evagrius-scholasticus.historia-ecclesiastica 3.41
Σὺ φῄς , ὦ ἀλιτήριε καὶ παλαμναῖε δαῖμον , ὡς αὐτὸς ἴσην τῇ Ῥώμῃ πόλιν ἀνταναστῆσαι βουλόμενος , πρῶτα μὲν ἀνὰ μέσον Τρῳάδος καὶ τοῦ Ἰλίου πρὸς κατασκευὴν πόλεως τοσαύτης ἐξώρμησε , καὶ θεμελίους πηξάμενος καὶ τεῖχος ἐς ὕψος ἄρας , ἐπειδή γε τόπον ἐπιτηδειότερον εὗρε τὸ Βυζάντιον , οὕτω τείχεσιν αὐτὸ περιέβαλεν , οὕτω τὴν προτέραν εὔρυνε πόλιν , τοσούτοις τε κάλλεσιν οἰκοδομιῶν ἐφαίδρυνεν , ὡς μὴ πολλῷ τῆς Ῥώμης λιπέσθαι τοσούτοις ἔτεσι κατὰ σμικρὸν τὴν αὔξην προσλαβούσης . Φῂς δὲ ὡς καὶ τῷ δήμῳ τῶν Βυζαντίων σίτησιν δημοσίαν ἀπένειμε , καὶ ὡς χρυσίου πάμπολυ χρῆμα τοῖς ἅμα οἱ ἀφικομένοις ἀνὰ τὸ Βυζάντιον ἐπιδέδωκεν ἐς κατασκευὴν ἰδιωτικῶν οἴκων . Αὐτὸς πάλιν γράφεις ἐπὶ ῥήματος , Κωνσταντίνου τελευτήσαντος , ἐς Κωνστάντιον τὸν αὐτοῦ παῖδα μόνον τὰ πράγματα περιελθεῖν μετὰ θάνατον τοῖν αὐτοῦ ἀδελφοῖν , καὶ ὡς Μαγνεντίου καὶ Βετρανίωνος τυραννησάντοιν , πειθοῖ τὸν Βετρανίωνα μετῆλθε , καὶ ἀμφοῖν τοῖν στρατοπέδοιν ἁλισθέντοιν πρῶτος ὁ Κωνστάντιος δημηγορήσας τῆς τοῦ πατρὸς ἀνεμίμνησκε τοὺς στρατιώτας φιλοτιμίας , μεθ’ οὖ πολλοὺς πολέμους διεπόνησαν καὶ μεγίσταις ἐτιμήθησαν δωρεαῖς · καὶ ὡς τούτων ἀκούσαντες οἱ στρατιῶται τὸν Βετρανίωνα τῆς ἐσθῆτος γυμνώσαντες κατήγαγον τοῦ βήματος ἰδιώτην · καὶ ὡς οὐδὲν ἄχαρι πρὸς Κωνσταντίου πέπονθε , τοῦ παρὰ σοῦ τοσαῦτα μετὰ τοῦ πατρὸς βλασφημηθέντος . Πῶς τοίνυν ἀξιοῖς τὸν αὐτὸν οὕτως φιλότιμον , οὕτως μεγαλόδωρον γενέσθαι , καὶ οὕτω σμικρολόγον καὶ φειδωλόν , ὡς τοιοῦτον ἐναγῆ πόρον ἐπιθεῖναι , τέλεον ἀγνοῶ.Ὅτι δὲ οὐ Φαῦσταν ἢ Κρίσπον ἀνεῖλεν , οὐδὲ παρά τινος Αἰγυπτίου διὰ ταῦτα τῶν ἡμετέρων μυστηρίων μετέσχεν , ἄκουε συγγράφοντος Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου , συνακμάσαντος Κωνσταντίνῳ καὶ Κρίσπῳ καὶ συγγενομένου τούτοις . Σὺ γὰρ οὐδὲ ἀκοὴν γράφεις , μή τί γε δὴ ἀλήθειαν,πολλοῖς ὕστερον χρόνοις ἐπὶ Ἀρκαδίου τε καὶ Ὀνωρίου , μέχρις οὗ γέγραφας , ἢ καὶ μετ’ αὐτοὺς γεγονώς . Γράφει δὲ ἐπὶ λέξεως ταῦτα ἐν τῷ ὀγδόῳ λόγῳ τῆς αὐτοῦ ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας · Χρόνου δὲ οὐ πλείστου μεταξὺ γενομένου , βασιλεὺς Κωνστάντιος τὸν πάντα βίον πραότατα καὶ τοῖς ὑπηκόοις εὐνοϊκώτατα τῷ τε θείῳ λόγῳ προσφιλέστατα διαθέμενος , παῖδα γνήσιον Κωνσταντῖνον αὐτοκράτορα σεβαστὸν ἀνθ’ ἑαυτοῦ καταλιπών , κοινῷ φύσεως νόμῳ τελευτᾷ τὸν βίον . Καὶ μεθ’ ἕτερα · Τούτου παῖς Κωνσταντῖνος εὐθὺς ἀρχόμενος βασιλεὺς τελεώτατος καὶ σεβαστὸς πρὸς τῶν στρατοπέδων καὶ ἔτι πολὺ τούτων πρότερον πρὸς αὐτοῦ τοῦ παμβασιλέως θεοῦ ἀναγορευθείς , ζηλωτὴν ἑαυτὸν τῆς πατρικῆς περὶ τὸν ἡμέτερον λόγον εὐσεβείας κατεστήσατο . Καὶ πρὸς τῷ τέλει δὲ τῆς ἱστορίας τούτοις φησὶ τοῖς ὀνόμασιν · Ὁ δὲ ἀρετῇ πάσῃ θεοσεβείας ἐκπρέπων , μέγιστος , νικητὴς Κωνσταντῖνος σὺν παιδὶ Κρίσπῳ βασιλεῖ θεοφιλεστάτῳ καὶ κατὰ πάντα τοῦ πατρὸς ὁμοίῳ , τὴν οἰκείαν ἑῴαν ἀπελάμβανον . Οὐκ ἂν δὲ ὁ Εὐσέβιος Κρίσπον οὕτως ἐπῄνεσεν , εἰ πρὸς τοῦ πατρὸς ἀνῄρητο , ἐπιβιώσας τῷ Κωνσταντίνῳ . Ὁ δὲ Θεοδώρητος ἱστορῶν φησιν ἐν Νικομηδείᾳ τὸν Κωνσταντῖνον πρὸς αὐτῷ τῷ τέρματι τῆς βιοτῆς τοῦ σωτηριώδους μεταλαβεῖν βαπτίσματος , ἀναβαλέσθαι δὲ μέχρι τούτου τοῦ χρόνου ἐν Ἰορδάνῃ τῷ ποταμῷ τούτου τυχεῖν ἱμειρόμενον . Φῂς δέ , ὦ ἐξάγιστε καὶ παμμίαρε σύ , ὡς καὶ τὰ Ῥωμαίων πράγματα , ἐξ οὗ τὰ Χριστιανῶν ἐδείχθη , διερρύη τε καὶ παντάπασιν ἀπώλετο , ἢ οὐδὲν τῶν παλαιοτέρων ἀνεγνωκὼς ἢ πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἐθελοκακῶν . Τοὐναντίον γὰρ διαφανῶς δείκνυται τῇ ἡμετέρᾳ πίστει συναυξῆσαι τὰ Ῥωμαίων πράγματα . Θέα τοίνυν ὡς παρ’ αὐτὴν τὴν ἐν ἀνθρώποις ἐπιδημίαν Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν Μακεδόνων οἱ πλείους ὑπὸ Ῥωμαίων καθῃρέθησαν , Ἀλβανία τε καὶ Ἰβηρία καὶ Κόλχοι καὶ Ἄραβες Ῥωμαίοις ὑπετάγησαν . Καὶ Γάϊος Καῖσαρ κατὰ τὴν τρίτην καὶ εἰκοστὴν καὶ ἑκατοστὴν ὀλυμπιάδα Γάλλους καὶ Γερμανοὺς καὶ Βρεττανοὺς μεγάλοις ἀγῶσιν ὑπηγάγετο καὶ τῇ Ῥωμαίων προσεποίησεν ἀρχῇ πόλεις πεντακοσίας οἰκοῦντας , ὡς τοῖς ἱστορήσασιν ἀναγέγραπται . Ὃς καὶ πρῶτος μετὰ τοὺς ὑπάτους ἐμονάρχησε , προοδοποιῶν καὶ προεισάγων ἐκ πολυθεΐας καὶ ὀχλοκρατίας τῆς μοναρχίας τὸ σέβας , διὰ τὴν Χριστοῦ μέλλουσαν ὅσον οὔπω μοναρχίαν . Εὐθὺς καὶ ἡ Ἰουδαία ἅπασα καὶ τὰ πρόσχωρα προσεκτήθη · ὡς καὶ πρώτην τηνικάδε ἀπογραφὴν γενέσθαι , ἐν ᾗ καὶ Χριστὸς συνανεγράφη , ἵνα Βηθλεὲμ τὸ πέρας τῆς περὶ αὐτὴν προφητείας δημοσιεύσῃ . Λέλεκται γὰρ τῷ προφήτῃ Μιχαίᾳ περὶ αὐτῆς ὧδέ πως · Καὶ σὺ Βηθλεὲμ γῆ Ἰούδα , οὐδαμῶς ἐλαχίστη εἶ ἐν τοῖς ἡγεμόσιν Ἰούδα · ἐκ σοῦ γάρ μοι ἐξελεύσεται ἡγούμενος ὅστις ποιμανεῖ τὸν λαόν μου τὸν Ἰσραήλ . Καὶ μετὰ τὴν ἀπότεξιν Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν Αἴγυπτος Ῥωμαίοις προσετέθη , Αὐγούστου Καίσαρος , ἐφ’ οὗ Χριστὸς ἐγεννήθη , καταγωνισαμένου παντελῶς Ἀντώνιον καὶ Κλεοπάτραν , οἳ καὶ ἑαυτοὺς διεχρήσαντο . Μεθ’ οὓς Κορνήλιος Γάλλος ἡγεμὼν Αἰγύπτου πρὸς τοῦ Αὐγούστου Καίσαρος καθίσταται , πρῶτος μετὰ τοὺς Πτολεμαίους ἄρξας Αἰγύπτου , ὡς τοῖς ἱστοριογράφοις πεπόνηται . Πόσα δὲ Πέρσαι περιεκόπησαν ὑπὸ Βεντιδίου Κουρβούλωνός τε τοῦ Νέρωνος στρατηγοῦ , καὶ Σευήρου , Τραϊανοῦ καὶ Κάρου , Κασσίου τε καὶ Ὀδαινάθου τοῦ ἐκ Παλμύρας καὶ Ἀπολλωνίου καὶ ἑτέρων , ὁσάκις τε Σελεύκεια καὶ Κτησιφὼν ἥλω , Νίσιβίς τε ἐπ’ ἀμφότερα τρεπομένη Ἀρμενία τε καὶ τὰ πλησιάζοντα ἔθνη Ῥωμαίοις προσετέθη , μεθ’ ἑτέρων ἱστορεῖς . Μικροῦ δέ με διέλαθεν ἃ σὺ γράφεις τὸν Κωνσταντῖνον καταπράξασθαι , μάλα γεννικῶς καὶ ἀνδρείως τῆς Ῥωμαίων ἐξηγησάμενον ἀρχῆς μετὰ τῆς ἡμετέρας θρησκείας , καὶ οἷα πέπονθεν Ἰουλιανὸς ὁ σὸς καὶ τῶν σῶν ὀργίων θιασώτης , τηλικαῦτα τραύματα τῇ πολιτείᾳ καταλελοιπώς . Εἰ δέ τι τῶν προφητευθέντων περὶ τῆς τοῦ κόσμου τελευτῆς ἢ προοίμιον εἴληφεν ἢ καὶ τὸ πέρας δέξεται , μείζονός ἐστιν οἰκονομίας ἢ κατὰ σέ . Ἐξετάσωμεν δὲ εἰ δοκεῖ ὅπως οἱ τὰ Ἑλλήνων πρεσβεύσαντες βασιλεῖς , καὶ ὅπως οἱ τὰ τοῦ Χριστοῦ ζηλώσαντες τὴν βασιλείαν ἀπέθεντο . Οὐ πρῶτος Γάϊος Ἰούλιος Καῖσαρ μοναρχήσας δολοφονηθεὶς κατέστρεψε τὸν βίον ; οὐ δεύτερον τὸν ἔκγονον Τιβερίου Γάϊον τῶν ἐν τοῖς στρατεύμασιν ἔνιοι ξίφεσιν διεχρήσαντο ; οὐ Νέρων πρός τινος τῶν οἰκείων ἀνῃρέθη ; οὐ Γάλβας τὰ παραπλήσια πέπονθεν Ὄθων τε καὶ Βιτέλλιος , οἱ τρεῖς βασιλεύσαντες μόνον ἑκκαίδεκα μῆνας ; Τίτον δὲ βασιλεύοντα οὐ Δομετιανὸς φαρμάκοις ἀδελφὸν ὄντα γε αὐτοῦ ἀνεῖλεν ; οὐ Δομετιανὸς πρὸς τοῦ Στεφάνου δειλαίως τῶν ἐντεῦθεν μετέστη ; τί δὲ καὶ περὶ Κομμόδου φῄς ; οὐχ οὗτος ὑπὸ Ναρκίσσου τὸν βίον ἀπέλιπεν ; Περτίναξ τε καὶ Ἰουλιανὸς οὐ τῶν αὐτῶν ἔτυχον ; Ἀντωνῖνος δὲ ὁ Σευήρου οὐ Γέταν τὸν ἀδελφὸν διέφθειρεν , τὰ παραπλήσια καὶ αὐτὸς παθὼν ὑπὸ Μαρτιαλίου ; τί δὲ καὶ Μακρῖνος , οὐ περὶ Βυζάντιον αἰχμαλώτου δίκην περιαχθεὶς πρὸς τῶν σφετέρων στρατιωτῶν ἐμιαιφονήθη ; καὶ Αὐρήλιος δὲ Ἀντωνῖνος ὁ ἐξ Ἐμέσης οὐ μετὰ τῆς μητρὸς κατεσφάγη ; ὁ δέ γε μετ’ αὐτὸν Ἀλέξανδρος οὐ τῷ αὐτῷ σὺν καὶ τῇ μητρὶ περιπέπτωκεν δράματι ; τί ἂν εἴποιμεν καὶ περὶ Μαξιμίνου πρὸς τῆς οἰκείας στρατιᾶς ἀναιρεθέντος , ἢ Γορδιανοῦ ἐπιβουλεύμασι Φιλίππου ὑπὸ τῶν οἰκείων στρατιωτῶν τὴν τέλειον ὑπελθόντος ἡμέραν ; λέγε δὲ σὺ ὅπως τε Φίλιππος καὶ ὁ μετ’ αὐτὸν Δέκιος · οὐχ ὑπὸ τῶν πολεμίων διεφθάρησαν ; καὶ Γάλλος δὲ καὶ Βουλουσιανός , οὐχ ὑπὸ τῶν οἰκείων δυνάμεων τῆς σφῶν ζωῆς ἐξώσθησαν ; τί δὲ καὶ Αἰμιλιανὸς οὐ τοῖς αὐτοῖς περιπέπτωκεν ; Οὐαλεριανὸς δέ , οὐ δορυάλωτος γενόμενος ὑπὸ Περσῶν περιήγετο ; Γαλλιήνου δὲ δολοφονηθέντος καὶ Καρίνου σφαγιασθέντος , εἰς Διοκλητιανὸν τὰ πράγματα περιέστη , καὶ οὓς αὐτὸς εἵλετο συνάρχειν αὐτῷ · ἐξ ὧν Ἑρκούλιος , Μαξιμιανὸς καὶ Μαξέντιος ὁ τούτου παῖς καὶ Λικίνιος δὲ ἐς ἔσχατα διεφθάρησαν . Ἐξ ὅτου δὲ Κωνσταντῖνος ὁ παναοίδιμος παρείληφε τὴν ἀρχήν , καὶ τὴν ἐπώνυμον αὐτῷ πόλιν δειμάμενος τῷ Χριστῷ ἀνατέθεικεν , ἄθρει δή μοι εἴ τις τῶν ἐν αὐτῇ βασιλέων , Ἰουλιανοῦ δίχα τοῦ ἱεροφάντου σου καὶ βασιλέως , ἢ πρὸς τῶν οἰκείων ἢ τῶν ἐναντίων διεφθάρη , ἢ ὅλως τύραννος βασιλέως κατεδυνάστευσεν , ἢ μόνου Βασιλίσκου ἐξώσαντος Ζήνωνα , πρὸς οὖ καὶ κατελύθη καὶ τὸν βίον ἀπέθετο . Πείθομαι καὶ περὶ Οὐάλεντος λέγοντί σοι , τοσαῦτα κατεργασαμένου Χριστιανοὺς κακά . Περὶ γὰρ ἑτέρου , οὐδὲ σὺ αὐτὸς φῄς . Ταῦτα μηδεὶς οἰέσθω πάρεργα τῆς ἱστορίας τυγχάνειν τῆς ἐκκλησιαστικῆς,πάνυ μὲν οὖν χρειώδη καὶ συνεκτικά , διὰ τὸ τοὺς Ἑλλήνων ἱστοριογράφους ἐθελοκακεῖν πρὸς τὴν ἀκρίβειαν . Ἴωμεν δὲ καὶ ἐπὶ τὰ λειπόμενα τῶν Ἀναστασίου πράξεων .
Lemmas: σύ φημί , εἰμί ἀλιτήριος καί παλαμναῖος δαίμων , ὡς αὐτός ἴσος ὁ Ῥώμη πόλις ἀντανίστημι βούλομαι , πρῶτος μέν ἀνά μέσος Τρῳάς καί ὁ Ἴλιον πρός κατασκευή πόλις τοσοῦτος ἐξορμέω , καί θεμέλιος πήγνυμι καί τεῖχος εἰς ὕψος ἀείρω , ἐπειδή γε τόπος ἐπιτήδειος εὑρίσκω ὁ Βυζάντιον , οὗτος τεῖχος αὐτός περιβάλλω , οὗτος ὁ πρότερος εὐρύνω πόλις , τοσοῦτος τε κάλλος οἰκοδομία φαιδρύνω , ὡς μή πολύς ὁ Ῥώμη λείπω τοσοῦτος ἔτος κατά μικρός ὁ αὔξη προσλαμβάνω . φημί δέ ὡς καί ὁ δῆμος ὁ Βυζάντιος σίτησις δημόσιος ἀπονέμω , καί ὡς χρυσίον παμπολύς χρῆμα ὁ ἅμα ὁ ἀφικνέομαι ἀνά ὁ Βυζάντιον ἐπιδίδωμι εἰς κατασκευή ἰδιωτικός οἶκος . αὐτός πάλιν γράφω ἐπί ῥῆμα , Κωνσταντῖνος τελευτάω , εἰς Κωνστάντιος ὁ αὐτός παῖς μόνος ὁ πρᾶγμα περιέρχομαι μετά θάνατος ὁ αὐτός ἀδελφός , καί ὡς Μαγνέντιος καί βετρανιοινος τυραννέω , πειθώ ὁ Βετρανίων μετέρχομαι , καί ἄμφω ὁ στρατόπεδον ἁλίζω πρῶτος ὁ Κωνστάντιος δημηγορέω ὁ ὁ πατήρ ἀναμιμνήσκω ὁ στρατιώτης φιλοτιμία , μετά οὖον πολύς πόλεμος διαπονέω καί μέγας τιμάω δωρεά · καί ὡς οὗτος ἀκούω ὁ στρατιώτης ὁ Βετρανίων ὁ ἐσθής γυμνόω κατάγω ὁ βῆμα ἰδιώτης · καί ὡς οὐδείς ἄχαρις πρός Κωνστάντιος πάσχω , ὁ παρά σύ τοσοῦτος μετά ὁ πατήρ βλασφημέω . Πῶς τοίνυν ἀξιόω ὁ αὐτός οὕτως φιλότιμος , οὕτως μεγαλόδωρος γίγνομαι , καί οὗτος σμικρολογος καί φειδωλός , ὡς τοιοῦτος ἐναγής πόρος ἐπιτίθημι , τελέω ἀγνοέω δέ οὖον Φαῦστας ἢ Κρίσπος ἀναιρέω , οὐδέ παρά τις Αἰγύπτιος διά οὗτος ὁ ἡμέτερος μυστήριον μετέχω , ἀκούω συγγράφω Εὐσέβιος ὁ Πάμφιλος , συνακμάζω Κωνσταντῖνος καί Κρίσπος καί συγγίγνομαι οὗτος . σύ γάρ οὐδέ ἀκοή γράφω , μή τίς γε δή ἀλήθειαν,πολλοῖς ὕστερος χρόνος ἐπί Ἀρκάδιος τε καί Ὁνώριος , μέχρι ὅς γράφω , ἢ καί μετά αὐτός γίγνομαι . γράφος δέ ἐπί λέξις οὗτος ἐν ὁ ὄγδοος λόγος ὁ αὐτός ἐκκλησιαστικός ἱστορία · Χρόνος δέ οὖον πλεῖστος μεταξύ γίγνομαι , βασιλεύς Κωνστάντιος ὁ πᾶς βίος πρᾶος καί ὁ ὑπήκοος εὐνοικός ὁ τε θεῖον λόγος προσφιλής διατίθημι , παῖς γνήσιος Κωνσταντῖνος αὐτοκράτωρ σεβαστός ἀντί ἑαυτοῦ καταλείπω , κοινός φύσις νόμος τελευτάω ὁ βίος . καί μετά ἕτερος · οὗτος παῖς Κωνσταντῖνος εὐθύς ἄρχω βασιλεύς τέλειος καί σεβαστός πρός ὁ στρατόπεδον καί ἔτι πολύς οὗτος πρότερος πρός αὐτός ὁ παμβασιλεύς θεός ἀναγορεύω , ζηλωτός ἑαυτοῦ ὁ πατρικός περί ὁ ἡμέτερος λόγος εὐσέβεια καθίστημι . καί πρός ὁ τέλος δέ ὁ ἱστορία οὗτος φημί ὁ ὄνομα · ὁ δέ ἀρετή πᾶς θεοσέβεια ἐκπρέπω , μέγας , νικητής Κωνσταντῖνος σύν παῖς Κρίσπος βασιλεύς θεοφιλής καί κατά πᾶς ὁ πατήρ ὅμοιος , ὁ οἰκεῖος ἑῷος ἀπολαμβάνω . οὐ εἄν δέ ὁ Εὐσέβιος Κρίσπος οὕτως ἐπαινέω , εἰμί πρός ὁ πατήρ ἀναιρέω , ἐπιβιόω ὁ Κωνσταντῖνος . ὁ δέ Θεοδώρητος ἱστορέω φημί ἐν Νικομήδεια ὁ Κωνσταντῖνος πρός αὐτός ὁ τέρμα ὁ βιοτή ὁ σωτηριώδης μεταλαμβάνω βάπτισμα , ἀναβάλλω δέ μέχρι οὗτος ὁ χρόνος ἐν Ἰορδάνης ὁ ποταμός οὗτος τυγχάνω ἱμείρω . φημί δέ , εἰμί ἐξάγιστος καί παμμίαρος σῦς , ὡς καί ὁ Ῥωμαῖος πρᾶγμα , ἐκ ὅς ὁ Χριστιανός δείκνυμι , διαρρέω τε καί παντάπασι ἀπόλλυμι , ἢ οὐδείς ὁ παλαιός ἀναγιγνώσκω ἢ πρός ὁ ἀλήθεια ἐθελοκακέω . ἐναντίος γάρ διαφανής δείκνυμι ὁ ἡμέτερος πίστις συναυξάνω ὁ Ῥωμαῖος πρᾶγμα . Θέα τοίνυν ὡς παρά αὐτός ὁ ἐν ἄνθρωπος ἐπιδημία Χριστός ὁ θεός ἐγώ Μακεδών ὁ πλείων ὑπό Ῥωμαῖος καθαιρέω , Ἀλβανία τε καί Ἰβηρία καί Κόλχος καί Ἄραψ Ῥωμαῖος ὑποτάσσω . καί Γάϊος Καῖσαρ κατά ὁ τρίτος καί εἰκοστή καί ἑκατοστός Ὀλυμπιάς Γάλλος καί Γερμανός καί Βρεττανός μέγας ἀγών ὑπάγω καί ὁ Ῥωμαῖος προσποιέω ἀρχή πόλις πεντακόσιοι οἰκέω , ὡς ὁ ἱστορέω ἀναγράφω . ὅς καί πρῶτος μετά ὁ ὕπατος μοναρχέω , προοδοποιέω καί προεισάγω ἐκ πολυθεία καί ὀχλοκρατία ὁ μοναρχία ὁ σέβας , διά ὁ Χριστός μέλλω ὅσος οὔπω μοναρχία . εὐθύς καί ὁ Ἰουδαῖος ἅπας καί ὁ πρόσχωρος προσκτέομαι · ὡς καί πρῶτος τηνικάδε ἀπογραφή γίγνομαι , ἐν ὅς καί Χριστός συναναγράφω , ἵνα Βηθλεέμ ὁ πέρας ὁ περί αὐτός προφητεία δημοσιεύω . λέγω γάρ ὁ προφήτης Μιχαίας περί αὐτός ὧδε πως · καί σύ Βηθλεέμ γῆ Ἰούδας , οὐδαμῶς μικρός εἰμί ἐν ὁ ἡγεμών Ἰούδας · ἐκ σύ γάρ ἐγώ ἐξέρχομαι ἡγέομαι ὅστις ποιμαίνω ὁ λαός ἐγώ ὁ Ἰσραήλ . καί μετά ὁ ἀπότεξις Χριστός ὁ θεός ἐγώ Αἴγυπτος Ῥωμαῖος προστίθημι , Αὔγουστος Καῖσαρ , ἐπί ὅς Χριστός γεννάω , καταγωνίζομαι παντελῶς Ἀντώνιος καί Κλεοπάτρα , ἕ καί ἑαυτοῦ διά-χράω2 . Μετά ὅς Κορνήλιος Γάλλος ἡγεμών Αἴγυπτος πρός ὁ Αὔγουστος Καῖσαρ καθίστημι , πρῶτος μετά ὁ Πτολεμαῖος ἄρχω Αἴγυπτος , ὡς ὁ ἱστοριόγραφος πονέω . Πόσα δέ Πέρσης περικόπτω ὑπό Βεντίδιος Κουρβούλωνός τε ὁ Νέρων στρατηγός , καί Σευῆρος , Τραϊανός καί Κᾶρος , Κάσσιος τε καί Ὀδέναθος ὁ ἐκ Παλμύρα καί Ἀπολλώνιος καί ἕτερος , ὁσάκις τε Σελεύκεια καί Κτησιφῶν ἁλίσκομαι , Νίσιβις τε ἐπί ἀμφότερος τρέπω Ἀρμένιος τε καί ὁ πλησιάζω ἔθνος Ῥωμαῖος προστίθημι , μετά ἕτερος ἱστορέω . μικρός δέ ἐγώ διαλανθάνω ὁ σύ γράφω ὁ Κωνσταντῖνος καταπράσσω , μάλα γεννικός καί ἀνδρείως ὁ Ῥωμαῖος ἐξηγέομαι ἀρχή μετά ὁ ἡμέτερος θρησκεία , καί οἷος πάσχω Ἰουλιανός ὁ σός καί ὁ σός ὄργια θιασώτης , τηλικόσδε τραῦμα ὁ πολιτεία καταλείπω . εἰμί δέ τίς ὁ προφητεύω περί ὁ ὁ κόσμος τελευτή ἢ προοίμιον λαμβάνω ἢ καί ὁ πέρας δέχομαι , μέγας εἰμί οἰκονομία ἢ κατά σός . ἐξετάζω δέ εἰμί δοκέω ὅπως ὁ ὁ Ἕλλην πρεσβεύω βασιλεύς , καί ὅπως ὁ ὁ ὁ Χριστός ζηλόω ὁ βασίλειος ἀποτίθημι . οὖον πρῶτος Γάϊος Ἰούλιος Καῖσαρ μοναρχέω δολοφονέω καταστρέφω ὁ βίος ; οὖον δύο ὁ ἔκγονος Τιβέριος Γάϊος ὁ ἐν ὁ στράτευμα ἔνιοι ξίφος διά-χράω2 ; οὖον Νέρων πρός τις ὁ οἰκέω ἀναιρέω ; οὖον Γάλβας ὁ παραπλήσιος πάσχω Ὄθων τε καί Βιτέλλιος , ὁ τρεῖς βασιλεύω μόνος ἑκκαίδεκα μείς ; Τίτος δέ βασιλεύω οὖον Δομετιανός φάρμακον ἀδελφός εἰμί γε αὐτός ἀναιρέω ; οὖον Δομετιανός πρός ὁ Στέφανος δείλαιος ὁ ἐντεῦθεν μεθίστημι ; τίς δέ καί περί Κόμμοδος φημί ; οὐ οὗτος ὑπό Νάρκισσος ὁ βίος ἀπολείπω ; Περτίναξ τε καί Ἰουλιανός οὖον ὁ αὐτός τυγχάνω ; Ἀντωνῖνος δέ ὁ Σευῆρος οὖον Γέτας ὁ ἀδελφός διαφθείρω , ὁ παραπλήσιος καί αὐτός πάσχω ὑπό Μαρτιάλιος ; τίς δέ καί Μακρῖνος , οὖον περί Βυζάντιον αἰχμάλωτος δίκη περιάγω πρός ὁ σφέτερος στρατιώτης μιαιφονέω ; καί Αὐρήλιος δέ Ἀντωνῖνος ὁ ἐκ Ἔμεσα οὖον μετά ὁ μήτηρ κατασφάζω ; ὁ δέ γε μετά αὐτός Ἀλέξανδρος οὖον ὁ αὐτός σύν καί ὁ μήτηρ περιπίπτω δρᾶμα ; τίς εἄν εἶπον καί περί Μαξιμῖνος πρός ὁ οἰκεῖος στρατιά ἀναιρέω , ἢ Γορδιανός ἐπιβούλευμα Φίλιππος ὑπό ὁ οἰκέω στρατιώτης ὁ τέλειος ὑπέρχομαι ἡμέρα ; λέγω δέ σύ ὅπως τε Φίλιππος καί ὁ μετά αὐτός Δέκιος · οὐ ὑπό ὁ πολέμιος διαφθείρω ; καί Γάλλος δέ καί Βουλουσιανός , οὐ ὑπό ὁ οἰκέω δύναμις ὁ σφεῖς ζωή ἐξωθέω ; τίς δέ καί Αἰμιλιανός οὖον ὁ αὐτός περιπίπτω ; Οὐαλεριανός δέ , οὖον δορυάλωτος γίγνομαι ὑπό Πέρσης περιάγω ; Γαλλίηνος δέ δολοφονέω καί Καρίνου σφαγιάζω , εἰς Διοκλητιανός ὁ πρᾶγμα περιίστημι , καί ὅς αὐτός αἱρέω συνάρχω αὐτός · ἐκ ὅς Ἑρκούλιος , Μαξιμιανός καί Μαξέντιος ὁ οὗτος παῖς καί Λικίνιος δέ εἰς ἔσχατος διαφθείρω . ἐς ὅστις δέ Κωνσταντῖνος ὁ παναοίδιμος παραλαμβάνω ὁ ἀρχή , καί ὁ ἐπώνυμος αὐτός πόλις δέμω ὁ Χριστός ἀνατίθημι , ἀθρέω δή ἐγώ εἰμί τις ὁ ἐν αὐτός βασιλεύς , Ἰουλιανός δίχα ὁ ἱεροφάντης σύ καί βασιλεύς , ἢ πρός ὁ οἰκέω ἢ ὁ ἐναντίος διαφθείρω , ἢ ὅλως τύραννος βασιλεύς καταδυναστεύω , ἢ μόνος Βασιλίσκος ἐξωθέω Ζήνων , πρός οὖον καί καταλύω καί ὁ βίος ἀποτίθημι . πείθω καί περί Οὐάλης λέγω σύ , τοσοῦτος κατεργάζομαι Χριστιανός κακός . περι γάρ ἕτερος , οὐδέ σύ αὐτός φημί . οὗτος μηδείς οἴομαι πάρεργον ὁ ἱστορία τυγχάνω ὁ ἐκκλησιαστικός μέν οὖν χρειώδης καί συνεκτικός , διά ὁ ὁ Ἕλλην ἱστοριόγραφος ἐθελοκακέω πρός ὁ ἀκρίβεια . εἶμι δέ καί ἐπί ὁ λείπω ὁ Ἀναστάσιος πρᾶξις .