flavius-philostratus.vita-apollonii 5.36
ἄσμενος τούτων ἀκούσας ὁ βασιλεὺς εἰ τὴν ψυχὴν ἔφη τὴν ἐμὴν ᾤκεις , οὐκ ἂν οὕτω σαφῶς , ἃ ἐνεθυμήθην , ἀπήγγειλας · ἕπομαι δή σοι , θεῖον γὰρ ἡγοῦμαι τὸ ἐκ σοῦ πᾶν , καὶ ὁπόσα χρὴ τὸν ἀγαθὸν βασιλέα πράττειν δίδασκε . καὶ ὁ Ἀπολλώνιος οὐ διδακτά με ἔφη ἐρωτᾷς · βασιλεία γὰρ μέγιστον μὲν τῶν κατʼ ἀνθρώπους , ἀδίδακτον δέ . ὁπόσα δʼ οὖν μοι δοκεῖς πράττων ὑγιῶς ἂν πρᾶξαι , καὶ δὴ φράσω · πλοῦτον ἡγοῦ μὴ τὸν ἀπόθετον — τί γὰρ βελτίων οὗτος τῆς ὁποθενδὴ ξυνενεχθείσης ψάμμου ; — μηδὲ τὸν φοιτῶντα παρʼ ἀνθρώπων , οἳ τὰς ἐσφορὰς ὀλοφύρονται , κίβδηλον γὰρ ὁ χρυσὸς καὶ μέλαν , ἢν ἐκ δακρύων ἥκῃ · πλούτῳ δʼ ἂν ἄριστα βασιλέων χρῷο τοῖς μὲν δεομένοις ἐπαρκῶν , τοῖς δὲ πολλὰ κεκτημένοις παρέχων ἀσφαλῆ τὸν πλοῦτον . τὸ ἐξεῖναί σοι πᾶν , ὅ τι βούλει , δέδιθι , σωφρονέστερον γὰρ αὐτῷ χρήσῃ . μὴ τέμνε τῶν ἀσταχύων τοὺς ὑψηλούς τε καὶ ὑπεραίροντας , ἄδικος γὰρ ὁ τοῦ Ἀριστοτέλους λόγος , ἀλλὰ τὸ δύσνουν ἐξαίρει μᾶλλον , ὥσπερ τὰς ἀκάνθας τῶν ληίων καὶ φοβερὸς δόκει τοῖς νεώτερα πράττουσι μὴ ἐν τῷ τιμωρεῖσθαι , ἀλλʼ ἐν τῷ τιμωρήσεσθαι . νόμος , ὦ βασιλεῦ , καὶ σοῦ ἀρχέτω · σωφρονέστερον γὰρ νομοθετήσεις , ἢν μὴ ὑπερορᾷς τῶν νόμων . θεοὺς θεράπευε μᾶλλον ἢ πρότερον · μεγάλα μὲγ γὰρ παρʼ αὐτῶν εἴληφας , ὑπὲρ μεγάλων δὲ εὔχῃ . καὶ τὰ μὲν τῇ ἀρχῇ προσήκοντα , ὡς βασιλεὺς πρᾶττε , τὰ δὲ τῷ σώματι , ὡς ἰδιώτης . περὶ δὲ κύβων καὶ μέθης καὶ ἐρώτων καὶ τοῦ διαβεβλῆσθαι πρὸς τὰ τοιαῦτα τί ἄν σοι παραινοίην , ὅν φασι μηδὲ ἐφʼ ἡλικίας ταῦτα ἐπαινέσαι ; παῖδές εἰσί σοι , βασιλεῦ , δύο καὶ γενναῖοι , ὥς φασιν . ἄρχε τούτων μάλιστα , τὰ γὰρ ἐκείνοις ἁμαρτηθέντα σὲ δήπου διαβαλεῖ . ἔστω δέ σοι καὶ ἀπειλὴ πρὸς αὐτούς , ὡς οὐ παραδώσεις τὴν ἀρχήν σφισιν , εἰ μή που καλοί τε καὶ ἀγαθοὶ μείνωσιν , ἵνα μὴ κληρονομίαν ἡγῶνται τὴν ἀρχήν , ἀλλʼ ἀρετῆς ἆθλα . τὰς δὲ ἐμπολιτευομένας ἡδονὰς τῇ Ῥώμῃ , πολλαὶ δὲ αὗται , δοκεῖ μοι , ὦ βασιλεῦ , ξυμμέτρως παύειν , χαλεπὸν γὰρ μεταβαλεῖν δῆμον ἐς τὸ ἀθρόως σῶφρον , ἀλλὰ δεῖ κατʼ ὀλίγον ἐμποιεῖν ῥυθμὸν ταῖς γνώμαις , τὰ μὲν φανερῶς , τὰ δὲ ἀφανῶς διορθούμενον . ἀπελευθέρων τε καὶ δούλων , οὓς ἡ ἀρχή σοι δίδωσιν , ἀνέλωμεν τρυφὴν τοσούτῳ ταπεινότερον αὐτοὺς ἐθίσαντες φρονεῖν , ὅσῳ μείζονος δεσπότου εἰσίν . τί λοιπὸν ἀλλʼ ἢ περὶ τῶν ἡγεμόνων εἰπεῖν , οἳ ἐς τὰ ἔθνη φοιτῶσιν , οὐ περὶ ὧν αὐτὸς ἐκπέμψεις , ἀριστίνδην γάρ που τὰς ἀρχὰς δώσεις , ἀλλὰ περὶ τῶν κληρωσομένων τὸ ἄρχειν · τούτων γὰρ τοὺς μὲν προσφόρους τοῖς ἔθνεσιν , ἃ διέλαχον , φημὶ δεῖν πέμπειν , ὡς ὁ κλῆρος , ἑλληνίζοντας μὲν Ἑλληνικῶν ἄρχειν , ῥωμαΐζοντας δὲ ὁμογλώττων καὶ ξυμφώνων . ὅθεν δὲ τοῦτʼ ἐνεθυμήθην , λέξω · κατὰ τοὺς χρόνους , οὓς ἐν Πελοποννήσῳ διῃτώμην , ἡγεῖτο τῆς Ἑλλάδος ἄνθρωπος οὐκ εἰδὼς τὰ Ἑλλήνων , καὶ οὐδʼ οἱ Ἕλληνές τι ἐκείνου ξυνίεσαν · ἔσφηλεν οὖν καὶ ἐσφάλη τὰ πλεῖστα , οἱ γὰρ ξύνεδροί τε καὶ κοινωνοὶ τῆς ἐν τοῖς δικαστηρίοις γνώμης ἐκαπήλευον τὰς δίκας διαλαβόντες τὸν ἡγεμόνα , ὥσπερ ἀνδράποδον . ταῦτά μοι , βασιλεῦ , παρέστη τήμερον , εἰ δέ τι καὶ ἕτερον ἐπὶ νοῦν ἔλθοι , πάλιν ξυνελευσόμεθα . νυνὶ δὲ τὰ προσήκοντα τῇ ἀρχῇ πρᾶττε , μὴ ἀργότερος τοῖς ὑπηκόοις δόξῃς .
Lemmas: ἄσμενος οὗτος ἀκούω ὁ βασιλεύς εἰ ὁ ψυχή φημί ὁ ἐμός οἰκέω , οὐ ἄν οὕτως σαφής , ὅς ἐνθυμέομαι , ἀπαγγέλλω · ἕπομαι δή σύ , θεῖος γάρ ἡγέομαι ὁ ἐκ σύ πᾶς , καί ὁπόσος χρή ὁ ἀγαθός βασιλεύς πράσσω διδάσκω . καί ὁ Ἀπολλώνιος οὐ διδακτός ἐγώ φημί ἐρωτάω · βασιλεία γάρ μέγας μέν ὁ κατά ἄνθρωπος , ἀδίδακτος δέ . ὁπόσος δέ οὖν ἐγώ δοκέω πράσσω ὑγιής ἄν πράσσω , καί δή φράζω · πλοῦτος ἡγέομαι μή ὁ ἀπόθετος — τίς γάρ ἀγαθός οὗτος ὁ ὁποθενδὴ συμφέρω ψάμμος ; — μηδέ ὁ φοιτάω παρά ἄνθρωπος , ὅς ὁ εἰσφορά ὀλοφύρομαι , κίβδηλος γάρ ὁ χρυσός καί μέλας , ἐάν ἐκ δάκρυον ἥκω · πλοῦτος δέ ἄν ἀγαθός βασιλεύς χράω ὁ μέν δέω ἐπαρκέω , ὁ δέ πολύς κτάομαι παρέχω ἀσφαλής ὁ πλοῦτος . ὁ ἔξεστι σύ πᾶς , ὅς τις βούλομαι , δείδω , σώφρων γάρ αὐτός χράω . μή τέμνω ὁ ἄσταχυς ὁ ὑψηλός τε καί ὑπεραίρω , ἄδικος γάρ ὁ ὁ Ἀριστοτέλης λόγος , ἀλλά ὁ δύσνους ἐξαίρω μάλα , ὥσπερ ὁ ἄκανθα ὁ λήϊον καί φοβερός δοκέω ὁ νέος πράσσω μή ἐν ὁ τιμωρέω , ἀλλά ἐν ὁ τιμωρέω . νόμος , ὦ βασιλεύς , καί σύ ἄρχω · σώφρων γάρ νομοθετέω , ἐάν μή ὑπεροράω ὁ νόμος . θεός θεραπεύω μάλα ἤ πρότερος · μέγας μέγας γάρ παρά αὐτός λαμβάνω , ὑπέρ μέγας δέ εὔχομαι . καί ὁ μέν ὁ ἀρχή προσήκω , ὡς βασιλεύς πράσσω , ὁ δέ ὁ σῶμα , ὡς ἰδιώτης . περί δέ κύβος καί μέθη καί ἔρως καί ὁ διαβάλλω πρός ὁ τοιοῦτος τίς ἄν σύ παραινέω , ὅς φημί μηδέ ἐπί ἡλικία οὗτος ἐπαινέω ; παῖς εἰμί σύ , βασιλεύς , δύο καί γενναῖος , ὡς φημί . ἄρχω οὗτος μάλα , ὁ γάρ ἐκεῖνος ἁμαρτάνω σύ δήπου διαβάλλω . εἰμί δέ σύ καί ἀπειλή πρός αὐτός , ὡς οὐ παραδίδωμι ὁ ἀρχή σφεῖς , εἰ μή που καλός τε καί ἀγαθός μένω , ἵνα μή κληρονομία ἡγέομαι ὁ ἀρχή , ἀλλά ἀρετή ἆθλον . ὁ δέ ἐμπολιτεύω ἡδονή ὁ Ῥώμη , πολύς δέ οὗτος , δοκέω ἐγώ , ὦ βασιλεύς , σύμμετρος παύω , χαλεπός γάρ μεταβάλλω δῆμος εἰς ὁ ἀθρόος σώφρων , ἀλλά δέω κατά ὀλίγος ἐμποιέω ῥυθμός ὁ γνώμη , ὁ μέν φανερός , ὁ δέ ἀφανής διορθόω . ἀπελεύθερος τε καί δοῦλος , ὅς ὁ ἀρχή σύ δίδωμι , ἀναιρέω τρυφή τοσοῦτος ταπεινός αὐτός ἐθίζω φρονέω , ὅσος μέγας δεσπότης εἰμί . τίς λοιπός ἀλλά ἤ περί ὁ ἡγεμών λέγω , ὅς εἰς ὁ ἔθνος φοιτάω , οὐ περί ὅς αὐτός ἐκπέμπω , ἀριστίνδην γάρ που ὁ ἀρχή δίδωμι , ἀλλά περί ὁ κληρόω ὁ ἄρχω · οὗτος γάρ ὁ μέν πρόσφορος ὁ ἔθνος , ὅς διαλαγχάνω , φημί δέω πέμπω , ὡς ὁ κλῆρος , ἑλληνίζω μέν Ἑλληνικός ἄρχω , ῥωμαΐζω δέ ὁμόγλωσσος καί σύμφωνος . ὅθεν δέ οὗτος ἐνθυμέομαι , λέγω · κατά ὁ χρόνος , ὅς ἐν Πελοπόννησος διαιτάω , ἡγέομαι ὁ Ἑλλάς ἄνθρωπος οὐ οἶδα ὁ Ἕλλην , καί οὐδέ ὁ Ἕλλην τις ἐκεῖνος συνίημι · σφάλλω οὖν καί σφάλλω ὁ πολύς , ὁ γάρ σύνεδρος τε καί κοινωνός ὁ ἐν ὁ δικαστήριον γνώμη καπηλεύω ὁ δίκη διαλαμβάνω ὁ ἡγεμών , ὥσπερ ἀνδράποδον . οὗτος ἐγώ , βασιλεύς , παρίστημι σήμερον , εἰ δέ τις καί ἕτερος ἐπί νόος ἔρχομαι , πάλιν συνέρχομαι . νυνί δέ ὁ προσήκω ὁ ἀρχή πράσσω , μή ἀργός ὁ ὑπήκοος δοκέω .