flavius-philostratus.vita-apollonii 5.35
σιωπὴ μὲν οὖν ἐπὶ τούτοις ἐγένετο καὶ τὸ πρόσωπον τοῦ βασιλέως ἀγῶνα ἐπεδήλου τῆς γνώμης , ἐπειδὴ πάνθʼ ὥσπερ αὐτοκράτωρ χρηματίζων τε καὶ πράττων ἀπάγεσθαι ἐδόκει τῆς βουλῆς ταύτης , καὶ ὁ Ἀπολλώνιος δοκεῖτέ μοι εἶπεν ἁμαρτάνειν ἀναλύοντες βασιλέα περὶ πραγμάτων ἤδη βεβουλευμένων , ἐς ἀδολεσχίαν καθιστάμενοι μειρακιώδη καὶ ἀργοτέραν τοῦ καιροῦ . εἰ μὲν γὰρ ἐμοὶ κεκτημένῳ δύναμιν , ὁπόσην οὗτος , καὶ βουλευομένῳ , τί δρῴην ἂν τοὺς ἀνθρώπους ἀγαθόν , ξύμβουλοι τῶν τοιούτων ἐγίγνεσθε , προὔβαινεν ἂν ὁ λόγος ὑμῖν — αἱ γὰρ φιλόσοφοι γνῶμαι τοὺς φιλοσόφους τῶν ἀκροατῶν διορθοῦνται — ἀνδρὶ δὲ ξυμβουλεύοντας ὑπάτῳ καὶ ἄρχειν εἰθισμένῳ , καὶ ᾧ ἕτοιμον , ἐπειδὰν ἐκπέσῃ τῆς ἀρχῆς , ἀπολωλέναι , τί δεῖ ἐπιπλήττειν , εἰ μὴ διωθεῖται τὰ παρὰ τῆς τύχης , ἀλλὰ δέχεται μὲν αὐτὰ ἥκοντα , βουλεύεται δέ , ὅπως χρήσεται σωφρόνως οἷς ἔχει ; ὥσπερ οὖν , εἰ ἀθλητὴν ὁρῶντες εὐψυχίᾳ τε κατεσκευασμένον καὶ μήκει καὶ τὴν ἁρμονίαν τοῦ σώματος ἐπιτήδειον ἐς Ὀλυμπίαν βαδίζοντα διʼ Ἀρκαδίας ἤδη προσελθόντες ἐπὶ μὲν τοὺς ἀντιπάλους ἐρρώννυμεν , ἐκελεύομεν δὲ αὐτόν , ἐπειδὰν νικήσῃ τὰ Ὀλύμπια , μὴ κηρύττεσθαι τῆς νίκης , μηδὲ ὑπέχειν τὴν κεφεαλὴν τῷ κοτίνῳ , ληρεῖν ἂν ἐδόξαμεν ἢ παίζειν ἐς τοὺς ἑτέρων πόνους , οὕτως ἐνθυμούμενοι τὸν ἄνδρα , καὶ ὁπόση μὲν αἰχμὴ περὶ αὐτόν , ὁπόσος δὲ χαλκὸς ἀστράπτει , πλῆθος δὲ ἵππων ὅσον , αὐτὸς δὲ ὡς γενναῖός τε καὶ σώφρων καὶ πρέπων κατασχεῖν ἃ διανοεῖται , πέμπωμεν ἐφʼ ἃ ὥρμηκεν αἴσια μὲν φθεγγόμενοι πρὸς αὐτόν , εὐφημότερα δὲ τούτων παρεγγυῶντες . οὔτε γὰρ ἐκεῖνο ἐνεθυμήθητε , ὅτι δυοῖν παίδοιν πατὴρ οὗτος , οἳ στρατοπέδων ἤδη ἄρχουσιν , οἷς εἰ μὴ παραδώσει τὴν ἀρχήν , ἐχθίστοις χρήσεται , καὶ τί λοιπόν , ἀλλʼ ἢ ἐκπεπολεμῆσθαι πρὸς τὸν ἑαυτοῦ οἶκον ; τὴν δὲ ἀρχὴν ὑποδεξάμενος θεραπεύσεται μὲν ὑπὸ τῶν ἑαυτοῦ παίδων , στηρίξεται δὲ ἐπʼ αὐτῶν καὶ ἐπʼ αὐτοῦ οἱ παῖδες , δορυφόροις δὲ αὑτοῦ χρήσεται , μὰ Δίʼ , οὐ μεμισθωμένοις , οὐδʼ ἠναγκασμένοις , οὐδὲ πλαττομένοις εὔνουν πρόσωπον , ἀλλʼ ἐπιτηδειοτάτοις τε καὶ φιλτάτοις . ἐμοὶ πολιτείας μὲν οὐδεμιᾶς μέλει , ζῶ γὰρ ὑπὸ τοῖς θεοῖς , τὴν δὲ τῶν ἀνθρώπων ἀγέλην οὐκ ἀξιῶ φθείρεσθαι χήτει βουκόλου δικαίου τε καὶ σώφρονος . ὥσπερ γὰρ εἷς ἀρετῇ προὔχων μεθίστησι τὴν δημοκρατίαν ἐς τὸ ἑνὸς ἀνδρὸς τοῦ ἀρίστου ἀρχὴν φαίνεσθαι , οὕτως ἡ ἑνὸς ἀρχὴ πάντα ἐς τὸ ξυμφέρον τοῦ κοινοῦ προορῶσα δῆμός ἐστιν . οὐ κατέλυσας , φησί , Νέρωνα . σὺ δὲ , Εὐφρᾶτα ; Δίων δέ ; ἐγὼ δέ ; ἀλλʼ ὅμως οὐδεὶς ἡμῖν ἐπιπλήττει τοῦτο , οὐδʼ ἡγεῖται δειλούς , εἰ φιλοσόφων ἀνδρῶν μυρίας ἤδη καθελόντων τυραννίδας ἀπελείφθημεν ἡμεῖς τοῦ δόξαι ὑπὲρ ἐλευθερίας τι πράττειν . καίτοι τό γε ἐπʼ ἐμοὶ καὶ παρεταττόμην πρὸς Νέρωνα , πολλὰ μὲν κακοήθως διαλεχθεὶς καὶ τὸν ὠμότατον Τιγελλῖνον ἐπικόψας ἀκούοντα , ἃ δὲ περὶ τὰ ἑσπέρια τῶν χωρίων ὠφέλουν Βίνδικα , Νέρωνι δήπου ἐπετείχιζον . ἀλλʼ οὔτε ἐμαυτὸν διὰ ταῦτα φήσω καθῃρηκέναι τὸν τύραννον , οὔτε ὑμᾶς , ἐπεὶ μὴ ταῦτʼ ἐπράττετε , μαλακωτέρους ἡγήσομαι τοῦ φιλοσοφίᾳ προσήκοντος . ἀνδρὶ μὲν οὖν φιλοσόφῳ τὸ ἐπὶ νοῦν ἐλθὸν εἰρήσεται , ποιήσεται δέ , οἶμαι , λόγον τοῦ μή τι ἀνοήτως ἢ μανικῶς εἰπεῖν · ὑπάτῳ δʼ ἐνθυμουμένῳ καταλῦσαι τύραννον πρῶτον μὲν δεῖ βουλῆς πλείονος , ἵνʼ ἐξ ἀφανοῦς προσβαίη τοῖς πράγμασιν , εἶτʼ ἐπιτηδείου σχήματος ἐς τὸ μὴ παρορκεῖν δοκεῖν . εἰ γὰρ ἐπʼ αὐτόν , ὃς ἀπέφηνεν αὐτὸν στρατηγὸν καὶ ᾧ τὰ βέλτιστα βουλεύσειν τε καὶ πράξειν ὤμοσε , μέλλοι χρήσεσθαι τοῖς ὅπλοις , ἀπολογεῖσθαι δήπου τοῖς θεοῖς δεῖ πρότετον , ὡς ξὺν ὁσίᾳ ἐπιορκοῦντα , φίλων τε δεῖ πλειόνων , οὐ γὰρ ἀχαρακώτους γε , οὐδὲ ἀφράκτους χρὴ τὰ τοιαῦτα πράττειν , καὶ χρημάτων ὡς πλείστων , ἵνʼ ὑποποιήσαιτο τὰς δυνάμεις καὶ ταῦτα ἐπιτιθέμενος ἀνθρώπῳ τὰ ἐν πάσῃ τῇ γῇ κεκτημένῳ . τριβὴ δὲ ὅση περὶ ταῦτα , ὅσοι δὲ χρόνοι . καὶ ταῦτα μὲν ἐκδέχεσθε , ὅπη βούλεσθε , μὴ γὰρ ἐς ἔλεγχον ἴωμεν ὧν ἐνεθυμήθη μέν , ὡς εἰκός , οὗτος , ἡ τύχη δὲ οὐδὲ ἀγωνισαμένῳ ξυνέλαβε · πρὸς δὲ ἐκεῖνο τί ἐρεῖτε ; τὸν γὰρ χθὲς ἄρχοντα καὶ στεφανούμενον μὲν ὑπὸ τῶν πόλεων ἐν τοῖς δεῦρο ἱεροῖς , χρηματίζοντα δὲ λαμπρῶς καὶ ἀφθόνως , τοῦτον κελεύετε δημοσίᾳ κηρύττειν τήμερον , ὡς ἰδιώτης μὲν εἴη λοιπόν , παρανοῶν δὲ ἐπὶ τὴν ἀρχὴν ἦλθεν ; ὥσπερ γὰρ ἐπιτελῶν τὰ δεδογμένα προθύμους δορυφόρους , οἷς πιστεύων ταῦτʼ ἐνεθυμήθη , παραστήσεται , οὕτως ἐς τὸ μεθίστασθαι τῶν δοξάντων ἥκων πολεμίῳ τῷ μετὰ ταῦτα ἀπιστουμένῳ χρήσεται .
Lemmas: σιωπή μέν οὖν ἐπί οὗτος γίγνομαι καί ὁ πρόσωπον ὁ βασιλεύς ἀγών ἐπιδηλόω ὁ γνώμη , ἐπειδή πᾶς ὥσπερ αὐτοκράτωρ χρηματίζω τε καί πράσσω ἀπάγω δοκέω ὁ βουλή οὗτος , καί ὁ Ἀπολλώνιος δοκέω ἐγώ λέγω ἁμαρτάνω ἀναλύω βασιλεύς περί πρᾶγμα ἤδη βουλεύω , εἰς ἀδολεσχία καθίστημι μειρακιώδης καί ἀργός ὁ καιρός . εἰ μέν γάρ ἐγώ κτάομαι δύναμις , ὁπόσος οὗτος , καί βουλεύω , τίς δράω ἄν ὁ ἄνθρωπος ἀγαθός , σύμβουλος ὁ τοιοῦτος γίγνομαι , προβαίνω ἄν ὁ λόγος σύ — ὁ γάρ φιλόσοφος γνώμη ὁ φιλόσοφος ὁ ἀκροατής διορθόω — ἀνήρ δέ συμβουλεύω ὕπατος καί ἄρχω ἐθίζω , καί ὅς ἑτοῖμος , ἐπειδάν ἐκπίπτω ὁ ἀρχή , ἀπόλλυμι , τίς δέω ἐπιπλήσσω , εἰ μή διωθέω ὁ παρά ὁ τύχη , ἀλλά δέχομαι μέν αὐτός ἥκω , βουλεύω δέ , ὅπως χράω σώφρων ὅς ἔχω ; ὥσπερ οὖν , εἰ ἀθλητής ὁράω εὐψυχία τε κατασκευάζω καί μῆκος καί ὁ ἁρμονία ὁ σῶμα ἐπιτήδειος εἰς Ὀλυμπία βαδίζω διά Ἀρκαδία ἤδη προσέρχομαι ἐπί μέν ὁ ἀντίπαλος ῥώννυμι , κελεύω δέ αὐτός , ἐπειδάν νικάω ὁ Ὀλυμπία , μή κηρύσσω ὁ νίκη , μηδέ ὑπέχω ὁ κεφεαλὴν ὁ κότινος , ληρέω ἄν δοκέω ἤ παίζω εἰς ὁ ἕτερος πόνος , οὕτως ἐνθυμέομαι ὁ ἀνήρ , καί ὁπόσος μέν αἰχμή περί αὐτός , ὁπόσος δέ χαλκός ἀστράπτω , πλῆθος δέ ἵππος ὅσος , αὐτός δέ ὡς γενναῖος τε καί σώφρων καί πρέπω κατέχω ὅς διανοέω , πέμπω ἐπί ὅς ὁρμάω αἴσιος μέν φθέγγομαι πρός αὐτός , εὔφημος δέ οὗτος παρεγγυάω . οὔτε γάρ ἐκεῖνος ἐνθυμέομαι , ὅτι δύο παῖς πατήρ οὗτος , ὅς στρατόπεδον ἤδη ἄρχω , ὅς εἰ μή παραδίδωμι ὁ ἀρχή , ἐχθρός χράω , καί τίς λοιπός , ἀλλά ἤ ἐκπολεμέω πρός ὁ ἑαυτοῦ οἶκος ; ὁ δέ ἀρχή ὑποδέχομαι θεραπεύω μέν ὑπό ὁ ἑαυτοῦ παῖς , στηρίζω δέ ἐπί αὐτός καί ἐπί αὐτός ὁ παῖς , δορυφόρος δέ ἑαυτοῦ χράω , μά Ζεύς , οὐ μισθόω , οὐδέ ἀναγκάζω , οὐδέ πλήσσω εὔνους πρόσωπον , ἀλλά ἐπιτήδειος τε καί φίλος . ἐγώ πολιτεία μέν οὐδείς μέλω , ζάω γάρ ὑπό ὁ θεός , ὁ δέ ὁ ἄνθρωπος ἀγέλη οὐ ἀξιόω φθείρω χῆτος βούκολος δίκαιος τε καί σώφρων . ὥσπερ γάρ εἷς ἀρετή προέχω μεθίστημι ὁ δημοκρατία εἰς ὁ εἷς ἀνήρ ὁ ἀγαθός ἀρχή φαίνω , οὕτως ὁ εἷς ἀρχή πᾶς εἰς ὁ συμφέρω ὁ κοινός προοράω δῆμος εἰμί . οὐ καταλύω , φημί , Νέρων . σύ δέ , Εὐφράτης ; Δίων δέ ; ἐγώ δέ ; ἀλλά ὅμως οὐδείς ἐγώ ἐπιπλήσσω οὗτος , οὐδέ ἡγέομαι δειλός , εἰ φιλόσοφος ἀνήρ μυρίος ἤδη καθαιρέω τυραννίς ἀπολείπω ἐγώ ὁ δοκέω ὑπέρ ἐλευθερία τις πράσσω . καίτοι ὁ γε ἐπί ἐγώ καί παρατάσσω πρός Νέρων , πολύς μέν κακοήθης διαλέγω καί ὁ ὠμός Τιγελλῖνος ἐπικόπτω ἀκούω , ὅς δέ περί ὁ ἑσπέριος ὁ χωρίον ὠφελέω Βῖνδιξ , Νέρων δήπου ἐπιτειχίζω . ἀλλά οὔτε ἐμαυτοῦ διά οὗτος φημί καθαιρέω ὁ τύραννος , οὔτε σύ , ἐπεί μή οὗτος πράσσω , μαλακός ἡγέομαι ὁ φιλοσοφία προσήκω . ἀνήρ μέν οὖν φιλόσοφος ὁ ἐπί νόος ἔρχομαι λέγω , ποιέω δέ , οἴομαι , λόγος ὁ μή τις ἀνόητος ἤ μανικός λέγω · ὕπατος δέ ἐνθυμέομαι καταλύω τύραννος πρῶτος μέν δέω βουλή πολύς , ἵνα ἐκ ἀφανής προσβαίνω ὁ πρᾶγμα , εἶτα ἐπιτήδειος σχῆμα εἰς ὁ μή παρορκέω δοκέω . εἰ γάρ ἐπί αὐτός , ὅς ἀποφαίνω αὐτός στρατηγός καί ὅς ὁ ἀγαθός βουλεύω τε καί πράσσω ὄμνυμι , μέλλω χράω ὁ ὅπλον , ἀπολογέομαι δήπου ὁ θεός δέω προτείνω , ὡς σύν ὁσία ἐπιορκέω , φίλος τε δέω πολύς , οὐ γάρ ἀχαράκωτος γε , οὐδέ ἄφρακτος χρή ὁ τοιοῦτος πράσσω , καί χρῆμα ὡς πολύς , ἵνα ὑποποιέω ὁ δύναμις καί οὗτος ἐπιτίθημι ἄνθρωπος ὁ ἐν πᾶς ὁ γῆ κτάομαι . τριβή δέ ὅσος περί οὗτος , ὅσος δέ χρόνος . καί οὗτος μέν ἐκδέχομαι , ὅπῃ βούλομαι , μή γάρ εἰς ἔλεγχος ἔρχομαι ὅς ἐνθυμέομαι μέν , ὡς ἔοικα , οὗτος , ὁ τύχη δέ οὐδέ ἀγωνίζομαι συλλαμβάνω · πρός δέ ἐκεῖνος τίς λέγω ; ὁ γάρ χθές ἄρχω καί στεφανόω μέν ὑπό ὁ πόλις ἐν ὁ δεῦρο ἱερόν , χρηματίζω δέ λαμπρός καί ἄφθονος , οὗτος κελεύω δημοσίᾳ κηρύσσω σήμερον , ὡς ἰδιώτης μέν εἰμί λοιπός , παρανοέω δέ ἐπί ὁ ἀρχή ἔρχομαι ; ὥσπερ γάρ ἐπιτελέω ὁ δοκέω πρόθυμος δορυφόρος , ὅς πιστεύω οὗτος ἐνθυμέομαι , παρίστημι , οὕτως εἰς ὁ μεθίστημι ὁ δοκέω ἥκω πολέμιος ὁ μετά οὗτος ἀπιστέω χράω .