flavius-claudius-julianus-imperator.epistulae frag_89b.3
Ἀσκητέα τοίνυν πρὸ πάντων ἡ φιλανθρωπία · ταύτῃ γὰρ ἕπεται πολλὰ μὲν καὶ ἄλλα τῶν ἀγαθῶν , ἐξαίρετον δὲ δὴ καὶ μέγιστον ἡ παρὰ τῶν θεῶν εὐμένεια . καθάπερ γὰρ οἱ τοῖς ἑαυτῶν δεσπόταις συνδιατιθέμενοι περί τε φιλίας καὶ σπουδὰς καὶ ἔρωτας ἀγαπῶνται πλέον τῶν ὁμοδούλων , οὕτω νομιστέον φύσει φιλάνθρωπον ὂν τὸ θεῖον ἀγαπᾶν τοὺς φιλανθρώπους τῶν ἀνδρῶν . ἡ δὲ φιλανθρωπία πολλὴ καὶ παντοία · καὶ τὸ πεφεισμένως κολάζειν τοὺς ἀνθρώπους ἐπὶ τῷ βελτίονι τῶν κολαζομένων , ὥσπερ οἱ διδάσκαλοι τὰ παιδία , καὶ τὸ τὰς χρείας αὐτῶν ἐπανορθοῦν , ὥσπερ οἱ θεοὶ τὰς ἡμετέρας . ὁρᾶτε ὅσα ἡμῖν δεδώκασιν ἐκ τῆς γῆς ἀγαθά , τροφὰς παντοίας καὶ ὁπόσας οὐδὲ ὁμοῦ πᾶσι τοῖς ζῴοις . ἐπεὶ δὲ ἐτέχθημεν γυμνοί , ταῖς τε τῶν ζῴων ἡμᾶς θριξὶν ἐσκέπασαν καὶ τοῖς ἐκ τῆς γῆς φυομένοις καὶ τοῖς ἐκ δένδρων . καὶ οὐκ ἤρκεσεν ἁπλῶς οὐδὲ αὐτοσχεδίως , καθάπερ ὁ Μωυσῆς ἔφη τοὺς χιτῶνας λαβεῖν δερματίνους , ἀλλ’ ὁρᾶτε ὅσα ἐγένετο τῆς Ἐργάνης Ἀθηνᾶς τὰ δῶρα . ποῖον οἴνῳ χρῆται ζῷον ; ποῖον ἐλαίῳ ; πλὴν εἴ τισιν ἡμεῖς καὶ τούτων μεταδίδομεν , οἱ τοῖς ἀνθρώποις οὐ μεταδιδόντες . τί δὲ τῶν θαλαττίων σίτῳ , τί δὲ τῶν χερσαίων τοῖς ἐν τῇ θαλάττῃ χρῆται ; χρυσὸν οὔπω λέγω καὶ χαλκὸν καὶ σίδηρον , οἷς πᾶσιν οἱ θεοὶ ζαπλούτους ἡμᾶς ἐποίησαν , οὐχ ἵνα ὄνειδος αὐτῶν περιορῶμεν περινοστοῦντας τοὺς πένητας , ἄλλως τε ὅταν καὶ ἐπιεικεῖς τινες τύχωσι τὸν τρόπον , οἷς πατρῷος μὲν κλῆρος οὐ γέγονεν , ὑπὸ δὲ μεγαλοψυχίας ἥκιστα ἐπιθυμοῦντες χρημάτων πένονται . τούτους ὁρῶντες οἱ πολλοὶ τοὺς θεοὺς ὀνειδίζουσιν . αἴτιοι δὲ θεοὶ μὲν οὐκ εἰσὶ τῆς τούτων πενίας , ἡ δὲ ἡμῶν τῶν κεκτημένων ἀπληστία καὶ τοῖς ἀνθρώποις ὑπὲρ τῶν θεῶν οὐκ ἀληθοῦς ὑπολήψεως αἰτία γίνεται καὶ προσέτι τοῖς θεοῖς ὀνείδους ἀδίκου . τί γὰρ ἀπαιτοῦμεν , ἵνα χρυσὸν ὥσπερ τοῖς Ῥοδίοις ὁ θεὸς ὕσῃ τοῖς πένησιν ; ἀλλὰ εἰ καὶ τοῦτο γένοιτο , ταχέως ἡμεῖς ὑποβαλόμενοι τοὺς οἰκέτας καὶ προθέντες πανταχοῦ τὰ ἀγγεῖα πάντας ἀπελάσομεν , ἵνα μόνοι τὰ κοινὰ τῶν θεῶν ἁρπάσωμεν δῶρα . θαυμάσειε δ’ ἄν τις εἰκότως , εἰ τοῦτο μὲν ἀξιοῖμεν οὔτε πεφυκὸς γίνεσθαι καὶ ἀλυσιτελὲς πάντη , τὰ δυνατὰ δὲ μὴ πράττομεν . τίς γὰρ ἐκ τοῦ μεταδιδόναι τοῖς πέλας ἐγένετο πένης ; ἐγώ τοι πολλάκις τοῖς δεομένοις προέμενος ἐκτησάμην αὐτὰ παρὰ θεῶν πολλαπλάσια καίπερ ὢν φαῦλος χρηματιστής , καὶ οὐδέποτέ μοι μετεμέλησε προεμένῳ . καὶ τὰ μὲν νῦν οὐκ ἂν εἴποιμι · καὶ γὰρ ἂν εἴη παντελῶς ἄλογον , εἰ τοὺς ἰδιώτας ἀξιώσαιμι βασιλικαῖς παραβάλλεσθαι χορηγίαις · ἀλλ’ ὅτε ἔτι ἐτύγχανον ἰδιώτης , σύνοιδα ἐμαυτῷ τοῦτο ἀποβὰν πολλάκις . ἀπεσώθη μοι τέλειος ὁ κλῆρος τῆς τήθης , ἐχόμενος ὑπ’ ἄλλων βιαίως ἐκ βραχέων ὧν εἶχον ἀναλίσκοντι τοῖς δεομένοις καὶ μεταδιδόντι .
Lemmas: ἀσκητέος τοίνυν πρό πᾶς ὁ φιλανθρωπία · οὗτος γάρ ἕπω πολύς μέν καί ἄλλος ὁ ἀγαθός , ἐξαίρω δέ δή καί μέγας ὁ παρά ὁ θεός Εὐμένεια . καθάπερ γάρ ὁ ὁ ἑαυτοῦ δεσπότης συνδιατίθημι περί τε φίλιος καί σπουδή καί Ἔρως ἀγαπάω πλέω ὁ ὁμόδουλος , οὗτος νομιστέος φύσις φιλάνθρωπον εἰμί ὁ θέω ἀγαπάω ὁ φιλάνθρωπος ὁ ἀνήρ . ὁ δέ φιλανθρωπία πολύς καί παντοῖος · καί ὁ πεφεισμένως κολάζω ὁ ἄνθρωπος ἐπί ὁ ἀγαθός ὁ κολάζω , ὥσπερ ὁ διδάσκαλος ὁ παιδίον , καί ὁ ὁ χρεία αὐτός ἐπανορθόω , ὥσπερ ὁ θεός ὁ ἡμέτερος . ὁράω ὅσος ἐγώ δίδωμι ἐκ ὁ γῆ ἀγαθός , τροφή παντοῖος καί ὁπόσος οὐδέ ὁμοῦ πᾶς ὁ ζῷον . ἐπεί δέ τίκτω γυμνός , ὁ τε ὁ ζῷον ἐγώ θρίξ σκεπάζω καί ὁ ἐκ ὁ γῆ φύω καί ὁ ἐκ δένδρον . καί οὐ ἀρκέω ἁπλόος οὐδέ αὐτοσχέδιος , καθάπερ ὁ Μωυσῆς φημί ὁ χιτών λαμβάνω δερμάτινος , ἀλλά ὁράω ὅσος γίγνομαι ὁ ἐργάνη Ἀθηνᾶ ὁ Δῶρα . ποῖος οἶνος χράω ζῷον ; ποῖος ἔλαιον ; πλήν εἰμί τις ἐγώ καί οὗτος μεταδίδωμι , ὁ ὁ ἄνθρωπος οὖον μεταδίδωμι . τίς δέ ὁ θαλάσσιος σῖτος , τίς δέ ὁ χερσαῖος ὁ ἐν ὁ θάλασσα χράω ; χρυσός οὔπω λέγω καί χαλκός καί σίδηρος , ὅς πᾶς ὁ θεός ζάπλουτος ἐγώ ποιέω , οὐ ἵνα ὄνειδος αὐτός περιοράω περινοστέω ὁ πένης , ἄλλως τε ὅταν καί ἐπιεικής τις τυγχάνω ὁ τρόπος , ὅς πατρῷος μέν κλῆρος οὖον γίγνομαι , ὑπό δέ μεγαλοψυχία ἥκιστος ἐπιθυμέω χρῆμα πένομαι . οὗτος ὁράω ὁ πολύς ὁ θεός ὀνειδίζω . αἴτιος δέ θεός μέν οὐ εἰμί ὁ οὗτος πενία , ὁ δέ ἐγώ ὁ κτάομαι ἀπληστία καί ὁ ἄνθρωπος ὑπέρ ὁ θεός οὐ ἀληθής ὑπόληψις αἰτία γίγνομαι καί προσέτι ὁ θεός ὄνειδος ἄδικος . τίς γάρ ἀπαιτέω , ἵνα χρυσός ὥσπερ ὁ Ῥόδιος ὁ θεός ὕω ὁ πένης ; ἀλλά εἰμί καί οὗτος γίγνομαι , ταχέως ἐγώ ὑποβάλλω ὁ οἰκέτης καί προτίθημι πανταχοῦ ὁ ἀγγεῖον πᾶς ἀπελαύνω , ἵνα μόνος ὁ κοινός ὁ θεός ἁρπάζω Δῶρα . θαυμάζω δέ ἄν τις εἰκότως , εἰμί οὗτος μέν ἀξιόω οὔτε φύω γίγνομαι καί ἀλυσιτελής πάντῃ , ὁ δυνατός δέ μή πράσσω . τίς γάρ ἐκ ὁ μεταδίδωμι ὁ πέλας γίγνομαι πένης ; ἐγώ ὅς πολλάκις ὁ δήω προΐημι κτάομαι αὐτός παρά θεός πολλαπλάσιος καίπερ εἰμί φαῦλος χρηματιστής , καί οὐδέποτε ἐγώ μεταμέλομαι προίημι . καί ὁ μέν νῦν οὐ εἄν εἶπον · καί γάρ εἄν εἰμί παντελῶς ἄλογος , εἰμί ὁ ἰδιώτης ἀξιόω βασιλικός παραβάλλω χορηγία · ἀλλά ὅτε ἔτι τυγχάνω ἰδιώτης , σύνοιδα ἐμαυτοῦ οὗτος ἀποβαίνω πολλάκις . ἀποσῴζω ἐγώ τέλειος ὁ κλῆρος ὁ τήθη , ἔχω ὑπό ἄλλος βίαιος ἐκ βραχύς ὅς ἔχω ἀναλίσκω ὁ δήω καί μεταδίδωμι .