evagrius-scholasticus.historia-ecclesiastica 3.39
Ὑπερμέγεθες δὲ κατεπράχθη αὐτῷ καὶ θεῖόν τι χρῆμα , ἡ τοῦ καλουμένου Χρυσαργύρου ἐς τέλεον κωλύμη · ἣν καὶ λεκτέον , τῆς Θουκυδίδου γλώσσης ἢ καὶ μείζονός τε καὶ κομψοτέρας ἐπιδεομένην · λέξω δὲ κἀγώ , οὐ λόγῳ πεποιθώς , τῇ δὲ πράξει πίσυνος . Ἐπέκειτό τι τῇ τοσαύτῃ καὶ τηλικαύτῃ τῶν Ῥωμαίων πολιτείᾳ τέλος ἐλεεινόν τε καὶ θεομισὲς καὶ βαρβάρων αὐτῶν ἀνάξιον , μή τί γε δὴ τῆς Ῥωμαίων χριστιανικωτάτης βασιλείας · ὃ μέχρις αὐτοῦ , ἀνθ’ ὅτου λέγειν οὐκ ἔχω , παροφθὲν αὐτὸς ἀνεῖλε βασιλικώτατα . Ἐπέκειτο δὲ ἑτέροις τε πολλοῖς ἐξ ἐράνου τὴν τροφὴν πορίζουσι , καὶ ταῖς ἀπεμπολούσαις τὴν ὥραν τοῦ σώματος καὶ χύδην πορνείαις ἐπὶ τοῖς κεκρυμμένοις καὶ λανθάνουσι τῆς πόλεως τόποις ἐπὶ χαμαιτυπείοις ἐκδεδομέναις , καὶ πρός γε τοῖς ἡταιρηκόσι καὶ μὴ μόνον τὴν φύσιν ἀλλὰ καὶ τὸ πολίτευμα καθυβρίζουσιν · ὡς ἀντὶ νόμου τινὸς τὴν ἐσκομιδὴν βοᾶν ἐπ’ ἀδείας εἶναι τὴν τοιαύτην ἀθεμιτουργίαν τοῖς βουλομένοις . Καὶ τὸν ἐντεῦθεν ἀθροιζόμενον ἀνόσιόν τε καὶ ἐναγῆ πόρον ἐπὶ τὴν πρώτην καὶ κορυφαίαν ἐσῆγον τῶν ἀρχῶν ἀνὰ τετραετηρίδα οἱ τοῦτον ἑκασταχοῦ συλλέγοντες , ὡς καὶ μέρος οὐκ ἐλάχιστον τῆς ἀρχῆς καθεστάναι , καὶ τῶν καλουμένων εἰδικῶν σκρινίων τυχεῖν , καὶ τῶν τὰ τοιαῦτα διαψηφιζόντων , οὐκ ἀφανῶν ἀνδρῶν , στρατείαν ὥσπερ καὶ τὰς λοιπὰς ἡγουμένων τὸ πρᾶγμα . Ὃ μεμαθηκὼς ὁ Ἀναστάσιος ἐπί τε τὴν γερουσίαν προθείς , καὶ μύσος εἶναι καὶ καινοπρεπὲς ἄγος τὸ πρᾶγμα δικαίως ἀποφηνάμενος , τεθέσπικε καθάπαξ ἀναιρεθῆναι , καὶ τοὺς τὴν εἴσπραξιν δηλοῦντας χάρτας πυρὶ παραδέδωκε . Καὶ τέλεον τὴν πρᾶξιν ἱερουργῆσαι τῷ θεῷ βουληθείς , ἵνα μή τινι τῶν μετ’ αὐτὸν ἐξῇ τὰ ἀρχαῖα αὖθις ὀνείδη ἀνακαλέσασθαι , προσποιεῖται μὲν τὸν ἀσχάλλοντα , ἀβουλίας δὲ ἑαυτοῦ κατηγόρει καὶ τῆς ἐς ἄγαν ἀνοίας , λέγων ὡς τῇ καινοδοξίᾳ τὸ πλέον δοὺς τοῦ συνοίσοντος τῇ πολιτείᾳ παρημέληκε , καὶ τὸν τοσοῦτον πόρον ἀνέκαθεν ἐφευρημένον καὶ τοσούτοις χρόνοις βεβαιωθέντα εἰκῆ τε καὶ ἀπερισκέπτως ἀνήρτησεν , οὐ συνεὶς τὰ ἐπαρτώμενα κινδυνεύματα ἢ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας , τὸ ζῶν τοῦ πολιτεύματος τεῖχος , οὐ τὰς ἐς θεραπείαν τοῦ θεοῦ · καὶ μηδὲν τῶν ἔνδοθεν δεικνὺς ἀπαγγέλλει βούλεσθαι τὸν εἰρημένον ἀνασώσασθαι πόρον . Καὶ δὴ τοὺς ἐφεστηκότας προσκαλεσάμενος ἔφασκε μεταμελεῖσθαι μέν , οὐκ ἔχειν δὲ ὅ τι καὶ πράξειν ἢ ὅπως τὴν οἰκείαν ἁμαρτίαν διορθώσαιτο , καθάπαξ τῶν χαρτῶν καυθέντων τῶν δυναμένων τὴν εἴσπραξιν δηλοῦν . Κἀκείνων δὲ οὔ τινι προσποιήσει ταῖς δὲ ἀληθείαις τὴν πρᾶξιν ὀδυρομένων διὰ τὸν ἐντεῦθεν αὐτοῖς περιποιούμενον ἄδικον μισθόν , καὶ τὴν παραπλησίαν ἀπορίαν προϊσχομένων , προὔτρεπέ τε καὶ παρεκάλει διὰ πάσης ἰόντας ζητήσεως ἐξερευνῆσαι εἴπερ εὑρεῖν δυνηθεῖεν διὰ τῶν ἑκασταχοῦ συγκειμένων πτυκτίων τὴν τοῦ παντὸς εἴσπραξιν . Καὶ πέμψας ἑκάστῳ δαπάνας ἐς τὴν περὶ ταῦτα συλλογὴν ἔπεμπεν , ἐπιτρέψας ἕκαστον χάρτην ταῦτα σαφηνίζειν δυνάμενον , ὅποι ἂν εὑρεθείη , πρὸς αὐτὸν ἀποκομισθῆναι , ἵνα μετὰ πολλῆς τῆς περισκέψεως καὶ τῆς ἐς ἄγαν ἀκριβείας τὰ περὶ τούτων αὖθις συνταχθείη . Ὡς δ’ οὖν μετὰ καιρὸν ἧκον οἱ τούτοις διακονούμενοι,χαρίεις τις ἐδόκει καὶ φαιδρότητι γανύμενος ὁ Ἀναστάσιος · ἔχαιρε δὲ καὶ ταῖς ἀληθείαις τῶν ἐσπουδασμένων τετυχηκώς , καὶ ἀνηρώτα τὸν τρόπον , ὅπως τε εὕρηνται , καὶ παρὰ τίσι , καὶ εἴ τι τοιουτῶδες καταλέλειπται . Τῶν δὲ πολλοὺς καταβεβληκέναι πόνους ἐπὶ τῇ τούτων συναγωγῇ διϊσχυριζομένων , ὀμνυόντων τε πρὸς τοῦ βασιλέως ὡς οὐδεὶς ἕτερος χάρτης ταῦτα δηλοῦν δυνάμενος ἀνὰ πᾶν ἀπόκειται τὸ πολίτευμα , αὖθις πυρὰν ἐξῆψε μεγάλην ἐκ τῶν ἀποκομισθέντων χαρτῶν καὶ τὴν σποδιὰν ὕδασιν ἐπέκλυσεν , ἀφανίσαι τέλεον τὴν πρᾶξιν βουλόμενος · ὥστε μὴ κόνιν , μὴ τέφραν , μήτε μήν τι λείψανον τοῦ πράγματος ἧττον ἀποκαυθέντων φανῆναι . Ὡς ἂν δὲ μὴ τὸ κώλυμα τῆς πράξεως τοσοῦτον ἐξάραντες δόξαιμεν ἀγνοεῖν τί τε καὶ ὅσα τοῖς ἀρχαιοτέροις περὶ ταύτης ἐμπαθῶς ἱστόρηται , φέρε καὶ ταῦτα παράθωμαι καὶ δείξω ψευδῆ , καὶ διαφερόντως ἐξ ὧν αὐτοὶ διεξῆλθον .
Lemmas: ὑπερμεγέθης δέ καταπράσσω αὐτός καί θεῖος1 τίς χρῆμα , ὁ ὁ καλέω χρυσάργυρος εἰς τελέω κώλυμα · ὅς καί λεκτέος , ὁ Θουκυδίδης γλῶσσα ἢ καί μέγας τε καί κομψός ἐπιδέω · λέγω δέ ἐγώ , οὖον λόγος πείθω , ὁ δέ πρᾶξις πίσυνος . ἐπίκειμαι τίς ὁ τοσοῦτος καί τηλικόσδε ὁ Ῥωμαῖος πολιτεία τέλος ἐλεεινός τε καί θεομισής καί βάρβαρος αὐτός ἀνάξιος , μή τίς γε δή ὁ Ῥωμαῖος χριστιανικός βασίλεια · ὅς μέχρι αὐτός , ἀντί ὅστις λέγω οὐ ἔχω , παροράω αὐτός ἀναιρέω βασιλικός . ἐπίκειμαι δέ ἕτερος τε πολύς ἐκ ἔρανος ὁ τροφή πορίζω , καί ὁ απεμπολουω ὁ ὥρα ὁ σῶμα καί χύδην πορνεία ἐπί ὁ κρύπτω καί λανθάνω ὁ πόλις τόπος ἐπί χαμαιτυπεῖον ἐκδίδωμι , καί πρός γε ὁ ἑταιρέω καί μή μόνος ὁ φύσις ἀλλά καί ὁ πολίτευμα καθυβρίζω · ὡς ἀντί νόμος τις ὁ εἰσκομιδή βοάω ἐπί ἄδεια εἰμί ὁ τοιοῦτος ἀθεμιτουργία ὁ βούλομαι . καί ὁ ἐντεῦθεν ἀθροίζω ἀνόσιος τε καί ἐναγής πόρος ἐπί ὁ πρῶτος καί κορυφαία εἰσάγω ὁ ἀρχή ἀνά τετραετηρίς ὁ οὗτος ἑκασταχοῦ συλλέγω , ὡς καί μέρος οὐ μικρός ὁ ἀρχή καθίστημι , καί ὁ καλέω εἰδικός σκρίνιον τυγχάνω , καί ὁ ὁ τοιοῦτος διαψηφίζω , οὐ ἀφανής ἀνήρ , στρατεία ὥσπερ καί ὁ λοιπάς ἡγέομαι ὁ πρᾶγμα . ὅς μανθάνω ὁ Ἀναστάσιος ἐπί τε ὁ γερουσία προτίθημι , καί μύσος εἰμί καί καινοπρεπής ἄγος ὁ πρᾶγμα δικαίως ἀποφαίνω , θεσπίζω καθάπαξ ἀναιρέω , καί ὁ ὁ εἴσπραξις δηλόω χάρτης πῦρ παραδίδωμι . καί τελέω ὁ πρᾶξις ἱερουργέω ὁ θεός βούλομαι , ἵνα μή τις ὁ μετά αὐτός ἔξεστι ὁ ἀρχαῖος αὖθις ὄνειδος ἀνακαλέω , προσποιέω μέν ὁ ἀσχάλλω , ἀβουλία δέ ἑαυτοῦ κατηγορέω καί ὁ εἰς ἄγαν ἄνοια , λέγω ὡς ὁ καινοδοξίᾳ ὁ πλέω δίδωμι ὁ συμφέρω ὁ πολιτεία παραμελέω , καί ὁ τοσοῦτος πόρος ἀνέκαθεν ἐφευρίσκω καί τοσοῦτος χρόνος βεβαιόω εἰκῇ τε καί ἀπερισκέπτως ἀναρτάω , οὖον συνίημι ὁ ἐπαρτάω κινδύνευμα ἢ ὁ στρατιωτικός δαπάνη , ὁ ζῶ ὁ πολίτευμα τεῖχος , οὖον ὁ εἰς θεραπεία ὁ θεός · καί μηδείς ὁ ἔνδοθεν δείκνυμι ἀπαγγέλλω βούλομαι ὁ εἴρω ἀνασῴζω πόρος . καί δή ὁ ἐφίστημι προσκαλέω φάσκω μεταμελέομαι μέν , οὐ ἔχω δέ ὅς τίς καί πράσσω ἢ ὅπως ὁ οἰκεῖος ἁμαρτία διορθόω , καθάπαξ ὁ χάρτης καίω ὁ δύναμαι ὁ εἴσπραξις δηλόω . καὶ δέ οὖον τις προσποιέω ὁ δέ ἀλήθεια ὁ πρᾶξις ὀδύρομαι διά ὁ ἐντεῦθεν αὐτός περιποιέω ἄδικος μισθός , καί ὁ παραπλήσιος ἀπορία προΐσχω , προτρέπω τε καί παρακαλέω διά πᾶς εἶμι ζήτησις ἐξερευνάω εἴπερ εὑρίσκω δύναμαι διά ὁ ἑκασταχοῦ σύγκειμαι πτυκτίον ὁ ὁ πᾶς εἴσπραξις . καί πέμπω ἕκαστος δαπάνη εἰς ὁ περί οὗτος συλλογή πέμπω , ἐπιτρέπω ἕκαστος χάρτης οὗτος σαφηνίζω δύναμαι , ὅποι εἄν εὑρίσκω , πρός αὐτός ἀποκομίζω , ἵνα μετά πολύς ὁ περίσκεψις καί ὁ εἰς ἄγαν ἀκρίβεια ὁ περί οὗτος αὖθις συντάσσω . ὡς δέ οὖν μετά καιρός ἥκω ὁ οὗτος διακονούμενοι,χαρίεις τις δοκέω καί φαιδρότης γάνυμαι ὁ Ἀναστάσιος · χαίρω δέ καί ὁ ἀλήθεια ὁ σπουδάζω τυγχάνω , καί ἀνερωτάω ὁ τρόπος , ὅπως τε εὑρίσκω , καί παρά τίσις , καί εἰμί τίς τοιουτώδης καταλείπω . ὁ δέ πολύς καταβάλλω πόνος ἐπί ὁ οὗτος συναγωγή διισχυρίζομαι , ὄμνυμι τε πρός ὁ βασιλεύς ὡς οὐδείς ἕτερος χάρτης οὗτος δηλόω δύναμαι ἀνά πᾶς ἀπόκειμαι ὁ πολίτευμα , αὖθις πυρή ἐξάπτω μέγας ἐκ ὁ ἀποκομίζω χάρτης καί ὁ σποδιά ὕδωρ ἐπικλύζω , ἀφανίζω τελέω ὁ πρᾶξις βούλομαι · ὥστε μή κόνις , μή τέφρα , μήτε μείς τίς λείψανον ὁ πρᾶγμα κακός ἀποκαίω φαίνω . ὡς εἄν δέ μή ὁ κώλυμα ὁ πρᾶξις τοσοῦτος ἐξαίρω δοκέω ἀγνοέω τίς τε καί ὅσος ὁ ἀρχαῖος περί οὗτος ἐμπαθῶς ἱστορέω , φέρω καί οὗτος παρατίθημι καί δείκνυμι ψευδής , καί διαφερόντως ἐκ ὅς αὐτός διεξέρχομαι .