flavius-philostratus.vita-apollonii 8.7
ὁ μὲν ἀγὼν ὑπὲρ μεγάλων σοί τε , ὦ βασιλεῦ , κἀμοί · σύ τε γὰρ κινδυνεύεις ὑπὲρ ὧν μήποτε αὐτοκράτωρ , εἰ πρὸς φιλοσοφίαν οὐδεμιᾷ δίκῃ διαβεβλῆσθαι δόξεις , ἐγώ τε ὑπὲρ ὧν μηδὲ Σωκράτης ποτὲ Ἀθήνησιν , ὃν οἱ γραψάμενοι τὴν γραφὴν καινὸν μὲν τὰ δαιμόνια ἡγοῦντο , δαίμονα δὲ οὔτε ἐκάλουν οὔτε ᾤοντο . κινδύνου δὲ ἐφʼ ἑκάτερον ἡμῶν οὕτω χαλεποῦ ἥκοντος οὐκ ὀκνήσω καὶ σοὶ ξυμβουλεύειν , ὁπόσα ἐμαυτὸν πέπεικα · ἐπειδὴ γὰρ κατέστησεν ἡμᾶς ὁ κατήγορος ἐς τουτονὶ τὸν ἀγῶνα , ἐσῆλθε τοὺς πολλοὺς οὐκ ἀληθὴς περὶ ἐμοῦ τε καὶ σοῦ δόξα · σὲ μὲν γὰρ ᾤοντο ξυμβούλῳ τῆς ἀκροάσεως ὀργῇ χρήσεσθαι , δι’ ἣν κἂν ἀποκτεῖναί με , ὅ τι ποτέ ἐστι τὸ ἀποκτεῖναι , ἐμὲ δʼ ἐκποιήσειν ἐμαυτὸν τοῦ δικαστηρίου τρόποις , ὁπόσοι τοῦ ἀποδρᾶναί εἰσιν , ἦσαν δʼ , ὦ βασιλεῦ , μυρίοι · καὶ τούτων ἀκούων οὐκ ἐς τὸ προκαταγιγνώσκειν ἦλθον , οὐδὲ κατεψηφισάμην τῆς σῆς ἀκροάσεως ὡς μὴ τὸ εὐθὺ ἐχούσης , ἀλλὰ ξυνθέμενος τοῖς νόμοις ἕστηκα ὑπὸ τῷ λόγῳ . τούτου ξύμβουλος καὶ σοὶ γίγνομαι · δίκαιον γὰρ τὸ μὴ προκαταγιγνώσκειν , μηδὲ καθῆσθαι πεπεισμένον , ὡς ἐγώ τί σε κακὸν εἴργασμαι , μηδʼ ὑπὲρ μὲν τοῦ Ἀρμενίου τε καὶ Βαβυλωνίου καὶ ὅσοι τῶν ἐκείνῃ ἄρχουσιν , οἷς ἵππος τε παμπόλλη ἐστὶ καὶ τοξεία πᾶσα καὶ χρυσῆ γῆ καὶ ἀνδρῶν ὄχλος , ὃν ἐγὼ οἶδα , ἀκούειν ξὺν γέλωτι τὸ πείσεσθαί τι ὑπʼ αὐτῶν , ὅ σε καὶ τὴν ἀρχὴν ταύτην ἀφαιρήσεται , κατʼ ἀνδρὸς δὲ σοφοῦ καὶ γυμνοῦ πιστεύειν , ὥς ἐστι τούτῳ ὅπλον ἐπὶ τὸν Ῥωμαίων αὐτοκράτορα , καὶ προσδέχεσθαι ταῦτα Αἰγυπτίου συκοφάντου λέγοντος , ἃ μηδὲ τῆς Ἀθηνᾶς ποτε ἤκουσας , ἣν σεαυτοῦ προορᾶν φῄς , εἰ μή , νὴ Δία , ἡ κολακευτικὴ καὶ τὸ συκοφαντεῖν οὕτω τι νῦν τοῖς ἀλιτηρίοις τούτοις ἐπιδέδωκεν , ὡς τοὺς θεοὺς ὑπὲρ μὲν τῶν σμικρῶν καὶ ὁπόσα ὀφθαλμίαι τέ εἰσι καὶ τὸ μὴ πυρέξαι , μηδʼ ἀνοιδῆσαί τι τῶν σπλάγχνων , ἐπιτηδείους εἶναί σοι ξυμβούλους φάσκειν ἰατρῶν δίκην ἐφαπτομένους καὶ θεραπεύοντας , ὅτου αὐτῶν πονήρως ἔχοις , περὶ δὲ τῇ ἀρχῇ καὶ τῷ σώματι κινδυνεύοντί σοι μηθʼ οὓς φυλάττεσθαι χρὴ ξυμβουλεύειν μήθʼ ὅ τι ἔσται σοι πρὸς αὐτοὺς ὅπλον διδάσκειν ἥκοντας , ἀλλʼ εἶναί σοι τοὺς συκοφάντας αἰγίδα Ἀθηνᾶς καὶ Διὸς χεῖρα , εἰδέναι μὲν ὑπὲρ σοῦ φάσκοντας , ἃ μηδʼ οἱ θεοί , προεγρηγορότας δέ σου καὶ προκαθεύδοντας , εἰ δὴ καθεύδουσιν οὗτοι , κακοῖς , φασιν , ἐπαντλοῦντες κακὰ καὶ τὰς Ἰλιάδας ταύτας ἀεὶ ξυντιθέντες . καὶ τὸ μὲν ἱπποτροφεῖν αὐτοὺς κἀπὶ ζευγῶν ἐς τὴν ἀγορὰν ἐκκυκλεῖσθαι λευκῶν καὶ ἡ ἐν ἀργύρῳ καὶ χρυσῷ ὀψοφαγία καὶ μυριάδων δύο καὶ τριῶν ἐωνημένα παιδικὰ καὶ τὸ μοιχεύειν μέν , ὃν λανθάνουσι χρόνον , γαμεῖν δέ , ἃς ἐμοίχευσαν , ὅταν ἐπʼ αὐταῖς ληφθῶσι , καὶ οἱ κροτοῦντες αὐτοὺς ἐπὶ ταῖς καλαῖς νίκαις , ἐπειδὰν φιλόσοφός τις ἢ ὕπατος ἀδικῶν οὐδὲν ἁλῷ μὲν ὑπὸ τούτων , ἀπόληται δὲ ὑπὸ σοῦ , δεδόσθω τῇ τῶν καταράτων τρυφῇ καὶ τῷ μήτε νόμων αὐτοῖς ἔτι μήτʼ ὀφθαλμῶν εἶναι φόβον , τὸ δʼ οὕτω τι ὑπὲρ τοὺς ἀνθρώπους φρονεῖν , ὡς προγιγνώσκειν βούλεσθαι τῶν θεῶν , ἐγὼ μὲν οὔτʼ ἐπαινῶ καὶ ἀκούων δέδια , σὺ δʼ εἰ προσδέξοιο , γράψονται καὶ σὲ ἴσως ὡς διαβάλλοντα τὴν περὶ τοῦ θείου δόξαν , ἐλπὶς γὰρ καὶ κατὰ σοῦ ξυγκείσεσθαι τοιαύτας γραφάς , ἐπειδὰν μηδεὶς τοῖς συκοφάνταις λοιπὸς ᾖ . καὶ ξυνίημι μὲν ἐπιτιμῶν μᾶλλον ἢ ἀπολογούμενος , εἰρήσθω δέ μοι ταῦθʼ ὑπὲρ τῶν νόμων , οὓς εἰ μὴ ἄρχοντας ἡγοῖο , οὐκ ἄρξεις . τίς οὖν ξυνήγορος ἔσται μοι ἀπολογουμένῳ ; εἰ γὰρ καλέσαιμι τὸν Δία , ὑφʼ ᾧ βεβιωκὼς οἶδα , γοητεύειν με φήσουσι καὶ τὸν οὐρανὸν ἐς τὴν γῆν ἄγειν . διαλεγώμεθα οὖν περὶ τούτου ἀνδρί , ὃν τεθνάναι μὲν οἱ πολλοί φασιν , ἐγὼ δὲ οὔ φημι · ἔστι δὲ οὗτος ὁ πατὴρ ὁ σός , ᾧ ἐγὼ τοσούτου ἄξιος , ὅσου περ ἐκεῖνος σοί · σὲ μὲν γὰρ ἐποίησεν , ὑπʼ ἐμοῦ δὲ ἐγένετο . οὗτος , ὦ βασιλεῦ , ξυλλήπτωρ ἔσται μοι τῆς ἀπολογίας πολλῷ τἀμὰ βέλτιον ἢ σὺ γιγνώσκων · ἀφίκετο μὲν γὰρ ἐς Αἴγυπτον οὔπω αὐτοκράτωρ , θεοῖς τε τοῖς ἐν Αἰγύπτῳ θύσων κἀμοὶ ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς διαλεξόμενος . ἐντυχὼν δέ μοι κομῶντί τε καὶ ὧδε ἐσταλμένῳ οὐδὲ ἤρετο οὐδὲ ἓν περὶ τοῦ σχήματος , ἡγούμενος τὸ ἐν ἐμοὶ πᾶν εὖ ἔχειν , ἐμοῦ δʼ ἕνεχʼ ἥκειν ὁμολογήσας ἀπῆλθεν ἐπαινέσας καὶ εἰπὼν μὲν ἃ μὴ πρὸς ἄλλον , ἀκούσας δʼ ἃ μὴ παρʼ ἄλλου , ἥ τε διάνοια , ᾗ ἐς τὸ ἄρχειν ἐχρῆτο , ἐρρώσθη αὐτῷ παρʼ ἐμοῦ μάλιστα , μεθεστηκυῖα ἤδη ὑφʼ ἑτέρων οὐκ ἀνεπιτηδείων μέν , οὐ μὴν σοί γε δόξαι , οἱ γὰρ μὴ ἄρχειν αὐτὸν πείθοντες καὶ σὲ δήπου αὐτὸ ἀφῃροῦντο τὸ μετʼ ἐκεῖνον ταῦτʼ ἔχειν , ἐμοῦ δὲ ξυμβουλεύοντος ἑαυτόν τε μὴ ἀπαξιοῦν ἀρχῆς ἐπὶ θύρας αὐτῷ φοιτώσης ὑμᾶς τε κληρονόμους αὐτῆς ποιεῖσθαι , εὖ ἔχειν τὴν γνώμην φήσας αὐτός τε μέγας ἤρθη καὶ ὑμᾶς ἦρεν · εἰ δὲ γόητά με ᾤετο , οὐδʼ ἂν ξυνῆψέ μοι κοινωνίαν φροντίδων , οὐδὲ γὰρ τοιαῦτα ἥκων διελέγετο , οἷον · ἀνάγκασον τὰς Μοίρας ἢ τὸν Δία , τύραννον ἀποφῆναί με ἢ τεράτευσαι διοσημίας ὑπὲρ ἐμοῦ δείξας τὸν ἥλιον ἀνίσχοντα μὲν ἀπὸ τῆς ἑσπέρας , δυόμενον δέ , ὅθεν ἄρχεται . οὐ γὰρ ἄν μοι ἐπιτήδειος ἄρχειν ἔδοξεν ἢ ἐμὲ ἡγούμενος ἱκανὸν ταῦτα ἢ σοφίσμασι θηρεύων ἀρχήν , ἣν ἀρεταῖς ἔδει κατακτᾶσθαι . καὶ μὴν καὶ δημοσίᾳ διελέχθην ἐν ἱερῷ , γοήτων δὲ ξυνουσίαι φεύγουσι μὲν ἱερὰ θεῶν , ἐχθρὰ γὰρ τοῖς περὶ τὴν τέχνην , νύκτα δὲ καὶ πᾶν , ὅ τι ἀφεγγές , αὑτῶν προβαλλόμενοι οὐ ξυγχωροῦσι τοῖς ἀνοήτοις οὐδὲ ὀφθαλμοὺς ἔχειν οὔτε ὦτα . διελέχθη μοι καὶ ἰδίᾳ μέν , παρετύγχανον δὲ ὅμως Εὐφράτης καὶ Δίων , ὁ μὲν πολεμιώτατά μοι ἔχων , ὁ δʼ οἰκειότατα , Δίωνα γὰρ μὴ παυσαίμην γράφων ἐν φίλοις . τίς ἂν οὖν ἐπʼ ἀνδρῶν σοφῶν ἢ μεταποιουμένων γε σοφίας ἐς γόητας ἔλθοι λόγους ; τίς δʼ οὐκ ἂν παραπλησίως φυλάξαιτο καὶ ἐν φίλοις καὶ ἐν ἐχθροῖς κακὸς φαίνεσθαι ; καὶ οἱ λόγοι ἦσαν ἐναντιούμενοι τοῖς γόησι · σὺ μὲν γὰρ ἴσως τὸν πατέρα ἡγῇ τὸν σεαυτοῦ βασιλείας ἐρῶντα γόησι μᾶλλον ἢ ἑαυτῷ πιστεῦσαι καὶ ἀνάγκην ἐπὶ τοὺς θεούς , ἵνα τούτου τύχοι , παρʼ ἐμοῦ εὑρέσθαι , ὁ δὲ τοῦτο μὲν καὶ πρὶν ἐς Αἴγυπτον ἥκειν ἔχειν ᾤετο , μετὰ ταῦτα δʼ ὑπὲρ μειζόνων ἐμοὶ διελέγετο , ὑπὲρ νόμων καὶ ὑπὲρ πλούτου δικαίου θεοί τε ὡς θεραπευτέοι καὶ ὁπόσα παρʼ αὐτῶν ἀγαθὰ τοῖς κατὰ τοὺς νόμους ἄρχουσι , μαθεῖν ἤρα · οἷς πᾶσιν ἐναντίον χρῆμα οἱ γόητες , εἰ γὰρ ἰσχύοι ταῦτα , οὐκ ἔσται ἡ τέχνη . προσήκει δέ , ὦ βασιλεῦ , κἀκεῖνα ἐπεσκέφθαι · τέχναι ὁπόσαι κατʼ ἀνθρώπους εἰσί , πράττουσι μὲν ἄλλο ἄλλη , πᾶσαι δʼ ὑπὲρ χρημάτων , αἱ μὲν σμικρῶν , αἱ δʼ αὖ μεγάλων , αἱ δʼ ἀφʼ ὧν θρέψονται , καὶ οὐχ αἱ βάναυσοι μόνον , ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων τεχνῶν σοφαί τε ὁμοίως καὶ ὑπόσοφοι πλὴν ἀληθοῦς φιλοσοφίας . καλῶ δὲ σοφὰς μὲν ποιητικὴν μουσικὴν ἀστρονομίαν σοφιστὰς καὶ τῶν ῥητόρων τοὺς μὴ ἀγοραίους , ὑποσόφους δὲ ζωγραφίαν πλαστικὴν ἀγαλματοποιοὺς κυβερνήτας γεωργούς , ἢν ταῖς ὥραις ἕπωνται , καὶ γὰρ αἵδε αἱ τέχναι σοφίας οὐ πολὺ λείπονται . ἔστι ʽδέʼ τι , ὦ βασιλεῦ , ψευδόσοφοί τε καὶ ἀγείροντες , ὃ μὴ μαντικὴν ὑπολάβῃς , πολλοῦ μὲν γὰρ ἀξία , ἢν ἀληθεύῃ , εἰ δʼ ἐστὶ τέχνη , οὔπω οἶδα , ἀλλὰ τοὺς γόητας ψευδοσόφους φημί · τὰ γὰρ οὐκ ὄντα εἶναι καὶ τὰ ὄντα ἀπιστεῖσθαι , πάντα ταῦτα προστίθημι τῇ τῶν ἐξαπατωμένων δόξῃ , τὸ γὰρ σοφὸν τῆς τέχνης ἐπὶ τῇ τῶν ἐξαπατωμένων τε καὶ θυομένων ἀνοίᾳ κεῖται , ἡ δὲ τέχνη φιλοχρήματοι πάντες , ἃ γὰρ κομψεύονται , ταῦθʼ ὑπὲρ μισθοῦ σφισιν εὕρηται , μαστεύουσι δʼ ὑπερβολὰς χρημάτων ὑπαγόμενοι τοὺς ὁτουδὴ ἐρῶντας ὡς ἱκανοὶ πάντα . τίνα οὖν , ὦ βασιλεῦ , πλοῦτον περὶ ἡμᾶς ἰδὼν ψευδοσοφίαν ἐπιτηδεύειν με οἴει , καὶ ταῦτα τοῦ σοῦ πατρὸς κρείττω με ἡγουμένου χρημάτων ; ὅτι δʼ ἀληθῆ λέγω , ποῦ μοι ἡ ἐπιστολὴ τοῦ γενναίου τε καὶ θείου ἀνδρός ; ὅς με ἐν αὐτῇ ᾅδει τά τε ἄλλα καὶ τὸ πένεσθαι . αὐτοκράτωρ Οὐεσπασιανὸς Ἀπολλωνίῳ φιλοσόφῳ χαίρειν . εἰ πάντες , Ἀπολλώνιε , κατὰ ταὐτά σοι φιλοσοφεῖν ἤθελον , σφόδρα ἂν εὐδαιμόνως ἔπραττε φιλοσοφία τε καὶ πενία · φιλοσοφία μὲν ἀδεκάστως ἔχουσα , πενία δὲ αὐθαιρέτως . ἔρρωσο . Ταῦθʼ ὁ πατὴρ ὁ σὸς ὑπὲρ ἐμοῦ ἀπολογείσθω , φιλοσοφίας μὲν τὸ ἀδέκαστον , πενίας δὲ τὸ αὐθαίρετον ἐμοὶ ὁριζόμενος , ἐμέμνητο γάρ που καὶ τῶν κατὰ τὴν Αἴγυπτον · , ὅτʼ Εὐφράτης μὲν καὶ πολλοὶ τῶν προσποιουμένων φιλοσοφεῖν προσιόντες αὐτῷ χρήματα οὐδʼ ἀφανῶς ᾔτουν , ἐγὼ δʼ οὐ μόνον οὐ προσῄειν ὑπὲρ χρημάτων , ἀλλὰ κἀκείνους ἐώθουν ὡς οὐχ ὑγιαίνοντας , διεβεβλήμην δὲ πρὸς χρήματα μειράκιον ὢν ἔτι · τὰ γοῦν πατρῷα , λαμπρὰ δʼ ἦν οὐσία ταῦτα , μιᾶς μόνης ἰδὼν ἡμέρας ἀδελφοῖς τε τοῖς ἐμαυτοῦ ἀφῆκα καὶ φίλοις καὶ τῶν ξυγγενῶν τοῖς πένησι μελετῶν που ἀφʼ Ἑστίας τὸ μηδενὸς δεῖσθαι , ἐάσθω δὲ Βαβυλὼν καὶ Ἰνδῶν τὰ ὑπὲρ Καύκασόν τε καὶ ποταμὸν Ὕφασιν , διʼ ὧν ἐπορευόμην ἐμαυτῷ ὅμοιος · ἀλλὰ τῶν γε ἐνταῦθα καὶ τοῦ μὴ πρὸς ἀργύριον βλέπειν ποιοῦμαι μάρτυρα τὸν Αἰγύπτιον τοῦτον · δεινὰ γὰρ πεπρᾶχθαί τε μοι καὶ βεβουλεῦσθαι φήσας οὔθʼ ὁπόσων χρημάτων ἐπανούργουν ταῦτα , εἴρηκεν , οὔθʼ ὅ τι ἐνθυμηθεὶς κέρδος , ἀλλʼ οὕτως ἀνόητος αὐτῷ δοκῶ τις , ὡς γοητεύειν μέν , ἃ δʼ ὑπὲρ πολλῶν ἕτεροι χρημάτων , αὐτὸς ἀδικεῖν οὐδʼ ἐπὶ χρήμασιν , ἀγοράν , οἶμαι , προκηρύττων τοιαύτην · ἴτε , ὦ ἀνόητοι , γοητεύω γὰρ , καὶ οὐδʼ ὑπὲρ χρημάτων , ἀλλὰ προῖκα , κερδανεῖτε δὲ ὑμεῖς μὲν τὸ ἀπελθεῖν ἕκαστος ἔχων , ὅτου ἐρᾷ , ἐγὼ δὲ κινδύνους καὶ γραφάς . ἀλλʼ ἵνα μὴ ἐς ἀνοήτους ἴωμεν λόγους , ἐρώμεθα τὸν κατήγορον , ὑπὲρ ὅτου χρὴ λέγειν πρώτου . καίτοι τί χρὴ ἐρωτᾶν ; διῆλθε γὰρ ὑπὲρ τῆς στολῆς τὰς ἀρχὰς τοῦ λόγου , καί , νὴ Δίʼ , ὧν σιτοῦμαί τε καὶ οὐ σιτοῦμαι . ἀπολογοῦ δὴ ὑπὲρ τούτων , θεῖε Πυθαγόρα , κρινόμεθα γὰρ ὑπὲρ ὧν σὺ μὲν εὗρες , ἐγὼ δὲ ἐπαινῶ . ἀνθρώποις ἡ γῆ φύει , βασιλεῦ , πάντα , καὶ σπονδὰς ἄγειν πρὸς τὰ ζῷα βουλομένοις δεῖ οὐδενός , τὰ μὲν γὰρ δρέπονται αὐτῆς , τὰ δʼ ἀροῦνται κουροτροφούσης , ὡς ταῖς ὥραις ἔοικεν , οἱ δʼ ὥσπερ ἀνήκοοι τῆς γῆς μάχαιραν ἐπʼ αὐτὰ ἔθηξαν ὑπὲρ ἐσθῆτός τε καὶ βρώσεως . Ἰνδοὶ τοίνυν Βραχμᾶνες αὐτοί τε οὐκ ἐπῄνουν ταῦτα καὶ τοὺς Γυμνοὺς Αἰγυπτίων ἐδίδασκον μὴ ἐπαινεῖν αὐτά · ἔνθεν Πυθαγόρας ἑλών , Ἑλλήνων δὲ πρῶτος ἐπέμιξεν Αἰγυπτίοις , τὰ μὲν ἔμψυχα τῇ γῇ ἀνῆκεν , ἃ δʼ αὐτὴ φύει , ἀκήρατα εἶναι φάσκων ἐσιτεῖτο , ἐπιτήδεια γὰρ σῶμα καὶ νοῦν τρέφειν , ἐσθῆτά τε , ἣν ἀπὸ θνησειδίων οἱ πολλοὶ φοροῦσιν , οὐ καθαρὰν εἶναι φήσας λίνον ἠμπίσχετο καὶ τὸ ὑπόδημα κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον βύβλου ἐπλέξατο , ἀπέλαυσέ τε τοῦ καθαρὸς εἶναι πολλὰ μέν , πρῶτον δὲ τὸ τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς αἰσθέσθαι · γενόμενος γὰρ κατὰ τοὺς χρόνους , οὓς ὑπὲρ τῆς Ἑλένης ἡ Τροία ἐμάχετο , καὶ τῶν τοῦ Πάνθου παίδων κάλλιστος ὢν καὶ κάλλιστα ἐσταλμένος ἀπέθανε μὲν οὕτω νέος , ὡς καὶ Ὁμήρῳ παρασχεῖν θρῆνον , παρελθὼν δʼ ἐς πλείω σώματα κατὰ τὸν Ἀδραστείας θεσμόν , ὃν ψυχὴ ἐναλλάττει , πάλιν ἐπανῆλθεν ἐς ἀνθρώπου εἶδος καὶ Μνησαρχίδῃ ἐτέχθη τῷ Σαμίῳ σοφὸς ἐκ βαρβάρου καὶ Ἴων ἐκ Τρωὸς καὶ οὕτω τι ἀθάνατος , ὡς μηδʼ ὅτι Εὔφορβος ἦν ἐκλελῆσθαι . τὸν μὲν δὴ πρόγονον τῆς ἐμαυτοῦ σοφίας εἴρηκα καὶ τὸ μὴ αὐτὸς εὑρών , κληρονομήσας δὲ ἑτέρου ταῦτʼ ἔχειν . κἀγὼ μὲν οὐ κρίνω τοὺς τρυφῶντας ὑπὲρ τοῦ φοινικίου ὄρνιθος , οὐδʼ ὑπὲρ τοῦ ἐκ Φάσιδος ἢ Παιόνων , οὓς πιαίνουσιν ἐς τὰς αὑτῶν δαῖτας οἱ τῇ γαστρὶ χαριζόμενοι πάντα , οὐδʼ ἐγραψάμην πω οὐδένα ὑπὲρ τῶν ἰχθύων , οὓς ὠνοῦνται πλείονος ἢ τοὺς κοππατίας ποτὲ οἱ λαμπροί , οὐδʼ ἁλουργίδος ἐβάσκηνα οὐδενί , οὐδὲ Παμφύλου τινὸς ἢ μαλακῆς ἐσθῆτος , ἀσφοδέλου δέ , ὦ θεοί , καὶ τραγημάτων καὶ καθαρᾶς ὀψοφαγίας γραφὴν φεύγω , καὶ οὐδὲ ἡ ἐσθὴς ἄσυλος , ἀλλὰ κἀκείνην λωποδυτεῖ με ὁ κατήγορος ὡς πολλοῦ ἀξίαν τοῖς γόησι . καίτοι ἀφελόντι τὸν ὑπὲρ ἐμψύχων τε καὶ ἀψύχων λόγον , διʼ ὧν καθαρός τις ἢ μὴ δοκεῖ , τί βελτίων ἡ ὀθόνη τοῦ ἐρίου ; τὸ μέν γε πρᾳοτάτου ζῴου ἐπέχθη καὶ σπουδαζομένου θεοῖς , οἳ μὴ ἀπαξιοῦσι τὸ ποιμαίνειν καί , νὴ Δίʼ , ἠξίωσάν ποτε αὐτὸ καὶ χρυσοῦ εἴδους ἢ θεοὶ ἢ λόγοι . λίνον δὲ σπείρεται μέν , ὡς ἔτυχε , χρυσοῦ δὲ οὐδεὶς ἐπʼ αὐτῷ λόγος , ἀλλʼ ὅμως , ἐπειδὴ μὴ ἀπʼ ἐμψύχου ἐδρέφθη , καθαρὸν μὲν Ἰνδοῖς δοκεῖ , καθαρὸν δὲ Αἰγυπτίοις , ἐμοὶ δὲ καὶ Πυθαγόρᾳ διὰ τοῦτο σχῆμα γέγονε διαλεγομένοις εὐχομένοις θύουσι . καθαρὸν δὲ καὶ τὸ ἐννυχεύειν ὑπʼ αὐτῷ , καὶ γὰρ τὰ ὀνείρατα τοῖς , ὡς ἐγώ , διαιτωμένοις ἐτυμωτέρας τὰς αὑτῶν φήμας ἄγει . ἀπολογώμεθα καὶ ὑπὲρ τῆς οὔσης ποτὲ ἡμῖν κόμης , ἐπειδή τις γραφὴ καὶ αὐχμοῦ εὕρηται , κρινέτω δὲ μὴ ὁ Αἰγύπτιος , ἀλλὰ τὰ ξανθὰ καὶ διεκτενισμένα μειράκια , τοὺς ἐραστὰς ἐξαψάμενα καὶ τὰς ἑταίρας , ἐφʼ ἃς κωμάζει , καὶ ἑαυτὰ μὲν εὐδαίμονα ἡγείσθω καὶ ζηλωτὰ τῆς κόμης καὶ τοῦ λειβομένου ἀπʼ αὐτῆς μύρου , ἐμὲ δὲ ἀναφροδισίαν πᾶσαν καὶ ἐραστὴν τοῦ μὴ ἐρᾶν . εἰρήσεται γὰρ πρὸς αὐτά · ὦ κακοδαίμονες , μὴ συκοφαντεῖτε τὸ Δωριέων εὕρεμα , τὸ γὰρ κομᾶν ἐκ Λακεδαιμονίων ἥκει κατὰ ʽτοὺσʼ χρόνους ἐπιτηδευθὲν αὐτοῖς , οὓς μαχιμώτατα αὑτῶν εἶχον , καὶ βασιλεὺς τῆς Σπάρτης Λεωνίδας ἐγένετο κομῶν ὑπὲρ ἀνδρείας καὶ τοῦ σεμνὸς μὲν φίλοις , φοβερὸς δὲ ἐχθροῖς φαίνεσθαι · ταῦτά τοι καὶ ἡ Σπάρτη ἐπʼ αὐτῷ κομᾷ μεῖον οὐδὲν ἢ ἐπὶ Λυκούργῳ τε καὶ Ἰφίτῳ . σοφοῦ δὲ ἀνδρὸς κόμης φειδέσθω σίδηρος , οὐ γὰρ θεμιτὸν ἐπάγειν αὐτόν , οὗ πᾶσαι μὲν αἰσθητηρίων πηγαί , πᾶσαι δʼ ὀμφαί , ὅθεν εὐχαί τε ἀναφαίνονται καὶ σοφίας ἑρμηνεὺς λόγος . Ἐμπεδοκλῆς μὲν γὰρ καὶ στρόφιον τῶν ἁλουργοτάτων περὶ αὐτὴν ἁρμόσας ἐσόβει περὶ τὰς τῶν Ἑλλήνων ἀγυιὰς ὕμνους ξυντιθείς , ὡς θεὸς ἐξ ἀνθρώπου ἔσοιτο , ἐγὼ δὲ ἠμελημένῃ κόμῃ χρώμενος καὶ οὔπω τοιῶνδε ὕμνων ἐπʼ αὐτῇ δεηθεὶς ἐς γραφὰς ἄγομαι καὶ δικαστήρια . καὶ τί φῶ τὸν Ἐμπεδοκλέα ; πότερʼ ἑαυτὸν ἢ τὴν τῶν ἐπʼ αὐτοῦ ἀνθρώπων εὐδαιμονίαν ᾅδειν , παρʼ οἷς οὐκ ἐσυκοφαντεῖτο ταῦτα ; μὴ πλείω διαλεγώμεθα ὑπὲρ τῆς κόμης , ἐτμήθη γὰρ καὶ προὔλαβε τὴν κατηγορίαν ὁ φθόνος , διʼ ὃν ὑπὲρ τῆς ἑτέρας αἰτίας χρὴ ἀπολογεῖσθαι χαλεπῆς οὔσης , καὶ οἵας , ὦ βασιλεῦ , μὴ σοὶ μόνον , ἀλλὰ καὶ τῷ Διὶ παρασχεῖν φόβον · φησὶ γὰρ τοὺς ἀνθρώπους θεὸν ἡγεῖσθαί με καὶ δημοσίᾳ τοῦτʼ ἐκφέρειν ἐμβεβροντημένους ὑπʼ ἐμοῦ · καίτοι καὶ πρὸ τῆς αἰτίας ἐκεῖνα διδάσκειν ἔδει , τί διαλεχθεὶς ἐγώ , τί δʼ οὕτω θαυμάσιον εἰπὼν ἢ πράξας ὑπηγαγόμην τοὺς ἀνθρώπους προσεύχεσθαί μοι , οὔτε γάρ , ἐς ὅ τι ἢ ἐξ ὅτου μετέβαλον ἢ μεταβαλεῖ μοι ἡ ψυχή , διελέχθην ἐν Ἕλλησι , καίτοι γιγνώσκων , οὔτε δόξας περὶ ἐμαυτοῦ τοιαύτας ἀπέστειλα , οὔτʼ ἐς λόγια καὶ χρησμῶν ᾠδὰς ἐξῆλθον , οἷα τῶν θεοκλυτούντων φορά , οὐδʼ οἶδα πόλιν οὐδεμίαν , ἐν ᾗ ἔδοξε ξυνιόντας Ἀπολλωνίῳ θύειν . καίτοι πολλοῦ ἄξιος ἑκάστοις ἐγενόμην , ὁπόσα ἐδέοντό μου , ἐδέοντο δὲ τοιαῦτα · μὴ νοσεῖν οἱ νοσοῦντες , ὁσιώτεροι μύειν ὁσιώτεροι θύειν ὕβριν ἐκτετμῆσθαι νόμους ἐρρῶσθαι . μισθὸς δʼ ἐμοὶ μὲν τούτων ὑπῆρχε τὸ βελτίους αὐτοὺς αὑτῶν φαίνεσθαι , σοὶ δὲ ἐχαριζόμην ταῦτα · ὥσπερ γὰρ οἱ τῶν βοῶν ἐπιστάται τὸ μὴ ἀτακτεῖν αὐτὰς χαρίζονται τοῖς κεκτημένοις τὰς βοῦς καὶ οἱ τῶν ποιμνίων ἐπιμεληταὶ πιαίνουσιν αὐτὰ ἐς τὸ τῶν πεπαμένων κέρδος νόσους τε ἀφαιροῦσι μελιττῶν οἱ νομεῖς αὐτῶν , ὡς μὴ ἀπόλοιτο τῷ δεσπότῃ τὸ σμῆνος , οὕτω που καὶ ἐγὼ τὰ πολιτικὰ παύων ἐλαττώματα σοὶ διωρθούμην τὰς πόλεις , ὥστʼ εἰ καὶ θεὸν ἡγοῦντό με , σοὶ κέρδος ἡ ἀπάτη εἶχε , ξὺν προθυμίᾳ γάρ που ἠκροῶντό μου , δεδιότες πράττειν , ἃ μὴ δοκεῖ θεῷ . ἀλλʼ οὐχὶ τοῦτο ᾤοντο , ὅτι δʼ ἐστί τις ἀνθρώπῳ πρὸς θεὸν ξυγγένεια , διʼ ἣν μόνον ζῴων θεοὺς οἶδε , φιλοσοφεῖ δὲ καὶ ὑπὲρ τῆς ἑαυτοῦ φύσεως καὶ ὅπη μετέχει τοῦ θείου . φησὶ μὲν οὖν καὶ τὸ εἶδος αὐτὸ θεῷ ἐοικέναι , ὡς ἀγαλματοποιία ἑρμηνεύει καὶ χρώματα , τάς τε ἀρετὰς θεόθεν ἥκειν ἐπʼ αὐτὸν πέπεισται καὶ τοὺς μετέχοντας αὐτῶν ἀγχιθέους τε εἶναι καὶ θείους . διδασκάλους δὲ τῆς διανοίας ταύτης μὴ Ἀθηναίους καλῶμεν , ἐπειδὴ τοὺς δικαίους καὶ τοὺς Ὀλυμπίους καὶ τὰς τοιάσδε ἐπωνυμίας πρῶτοι ἔθεντο , θειοτέρας , ὡς τὸ εἰκός , οὔσας ἢ ἐπʼ ἀνθρώπῳ κεῖσθαι , ἀλλὰ τὸν Ἀπόλλω τὸν ἐν τῇ Πυθοῖ · ἀφίκετο μὲν γὰρ ἐς τὸ ἱερὸν αὐτοῦ Λυκοῦργος ὁ ἐκ τῆς Σπάρτης ἄρτι γεγραμμένων αὐτῷ τῶν νόμων , οἷς ἡ Λακεδαίμων τέτακται , προσειπὼν δʼ αὐτὸν ὁ Ἀπόλλων βασανίζει τὴν περὶ αὐτοῦ δόξαν , ἐν ἀρχῇ τοῦ χρησμοῦ φάσκων ἀπορεῖν , πότερα χρὴ θεὸν ἢ ἄνθρωπον καλεῖν , προϊὼν δὲ ἀποφαίνεται καὶ ψηφίζεται τὴν ἐπωνυμίαν ταύτην , ὡς ἀνδρὶ ἀγαθῷ . καὶ οὐδεὶς ἐπὶ τὸν Λυκοῦργον ἀγὼν ʽἧκενʼ ἢ κίνδυνος ἐκ τούτων παρὰ Λακεδαιμονίοις , ὡς ἀθανατίζοντα , ἐπεὶ μὴ ἐπέπληξε τῷ Πυθίῳ προσρηθεὶς τούτοις , ἀλλὰ ξυνετίθεντο τῷ μαντείῳ , πεπεισμένοι δήπου καὶ πρὸ τοῦ χρησμοῦ ταῦτα . τὰ δὲ Ἰνδῶν καὶ Αἰγυπτίων ταῦτα · Ἰνδοὺς Αἰγύπτιοι τὰ μὲν ἄλλα συκοφαντοῦσι καὶ διαβάλλουσιν αὐτῶν τὰς ἐπὶ τοῖς πράγμασι δόξας , τὸν δὲ λόγον , ὃς ἐς τὸν δημιουργὸν τῶν ὅλων εἴρηται , οὕτω τι ἐπαινοῦσιν , ὡς καὶ ἑτέρους διδάξασθαι Ἰνδῶν ὄντα . ὁ λόγος δὲ τῆς μὲν τῶν ὅλων γενέσεώς τε καὶ οὐσίας θεὸν δημιουργὸν οἶδε , τοῦ δὲ ἐνθυμηθῆναι ταῦτα αἴτιον τὸ ἀγαθὸν εἶναι αὐτόν · ἐπεὶ τοίνυν ξυγγενῆ ταῦτα , ἔχομαι τοῦ λόγου καὶ φημὶ τοὺς ἀγαθοὺς τῶν ἀνθρώπων θεοῦ τι ἔχειν . κόσμος δὲ ὁ μὲν ἐπὶ θεῷ δημιουργῷ κείμενος τὰ ἐν οὐρανῷ νομιζέσθω καὶ τὰ ἐν θαλάττῃ καὶ γῇ πάντα , ὧν μετουσία ἴση ἀνθρώποις , πλὴν τύχης . ἔστι δέ τις καὶ ἐπʼ ἀνδρὶ ἀγαθῷ κόσμος οὐχ ὑπερβάλλων τὰ σοφίας μέτρα , ὅν που καὶ αὐτός , ὦ βασιλεῦ , φήσεις ἀνδρὸς δεῖσθαι θεῷ εἰκασμένου · καὶ τί τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τοῦδε ; αἱ ψυχαὶ ἀτακτοῦσαι μανικώτερον ἅπτονται παντὸς σχήματος , καὶ ἕωλοι μὲν αὐταῖς νόμοι , σωφροσύνη δʼ οὐδαμοῦ , θεῶν δὲ τιμαὶ ἄτιμοι , λαλιᾶς δʼ ἐρῶσι καὶ τρυφῆς , ἐξ ὧν ἀργία φύεται πονηρὰ ξύμβουλος ἔργου παντός . αἱ δὲ μεθύουσαι ψυχαὶ πηδῶσι μὲν ἐπὶ πολλά , τὸ δὲ σκίρτημα τοῦτο ἴσχει οὐδέν , οὐδʼ εἰ πάντα πίνοιεν , ὁπόσα , ὥσπερ ὁ μανδραγόρας , ὑπνηλὰ ἐνομίσθη . ἀλλὰ δεῖ ἀνδρός , ὃς ἐπιμελήσεται τοῦ περὶ αὐτὰς κόσμου , θεὸς ὑπὸ σοφίας ἥκων . οὑτοσὶ γὰρ ἀπόχρη αὐτὰς ἐρώτων τε ἀπάγειν , ἐφʼ οὓς ἀγριώτερον τῆς ξυνήθους ὁμιλίας ἐκφέρονται , καὶ φιλοχρηματίας , διʼ ἣν οὔπω πᾶν ἔχειν φασίν , ἐπεὶ μὴ καὶ τὸ στόμα ὑπέχουσιν ἐπιρρέοντι τῷ πλούτῳ . φόνων γὰρ ἀνασχεῖν μὲν αὐτὰς μὴ προσάπτεσθαι οὐκ ἀδύνατον ἴσως ἀνδρὶ τοιούτῳ , ἀπονῖψαι δὲ οὔτε ἐμοὶ δυνατὸν οὔτε τῷ πάντων δημιουργῷ θεῷ · ἔστω , βασιλεῦ , κατηγορία καὶ ὑπὲρ τῆς Ἐφέσου , ἐπειδὴ ἐσώθη , καὶ κρινέτω με ὁ Αἰγύπτιος , ὡς ἔστι πρόσφορον τῇ γραφῇ . ἔστι γὰρ δήπου ἡ κατηγορία τοιαύτη · περὶ Σκύθας ἢ Κελτούς , οἳ ποταμὸν Ἴστρον ἢ Ῥῆνον οἰκοῦσι , πόλις ᾤκισται μείων οὐδὲν Ἐφέσου τῆς ἐν Ἰωνίᾳ · ταύτην ὁρμητήριον βαρβάρων οὖσαν , οἳ μὴ ἀκροῶνταί σου , λοιμὸς μέν τις ἀπολεῖν ἔμελλεν , Ἀπολλώνιος δὲ ἰάσατο . ἔστι μὲν τις καὶ πρὸς ταῦτα ἀπολογία σοφῷ ἀνδρί , ἢν ὁ βασιλεὺς τὸ ἀντίξοον ὅπλοις , ἀλλὰ μὴ νόσοις αἱρεῖν βούληται , μὴ γὰρ ἐξαλειφθείη πόλις μηδεμία , μήτε σοί , βασιλεῦ , μήτε ἐμοί , μήτε ἴδοιμι πρὸς ἱεροῖς νόσον , διʼ ἣν οἱ νοσοῦντες ἐν αὐτοῖς κείσονται . ἀλλὰ μὴ ἔστω ἐν σπουδῇ τὰ βαρβάρων , μηδὲ τάττωμεν αὐτοὺς ἐς τὸ ὑγιαῖνον πολεμιωτάτους ὄντας καὶ οὐκ ἐνσπόνδους τῷ περὶ ἡμᾶς γένει . τὴν δὲ Ἔφεσον τίς ἀφαιρήσεται τὸ σώζεσθαι βεβλημένην μὲν τὰς ἀρχὰς τοῦ γένους ἐκ τῆς καθαρωτάτης Ἀτθίδος , ἐπιδεδωκυῖαν δὲ παρὰ πάσας , ὁπόσαι Ἰωνικαί τε καὶ Λύδιοι , προβεβηκυῖαν δὲ ἐπὶ τὴν θάλατταν διὰ τὸ ὑπερήκειν τῆς γῆς , ἐφʼ ἧς ᾠκίσθη , μεστὴν δὲ φροντισμάτων οὖσαν φιλοσόφων τε καὶ ῥητορικῶν , ὑφʼ ὧν ἡ πόλις οὐχ ἵππῳ , μυριάσι δὲ ἀνθρώπων ἰσχύει , σοφίαν ἐπαινοῦσα ; τίς δʼ ἂν σοφὸς ἐκλιπεῖν σοι δοκεῖ τὸν ὑπὲρ πόλεως τοιαύτης ἀγῶνα ἐνθυμηθεὶς μὲν Δημόκριτον ἐλευθερώσαντα λοιμοῦ ποτε Ἀβδηρίτας , ἐννοήσας δὲ Σοφοκλέα τὸν Ἀθηναῖον , ὃς λέγεται καὶ ἀνέμους θέλξαι τῆς ὥρας πέρα πνεύσαντας , ἀκηκοὼς δὲ τὰ Ἐμπεδοκλέους , ὃς νεφέλης ἀνέσχε φορὰν ἐπʼ Ἀκραγαντίνους ῥαγείσης ; ἐπικόπτει με ὁ κατήγορος · ἀκούεις γάρ που καὶ σύ , ὦ βασιλεῦ , καί φησιν , οὐκ ἐπειδὴ σωτηρίας αἴτιος Ἐφεσίοις ἐγενόμην , γράφεσθαί με , ἀλλʼ ἐπειδὴ προεῖπον ἐμπεσεῖσθαί σφισι τὴν νόσον , τουτὶ γὰρ ὑπὲρ σοφίαν εἶναι καὶ τερατῶδες , τῆς δʼ ἐπὶ τοσόνδε ἀληθείας οὐκ ἂν ἐφικέσθαι με , εἰ μὴ γόης τε ἦν καὶ ἀπόρρητος . τί οὖν ἐνταῦθα ἐρεῖ Σωκράτης ὑπὲρ ὧν ἔφασκε τοῦ δαιμονίου μανθάνειν ; τί δὲ Θαλῆς τε καὶ Ἀναξαγόρας , τὼ Ἴωνε , ὁ μὲν τὴν εὐφορίαν τὴν τῶν ἐλαιῶν , ὁ δὲ πολλὰ τῶν οὐρανίων παθῶν προειπόντε ; ἦ γοητεύοντε προειπεῖν ταῦτα ; καὶ μὴν καὶ ὑπήχθησαν οὗτοι δικαστηρίοις ἐφʼ ἑτέραις αἰτίαις , καὶ οὐδαμοῦ τῶν αἰτιῶν εἴρηται γόητας εἶναι σφᾶς , ἐπειδὴ προγιγνώσκουσι . καταγέλαστον γὰρ τοῦτο ἐδόκει καὶ οὐδʼ ἐν Θετταλίᾳ πιθανὸν κατʼ ἀνδρῶν λέγεσθαι σοφῶν , οὗ τὰ γύναια κακῶς ἤκουεν ἐπὶ τῇ τῆς σελήνης ἕλξει . πόθεν οὖν τοῦ περὶ τὴν Ἔφεσον πάθους ᾐσθόμην ; ἤκουσας μὲν καὶ τοῦ κατηγόρου εἰπόντος , ὅτι μὴ κατὰ τοὺς ἄλλους διαιτῶμαι , κἀμοὶ δὲ ὑπὲρ τῶν ἐμαυτοῦ σιτίων , ὡς λεπτὰ καὶ ἡδίω τῆς ἑτέρων συβάριδος , ἐν ἀρχῇ εἴρηται · τοῦτό μοι , ὦ βασιλεῦ , τὰς αἰσθήσεις ἐν αἰθρίᾳ τινὶ ἀπορρήτῳ φυλάττει κοὐκ ἐᾷ θολερὸν περὶ αὐτὰς οὐδὲν εἶναι , διορᾶν τε , ὥσπερ ἐν κατόπτρου αὐγῇ , πάντα γιγνόμενά τε καὶ ἐσόμενα . οὐ γὰρ περιμενεῖ γε ὁ σοφὸς τὴν γῆν ἀναθυμιῶσαν ἢ τὸν ἀέρα διεφθορότα , ἢν τὸ δεινὸν ἄνωθεν ῥέῃ , ἀλλὰ ξυνήσει αὐτῶν καὶ ἐπὶ θύραις ὄντων ὕστερον μὲν ἢ οἱ θεοί , θᾶττον δὲ ἢ οἱ πολλοί , θεοὶ μὲν γὰρ μελλόντων , ἄνθρωποι δὲ γιγνομένων , σοφοὶ δὲ προσιόντων αἰσθάνονται . λοιμῶν δʼ αἰτίας ἰδίᾳ , βασιλεῦ , ἐρώτα , σοφώτεραι γὰρ ἢ ἐς τοὺς πολλοὺς λέγεσθαι · ἆρʼ οὖν τὸ οὕτως διαιτᾶσθαι λεπτότητα μόνον ἐργάζεται τῶν αἰσθήσεων ἢ ἰσχὺν ἐπὶ τὰ μέγιστά τε καὶ θαυμασιώτατα ; θεωρεῖν δʼ ἔξεστιν , ὃ λέγω , καὶ ἀπʼ ἄλλων μέν , οὐχ ἥκιστα δὲ κἀκ τῶν ἐν Ἐφέσῳ περὶ τὴν νόσον ἐκείνην πραχθέντων · τὸ γὰρ τοῦ λοιμοῦ εἶδος , πτωχῷ δὲ γέροντι εἴκαστο , καὶ εἶδον καὶ ἰδὼν εἷλον , οὐ παύσας νόσον , ἀλλʼ ἐξελών , ὅτῳ δʼ εὐξάμενος , δηλοῖ τὸ ἱερόν , ὃ ἐν Ἐφέσῳ ὑπὲρ τούτου ἱδρυσάμην , Ἡρακλέους μὲν γὰρ Ἀποτροπαίου ἐστί , ξυνεργὸν δʼ αὐτὸν εἱλόμην , ἐπειδὴ σοφός τε καὶ ἀνδρεῖος ὢν ἐκάθηρέ ποτε λοιμοῦ τὴν Ἦλιν τὰς ἀναθυμιάσεις ἀποκλύσας , ἃς παρεῖχεν ἡ γῆ κατʼ Αὐγέαν τυραννεύοντα . τίς ἂν οὖν σοι , βασιλεῦ , δοκεῖ φιλοτιμούμενος γόης φαίνεσθαι θεῷ ἀναθεῖναι , ὃ αὐτὸς εἴργαστο ; τίνας δʼ ἂν κτήσασθαι θαυμαστὰς τῆς τέχνης θεῷ παρεὶς τὸ θαυμάζεσθαι ; τίς δʼ ἂν Ἡρακλεῖ εὔξασθαι γόης ὤν ; τὰ γὰρ τοιαῦτα οἱ κακοδαίμονες βόθροις ἀνατιθέασι καὶ χθονίοις θεοῖς , ὧν τὸν Ἡρακλέα ἀποτακτέον , καθαρὸς γὰρ καὶ τοῖς ἀνθρώποις εὔνους . ηὐξάμην αὐτῷ καὶ ἐν Πελοποννήσῳ ποτέ , λαμίας γάρ τι φάσμα κἀκεῖ περὶ τὴν Κόρινθον ἤλυε σιτούμενον τῶν νέων τοὺς καλούς , καὶ ξυνήρατό μοι τοῦ ἀγῶνος οὐ θαυμασίων δεηθεὶς δώρων , ἀλλὰ μελιττούτης καὶ λιβανωτοῦ καὶ τοῦ ὑπὲρ σωτηρίας τι ἀνθρώπων ἐργάσασθαι , τουτὶ γὰρ καὶ κατὰ τὸν Εὐρυσθέα μισθὸν τῶν ἄθλων ἡγεῖτο . μὴ ἄχθου , βασιλεῦ , τὰ Ἡρακλέους ἀκούων · ἔμελε γὰρ αὐτοῦ τῇ Ἀθηνᾷ , ἐπειδὴ χρηστὸς καὶ σωτήριος τοῖς ἀνθρώποις . ἀλλʼ ἐπεὶ κελεύεις με ὑπὲρ τῆς θυσίας ἀπολογεῖσθαι , τουτὶ γὰρ καὶ τῇ χειρὶ ἐνδείκνυσαι , ἄκουε ἀπολογίας ἀληθοῦς · ἐγὼ γὰρ πάνθʼ ὑπὲρ σωτηρίας τῶν ἀνθρώπων πράττων οὔπω ὑπὲρ αὐτῶν ἔθυσα , οὐδʼ ἂν θύσαιμι οὐδέν , οὐδʼ ἂν θίγοιμι ἱερῶν , ἐν οἷς αἷμα , οὐδʼ ἂν εὐξαίμην ἐς μάχαιραν βλέπων ἢ θυσίαν , ἥν φησιν . οὐ Σκύθην με , ὦ βασιλεῦ , ᾕρηκας , οὐδʼ ἐκ τῆς ἀμίκτου ποθέν , οὐδʼ ἐπέμιξά πω Μασσαγέταις ἢ Ταύροις , ὡς κἀκείνους ἂν τοῦ τῆς θυσίας ἔθους μετέβαλον · ἀνοίας δʼ ἂν ποῖ ἤλαυνον , ἵνα πλεῖστα μὲν ὑπὲρ μαντικῆς διαλεγόμενος καὶ ὅπη ἔρρωται ἢ μή , ἄριστα δʼ ἀνθρώπων ᾐσθημένος , ὅτι τὰς αὑτῶν βουλὰς οἱ θεοὶ τοῖς ὁσίοις τε καὶ σοφοῖς ἀνδράσι καὶ μὴ μαντευομένοις φαίνουσι , μιαιφονίας ἅπτωμαι καὶ σπλάγχνων ἀθύτων ἐμοὶ καὶ ἀκαλλιερήτων ; ἐφʼ οἷς ἀπέλιπεν ἄν με καὶ ἡ τοῦ δαιμονίου ὀμφὴ μὴ καθαρὸν ὄντα . καὶ μὴν εἴ τις ἀφελὼν τὸ τῆς θυσίας μύσος ἐξετάζοι τὸν κατήγορον πρὸς ἃ μικρῷ πρόσθεν εἴρηκεν , ἀπαλλάττει με τῆς αἰτίας αὐτός , ὃν γάρ φησι προειπεῖν Ἐφεσίοις τὴν νόσον θυσίας οὐδεμιᾶς δεηθέντα , τί σφαγίων ἐδεήθην ἐφʼ ἃ καὶ μὴ θυσαμένῳ παρῆν εἰδέναι ; μαντικῆς δὲ τί ἐδεόμην ὑπὲρ ὧν αὐτός τε ἐπεπείσμην καὶ ἕτερος ; εἰ γὰρ ὑπὲρ Νερούα καὶ τῶν ἀμφʼ αὐτὸν κρίνομαι , λέξω πάλιν , ἃ καὶ πρώην εἶπον , ἡνίκα ᾐτιῶ ταῦτα · Νερούαν γὰρ ἄξιον μὲν ἀρχῆς ἡγοῦμαι πάσης καὶ λόγου παντὸς ἐπʼ εὐφημίαν ἥκοντος , ἀγωνιστὴν δὲ φροντίδων οὐ χρηστόν , καταλέλυται γὰρ τὸ σῶμα ὑπὸ τῆς νόσου , διʼ ἣν καὶ ἡ γνώμη μεστὴ ἄσης καὶ οὐδὲ τὰ οἴκοι ἱκανή · σὲ γοῦν ἐπαινεῖ μὲν σώματος , ἐπαινεῖ δὲ γνώμης , εἰκὸς μὲν οἶμαί τι πράττων , προθυμοτέρα γὰρ ὄντως ἡ ἀνθρωπεία φύσις ἐπαινεῖν , ἃ μὴ αὐτὴ ἔρρωται . πέπονθε δέ τι καὶ πρὸς ἐμὲ χρηστὸν Νερούας , καὶ οὔτε γελάσαντά πω αὐτὸν ἐπʼ ἐμοῦ οἶδα οὔτε εὐηθισάμενόν τι τῶν εἰωθότων ἐν φίλοις , ἀλλʼ ὥσπερ τὰ μειράκια πρὸς τοὺς πατέρας τε καὶ διδασκάλους τοὺς αὑτῶν , εὐλαβῶς μὲν φθέγγεται τὸ ἐπʼ ἐμοῦ πᾶν , ἐρυθριᾷ δὲ ἔτι , εἰδὼς δὲ τὸ ἐπιεικὲς ἐπαινοῦντά με οὕτω τι ἄγαν ἐπιτηδεύει αὐτό , ὡς κἀμοὶ ταπεινότερος τοῦ μετρίου φαίνεσθαι . πῶς οὖν πιθανὸν ἡγήσαιτο ἄν τις ἀρχῆς ἐπιθυμῆσαι Νερούαν ἀγαπῶντα , εἰ τῆς ἑαυτοῦ οἰκίας ἄρξοι , ἢ ὑπὲρ μεγάλων διαλέγεσθαί μοι τὸν μηδʼ ὑπὲρ μικρῶν τεθαρρηκότα , ἢ ξυνάπτειν ἐμοὶ γνώμην ὑπὲρ ὧν μηδὲ πρὸς ἄλλον , εἰ τοὐμὸν ἐνεθυμήθη , ξυνῆψεν ; ἢ πῶς ἔτʼ ἐγὼ σοφὸς γνώμην ἑρμηνεύειν ἀνδρὸς μαντικῇ μὲν πιστεύων , ἀπιστῶν δὲ σοφίᾳ ; τὸν δὲ Ὄρφιτον καὶ τὸν Ῥοῦφον , τοὺς δικαίους μὲν καὶ σώφρονας , νωθροὺς δὲ ἄνδρας , ὡς εὖ οἶδα , εἰ μὲν ὡς τυραννησείοντας διαβεβλῆσθαί φασιν , οὐκ οἶδʼ εἴτε τούτων πλέον διαμαρτάνουσιν , εἴτε Νερούα , εἰ δʼ ὡς ξυμβούλω γεγονότε , πιθανώτερος ἀρχῇ ἐπιθέσθαι Νερούας , ἢ οἵδε ξυμβουλεῦσαι ; ἀλλὰ μὴν τόν γε ὑπὲρ τούτων κρίνοντα κἀκεῖνα εἰκὸς ἦν ἐνθυμεῖσθαι , τί ἐβούλετό μοι τὸ ξυλλαμβάνειν τοῖς ἐπὶ νεώτερα ἥκουσι · χρήματα μὲν γὰρ οὔ φησι παρʼ αὐτῶν γεγενῆσθαί μοι , οὐδὲ δώροις ἐπαρθέντα με ταῦτα εἰργάσθαι · σκεψώμεθα δέ , μὴ μεγάλων δεόμενος ἀνεβαλόμην τὰς παρʼ αὐτῶν εὐεργεσίας ἐς ὃν ᾤοντο ἄρξειν χρόνον , ἐν ᾧ μεγάλα μὲν ἂν αἰτεῖν ὑπῆρξε , μειζόνων δʼ ἀξιοῦσθαι · πῶς οὖν ταῦτα ἔσται δῆλα ; ἐνθυμήθητι , βασιλεῦ , σεαυτὸν καὶ τοὺς ἔτι πρὸ σοῦ ἄρχοντας , ἀδελφὸν δήπου τὸν σεαυτοῦ καὶ πατέρα Νέρωνά τε , ἐφʼ ὧν ἦρξαν , κατὰ τούτους γὰρ μάλιστα τοὺς βασιλέας βεβίωταί μοι ἐς τὸ φανερόν , τὸν ἄλλον χρόνον Ἰνδοῖς φοιτῶντι . τούτων δὴ τῶν ὀκτὼ καὶ τριάκοντα ἐτῶν , τοσοῦτον γὰρ τὸ ἐς σὲ μῆκος , οὔτε ἐπὶ θύρας βασιλείους ἐφοίτησα πλὴν ἐν Αἰγύπτῳ τοῦ σοῦ πατρός , ἐπεὶ μήτε βασιλεύς πω ἐτύγχανεν ὢν ὡμολόγει τε διʼ ἐμὲ ἥκειν , οὔτε ἀνελεύθερόν τι διελέχθην βασιλεῦσιν ἢ ὑπὲρ βασιλέων δήμοις οὔτʼ ἐπιστολαῖς ἐλαμπρυνάμην ἢ γραφόντων ἐμοὶ βασιλέων ἢ αὐτὸς ἐνδεικνύμενος γράφειν , οὔθʼ ὑπὲρ δωρεῶν κολακεύων βασιλέας ἐμαυτοῦ ἀπηνέχθην . εἰ γοῦν ἔροιό με πλουσίους ἐνθυμηθεὶς καὶ πένητας , ποτέρου τῶν ἐθνῶν τούτων ἐμαυτὸν γράφω , τῶν πλουσιωτάτων φήσω , τὸ γὰρ δεῖσθαι μηδενὸς ἐμοὶ Λυδία καὶ τὸ Πακτωλοῦ πᾶν . πῶς οὖν ἢ τὰς παρὰ τῶν οὔπω βασιλέων δωρεὰς ἀνεβαλλόμην ἐς ὃν ἄρξειν αὐτοὺς ᾤμην χρόνον ὁ μηδὲ τὰς παρʼ ὑμῶν ἑλόμενος , οἷς βέβαιον ἡγούμην τὸ ἄρχειν , ἢ βασιλειῶν μεταβολὰς ἐπενόουν μηδὲ ταῖς καθεστηκυίαις ἐς τὸ τιμᾶσθαι χρώμενος ; καὶ μὴν ὁπόσα γίγνεται φιλοσόφῳ ἀνδρὶ κολακεύοντι τοὺς δυνατούς , δηλοῖ τὰ Εὐφράτου · τούτῳ γὰρ ἐντεῦθεν τί λέγω χρήματα ; πηγαὶ μὲν οὖν εἰσι πλούτου , κἀπὶ τῶν τραπεζῶν ἤδη διαλέγεται κάπηλος ὑποκάπηλος τελώνης ὀβολοστάτης πάντα γιγνόμενος τὰ πωλούμενά τε καὶ πωλοῦντα , ἐντετύπωται δʼ ἀεὶ ταῖς τῶν δυνατῶν θύραις καὶ προσέστηκεν αὐταῖς πλείω καιρὸν ἢ οἱ θυρωροί , ἀπελήφθη δὲ καὶ ὑπὸ θυρωρῶν πολλάκις , ὥσπερ τῶν κυνῶν οἱ λίχνοι , δραχμὴν δὲ οὐδὲ φιλοσόφῳ ἀνδρὶ προέμενός ποτε ἐπιτειχίζει τὸν ἑαυτοῦ πλοῦτον ἑτέροις , τὸν Αἰγύπτιον τουτονὶ βόσκων χρήμασι καὶ ὀξύνων ἐπʼ ἐμὲ γλῶτταν ἀξίαν ἐκτετμῆσθαι . Εὐφράτην μὲν δὴ καταλείπω σοί , σὺ γάρ , ἢν μὴ κόλακας ἐπαινῇς , εὑρήσεις τὸν ἄνθρωπον κακίω ὧν ἑρμηνεύω , τῆς δὲ λοιπῆς ἀπολογίας ἀκροῶ · τίς οὖν αὕτη καὶ ὑπὲρ τίνων ; ᾔδετό τις , ὦ βασιλεῦ , παιδὸς Ἀρκάδος ἐν τῇ κατηγορίᾳ θρῆνος , τετμῆσθαι μὲν αὐτὸν ὑπʼ ἐμοῦ νύκτωρ , εἰ δʼ ὄναρ φησίν , οὔπω οἶδα , εἶναι δὲ πατέρων τε ἀγαθῶν ὁ παῖς οὗτος καὶ τὸ εἶδος οἷοι Ἀρκάδων οἱ ἐν αὐχμῷ καλοί . τοῦτόν φασιν ἱκετεύοντά τε καὶ ὀλοφυρόμενον ἀπεσφάχθαι κἀμὲ τὰς χεῖρας ἐς τὸ τοῦ παιδὸς αἷμα βάψαντα θεοῖς ὑπὲρ ἀληθείας εὔχεσθαι . μέχρι τούτων ἐμὲ κρίνουσιν , ὁ δὲ ἐφεξῆς λόγος τῶν θεῶν ἅπτεται , φασὶ γὰρ τοὺς θεοὺς ἀκοῦσαι μὲν ὧδέ μου εὐξαμένου , δοῦναι δὲ ἱερὰ εὔσημα καὶ μὴ ἀποκτεῖναι ἀσεβοῦντα . τὴν μὲν οὖν ἀκρόασιν , ὡς οὐ καθαρά , τί ἄν , ὦ βασιλεῦ , λέγοιμι ; ἀλλʼ ὑπὲρ ὧν γέ μοι ἀπολογητέα , τίς ὁ Ἀρκὰς οὗτος ; εἰ γὰρ μὴ ἀνώνυμος τὰ πατέρων , μηδʼ ἀνδραποδώδης τὸ εἶδος , ὥρα σοι ἐρωτᾶν , τί μὲν ὄνομα τοῖς γειναμένοις αὐτόν , τίνος δὲ οἰκίας οὗτος , τίς δʼ ἐθρέψατο αὐτὸν ἐν Ἀρκαδίᾳ πόλις , τίνων δὲ βωμῶν ἀπαχθεὶς ἐνταῦθα ἐθύετο . οὐ λέγει ταῦτα καίτοι δεινὸς ὢν μὴ ἀληθεύειν . οὐκοῦν ὑπὲρ ἀνδραπόδου κρίνει με . ᾧ γὰρ μήτʼ αὐτῷ ὄνομα μήθʼ ὧν ἔφυ · , μὴ πόλις μὴ κλῆρός ἐστιν , οὐχί , ὦ θεοί , τοῦτον ἐν ἀνδραπόδοις χρὴ τάττειν ; ἀνώνυμα γὰρ πάντα . τίς οὖν ὁ κάπηλος τοῦ ἀνδραπόδου ; τίς ὁ πριάμενος αὐτὸ ἐξ Ἀρκάδων ; εἰ γὰρ τὸ γένος τούτων ἐπιτήδειον τῇ σφαττούσῃ μαντικῇ , πολλῶν μὲν χρημάτων εἰκὸς ἐωνῆσθαι τὸν παῖδα , πεπλευκέναι δέ τινα ἐς Πελοπόννησον , ἵνʼ ἐνθένδε ἡμῖν ἀναχθείη ὁ Ἀρκάς , ἀνδράποδα μὲν γὰρ Ποντικὰ ἢ Λύδια ἢ ἐκ Φρυγῶν πρίαιτʼ ἂν κἀνταῦθά τις , ὧν γε καὶ ἀγέλαις ἐντυχεῖν ἐστιν ἅμα φοιτώσαις δεῦρο , ταυτὶ γὰρ τὰ ἔθνη καὶ ὁπόσα βαρβάρων , πάντα τὸν χρόνον ἑτέρων ἀκροώμενοι οὔπω τὸ δουλεύειν αἰσχρὸν ἡγοῦνται · Φρυξὶ γοῦν ἐπιχώριον καὶ ἀποδίδοσθαι τοὺς αὑτῶν καὶ ἀνδραποδισθέντων μὴ ἐπιστρέφεσθαι , Ἕλληνες δὲ ἐλευθερίας ἐρασταὶ ἔτι καὶ οὐδὲ δοῦλον ἀνὴρ Ἕλλην πέρα ὅρων ἀποδώσεται , ὅθεν οὐδὲ ἀνδραποδισταῖς οὔτε ἀνδραπόδων καπήλοις ἐς αὐτοὺς παριτητέα , ἐς δὲ Ἀρκαδίαν καὶ μᾶλλον , πρὸς γὰρ τῷ παρὰ πάντας ἐλευθεριάζειν Ἕλληνας δέονται καὶ ὄχλου δούλων . ἔστι δὲ πολυλήιος ʽκαὶ ποώδησʼ ἡ Ἀρκαδία καὶ ὑλώδης οὐ τὰ μετέωρα μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰ ἐν ποσὶ πάντα . δεῖ δὴ αὐτοῖς πολλῶν μὲν γεωργῶν , πολλῶν δὲ αἰπόλων συφορβῶν τε καὶ ποιμένων καὶ βουκόλων τῶν μὲν ἐπὶ βουσί , τῶν δʼ ἐφʼ ἵπποις , δρυτόμων τε δεῖται πολλῶν ἡ χώρα καὶ τοῦτο ἐκ παίδων γυμνάζονται . εἰ δὲ καὶ μὴ τοιάδε ἦν τὰ τῶν Ἀρκάδων , ἀλλʼ εἶχον , ὥσπερ ἕτεροι , προσαποδίδοσθαι τοὺς αὑτῶν δούλους , τί τῇ θρυλουμένῃ σοφίᾳ ξυνεβάλλετο τὸ ἐξ Ἀρκαδίας εἶναι τὸν σφαττόμενον ; οὐδὲ γὰρ σοφώτατοι τῶν Ἑλλήνων Ἀρκάδες , ἵνʼ ἑτέρου τι ἀνθρώπου πλέον περὶ τὰ λογικὰ τῶν σπλάγχνων φαίνωσιν , ἀλλὰ ἀγροικότατοι ἀνθρώπων εἰσὶ καὶ συώδεις τά τε ἄλλα καὶ τὸ γαστρίζεθαι τῶν δρυῶν . ῥητορικώτερον ἴσως ἀπολελόγημαι τοὐμοῦ τρόπου , τὰ τῶν Ἀρκάδων ἀφερμηνεύων ἤθη καὶ παριὼν ἐς Πελοπόννησον τῷ λόγῳ . ἡ γὰρ ἐμοὶ προσήκουσα ἀπολογία τίς ; οὐκ ἔθυσα οὐ θύω οὐ θιγγάνω αἵματος , οὐδʼ εἰ βώμιον αὐτὸ εἴη , Πυθαγόρας τε γὰρ ὧδε ἐγίγνωσκεν οἵ τε ἀπʼ αὐτοῦ παραπλησίως , καὶ κατʼ Αἴγυπτον δὲ οἱ Γυμνοὶ καὶ Ἰνδῶν οἱ σοφοί , παρʼ ὧν καὶ τοῖς ἀμφὶ Πυθαγόραν αἱ τῆς σοφίας ἀρχαὶ ἐφοίτησαν . κατὰ ταῦτα θύοντες οὐ δοκοῦσιν ἀδικεῖν τοῖς θεοῖς , ἀλλὰ γηράσκειν τε αὐτοῖς ξυγχωροῦσιν ἀρτίοις τὰ σώματα καὶ ἀνόσοις , καὶ σοφωτέροις ἀεὶ δοκεῖν μὴ τυραννεύεσθαι μηδενὸς δεῖσθαι . καὶ οὐκ ἀπεικός , οἶμαι , ἀγαθῶν δεῖσθαι σφᾶς ὑπὲρ καθαρῶν θυμάτων . δοκῶ γάρ μοι καὶ τοὺς θεοὺς τὸν αὐτὸν ἐμοὶ νοῦν ὑπὲρ θυσιῶν ἔχοντας τὰ λιβανοφόρα τῆς γῆς ἐν καθαρῷ τῆς οἰκουμένης ἐκφυτεύειν , ἵνʼ ἀπʼ αὐτῶν θύοιμεν μὴ σιδηροφοροῦντες ἐν ἱεροῖς , μηδʼ αἷμα ἐς βωμοὺς ῥαίνοντες . ἐγὼ δʼ , ὡς ἔοικεν , ἐμαυτοῦ καὶ τῶν θεῶν ἐκλαθόμενος ἔθυον τρόπον , ὃν μήτʼ αὐτὸς εἴωθα μήτε τις ἀνθρώπων θύοι . ἀπαλλαττέτω με τῆς αἰτίας καὶ ὁ καιρός , ὃν εἴρηκεν ὁ κατήγορος · τὴν γὰρ ἡμέραν ἐκείνην , ἐν ᾗ ταῦτα εἰργάσθαι μοί φησιν , εἰ μὲν ἐγενόμην ἐν ἀγρῷ , ἔθυσα , εἰ δὲ ἔθυσα , καὶ ἔφαγον . εἶτά με , ὦ βασιλεῦ , θαμινὰ ἐρωτᾷς , εἰ μὴ ἐπεχωρίαζον τῇ Ῥώμῃ τότε ; καὶ σύ , βέλτιστε βασιλέων , ἐπεχωρίαζες , ἀλλʼ οὐκ ἂν εἴποις θῦσαι τοιαῦτα , καὶ ὁ συκοφάντης , ἀλλʼ οὐχ ὁμολογήσει τὰ τῶν ἀνδροφόνων πράττειν , εἰ κατὰ τὴν Ῥώμην διῃτᾶτο , καὶ μυριάδες ἀνθρώπων , ἃς βέλτιον ξενηλατεῖν ἢ ὑπάγειν γραφαῖς , ἐν αἷς τεκμήριον ἀδικημάτων ἔσται τὸ ἐνταῦθα εἶναι . καίτοι τὸ ἐς τὴν Ῥώμην ἥκειν καὶ παραιτεῖται τάχα τῆς τοῦ νεώτερα πράττειν δοκεῖν αἰτίας , τὸ γὰρ ἐν πόλει ζῆν , ἐν ᾗ πάντες μὲν ὀφθαλμοί , πᾶσα δὲ ἀκρόασις ὄντων τε καὶ οὐκ ὄντων , οὐ ξυγχωρεῖ νεωτέρων ἅπτεσθαι τοῖς γε μὴ λίαν θανατῶσι , τοὺς δʼ εὐλαβεστέρους τε καὶ σώφρονας βραδέως ἄγει καὶ ἐφʼ ἃ ἔξεστι . τί οὖν , ὦ συκοφάντα , κατὰ τὴν νύκτα ἐκείνην ἔπραττον ; εἰ μὲν ὡς σεαυτὸν ἐρωτᾷς , ἐπειδὴ καὶ σὺ ἐρωτᾶν ἥκεις , ἀγῶνας ἡτοίμαζον καὶ κατηγορίας ἐπʼ ἄνδρας χρηστοὺς καὶ ἀπολέσαι τοὺς οὐκ ἀδικοῦντας καὶ πεῖσαι τὸν βασιλέα μὴ ἀληθῆ λέγων , ἵνʼ ἐγὼ μὲν εὐδοκιμοίην , μιαίνοιτο δὲ οὗτος , εἰ δʼ ὡς φιλοσόφου πυνθάνῃ , τὸν Δημοκρίτου ἐπῄνουν γέλωτα , ὃν ἐς πάντα τὰ τῶν ἀνθρώπων γελᾷ , εἰ δʼ ὡς ἐμοῦ , Φιλίσκος ὁ Μηλιεὺς ἐτῶν ξυμφιλοσοφήσας ἐμοὶ τεττάρων ἐνόσει τότε , καὶ παρʼ αὐτῷ ἀπεκάθευδον οὕτω διακειμένῳ χαλεπῶς , ὡς καὶ ἀποθανεῖν ὑπὸ τῆς νόσου . καίτοι πολλὰς ἂν ηὐξάμην ἴυγγας ὑπὲρ τῆς ἐκείνου ψυχῆς γενέσθαι μοι , καί , νὴ Δίʼ , εἴ τινες Ὀρφέως εἰσὶν ὑπὲρ τῶν ἀποθανόντων μελῳδίαι , μηδʼ ἐκείνας ἀγνοῆσαι , καὶ γὰρ ἄν μοι δοκῶ καὶ ὑπὸ τὴν γῆν πορευθῆναι δι’ αὐτόν , εἰ ἐφικτὰ ἦν ταῦτα · οὕτω με ἀνήρτητο πᾶσιν οἷς φιλοσόφως τε καὶ κατὰ τὸν ἐμὸν νοῦν ἔπραττε . ταῦτʼ ἔστι μέν σοι , βασιλεῦ , καὶ Τελεσίνου ἀκοῦσαι τοῦ ὑπάτου , παρῆν γὰρ κἀκεῖνος τῷ Μηλιεῖ , θεραπεύων αὐτὸν νύκτωρ , ὁπόσα ἐγώ . εἰ δὲ Τελεσίνῳ ἀπιστεῖς , ἐπειδὴ τῶν φιλοσοφούντων ἐστί , καλῶ τοὺς ἰατροὺς μάρτυρας , εἰσὶ δʼ οὗτοι Σέλευκός τε ὁ ἐκ Κυζίκου καὶ Στρατοκλῆς ὁ Σιδώνιος · τούτους ἐρώτα , εἰ ἀληθῆ λέγω · καὶ μαθηταὶ δʼ αὐτοῖς ὑπὲρ τοὺς τριάκοντα εἵποντο , τῶν αὐτῶν δήπου μάρτυρες , τὸ γὰρ προκαλεῖσθαι δεῦρο τοὺς τῷ Φιλίσκῳ προσήκοντας ἀναβολὰς ἴσως ἡγήσῃ τῆς δίκης , ἐπειδὴ αὐτίκα τῆς Ῥώμης ἀπῆραν ἐς τὰ Μηλιέων ἤθη κατὰ ὁσίαν τοῦ νεκροῦ . ἴτε , ὦ μάρτυρες , καὶ γὰρ δὴ καὶ παρήγγελται ὑμῖν ὑπὲρ τούτου · ΜΑΡΤΥΡΕΣ . παρʼ ὅσον μὲν τοίνυν τῆς ἀληθείας ἡ γραφὴ ξυνετέθη , δηλοῖ σαφῶς ἡ μαρτυρία τῶν ἀνδρῶν , οὐ γὰρ ἐν προαστείοις , ἀλλʼ ἐν ἄστει , οὐκ ἔξω τείχους , ἀλλʼ ἐπʼ οἰκίας , οὐδὲ παρὰ Νερούᾳ , παρὰ Φιλίσκῳ δέ , οὐδὲ ἀποσφάττων , ἀλλʼ ὑπὲρ ψυχῆς εὐχόμενος , οὐδʼ ὑπὲρ βασιλείας , ἀλλʼ ὑπὲρ φιλοσοφίας , οὐδʼ ἀντὶ σοῦ χειροτονῶν νεώτερον , ἀλλʼ ἄνδρα σώζων ἐμαυτῷ ὅμοιον . τί οὖν ὁ Ἀρκὰς ἐνταῦθα ; τί δʼ οἱ τῶν σφαγίων μῦθοι ; τί δὲ τὸ τὰ τοιαῦτα πείθειν ; ἔσται γάρ ποτε καὶ ὃ μὴ γέγονεν , ἂν ὡς γεγονὸς κριθῇ · τὸ δʼ ἀπίθανον τῆς θυσίας , ὦ βασιλεῦ , ποῖ τάξεις ; ἐγένοντο μὲν γὰρ καὶ πρότερον σφαγίων μάντεις ἀγαθοὶ τὴν τέχνην καὶ οἷοι ὀνομάσαι , Μεγιστίας ἐξ Ἀκαρνανίας , Ἀρίστανδρος ἐκ Λυκίας , Ἀμπρακία δὲ Σιλανὸν ἤνεγκε , καὶ ἐθύοντο ὁ μὲν Ἀκαρνὰν Λεωνίδᾳ βασιλεῖ Σπάρτης , ὁ δὲ Λύκιος Ἀλεξάνδρῳ τῷ Μακεδόνι , Σιλανὸς δὲ Κύρῳ βασιλείας ἐρῶντι , καὶ εἴ τι ἐν ἀνθρώπου σπλάγχνοις ἢ σαφέστερον ἢ σοφώτερον ἢ ἐτυμώτερον ἀπέκειτο , οὐκ ἄπορος ἦν ἡ θυσία , βασιλέων γε προϊσταμένων αὐτῆς , οἷς πολλοὶ μὲν ἦσαν οἰνοχόοι , πολλὰ δʼ αἰχμάλωτα , παρανομίαι δʼ ἀκίνδυνοι καὶ φόβος οὐδεὶς κατηγορίας , εἴ τι ἔσφαττον · ἀλλʼ , οἶμαι , παρίστατο τοῖς ἀνδράσιν , ὃ κἀμοὶ νῦν κινδυνεύοντι ὑπὲρ τοιούτων , ὅτι τὰ μὲν ἄλογα τῶν ζῴων εἰκός , ἐπειδὴ ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ θανάτου σφάττεται , μὴ θολοῦσθαί τι τῶν σπλάγχνων ὑπὸ ἀξυνεσίας ὧν πείσονται · ἄνθρωπον δὲ ἀεί τι ἐν τῇ ψυχῇ ἔχοντα θανάτου καὶ μήπω ἐφεστηκότος δεῖμα πῶς εἰκὸς παρόντος ἤδη καὶ ἐν ὀφθαλμοῖς ὄντος δεῖξαί τι ἐπὶ τῶν σπλάγχνων μαντικὸν ἢ ὅλως εὔθυτον ; ὅτι δὲ ὀρθῶς τε καὶ κατὰ φύσιν στοχάζομαι τούτων , σκόπει , βασιλεῦ , ὧδε · τὸ ἧπαρ , ἐν ᾧ φασι τὸν τῆς αὐτῶν μαντικῆς εἶναι τρίποδα οἱ δεινοὶ ταῦτα , ξύγκειται μὲν οὐ καθαροῦ αἵματος , πᾶν γάρ , ὅ τι ἀκραιφνές , καρδία ἴσχει διʼ αἱματηρῶν φλεβῶν ἀποχετεύουσα ἐς πᾶν τὸ σῶμα , χολὴν δʼ ἐπὶ ἥπατι κειμένην ὀργὴ μὲν ἀνίστησι , φόβοι δὲ ὑπάγουσιν ἐς τὰ κοῖλα τοῦ ἥπατος . ὑπὸ μὲν δὴ τῶν παροξυνόντων ζέουσα καὶ μηδὲ τῷ ἑαυτῆς ἀγγείῳ φορητὸς οὖσα ὑπτίῳ ἐπιχεῖται τῷ ἥπατι , καθʼ ὃ ἐπέχει χολὴ πᾶσα τὰ λεῖά τε καὶ μαντικὰ τοῦ σπλάγχνου , ὑπὸ δὲ τῶν δειματούντων ξυνιζάνουσα ξυνεπισπᾶται καὶ τὸ ἐν τοῖς λείοις φῶς , ὑπονοστεῖ γὰρ τότε καὶ τὸ καθαρὸν τοῦ αἵματος , ὑφʼ οὗ σπληνοῦται τὸ ἧπαρ , ὑποτρέχοντος φύσει τὸν περὶ αὐτὸ ὑμένα καὶ τῷ πηλώδει ἐπιπολάζοντος . τί οὖν , ὦ βασιλεῦ , τῆς μιαιφονίας ἔργον , εἰ ἄσημα τὰ ἱερὰ ἔσται ; ἄσημα δʼ αὐτὰ ἡ ἀνθρωπεία φύσις ἐργάζεται ξυνιεῖσα τοῦ θανάτου καὶ αὐτοὶ οἱ ἀποθνήσκοντες , οἱ μὲν γὰρ εὔψυχοι ξὺν ὀργῇ τελευτῶσιν , οἱ δʼ ἀθυμότεροι ξὺν δέει . ἔνθεν ἡ τέχνη παρὰ τοῖς οὐκ ἀνεπιστήμοσι βαρβάροις χιμαίρας μὲν καὶ ἄρνας ἐπαινεῖ σφάττειν , ἐπειδὴ εὐήθη τὰ ζῷα καὶ οὐ πόρρω ἀναισθήτων , ἀλεκτρυόνας δὲ καὶ σῦς καὶ ταύρους , ἐπειδὴ θυμοειδῆ ταῦτα , οὐκ ἀξιοῖ τῶν ἑαυτῆς ἀπορρήτων . ξυνίημι , ὦ βασιλεῦ , παροξύνων τὸν κατήγορον , ἐπειδὴ σοφώτερόν σε ἀκροατὴν εἴργασμαι , καί μοι δοκεῖς καὶ προσέχειν τῷ λόγῳ · εἰ δὲ μὴ σαφῶς τι αὐτοῦ φράζοιμι , ξυγχωρῶ σοι ἐρωτᾶν με . εἴρηταί μοι τὰ πρὸς τὴν τοῦ Αἰγυπτίου γραφήν · ἐπεὶ δʼ , οἶμαι , χρὴ μηδὲ τὰς Εὐφράτου διαβολὰς ὑπερορᾶσθαι , σύ , ὦ βασιλεῦ , δικάζοις , ὁπότερος ἡμῶν φιλοσοφεῖ μᾶλλον · οὐκοῦν ὁ μὲν ἀγωνίζεται μὴ τἀληθῆ περὶ ἐμοῦ λέγειν , ἐγὼ δʼ οὐκ ἀξιῶ , καὶ ὁ μέν σε ἡγεῖται δεσπότην , ἐγὼ δʼ ἄρχοντα , καὶ ὁ μὲν ξίφος ἐπʼ ἐμέ σοι δίδωσιν , ἐγὼ δὲ λόγον . ἀλλʼ ὑπὲρ ὧν γε διαβέβληκεν , οἱ λόγοι εἰσίν , οὓς ἐν Ἰωνίᾳ εἶπον , φησὶ δʼ αὐτοὺς οὐκ ἐς τὸ σοὶ ξυμφέρον ὑπʼ ἐμοῦ εἰρῆσθαι . καίτοι τὰ μὲν λεχθέντα ἦν ὑπὲρ Μοιρῶν καὶ ἀνάγκης , παράδειγμα δʼ ἐγίγνετό μοι τοῦ λόγου τὰ τῶν βασιλέων πράγματα , ἐπειδὴ μέγιστα τῶν ἀνθρωπείων δοκεῖ τὰ ὑμέτερα , Μοιρῶν τε ἰσχὺν ἐφιλοσόφουν καὶ τὸ οὕτως ἄτρεπτα εἶναι , ἃ κλώθουσιν , ὡς , εἰ καὶ βασιλείαν τῳ ψηφίσαιντο ἑτέρῳ δὴ ὑπάρχουσαν , ὁ δʼ ἀποκτείνειε τοῦτον , ὡς μὴ ἀφαιρεθείη ποτὲ ὑπʼ αὐτοῦ τὸ ἄρχειν , κἂν ἀναβιοίη ὁ ἀποθανὼν ὑπὲρ τῶν δοξάντων ταῖς Μοίραις . τὰς γὰρ ὑπερβολὰς τῶν λόγων ἐσαγόμεθα διὰ τοὺς τοῖς πιθανοῖς ἀπειθοῦντας , ὥσπερ ἂν εἰ καὶ τοιόνδε ἔλεγον · ὅτῳ πέπρωται γενέσθαι τεκτονικῷ , οὗτος , κἂν ἀποκοκῇ τὼ χεῖρε , τεκτονικὸς ἔσται , καὶ ὅτῳ νίκην ἐν Ὀλυμπίᾳ δρόμου ἄρασθαι , οὗτος , οὐδʼ εἰ πηρωθείη τὸ σκέλος , ἁμαρτήσεται τῆς νίκης , καὶ ὅτῳ ἔνευσαν Μοῖραι τὸ ἐν τοξείᾳ κράτος , οὗτος , οὐδʼ εἰ ἀποβάλοι τὰς ὄψεις , ἐκπεσεῖται τοῦ σκοποῦ τὰ δὲ τῶν βασιλέων ἔλεγον ἐς τοὺς Ἀκρισίους δήπου ὁρῶν καὶ τοὺς Λαίους Ἀστυάγη τε τὸν Μῆδον καὶ πολλοὺς ἑτέρους εὖ τίθεσθαι τὰ αὑτῶν ἐν ἀρχῇ δόξαντας , ὧν οἱ μὲν παῖδας , οἱ δὲ ἐκγόνους ἀποκτείνειν οἰηθέντες ἀφῃρέθησαν ὑπʼ αὐτῶν τὸ βασιλεύειν ἀναφύντων ἐξ ἀφανοῦς ξὺν τῷ πεπρωμένῳ . καὶ εἰ μὲν ἠγάπων κολακευτικήν , εἶπον ἂν καὶ τὰ σὰ ἐντεθυμῆσθαι , ὅτε ἀπείληψο μὲν ὑπὸ Βιτελίου ἐνταῦθα , κατεπίμπρατο δὲ ὁ νεὼς τοῦ Διὸς περὶ τὰς ὀφρῦς τοῦ ἄστεος , ὁ δʼ εὖ κείσεσθαι τὸ ἑαυτοῦ ἔφασκεν , εἰ μὴ διαφύγοις αὐτόν — καίτοι μειράκιον ἱκανῶς ἦσθα καὶ οὔπω οὗτος — ἀλλʼ ὅμως , ἐπειδὴ Μοίραις ἐδόκει ἕτερα , ὁ μὲν ἀπώλετο αὐταῖς βουλαῖς , σὺ δὲ τἀκείνου νῦν ἔχεις . ἐπεὶ δʼ ἁρμονίᾳ κολακευτικῇ ἄχθομαι , δοκεῖ γάρ μοι τῶν ἐκρύθμων τε καὶ οὐκ εὐφθόγγων εἶναι , τεμνέσθω μοι ἥδε ἡ νευρὰ καὶ μηδὲν ἡγοῦ τῶν σῶν ἐντεθυμῆσθαί με , ἀλλὰ διειλέχθαι μόνα τὰ ὑπὲρ Μοιρῶν καὶ ἀνάγκης , ταυτὶ γάρ φησιν εἰρῆσθαί μοι ἐπὶ σέ . καίτοι τὸν λόγον τοῦτον ἀνέχονται μὲν καὶ οἱ πολλοὶ τῶν θεῶν , οὐκ ἄχθεται δὲ οὐδὲ ὁ Ζεὺς ἀκούων καὶ ταῦτα τῶν ποιητῶν ἐν τοῖς Λυκίοις λόγοις ᾤμοι ἐγών , ὅτε μοι Σαρπηδόνα καὶ τοιαῦτʼ ἐς αὐτὸν ᾀδόντων , ἐν οἷς τοῦ υἱέος ἐξίστασθαί φησι ταῖς Μοίραις , λεγόντων τε αὖ ἐν ψυχοστασίᾳ , ὅτι Μίνω τὸν ἀδελφὸν τοῦ Σαρπηδόνος ἀποθανόντα χρυσῷ μὲν σκήπτρῳ ἐτίμησε καὶ δικάζειν ἔταξεν ἐν τῇ τοῦ Αἰδωνέως ἀγορᾷ , Μοιρῶν δʼ οὐ παρῃτήσατο . σὺ δʼ , ὦ βασιλεῦ , τοῦ χάριν ἄχθῃ τῷ λόγῳ , θεῶν καρτερούντων αὐτόν , οἷς πέπηγεν ἀεὶ τὰ πράγματα , καὶ μὴ ἀποκτεινόντων τοὺς ποιητὰς ἐπʼ αὐτῷ ; προσήκει γὰρ ταῖς Μοίραις ἕπεσθαι καὶ πρὸς τὰς μεταβολὰς τῶν πραγμάτων μὴ χαλεποὺς εἶναι , Σοφοκλεῖ τε μὴ ἀπιστεῖν μόνοις οὐ γίγνεται θεοῖσι γῆρας , οὐδὲ μὴν θανεῖν ποτε , τὰ δʼ ἄλλα συγχεῖ πάνθʼ ὁ παγκρατὴς χρόνος , ἄριστα δὴ ἀνθρώπων λέγοντι . ἐγκύκλιοι γὰρ αἱ κατʼ ἀνθρώπους εὐπραγίαι καὶ ἐφήμερον , ὦ βασιλεῦ , τὸ τοῦ ὄλβου μῆκος · τἀμὰ οὗτος καὶ τὰ τούτου ἕτερος καὶ ὁ δεῖνα τὰ τοῦ δεῖνος ἔχων οὐκ ἔχει . ταῦτʼ ἐννοῶν , ὦ βασιλεῦ , παῦε μὲν φυγάς , παῦε δʼ αἷμα , καὶ φιλοσοφίᾳ μὲν ὅ τι βούλει χρῶ , ἀπαθὴς γὰρ ἥ γε ἀληθής , δάκρυα δὲ ἀνθρώπων ἀφαίρει , ὡς νῦν γε ἠχὼ μυρία μὲν ἐκ θαλάττης , πολλῷ δὲ πλείων ἐξ ἠπείρων φοιτᾷ θρηνούντων , ὅ τι ἑκάστῳ θρήνου ἄξιον . τὰ δὲ ἐντεῦθεν φυόμενα πλείω ὄντα ἢ ἀριθμεῖσθαι ταῖς τῶν συκοφαντῶν γλώτταις ἀνῆπται διαβαλλόντων σοί τε πάντας καὶ σέ , ὦ βασιλεῦ , πᾶσιν .
Lemmas: ὁ μέν ἀγών ὑπέρ μέγας σύ τε , ὦ βασιλεύς , ἐγώ · σύ τε γάρ κινδυνεύω ὑπέρ ὅς μήποτε αὐτοκράτωρ , εἰ πρός φιλοσοφία οὐδείς δίκη διαβάλλω δοκέω , ἐγώ τε ὑπέρ ὅς μηδέ Σωκράτης ποτέ Ἀθήνησι , ὅς ὁ γράφω ὁ γραφή καινός μέν ὁ δαιμόνιον ἡγέομαι , δαίμων δέ οὔτε καλέω οὔτε οἴομαι . κίνδυνος δέ ἐπί ἑκάτερος ἐγώ οὕτως χαλεπός ἥκω οὐ ὀκνέω καί σύ συμβουλεύω , ὁπόσος ἐμαυτοῦ πείθω · ἐπειδή γάρ καθίστημι ἐγώ ὁ κατήγορος εἰς οὗτος ὁ ἀγών , εἰσέρχομαι ὁ πολύς οὐ ἀληθής περί ἐγώ τε καί σύ δόξα · σύ μέν γάρ οἴομαι σύμβουλος ὁ ἀκρόασις ὀργή χράω , διά ὅς ἄν ἀποκτείνω ἐγώ , ὅς τις ποτέ εἰμί ὁ ἀποκτείνω , ἐγώ δέ ἐκποιέω ἐμαυτοῦ ὁ δικαστήριον τρόπος , ὁπόσος ὁ ἀποδιδράσκω εἰμί , εἰμί δέ , ὦ βασιλεύς , μυρίος · καί οὗτος ἀκούω οὐ εἰς ὁ προκαταγιγνώσκω ἔρχομαι , οὐδέ καταψηφίζομαι ὁ σός ἀκρόασις ὡς μή ὁ εὐθύς ἔχω , ἀλλά συντίθημι ὁ νόμος ἵστημι ὑπό ὁ λόγος . οὗτος σύμβουλος καί σύ γίγνομαι · δίκαιος γάρ ὁ μή προκαταγιγνώσκω , μηδέ κάθημαι πείθω , ὡς ἐγώ τις σύ κακός ἐργάζομαι , μηδέ ὑπέρ μέν ὁ Ἀρμένιος τε καί Βαβυλώνιος καί ὅσος ὁ ἐκεῖνος ἄρχω , ὅς ἵππος τε πάμπολυς εἰμί καί τοξεία πᾶς καί χρύσεος γῆ καί ἀνήρ ὄχλος , ὅς ἐγώ οἶδα , ἀκούω σύν γέλως ὁ πάσχω τις ὑπό αὐτός , ὅς σύ καί ὁ ἀρχή οὗτος ἀφαιρέω , κατά ἀνήρ δέ σοφός καί γυμνός πιστεύω , ὡς εἰμί οὗτος ὅπλον ἐπί ὁ Ῥωμαῖος αὐτοκράτωρ , καί προσδέχομαι οὗτος Αἰγύπτιος συκοφάντης λέγω , ὅς μηδέ ὁ Ἀθήνη ποτέ ἀκούω , ὅς σεαυτοῦ προοράω φημί , εἰ μή , νή Ζεύς , ὁ κολακευτικός καί ὁ συκοφαντέω οὕτως τις νῦν ὁ ἀλιτήριος οὗτος ἐπιδίδωμι , ὡς ὁ θεός ὑπέρ μέν ὁ μικρός καί ὁπόσος ὀφθαλμία τε εἰμί καί ὁ μή πυρέσσω , μηδέ ἀνοιδέω τις ὁ σπλάγχνον , ἐπιτήδειος εἰμί σύ σύμβουλος φάσκω ἰατρός δίκη ἐφάπτω καί θεραπεύω , ὅστις αὐτός πονηρός ἔχω , περί δέ ὁ ἀρχή καί ὁ σῶμα κινδυνεύω σύ μήτε ὅς φυλάσσω χρή συμβουλεύω μήτε ὅς τις εἰμί σύ πρός αὐτός ὅπλον διδάσκω ἥκω , ἀλλά εἰμί σύ ὁ συκοφάντης αἰγίς Ἀθήνη καί Ζεύς χείρ , οἶδα μέν ὑπέρ σύ φάσκω , ὅς μηδέ ὁ θεός , προεγείρω δέ σύ καί προκαθεύδω , εἰ δή καθεύδω οὗτος , κακός , φημί , ἐπαντλέω κακός καί ὁ Ἰλιάδαι οὗτος ἀεί συντίθημι . καί ὁ μέν ἱπποτροφέω αὐτός ἐπί ζεῦγος εἰς ὁ ἀγορά ἐκκυκλέω λευκός καί ὁ ἐν ἄργυρος καί χρυσός ὀψοφαγία καί μυριάς δύο καί τρεῖς ὠνέομαι παιδικός καί ὁ μοιχεύω μέν , ὅς λανθάνω χρόνος , γαμέω δέ , ὅς μοιχεύω , ὅταν ἐπί αὐτός λαμβάνω , καί ὁ κροτέω αὐτός ἐπί ὁ καλός νίκη , ἐπειδάν φιλόσοφος τις ἤ ὕπατος ἀδικέω οὐδείς ἁλίσκομαι μέν ὑπό οὗτος , ἀπόλλυμι δέ ὑπό σύ , δίδωμι ὁ ὁ κατάρατος τρυφή καί ὁ μήτε νόμος αὐτός ἔτι μήτε ὀφθαλμός εἰμί φόβος , ὁ δέ οὕτως τις ὑπέρ ὁ ἄνθρωπος φρονέω , ὡς προγιγνώσκω βούλομαι ὁ θεός , ἐγώ μέν οὔτε ἐπαινέω καί ἀκούω δείδω , σύ δέ εἰ προσδέχομαι , γράφω καί σύ ἴσως ὡς διαβάλλω ὁ περί ὁ θεῖος δόξα , ἐλπίς γάρ καί κατά σύ σύγκειμαι τοιοῦτος γραφή , ἐπειδάν μηδείς ὁ συκοφάντης λοιπός εἰμί . καί συνίημι μέν ἐπιτιμάω μάλα ἤ ἀπολογέομαι , λέγω δέ ἐγώ οὗτος ὑπέρ ὁ νόμος , ὅς εἰ μή ἄρχω ἡγέομαι , οὐ ἄρχω . τίς οὖν συνήγορος εἰμί ἐγώ ἀπολογέομαι ; εἰ γάρ καλέω ὁ Ζεύς , ὑπό ὅς βιόω οἶδα , γοητεύω ἐγώ φημί καί ὁ οὐρανός εἰς ὁ γῆ ἄγω . διαλέγω οὖν περί οὗτος ἀνήρ , ὅς θνῄσκω μέν ὁ πολύς φημί , ἐγώ δέ οὐ φημί · εἰμί δέ οὗτος ὁ πατήρ ὁ σός , ὅς ἐγώ τοσοῦτος ἄξιος , ὅσος περ ἐκεῖνος σύ · σύ μέν γάρ ποιέω , ὑπό ἐγώ δέ γίγνομαι . οὗτος , ὦ βασιλεύς , συλλήπτωρ εἰμί ἐγώ ὁ ἀπολογία πολύς ἐμός ἀγαθός ἤ σύ γιγνώσκω · ἀφικνέομαι μέν γάρ εἰς Αἴγυπτος οὔπω αὐτοκράτωρ , θεός τε ὁ ἐν Αἴγυπτος θύω ἐγώ ὑπέρ ὁ ἀρχή διαλέγω . ἐντυγχάνω δέ ἐγώ κομάω τε καί ὧδε στέλλω οὐδέ ἔρομαι οὐδέ εἷς περί ὁ σχῆμα , ἡγέομαι ὁ ἐν ἐγώ πᾶς εὖ ἔχω , ἐγώ δέ ἕνεκα ἥκω ὁμολογέω ἀπέρχομαι ἐπαινέω καί λέγω μέν ὅς μή πρός ἄλλος , ἀκούω δέ ὅς μή παρά ἄλλος , ὁ τε διάνοια , ὅς εἰς ὁ ἄρχω χράω , ῥώννυμι αὐτός παρά ἐγώ μάλα , μεθίστημι ἤδη ὑπό ἕτερος οὐ ἀνεπιτήδειος μέν , οὐ μήν σύ γε δοκέω , ὁ γάρ μή ἄρχω αὐτός πείθω καί σύ δήπου αὐτός ἀφαιρέω ὁ μετά ἐκεῖνος οὗτος ἔχω , ἐγώ δέ συμβουλεύω ἑαυτοῦ τε μή ἀπαξιόω ἀρχή ἐπί θύρα αὐτός φοιτάω σύ τε κληρονόμος αὐτός ποιέω , εὖ ἔχω ὁ γνώμη φημί αὐτός τε μέγας ἀείρω καί σύ ἀείρω · εἰ δέ γόης ἐγώ οἴομαι , οὐδέ ἄν συνάπτω ἐγώ κοινωνία φροντίς , οὐδέ γάρ τοιοῦτος ἥκω διαλέγω , οἷος · ἀναγκάζω ὁ Μοῖρα ἤ ὁ Ζεύς , τύραννος ἀποφαίνω ἐγώ ἤ τερατεύομαι Διοσημία ὑπέρ ἐγώ δείκνυμι ὁ ἥλιος ἀνίσχω μέν ἀπό ὁ ἑσπέρα , δύω δέ , ὅθεν ἄρχω . οὐ γάρ ἄν ἐγώ ἐπιτήδειος ἄρχω δοκέω ἤ ἐγώ ἡγέομαι ἱκανός οὗτος ἤ σόφισμα θηρεύω ἀρχή , ὅς ἀρετή δέω κατακτάομαι . καί μήν καί δημοσίᾳ διαλέγω ἐν ἱερόν , γόης δέ συνουσία φεύγω μέν ἱερός θεός , ἐχθρός γάρ ὁ περί ὁ τέχνη , νύξ δέ καί πᾶς , ὅς τις ἀφεγγής , ἑαυτοῦ προβάλλω οὐ συγχωρέω ὁ ἀνόητος οὐδέ ὀφθαλμός ἔχω οὔτε οὖς . διαλέγω ἐγώ καί ἴδιος μέν , παρατυγχάνω δέ ὅμως Εὐφράτης καί Δίων , ὁ μέν πολέμιος ἐγώ ἔχω , ὁ δέ οἰκεῖος , Δίων γάρ μή παύω γράφω ἐν φίλος . τίς ἄν οὖν ἐπί ἀνήρ σοφός ἤ μεταποιέω γε σοφία εἰς γόης ἔρχομαι λόγος ; τίς δέ οὐ ἄν παραπλήσιος φυλάσσω καί ἐν φίλος καί ἐν ἐχθρός κακός φαίνω ; καί ὁ λόγος εἰμί ἐναντιόομαι ὁ γόης · σύ μέν γάρ ἴσως ὁ πατήρ ἡγέομαι ὁ σεαυτοῦ βασιλεία ἐράω γόης μάλα ἤ ἑαυτοῦ πιστεύω καί ἀνάγκη ἐπί ὁ θεός , ἵνα οὗτος τυγχάνω , παρά ἐγώ εὑρίσκω , ὁ δέ οὗτος μέν καί πρίν εἰς Αἴγυπτος ἥκω ἔχω οἴομαι , μετά οὗτος δέ ὑπέρ μέγας ἐγώ διαλέγω , ὑπέρ νόμος καί ὑπέρ πλοῦτος δίκαιος θεός τε ὡς θεραπευτέον καί ὁπόσος παρά αὐτός ἀγαθός ὁ κατά ὁ νόμος ἄρχω , μανθάνω ἐράω · ὅς πᾶς ἐναντίος χρῆμα ὁ γόης , εἰ γάρ ἰσχύω οὗτος , οὐ εἰμί ὁ τέχνη . προσήκω δέ , ὦ βασιλεύς , ἐκεῖνος ἐπισκοπέω · τέχνη ὁπόσος κατά ἄνθρωπος εἰμί , πράσσω μέν ἄλλος ἄλλος , πᾶς δέ ὑπέρ χρῆμα , ὁ μέν μικρός , ὁ δέ αὖ μέγας , ὁ δέ ἀπό ὅς τρέφω , καί οὐ ὁ βάναυσος μόνος , ἀλλά καί ὁ ἄλλος τέχνη σοφός τε ὅμοιος καί ὑπόσοφος πλήν ἀληθής φιλοσοφία . καλέω δέ σοφός μέν ποιητικός μουσική ἀστρονομία σοφιστής καί ὁ ῥήτωρ ὁ μή ἀγοραῖος , ὑπόσοφος δέ ζωγραφία πλαστικός ἀγαλματοποιός κυβερνήτης γεωργός , ἐάν ὁ ὥρα ἕπομαι , καί γάρ ὅδε ὁ τέχνη σοφία οὐ πολύς λείπω . εἰμί ὅδε τις , ὦ βασιλεύς , ψευδόσοφος τε καί ἀγείρω , ὅς μή μαντικός ὑπολαμβάνω , πολύς μέν γάρ ἄξιος , ἐάν ἀληθεύω , εἰ δέ εἰμί τέχνη , οὔπω οἶδα , ἀλλά ὁ γόης ψέυδοσοφος φημί · ὁ γάρ οὐ εἰμί εἰμί καί ὁ εἰμί ἀπιστέω , πᾶς οὗτος προστίθημι ὁ ὁ ἐξαπατάω δόξα , ὁ γάρ σοφός ὁ τέχνη ἐπί ὁ ὁ ἐξαπατάω τε καί θύω ἄνοια κεῖμαι , ὁ δέ τέχνη φιλοχρήματος πᾶς , ὅς γάρ κομψεύω , οὗτος ὑπέρ μισθός σφεῖς εὑρίσκω , μαστεύω δέ ὑπερβολή χρῆμα ὑπάγω ὁ ὁτουδὴ ἐράω ὡς ἱκανός πᾶς . τίς οὖν , ὦ βασιλεύς , πλοῦτος περί ἐγώ ὁράω ψευδοσοφία ἐπιτηδεύω ἐγώ οἴομαι , καί οὗτος ὁ σός πατήρ κρατύς ἐγώ ἡγέομαι χρῆμα ; ὅτι δέ ἀληθής λέγω , ποῦ ἐγώ ὁ ἐπιστολή ὁ γενναῖος τε καί θεῖος ἀνήρ ; ὅς ἐγώ ἐν αὐτός ἀείδω ὁ τε ἄλλος καί ὁ πένομαι . αὐτοκράτωρ Οὐεσπασιανός Ἀπολλώνιον φιλόσοφος χαίρω . εἰ πᾶς , Ἀπολλώνιος , κατά αὐτός σύ φιλοσοφέω ἐθέλω , σφόδρα ἄν εὐδαίμων πράσσω φιλοσοφία τε καί πενία · φιλοσοφία μέν ἀδέκαστος ἔχω , πενία δέ αὐθαίρετος . ῥώννυμι . οὗτος ὁ πατήρ ὁ σός ὑπέρ ἐγώ ἀπολογέομαι , φιλοσοφία μέν ὁ ἀδέκαστος , πενία δέ ὁ αὐθαίρετος ἐγώ ὁρίζω , μιμνῄσκω γάρ που καί ὁ κατά ὁ Αἴγυπτος · , ὅτε Εὐφράτης μέν καί πολύς ὁ προσποιέω φιλοσοφέω προσέρχομαι αὐτός χρῆμα οὐδέ ἀφανής αἰτέω , ἐγώ δέ οὐ μόνος οὐ προσέρχομαι ὑπέρ χρῆμα , ἀλλά ἐκεῖνος ὠθέω ὡς οὐ ὑγιαίνω , διαβάλλω δέ πρός χρῆμα μειράκιον εἰμί ἔτι · ὁ γοῦν πατρῷος , λαμπρός δέ εἰμί οὐσία οὗτος , εἷς μόνος ὁράω ἡμέρα ἀδελφός τε ὁ ἐμαυτοῦ ἀφίημι καί φίλος καί ὁ συγγενής ὁ πένης μελετάω που ἀπό Ἑστία ὁ μηδείς δέω , ἐάω δέ Βαβυλών καί Ἰνδός ὁ ὑπέρ Καύκασος τε καί ποταμός Ὕφασις , διά ὅς πορεύω ἐμαυτοῦ ὅμοιος · ἀλλά ὁ γε ἐνταῦθα καί ὁ μή πρός ἀργύριον βλέπω ποιέω μάρτυς ὁ Αἰγύπτιος οὗτος · δεινός γάρ πράσσω τε ἐγώ καί βουλεύω φημί οὔτε ὁπόσος χρῆμα πανουργέω οὗτος , λέγω , οὔτε ὅς τις ἐνθυμέομαι κέρδος , ἀλλά οὕτως ἀνόητος αὐτός δοκέω τις , ὡς γοητεύω μέν , ὅς δέ ὑπέρ πολύς ἕτερος χρῆμα , αὐτός ἀδικέω οὐδέ ἐπί χρῆμα , ἀγορά , οἴομαι , προκηρύσσω τοιοῦτος · ἔρχομαι , ὦ ἀνόητος , γοητεύω γάρ , καί οὐδέ ὑπέρ χρῆμα , ἀλλά προίξ , κερδαίνω δέ σύ μέν ὁ ἀπέρχομαι ἕκαστος ἔχω , ὅστις ἐράω , ἐγώ δέ κίνδυνος καί γραφή . ἀλλά ἵνα μή εἰς ἀνόητος ἔρχομαι λόγος , ἔρομαι ὁ κατήγορος , ὑπέρ ὅστις χρή λέγω πρῶτος . καίτοι τίς χρή ἐρωτάω ; διέρχομαι γάρ ὑπέρ ὁ στολή ὁ ἀρχή ὁ λόγος , καί , νή Ζεύς , ὅς σιτέω τε καί οὐ σιτέω . ἀπολογέομαι δή ὑπέρ οὗτος , θεῖος Πυθαγόρας , κρίνω γάρ ὑπέρ ὅς σύ μέν εὑρίσκω , ἐγώ δέ ἐπαινέω . ἄνθρωπος ὁ γῆ φύω , βασιλεύς , πᾶς , καί σπονδή ἄγω πρός ὁ ζῷον βούλομαι δέω οὐδείς , ὁ μέν γάρ δρέπω αὐτός , ὁ δέ ἀρόω κουροτροφέω , ὡς ὁ ὥρα ἔοικα , ὁ δέ ὥσπερ ἀνήκοος ὁ γῆ μάχαιρα ἐπί αὐτός θήγω ὑπέρ ἐσθής τε καί βρῶσις . Ἰνδός τοίνυν Βραχμᾶνες αὐτός τε οὐ ἐπαινέω οὗτος καί ὁ Γυμνός Αἰγύπτιος διδάσκω μή ἐπαινέω αὐτός · ἔνθεν Πυθαγόρας αἱρέω , Ἕλλην δέ πρῶτος ἐπιμείγνυμι Αἰγύπτιος , ὁ μέν ἔμψυχος ὁ γῆ ἀνίημι , ὅς δέ αὐτός φύω , ἀκήρατος εἰμί φάσκω σιτέω , ἐπιτήδειος γάρ σῶμα καί νόος τρέφω , ἐσθής τε , ὅς ἀπό θνησείδιον ὁ πολύς φορέω , οὐ καθαρός εἰμί φημί λίνον ἀμφιίσχω καί ὁ ὑπόδημα κατά ὁ αὐτός λόγος βύβλος πλέκω , ἀπολαύω τε ὁ καθαρός εἰμί πολύς μέν , πρῶτος δέ ὁ ὁ ἑαυτοῦ ψυχή αἰσθάνομαι · γίγνομαι γάρ κατά ὁ χρόνος , ὅς ὑπέρ ὁ Ἑλένη ὁ Τροία μάχομαι , καί ὁ ὁ Πάνθος παῖς καλός εἰμί καί καλός στέλλω ἀποθνῄσκω μέν οὕτως νέος , ὡς καί Ὅμηρος παρέχω θρῆνος , παρέρχομαι δέ εἰς πολύς σῶμα κατά ὁ Ἀδράστεια θεσμός , ὅς ψυχή ἐναλλάσσω , πάλιν ἐπανέρχομαι εἰς ἄνθρωπος εἶδος καί Μνησαρχίδης τίκτω ὁ Σάμιος σοφός ἐκ βάρβαρος καί Ἴων ἐκ Τρώς καί οὕτως τις ἀθάνατος , ὡς μηδέ ὅτι Εὔφορβος εἰμί ἐκλανθάνω . ὁ μέν δή πρόγονος ὁ ἐμαυτοῦ σοφία λέγω καί ὁ μή αὐτός εὑρίσκω , κληρονομέω δέ ἕτερος οὗτος ἔχω . ἐγώ μέν οὐ κρίνω ὁ τρυφάω ὑπέρ ὁ φοινίκιος ὄρνις , οὐδέ ὑπέρ ὁ ἐκ Φᾶσις ἤ Παίονες , ὅς πιαίνω εἰς ὁ ἑαυτοῦ δαίς ὁ ὁ γαστήρ χαρίζω πᾶς , οὐδέ γράφω πω οὐδείς ὑπέρ ὁ ἰχθῦς , ὅς ὠνέομαι πολύς ἤ ὁ κοππατίας ποτέ ὁ λαμπρός , οὐδέ ἁλουργίς βασκαίνω οὐδείς , οὐδέ Πάμφυλος τις ἤ μαλακός ἐσθής , ἀσφόδελος δέ , ὦ θεός , καί τράγημα καί καθαρός ὀψοφαγία γραφή φεύγω , καί οὐδέ ὁ ἐσθής ἄσυλος , ἀλλά ἐκεῖνος λωποδυτέω ἐγώ ὁ κατήγορος ὡς πολύς ἄξιος ὁ γοάω . καίτοι ἀφαιρέω ὁ ὑπέρ ἔμψυχος τε καί ἄψυχος λόγος , διά ὅς καθαρός τις ἤ μή δοκέω , τίς ἀγαθός ὁ ὀθόνη ὁ ἔριον ; ὁ μέν γε πρᾶος ζῷον ἔπειμι καί σπουδάζω θεός , ὅς μή ἀπαξιόω ὁ ποιμαίνω καί , νή Ζεύς , ἀξιόω ποτέ αὐτός καί χρυσός εἶδος ἤ θεός ἤ λόγος . λίνον δέ σπείρω μέν , ὡς τυγχάνω , χρυσός δέ οὐδείς ἐπί αὐτός λόγος , ἀλλά ὅμως , ἐπειδή μή ἀπό ἔμψυχος δρέπω , καθαρός μέν Ἰνδός δοκέω , καθαρός δέ Αἰγύπτιος , ἐγώ δέ καί Πυθαγόρας διά οὗτος σχῆμα γίγνομαι διαλέγω εὔχομαι θύω . καθαρός δέ καί ὁ ἐννυχεύω ὑπό αὐτός , καί γάρ ὁ ὄνειρος ὁ , ὡς ἐγώ , διαιτάω ἔτυμος ὁ ἑαυτοῦ φήμη ἄγω . ἀπολογέομαι καί ὑπέρ ὁ εἰμί ποτέ ἐγώ κόμη , ἐπειδή τις γραφή καί αὐχμός εὑρίσκω , κρίνω δέ μή ὁ Αἰγύπτιος , ἀλλά ὁ ξανθός καί διακτενίζω μειράκιον , ὁ ἐραστής ἐξάπτω καί ὁ ἑταίρα , ἐπί ὅς κωμάζω , καί ἑαυτοῦ μέν εὐδαίμων ἡγέομαι καί ζηλωτός ὁ κόμη καί ὁ λείβω ἀπό αὐτός μύρον , ἐγώ δέ ἀναφροδισία πᾶς καί ἐραστής ὁ μή ἐράω . λέγω γάρ πρός αὐτός · ὦ κακοδαίμων , μή συκοφαντέω ὁ Δωριεύς εὕρεμα , ὁ γάρ κομάω ἐκ Λακεδαιμόνιος ἥκω κατά ἵστημι χρόνος ἐπιτηδεύω αὐτός , ὅς μάχιμος ἑαυτοῦ ἔχω , καί βασιλεύς ὁ Σπάρτη Λεωνίδας γίγνομαι κομάω ὑπέρ ἀνδρεία καί ὁ σεμνός μέν φίλος , φοβερός δέ ἐχθρός φαίνω · οὗτος τοι καί ὁ Σπάρτη ἐπί αὐτός κομάω μείων οὐδείς ἤ ἐπί Λυκοῦργος τε καί Ἴφιτος . σοφός δέ ἀνήρ κόμη φείδομαι σίδηρος , οὐ γάρ θεμιτός ἐπάγω αὐτός , ὅς πᾶς μέν αἰσθητήριον πηγή , πᾶς δέ ὀμφή , ὅθεν εὐχή τε ἀναφαίνω καί σοφία ἑρμηνεύς λόγος . Ἐμπεδοκλῆς μέν γάρ καί στρόφιον ὁ ἁλουργής περί αὐτός ἁρμόζω σοβέω περί ὁ ὁ Ἕλλην ἀγυιά ὕμνος συντίθημι , ὡς θεός ἐκ ἄνθρωπος εἰμί , ἐγώ δέ ἀμελέω κόμη χράω καί οὔπω τοιόσδε ὕμνος ἐπί αὐτός δέω εἰς γραφή ἄγω καί δικαστήριον . καί τίς φημί ὁ Ἐμπεδοκλῆς ; πότερος ἑαυτοῦ ἤ ὁ ὁ ἐπί αὐτός ἄνθρωπος εὐδαιμονία ἀείδω , παρά ὅς οὐ συκοφαντέω οὗτος ; μή πολύς διαλέγω ὑπέρ ὁ κόμη , τέμνω γάρ καί προλαμβάνω ὁ κατηγορία ὁ φθόνος , διά ὅς ὑπέρ ὁ ἕτερος αἰτία χρή ἀπολογέομαι χαλεπός εἰμί , καί οἷος , ὦ βασιλεύς , μή σύ μόνος , ἀλλά καί ὁ Ζεύς παρέχω φόβος · φημί γάρ ὁ ἄνθρωπος θεός ἡγέομαι ἐγώ καί δημοσίᾳ οὗτος ἐκφέρω ἐμβροντάομαι ὑπό ἐγώ · καίτοι καί πρό ὁ αἰτία ἐκεῖνος διδάσκω δέω , τίς διαλέγω ἐγώ , τίς δέ οὕτως θαυμάσιος λέγω ἤ πράσσω ὑπάγω ὁ ἄνθρωπος προσεύχομαι ἐγώ , οὔτε γάρ , εἰς ὅς τις ἤ ἐκ ὅστις μεταβάλλω ἤ μεταβάλλω ἐγώ ὁ ψυχή , διαλέγω ἐν Ἕλλην , καίτοι γιγνώσκω , οὔτε δοκέω περί ἐμαυτοῦ τοιοῦτος ἀποστέλλω , οὔτε εἰς λόγιον καί χρησμός ἀοιδή ἐξέρχομαι , οἷος ὁ θεοκλυτέω φορά , οὐδέ οἶδα πόλις οὐδείς , ἐν ὅς δοκέω συνέρχομαι Ἀπολλώνιον θύω . καίτοι πολύς ἄξιος ἕκαστος γίγνομαι , ὁπόσος δέω ἐγώ , δέω δέ τοιοῦτος · μή νοσέω ὁ νοσέω , ὅσιος μύω ὅσιος θύω ὕβρις ἐκτέμνω νόμος ῥώννυμι . μισθός δέ ἐγώ μέν οὗτος ὑπάρχω ὁ ἀγαθός αὐτός ἑαυτοῦ φαίνω , σύ δέ χαρίζω οὗτος · ὥσπερ γάρ ὁ ὁ βοῦς ἐπιστάτης ὁ μή ἀτακτέω αὐτός χαρίζω ὁ κτάομαι ὁ βοῦς καί ὁ ὁ ποίμνιον ἐπιμελητής πιαίνω αὐτός εἰς ὁ ὁ πάομαι κέρδος νόσος τε ἀφαιρέω μέλισσα ὁ νομεύς αὐτός , ὡς μή ἀπόλλυμι ὁ δεσπότης ὁ σμῆνος , οὕτως που καί ἐγώ ὁ πολιτικός παύω ἐλάττωμα σύ διορθόω ὁ πόλις , ὥστε εἰ καί θεός ἡγέομαι ἐγώ , σύ κέρδος ὁ ἀπάτη ἔχω , σύν προθυμία γάρ που ἀκροάομαι ἐγώ , δείδω πράσσω , ὅς μή δοκέω θεός . ἀλλά οὐ οὗτος οἴομαι , ὅτι δέ εἰμί τις ἄνθρωπος πρός θεός συγγένεια , διά ὅς μόνος ζῷον θεός οἶδα , φιλοσοφέω δέ καί ὑπέρ ὁ ἑαυτοῦ φύσις καί ὅπῃ μετέχω ὁ θεῖος . φημί μέν οὖν καί ὁ εἶδος αὐτός θεός ἔοικα , ὡς ἀγαλματοποιία ἑρμηνεύω καί χρῶμα , ὁ τε ἀρετή θεόθεν ἥκω ἐπί αὐτός πείθω καί ὁ μετέχω αὐτός ἀγχίθεος τε εἰμί καί θεῖος . διδάσκαλος δέ ὁ διάνοια οὗτος μή Ἀθηναῖος καλέω , ἐπειδή ὁ δίκαιος καί ὁ Ὀλύμπιος καί ὁ τοιόσδε ἐπωνυμία πρῶτος τίθημι , θεῖος , ὡς ὁ ἔοικα , εἰμί ἤ ἐπί ἄνθρωπος κεῖμαι , ἀλλά ὁ Ἀπόλλων ὁ ἐν ὁ Πυθώ · ἀφικνέομαι μέν γάρ εἰς ὁ ἱερός αὐτός Λυκοῦργος ὁ ἐκ ὁ Σπάρτη ἄρτι γράφω αὐτός ὁ νόμος , ὅς ὁ Λακεδαίμων τάσσω , προσλέγω δέ αὐτός ὁ Ἀπόλλων βασανίζω ὁ περί αὐτός δόξα , ἐν ἀρχή ὁ χρησμός φάσκω ἀπορέω , πότερος χρή θεός ἤ ἄνθρωπος καλέω , προέρχομαι δέ ἀποφαίνω καί ψηφίζω ὁ ἐπωνυμία οὗτος , ὡς ἀνήρ ἀγαθός . καί οὐδείς ἐπί ὁ Λυκοῦργος ἀγών ἵημι ἤ κίνδυνος ἐκ οὗτος παρά Λακεδαιμόνιος , ὡς ἀθανατίζω , ἐπεί μή ἐπιπλήσσω ὁ Πύθιος προσλέγω οὗτος , ἀλλά συντίθημι ὁ μαντεῖον , πείθω δήπου καί πρό ὁ χρησμός οὗτος . ὁ δέ Ἰνδός καί Αἰγύπτιος οὗτος · Ἰνδός Αἰγύπτιος ὁ μέν ἄλλος συκοφαντέω καί διαβάλλω αὐτός ὁ ἐπί ὁ πρᾶγμα δόξα , ὁ δέ λόγος , ὅς εἰς ὁ δημιουργός ὁ ὅλος λέγω , οὕτως τις ἐπαινέω , ὡς καί ἕτερος διδάσκω Ἰνδός εἰμί . ὁ λόγος δέ ὁ μέν ὁ ὅλος γένεσις τε καί οὐσία θεός δημιουργός οἶδα , ὁ δέ ἐνθυμέομαι οὗτος αἴτιος ὁ ἀγαθός εἰμί αὐτός · ἐπεί τοίνυν συγγενής οὗτος , ἔχω ὁ λόγος καί φημί ὁ ἀγαθός ὁ ἄνθρωπος θεός τις ἔχω . κόσμος δέ ὁ μέν ἐπί θεός δημιουργός κεῖμαι ὁ ἐν οὐρανός νομίζω καί ὁ ἐν θάλασσα καί γῆ πᾶς , ὅς μετουσία ἴσος ἄνθρωπος , πλήν τύχη . εἰμί δέ τις καί ἐπί ἀνήρ ἀγαθός κόσμος οὐ ὑπερβάλλω ὁ σοφία μέτρον , ὅς που καί αὐτός , ὦ βασιλεύς , φημί ἀνήρ δέω θεός εἰκάζω · καί τίς ὁ σχῆμα ὁ κόσμος ὅδε ; ὁ ψυχή ἀτακτέω μανικός ἅπτω πᾶς σχῆμα , καί ἕωλος μέν αὐτός νόμος , σωφροσύνη δέ οὐδαμοῦ , θεός δέ τιμή ἄτιμος , λαλιά δέ ἐράω καί τρυφή , ἐκ ὅς ἀργία φύω πονηρός σύμβουλος ἔργον πᾶς . ὁ δέ μεθύω ψυχή πηδάω μέν ἐπί πολύς , ὁ δέ σκίρτημα οὗτος ἴσχω οὐδείς , οὐδέ εἰ πᾶς πίνω , ὁπόσος , ὥσπερ ὁ μανδραγόρας , ὑπνηλός νομίζω . ἀλλά δέω ἀνήρ , ὅς ἐπιμελέομαι ὁ περί αὐτός κόσμος , θεός ὑπό σοφία ἥκω . οὗτος γάρ ἀποχράω αὐτός ἔρως τε ἀπάγω , ἐπί ὅς ἄγριος ὁ συνήθης ὁμιλία ἐκφέρω , καί φιλοχρηματία , διά ὅς οὔπω πᾶς ἔχω φημί , ἐπεί μή καί ὁ στόμα ὑπέχω ἐπιρρέω ὁ πλοῦτος . φόνος γάρ ἀνέχω μέν αὐτός μή προσάπτω οὐ ἀδύνατος ἴσως ἀνήρ τοιοῦτος , ἀπονίφω δέ οὔτε ἐγώ δυνατός οὔτε ὁ πᾶς δημιουργός θεός · εἰμί , βασιλεύς , κατηγορία καί ὑπέρ ὁ Ἔφεσος , ἐπειδή σῴζω , καί κρίνω ἐγώ ὁ Αἰγύπτιος , ὡς εἰμί πρόσφορος ὁ γραφή . εἰμί γάρ δήπου ὁ κατηγορία τοιοῦτος · περί Σκύθης ἤ Κελτοί , ὅς ποταμός Ἴστρος ἤ Ῥῆνος οἰκέω , πόλις οἰκίζω μείων οὐδείς Ἔφεσος ὁ ἐν Ἰωνία · οὗτος ὁρμητήριον βάρβαρος εἰμί , ὅς μή ἀκροάομαι σύ , λοιμός μέν τις ἀπόλλυμι μέλλω , Ἀπολλώνιος δέ ἰάομαι . εἰμί μέν τις καί πρός οὗτος ἀπολογία σοφός ἀνήρ , ἐάν ὁ βασιλεύς ὁ ἀντίξοος ὅπλον , ἀλλά μή νόσος αἱρέω βούλομαι , μή γάρ ἐξαλείφω πόλις μηδείς , μήτε σύ , βασιλεύς , μήτε ἐγώ , μήτε ὁράω πρός ἱερόν νόσος , διά ὅς ὁ νοσέω ἐν αὐτός κεῖμαι . ἀλλά μή εἰμί ἐν σπουδή ὁ βάρβαρος , μηδέ τάσσω αὐτός εἰς ὁ ὑγιαίνω πολέμιος εἰμί καί οὐ ἔνσπονδος ὁ περί ἐγώ γένος . ὁ δέ Ἔφεσος τίς ἀφαιρέω ὁ σῴζω βάλλω μέν ὁ ἀρχή ὁ γένος ἐκ ὁ καθαρός Ἀτθίς , ἐπιδίδωμι δέ παρά πᾶς , ὁπόσος Ἰωνικός τε καί Λύδιος , προβαίνω δέ ἐπί ὁ θάλασσα διά ὁ ὑπερήκω ὁ γῆ , ἐπί ὅς οἰκίζω , μεστός δέ φρόντισμα εἰμί φιλόσοφος τε καί ῥητορικός , ὑπό ὅς ὁ πόλις οὐ ἵππος , μυριάς δέ ἄνθρωπος ἰσχύω , σοφία ἐπαινέω ; τίς δέ ἄν σοφός ἐκλείπω σύ δοκέω ὁ ὑπέρ πόλις τοιοῦτος ἀγών ἐνθυμέομαι μέν Δημόκριτος ἐλευθερόω λοιμός ποτέ Ἀβδηρίτης , ἐννοέω δέ Σοφοκλῆς ὁ Ἀθηναῖος , ὅς λέγω καί ἄνεμος θέλγω ὁ ὥρα πέρα πνέω , ἀκούω δέ ὁ Ἐμπεδοκλῆς , ὅς νεφέλη ἀνέχω φορά ἐπί Ἀκραγαντῖνος ἀράσσω ; ἐπικόπτω ἐγώ ὁ κατήγορος · ἀκούω γάρ που καί σύ , ὦ βασιλεύς , καί φημί , οὐ ἐπειδή σωτηρία αἴτιος Ἐφέσιος γίγνομαι , γράφω ἐγώ , ἀλλά ἐπειδή προλέγω ἐμπίπτω σφεῖς ὁ νόσος , οὗτος γάρ ὑπέρ σοφία εἰμί καί τερατώδης , ὁ δέ ἐπί τοσόσδε ἀλήθεια οὐ ἄν ἐφικνέομαι ἐγώ , εἰ μή γόης τε εἰμί καί ἀπόρρητος . τίς οὖν ἐνταῦθα λέγω Σωκράτης ὑπέρ ὅς φάσκω ὁ δαιμόνιον μανθάνω ; τίς δέ Θαλῆς τε καί Ἀναξαγόρας , ὁ Ἴων , ὁ μέν ὁ εὐφορία ὁ ὁ ἐλαία , ὁ δέ πολύς ὁ οὐράνιος πάθος προλέγω ; ἦ γοητεύω προλέγω οὗτος ; καί μήν καί ὑπάγω οὗτος δικαστήριον ἐπί ἕτερος αἰτία , καί οὐδαμοῦ ὁ αἰτία λέγω γόης εἰμί σφεῖς , ἐπειδή προγιγνώσκω . καταγέλαστος γάρ οὗτος δοκέω καί οὐδέ ἐν Θεσσαλία πιθανός κατά ἀνήρ λέγω σοφός , ὅς ὁ γύναιον κακός ἀκούω ἐπί ὁ ὁ σελήνη ἕλξις . πόθεν οὖν ὁ περί ὁ Ἔφεσος πάθος αἰσθάνομαι ; ἀκούω μέν καί ὁ κατήγορος λέγω , ὅτι μή κατά ὁ ἄλλος διαιτάω , ἐγώ δέ ὑπέρ ὁ ἐμαυτοῦ σιτίον , ὡς λεπτός καί ἡδύς ὁ ἕτερος σύβαρις , ἐν ἀρχή λέγω · οὗτος ἐγώ , ὦ βασιλεύς , ὁ αἴσθησις ἐν αἰθρία τις ἀπόρρητος φυλάσσω οὐ ἐάω θολερός περί αὐτός οὐδείς εἰμί , διοράω τε , ὥσπερ ἐν κάτοπτρον αὐγή , πᾶς γίγνομαι τε καί εἰμί . οὐ γάρ περιμένω γε ὁ σοφός ὁ γῆ ἀναθυμιάω ἤ ὁ ἀήρ διαφθείρω , ἐάν ὁ δεινός ἄνωθεν ῥέω , ἀλλά συνίημι αὐτός καί ἐπί θύρα εἰμί ὕστερον μέν ἤ ὁ θεός , ταχύς δέ ἤ ὁ πολύς , θεός μέν γάρ μέλλω , ἄνθρωπος δέ γίγνομαι , σοφός δέ προσέρχομαι αἰσθάνομαι . λοιμός δέ αἰτία ἴδιος , βασιλεύς , ἐρωτάω , σοφός γάρ ἤ εἰς ὁ πολύς λέγω · ἆρα οὖν ὁ οὕτως διαιτάω λεπτότης μόνος ἐργάζομαι ὁ αἴσθησις ἤ ἰσχύς ἐπί ὁ μέγας τε καί θαυμάσιος ; θεωρέω δέ ἔξεστι , ὅς λέγω , καί ἀπό ἄλλος μέν , οὐ ἦκα δέ ἐκ ὁ ἐν Ἔφεσος περί ὁ νόσος ἐκεῖνος πράσσω · ὁ γάρ ὁ λοιμός εἶδος , πτωχός δέ γέρων εἰκάζω , καί ὁράω καί ὁράω αἱρέω , οὐ παύω νόσος , ἀλλά ἐξαιρέω , ὅστις δέ εὔχομαι , δηλόω ὁ ἱερός , ὅς ἐν Ἔφεσος ὑπέρ οὗτος ἱδρύω , Ἡρακλῆς μέν γάρ Ἀποτρόπαιοι εἰμί , συνεργός δέ αὐτός αἱρέω , ἐπειδή σοφός τε καί ἀνδρεῖος εἰμί καθαίρω ποτέ λοιμός ὁ Ἦλις ὁ ἀναθυμίασις ἀποκλύζω , ὅς παρέχω ὁ γῆ κατά Αὐγέας τυραννεύω . τίς ἄν οὖν σύ , βασιλεύς , δοκέω φιλοτιμέομαι γόης φαίνω θεός ἀνατίθημι , ὅς αὐτός ἐργάζομαι ; τίς δέ ἄν κτάομαι θαυμαστός ὁ τέχνη θεός παρίημι ὁ θαυμάζω ; τίς δέ ἄν Ἡρακλῆς εὔχομαι γόης εἰμί ; ὁ γάρ τοιοῦτος ὁ κακοδαίμων βόθρος ἀνατίθημι καί χθόνιος θεός , ὅς ὁ Ἡρακλῆς ἀποτακτέον , καθαρός γάρ καί ὁ ἄνθρωπος εὔνους . εὔχομαι αὐτός καί ἐν Πελοπόννησος ποτέ , λάμια γάρ τις φάσμα ἐκεῖ περί ὁ Κόρινθος ἐλύω σιτέω ὁ νέος ὁ καλός , καί συναίρω ἐγώ ὁ ἀγών οὐ θαυμάσιος δέω δῶρον , ἀλλά μελιττούτη καί λιβανωτός καί ὁ ὑπέρ σωτηρία τις ἄνθρωπος ἐργάζομαι , οὗτος γάρ καί κατά ὁ Εὐρυσθεύς μισθός ὁ ἆθλον ἡγέομαι . μή ἄχθομαι , βασιλεύς , ὁ Ἡρακλῆς ἀκούω · μέλω γάρ αὐτός ὁ Ἀθήνη , ἐπειδή χρηστός καί σωτήριος ὁ ἄνθρωπος . ἀλλά ἐπεί κελεύω ἐγώ ὑπέρ ὁ θυσία ἀπολογέομαι , οὗτος γάρ καί ὁ χείρ ἐνδείκνυμι , ἀκούω ἀπολογία ἀληθής · ἐγώ γάρ πᾶς ὑπέρ σωτηρία ὁ ἄνθρωπος πράσσω οὔπω ὑπέρ αὐτός θύω , οὐδέ ἄν θύω οὐδείς , οὐδέ ἄν θιγγάνω ἱερός , ἐν ὅς αἷμα , οὐδέ ἄν εὔχομαι εἰς μάχαιρα βλέπω ἤ θυσία , ὅς φημί . οὐ Σκύθης ἐγώ , ὦ βασιλεύς , αἱρέω , οὐδέ ἐκ ὁ ἄμικτος ποθεν , οὐδέ ἐπιμείγνυμι πω Μασσαγέται ἤ Ταῦρος , ὡς ἐκεῖνος ἄν ὁ ὁ θυσία ἔθος μεταβάλλω · ἄνοια δέ ἄν ποῖ ἐλαύνω , ἵνα πολύς μέν ὑπέρ μαντικός διαλέγω καί ὅπῃ ῥώννυμι ἤ μή , ἀγαθός δέ ἄνθρωπος αἰσθάνομαι , ὅτι ὁ ἑαυτοῦ βουλή ὁ θεός ὁ ὅσιος τε καί σοφός ἀνήρ καί μή μαντεύομαι φαίνω , μιαιφονία ἅπτω καί σπλάγχνον ἄθυτος ἐγώ καί ἀκαλλιέρητος ; ἐπί ὅς ἀπολείπω ἄν ἐγώ καί ὁ ὁ δαιμόνιον ὀμφή μή καθαρός εἰμί . καί μήν εἰ τις ἀφαιρέω ὁ ὁ θυσία μύσος ἐξετάζω ὁ κατήγορος πρός ὅς μικρός πρόσθεν λέγω , ἀπαλλάσσω ἐγώ ὁ αἰτία αὐτός , ὅς γάρ φημί προλέγω Ἐφέσιος ὁ νόσος θυσία οὐδείς δέω , τίς σφάγιον δέω ἐπί ὅς καί μή θύω πάρειμι οἶδα ; μαντικός δέ τίς δέω ὑπέρ ὅς αὐτός τε πείθω καί ἕτερος ; εἰ γάρ ὑπέρ Νερούα καί ὁ ἀμφί αὐτός κρίνω , λέγω πάλιν , ὅς καί πρῴην λέγω , ἡνίκα αἰτιάομαι οὗτος · Νερούας γάρ ἄξιος μέν ἀρχή ἡγέομαι πᾶς καί λόγος πᾶς ἐπί εὐφημία ἥκω , ἀγωνιστής δέ φροντίς οὐ χρηστός , καταλύω γάρ ὁ σῶμα ὑπό ὁ νόσος , διά ὅς καί ὁ γνώμη μεστός ἄση καί οὐδέ ὁ οἴκοι ἱκανός · σύ γοῦν ἐπαινέω μέν σῶμα , ἐπαινέω δέ γνώμη , ἔοικα μέν οἴομαι τις πράσσω , πρόθυμος γάρ ὄντως ὁ ἀνθρώπειος φύσις ἐπαινέω , ὅς μή αὐτός ῥώννυμι . πάσχω δέ τις καί πρός ἐγώ χρηστός Νερούα , καί οὔτε γελάω πω αὐτός ἐπί ἐγώ οἶδα οὔτε εὐηθίζομαι τις ὁ εἴωθα ἐν φίλος , ἀλλά ὥσπερ ὁ μειράκιον πρός ὁ πατήρ τε καί διδάσκαλος ὁ ἑαυτοῦ , εὐλαβής μέν φθέγγομαι ὁ ἐπί ἐγώ πᾶς , ἐρυθριάω δέ ἔτι , οἶδα δέ ὁ ἐπιεικής ἐπαινέω ἐγώ οὕτως τις ἄγαν ἐπιτηδεύω αὐτός , ὡς ἐγώ ταπεινός ὁ μέτριος φαίνω . πῶς οὖν πιθανός ἡγέομαι ἄν τις ἀρχή ἐπιθυμέω Νερούας ἀγαπάω , εἰ ὁ ἑαυτοῦ οἰκία ἄρχω , ἤ ὑπέρ μέγας διαλέγω ἐγώ ὁ μηδέ ὑπέρ μικρός θαρσέω , ἤ συνάπτω ἐγώ γνώμη ὑπέρ ὅς μηδέ πρός ἄλλος , εἰ ἐμός ἐνθυμέομαι , συνάπτω ; ἤ πῶς ἔτι ἐγώ σοφός γνώμη ἑρμηνεύω ἀνήρ μαντικός μέν πιστεύω , ἀπιστέω δέ σοφία ; ὁ δέ Ὄρφιτος καί ὁ Ῥοῦφος , ὁ δίκαιος μέν καί σώφρων , νωθρός δέ ἀνήρ , ὡς εὖ οἶδα , εἰ μέν ὡς τυραννησείω διαβάλλω φημί , οὐ οἶδα εἴτε οὗτος πολύς διαμαρτάνω , εἴτε Νερούα , εἰ δέ ὡς σύμβουλος γίγνομαι , πιθανός ἀρχή ἐπιτίθημι Νερούα , ἤ ὅδε συμβουλεύω ; ἀλλά μήν ὁ γε ὑπέρ οὗτος κρίνω ἐκεῖνος ἔοικα εἰμί ἐνθυμέομαι , τίς βούλομαι ἐγώ ὁ συλλαμβάνω ὁ ἐπί νέος ἥκω · χρῆμα μέν γάρ οὐ φημί παρά αὐτός γίγνομαι ἐγώ , οὐδέ δῶρον ἐπαίρω ἐγώ οὗτος ἐργάζομαι · σκοπέω δέ , μή μέγας δέω ἀναβάλλω ὁ παρά αὐτός εὐεργεσία εἰς ὅς οἴομαι ἄρχω χρόνος , ἐν ὅς μέγας μέν ἄν αἰτέω ὑπάρχω , μέγας δέ ἀξιόω · πῶς οὖν οὗτος εἰμί δῆλος ; ἐνθυμέομαι , βασιλεύς , σεαυτοῦ καί ὁ ἔτι πρό σύ ἄρχων , ἀδελφός δήπου ὁ σεαυτοῦ καί πατήρ Νέρων τε , ἐπί ὅς ἄρχω , κατά οὗτος γάρ μάλα ὁ βασιλεύς βιόω ἐγώ εἰς ὁ φανερός , ὁ ἄλλος χρόνος Ἰνδός φοιτάω . οὗτος δή ὁ ὀκτώ καί τριάκοντα ἔτος , τοσοῦτος γάρ ὁ εἰς σύ μῆκος , οὔτε ἐπί θύρα βασίλειος φοιτάω πλήν ἐν Αἴγυπτος ὁ σός πατήρ , ἐπεί μήτε βασιλεύς πω τυγχάνω εἰμί ὁμολογέω τε διά ἐγώ ἥκω , οὔτε ἀνελεύθερος τις διαλέγω βασιλεύς ἤ ὑπέρ βασιλεύς δῆμος οὔτε ἐπιστολή λαμπρύνω ἤ γράφω ἐγώ βασιλεύς ἤ αὐτός ἐνδείκνυμι γράφω , οὔτε ὑπέρ δωρεά κολακεύω βασιλεύς ἐμαυτοῦ ἀποφέρω . εἰ γοῦν ἔρομαι ἐγώ πλούσιος ἐνθυμέομαι καί πένης , πότερος ὁ ἔθνος οὗτος ἐμαυτοῦ γράφω , ὁ πλούσιος φημί , ὁ γάρ δέω μηδείς ἐγώ Λυδία καί ὁ Πακτωλός πᾶς . πῶς οὖν ἤ ὁ παρά ὁ οὔπω βασιλεύς δωρεά ἀναβάλλω εἰς ὅς ἄρχω αὐτός οἴομαι χρόνος ὁ μηδέ ὁ παρά σύ αἱρέω , ὅς βέβαιος ἡγέομαι ὁ ἄρχω , ἤ βασίλεια μεταβολή ἐπινοέω μηδέ ὁ καθίστημι εἰς ὁ τιμάω χράω ; καί μήν ὁπόσος γίγνομαι φιλόσοφος ἀνήρ κολακεύω ὁ δυνατός , δηλόω ὁ Εὐφράτης · οὗτος γάρ ἐντεῦθεν τίς λέγω χρῆμα ; πηγή μέν οὖν εἰμί πλοῦτος , ἐπί ὁ τράπεζα ἤδη διαλέγω κάπηλος ὑποκάπηλος τελώνης ὀβολοστάτης πᾶς γίγνομαι ὁ πωλέω τε καί πωλέω , ἐντυπόω δέ ἀεί ὁ ὁ δυνατός θύρα καί προσίστημι αὐτός πολύς καιρός ἤ ὁ θυρωρός , ἀπολαμβάνω δέ καί ὑπό θυρωρός πολλάκις , ὥσπερ ὁ κύων ὁ λίχνος , δραχμή δέ οὐδέ φιλόσοφος ἀνήρ προίημι ποτέ ἐπιτειχίζω ὁ ἑαυτοῦ πλοῦτος ἕτερος , ὁ Αἰγύπτιος οὗτος βόσκω χρῆμα καί ὀξύνω ἐπί ἐγώ γλῶσσα ἄξιος ἐκτέμνω . Εὐφράτης μέν δή καταλείπω σύ , σύ γάρ , ἐάν μή κόλαξ ἐπαινέω , εὑρίσκω ὁ ἄνθρωπος κακός ὅς ἑρμηνεύω , ὁ δέ λοιπός ἀπολογία ἀκροάομαι · τίς οὖν οὗτος καί ὑπέρ τίς ; ἀείδω τις , ὦ βασιλεύς , παῖς Ἀρκάς ἐν ὁ κατηγορία θρῆνος , τέμνω μέν αὐτός ὑπό ἐγώ νύκτωρ , εἰ δέ ὄναρ φημί , οὔπω οἶδα , εἰμί δέ πατήρ τε ἀγαθός ὁ παῖς οὗτος καί ὁ εἶδος οἷος Ἀρκάς ὁ ἐν αὐχμός καλός . οὗτος φημί ἱκετεύω τε καί ὀλοφύρομαι ἀποσφάζω ἐγώ ὁ χείρ εἰς ὁ ὁ παῖς αἷμα βάπτω θεός ὑπέρ ἀλήθεια εὔχομαι . μέχρι οὗτος ἐγώ κρίνω , ὁ δέ ἐφεξῆς λόγος ὁ θεός ἅπτω , φημί γάρ ὁ θεός ἀκούω μέν ὧδε ἐγώ εὔχομαι , δίδωμι δέ ἱερόν εὔσημος καί μή ἀποκτείνω ἀσεβέω . ὁ μέν οὖν ἀκρόασις , ὡς οὐ καθαρός , τίς ἄν , ὦ βασιλεύς , λέγω ; ἀλλά ὑπέρ ὅς γε ἐγώ ἀπολογητέον , τίς ὁ Ἀρκάς οὗτος ; εἰ γάρ μή ἀνώνυμος ὁ πατήρ , μηδέ ἀνδραποδώδης ὁ εἶδος , ὥρα σύ ἐρωτάω , τίς μέν ὄνομα ὁ γίγνομαι αὐτός , τίς δέ οἰκία οὗτος , τίς δέ τρέφω αὐτός ἐν Ἀρκαδία πόλις , τίς δέ βωμός ἀπάγω ἐνταῦθα θύω . οὐ λέγω οὗτος καίτοι δεινός εἰμί μή ἀληθεύω . οὐκοῦν ὑπέρ ἀνδράποδον κρίνω ἐγώ . ὅς γάρ μήτε αὐτός ὄνομα μήτε ὅς φύω · , μή πόλις μή κλῆρος εἰμί , οὐ , ὦ θεός , οὗτος ἐν ἀνδράποδον χρή τάσσω ; ἀνώνυμος γάρ πᾶς . τίς οὖν ὁ κάπηλος ὁ ἀνδράποδον ; τίς ὁ πρίαμαι αὐτός ἐκ Ἀρκάς ; εἰ γάρ ὁ γένος οὗτος ἐπιτήδειος ὁ σφάζω μαντικός , πολύς μέν χρῆμα ἔοικα ὠνέομαι ὁ παῖς , πλέω δέ τις εἰς Πελοπόννησος , ἵνα ἐνθένδε ἐγώ ἀνάσσω ὁ Ἀρκάς , ἀνδράποδον μέν γάρ Ποντικός ἤ Λύδιος ἤ ἐκ Φρύξ πρίαμαι ἄν ἐνταῦθα τις , ὅς γε καί ἀγέλη ἐντυγχάνω εἰμί ἅμα φοιτάω δεῦρο , οὗτος γάρ ὁ ἔθνος καί ὁπόσος βάρβαρος , πᾶς ὁ χρόνος ἕτερος ἀκροάομαι οὔπω ὁ δουλεύω αἰσχρός ἡγέομαι · Φρύξ γοῦν ἐπιχώριος καί ἀποδίδωμι ὁ ἑαυτοῦ καί ἀνδραποδίζω μή ἐπιστρέφω , Ἕλλην δέ ἐλευθερία ἐραστής ἔτι καί οὐδέ δοῦλος ἀνήρ Ἕλλην πέρα ὅρος ἀποδίδωμι , ὅθεν οὐδέ ἀνδραποδιστής οὔτε ἀνδράποδον κάπηλος εἰς αὐτός παριτητέα , εἰς δέ Ἀρκαδία καί μάλα , πρός γάρ ὁ παρά πᾶς ἐλευθεριάζω Ἕλλην δέω καί ὄχλος δοῦλος . εἰμί δέ πολυλήϊος ὅς ποώδης ὁ Ἀρκαδία καί ὑλώδης οὐ ὁ μετέωρος μόνος , ἀλλά καί ὁ ἐν πούς πᾶς . δέω δή αὐτός πολύς μέν γεωργός , πολύς δέ αἴπολος συφορβός τε καί ποιμήν καί βούκολος ὁ μέν ἐπί βοῦς , ὁ δέ ἐπί ἵππος , δρυτόμος τε δέω πολύς ὁ χώρα καί οὗτος ἐκ παῖς γυμνάζω . εἰ δέ καί μή τοιόσδε εἰμί ὁ ὁ Ἀρκάς , ἀλλά ἔχω , ὥσπερ ἕτερος , προσαποδίδωμι ὁ ἑαυτοῦ δοῦλος , τίς ὁ θρυλέω σοφία συμβάλλω ὁ ἐκ Ἀρκαδία εἰμί ὁ σφάζω ; οὐδέ γάρ σοφός ὁ Ἕλλην Ἀρκάς , ἵνα ἕτερος τις ἄνθρωπος πολύς περί ὁ λογικός ὁ σπλάγχνον φαίνω , ἀλλά ἄγροικος ἄνθρωπος εἰμί καί συώδης ὁ τε ἄλλος καί ὁ γαστρίζεομαι ὁ δρῦς . ῥητορικός ἴσως ἀπολογέομαι ἐμός τρόπος , ὁ ὁ Ἀρκάς ἀφερμηνεύω ἦθος καί παρέρχομαι εἰς Πελοπόννησος ὁ λόγος . ὁ γάρ ἐγώ προσήκω ἀπολογία τίς ; οὐ θύω οὐ θύω οὐ θιγγάνω αἷμα , οὐδέ εἰ βώμιος αὐτός εἰμί , Πυθαγόρας τε γάρ ὧδε γιγνώσκω ὁ τε ἀπό αὐτός παραπλήσιος , καί κατά Αἴγυπτος δέ ὁ Γυμνός καί Ἰνδός ὁ σοφός , παρά ὅς καί ὁ ἀμφί Πυθαγόρας ὁ ὁ σοφία ἀρχή φοιτάω . κατά οὗτος θύω οὐ δοκέω ἀδικέω ὁ θεός , ἀλλά γηράσκω τε αὐτός συγχωρέω ἄρτιος ὁ σῶμα καί ἄνοσος , καί σοφός ἀεί δοκέω μή τυραννεύω μηδείς δέω . καί οὐ ἀφίημι , οἴομαι , ἀγαθός δέω σφεῖς ὑπέρ καθαρός θῦμα . δοκέω γάρ ἐγώ καί ὁ θεός ὁ αὐτός ἐγώ νόος ὑπέρ θυσία ἔχω ὁ λιβανοφόρος ὁ γῆ ἐν καθαρός ὁ οἰκουμένη ἐκφυτεύω , ἵνα ἀπό αὐτός θύω μή σιδηροφορέω ἐν ἱερόν , μηδέ αἷμα εἰς βωμός ῥαίνω . ἐγώ δέ , ὡς ἔοικα , ἐμαυτοῦ καί ὁ θεός ἐκλανθάνω θύω τρόπος , ὅς μήτε αὐτός εἴωθα μήτε τις ἄνθρωπος θύω . ἀπαλλάσσω ἐγώ ὁ αἰτία καί ὁ καιρός , ὅς λέγω ὁ κατήγορος · ὁ γάρ ἡμέρα ἐκεῖνος , ἐν ὅς οὗτος ἐργάζομαι ἐγώ φημί , εἰ μέν γίγνομαι ἐν ἀγρός , θύω , εἰ δέ θύω , καί ἐσθίω . εἶτα ἐγώ , ὦ βασιλεύς , θαμινός ἐρωτάω , εἰ μή ἐπιχωριάζω ὁ Ῥώμη τότε ; καί σύ , ἀγαθός βασιλεύς , ἐπιχωριάζω , ἀλλά οὐ ἄν λέγω θύω τοιοῦτος , καί ὁ συκοφάντης , ἀλλά οὐ ὁμολογέω ὁ ὁ ἀνδροφόνος πράσσω , εἰ κατά ὁ Ῥώμη διαιτάω , καί μυριάς ἄνθρωπος , ὅς ἀγαθός ξενηλατέω ἤ ὑπάγω γραφή , ἐν ὅς τεκμήριον ἀδίκημα εἰμί ὁ ἐνταῦθα εἰμί . καίτοι ὁ εἰς ὁ Ῥώμη ἥκω καί παραιτέομαι τάχα ὁ ὁ νέος πράσσω δοκέω αἰτία , ὁ γάρ ἐν πόλις ζάω , ἐν ὅς πᾶς μέν ὀφθαλμός , πᾶς δέ ἀκρόασις εἰμί τε καί οὐ εἰμί , οὐ συγχωρέω νέος ἅπτω ὁ γε μή λίαν θανατάω , ὁ δέ εὐλαβής τε καί σώφρων βραδύς ἄγω καί ἐπί ὅς ἔξεστι . τίς οὖν , ὦ συκοφάντης , κατά ὁ νύξ ἐκεῖνος πράσσω ; εἰ μέν ὡς σεαυτοῦ ἐρωτάω , ἐπειδή καί σύ ἐρωτάω ἥκω , ἀγών ἑτοιμάζω καί κατηγορία ἐπί ἀνήρ χρηστός καί ἀπόλλυμι ὁ οὐ ἀδικέω καί πείθω ὁ βασιλεύς μή ἀληθής λέγω , ἵνα ἐγώ μέν εὐδοκιμέω , μιαίνω δέ οὗτος , εἰ δέ ὡς φιλόσοφος πυνθάνομαι , ὁ Δημόκριτος ἐπαινέω γέλως , ὅς εἰς πᾶς ὁ ὁ ἄνθρωπος γελάω , εἰ δέ ὡς ἐγώ , Φιλίσκος ὁ Μηλιεύς ἔτος συμφιλοσοφέω ἐγώ τέσσαρες νοσέω τότε , καί παρά αὐτός ἀποκαθεύδω οὕτως διάκειμαι χαλεπός , ὡς καί ἀποθνῄσκω ὑπό ὁ νόσος . καίτοι πολύς ἄν εὔχομαι ἴυγξ ὑπέρ ὁ ἐκεῖνος ψυχή γίγνομαι ἐγώ , καί , νή Ζεύς , εἰ τις Ὀρφεύς εἰμί ὑπέρ ὁ ἀποθνῄσκω μελῳδία , μηδέ ἐκεῖνος ἀγνοέω , καί γάρ ἄν ἐγώ δοκέω καί ὑπό ὁ γῆ πορεύω διά αὐτός , εἰ ἐφικτός εἰμί οὗτος · οὕτως ἐγώ ἀναρτάω πᾶς ὅς φιλόσοφος τε καί κατά ὁ ἐμός νόος πράσσω . οὗτος εἰμί μέν σύ , βασιλεύς , καί Τελεσῖνος ἀκούω ὁ ὕπατος , πάρειμι γάρ ἐκεῖνος ὁ Μηλιεύς , θεραπεύω αὐτός νύκτωρ , ὁπόσος ἐγώ . εἰ δέ Τελεσῖνος ἀπιστέω , ἐπειδή ὁ φιλοσοφέω εἰμί , καλέω ὁ ἰατρός μάρτυς , εἰμί δέ οὗτος Σέλευκος τε ὁ ἐκ Κύζικος καί Στρατοκλῆς ὁ Σιδώνιος · οὗτος ἐρωτάω , εἰ ἀληθής λέγω · καί μαθητής δέ αὐτός ὑπέρ ὁ τριάκοντα ἕπομαι , ὁ αὐτός δήπου μάρτυς , ὁ γάρ προκαλέω δεῦρο ὁ ὁ Φιλίσκος προσήκω ἀναβολή ἴσως ἡγέομαι ὁ δίκη , ἐπειδή αὐτίκα ὁ Ῥώμη ἀπαίρω εἰς ὁ Μηλιεύς ἦθος κατά ὁσία ὁ νεκρός . ἔρχομαι , ὦ μάρτυς , καί γάρ δή καί παραγγέλλω σύ ὑπέρ οὗτος · Μάρτυς . παρά ὅσος μέν τοίνυν ὁ ἀλήθεια ὁ γραφή συντίθημι , δηλόω σαφής ὁ μαρτυρία ὁ ἀνήρ , οὐ γάρ ἐν προάστειον , ἀλλά ἐν ἄστυ , οὐ ἔξω τεῖχος , ἀλλά ἐπί οἰκία , οὐδέ παρά Νερούα , παρά Φιλίσκος δέ , οὐδέ ἀποσφάζω , ἀλλά ὑπέρ ψυχή εὔχομαι , οὐδέ ὑπέρ βασιλεία , ἀλλά ὑπέρ φιλοσοφία , οὐδέ ἀντί σύ χειροτονέω νέος , ἀλλά ἀνήρ σῴζω ἐμαυτοῦ ὅμοιος . τίς οὖν ὁ Ἀρκάς ἐνταῦθα ; τίς δέ ὁ ὁ σφάγιον μῦθος ; τίς δέ ὁ ὁ τοιοῦτος πείθω ; εἰμί γάρ ποτέ καί ὅς μή γίγνομαι , ἐάν ὡς γίγνομαι κρίνω · ὁ δέ ἀπίθανος ὁ θυσία , ὦ βασιλεύς , ποῖ τάσσω ; γίγνομαι μέν γάρ καί πρότερος σφάγιον μάντις ἀγαθός ὁ τέχνη καί οἷος ὀνομάζω , Μεγιστίας ἐκ Ἀκαρνανία , Ἀρίστανδρος ἐκ Λυκία , Ἀμπρακία δέ Σιλανός φέρω , καί θύω ὁ μέν Ἀκαρνάν Λεωνίδας βασιλεύς Σπάρτη , ὁ δέ Λύκιος Ἀλέξανδρος ὁ Μακεδών , Σιλανός δέ Κῦρος βασιλεία ἐράω , καί εἰ τις ἐν ἄνθρωπος σπλάγχνον ἤ σαφής ἤ σοφός ἤ ἔτυμος ἀπόκειμαι , οὐ ἄπορος εἰμί ὁ θυσία , βασιλεύς γε προΐστημι αὐτός , ὅς πολύς μέν εἰμί οἰνοχόος , πολύς δέ αἰχμάλωτος , παρανομία δέ ἀκίνδυνος καί φόβος οὐδείς κατηγορία , εἴθε τις σφάζω · ἀλλά , οἴομαι , παρίστημι ὁ ἀνήρ , ὅς ἐγώ νῦν κινδυνεύω ὑπέρ τοιοῦτος , ὅτι ὁ μέν ἄλογος ὁ ζῷον ἔοικα , ἐπειδή ἐν ἄγνοια ὁ θάνατος σφάζω , μή θολόω τις ὁ σπλάγχνον ὑπό ἀσυνεσία ὅς πάσχω · ἄνθρωπος δέ ἀεί τις ἐν ὁ ψυχή ἔχω θάνατος καί μήπω ἐφίστημι δεῖμα πῶς ἔοικα πάρειμι ἤδη καί ἐν ὀφθαλμός εἰμί δείκνυμι τις ἐπί ὁ σπλάγχνον μαντικός ἤ ὅλος εὔθυτος ; ὅτι δέ ὀρθός τε καί κατά φύσις στοχάζομαι οὗτος , σκοπέω , βασιλεύς , ὧδε · ὁ ἧπαρ , ἐν ὅς φημί ὁ ὁ αὐτός μαντικός εἰμί τρίπους ὁ δεινός οὗτος , σύγκειμαι μέν οὐ καθαρός αἷμα , πᾶς γάρ , ὅς τις ἀκραιφνής , καρδία ἴσχω διά αἱματηρός φλέψ ἀποχετεύω εἰς πᾶς ὁ σῶμα , χολή δέ ἐπί ἧπαρ κεῖμαι ὀργή μέν ἀνίστημι , φόβος δέ ὑπάγω εἰς ὁ κοῖλος ὁ ἧπαρ . ὑπό μέν δή ὁ παροξύνω ζέω καί μηδέ ὁ ἑαυτοῦ ἀγγεῖον φορητός εἰμί ὕπτιος ἐπιχέω ὁ ἧπαρ , κατά ὅς ἐπέχω χολή πᾶς ὁ λεῖος τε καί μαντικός ὁ σπλάγχνον , ὑπό δέ ὁ δειματόω συνιζάνω συνεπισπάω καί ὁ ἐν ὁ λεῖος φάος , ὑπονοστέω γάρ τότε καί ὁ καθαρός ὁ αἷμα , ὑπό ὅς σπληνόομαι ὁ ἧπαρ , ὑποτρέχω φύσις ὁ περί αὐτός ὑμήν καί ὁ πηλώδης ἐπιπολάζω . τίς οὖν , ὦ βασιλεύς , ὁ μιαιφονία ἔργον , εἰ ἄσημος ὁ ἱερός εἰμί ; ἄσημος δέ αὐτός ὁ ἀνθρώπειος φύσις ἐργάζομαι συνίημι ὁ θάνατος καί αὐτός ὁ ἀποθνῄσκω , ὁ μέν γάρ εὔψυχος σύν ὀργή τελευτάω , ὁ δέ ἄθυμος σύν δέος . ἔνθεν ὁ τέχνη παρά ὁ οὐ ἀνεπιστήμων βάρβαρος χίμαιρα μέν καί ἀρήν ἐπαινέω σφάζω , ἐπειδή εὐήθης ὁ ζῷον καί οὐ πρόσω ἀναίσθητος , ἀλεκτρυών δέ καί ὗς καί ταῦρος , ἐπειδή θυμοειδής οὗτος , οὐ ἀξιόω ὁ ἑαυτοῦ ἀπόρρητος . συνίημι , ὦ βασιλεύς , παροξύνω ὁ κατήγορος , ἐπειδή σοφός σύ ἀκροατής ἐργάζομαι , καί ἐγώ δοκέω καί προσέχω ὁ λόγος · εἰ δέ μή σαφής τις αὐτός φράζω , συγχωρέω σύ ἐρωτάω ἐγώ . λέγω ἐγώ ὁ πρός ὁ ὁ Αἰγύπτιος γραφή · ἐπεί δέ , οἴομαι , χρή μηδέ ὁ Εὐφράτης διαβολή ὑπεροράω , σύ , ὦ βασιλεύς , δικάζω , ὁπότερος ἐγώ φιλοσοφέω μάλα · οὐκοῦν ὁ μέν ἀγωνίζομαι μή ἀληθής περί ἐγώ λέγω , ἐγώ δέ οὐ ἀξιόω , καί ὁ μέν σύ ἡγέομαι δεσπότης , ἐγώ δέ ἄρχων , καί ὁ μέν ξίφος ἐπί ἐγώ σύ δίδωμι , ἐγώ δέ λόγος . ἀλλά ὑπέρ ὅς γε διαβάλλω , ὁ λόγος εἰμί , ὅς ἐν Ἰωνία λέγω , φημί δέ αὐτός οὐ εἰς ὁ σύ συμφέρω ὑπό ἐγώ λέγω . καίτοι ὁ μέν λέγω εἰμί ὑπέρ Μοῖρα καί ἀνάγκη , παράδειγμα δέ γίγνομαι ἐγώ ὁ λόγος ὁ ὁ βασιλεύς πρᾶγμα , ἐπειδή μέγας ὁ ἀνθρώπειος δοκέω ὁ ὑμέτερος , Μοῖρα τε ἰσχύς φιλοσοφέω καί ὁ οὕτως ἄτρεπτος εἰμί , ὅς κλώθω , ὡς , εἰ καί βασιλεία τις ψηφίζω ἕτερος δή ὑπάρχω , ὁ δέ ἀποκτείνω οὗτος , ὡς μή ἀφαιρέω ποτέ ὑπό αὐτός ὁ ἄρχω , ἄν ἀναβιόω ὁ ἀποθνῄσκω ὑπέρ ὁ δοκέω ὁ Μοῖρα . ὁ γάρ ὑπερβολή ὁ λόγος εἰσάγω διά ὁ ὁ πιθανός ἀπειθέω , ὥσπερ ἄν εἰ καί τοιόσδε λέγω · ὅστις πόρω γίγνομαι τεκτονικός , οὗτος , ἐάν ἀποκοκῇ ὁ χείρ , τεκτονικός εἰμί , καί ὅστις νίκη ἐν Ὀλυμπία δρόμος ἀείρω , οὗτος , οὐδέ εἰ πηρόω ὁ σκέλος , ἁμαρτάνω ὁ νίκη , καί ὅστις νεύω Μοῖρα ὁ ἐν τοξεία κράτος , οὗτος , οὐδέ εἰ ἀποβάλλω ὁ ὄψις , ἐκπίπτω ὁ σκοπός ὁ δέ ὁ βασιλεύς λέγω εἰς ὁ Ἀκρίσιος δήπου ὁράω καί ὁ Λαΐος Ἀστυάγης τε ὁ Μῆδος καί πολύς ἕτερος εὖ τίθημι ὁ ἑαυτοῦ ἐν ἀρχή δοκέω , ὅς ὁ μέν παῖς , ὁ δέ ἔκγονος ἀποκτείνω οἴομαι ἀφαιρέω ὑπό αὐτός ὁ βασιλεύω ἀναφύω ἐκ ἀφανής σύν ὁ πόρω . καί εἰ μέν ἀγαπάω κολακευτικός , λέγω ἄν καί ὁ σός ἐνθυμέομαι , ὅτε ἀπολαμβάνω μέν ὑπό Βιτέλιος ἐνταῦθα , καταπίμπρημι δέ ὁ ναῦς ὁ Ζεύς περί ὁ ὀφρύς ὁ ἄστυ , ὁ δέ εὖ κεῖμαι ὁ ἑαυτοῦ φάσκω , εἰ μή διαφεύγω αὐτός — καίτοι μειράκιον ἱκανός εἰμί καί οὔπω οὗτος — ἀλλά ὅμως , ἐπειδή Μοῖρα δοκέω ἕτερος , ὁ μέν ἀπόλλυμι αὐτός βουλή , σύ δέ ἐκεῖνος νῦν ἔχω . ἐπεί δέ ἁρμονία κολακευτικός ἄχθομαι , δοκέω γάρ ἐγώ ὁ ἔκρυθμος τε καί οὐ εὔφθογγος εἰμί , τέμνω ἐγώ ὅδε ὁ νευρά καί μηδείς ἡγέομαι ὁ σός ἐνθυμέομαι ἐγώ , ἀλλά διαλέγω μόνος ὁ ὑπέρ Μοῖρα καί ἀνάγκη , οὗτος γάρ φημί λέγω ἐγώ ἐπί σύ . καίτοι ὁ λόγος οὗτος ἀνέχω μέν καί ὁ πολύς ὁ θεός , οὐ ἄχθομαι δέ οὐδέ ὁ Ζεύς ἀκούω καί οὗτος ὁ ποιητής ἐν ὁ Λύκιος λόγος ὤμοι ἐγώ , ὅτε ἐγώ Σαρπηδών καί τοιοῦτος εἰς αὐτός ἀείδω , ἐν ὅς ὁ υἱός ἐξίστημι φημί ὁ Μοῖρα , λέγω τε αὖ ἐν ψυχοστασία , ὅτι Μίνως ὁ ἀδελφός ὁ Σαρπηδών ἀποθνῄσκω χρύσεος μέν σκῆπτρον τιμάω καί δικάζω τάσσω ἐν ὁ ὁ Αἰδωνεύς ἀγορά , Μοῖρα δέ οὐ παραιτέομαι . σύ δέ , ὦ βασιλεύς , τίς χάριν ἄχθομαι ὁ λόγος , θεός καρτερέω αὐτός , ὅς πήγνυμι ἀεί ὁ πρᾶγμα , καί μή ἀποκτείνω ὁ ποιητής ἐπί αὐτός ; προσήκω γάρ ὁ Μοῖρα ἕπομαι καί πρός ὁ μεταβολή ὁ πρᾶγμα μή χαλεπός εἰμί , Σοφοκλῆς τε μή ἀπιστέω μόνος οὐ γίγνομαι θεός γῆρας , οὐδέ μήν θνῄσκω ποτέ , ὁ δέ ἄλλος συγχέω πᾶς ὁ παγκρατής χρόνος , ἀγαθός δή ἄνθρωπος λέγω . ἐγκύκλιος γάρ ὁ κατά ἄνθρωπος εὐπραγία καί ἐφήμερον , ὦ βασιλεύς , ὁ ὁ ὄλβος μῆκος · ἐμός οὗτος καί ὁ οὗτος ἕτερος καί ὁ δεῖνα ὁ ὁ δεῖνα ἔχω οὐ ἔχω . οὗτος ἐννοέω , ὦ βασιλεύς , παύω μέν φυγάς , παύω δέ αἷμα , καί φιλοσοφία μέν ὅς τις βούλομαι χράω , ἀπαθής γάρ ὁ γε ἀληθής , δάκρυον δέ ἄνθρωπος ἀφαιρέω , ὡς νῦν γε ἠχώ μυρίος μέν ἐκ θάλασσα , πολύς δέ πολύς ἐκ ἤπειρος φοιτάω θρηνέω , ὅς τις ἕκαστος θρῆνος ἄξιος . ὁ δέ ἐντεῦθεν φύω πολύς εἰμί ἤ ἀριθμέω ὁ ὁ συκοφάντης γλῶσσα ἀνάπτω διαβάλλω σύ τε πᾶς καί σύ , ὦ βασιλεύς , πᾶς .