gaius-musonius-rufus.dissertationum-lucio-digestarum-reliquiae 19
Ταῦτα μὲν περὶ τροφῆς εἶπεν . ἠξίου δὲ καὶ σκέπην τὴν σώφρονα τῷ σώματι ζητεῖν , οὐ τὴν πολυτελῆ καὶ περιττήν · εὐθὺς γὰρ ἐσθῆτι καὶ ὑποδέσει τὸν αὐτὸν τρόπον ἔφη εἶναι χρηστέον , ὅνπερ πανοπλίᾳ , φυλακῆς ἕνεκεν τοῦ σώματος , ἀλλ’ οὐκ ἐπιδείξεως . ὥσπερ οὖν ὅπλα κάλλιστα τὰ ἰσχυρότατα καὶ σῴζειν μάλιστα δυνάμενα τὸν χρώμενον , οὐ τὰ περίβλεπτα καὶ λαμπρά , οὕτως ἀμπεχόνη καὶ ὑπόδεσις ἡ χρησιμωτάτη τῷ σώματι κρατίστη καὶ οὐχ ἡ δυναμένη τὰς τῶν ἀνοήτων ὄψεις ἐπιστρέφειν . δεῖ γὰρ τὴν σκέπην αὐτὸ αὑτοῦ κρεῖττον ἀποφαίνειν τὸ σκεπόμενον καὶ ἰσχυρότερον , ἀλλ’ οὐκ ἀσθενέστερόν τε καὶ χεῖρον . οἱ μὲν οὖν λειότητά τε καὶ ἁπαλότητα σαρκὸς διὰ τῶν σκεπασμάτων μηχανώμενοι χείρω τὰ σώματα ποιοῦσιν , εἴ γε τὸ τεθρυμμένον σῶμα καὶ μαλακὸν πολὺ κάκιον τοῦ σκληροῦ τε καὶ διαπεπονημένου ἐστίν · οἱ δὲ ῥωννύντες καὶ κρατύνοντες τῇ σκέπῃ , οὗτοι τὰ σκεπόμενα μόνοι ὠφελοῦσιν . διὰ τοῦτο οὐδαμῶς καλὸν οὔτε ἐσθῆσι πολλαῖς κατασκέπειν τὸ σῶμα οὔτε ταινίαις κατειλεῖν οὔτε χεῖράς τε καὶ πόδας περιδέσει πίλων ἢ ὑφασμάτων τινῶν μαλακύνειν , τούς γε μὴ νοσοῦντας · οὐδ’ ὅλως εἶναι ἀγεύστους καλὸν ψύχους τε καὶ θάλπους , ἀλλὰ ῥιγοῦν χρὴ τὰ μέτρια χειμῶνος καὶ ἡλιοῦσθαι θέρους καὶ σκιατροφεῖσθαι ἥκιστα . καὶ τὸ μὲν ἑνὶ χρῆσθαι χιτῶνι τοῦ δεῖσθαι δυοῖν προτιμητέον , τοῦ δ’ ἑνὶ χρῆσθαι χιτῶνι τὸ μηδενί , ἀλλὰ ἱματίῳ μόνον . καὶ τοῦ γε ὑποδεδέσθαι τὸ ἀνυποδετεῖν τῷ δυναμένῳ κρεῖττον · κινδυνεύει γὰρ τὸ μὲν ὑποδεδέσθαι τῷ δεδέσθαι ἐγγὺς εἶναι , ἡ δ’ ἀνυποδησία πολλὴν εὐλυσίαν τινὰ καὶ εὐκολίαν παρέχει τοῖς ποσίν , ὅταν ἠσκημένοι ὦσιν . ὅθεν καὶ τοὺς ἡμεροδρόμους ὁρᾶν ἔστιν οὐ χρωμένους ὑποδήμασιν ἐν ταῖς ὁδοῖς καὶ τῶν ἀθλούντων τοὺς δρομεῖς οὐκ ἂν δυναμένους σῴζειν τὸ τάχος , εἰ δέοι τρέχειν αὐτοὺς ἐν ὑποδήμασιν . ἐπεὶ δὲ σκέπης ἕνεκα καὶ τὰς οἰκίας ποιούμεθα , φημὶ καὶ ταύτας δεῖν ποιεῖσθαι πρὸς τὸ τῆς χρείας ἀναγκαῖον , ὡς ἀπερύκειν μὲν κρύους , ἀπερύκειν δὲ θάλπους τὸ σφοδρόν , εἶναι δ’ ἡλίου καὶ ἀνέμων ἐπικούρημα τοῖς δεομένοις . καθόλου δὲ ὅπερ ἂν παρέχοι σπήλαιον αὐτοφυές , ἔχον μετρίαν ὑπόδυσιν ἀνθρώπῳ , τοῦτο χρὴ παρέχειν ἡμῖν τὴν οἰκίαν , τοσοῦτον εἴπερ ἄρα περιττεύουσαν , ὅσον καὶ ἀπόθεσιν τροφῆς ἀνθρω πίνης ἐπιτηδείαν ἔχειν . τί δ’ αἱ περίστυλοι αὐλαί ; τί δ’ αἱ ποικίλαι χρίσεις ; τί δ’ αἱ χρυσόροφοι στέγαι ; τί δ’ αἱ πολυτέλειαι τῶν λίθων , τῶν μὲν χαμαὶ συνηρμοσμένων , τῶν δ’ εἰς τοίχους ἐγκειμένων , ἐνίων καὶ πάνυ πόῤῥωθεν ἠγμένων [ λίθων ] καὶ δι’ ἀναλωμάτων πλείστων ; οὐ ταῦτα πάντα περιττὰ καὶ οὐκ ἀναγκαῖα , ὧν γε χωρὶς καὶ ζῆν καὶ ὑγιαίνειν ἔστι , πραγματείαν δ’ ἔχει πλείστην , καὶ διὰ χρημάτων γίνεται πολλῶν , ἀφ’ ὧν ἄν τις ἐδυνήθη καὶ δημοσίᾳ καὶ ἰδίᾳ πολλοὺς ἀνθρώπους εὐεργετῆσαι ; καί τοι πόσῳ μὲν εὐκλεέστερον τοῦ πολυτελῶς οἰκεῖν τὸ πολλοὺς εὐεργετεῖν ; πόσῳ δὲ καλοκἀγαθικώτερον τοῦ ἀναλίσκειν εἰς ξύλα καὶ λίθους τὸ εἰς ἀνθρώπους ἀναλίσκειν ; πόσῳ δὲ ὠφελιμώτερον τοῦ περιβεβλῆσθαι μεγάλην οἰκίαν τὸ κεκτῆσθαι φίλους πολλούς , ὃ περιγίνεται τῷ προθύμως εὐεργετοῦντι ; τί δ’ ἂν ὄναιτό τις τηλικοῦτον ἀπ’ οἰκίας μεγέθους τε καὶ κάλλους , ἡλίκον ἀπὸ τοῦ χαρίζεσθαι πόλει καὶ πολίταις ἐκ τῶν ἑαυτοῦ ;
Lemmas: οὗτος μέν περί τροφή εἶπον . ἀξιόω δέ καί σκέπη ὁ σώφρων ὁ σῶμα ζητέω , οὖον ὁ πολυτελής καί περισσός · εὐθύς γάρ ἐσθής καί ὑπόδεσις ὁ αὐτός τρόπος φημί εἰμί χρηστέον , ὅσπερ πανοπλία , φυλακή ἕνεκα ὁ σῶμα , ἀλλά οὐ ἐπίδειξις . ὥσπερ οὖν ὅπλον καλῶς ὁ ἰσχυρός καί σῴζω μάλιστα δύναμαι ὁ χράω , οὖον ὁ περίβλεπτος καί λαμπρός , οὕτως ἀμπεχόνη καί ὑπόδεσις ὁ χρήσιμος ὁ σῶμα ἀγαθός καί οὐ ὁ δύναμαι ὁ ὁ ἀνόητος ὄψις ἐπιστρέφω . δεῖ γάρ ὁ σκέπη αὐτός αὐτός ἀγαθός ἀποφαίνω ὁ σκέπω καί ἰσχυρός , ἀλλά οὐ ἀσθενής τε καί χείρων . ὁ μέν οὖν λειότητα τε καί ἁπαλότης σάρξ διά ὁ σκέπασμα μηχανάομαι χείρων ὁ σῶμα ποιέω , εἰμί γε ὁ θρύπτω σῶμα καί μαλακός πολύς κακός ὁ σκληρός τε καί διαπονέω εἰμί · ὁ δέ ῥώννυμι καί κρατύνω ὁ σκέπη , οὗτος ὁ σκέπω μόνος ὠφελέω . διά οὗτος οὐδαμῶς καλός οὔτε ἐσθής πολύς κατασκέπω ὁ σῶμα οὔτε ταινία κατειλέω οὔτε χείρ τε καί πούς περίδεσις πῖλος ἢ ὕφασμα τις μαλακύνω , ὁ γε μή νοσέω · οὐδέ ὅλως εἰμί ἄγευστος καλός ψῦχος τε καί θάλπος , ἀλλά ῥιγέω χρή ὁ μέτριος χειμών καί ἡλιόω θέρος καί σκιατροφέω ἥκιστος . καί ὁ μέν εἷς χράω χιτών ὁ δήω δύο προτιμητέον , ὁ δέ εἷς χράω χιτών ὁ μηδείς , ἀλλά ἱμάτιον μόνος . καί ὁ γε ὑποδέω ὁ ἀνυποδετέω ὁ δύναμαι ἀγαθός · κινδυνεύω γάρ ὁ μέν ὑποδέω ὁ δήω ἐγγύς εἰμί , ὁ δέ ἀνυποδησία πολύς εὐλυσία τις καί εὐκολία παρέχω ὁ πούς , ὅταν ἀσκέω εἰμί . ὅθεν καί ὁ ἡμεροδρόμος ὁράω εἰμί οὖον χράω ὑπόδημα ἐν ὁ ὁδός καί ὁ ἀθλέω ὁ δρομεύς οὐ εἄν δύναμαι σῴζω ὁ τάχος , εἰμί δήω τρέχω αὐτός ἐν ὑπόδημα . ἐπεί δέ σκέπη ἕνεκα καί ὁ οἰκίον ποιέω , φημί καί οὗτος δήω ποιέω πρός ὁ ὁ χρεία ἀναγκαῖος , ὡς ἀπερύκω μέν κρύος , ἀπερύκω δέ θάλπος ὁ σφοδρός , εἰμί δέ ἥλιος καί ἄνεμος ἐπικούρημα ὁ δήω . καθόλου δέ ὅσπερ εἄν παρέχω σπήλαιον αὐτοφυής , ἔχω μέτριος ὑπόδυσις ἄνθρωπος , οὗτος χρή παρέχω ἐγώ ὁ οἰκίον , τοσοῦτος εἴπερ ἄρα περισσεύω , ὅσος καί ἀπόθεσις τροφή ἀνθρω πίνω ἐπιτήδειος ἔχω . τίς δέ ὁ περίστυλος αὐλή ; τίς δέ ὁ ποικίλος χρίω ; τίς δέ ὁ χρυσόροφος στέγη ; τίς δέ ὁ πολυτέλεια ὁ λίθος , ὁ μέν χαμαί συναρμόζω , ὁ δέ εἰς τοῖχος ἔγκειμαι , ἔνιοι καί πάνυ πόρρωθεν ἄγω [ λίθος ] καί διά ἀνάλωμα πλεῖστος ; οὖον οὗτος πᾶς περισσός καί οὐ ἀναγκαῖος , ὅς γε Χωρὶς καί ζῶ καί ὑγιαίνω εἰμί , πραγματεία δέ ἔχω πλεῖστος , καί διά χρῆμα γίγνομαι πολύς , ἀπό ὅς ἄν τις δύναμαι καί δημόσιος καί ἴδιος πολύς ἄνθρωπος εὐεργετέω ; καί ὅς πόσος μέν εὐκλεής ὁ πολυτελής οἰκέω ὁ πολύς εὐεργετέω ; πόσος δέ καλοκἀγαθικώτερον ὁ ἀναλίσκω εἰς ξύλον καί λίθος ὁ εἰς ἄνθρωπος ἀναλίσκω ; πόσος δέ ὠφέλιμος ὁ περιβάλλω μέγας οἰκίον ὁ κτάομαι φίλος πολύς , ὅς περιγίγνομαι ὁ προθύμως εὐεργετέω ; τίς δέ εἄν ὄνομαι τις τηλικόσδε ἀπό οἰκίον μέγεθος τε καί κάλλος , ἡλίκος ἀπό ὁ χαρίζομαι πόλις καί πολίτης ἐκ ὁ ἑαυτοῦ ;