flavius-philostratus.vitae-sophistarum 2.5.3
γυμνῶν ἤθη . αἱ δὲ Ἀθήνησι διατριβαὶ τοῦ ἀνδρὸς ὀλίγαι μέν , οὐκ ἄξιαι δὲ ἀγνοεῖσθαι . ἐβάδιζε μὲν γὰρ ἐς τὰ Παιονικὰ ἔθνη μετακληθεὶς ὑπὸ Μάρκου βασιλέως ἐκεῖ στρατεύοντος καὶ δεδωκότος αὐτῷ τὸ ἐπιστέλλειν Ἕλλησιν , ἀφικόμενος δὲ ἐς τὰς Ἀθήνας , ὁδοῦ δὲ μῆκος τοῦτο οὐ μέτριον τῷ ἐκ τῆς ἑῴας ἐλαύνοντι , ἐνταῦθα ἔφη γόνυ κάμψωμεν . καὶ εἰπὼν τοῦτο ἐπήγγειλε τοῖς Ἀθηναίοις αὐτοσχεδίους λόγους ἐρῶσιν αὐτοῦ τῆς ἀκροάσεως . ἀκούων δὲ τὸν Ἡρώδην ἐν Μαραθῶνι διαιτώμενον καὶ τὴν νεότητα ἐπακολουθοῦσαν αὐτῷ πᾶσαν γράφει πρὸς αὐτὸν ἐπιστολὴν αἰτῶν τοὺς Ἕλληνας , καὶ ὁ Ἡρώδης ἀφίξομαι ἔφη μετὰ τῶν Ἑλλήνων καὶ αὐτός . ξυνελέγοντο μὲν δὴ ἐς τὸ ἐν τῷ Κεραμεικῷ θέατρον , ὃ δὴ ἐπωνόμασται Ἀγριππεῖον , προιούσης δὲ ἤδη τῆς ἡμέρας καὶ τοῦ Ἡρώδου βραδύνοντος ἤσχαλλον οἱ Ἁθηναῖοι ὡς ἐκλυομένης τῆς ἀκροάσεως καὶ τέχνην αὐτὸ ᾤοντο , ὅθεν ἀνάγκη τῷ Ἀλεξάνδρῳ ἐγένετο παρελθεῖν ἐπὶ τὴν διάλεξιν καὶ πρὶν ἥκειν τὸν Ἡρώδην . ἡ μὲν δὴ διάλεξις ἔπαινοι ἦσαν τοῦ ἄστεος καὶ ἀπολογία πρὸς τοὺς Ἀθηναίους ὑπὲρ τοῦ μήπω πρότερον παρʼ αὐτοὺς ἀφῖχθαι , εἶχε δὲ καὶ τὸ ἀποχρῶν μῆκος , Παναθηναικοῦ γὰρ λόγου ἐπιτομῇ εἴκαστο . εὐσταλὴς δὲ οὕτω τοῖς Ἀθηναίοις ἔδοξεν , ὡς καὶ βόμβον διελθεῖν αὐτῶν ἔτι σιωπῶντος ἐπαινεσάντων αὐτοῦ τὸ εὔσχημον . ἡ μὲν δὴ νενικηκυῖα ὑπόθεσις ὁ τοὺς Σκύθας ἐπανάγων ἐς τὴν προτέραν πλάνην , ἐπειδὴ πόλιν οἰκοῦντες νοσοῦσι , καιρὸν δʼ ἐπισχὼν βραχὺν ἀνεπήδησε τοῦ θρόνου φαιδρῷ τῷ προσώπῳ , καθάπερ εὐαγγέλια ἐπάγων τοῖς ἀκροωμένοις ὧν εἰπεῖν ἔχοι . προιόντος δὲ αὐτῷ τοῦ λόγου ἐπέστη ὁ Ἡρώδης Ἀρκάδι πίλῳ τὴν κεφαλὴν σκιάζων , ὡς ἐν ὥρᾳ θέρους εἰώθει Ἀθήνησιν , ἴσως δέ που καὶ ἐνδεικνύμενος αὐτῷ τὸ ἐκ τῆς ὁδοῦ ἥκειν . καὶ ὁ Ἀλέξανδρος ἔνθεν ἑλὼν διελέχθη μὲν ἐς τὴν παρουσίαν τοῦ ἀνδρὸς ὑποσέμνῳ τῇ λέξει καὶ ἠχούσῃ , ἐπʼ αὐτῷ δὲ ἔθετο , εἴτε βούλοιτο τῆς ἤδη σπουδαζομένης ὑποθέσεως ἀκροᾶσθαι , εἴτε ἑτέραν αὐτὸς δοῦναι . τοῦ δὲ Ἡρώδου ἀναβλέψαντος ἐς τοὺς ἀκροωμένους καὶ εἰπόντος , ὡς ποιήσοι , ὅπερ ἂν ἐκείνοις δόξῃ , πάντες ξυνεπένευσαν ἐς τὴν τῶν Σκυθῶν ἀκρόασιν , καὶ γὰρ δὴ καὶ λαμπρῶς διῄει τὸν ἀγῶνα , ὡς δηλοῖ τὰ εἰρημένα . θαυμασίαν δὲ ἰσχὺν ἐνεδείξατο καὶ ἐν τοῖσδε · τὰς γὰρ διανοίας τὰς πρὶν ἥκειν τὸν Ἡρώδην λαμπρῶς αὐτῷ εἰρημένας μετεχειρίσατο ἐπιστάντος οὕτω τι ἑτέρᾳ λέξει καὶ ἑτέροις ῥυθμοῖς , ὡς τοῖς δεύτερον ἀκροωμένοις μὴ διλογεῖν δόξαι . τὸ γοῦν εὐδοκιμώτατα τῶν πρὶν ἐπιστῆναι τὸν Ἡρώδην εἰρημένων ἑστὸς καὶ τὸ ὕδωρ νοσεῖ μετὰ ταῦτα ἐπιστάντος ἑτέρᾳ δυνάμει μεταλαβὼν καὶ ὑδάτων εἶπεν ἡδίω τὰ πλανώμενα . κἀκεῖνα τῶν Ἀλεξάνδρου Σκυθῶν · καὶ πηγνυμένου μὲν Ἴστρου πρὸς μεσημβρίαν ἤλαυνον , λυομένου δὲ ἐχώρουν πρὸς ἄρκτον ἀκέραιος τὸ σῶμα καὶ οὐχ ὥσπερ νυνὶ κείμενος . τί γὰρ ἂν πάθοι δεινὸν ἄνθρωπος ταῖς ὥραις ἑπόμενος ; ἐπὶ τελευτῇ δὲ τοῦ λόγου διαβάλλων τὴν πόλιν ὡς πνιγηρὸν οἰκητήριον τὸ ἐπὶ πᾶσιν ὧδε ἀνεφθέγξατο · ἀλλʼ ἀναπέτασον τὰς πύλας , ἀναπνεῦσαι θέλω . προσδραμὼν δὲ τῷ Ἡρώδῃ καὶ περισχὼν αὐτὸν ἀντεφεστίασόν με ἔφη , καὶ ὁ Ἡρώδης τί δὲ οὐ μέλλω εἶπεν λαμπρῶς οὕτως ἑστιάσαντα ; διαλυθείσης δὲ τῆς ἀκροάσεως καλέσας ὁ Ἡρώδης τῶν ἑαυτοῦ γνωρίμων τοὺς ἐν ἐπιδόσει ἠρώτα , ποῖός τις αὐτοῖς ο σοφιστὴς φαίνοιτο , Σκέπτου δὲ τοῦ ἀπὸ τῆς Κορίνθου τὸν μὲν πηλὸν εὑρηκέναι φήσαντος , τὸν δὲ Πλάτωνα ζητεῖν , ἐπικόπτων αὐτὸν ὁ Ἡρώδης τουτὶ ἔφη πρὸς μηδένα εἴπῃς ἕτερον , σεαυτὸν γὰρ ἔφη διαβαλεῖς ὡς ἀμαθῶς κρίνοντα , ἐμοὶ δὲ ἕπου μᾶλλον ἡγουμένῳ αὐτὸν Σκοπελιανὸν νήφοντα . ταυτὶ δὲ ὁ Ἡρώδης ἐχαρακτήριζε καθεωρακὼς τὸν ἄνδρα κεκραμένην ἑρμηνείαν ἐφαρμόζοντα τῇ περὶ τὰς σοφιστικὰς ἐννοίας τόλμῃ . ἐπιδεικνύμενος δὲ τῷ Ἀλεξάνδρῳ τήν τε ἠχὼ τῆς διαλέξεως προσῆρεν , ἐπειδὴ ἐγίγνωσκε τούτῳ καὶ μάλιστα χαίροντα αὐτὸν τῷ τόνῳ , ῥυθμούς τε ποικιλωτέρους αὐλοῦ καὶ λύρας ἐσηγάγετο ἐς τὸν λόγον , ἐπειδὴ πολὺς αὐτῷ καὶ περὶ τὰς ἐξαλλαγὰς ἔδοξεν . ἡ δὲ σπουδασθεῖσα ὑπόθεσις οἱ ἐν Σικελίᾳ τρωθέντες ἦσαν αἰτοῦντες τοὺς ἀπανισταμένους ἐκεῖθεν Ἀθηναίους τὸ ὑπʼ αὐτῶν ἀποθνήσκειν . ἐπὶ ταύτης τῆς ὑποθέσεως τὸ θρυλούμενον ἐκεῖνο ἱκέτευσεν ἐπιτέγξας τοὺς ὀφθαλμοὺς δακρύοις ναὶ Νικία , ναὶ πάτερ , οὕτως Ἀθήνας ἴδοις , ἐφʼ ᾧ τὸν Ἀλέξανδρόν φασιν ἀναβοῆσαι · ὦ Ἡρώδη , τεμάχιά σου ἐσμὲν οἱ σοφισταὶ πάντες , καὶ τὸν Ἡρώδην ὑπερησθέντα τῷ ἐπαίνῳ καὶ τῆς ἑαυτοῦ φύσεως γενόμενον δοῦναί οἱ δέκα μὲν σκευοφόρα , δέκα δὲ ἵππους , δέκα δὲ οἰνοχόους , δέκα δὲ σημείων γραφέας , τάλαντα δὲ εἴκοσι χρυσοῦ , πλεῖστον δὲ ἄργυρον , δύο δὲ ἐκ Κολλυτοῦ παιδία ψελλιζόμενα , ἐπειδὴ ἤκουεν αὐτὸν χαίροντα νέαις φωναῖς . τοιαῦτα μὲν οὖν αὐτῷ τὰ Ἀθήνησιν .
Lemmas: γυμνός ἦθος . ὁ δέ Ἀθήνησι διατριβή ὁ ἀνήρ ὀλίγος μέν , οὐ ἄξιος δέ ἀγνοέω . βαδίζω μέν γάρ εἰς ὁ Παιονικός ἔθνος μετακαλέω ὑπό Μάρκος βασιλεύς ἐκεῖ στρατεύω καί δίδωμι αὐτός ὁ ἐπιστέλλω Ἕλλην , ἀφικνέομαι δέ εἰς ὁ Ἀθῆναι , ὁδός δέ μῆκος οὗτος οὐ μέτριος ὁ ἐκ ὁ ἑῷος ἐλαύνω , ἐνταῦθα φημί γόνυ κάμπτω . καί λέγω οὗτος ἐπαγγέλλω ὁ Ἀθηναῖος αὐτοσχέδιος λόγος ἐράω αὐτός ὁ ἀκρόασις . ἀκούω δέ ὁ Ἡρώδης ἐν Μαραθών διαιτάω καί ὁ νεότης ἐπακολουθέω αὐτός πᾶς γράφω πρός αὐτός ἐπιστολή αἰτέω ὁ Ἕλλην , καί ὁ Ἡρώδης ἀφικνέομαι φημί μετά ὁ Ἕλλην καί αὐτός . συλλέγω μέν δή εἰς ὁ ἐν ὁ Κεραμεικός θέατρον , ὅς δή ἐπονομάζω Ἀγριππεῖον , πρόειμι δέ ἤδη ὁ ἡμέρα καί ὁ Ἡρώδης βραδύνω ἀσχάλλω ὁ Ἀθηναῖος ὡς ἐκλύω ὁ ἀκρόασις καί τέχνη αὐτός οἴομαι , ὅθεν ἀνάγκη ὁ Ἀλέξανδρος γίγνομαι παρέρχομαι ἐπί ὁ διάλεξις καί πρίν ἥκω ὁ Ἡρώδης . ὁ μέν δή διάλεξις ἔπαινος εἰμί ὁ ἄστυ καί ἀπολογία πρός ὁ Ἀθηναῖος ὑπέρ ὁ μήπω πρότερος παρά αὐτός ἀφικνέομαι , ἔχω δέ καί ὁ ἀποχράω μῆκος , Παναθηναικός γάρ λόγος ἐπιτομή εἰκάζω . εὐσταλής δέ οὕτως ὁ Ἀθηναῖος δοκέω , ὡς καί βόμβος διέρχομαι αὐτός ἔτι σιωπάω ἐπαινέω αὐτός ὁ εὐσχήμων . ὁ μέν δή νικάω ὑπόθεσις ὁ ὁ Σκύθης ἐπανάγω εἰς ὁ πρότερος πλάνη , ἐπειδή πόλις οἰκέω νοσέω , καιρός δέ ἐπέχω βραχύς ἀναπηδάω ὁ θρόνος φαιδρός ὁ πρόσωπον , καθά εὐαγγέλιον ἐπάγω ὁ ἀκροάομαι ὅς λέγω ἔχω . προέρχομαι δέ αὐτός ὁ λόγος ἐφίστημι ὁ Ἡρώδης Ἀρκάς πῖλος ὁ κεφαλή σκιάζω , ὡς ἐν ὥρα θέρος εἴωθα Ἀθήνησι , ἴσως δέ που καί ἐνδείκνυμι αὐτός ὁ ἐκ ὁ ὁδός ἥκω . καί ὁ Ἀλέξανδρος ἔνθεν αἱρέω διαλέγω μέν εἰς ὁ παρουσία ὁ ἀνήρ ὑπόσεμνος ὁ λέξις καί ἠχέω , ἐπί αὐτός δέ τίθημι , εἴτε βούλομαι ὁ ἤδη σπουδάζω ὑπόθεσις ἀκροάομαι , εἴτε ἕτερος αὐτός δίδωμι . ὁ δέ Ἡρώδης ἀναβλέπω εἰς ὁ ἀκροάομαι καί λέγω , ὡς ποιέω , ὅς ἄν ἐκεῖνος δοκέω , πᾶς συνεπινεύω εἰς ὁ ὁ Σκύθης ἀκρόασις , καί γάρ δή καί λαμπρός διέρχομαι ὁ ἀγών , ὡς δηλόω ὁ λέγω . θαυμάσιος δέ ἰσχύς ἐνδείκνυμι καί ἐν ὅδε · ὁ γάρ διάνοια ὁ πρίν ἥκω ὁ Ἡρώδης λαμπρός αὐτός λέγω μεταχειρίζω ἐφίστημι οὕτως τις ἕτερος λέξις καί ἕτερος ῥυθμός , ὡς ὁ δεύτερος ἀκροάομαι μή διλογέω δοκέω . ὁ γοῦν εὐδόκιμος ὁ πρίν ἐφίστημι ὁ Ἡρώδης λέγω ἵστημι καί ὁ ὕδωρ νοσέω μετά οὗτος ἐφίστημι ἕτερος δύναμις μεταλαμβάνω καί ὕδωρ λέγω ἡδύς ὁ πλανάω . ἐκεῖνος ὁ Ἀλέξανδρος Σκύθης · καί πήγνυμι μέν Ἴστρος πρός μεσημβρία ἐλαύνω , λύω δέ χωρέω πρός ἄρκτος ἀκέραιος ὁ σῶμα καί οὐ ὥσπερ νυνί κεῖμαι . τίς γάρ ἄν πάσχω δεινός ἄνθρωπος ὁ ὥρα ἕπομαι ; ἐπί τελευτή δέ ὁ λόγος διαβάλλω ὁ πόλις ὡς πνιγηρός οἰκητήριον ὁ ἐπί πᾶς ὧδε ἀναφθέγγομαι · ἀλλά ἀναπετάννυμι ὁ πύλη , ἀναπνεύω ἐθέλω . προστρέχω δέ ὁ Ἡρώδης καί περιέχω αὐτός ἀντεφεστιάω ἐγώ φημί , καί ὁ Ἡρώδης τίς δέ οὐ μέλλω λέγω λαμπρός οὕτως ἑστιάω ; διαλύω δέ ὁ ἀκρόασις καλέω ὁ Ἡρώδης ὁ ἑαυτοῦ γνώριμος ὁ ἐν ἐπίδοσις ἐρωτάω , ποῖος τις αὐτός ὁ σοφιστής φαίνω , Σκέπτος δέ ὁ ἀπό ὁ Κόρινθος ὁ μέν πηλός εὑρίσκω φημί , ὁ δέ Πλάτων ζητέω , ἐπικόπτω αὐτός ὁ Ἡρώδης οὗτος φημί πρός μηδείς λέγω ἕτερος , σεαυτοῦ γάρ φημί διαβάλλω ὡς ἀμαθής κρίνω , ἐγώ δέ ἕπομαι μάλα ἡγέομαι αὐτός Σκοπελιανός νήφω . οὗτος δέ ὁ Ἡρώδης χαρακτηρίζω καθοράω ὁ ἀνήρ κεράννυμι ἑρμηνεία ἐφαρμόζω ὁ περί ὁ σοφιστικός ἔννοια τόλμα . ἐπιδείκνυμι δέ ὁ Ἀλέξανδρος ὁ τε ἠχώ ὁ διάλεξις προσαίρω , ἐπειδή γιγνώσκω οὗτος καί μάλα χαίρω αὐτός ὁ τόνος , ῥυθμός τε ποικίλος αὐλός καί λύρα εἰσάγω εἰς ὁ λόγος , ἐπειδή πολύς αὐτός καί περί ὁ ἐξαλλαγή δοκέω . ὁ δέ σπουδάζω ὑπόθεσις ὁ ἐν Σικελία τιτρώσκω εἰμί αἰτέω ὁ ἀπανίστημι ἐκεῖθεν Ἀθηναῖος ὁ ὑπό αὐτός ἀποθνῄσκω . ἐπί οὗτος ὁ ὑπόθεσις ὁ θρυλέω ἐκεῖνος ἱκετεύω ἐπιτέγγω ὁ ὀφθαλμός δάκρυον ναί Νικίας , ναί πατήρ , οὕτως Ἀθῆναι ὁράω , ἐπί ὅς ὁ Ἀλέξανδρος φημί ἀναβοάω · ὦ Ἡρώδης , τεμάχιον σύ εἰμί ὁ σοφιστής πᾶς , καί ὁ Ἡρώδης ὑπερήδομαι ὁ ἔπαινος καί ὁ ἑαυτοῦ φύσις γίγνομαι δίδωμι ἕ δέκα μέν σκευοφόρος , δέκα δέ ἵππος , δέκα δέ οἰνόχοος , δέκα δέ σημεῖον γραφεύς , τάλαντον δέ εἴκοσι χρυσός , πολύς δέ ἄργυρος , δύο δέ ἐκ Κολλυτός παιδίον ψελλίζω , ἐπειδή ἀκούω αὐτός χαίρω νέος φωνή . τοιοῦτος μέν οὖν αὐτός ὁ Ἀθήνησι .