evagrius-scholasticus.historia-ecclesiastica 4.26
Ἐπειδὴ δὲ τῆς ἱστορίας ὧδε γεγόναμεν , λέξω καὶ τὸ γεγονὸς αὐτόσε θαῦμα , ὃ τῆς παρούσης ἱστορίας καθέστηκεν ἄξιον . Ὅτε τὴν Ἀντιόχου πυρπολεῖσθαι τῶν Ἀπαμέων οἱ παῖδες ἐγνώκεσαν , ἱκέτευον τὸν λελεγμένον μοι Θωμᾶν τὸ σωτήριον καὶ ζωοποιὸν τοῦ σταυροῦ ξύλον παρὰ τὸ εἰωθὸς προενεγκεῖν τε καὶ προθεῖναι , ὡς ἂν τὰ τελευταῖα ὁρῷέν τε καὶ κατασπάζοιντο τὴν μόνην τῶν ἀνθρώπων σωτηρίαν ἐφόδιόν τε λάβοιεν τῆς ἑτέρας βιοτῆς , διαπορεύοντος αὐτοὺς τοῦ τιμίου σταυροῦ πρὸς τὴν ἀμείνω λῆξιν . Ὃ δὴ καὶ πεπραχὼς ὁ Θωμᾶς προφέρει τὸ ζωοποιὸν ξύλον , ῥητὰς ἐπαγγείλας ἡμέρας τῆς προθέσεως ὡς ἂν ἐξῇ καὶ πᾶσι τοῖς ἀστυγείτοσιν ἁλισθῆναι καὶ τῆς ἐντεῦθεν σωτηρίας ἀπόνασθαι . Φοιτῶσι γοῦν μετὰ τῶν ἄλλων καὶ οἱ ἐς φῶς με προαγαγόντες , ἐς χαμαιδιδασκάλου φοιτῶντά με περιαγόμενοι . Ὡς δ’ οὖν προσκυνῆσαί τε καὶ κατασπάσασθαι τὸν τίμιον ἠξιώθημεν σταυρόν , ἄρας ὁ Θωμᾶς ἄμφω τὼ χεῖρε τὸ τῆς ἀρχαίας κατάρας ἐξαλειπτήριον τοῦ σταυροῦ ξύλον ἐπεδείκνυ , πάντη τῶν θείων ἀνακτόρων περινοστῶν , ὥσπερ ἐν ταῖς κυρίαις τῶν προσκυνήσεων ἡμέραις εἴθιστο . Εἵπετο δὲ τῷ Θωμᾷ μεθισταμένῳ πυρὸς μέγα τι χρῆμα σελαγίζοντος , οὐ κατακαίοντος , ὡς πάντα τὸν χῶρον ἔνθα παρεστὼς τὸν τίμιον ἐπεδείκνυ σταυρὸν ἐμπίπρασθαι δοκεῖν . Καὶ γέγονεν οὐχ ἅπαξ , οὐ δίς , ἀλλὰ καὶ πολλάκις , τοῦ ἱερέως πάντα τὸν αὐτόσε χῶρον περιϊόντος καὶ τοῦ ἀθροισθέντος λεὼ τοῦτο γενέσθαι Θωμᾶν δυσωποῦντος . Ὅπερ καὶ τὴν γενομένην σωτηρίαν τοῖς Ἀπαμεῦσι προεφήτευεν . Ἀνετέθη τοίνυν καὶ εἰκὼν ἀνὰ τὸν ὄροφον τῶν ἀνακτόρων ταῦτα ταῦτα τοῖς ἀγνοοῦσι τῇ γραφῇ διαγγέλλουσα · ἣ καὶ μέχρι τῆς Ἀδααρμάνου καὶ Περσῶν ἐφόδου διεσώζετο , συνεκαύθη δὲ τῇ αὐτόσε ἁγίᾳ τοῦ θεοῦ ἐκκλησίᾳ μετὰ τῆς ὅλης πόλεως . Καὶ ταῦτα μὲν ὧδε ἐγεγόνει . Ὁ δὲ Χοσρόης κατὰ τὴν ἄφοδον παρασπονδήσας τὰ συγκείμενα , ἐπεὶ καὶ τηνικάδε συνεδόκει , ἕτερα πέπραχε , τῷ μὲν ἀσταθεῖ αὐτοῦ καὶ ἀβεβαίῳ τρόπῳ συμβαίνοντα , ἥκιστα δὲ ἀνδρὶ λογικῷ , μή τί γε δὴ βασιλεῖ πρέποντα λόγον τῶν συγκειμένων ποιουμένῳ .
Lemmas: ἐπεί δέ ὁ ἱστορία ὧδε γίγνομαι , λέγω καί ὁ γίγνομαι αὐτόσε θαῦμα , ὅς ὁ πάρειμι ἱστορία καθίστημι ἄξιος . ὅτε ὁ Ἀντίοχος πυρπολέω ὁ ἀπαμεύς ὁ παῖς γιγνώσκω , ἱκετεύω ὁ λέγω ἐγώ Θωμᾶς ὁ σωτήριος καί ζωοποιός ὁ σταυρός ξύλον παρά ὁ εἴωθα προφέρω τε καί προτίθημι , ὡς εἄν ὁ τελευταῖος ὁράω τε καί κατασπάζω ὁ μόνος ὁ ἄνθρωπος σωτηρία ἐφόδιον τε λαμβάνω ὁ ἕτερος βιοτή , διαπορεύω αὐτός ὁ τίμιος σταυρός πρός ὁ ἀγαθός λῆξις . ὅς δή καί πράσσω ὁ Θωμᾶς προφέρω ὁ ζωοποιός ξύλον , ῥητός ἐπαγγέλλω ἡμέρα ὁ πρόθεσις ὡς εἄν ἔξεστι καί πᾶς ὁ ἀστυγείτων ἁλίζω καί ὁ ἐντεῦθεν σωτηρία ἀπονίναμαι . φοιτάω γοῦν μετά ὁ ἄλλος καί ὁ εἰς φάος ἐγώ προάγω , εἰς χαμαιδιδάσκαλος φοιτάω ἐγώ περιάγω . ὡς δέ οὖν προσκυνέω τε καί κατασπάω ὁ τίμιος ἀξιόω σταυρός , ἀείρω ὁ Θωμᾶς ἄμφω ὁ χείρ ὁ ὁ ἀρχαῖος κατάρα ἐξαλειπτήριον ὁ σταυρός ξύλον ἐπιδείκνυμι , πάντῃ ὁ θεῖον ἄναξ περινοστέω , ὥσπερ ἐν ὁ κύριος ὁ προσκύνησις ἡμέρα ἐθίζω . ἕπω δέ ὁ Θωμᾶς μεθίστημι πυρός μέγας τίς χρῆμα σελαγίζω , οὖον κατακαίω , ὡς πᾶς ὁ χῶρος ἔνθα παρίστημι ὁ τίμιος ἐπιδείκνυμι σταυρός ἐμπίμπρημι δοκέω . καί γίγνομαι οὐ ἅπαξ , οὖον δίς , ἀλλά καί πολλάκις , ὁ ἱερεύς πᾶς ὁ αὐτόσε χῶρος περίειμι καί ὁ ἀθροίζω λαός οὗτος γίγνομαι Θωμᾶς δυσωπέω . ὅπερ καί ὁ γίγνομαι σωτηρία ὁ ἀπαμεύς προφητεύω . ἀνατίθημι τοίνυν καί εἰκών ἀνά ὁ ὄροφος ὁ ἄναξ οὗτος οὗτος ὁ ἀγνοέω ὁ γράφω διαγγέλλω · ὅς καί μέχρι ὁ Ἀδααρμάνου καί Πέρσης ἔφοδος διασῴζω , συγκαίω δέ ὁ αὐτόσε ἅγιος ὁ θεός ἐκκλησία μετά ὁ ὅλος πόλις . καί οὗτος μέν ὧδε γίγνομαι . ὁ δέ Χοσρόης κατά ὁ ἄφοδος παρασπονδέω ὁ σύγκειμαι , ἐπεί καί τηνικάδε συνδοκέω , ἕτερος πράσσω , ὁ μέν ἀσταθής αὐτός καί ἀβέβαιος τρόπος συμβαίνω , ἥκιστος δέ ἀνήρ λογικός , μή τίς γε δή βασιλεύς πρέπω λόγος ὁ σύγκειμαι ποιέω .