flavius-philostratus.vita-apollonii 6.10
τὴν μὲν δὴ ἑσπέραν ἐκείνην μέτριά τε καὶ οὐκ ἄξια τοῦ ἀναγράψαι σπουδάσαντες ἐκοιμήθησαν οὗ ἐδείπνησαν , ἅμα δὲ τῇ ἡμέρᾳ ὁ μὲν Ἀπολλώνιος , ὥσπερ εἰώθει , θεραπεύσας τὸν Ἥλιον ἐφειστήκει τινὶ γνώμῃ , προσδραμὼν δὲ αὐτῷ Νεῖλος , ὅσπερ ἦν νεώτατος τῶν Γυμνῶν ἡμεῖς ἔφη παρὰ σὲ ἥκομεν . εἰκότως , εἶπεν ὁ Ἀπολλώνιος καὶ γὰρ ἐγὼ πρὸς ὑμᾶς ὁδὸν τὴν ἀπὸ θαλάττης ἐνταῦθα . καὶ εἰπὼν ταῦτα εἵπετο τῷ Νείλῳ . προσειπὼν οὖν καὶ προσρηθείς , ξυνέτυχον δὲ ἀλλήλοις περὶ τὴν στοάν , ποῖ , ἔφη ξυνεσόμεθα ; ἐνταῦθα ἔφη ὁ Θεσπεσίων δείξας τὸ ἄλσος . ὁ δὲ Θεσπεσίων πρεσβύτατος ἦν τῶν Γυμνῶν , καὶ ἡγεῖτο μὲν αὐτὸς πᾶσιν , οἱ δέ , ὥσπερ Ἑλλανοδίκαι τῷ πρεσβυτάτῳ , εἵποντο κοσμίῳ ἅμα καὶ σχολαίῳ βαδίσματι . ἐπεὶ δʼ ἐκάθισαν , ὡς ἔτυχε , τουτὶ γὰρ οὐκέτι ἐν κόσμῳ ἔδρων , ἐς τὸν Θεσπεσίωνα εἶδον πάντες οἷον ἑστιάτορα τοῦ λόγου , ὁ δὲ ἤρξατο ἐνθένδε · τὴν Πυθὼ καὶ τὴν Ὀλυμπίαν ἐπεσκέφθαι σέ φασιν , Ἀπολλώνιε , τουτὶ γὰρ ἀπήγγειλεν ἐνταῦθα καὶ Στρατοκλῆς ὁ Φάριος ἐντετυχηκέναι σοι φάσκων ἐκεῖ , καὶ τὴν μὲν Πυθὼ τοὺς ἐς αὐτὴν ἥκοντας αὐλῷ τε παραπέμπειν καὶ ᾠδαῖς καὶ ψάλσει , κωμῳδίας τε καὶ τραγῳδίας ἀξιοῦν , εἶτα τὴν ἀγωνίαν παρέχειν τὴν γυμνὴν ὀψὲ τούτων , τὴν δὲ Ὀλυμπίαν τὰ μὲν τοιαῦτα ἐξελεῖν ὡς ἀνάρμοστα καὶ οὐ χρηστὰ ἐκεῖ , παρέχεσθαι δὲ τοῖς ἐς αὐτὴν ἰοῦσιν ἀθλητὰς γυμνούς , Ἡρακλέους ταῦτα ξυνθέντος · τοῦτο ἡγοῦ παρὰ τὴν Ἰνδῶν σοφίαν τὰ ἐνταῦθα · οἱ μὲν γάρ , ὥσπερ ἐς τὴν Πυθὼ καλοῦντες , ποικίλαις δημαγωγοῦσιν ἴυγξιν , ἡμεῖς δέ , ὥσπερ ἐν Ὀλυμπίᾳ , γυμνοί . οὐχ ὑποστρώννυσιν ἡ γῆ οὐδὲν ἐνταῦθα , οὐδὲ γάλα ὥσπερ βάκχαις ἢ οἶνον δίδωσιν , οὐδὲ μετεώρους ἡμᾶς ὁ ἀὴρ φέρει , ἀλλʼ αὐτὴν ὑπεστορεσμένοι τὴν γῆν ζῶμεν μετέχοντες αὐτῆς τὰ κατὰ φύσιν , ὡς χαίρουσα διδοίη αὐτὰ καὶ μὴ βασανίζοιτο ἄκουσα . ὅτι δʼ οὐκ ἀδυνατοῦμεν σοφίζεσθαι τὸ δεῖνα ἔφη δένδρον , πτελέα δὲ ἦν , τρίτον ἀπʼ ἐκείνου , ὑφʼ ᾧ διελέγοντο , πρόσειπε τὸν σοφὸν Ἀπολλώνιον . καὶ προσεῖπε μὲν αὐτόν , ὡς ἐκελεύσθη , τὸ δένδρον , ἡ φωνὴ δὲ ἦν ἔναρθρός τε καὶ θῆλυς . ἀπεσήμαινε δὲ πρὸς τοὺς Ἰνδοὺς ταῦτα μεταστήσειν ἡγούμενος τὸν Ἀπολλώνιον τῆς ὑπὲρ αὐτῶν δόξης , ἐπειδὴ διῄει ἐς πάντας λόγους τε Ἰνδῶν καὶ ἔργα . προσετίθει δὲ κἀκεῖνα , ὡς ἀπόχρη τῷ σοφῷ βρώσεώς τε καθαρῷ εἶναι , ὁπόση ἔμπνους , ἱμέρου τε , ὃς φοιτᾷ διʼ ὀμμάτων , φθόνου τε , ὃς διδάσκαλος ἀδίκων ἐπὶ χεῖρα καὶ γνώμην ἥκει , θαυμασιουργίας τε καὶ βιαίου τέχνης μὴ δεῖσθαι ἀλήθειαν . σκέψαι γὰρ τὸν Ἀπόλλω εἶπε τὸν Δελφικόν , ὃς τὰ μέσα τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ προρρήσει λογίων ἔχει · ἐνταῦθα τοίνυν , ὥς που καὶ αὐτὸς γιγνώσκεις , ὁ μὲν τῆς ὀμφῆς δεόμενος ἐρωτᾷ βραχὺ ἐρώτημα , ὁ δὲ Ἀπόλλων οὐδὲν τερατευσάμενος λέγει , ὁπόσα οἶδε . καίτοι ῥᾴδιόν γε ἦν αὐτῷ σεῖσαι μὲν τὸν Παρνασὸν πάντα , τὴν Κασταλίαν δὲ οἰνοχοῆσαι μεταβαλόντι τὰς πηγάς , Κηφισῷ δὲ μὴ ξυγχωρῆσαι ποταμῷ εἶναι , ὁ δὲ οὐδὲν τούτων ἐπικομπάσας ἀναφαίνει τἀληθὲς αὐτό . ἡγώμεθα δὲ μηδὲ τὸν χρυσὸν ἢ τὰ δοκοῦντα λαμπρὰ τῶν ἀναθημάτων ἑκόντι αὐτῷ φοιτᾶν , μηδὲ τῷ νεῷ τὸν Ἀπόλλω χαίρειν , εἰ καὶ διπλάσιος ἀποφανθείη τοῦ νῦν ὄντος · ᾤκησε γάρ ποτε καὶ λιτὴν στέγην ὁ θεὸς οὗτος , καὶ καλύβη αὐτῷ ξυνεπλάσθη μικρά , ἐς ἣν ξυμβαλέσθαι λέγονται μέλιτται μὲν κηρόν , πτερὰ δὲ ὄρνιθες . εὐτέλεια γὰρ διδάσκαλος μὲν σοφίας , διδάσκαλος δὲ ἀληθείας , ἣν ἐπαινῶν σοφὸς ἀτεχνῶς δόξεις ἐκλαθόμενος τῶν παρʼ Ἰνδοῖς μύθων . τὸ γὰρ πρᾶττε ἢ μὴ πρᾶττε , ἢ οἶδα ἢ οὐκ οἶδα , ἢ τὸ δεῖνα , ἀλλὰ μὴ τὸ δεῖνα , τί δεῖται κτύπου ; τί δὲ τοῦ βροντᾶν , μᾶλλον δὲ τοῦ ἐμβεβροντῆσθαι ; εἶδες ἐν ζωγραφίας λόγοις καὶ τὸν τοῦ Προδίκου Ἡρακλέα , ὡς ἔφηβος μὲν ὁ Ἡρακλῆς , οὔπω δὲ ἐν αἱρέσει τοῦ βίου , κακία δʼ αὐτὸν καὶ ἀρετὴ διαλαβοῦσαι παρὰ σφᾶς ἄγουσιν , ἡ μὲν χρυσῷ τε κατεσκευασμένη καὶ ὅρμοις ἐσθῆτί τε ἁλιπορφύρῳ καὶ παρειᾶς ἄνθει καὶ χαίτης ἀναπλοκαῖς καὶ γραφαῖς ὀμμάτων , ἔστι δʼ αὐτῇ καὶ χρυσοῦν πέδιλον , γέγραπται γὰρ καὶ τούτῳ ἐνσοβοῦσα , ἡ δʼ αὖ πεπονηκυίᾳ μὲν προσφερής , τραχὺ δὲ ὁρῶσα , τὸν δὲ αὐχμὸν πεποιημένη κόσμημα καὶ ἀνυπόδετος ἡ ἀρετὴ καὶ λιτὴ τὴν ἐσθῆτα , καὶ γυμνὴ δʼ ἂν ἐφαίνετο , εἰ μὴ ἐγίγνωσκε τὸ ἐν θηλείαις εὔσχημον . ἡγοῦ δὴ καὶ σεαυτόν , Ἀπολλώνιε , μέσον τῆς Ἰνδικῆς τε καὶ τῆς ἡμεδαπῆς σοφίας ἑστάναι , καὶ τῆς μὲν ἀκούειν λεγούσης , ὡς ὑποστορέσει σοι ἄνθη καθεύδοντι , καί , νὴ Δίʼ , ὡς ποτιεῖ γάλακτι καὶ ὡς κηρίοις θρέψει , καὶ ὡς νέκταρ σοὶ παρʼ αὐτῆς ἔσται καὶ πτερά , ὁπότε βούλοιο , τρίποδάς τε ἐσκυκλήσει πίνοντι καὶ χρυσοῦς θρόνους , καὶ πονήσεις οὐδέν , ἀλλʼ αὐτόματά σοι βαδιεῖται πάντα , τῆς δέ γε ἑτέρας , ὡς χαμευνεῖν μὲν ἐν αὐχμῷ προσήκει , γυμνὸν δέ , ὥσπερ ἡμεῖς , μοχθοῦντα φαίνεσθαι , ὃ δὲ μὴ πονήσαντί σοι ἀφίκετο , μήτε φίλον ἡγεῖσθαι μήτε ἡδύ , μηδὲ ἀλαζόνα εἶναι μηδὲ τύφου θηρατήν , ἀπέχεσθαι δὲ καὶ ὀνειράτων ὄψεις , ὁπόσαι ἀπὸ τῆς γῆς αἴρουσιν . εἰ μὲν δὴ κατὰ τὸν Ἡρακλέα αἱροῖο καὶ δόξῃ ἀδαμαντίνῃ χρῷο μὴ ἀτιμάζων ἀλήθειαν , μηδὲ τὴν κατὰ φύσιν εὐτέλειαν παραιτούμενος πολλοὺς μὲν ᾑρηκέναι φήσεις λέοντας , πολλὰς δὲ ὕδρας ἐκτετμῆσθαί σοι Γηρυόνας τε καὶ Νέσσους καὶ ὁπόσοι ἐκείνου ἆθλοι , εἰ δὲ τὸ τῶν ἀγειρόντων ἀσπάσῃ , κολακεύσεις ὀφθαλμούς τε καὶ ὦτα καὶ οὔτε σοφώτερος ἑτέρου δόξεις γενήσῃ τε ἆθλος ἀνδρὸς Αἰγυπτίου Γυμνοῦ .
Lemmas: ὁ μέν δή ἑσπέρα ἐκεῖνος μέτριος τε καί οὐ ἄξιος ὁ ἀναγράφω σπουδάζω κοιμάω οὗ δειπνέω , ἅμα δέ ὁ ἡμέρα ὁ μέν Ἀπολλώνιος , ὥσπερ εἴωθα , θεραπεύω ὁ Ἥλιος ἐφίστημι τις γνώμη , προστρέχω δέ αὐτός Νεῖλος , ὅς εἰμί νέος ὁ Γυμνός ἐγώ φημί παρά σύ ἥκω . ἔοικα , λέγω ὁ Ἀπολλώνιος καί γάρ ἐγώ πρός σύ ὁδός ὁ ἀπό θάλασσα ἐνταῦθα . καί λέγω οὗτος ἕπομαι ὁ Νεῖλος . προσλέγω οὖν καί προσλέγω , συντυγχάνω δέ ἀλλήλων περί ὁ στοά , ποῖ , φημί σύνειμι ; ἐνταῦθα φημί ὁ Θεσπέσιος δείκνυμι ὁ ἄλσος . ὁ δέ Θεσπέσιος πρέσβυς εἰμί ὁ Γυμνός , καί ἡγέομαι μέν αὐτός πᾶς , ὁ δέ , ὥσπερ Ἑλλανοδίκαι ὁ πρέσβυς , ἕπομαι κόσμιος ἅμα καί σχολαῖος βάδισμα . ἐπεί δέ καθίζω , ὡς τυγχάνω , οὗτος γάρ οὐκέτι ἐν κόσμος δράω , εἰς ὁ Θεσπεσίων ὁράω πᾶς οἷος ἑστιάτωρ ὁ λόγος , ὁ δέ ἄρχω ἐνθένδε · ὁ Πυθώ καί ὁ Ὀλυμπία ἐπισκοπέω σύ φημί , Ἀπολλώνιος , οὗτος γάρ ἀπαγγέλλω ἐνταῦθα καί Στρατοκλῆς ὁ Φάριος ἐντυγχάνω σύ φάσκω ἐκεῖ , καί ὁ μέν Πυθώ ὁ εἰς αὐτός ἥκω αὐλός τε παραπέμπω καί ἀοιδή καί ψάλσις , κωμῳδία τε καί τραγῳδία ἀξιόω , εἶτα ὁ ἀγωνία παρέχω ὁ γυμνός ὀψέ οὗτος , ὁ δέ Ὀλυμπία ὁ μέν τοιοῦτος ἐξαιρέω ὡς ἀνάρμοστος καί οὐ χρηστός ἐκεῖ , παρέχω δέ ὁ εἰς αὐτός ἔρχομαι ἀθλητής γυμνός , Ἡρακλῆς οὗτος συντίθημι · οὗτος ἡγέομαι παρά ὁ Ἰνδός σοφία ὁ ἐνταῦθα · ὁ μέν γάρ , ὥσπερ εἰς ὁ Πυθώ καλέω , ποικίλος δημαγωγέω ἴυγξ , ἐγώ δέ , ὥσπερ ἐν Ὀλυμπία , γυμνός . οὐ ὑποστόρεννυμι ὁ γῆ οὐδείς ἐνταῦθα , οὐδέ γάλα ὥσπερ βάκχη ἤ οἶνος δίδωμι , οὐδέ μετέωρος ἐγώ ὁ ἀήρ φέρω , ἀλλά αὐτός ὑπιστορέω ὁ γῆ ζάω μετέχω αὐτός ὁ κατά φύσις , ὡς χαίρω δίδωμι αὐτός καί μή βασανίζω ἄκων . ὅτι δέ οὐ ἀδυνατέω σοφίζω ὁ δεῖνα φημί δένδρον , πτελέα δέ εἰμί , τρίτος ἀπό ἐκεῖνος , ὑπό ὅς διαλέγω , προσλέγω ὁ σοφός Ἀπολλώνιον . καί προσλέγω μέν αὐτός , ὡς κελεύω , ὁ δένδρον , ὁ φωνή δέ εἰμί ἔναρθρος τε καί θῆλυς . ἀποσημαίνω δέ πρός ὁ Ἰνδός οὗτος μεθίστημι ἡγέομαι ὁ Ἀπολλώνιον ὁ ὑπέρ αὐτός δόξα , ἐπειδή διέρχομαι εἰς πᾶς λόγος τε Ἰνδός καί ἔργον . προστίθημι δέ ἐκεῖνος , ὡς ἀποχράω ὁ σοφός βρῶσις τε καθαρός εἰμί , ὁπόσος ἔμπνους , ἵμερος τε , ὅς φοιτάω διά ὄμμα , φθόνος τε , ὅς διδάσκαλος ἄδικος ἐπί χείρ καί γνώμη ἥκω , θαυμασιουργία τε καί βίαιος τέχνη μή δέω ἀλήθεια . σκοπέω γάρ ὁ Ἀπόλλων λέγω ὁ Δελφικός , ὅς ὁ μέσος ὁ Ἑλλάς ἐπί πρόρρησις λόγιον ἔχω · ἐνταῦθα τοίνυν , ὡς που καί αὐτός γιγνώσκω , ὁ μέν ὁ ὀμφή δέω ἐρωτάω βραχύς ἐρώτημα , ὁ δέ Ἀπόλλων οὐδείς τερατεύομαι λέγω , ὁπόσος οἶδα . καίτοι ῥᾴδιος γε εἰμί αὐτός σείω μέν ὁ Παρνασός πᾶς , ὁ Κασταλία δέ οἰνοχοεύω μεταβάλλω ὁ πηγή , Κηφισσός δέ μή συγχωρέω ποταμός εἰμί , ὁ δέ οὐδείς οὗτος ἐπικομπάζω ἀναφαίνω ἀληθής αὐτός . ἡγέομαι δέ μηδέ ὁ χρυσός ἤ ὁ δοκέω λαμπρός ὁ ἀνάθημα ἑκών αὐτός φοιτάω , μηδέ ὁ νέος ὁ Ἀπόλλων χαίρω , εἰ καί διπλάσιος ἀποφαίνω ὁ νῦν εἰμί · οἰκέω γάρ ποτέ καί λιτός στέγη ὁ θεός οὗτος , καί καλύβη αὐτός συμπλάσσω μικρός , εἰς ὅς συμβάλλω λέγω μέλισσα μέν κηρός , πτερόν δέ ὄρνις . εὐτέλεια γάρ διδάσκαλος μέν σοφία , διδάσκαλος δέ ἀλήθεια , ὅς ἐπαινέω σοφός ἄτεχνος δοκέω ἐκλανθάνω ὁ παρά Ἰνδός μῦθος . ὁ γάρ πράσσω ἤ μή πράσσω , ἤ οἶδα ἤ οὐ οἶδα , ἤ ὁ δεῖνα , ἀλλά μή ὁ δεῖνα , τίς δέω κτύπος ; τίς δέ ὁ βροντάω , μάλα δέ ὁ ἐμβροντάομαι ; ὁράω ἐν ζωγραφία λόγος καί ὁ ὁ Πρόδικος Ἡρακλῆς , ὡς ἔφηβος μέν ὁ Ἡρακλῆς , οὔπω δέ ἐν αἵρεσις ὁ βίος , κακία δέ αὐτός καί ἀρετή διαλαμβάνω παρά σφεῖς ἄγω , ὁ μέν χρυσός τε κατασκευάζω καί ὅρμος ἐσθής τε ἁλιπόρφυρος καί παρειά ἄνθος καί χαίτη ἀναπλοκή καί γραφή ὄμμα , εἰμί δέ αὐτός καί χρύσεος πέδιλον , γράφω γάρ καί οὗτος ἐνσοβέω , ὁ δέ αὖ πονέω μέν προσφερής , τραχύς δέ ὁράω , ὁ δέ αὐχμός ποιέω κόσμημα καί ἀνυπόδετος ὁ ἀρετή καί λιτός ὁ ἐσθής , καί γυμνός δέ ἄν φαίνω , εἰ μή γιγνώσκω ὁ ἐν θῆλυς εὐσχήμων . ἡγέομαι δή καί σεαυτοῦ , Ἀπολλώνιος , μέσος ὁ Ἰνδικός τε καί ὁ ἡμεδαπός σοφία ἵστημι , καί ὁ μέν ἀκούω λέγω , ὡς ὑποστόρεννυμι σύ ἄνθος καθεύδω , καί , νή Ζεύς , ὡς ποτίζω γάλα καί ὡς κηρίον τρέφω , καί ὡς νέκταρ σύ παρά αὐτός εἰμί καί πτερόν , ὁπότε βούλομαι , τρίπους τε εἰσκυκλέω πίνω καί χρύσεος θρόνος , καί πονέω οὐδείς , ἀλλά αὐτόματος σύ βαδίζω πᾶς , ὁ δέ γε ἕτερος , ὡς χαμευνέω μέν ἐν αὐχμός προσήκω , γυμνός δέ , ὥσπερ ἐγώ , μοχθέω φαίνω , ὁ δέ μή πονέω σύ ἀφικνέομαι , μήτε φίλος ἡγέομαι μήτε ἡδύς , μηδέ ἀλαζών εἰμί μηδέ τῦφος θηρατής , ἀπέχω δέ καί ὄνειρος ὄψις , ὁπόσος ἀπό ὁ γῆ ἀείρω . εἰ μέν δή κατά ὁ Ἡρακλῆς αἱρέω καί δόξα ἀδαμάντινος χράω μή ἀτιμάζω ἀλήθεια , μηδέ ὁ κατά φύσις εὐτέλεια παραιτέομαι πολύς μέν αἱρέω φημί λέων , πολύς δέ ὕδρα ἐκτέμνω σύ Γηρυόνης τε καί Νέσσος καί ὁπόσος ἐκεῖνος ἆθλος , εἰ δέ ὁ ὁ ἀγείρω ἀσπάζομαι , κολακεύω ὀφθαλμός τε καί οὖς καί οὔτε σοφός ἕτερος δοκέω γίγνομαι τε ἆθλος ἀνήρ Αἰγύπτιος Γυμνός .