fhg-vol3-mueller-diocles-rhodius fhg_vol3_mueller_diocles_rhodius_0408.1
μετὰ Ἀρδαχὴν λόγος ἔχει γενναϊότατον γεγονέναι . Ἐπὶ τούτου βασιλεύοντος ἡ μεγάλη γίνεται μεταβολή , καὶ ἤν εἰς Πέρσας ἐκ Μήδων περιῆλθεν ἡ ἀρχή , δι’ αἰτίαν τοιαύδε . Νόμος ἐγγενὴς ἐν Μήδοις , ὅστις πέντε τρόπους ἔνεκα προσῆν ( 1 ) ἀνδρὶ εὐπόρῳ , ἐαυτὸν διδοὺς ὅπως τρέφοιτό τε καὶ ἀμπεγοῖτο , ἵσα καὶ δοῦλον ( 2 ) νομίζεσθαι ἔχειν · ἤν ( 3 ) δὲ μὴ παρέχοι ταῦτα ὁ λαδὼν , ἐξεῖναι παρ’ ἄλλον ἀποχωρεῖν . Προσέρχεται οὖν τις μειρακίσκος , ὄνομα Κύρος , Μάρδος γένος , θεράποντι βασιλείῳ , ὃς ἤν ἐπὶ τοῖς καλλύνουσι τὰ βασιλεῖα . Ἦν δὲ ὁ Κύρος Τσατραδάτου ( 4 ) παῖς , ὅστις ἐλῆστευεν ὑπὸ πενίας . Ἡ δὲ γυνὴ αὐτοῦ , Ἀργόστη ( 5 ) ὄνομα , ἡ Κύρου μήτηρ , αἰτοῦσα ἐχ’ . Ἐκδίδωσιν οὖν αὐτὸν ( 6 ) ὁ Κύρος ἐπὶ τὸ τρέφεσθαι τῷ ἀνδρὶ , καὶ ἐκάλλυε τὰ βασιλεῖα ( 7 ) , καὶ ἤν ἐπιμελῆς . Βελτίω οὖν αὐτῷ στολὴν ὁ ἐπιστάτῃς διδῶσι , καὶ ἐκ τῶν ἐξῶ εἰσήγαγεν εἰς τοὺς ἔσω καλλύνοντας παρὰ βασιλεῖ , καὶ οὖς τούτων ἐπιστάτη συνἵστησι . Χαλεπὸς δ’ ἤν οὗτος καὶ ἐμαστίγουν πολλὰκις Κύρον · καὶ ὁς ἀρίσταται παρὰ τὸν λυγυφόρον · κάκεινος αὐτὸν ἀγαπᾷ ( 8 ) , καὶ προσάγεται πλησίον βασιλεῖος , ἤν ἐν τοῖς λυγυφοροῦσιν αὐτῇ εἴη . Εὐδοκιμῶν δὲ καὶ ἐν τούτοις μετῆλθε παρὰ Ἀρτεμβάρην ( 9 ) , ὅστις τῶν οἰνοχόων ἐπεστάτει , καὶ αὐτὸς βασιλεὶ ὤρεγε πιεῖν τὴν φιάλην . Ὁ δὲ αὐτὸν προθύμως δέχεται , καὶ οἰνοχοεῖν κελεύει τοῖς ὁμοστρατέοις βασιλέως . Οὐ πολλοῦ δὲ χρόνου ἐπεὶ εὐρὰ αὐτὸν Ἀρτεμβάρης ( 10 ) εὖ καὶ ἐπιστηρεφῶς διακονοῦντα καὶ τὴν φιάλην εὐαγυμνῶς ἐπιδιδόντα , πυθόμενος βασιλεὺς Ἀρτεμβάρου ὅπόθεν εἴη ὁ νεανίσκος . « Ὦς καλὸς οἰνοχοεῖ . » Ὁ δ’ εἶπεν · « Ὦ δεσπότα , σὸς δοῦλος , Πέρσης γένος , ἐκ τῶν Μάρδων , τροφὴς δὲ χάριν ἐαυτὸν δεδοκώς μοι . » Ἦν δὲ ὁ Ἀρτεμβάρης πρεσβύτης · καὶ ποτε δεῖται βασιλέως , ἐπεὶ ἐπύρεξε,μεθεῖναι αὐτὸν εἰς οἶκον ἐστ’ ἂν ὑγίανη . « Ἀντὶ δ’ ἐμαυτοῦ , ἔφη , ὁ νεανίσκος ὧδε ( Κύρον λέγων ) , ὃν σὺ ἐπαινείς , οἰνοχοήσει · υἱὸν δ’ αὐτὸν κἀγὼ ποιήσομαι , εὐνοῦχος ὤν , εἰ σοι τῷ δεσπότῃ οἰνοχοῶν καταθύμιος γένοιτο . » Ταῦτα ἐπήνει ὁ Ἀστυάγης · καὶ ὁ μὲν ἀπελύετο , πολλὰ ἐντειλάμενος Κύρῳ , καὶ φιλοφρονησάμενος ὡς ἂν υἱῷ . Ὁ δὲ παρεστὼς βασιλεῖ τὴν τε φιάλην ἐδίδου καὶ ἠγυχοεῖ νύκτα καὶ ἡμέραν , ὑπεραίνετε πολλὴν σωφροσύνην καὶ ἀνδρείαν . Ὁ δ’ Ἀρτεμβάρης ἐκ τῆς νόσου ταύτης ὑγιῆσκει ὑποποιησάμενος τὸν Κύρον . Αἰδῶσιν οὖν αὐτῷ ὁ Ἀστυάγης , ὡς ἂν υἱεῖ ( 11 ) , τὸν σύμπαντα βίον Ἀρτεμβάρους καὶ ἄλλα πολλὰ δῶρα · μέγας τε ἤν καὶ ὄνομα αὐτοῦ πάντη διεφέρετο .
Lemmas: μετά Ἀρδαχὴν λόγος ἔχω γενναῖος γίγνομαι . ἐπί οὗτος βασιλεύω ὁ μέγας γίγνομαι μεταβολή , καί ἐάν εἰς Πέρσης ἐκ Μῆδος περιέρχομαι ὁ ἀρχή , διά αἴτιος τοιαύς . Νόμος ἐγγενής ἐν Μῆδος , ὅστις πέντε τρόπος ἕνεκα πρόσειμι ( 1 ) ἀνήρ εὔπορος , ἑαυτοῦ δίδωμι ὅπως τρέφω τε καί ἀναπήγνυμι , ἵζω καί δοῦλος ( 2 ) νομίζω ἔχω · ἐάν ( 3 ) δέ μή παρέχω οὗτος ὁ Λάδων , ἔξεστι παρά ἄλλος ἀποχωρέω . προσέρχομαι οὖν τις μειρακίσκος , ὄνομα Κύρος , Μάρδος γένος , θεράπων βασίλειος , ὅς ἐάν ἐπί ὁ καλλύνω ὁ βασιλεία . ἦς δέ ὁ Κύρος Τσατραδάτου ( 4 ) παῖς , ὅστις ληστεύω ὑπό πενία . ὁ δέ γυνή αὐτός , Αργόστη ( 5 ) ὄνομα , ὁ Κῦρος μήτηρ , αἰτέω ἔχω . ἐκδίδωμι οὖν αὐτός ( 6 ) ὁ Κύρος ἐπί ὁ τρέφω ὁ ἀνήρ , καί ἐκάλλυε ὁ βασιλεία ( 7 ) , καί ἐάν ἐπιμελής . Ἀγαθός οὖν αὐτός στολή ὁ ἐπιστάτης δίδωμι , καί ἐκ ὁ ἐξίημι εἰσάγω εἰς ὁ εἴδομαι καλλύνω παρά βασιλεύς , καί οὖς οὗτος Ἐπιστάτη συνίστημι . χαλεπός δέ ἐάν οὗτος καί μαστιγόω πολλάκις Κῦρος · καί ὅς ἀριστάω παρά ὁ λυγυφορος · κενός αὐτός ἀγαπάω ( 8 ) , καί προσάγω πλησίος βασίλειος , ἐάν ἐν ὁ λυγυφορεω αὐτός εἰμί . εὐδοκιμέω δέ καί ἐν οὗτος μετέρχομαι παρά Ἀρτεμβάρης ( 9 ) , ὅστις ὁ οἰνοχόος ἐπιστατέω , καί αὐτός βασιλεύς ὀρέγω πίνω ὁ φιάλη . ὁ δέ αὐτός προθύμως δέχομαι , καί οἰνοχοέω κελεύω ὁ ὁμοστρατέοις βασιλεύς . οὖον πολύς δέ χρόνος ἐπεί εὐρής αὐτός Ἀρτεμβάρης ( 10 ) εὕω καί ἐπιστρέφω διακονέω καί ὁ φιάλη εὐαγυμνῶς ἐπιδίδωμι , πυνθάνομαι βασιλεύς Ἀρτεμβάρης ὁπόθεν εἰμί ὁ νεανίσκος . « οὖς καλός οἰνοχοεύς . » ὁ δέ εἶπον · « ὦ δεσπότης , σός δοῦλος , Πέρσης γένος , ἐκ ὁ Μάρδων , τροφή δέ χάρις ἑαυτοῦ δοκάω ἐγώ . » ἦς δέ ὁ Ἀρτεμβάρης πρεσβύτης · καί ποτός δήω βασιλεύς , ἐπεί ἐπερεύγομαι αὐτός εἰς οἶκος ἐστώ εἄν ὑγιαίνω . « ἀντί δέ ἐμαυτοῦ , φημί , ὁ νεανίσκος ὧδε ( Κῦρος λέγω ) , ὅς σύ ἐπαινέω , οἰνοχοέω · υἱός δέ αὐτός ἐγώ ποιέω , εὐνοῦχος εἰμί , εἰμί σύ ὁ δεσπότης οἰνοχόη Καταθύμιος γίγνομαι . » οὗτος ἐπαινέω ὁ Ἀστυάγης · καί ὁ μέν ἀπολύω , πολύς ἐντέλλω Κῦρος , καί φιλοφρονέομαι ὡς εἄν υἱός . ὁ δέ παρίστημι βασιλεύς ὁ τε φιάλη δίδωμι καί ηγυχοω νύξ καί ἡμέρα , ὑπεραινέω πολύς σωφροσύνη καί ἀνδρεῖος . ὁ δέ Ἀρτεμβάρης ἐκ ὁ νόσος οὗτος ὑγιάζω ὑποποιέω ὁ Κῦρος . αἰδέω οὖν αὐτός ὁ Ἀστυάγης , ὡς εἄν υἱός ( 11 ) , ὁ σύμπας βίος Ἀρτεμβάρης καί ἄλλος πολύς Δῶρα · μέγας τε ἐάν καί ὄνομα αὐτός πάντῃ διαφέρω .