evagrius-scholasticus.historia-ecclesiastica 1.6
Παύλου τε τοῦ Ἐμεσηνῶν ἐπισκόπου πρὸς τὴν Ἀλεξάνδρου πόλιν γενομένου , ἐπί τε τῆς ἐκκλησίας τὸν περὶ τούτου φερόμενον λόγον ὁμιλήσαντος , ὁπηνίκα καὶ Κύριλλος τὴν ἐπιστολὴν Ἰωάννου εὖ μάλα ἐπαινέσας ἐπὶ ῥήματος γέγραφε ταῦτα · Εὐφραινέσθωσαν οἱ οὐρανοὶ καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ · λέλυται γὰρ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ , καὶ πέπαυται τὸ λυποῦν , καὶ διχονοίας ἁπάσης ἀνῄρηται τρόπος , τοῦ πάντων ἡμῶν σωτῆρος Χριστοῦ ταῖς αὐτοῦ ἐκκλησίαις τὴν εἰρήνην βραβεύσαντος , κεκληκότων δὲ πρὸς τοῦτο ἡμᾶς καὶ τῶν εὐσεβεστάτων καὶ θεοφιλεστάτων βασιλέων , οἳ προγονικῆς εὐσεβείας ἄριστοι ζηλωταὶ γεγονότες ἀσφαλῆ μὲν καὶ ἀκατάσειστον ἐν ἰδίαις ψυχαῖς τὴν ὀρθὴν φυλάττουσι πίστιν , ἐξαίρετον δὲ ποιοῦνται φροντίδα τὴν ὑπὲρ τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν , ἵνα καὶ διαβόητον ἔχωσιν εἰς αἰῶνα τὴν δόξαν καὶ εὐκλεεστάτην ἀποφήνωσι τὴν ἑαυτῶν βασιλείαν · οἷς καὶ αὐτὸς ὁ τῶν δυνάμεων Κύριος πλουσίᾳ χειρὶ διανέμει τὰ ἀγαθά , καὶ δίδωσι μὲν κατακρατεῖν τῶν ἀνθεστηκότων , χαρίζεται δὲ τὸ νικᾶν . Οὐ γὰρ ἂν διαψεύσαιτο ὁ λέγων · Ζῶ ἐγώ , λέγει Κύριος , ὅτι τοὺς δοξάζοντάς με δοξάσω . Ἀφικομένου τοίνυν εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν τοῦ κυρίου μου τοῦ θεοσεβεστάτου ἀδελφοῦ καὶ συλλειτουργοῦ Παύλου , θυμηδίας ἐμπεπλήσμεθα , καὶ σφόδρα εἰκότως , ὡς ἀνδρὸς τοιούτου μεσιτεύοντος καὶ τοῖς ὑπὲρ δύναμιν πόνοις ἑλομένου προσομιλεῖν , ἵνα τὸν τοῦ διαβόλου νικήσῃ φθόνον καὶ συνάψῃ τὰ διῃρημένα , καὶ τὰ μεταξὺ σκάνδαλα περιελὼν ὁμονοίᾳ καὶ εἰρήνῃ στεφανώσῃ τάς τε παρ’ ἡμῖν καὶ παρ’ ὑμῖν ἐκκλησίας . Καὶ μεθ’ ἕτερα · Ὅτι δὲ περιττὴ παντελῶς καὶ οὐκ εὐάφορμος τῆς ἐκκλησίας ἡ διχοστασία γέγονε , νυνὶ μάλιστα πεπληροφορήμεθα , τοῦ κυρίου μου τοῦ θεοσεβεστάτου Παύλου τοῦ ἐπισκόπου χάρτην προκομίσαντος ἀδιάβλητον ἔχοντα τῆς πίστεως τὴν ὁμολογίαν , καὶ ταύτην συντετάχθαι διαβεβαιωσαμένου παρά τε τῆς σῆς ὁσιότητος καὶ τῶν αὐτόθι θεοσεβεστάτων ἐπισκόπων . Ἔχει δὲ οὕτως ἡ συγγραφή , καὶ αὐταῖς λέξεσιν ἐντέθειται τῇδε τῇ ἐπιστολῇ · Περὶ δὲ τῆς θεοτόκου , καὶ τὰ ἑξῆς . Ταύταις ὑμῶν ἐντυχόντες ταῖς ἱεραῖς φωναῖς οὕτω τε καὶ ἑαυτοὺς φρονοῦντας εὑρίσκοντες — εἷς γὰρ Κύριος , μία πίστις , ἓν βάπτισμα — , ἐδοξάσαμεν τὸν τῶν ὅλων δεσπότην θεόν , ἀλλήλοις συγχαίροντες , ὅτι ταῖς θεοπνεύστοις γραφαῖς καὶ παραδόσει τῶν ἁγίων ἡμῶν πατέρων συμβαίνουσαν ἔχουσι πίστιν αἵ τε παρ’ ὑμῖν καὶ αἱ παρ’ ἡμῖν ἐκκλησίαι.Ταῦτα μὲν οὖν ἔστιν ἑλεῖν τὸν φιλοπόνως τοῖς τὸ τηνικαῦτα γεγονόσιν ἐπιστῆσαι βουλόμενον .
Lemmas: Παῦλος τε ὁ Ἐμεσηνός ἐπίσκοπος πρός ὁ Ἀλέξανδρος πόλις γίγνομαι , ἐπί τε ὁ ἐκκλησία ὁ περί οὗτος φέρω λόγος ὁμιλέω , ὁπηνίκα καί Κύριλλος ὁ ἐπιστολή Ἰωάννης εὕω μάλα ἐπαινέω ἐπί ῥῆμα γράφω οὗτος · εὐφραίνω ὁ οὐρανός καί ἀγαλλιάω ὁ γῆ · λύω γάρ ὁ μεσότοιχον ὁ φραγμός , καί παύω ὁ λυπέω , καί διχόνοια ἅπας ἀναιρέω τρόπος , ὁ πᾶς ἐγώ σωτήρ Χριστός ὁ αὐτός ἐκκλησία ὁ εἰρήνη βραβεύω , καλέω δέ πρός οὗτος ἐγώ καί ὁ εὐσεβής καί θεοφιλής βασιλεύς , ἕ προγονικός εὐσέβεια ἀγαθός ζηλωτής γίγνομαι ἀσφαλής μέν καί ἀκατάσειστος ἐν ἴδιος Ψυχή ὁ ὀρθός φυλάσσω πίστις , ἐξαίρω δέ ποιέω φροντίς ὁ ὑπέρ ὁ ἅγιος ἐκκλησία , ἵνα καί διαβόητος ἔχω εἰς αἰών ὁ δόξα καί εὐκλεής ἀποφαίνω ὁ ἑαυτοῦ βασίλειος · ὅς καί αὐτός ὁ ὁ δύναμις Κύριος πλούσιος χείρ διανέμω ὁ ἀγαθός , καί δίδωμι μέν κατακρατέω ὁ ἀνθίστημι , χαρίζομαι δέ ὁ νικάω . οὖον γάρ εἄν διαψευσάννυμι ὁ λέγω · ζῶ ἐγώ , λέγω Κύριος , ὅτι ὁ δοξάζω ἐγώ δοξάζω . ἀφικνέομαι τοίνυν εἰς ὁ Ἀλεξάνδρεια ὁ κύριος ἐγώ ὁ θεοσεβής ἀδελφός καί συλλειτουργός Παῦλος , θυμηδία ἐμπίμπλημι , καί σφόδρα εἰκότως , ὡς ἀνήρ τοιοῦτος μεσιτεύω καί ὁ ὑπέρ δύναμις πόνος αἱρέω προσομιλέω , ἵνα ὁ ὁ διάβολος νικάω φθόνος καί συνάπτω ὁ διαιρέω , καί ὁ μεταξύ σκάνδαλον περιαιρέω ὁμόνοια καί εἰρήνη στεφανόω ὁ τε παρά ἐγώ καί παρά σύ ἐκκλησία . καί μετά ἕτερος · ὅτι2 δέ περισσός παντελῶς καί οὐ εὐάφορμος ὁ ἐκκλησία ὁ διχοστασία γίγνομαι , νυνί μάλιστα πληροφορέω , ὁ κύριος ἐγώ ὁ θεοσεβής Παῦλος ὁ ἐπίσκοπος χάρτης προκομίζω ἀδιάβλητος ἔχω ὁ πίστις ὁ ὁμολογία , καί οὗτος συντάσσω διαβεβαιόω παρά τε ὁ σός ὁσιότης καί ὁ αὐτόθι θεοσεβής ἐπίσκοπος . ἔχις δέ οὕτως ὁ συγγραφή , καί αὐτός λέξις ἐντίθημι ὅδε ὁ ἐπιστολή · περι δέ ὁ θεοτόκος , καί ὁ ἑξῆς . οὗτος σύ ἐντυγχάνω ὁ ἱερός φωνή οὗτος τε καί ἑαυτοῦ φρονέω εὑρίσκω — εἷς γάρ Κύριος , εἷς πίστις , εἷς βάπτισμα — , δοξάζω ὁ ὁ ὅλος δεσπότης θεός , ἀλλήλων συγχαίρω , ὅτι ὁ θεόπνευστος γραφεύς καί παράδοσις ὁ ἅγιος ἐγώ πατήρ συμβαίνω ἔχω πίστις ὁ τε παρά σύ καί ὁ παρά ἐγώ ἐκκλησίαι.Ταῦτα μέν οὖν εἰμί αἱρέω ὁ φιλόπονος ὁ ὁ τηνικαῦτα γίγνομαι ἐφίστημι βούλομαι .