flavius-claudius-julianus-imperator.ei-s-tou-s-paideu-tous-ku-nas 5
Ὅτι μέντοι καὶ τὸ τῷ θεῷ κατὰ δύναμιν ὁμοιοῦσθαι οὐκ ἄλλο τί ἐστιν ἢ τὸ τὴν ἐφικτὴν ἀνθρώποις γνῶσιν τῶν ὄντων περιποιήσασθαι , πρόδηλον ἐντεῦθεν . οὐ γὰρ ἐπὶ πλούτῳ χρημάτων τὸ θεῖον μακαρίζομεν οὐδὲ ἐπ’ ἄλλῳ τινὶ τῶν νομιζομένων ἀγαθῶν , ἀλλ’ ὅπερ Ὅμηρός φησι θεοὶ δέ τε πάντα ἴσασι , καὶ μέντοι καὶ περὶ Διὸς Ἀλλὰ Ζεὺς πρότερος γεγόνει καὶ πλείονα ᾔδει · ἐπιστήμῃ γὰρ ἡμῶν οἱ θεοὶ διαφέρουσιν . ἡγεῖται γὰρ ἴσως καὶ αὐτοῖς τῶν καλῶν τὸ αὑτοὺς γινώσκειν · ὅσῳ δὴ κρείττονες ἡμῶν εἰσι τὴν οὐσίαν , τοσούτῳ γνόντες ἑαυτοὺς ἴσχουσι βελτιόνων γνῶσιν . μηδεὶς οὖν ἡμῖν τὴν φιλοσοφίαν εἰς πολλὰ διαιρείτω μηδὲ εἰς πολλὰ τεμνέτω , μᾶλλον δὲ μὴ πολλὰς ἐκ μιᾶς ποιείτω . ὥσπερ γὰρ ἀλήθεια μία , οὕτω δὲ καὶ φιλοσοφία μία · θαυμαστὸν δὲ οὐδέν , εἰ κατ’ ἄλλας καὶ ἄλλας ὁδοὺς ἐπ’ αὐτὴν πορευόμεθα . ἐπεὶ κἄν , εἴ τις θέλοι τῶν ξένων ἢ ναὶ μὰ Δία τῶν πάλαι πολιτῶν ἐπανελθεῖν εἰς Ἀθήνας , δύναιτο μὲν καὶ πλεῖν καὶ βαδίζειν , ὁδεύων δὲ οἶμαι διὰ γῆς ἢ ταῖς πλατείαις χρῆσθαι λεωφόροις ἢ ταῖς ἀτραποῖς καὶ συντόμοις ὁδοῖς · καὶ πλεῖν μέντοι δυνατὸν παρὰ τοὺς αἰγιαλούς , καὶ δὴ καὶ κατὰ τὸν Πύλιον γέροντα τέμνοντα πέλαγος μέσον . μὴ δὲ τοῦτό τις ἡμῖν προφερέτω , εἴ τινες τῶν κατ’ αὐτὰς ἰόντων τὰς ὁδοὺς ἀπεπλανήθησαν καὶ ἀλλαχοῦ που γενόμενοι , καθάπερ ὑπὸ τῆς Κίρκης ἢ τῶν Λωτοφάγων ἡδονῆς ἢ δόξης ἤ τινος ἄλλου δελεασθέντες , ἀπελείφθησαν τοῦ πρόσω βαδίζειν καὶ ἐφικνεῖσθαι τοῦ τέλους , τοὺς πρωτεύσαντας δὲ ἐν ἑκάστῃ τῶν αἱρέσεων σκοπείτω , καὶ πάντα εὑρήσει σύμφωνα . Οὐκοῦν ὁ μὲν ἐν Δελφοῖς θεὸς τὸ Γνῶθι σαυτὸν προαγορεύει , Ἡράκλειτος δὲ ἐδιζησάμην ἐμεωυτόν , ἀλλὰ καὶ Πυθαγόρας οἵ τε ἀπ’ ἐκείνου μέχρι Θεοφράστου τὸ κατὰ δύναμιν ὁμοιοῦσθαι θεῷ φασι , καὶ γὰρ καὶ Ἀριστοτέλης . ὃ γὰρ ἡμεῖς ποτέ , τοῦτο ὁ θεὸς ἀεί . γελοῖον οὖν ἂν εἴη τὸν θεὸν ἑαυτὸν μὴ εἰδέναι · κομιδῇ γὰρ οὐδὲν εἴσεται τῶν ἄλλων , εἴπερ ἑαυτὸν ἀγνοοίη · πάντα γὰρ αὐτός ἐστιν , εἴπερ καὶ ἐν ἑαυτῷ καὶ παρ’ ἑαυτῷ ἔχει τῶν ὁπωσοῦν ὄντων τὰς αἰτίας , εἴτε ἀθανάτων ἀθανάτους , εἴτε ἐπικήρων οὐ θνητὰς οὐδὲ ἐπικήρους , ἀιδίους δὲ καὶ μενούσας ἀεὶ καὶ αἳ τούτοις εἰσὶν αἰτίαι τῆς ἀειγενεσίας . ἀλλ’ οὗτος μὲν ὁ λόγος ἐστὶ μείζων .
Lemmas: ὅτι μέντοι καί ὁ ὁ θεός κατά δύναμις ὁμοιόω οὐ ἄλλος τίς εἰμί ἢ ὁ ὁ ἐφικτός ἄνθρωπος γνῶσις ὁ εἰμί περιποιέω , πρόδηλος ἐντεῦθεν . οὐ γάρ ἐπί πλοῦτος χρῆμα ὁ θεῖος μακαρίζω οὐδέ ἐπί ἄλλος τις ὁ νομίζω ἀγαθός , ἀλλά ὅς Ὅμηρος φημί θεός δέ τε πᾶς οἶδα , καί μέντοι καί περί Ζεύς ἀλλά Ζεύς πρότερος γίγνομαι καί πολύς οἶδα · ἐπιστήμη γάρ ἐγώ ὁ θεός διαφέρω . ἡγέομαι γάρ ἴσως καί αὐτός ὁ καλός ὁ ἑαυτοῦ γινώσκω · ὅσος δή ἀγαθός ἐγώ εἰμί ὁ οὐσία , τοσοῦτος γιγνώσκω ἑαυτοῦ ἴσχω ἀγαθός γνῶσις . μηδείς οὖν ἐγώ ὁ φιλοσοφία εἰς πολύς διαιρέω μηδέ εἰς πολύς τέμνω , μᾶλλον δέ μή πολύς ἐκ εἷς ποιέω . ὥσπερ γάρ ἀλήθεια εἷς , οὕτως δέ καί φιλοσοφία εἷς · θαυμαστός δέ οὐδείς , εἰμί κατά ἄλλος καί ἄλλος ὀδούς ἐπί αὐτός πορεύω . ἐπεί κἀν , εἰμί τις ἐθέλω ὁ ξένος ἢ ναί μά Ζεύς ὁ πάλαι πολίτης ἐπανέρχομαι εἰς Ἀθῆναι , δύναμαι μέν καί πλέω καί βαδίζω , ὁδεύω δέ οἴομαι διά γῆ ἢ ὁ πλατύς χράω λαοφόρος ἢ ὁ ἀτραπός καί σύντομος οὐδός · καί πλέω μέντοι δυνατός παρά ὁ αἰγιαλός , καί δή καί κατά ὁ Πύλιος γέρων τέμνω πέλαγος μέσος . μή δέ τούτος τις ἐγώ προφέρω , εἰμί τις ὁ κατά αὐτός εἶμι ὁ ὀδούς ἀποπλανάω καί ἀλλαχοῦ ποῦ γίγνομαι , καθά ὑπό ὁ Κίρκη ἢ ὁ Λωτοφάγοι ἡδονή ἢ δόξα ἤ τις ἄλλος δελεάζω , ἀπολείπω ὁ πρόσω βαδίζω καί ἐφικνέομαι ὁ τέλος , ὁ πρωτεύω δέ ἐν ἕκαστος ὁ αἵρεσις σκοπέω , καί πᾶς εὑρίσκω σύμφωνος . οὐκοῦν ὁ μέν ἐν Δελφοί θεός ὁ γιγνώσκω σεαυτοῦ προαγορεύω , Ἡράκλειτος δέ δίζημαι ἐμαυτοῦ , ἀλλά καί Πυθαγόρας ὁ τε ἀπό ἐκεῖνος μέχρι Θεόφραστος ὁ κατά δύναμις ὁμοιόω θεός φημί , καί γάρ καί Ἀριστοτέλης . ὁ γάρ ἐγώ ποτέ , οὗτος ὁ θεός ἀεί . γελοῖος οὖν ἄν εἰμί ὁ θεός ἑαυτοῦ μή οἶδα · κομιδή γάρ οὐδείς οἶδα ὁ ἅλων , εἴπερ ἑαυτοῦ ἀγνοέω · πᾶς γάρ αὐτός εἰμί , εἴπερ καί ἐν ἑαυτοῦ καί παρά ἑαυτοῦ ἔχω ὁ ὁπωσοῦν εἰμί ὁ αἰτία , εἴτε ἀθάνατος ἀθάνατος , εἴτε ἐπικηρος οὐ θνητός οὐδέ ἐπίκηρος , ἀίδιος δέ καί μένω ἀεί καί ὅς οὗτος εἰμί αἰτία ὁ ἀειγενεσία . ἀλλά οὗτος μέν ὁ λόγος εἰμί μέγας .