τῷ νεκρῷ λυμηθῇται τις . ἐτυχε δὲ ἄρα τρίτην ἔχων ὁ κίων ἀπόσιτος τὴν ἡμέραν ἐπὶ τῇ φιλοπόνῳ καὶ κατεργωτατῇ φρουρᾷ . ὅπερ οὖν διδαχθεὶς ὁ Πύρρος τὸν μὲν σῴτειρε καὶ ταρβῆς ἡξίωσε , τὸν γε μὴν κύνα προσέταξε τυχεῖν κηδεμονίας , καὶ ἐδίδου ὅσα κυνὶ ὀρέγεται ἐκ χειρός , καὶ μᾶλα γε ἰκανὰ καὶ ἐφολκὰ εἰς τὴν ἑαυτοῦ φιλίαν τε καὶ εὐνοιαν , κατὰ μικρὰ ὑπάγων τὸν κύνα ὁ Πύρρος . καὶ ταῦτα μὲν ἐς τοσοῦτον . εἶτα μέντοι οὐ μετὰ μακρὸν ἐξέτασις σπιλιτῶν ἦν , καὶ ὁ βασιλεὺς ὃν προεῖπον ἐθέατο , καὶ οἱ παρὴν ἔκεινος ὁ κίων , καὶ τὰ μὲν ἄλλα σιγὴν εἶχε καὶ πρῶτατος ἦν . ἐπεὶ δὲ ἄρα τοὺς τοῦ δεσπότου φοννέας ἐν τῇ τῶν στρατιωτῶν εἶδεν ἐξετάσει , ὁ δὲ οὐκ ἐκατέρησεν ἐνταῦθα ἀτρεμεῖν , ἀλλὰ εἰς αὐτοὺς ἐπήδα καὶ ὀλάκτει καὶ ἀμῆσσων ταῖς ὀνύξι καὶ ἐς τὸν Πύρρον ἅμα ἐπιστρεφόμενος ὡς οἷός τε ἦν ἐπῆγετο μάρτυρα , ὅτι ἄρα τοὺς ἀνθρωφόρους ἔχει . συκοῦν ὑπόνοιαν εἰσέρχεται καὶ τὸν βασιλέα καὶ τοὺς περιεστῶτας αὐτόν , καὶ ποιοῦνται ἐνθύμιον τὴν τοῦ κυνὸς ὀλάκην τὴν ἐς τοὺς προειρημένους . καὶ συλληφθέντες στρεβλοῦνται καὶ κατεῖπον ὅσα ἐτολμήσαν . καὶ δοκεῖ μὲν ἴσως μᾶθος ταῦτα τοῖς ὅσοι Λιὸς ἐταιρεῖον καὶ φίλιον τοῦ αὐτοῦ θεσμῶν πατήσαντες εἶτα μέντοι ζῶντας προὔδοσαν τοὺς φίλους καὶ ἀποθανόντας . ἐγὼ δὲ οὐ πείδομαι τοὺς νοοῦσι κακῶς τὰ τῆς φύσεως καλά , ἥπερ οὖν εἰ τοὺς ἀλόγους μετέδωκεν εὐνοίας τε καὶ στοργῆς , πάντως που καὶ τῷδε τῷ ζῷῳ τῷ λογικῷ μετέδωκε μᾶλλον · ἀλλὰ οὐ χρῶνται τῷ δώρῳ . καὶ τί δεῖ τὰ λοιπὰ ἐπιλέγειν ὅποσα ἀνθρώπων ὑπὲρ τοῦ ποιηροῦ κέρδους κακὰ τοὺς ἑαυτῶν φίλους εἰργάσαντο , ἐπιβουλὰς ἁπτόντες καὶ προδιδόντες ; ὡς ἐμὲ γε ἀλγεῖ εἰπερ οὐν ἀνθρωπῶν σπιότερος καὶ εὐνοούτερος ἐληλεγται καὶ κίων . cf . Plutarchus de sollertia animalium 13 , 8 sq . — Plinius N . H . VIII 142 : ‘Ex his quoque animalibus quae nobiscum degunt multa sunt cognitu digna , fidelissimumque ante omnia homini canis atque equos . pugnasse aduersus latrones canem pro do -
Lemmas: καταισχύνω · ὅπου γε καί φονεύω δεσπότης κατά ἐρημία , πολύς ὁ κύω ἐπαποθνῄσκω μνημονεύω . ἤδη δέ τις ἐπί θεομῶ ὁ πάθος καί ὁδηγός ὁ ἐκζητέω ὁ φονεύς γίγνομαι καί ὑπό ὁ δίκη ἄγω ὁ κακοῦργος ποιέω . τίς εἶπον ὁ ὁ ποιέω αὐτός καί τρέφω κύριος οὖον μόνος οὐ ἀγάπη ἀλλά καί φίλος χράομαι ὁ λαλέω κατά ὁ θεός ἀδικία καί σής αὐτός ἀποτίνω τράπεζα μετέχω καί παρά αὐτός ὁ τροφή ὁ κατά ὁ τρέφω βλασφημία ἀνέχω . cf . Plutarchus de sollertia animalium 13 , 4 sqq . — Aelianus de natura animalium VII 10 : Κυνώ εἰς ὁ τρέφω αὐτός ἄμαχος εὔνοια ὁμολογέω καί ἐκεῖνος δήπου . ἐν τις ὁ εμφύλιος Πολέμων ἐν ὁ Ῥώμη Καίσων ὁ Ῥωμαῖος σφάζω , οὐδείς μέντοι ὁ ἐχθρός ὁ ἀνήρ δύναμαι ὁ κεφαλή ἀποτέμνω , καίτοι μυρίος ἀγώνισμα τίθημι ὅς καί καλλώπισμα οὗτος , πρίν ἢ ὁ παρίστημι ὁ κύω ἀποκτείνω , ὑπό αὐτός τρέφω καί μέντοι καί ὁ εὔνοια ὁ πιστός ἀποσῴζω καί υπεραμαζοειντα ὁ κεῖμαι , ὥσπερ οὖν συστρατιώτης τε καί σύγκηνον ἀγαθός καί εἰς ὁ ἔσχατος φίλος . οἷος δέ αὖος καί οὗτος φρονέω οὐ ἄνθρω μά Ζεύς , ἀλλά ἀγαθός κίων καί ὁ γνώμη καρτερός , μανθάνω ἄξιος . ὁ Πλεισώτης Πύρρος ὁδοιπορέω , εἶτα μέντοι περιτυγχάνω νεκρός φονεύω , καί κύων παρίστημι καί φρουρά ὁ δεσπότης , ἵνα μή πρός ὁ φόνος καί ὁ νεκρός λυμηθω τις . τυγχάνω δέ ἄρα τρίτος ἔχω ὁ κίων ἀπόσιτος ὁ ἡμέρα ἐπί ὁ φιλόπονος καί κατεργωτατῇ φρουρά . ὅσπερ οὖν διδάσκω ὁ Πύρρος ὁ μέν σῴζω καί ταρβέω ἀξιόω , ὁ γε μήv κύω προστάσσω τυγχάνω κηδεμονία , καί δίδωμι ὅσος κύων ὀρέγω ἐκ χείρ , καί μῆλον γε ἱκανός καί ἐφολκός εἰς ὁ ἑαυτοῦ φίλιος τε καί εὔνοια , κατά μικρός ὑπάγω ὁ κύω ὁ Πύρρος . καί οὗτος μέν εἰς τοσοῦτος . εἶτα μέντοι οὖον μετά μακρός ἐξέτασις σπιλιτος εἰμί , καί ὁ βασιλεύς ὅς προεῖπον θεάομαι , καί ὁ πηρός ἐκεῖνος ὁ κίων , καί ὁ μέν ἄλλος σιγή ἔχω καί πρώτατος εἰμί . ἐπεί δέ ἄρα ὁ ὁ δεσπότης φονεύς ἐν ὁ ὁ στρατιώτης ὁράω ἐξέτασις , ὁ δέ οὐ κατερέω ἐνταῦθα ἀτρεμέω , ἀλλά εἰς αὐτός πηδάω καί ὄλλυμι καί ἀμάω ὁ ὄνυξ καί εἰς ὁ Πύρρος ἅμα ἐπιστρέφω ὡς οἷος τε εἰμί ἐπάγω μάρτυς , ὅτι ἄρα ὁ ανθρωφοροος ἔχω . συκεω ὑπόνοια εἰσέρχομαι καί ὁ βασιλεύς καί ὁ περιίστημι αὐτός , καί ποιέω ἐνθύμιος ὁ ὁ κύων ὄλλυμι ὁ εἰς ὁ προερέω . καί συλλαμβάνω στρεβλόω καί κατεῖπον ὅσος τολμάω . καί δοκέω μέν ἴσως μάθος οὗτος ὁ ὅσος λίς ἑταιρεῖος καί φίλιος ὁ αὐτός θεσμός πατέω εἶτα μέντοι ζῶ προδίδωμι ὁ φίλος καί ἀποθνῄσκω . ἐγώ δέ οὖον πειδομη ὁ νοέω κακῶς ὁ ὁ φύσις καλός , ὅσπερ οὖν εἰμί ὁ ἄλογος μεταδίδωμι εὔνοια τε καί στοργή , πάντως ποῦ καί ὅδε ὁ ζῷον ὁ λογικός μεταδίδωμι μᾶλλον · ἀλλά οὖον χράω ὁ δῶρον . καί τίς δεῖ ὁ λοιπάς ἐπιλέγω ὁπόσος ἄνθρωπος ὑπέρ ὁ ποιηρός κέρδος κακός ὁ ἑαυτοῦ φίλος ἐργάζομαι , ἐπιβουλή ἅπτω καί προδίδωμι ; ὡς ἐγώ γε ἀλγέω εἰ ὀν ἄνθρωπος σπιοποτερος καί εὔνοος ἐλαύνω καί κίων . cf . Plutarchus de sollertia animalium 13 , 8 sq . — Plinius N . H . VIII 142 : ‘Ex his quoque animalibus quae nobiscum degunt multa sunt cognitu digna , fidelissimumque ante omnia homini canis atque equos . pugnasse aduersus latrones canem pro do -