evagrius-scholasticus.historia-ecclesiastica 5.19
Ὁ δέ γε Τιβέριος , ἐπεὶ Ἰουστινιανὸς μὴ τῇ παραπλησίᾳ τύχῃ κατὰ τῶν βαρβάρων ἐχρῆτο , παύει μὲν αὐτὸν τῆς ἀρχῆς , ἤδη καὶ τὸν στέφανον περιθέμενος καὶ Ἰουστίνου τελευτήσαντος . Χειροτονεῖ δὲ τῆς ἑῴας στρατηγὸν Μαυρίκιον , ἕλκοντα μὲν γένος καὶ τοὔνομα ἐκ τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης , ἐκ δὲ τῶν προσεχῶν πατέρων Ἀραβισσὸν πατρίδα ἐπιγραφόμενον τοῦ Καππαδοκῶν ἔθνους , ἄνδρα φρενήρη τε καὶ ἀγχίνουν καὶ πάντα ἐν πᾶσιν ἀκριβῆ τε καὶ ἀδόνητον . Ὃς τήν τε δίαιταν τούς τε τρόπους εὐσταθής τε ὢν καὶ ἀπεξεσμένος , γαστρός τε ἐκράτει μόνοις τοῖς ἀναγκαίοις καὶ εὐπορίστοις χρώμενος , τῶν τε ἄλλων ἁπάντων οἷς ὁ ἐκδεδιῃτημένος ἐγκαλλωπίζεται βίος . Ἦν δὲ τὰς ἐντεύξεις τοῖς πολλοῖς οὐκ εὐπρόσοδος οὐδὲ τὰς ἀκοὰς ἀνειμένος · τὸ μὲν εἰδὼς εἰς περιφρόνησιν ἄγον , τὸ δὲ εἰς θωπείας φέρον . Τὰς μὲν οὖν ἐς αὐτὸν ἐσόδους σπανίας παρείχετο , καὶ ταύτας ἐσπουδασμένων πέρι · τὰς δὲ ἀκοὰς τοῖς περιττοῖς ἀπέφραττεν οὐ κηρῷ κατὰ τὴν ποίησιν , λόγῳ δὲ μᾶλλον · ὡς ἄριστα κλεῖν αὐταῖς τὸν λόγον εἶναι , εὐθέτως ἐν ταῖς διαλέξεσιν ἀνοίγουσάν τε καὶ ἀποκλείουσαν . Ἀμαθίαν δὲ τοῦ θράσους τὴν μητέρα καὶ δειλίαν τὴν ἀπῳκισμένην καὶ σύνθυρον αὐτῇ οὕτως ἀπώσατο , ὡς τὸ μὲν κινδύνευμα εὐβουλίαν εἶναι , τὸν δὲ ὄκνον ἀσφάλειαν , ἀνδρείας τε καὶ φρονήσεως τοῖς καιροῖς ὀχουμένων καὶ τὰς ἡνίας πρυτανευόντων πρὸς ὃ ἂν ἡ χρεία ἐπιτάττοι , καὶ τὴν ὕφεσιν καὶ ἐπίτασιν αὐτῷ τῶν ὁρμῶν μέτρῳ τινὶ καὶ ῥυθμῷ γίγνεσθαι . Περὶ οὗ τελεώτερον ἐν τοῖς ἑξῆς εἰρήσεται . Ὅσος γὰρ καὶ οἷος τῇ βασιλείᾳ φυλακτέον , ἣ τρανότερον τὸν ἄνδρα διεσάφησε , τῷ αὐτεξουσίῳ καὶ τὰ ἔνδον ἀναπτύξασα . Οὗτος μὲν οὖν ὁ Μαυρίκιος τὰς ἐπιστρατεύσεις ποιησάμενος κατὰ τῆς ὑπερορίας , πόλεις τε καὶ φρούρια Πέρσαις ἐπικαιρότατα αἱρεῖ , λείαν τε τοσαύτην περιεβάλετο ὥστε τὰ σαγηνευθέντα αἰχμάλωτα ὁλοκλήρους νήσους καὶ πόλεις , ἀγρούς τε ἐρημωθέντας τῷ χρόνῳ ἐξοικῆσαι τήν τε γῆν ἐνεργὸν καταστήσασθαι πάντη πρώην ἀγεώργητον οὖσαν , στρατόπεδά τε ἐξ αὐτῶν συστῆναι πολύανδρα κατὰ τῶν ἄλλων ἐθνῶν μάλα γεννικῶς τε καὶ ἀνδρείως ἀγωνισάμενα , πληρωθῆναι δὲ καὶ πάσῃ ἑστίᾳ τὰς οἰκετικὰς χρείας , εἰς τὸ κουφότατον τῶν ἀνδραπόδων ἐκποιουμένων .
Lemmas: ὁ δέ γε Τιβέριος , ἐπεί Ἰουστινιανός μή ὁ παραπλήσιος τυγχάνω κατά ὁ βάρβαρος χράω , παύω μέν αὐτός ὁ ἀρχή , ἤδη καί ὁ στέφανος περιτίθημι καί Ἰουστῖνος τελευτάω . χειροτονέω δέ ὁ ἑῷος στρατηγός Μαυρίκιος , ἕλκω μέν γένος καί ὄνομα ἐκ ὁ πρέσβυς Ῥώμη , ἐκ δέ ὁ προσεχής πατήρ αραβιεννυω πατρίς ἐπιγράφω ὁ Καππαδόκαι ἔθνος , ἀνήρ φρενήρης τε καί ἀγχίνοος καί πᾶς ἐν πᾶς ἀκριβής τε καί ἀδόνητος . ὅς ὁ τε δίαιτα ὁ τε τρόπος εὐσταθής τε εἰμί καί ἀποξεσμένος , γαστήρ τε κρατέω μόνος ὁ ἀναγκαῖος καί εὐπόριστος χράω , ὁ τε ἄλλος ἅπας ὅς ὁ ἐκδιαιτάω ἐγκαλλωπίζω βίος . ἦς δέ ὁ ἔντευξις ὁ πολύς οὐ Εὐπρόσοδος οὐδέ ὁ ἀκοή ἀνίημι · ὁ μέν εἰδοί εἰς περιφρόνησις ἄγω , ὁ δέ εἰς θωπεία φέρω . ὁ μέν οὖν εἰς αὐτός εἴσοδος σπάνις παρέχω , καί οὗτος σπουδάζω περί · ὁ δέ ἀκοή ὁ περισσός ἀποφράσσω οὖον κῆρ κατά ὁ ποίησις , λόγος δέ μᾶλλον · ὡς ἀγαθός κλείς αὐτός ὁ λόγος εἰμί , εὔθετος ἐν ὁ διάλεξις ἀνοίγω τε καί ἀποκλείω . ἀμαθία δέ ὁ θράσος ὁ μήτηρ καί δειλία ὁ ἀποικίζω καί σύνθυρον αὐτός οὕτως ἀπωθέω , ὡς ὁ μέν κινδύνευμα εὐβουλία εἰμί , ὁ δέ ὄκνος ἀσφάλεια , ἀνδρεῖος τε καί φρόνησις ὁ καιρός ὀχέω καί ὁ ἡνία πρυτανεύω πρός ὅς εἄν ὁ χρεία ἐπιτάσσω , καί ὁ ὕφεσις καί ἐπίτασις αὐτός ὁ ὁρμή μέτρον τις καί ῥυθμός γίγνομαι . περι ὅς τέλειος ἐν ὁ ἑξῆς εἴρω . ὅσος γάρ καί οἷος ὁ βασίλεια φυλακτέος , ὅς τρανής ὁ ἀνήρ διασαφέω , ὁ αὐτεξούσιος καί ὁ ἔνδον ἀναπτύσσω . οὗτος μέν οὖν ὁ Μαυρίκιος ὁ ἐπιστρατεύω ποιέω κατά ὁ ὑπερορία , πόλις τε καί φρούριον Πέρσης ἐπίκαιρος αἱρέω , λεῖος τε τοσοῦτος περιβάλλω ὥστε ὁ σαγηνεύω αἰχμάλωτος ὁλόκληρος νῆσος καί πόλις , ἀγρός τε ἐρημόω ὁ χρόνος ἐξοικέω ὁ τε γῆ ἐνεργός καθίστημι πάντῃ πρώην ἀγεώργητος εἰμί , στρατόπεδον τε ἐκ αὐτός συνίστημι πολύανδρος κατά ὁ ἄλλος ἔθνος μάλα γεννικός τε καί ἀνδρείως ἀγωνίζομαι , πληρόω δέ καί πᾶς ἑστία ὁ οἰκετικός χρεία , εἰς ὁ κοῦφος ὁ ἀνδράποδον ἐκποιέω .