flavius-philostratus.vita-apollonii 2.11
ἐλαύνοντες δὲ ἐπὶ τὸν Ἰνδὸν παιδὶ ἐντυγχάνουσι τρισκαίδεκά που ἔτη γεγονότι ἐπʼ ἐλέφαντος ὀχουμένῳ καὶ παίοντι τὸ θηρίον . ἐπεὶ δὲ ἐθαύμασαν ὁρῶντες τί ἔργον , ἔφη ὦ Δάμι , ἀγαθοῦ ἱππέως ; τί δʼ ἄλλο γε , εἶπεν , ἢ ἱζήσαντα ἐπὶ τοῦ ἵππου ἄρχειν τε αὐτοῦ καὶ τῷ χαλινῷ στρέφειν καὶ κολάζειν ἀτακτοῦντα καὶ προορᾶν , ὡς μὴ ἐς βόθρον ἢ τάφρον ἢ χάσμα κατενεχθείη ὁ ἵππος , ὅτε γε διʼ ἕλους ἢ πηλοῦ χωροίη ; ἄλλο δὲ οὐδέν , ὦ Δάμι , ἀπαιτήσομεν ἔφη τὸν ἀγαθὸν ἱππέα ; νὴ Δίʼ , εἶπε τό τε ἀναπηδῶντι μὲν τῷ ἵππῳ πρὸς τὸ σιμὸν ἐφεῖναι τὸν χαλινόν , κατὰ πρανοῦς δὲ ἰόντι οἱ μὴ ξυγχωρεῖν , ἀλλʼ ἀνθέλκειν , καὶ τὸ καταψῆσαι δὲ τὰ ὦτα ἢ τὴν χαίτην , καὶ μὴ ἀεὶ ἡ μάστιξ σοφοῦ ἔμοιγε δοκεῖ ἱππέως , καὶ ἐπαινοίην ἂν τὸν ὧδε ὀχούμενον . τῷ δὲ δὴ μαχίμῳ τε καὶ πολεμιστηρίῳ τίνων δεῖ ; τῶν γε αὐτῶν , ἔφη ὦ Ἀπολλώνιε , καὶ πρός γε τούτοις τοῦ βάλλειν τε καὶ φυλάττεσθαι , καὶ τὸ ἐπελάσαι δὲ καὶ τὸ ἀπελάσαι καὶ τὸ ἀνειλῆσαι πολεμίους καὶ μὴ ἐᾶν ἐκπλήττεσθαι τὸν ἵππον , ὅτε δουπήσειεν ἀσπὶς ἢ ἀστράψειαν αἱ κόρυθες ἢ παιανιζόντων τε καὶ ἀλαλαζόντων βοὴ γένοιτο , σοφίᾳ , οἶμαι , ἱππικῇ πρόσκειται . τοῦτον οὖν ἔφη τὸν ἐπὶ τοῦ ἐλέφαντος ἱππέα τί φήσεις ; πολλῷ ἔφη θαυμασιώτερον , Ἀπολλώνιε , τὸ γὰρ θηρίῳ τηλικούτῳ ἐπιτετάχθαι τηλικόνδε ὄντα καὶ εὐθύνειν αὐτὸ καλαύροπι , ἣν ὁρᾷς αὐτὸν ἐμβαλόντα τῷ ἐλέφαντι , ὥσπερ ἄγκυραν , καὶ μήτε τὴν ὄψιν τοῦ θηρίου δεδιέναι μήτε τὸ ὕψος μήτε τὴν ῥώμην τοσαύτην οὖσαν , δαιμόνιον ἔμοιγε δοκεῖ , καὶ οὐδʼ ἂν ἐπίστευσα , μὰ τὴν Ἀθηνᾶν , εἰ ἑτέρου ἤκουσα . τί οὖν , ἔφη εἰ ἀποδόσθαι τις ἡμῖν τὸν παῖδα βούλοιτο , ὠνήσῃ αὐτόν , ὦ Δάμι ; νὴ Δίʼ , εἶπε τῶν γε ἐμαυτοῦ πάντων . τὸ γὰρ ὥσπερ ἀκρόπολιν κατειληφότα δεσπόζειν θηρίου μεγίστου ὧν ἡ γῆ βόσκει , ἐλευθέρας ἔμοιγε δοκεῖ φύσεως καὶ λαμπρᾶς εἶναι . τί οὖν χρήσῃ τῷ παιδί , ἔφη εἰ μὴ καὶ τὸν ἐλέφαντα ὠνήσῃ ; τῇ τε οἰκίᾳ ἔφη ἐπιστήσω τῇ ἐμαυτοῦ καὶ τοῖς οἰκέταις καὶ πολλῷ βέλτιον τούτων ἢ ἐγὼ ἄρξει . σὺ δὲ οὐχ ἱκανὸς ἔφη τῶν σεαυτοῦ ἄρχειν ; ὅν γε εἶπε καὶ σὺ τρόπον , ὦ Ἀπολλώνιε · καταλιπὼν γὰρ τἀμὰ περίειμι , ὥσπερ σύ , φιλομαθῶν καὶ περιφρονῶν τὰ ἐν τῇ ξένῃ . εἰ δὲ δὴ πρίαιο τὸν παῖδα , καὶ ἵππω σοι γενοίσθην ὁ μὲν ἁμιλλητήριος , ὁ δὲ πολεμικός , ἀναθήσῃ αὐτόν , ὦ Δάμι , ἐπὶ τοὺς ἵππους ; ἐπὶ μὲν τὸν ἁμιλλητήριον εἶπεν ἴσως ἄν , ἐπειδὴ καὶ ἑτέρους ὁρῶ , τὸν δὲ μάχιμόν τε καὶ ὁπλιτεύοντα πῶς ἂν ἀναβαίνοι οὗτος ; οὔτε γὰρ ἀσπίδα δύναιτʼ ἂν φέρειν , ἧς δεῖ τοῖς ἱππεύουσιν , οὔτʼ ἂν θώρακα ἢ κράνος , αἰχμὴν δὲ πῶς οὗτος , ὃς οὐδὲ ἄτρακτον βέλους ἢ τοξεύματος κραδαίνοι ἂν ψελλιζομένῳ ʽἐς τὰ πολεμικἂ ἐοικὼς ἔτι ; ἕτερον οὖν τι , ἔφη ὦ Δάμι , ἐστίν , ὃ τὸν ἐλέφαντα τοῦτον ἡνιοχεῖ καὶ πέμπει , καὶ οὐχ ὁ ἡνίοχος οὗτος , ὃν σὺ μονονοὺ προσκυνεῖς ὑπὸ θαύματος . τοῦ δὲ εἰπόντος τί ἂν εἴη τοῦτο , Ἀπολλώνιε ; ὁρῶ γὰρ ἐπὶ τοῦ θηρίου πλὴν τοῦ παιδὸς οὐδὲν ἕτερον . τὸ θηρίον ἔφη τοῦτο εὐπαίδευτόν τε παρὰ πάντα ἐστί , κἀπειδὰν ἅπαξ ἀναγκασθῇ ὑπὸ ἀνθρώπῳ ζῆν , ἀνέχεται τὰ ἐκ τοῦ ἀνθρώπου πάντα καὶ ὁμοήθειαν ἐπιτηδεύει τὴν πρὸς αὐτόν , χαίρει τε σιτούμενον ἀπὸ τῆς χειρός , ὥσπερ οἱ μικροὶ τῶν κυνῶν , προσιόντα τε τῇ προνομαίᾳ αἰκάλλει καὶ τὴν κεφαλὴν ἐς τὴν φάρυγγα ἐσωθοῦντα ἀνέχεται καὶ κέχηνεν ἐφʼ ὅσον τῷ ἀνθρώπῳ δοκεῖ , καθάπερ ἐν τοῖς νομάσιν ἑωρῶμεν . νύκτωρ δὲ λέγεται τὴν δουλείαν . ὀλοφύρεσθαι , μὰ Δίʼ , οὐ τετριγός , ὁποῖον εἴωθεν , ἀλλʼ οἰκτρόν τε καὶ ἐλεεινὸν ἀνακλᾶον , εἰ δὲ ἄνθρωπος ἐπισταίη ὀδυρομένῳ ταῦτα , ἴσχει τὸν θρῆνον ὁ ἐλέφας , ὥσπερ αἰδούμενος . αὐτὸς δὴ ἑαυτοῦ , ὦ Δάμι , ἄρχει καὶ ἡ πειθὼ αὐτὸν ἡ τῆς φύσεως ἄγει μᾶλλον ἢ ὁ ἐπικείμενός τε καὶ ἀπευθύνων .
Lemmas: ἐλαύνω δέ ἐπί ὁ Ἰνδός παῖς ἐντυγχάνω τρεισκαίδεκα που ἔτος γίγνομαι ἐπί ἐλέφας ὀχέω καί παίω ὁ θηρίον . ἐπεί δέ θαυμάζω ὁράω τίς ἔργον , φημί ὦ Δάμις , ἀγαθός ἱππεύς ; τίς δέ ἄλλος γε , λέγω , ἤ ἵζω ἐπί ὁ ἵππος ἄρχω τε αὐτός καί ὁ χαλινός στρέφω καί κολάζω ἀτακτέω καί προοράω , ὡς μή εἰς βόθρος ἤ τάφρος ἤ χάσμα καταφέρω ὁ ἵππος , ὅτε γε διά ἕλος ἤ πηλός χωρέω ; ἄλλος δέ οὐδείς , ὦ Δάμις , ἀπαιτέω φημί ὁ ἀγαθός ἱππεύς ; νή Ζεύς , λέγω ὁ τε ἀναπηδάω μέν ὁ ἵππος πρός ὁ σιμός ἐφίημι ὁ χαλινός , κατά πρηνής δέ ἔρχομαι ἕ μή συγχωρέω , ἀλλά ἀνθέλκω , καί ὁ καταψάω δέ ὁ οὖς ἤ ὁ χαίτη , καί μή ἀεί ὁ μάστιξ σοφός ἐγώ δοκέω ἱππεύς , καί ἐπαινέω ἄν ὁ ὧδε ὀχέω . ὁ δέ δή μάχιμος τε καί πολεμιστήριος τίς δέω ; ὁ γε αὐτός , φημί ὦ Ἀπολλώνιος , καί πρός γε οὗτος ὁ βάλλω τε καί φυλάσσω , καί ὁ ἐπελαύνω δέ καί ὁ ἀπελαύνω καί ὁ ἀνειλέω πολέμιος καί μή ἐάω ἐκπλήσσω ὁ ἵππος , ὅτε δουπέω ἀσπίς ἤ ἀστράπτω ὁ κόρυς ἤ παιανίζω τε καί ἀλαλάζω βοή γίγνομαι , σοφία , οἴομαι , ἱππικός πρόσκειμαι . οὗτος οὖν φημί ὁ ἐπί ὁ ἐλέφας ἱππεύς τίς φημί ; πολύς φημί θαυμάσιος , Ἀπολλώνιος , ὁ γάρ θηρίον τηλικοῦτος ἐπιτάσσω τηλικόσδε εἰμί καί εὐθύνω αὐτός καλαῦροψ , ὅς ὁράω αὐτός ἐμβάλλω ὁ ἐλέφας , ὥσπερ ἄγκυρα , καί μήτε ὁ ὄψις ὁ θηρίον δείδω μήτε ὁ ὕψος μήτε ὁ ῥώμη τοσοῦτος εἰμί , δαιμόνιον ἐγώ δοκέω , καί οὐδέ ἄν πιστεύω , μά ὁ Ἀθήνη , εἰ ἕτερος ἀκούω . τίς οὖν , φημί εἰ ἀποδίδωμι τις ἐγώ ὁ παῖς βούλομαι , ὠνέομαι αὐτός , ὦ Δάμις ; νή Ζεύς , λέγω ὁ γε ἐμαυτοῦ πᾶς . ὁ γάρ ὥσπερ ἀκρόπολις καταλαμβάνω δεσπόζω θηρίον μέγας ὅς ὁ γῆ βόσκω , ἐλεύθερος ἐγώ δοκέω φύσις καί λαμπρός εἰμί . τίς οὖν χράω ὁ παῖς , φημί εἰ μή καί ὁ ἐλέφας ὠνέομαι ; ὁ τε οἰκία φημί ἐφίστημι ὁ ἐμαυτοῦ καί ὁ οἰκέτης καί πολύς ἀγαθός οὗτος ἤ ἐγώ ἄρχω . σύ δέ οὐ ἱκανός φημί ὁ σεαυτοῦ ἄρχω ; ὅς γε λέγω καί σύ τρόπος , ὦ Ἀπολλώνιος · καταλείπω γάρ ἐμός περίειμι , ὥσπερ σύ , φιλομαθέω καί περιφρονέω ὁ ἐν ὁ ξένη . εἰ δέ δή πρίαμαι ὁ παῖς , καί ἵππος σύ γενοῖμαι ὁ μέν ἁμιλλητήριος , ὁ δέ πολεμικός , ἀνατίθημι αὐτός , ὦ Δάμις , ἐπί ὁ ἵππος ; ἐπί μέν ὁ ἁμιλλητήριος λέγω ἴσως ἄν , ἐπειδή καί ἕτερος ὁράω , ὁ δέ μάχιμος τε καί ὁπλιτεύω πῶς ἄν ἀναβαίνω οὗτος ; οὔτε γάρ ἀσπίς δύναμαι ἄν φέρω , ὅς δέω ὁ ἱππεύω , οὔτε ἄν θώραξ ἤ κράνος , αἰχμή δέ πῶς οὗτος , ὅς οὐδέ ἄτρακτος βέλος ἤ τόξευμα κραδαίνω ἄν ψελλίζω εἰμί ὁ πολεμικός ἔοικα ἔτι ; ἕτερος οὖν τις , φημί ὦ Δάμις , εἰμί , ὅς ὁ ἐλέφας οὗτος ἡνιοχέω καί πέμπω , καί οὐ ὁ ἡνίοχος οὗτος , ὅς σύ μονονού προσκυνέω ὑπό θαῦμα . ὁ δέ λέγω τίς ἄν εἰμί οὗτος , Ἀπολλώνιος ; ὁράω γάρ ἐπί ὁ θηρίον πλήν ὁ παῖς οὐδείς ἕτερος . ὁ θηρίον φημί οὗτος εὐπαίδευτος τε παρά πᾶς εἰμί , ἐπειδάν ἅπαξ ἀναγκάζω ὑπό ἄνθρωπος ζάω , ἀνέχω ὁ ἐκ ὁ ἄνθρωπος πᾶς καί ὁμοήθεια ἐπιτηδεύω ὁ πρός αὐτός , χαίρω τε σιτέω ἀπό ὁ χείρ , ὥσπερ ὁ μικρός ὁ κύων , προσέρχομαι τε ὁ προνομαία αἰκάλλω καί ὁ κεφαλή εἰς ὁ φάρυγξ εἰσωθέω ἀνέχω καί χάσκω ἐπί ὅσος ὁ ἄνθρωπος δοκέω , καθά ἐν ὁ νομάς ὁράω . νύκτωρ δέ λέγω ὁ δουλεία . ὀλοφύρομαι , μά Ζεύς , οὐ τρίζω , ὁποῖος εἴωθα , ἀλλά οἰκτρός τε καί ἐλεεινός ἀνακλάω , εἰ δέ ἄνθρωπος ἐφίστημι ὀδύρομαι οὗτος , ἴσχω ὁ θρῆνος ὁ ἐλέφας , ὥσπερ αἰδέομαι . αὐτός δή ἑαυτοῦ , ὦ Δάμις , ἄρχω καί ὁ πειθώ αὐτός ὁ ὁ φύσις ἄγω μάλα ἤ ὁ ἐπίκειμαι τε καί ἀπευθύνω .