flavius-philostratus.vitae-sophistarum 2.1.5
καὶ μὴν καὶ ἐλειτούργησεν Ἀθηναίοις τήν τε ἐπώνυμον καὶ τὴν τῶν Πανελληνίων , στεφανωθεὶς δὲ καὶ τὴν τῶν Παναθηναίων καὶ ὑμᾶς , εἶπεν ὦ Ἀθηναῖοι , καὶ τῶν Ἑλλήνων τοὺς ἥξοντας καὶ τῶν ἀθλητῶν τοὺς ἀγωνιουμένους ὑποδέξομαι σταδίῳ λίθου λευκοῦ . καὶ εἰπὼν ταῦτα τὸ στάδιον τὸ ὑπὲρ τὸν Ἰλισσὸν ἔσω τεττάρων ἐτῶν ἀπετέλεσεν ἔργον ξυνθεὶς ὑπὲρ πάντα τὰ θαύματα , οὐδὲν γὰρ θέατρον αὐτῷ ἁμιλλᾶται . κἀκεῖνα περὶ τῶν Παναθηναίων τούτων ἤκουον · πέπλον μὲν ἀνῆφθαι τῆς νεὼς ἡδίω γραφῆς ξὺν οὐρίῳ τῷ κόλπῳ , δραμεῖν δὲ τὴν ναῦν οὐχ ὑποζυγίων ἀγόντων , ἀλλʼ ὑπογείοις μηχαναῖς ἐπολισθάνουσαν , ἐκ Κεραμεικοῦ δὲ ἄρασαν χιλίᾳ κώπῃ ἀφεῖναι ἐπὶ τὸ Ἐλευσίνιον καὶ περιβαλοῦσαν αὐτὸ παραμεῖψαι τὸ Πελασγικὸν κομιζομένην τε παρὰ τὸ Πύθιον ἐλθεῖν , οἷ νῦν ὥρμισται . τὸ δὲ ἐπὶ θάτερα τοῦ σταδίου νεὼς ἐπέχει Τύχης καὶ ἄγαλμα ἐλεφάντινον ὡς κυβερνώσης πάντα . μετεκόσμησε δὲ καὶ τοὺς Ἀθηναίων ἐφήβους ἐς τὸ νῦν σχῆμα χλαμύδας πρῶτος ἀμφιέσας λευκάς , τέως γὰρ δὴ μελαίνας ἐνημμένοι τὰς ἐκκλησίας περιεκάθηντο καὶ τὰς πομπὰς ἔπεμπον πενθούντων δημοσίᾳ τῶν Ἀθηναίων τὸν κήρυκα τὸν Κοπέα , ὃν αὐτοὶ ἀπέκτειναν τοὺς Ἡρακλείδας τοῦ βωμοῦ ἀποσπῶντα . ἀνέθηκε δὲ Ἡρώδης Ἀθηναίοις καὶ τὸ ἐπὶ Ῥηγίλλῃ θέατρον κέδρου ξυνθεὶς τὸν ὄροφον , ἡ δὲ ὕλη καὶ ἐν ἀγαλματοποιίαις σπουδαία · δύο μὲν δὴ ταῦτα Ἀθήνησιν , ἃ οὐχ ἑτέρωθι τῆς ὑπὸ Ῥωμαίοις , ἀξιούσθω δὲ λόγου καὶ τὸ ὑπωρόφιον θέατρον , ὃ ἐδείματο Κορινθίοις , παρὰ πολὺ μὲν τοῦ Ἀθήνησιν , ἐν ὀλίγοις δὲ τῶν παρʼ ἄλλοις ἐπαινουμένων , καὶ τὰ Ἰσθμοῖ ἀγάλματα ὅ τε τοῦ Ἰσθμίου κολοσσὸς καὶ ὁ τῆς Ἀμφιτρίτης καὶ τὰ ἄλλα , ὧν τὸ ἱερὸν ἐνέπλησεν , οὐδὲ τὸν τοῦ Μελικέρτου παρελθὼν δελφῖνα . ἀνέθηκε δὲ καὶ τῷ Πυθίῳ τὸ Πυθοῖ στάδιον καὶ τῷ Διὶ τὸ ἐν τῇ Ὀλυμπίᾳ ὕδωρ , Θετταλοῖς τε καὶ τοῖς περὶ Μηλιακὸν κόλπον Ἕλλησι τὰς ἐν Θερμοπύλαις κολυμβήθρας τοῖς νοσοῦσι παιωνίους . ᾤκισε δὲ καὶ τὸ ἐν τῇ Ἠπείρῳ Ὠρικὸν ὑποδεδωκὸς ἤδη καὶ τὸ ἐν τῇ Ἰταλίᾳ Κανύσιον ἡμερώσας ὕδατι μάλα τούτου δεόμενον , ὤνησε δὲ καὶ τὰς ἐν Εὐβοίᾳ καὶ Πελοποννήσῳ καὶ Βοιωτίᾳ πόλεις ἄλλο ἄλλην .
Lemmas: καί μήν καί λειτουργέω Ἀθηναῖος ὁ τε ἐπώνυμος καί ὁ ὁ Πανελλήνιος , στεφανόω δέ καί ὁ ὁ Παναθήναια καί σύ , λέγω ὦ Ἀθηναῖος , καί ὁ Ἕλλην ὁ ἥκω καί ὁ ἀθλητής ὁ ἀγωνίζομαι ὑποδέχομαι στάδιον λίθος λευκός . καί λέγω οὗτος ὁ στάδιον ὁ ὑπέρ ὁ Ἰλισσός ἔσω τέσσαρες ἔτος ἀποτελέω ἔργον συντίθημι ὑπέρ πᾶς ὁ θαῦμα , οὐδείς γάρ θέατρον αὐτός ἁμιλλάομαι . ἐκεῖνος περί ὁ Παναθήναια οὗτος ἀκούω · πέπλος μέν ἀνάπτω ὁ ναῦς ἡδύς γραφή σύν οὔριος ὁ κόλπος , τρέχω δέ ὁ ναῦς οὐ ὑποζύγιον ἄγω , ἀλλά ὑπόγειος μηχανή ἐπολισθάνω , ἐκ Κεραμεικός δέ ἀείρω χίλιος κώπη ἀφίημι ἐπί ὁ Ἐλευσίνιος καί περιβάλλω αὐτός παραμείβω ὁ Πελασγικός κομίζω τε παρά ὁ Πύθιος ἔρχομαι , οἷ νῦν ὁρμίζω . ὁ δέ ἐπί ἕτερος ὁ στάδιον ναῦς ἐπέχω Τύχη καί ἄγαλμα ἐλεφάντινος ὡς κυβερνάω πᾶς . μετακοσμέω δέ καί ὁ Ἀθηναῖος ἔφηβος εἰς ὁ νῦν σχῆμα χλαμύς πρῶτος ἀμφιέννυμι λευκός , τέως γάρ δή μέλας ἐνάπτω ὁ ἐκκλησία περικάθημαι καί ὁ πομπή πέμπω πενθέω δημοσίᾳ ὁ Ἀθηναῖος ὁ κῆρυξ ὁ κόπεον , ὅς αὐτός ἀποκτείνω ὁ Ἡρακλείδης ὁ βωμός ἀποσπάω . ἀνατίθημι δέ Ἡρώδης Ἀθηναῖος καί ὁ ἐπί Ῥηγίλλη θέατρον κέδρος συντίθημι ὁ ὄροφος , ὁ δέ ὕλη καί ἐν ἀγαλματοποιία σπουδαῖος · δύο μέν δή οὗτος Ἀθήνησι , ὅς οὐ ἑτέρωθι ὁ ὑπό Ῥωμαῖος , ἀξιόω δέ λόγος καί ὁ ὑπωρόφιος θέατρον , ὅς δέμω Κορίνθιος , παρά πολύς μέν ὁ Ἀθήνησι , ἐν ὀλίγος δέ ὁ παρά ἄλλος ἐπαινέω , καί ὁ Ἰσθμοῖ ἄγαλμα ὁ τε ὁ Ἴσθμιος κολοσσός καί ὁ ὁ Ἀμφιτρίτη καί ὁ ἄλλος , ὅς ὁ ἱερός ἐμπίμπλημι , οὐδέ ὁ ὁ Μελικέρτης παρέρχομαι δελφίς . ἀνατίθημι δέ καί ὁ Πύθιος ὁ Πυθώ στάδιον καί ὁ Ζεύς ὁ ἐν ὁ Ὀλυμπία ὕδωρ , Θεσσαλός τε καί ὁ περί Μηλιεύς κόλπος Ἕλλην ὁ ἐν Θερμοπύλαι κολυμβήθρα ὁ νοσέω παιώνιος . οἰκίζω δέ καί ὁ ἐν ὁ Ἤπειρος Ὠρικός ὑποδίδωμι ἤδη καί ὁ ἐν ὁ Ἰταλία Κανύσιον ἡμερόω ὕδωρ μάλα οὗτος δέω , ὀνίνημι δέ καί ὁ ἐν Εὔβοια καί Πελοπόννησος καί Βοιωτία πόλις ἄλλος ἄλλος .