eutocius.commentarii-in-libros-de-sphaera-et-cylindro 2
Προειπὼν τὰ μέλλοντα ἐκτίθεσθαι ὑπʼ αὐτοῦ θεωρήματα τὸ σύνηθες πᾶσιν γεωμέτραις ἐν τῇ ἐκθέσει τηρῶν τάς τε ὀνομασίας , αἷς αὐτὸς κατʼ ἐξουσίαν ἐχρήσατο , καὶ τοὺς ὅρους τῶν ὑποθέσεων καὶ αὐτὰς τὰς ὑποθέσεις διὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ συγυράμματος διασαφῆσαι βούλεται καί φησιν πρῶτον εἶναί τινας ἐν ἐπιπέδῳ καμπύλας γραμμάς , αἵτινες τῶν ἐπιζευχνυουσῶν τὰ πέρατα αὐτῶν εὐθειῶν ἢ πᾶσαι ἐπὶ τὰ αὐτά εἰσιν ἢ οὐδὲν ἔχουσιν ἐπὶ τὰ ἕτερα . Σαφὲς δ᾿ ἂν εἴη τὸ λεγόμενον , εἰ γνωσόμεθα τίνας καλεῖ τὰς ἐν ἐπιπέδῳ καμπύλας γραμμάς . Ἰστέον οὖν ὅτι καμπύλας γραμμὰς καλεῖ οὐχ ἁπλῶς τὰς κυκλικὰς ἢ κωνικὰς ἢ ἄκλαστον ἐχούσας τὴν συνέχειαν , ἀλλὰ πᾶσαν ἁπλῶς ἐν ἐπιπέδῳ γραμμὴν τὴν παρὰ τὴν εὐθεῖαν καμπύλην ὀνομάζει , μίαν δὲ γραμμὴν ἐν ἐπιπέδῳ τὴν ὁπωσοῦν συναπτομένην , ὥστε κἂν ἐξ εὐθειῶν σύφκειται τῇ ΑΒΓ △ . Ἀλλ᾿ ἐπειδή , ὡς καὶ ἀνωτέρω εἴρηται , καμπύλας γραμμὰς οὐ τὰς περιφερεῖς μόνον καλεῖ , ἀλλὰ καὶ τὰς ἐξ εὐθειῶν συγκειμένας , ἐκ δὲ τούτων ἦν ἡ ἐπιλογὴ τῶν ἐπὶ τὰ αὐτὰ κοίλων , ἐνδεχόμενον ἂν εἴη λαζεῖν ἐπί τινος ἐπὶ τὰ αὐτὰ κοίλης γραμμῆς δύο τυχόντα σημεῖα , ὥστε τὴν ἐπ᾿ αὐτὰ ἐπιζευγνυμένην εὐθεῖαν ἐπὶ μηδέτερα μὲν μέρη πίπτειν τῆς γραμμῆς , ἐπ᾿ αὐτὴν δὲ ἐφαρμόζειν . Διό φησιν ἐπὶ τὰ αὐτὰ κοίλην καλεῖν γραμμήν , ἐν ἧ αἱ διὰ δύο ὁποιωνοῦν σημείων ἀχόμενοι εὐθεῖαι ἤτοι πᾶσαι ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη πίπτουσιν τῆς γραμμῆς ἢ τινὲς μὲν ἐπὶ τὰ αὐτά , τινὲς δὲ κατʼ αὐτῆς , ἐπὶ τὰ ἕτερα δὲ μέρη οὐδεμία τὰ δὲ αὐτὰ ἔξεστιν ἐπινοεῖν καὶ ἐπὶ τῶν ἐπιφανειῶν . Εἶτα ἑξῆς ὀνομάζει τομέα στερεὸν καὶ ῥόμβον στερεὸν σαφῶς ἐμφανίζων τὴν ἔννοιαν τῶν ὀνομάτων . Μετὰ δὲ ταῦτα αἰτήματά τινα λαμβάνειν ἀξιοῖ χρησιμεύοντα αὐτῷ πρὸς τὰς ἑξῆς ἀποδείξεις καὶ ὄντα μὲν κἀξ αὐτῆς τῆς αἰσθήσεως ὡμολογημένα , οὐδὲ δὲ ἧττον δυνατὰ καὶ ἀποδειχθῆναι ἔκ τε τῶν κοινῶν ἐννοιῶν καὶ ἐκ τῶν δεδειγμένων ἐν τοῖς Στοιχείοις . Ἔστι δὲ πρῶτον τῶν αἰτημάτων τὸ τοιόνδε · πασῶν τῶν ταὐτὰ πέρατα ἐχουσῶν γραμμῶν ἐλαχίστην εἶναι τὴν εὐθεῖαν . Ἔστω γὰρ ἐν ἐπιπέδῳ εὐθεῖα μέν τις πεπερασμένη ἡ ΑΒ , ἑτέρα δὲ τις γραμμὴ ἡ ΑΓΒ τὰ αὐτὰ πέρατα ἔχουσα τὰ A , Β . φησὶν δὴ δεδόσθαι αὐτῷ τὴν ΑΒ ἐλάττονα εἶναι τῆς ΑΓΒ , Λέγω οὖν ὅτι τοῦτο ἀληθὲς ὂν ᾐτήσατο . Εἰλήφθω γὰρ ἐπὶ τῆς ΑΓΒ τυχὸν σημεῖον τὸ Γ , καὶ ἐπεζεύχθωσαν αἱ ΑΓ , ΓΒ . φανερὸν δὴ ὅτι αἱ ΑΓ , ΓΒ τῆς ΑΒ μείζους εἰσίν . Πάλιν δὴ εἰλήφθωσαν ἐπὶ τῆς ΑΓΒ γραμμῆς ἄλλα τυχόντα σημεῖα τὰ △ , Ε , καὶ ἐπεζεύχθωσαν αἱ Α △ , △Γ , ΓΕ , ΕΒ . ὁμοίως δὴ καὶ ἐνταῦθα δῆλον ὅτι δύο μὲν αἱ Α △ , △Γ τῆς ΑΓ μείζους εἰσίν , δύο δὲ αἱ ΓΕ , τῆς ΓΒ · ὥστε αἱ Α △ , △Γ , ΓΕ , ΕΒ πολλῷ μείζους εἰσὶ τῆς ΑΒ . Ὁμοίως δὴ κἂν ἄλλα σημεῖα λαβόντες μεταξὺ τῶν εἰλημμένων ἐπιζεύξωμεν ἐπὶ τὰ νῦν ληφθέντα εὐθείας , εὑρήσομεν αὐτὰς ἔτι μείζους οὔσας τῆς ΑΒ , καὶ τοῦτο συνεχῶς ποιοῦντες τὰς μᾶλλον συνεγγιζούσας τῇ ΑΒΓ γραμμῇ εὐθείας ἔτι μείζους εὑρήσομεν . Ὥστε ἐκ τούτου συμφανὲς εἶναι αὐτὴν τὴν γραμμὴν μείζονα εἶναι τῆς ΑΒ δυνατοῦ ὄντος κατὰ πᾶν αὐτῆς σημεῖον ἐπιζεύξαντας εὐθείας λάβεῖν ἐξ εὐθειῶν συγκειμένην τὴν οἷον αὐτὴν οὖσαν γραμμὴν μείζονα δεικνυμένην διὰ τῶν αὐτῶν τῆς ΑΒ οὐ γὰρ ἄτοπον ἐν ταῖς τῶν ὁμολογουμένων ἀποδείξεσιν καὶ τοιαύτας ἐννοίας προσλαμβάνειν . Μετὰ δὴ τοῦτό φησιν λαμβάνειν καὶ τῶν τὰ αὐτὰ πέρατα ἐχουσῶν γραμμῶν ἐκείνας ἀνίσους εἶναι τὰς ἐπὶ τὰ αὐτὰ κοίλας οὔσας κατὰ τὸν ἀνωτέρω εἰρημένον τρόπον οὐ μόνον δὲ ἤρκεσεν εἰς τὸ ἀνίσους εἶναι τὸ ἐπὶ τὰ αὐτὰ κοίλας εἶναι , ἀλλὰ καὶ ὅταν ἡ ἑτέρα τὴν ἑτέραν ἢ ὅλην περιλαμβάνῃ ἢ μέρος μὲν περιλαμβάνῃ , μέρος δὲ καὶ κοινὸν ἔχῃ καὶ μείζονα εἶναι τὴν περιλαμβάνουσαν τῆς περιλαμβανομένης . Νενοήσθωσαν γὰρ πρὸς τὸ καὶ τοῦτο κατάδηλον γενέσθαι ἐν ἐπιπέδῳ δύο γραμμαὶ αἱ ΑΒΓ △ΕΖ καὶ ΑΗΘΖ τὰ αὐτὰ πέρατα ἔχουσαι τὰ Α , καὶ ἐπὶ τὰ αὐτὰ κοῖλαι καὶ ἔτι περιλαμβανομένη ὅλη ἡ ΑΗΘΖ ὑπὸ τῆς ΑΒΓ △ΕΖ γραμμῆς καὶ τῆς τὰ αὐτὰ πέρατα ἐχούσης αὐταῖς τῆς ΑΖ εὐθείας . Φημὶ δὴ ὅτι καὶ ἄνισοί εἰσιν αἱ προκείμεναι γραμμαί , καὶ μείζων ἡ περιλαμβάνουσα . Ἐπεζεύχθωσαν γὰρ αἱ ΒΘ , ΓΖ , △Ζ . Ἐπεὶ οὖν , ἐὰν νοηθῇ ἐπιζευγνυμένη ἡ ΘΑ , ἐπὶ μιᾶς τῶν πλευρῶν τοῦ ΑΒΘ ἐντὸς συνεσταμέναι εἰσὶν αἱ ΑΗ , ΗΘ , ἐλάττους εἰσὶν αἱ ΑΗ , ΗΘ τῶν ΑΒ , ΒΘ , Κοινὴ προσκείσθω ἡ ΘΖ αἱ ἄρα ΑΗ , ΗΘ , ΘΖ ἐλάττους εἰσὶν τῶν ΑΒ , ΒΘ , ΘΖ . Ἀλλ᾿ αἱ ΒΘ , ΘΖ ἐλάττους εἰσὶ τῶν ΒΓΖ . ἐντὸς γὰρ πάλιν ἐπὶ μιᾶς τοῦ ΒΓΖ συνεσταμέναι εἰσίν · πολλῷ ἄρα αἱ ΑΒ , ΒΓ , ΓΖ τῶν ΑΗ , ΗΘ , ΘΖ μείζους εἰσίν . Ἀλλὰ τῆς ΓΖ μείζονες αἱ Γ △ , △Ζ , τῆς δὲ △Ζ αἱ △Ε , ΕΖ . ἔτι πολλῷ ἄρα αἱ ΑΒΓ △ΕΖ μείζους εἰσὶ τῶν ΑΗΘΖ . Σαφηνείας δὲ χάριν ὑποκείσθωσαν καὶ ἕτεραι γραμμαὶ ὁμοίως ταῖς προειρημέναις ὡε αἱ ΑΒΓ △Ε , ΑΖΗΘΚΕ . Λέρω ὅτι μείζων ἐστὶν ἡ περιλαμβάνουσα . Νενοήσθωσαν γὰρ ἐκβεβλημέναι αἱ ΑΖ , ΗΘ ἐπὶ τὸ Λ . Ἐπεὶ οὖν πάλιν δύο αἱ ΖΛ , ΛΗ μείζους εἰσὶ τῆς ΖΗ , κοιναὶ προσκείσθωσαν αἱ ΑΖ , ΗΘ αἱ ἄρα ΑΛ , ΛΘ μείζους εἰσὶ τῶν ΑΖ , ΗΖ , ΗΘ , Ἀλλ᾿ αἱ ΑΛ , ΛΘ ἐλάττους τῶν ΑΒΘ πολλῷ ἄρα αἱ ΑΒΘ μείζους τῶν ΑΖΗΘ . Κοινὴ προσκείσθω ἡ ΘΚ · μείζους ἄρα αἱ ΑΒΘΚ τῶν ΑΖΗΘΚ . Ἀλλ᾿ αἱ ΒΘΚ ἐλάττους τῶν ΒΓΚ πολλῷ ἄρα μείζους αἱ ΑΒΓΚ τῶν ΑΖΗΘΚ . Κοινὴ προσκείσθω ἡ Κ · αἱ ἄρα ΑΒΓΚΕ μείζους τῶν ΑΖΗΘΚΕ . Ἀλλ᾿ αἱ ΓΚΕ ἐλάττους τῶν Γ △Ε . πολλῷ ἄρα αἱ ΑΒΓ △Ε μείζους εἰσὶ τῶν ΑΖΗΘΚΕ . Κἂν περιφέρειαι δὲ ὦσιν ἤτοι αἱ περιλαμβάνουσαι ἢ αἱ περιλαμβανόμεναι ἢ καὶ ἀμφότεραι , τὸ αὐτὸ ἔνεστιν νοεῖν . Συνεχῶν γὰρ σημείων ἐπ᾿ αὐτῶν λαμβανομένων καὶ ἐπὶ αὐτὰ ἐπιζευγνυμένων εὐθειῶν ληφθήσονται γραμμαὶ ἐξ εὐθειῶν συγκείμεναι , ἐφ᾿ ὧν ἁρμόσει ἡ προειρημένη ἀπόδειξις , τῶν ἐξ εὐθειῶν συγκειμένων οἷον αὐτῶν γινομένων τῶν προτεθεισῶν διὰ τὸ καὶ πᾶσαν γραμμὴν κατὰ συνέχειαν σημείων τὴν ὕπαρξιν ἔχουσαν νοεῖσθαι . Ὅτι δὲ εἰκότως τὴν ἀνισότητα τῶν γραμμῶν οὐ μόνον τῷ ἐπὶ τὰ αὐτὰ κοίλας εἶναι ἐχαρακτήρισεν , ἀλλὰ προσέθηκεν τὸ καὶ δεῖν περιλαμβάνεσθαι τὴν ἑτέραν ὑπὸ τῆς ἑτέρας καὶ τῆς τὰ αὐτὰ πέρατα ἐχούσης εὐθείας · τούτου γὰρ μὴ ὄντος οὐδὲ τὸ ἀνίσους εἶναι τὰς γραμμὰς πάντη ἀληθὲς ὑπῆρχεν , ὡς ἔστι κατανοῆσαι ἐκ τῶν ὑποκειμένων καταγραφῶν . Ἡ γὰρ ΑΒΓ △ γραμμὴ καὶ ἡ ΑΕΖ △ τὰ αὐτὰ πέρατα ἔχουσαι καὶ ἐπὶ τὰ αὐτὰ κοῖλαί εἰσι , καὶ ἄδηλον ὁποτέρα αὐτῶν μείζων ἐστίν · δυνατὸν γὰρ καὶ ἴσας εἶναι . Δυνατὸν δὲ καὶ ἐπὶ τὰ αὐτὰ κοίλην ἑκατέραν νοεῖν καὶ τὰ αὐτὰ πέρατα ἐχούσας ἀμφοτέρας , κατʼ ἐναντίαν δὲ θέσιν ἀλλήλαις κειμένας , ὡς ὁποτέρα τῶν εἰρημένων τῇ ΑΗΘΚ △ καὶ οὕτως γὰρ ἄδηλος ἥ τε ἰσότης καὶ ἀνισότης αὐτῶν . Διὸ καλῶς πρόσκειται τὸ δεῖν ἢ ὅλην τὴν ἑτέραν ὑπὸ τῆς ἑτέρας περιλαμβάνεσθαι καὶ τῆς τὰ αὐτὰ πέρατα ἐχούσης εὐθείας , ἢ τινὰ μὲν περιλαμβάνεσθαι , τινὰ δὲ καὶ κοινὰ ἔχειν , ὡς ἐπὶ τῶν ΑΗΘΚ △ καὶ ΑΛΜΝΞ △ ἐπὶ γὰρ τούτων τινὰ μὲν περιλαμβάνεται , τινὰ δὲ κοινά ἐστιν , ὡς τὰ AΛ , ΜΝ . Δεόντως δὲ πάνυ κἀκεῖνο πρὸς κρίσιν τῆς ἀνισότητος παρελήφθη τὸ δεῖν τὰ αὐτὰ πέρατα ἔχειν τὰς γραμμάς · τούτου γὰρ μὴ ὄντος οὐδ᾿ , ἂν περιλαμβάνοιντο ὑπὸ ἀλλήλων , πάντως ἄνισοί εἰσιν , ἀλλ᾿ ἐνίοτε ἴσαι , ἢ καὶ ἡ περιλαμβανομένη μείζων . Ὅπερ ἵνα σαφὲς γένηται , νενοήσθωσαν ἐν ἐπιπέδῳ δύο εὐθεῖαι αἱ ΑΒΓ ἀμβλεῖαν τὴν πρὸς τῷ Β γωνίαν περιέχουσαι , καὶ εἰλήφθω ἐπὶ τῆς ΒΓ τυχὸν σημεῖον τὸ △ , καὶ ἐπεζεύχθωσαν αἱ Α △ , ΑΓ . Ἐπεὶ οὖν μείζων ἐστὶν ἡ Α △ τῆς ΑΒ , κείσθω τῇ ΑΒ ἴση ἡ △Ε , καὶ τετμήσθω ἡ ΑΕ δίχα κατὰ τὸ Ζ , καὶ ἐπεζεύχθω ἡ ΖΓ . Ἐπεὶ οὖν δύο αἱ ΑΖΓ τῆς ΑΓ μείζους εἰσίν , ἴση δὲ ἡ ΑΖ τῇ ΖΕ , καὶ αἱ ΕΖΓ ἄρα τῆς ΑΓ μείζους εἰσίν . Κοιναὶ προσκείσθωσαν αἱ ΑΒ , △Ε . αἱ ἄρα △ΖΓ τῶν ΒΑΓ μείζους εἰσίν . Ὥστε μιᾶς γραμμῆς νοουμένης τῆς ΒΑΓ ἐπὶ τὰ αὐτὰ κοίλης , ἑτέρας δὲ τῆς △ΖΓ περιλαμβανομένης ὑπὸ τῆς ἑτέρας , μὴ ἐχούσης δὲ τὰ αὐτὰ πέρατα , οὐ μόνον ὅτι οὐ μείζων ἡ περιλαμβάνουσα , ἀλλὰ καὶ ἐλάττων ἐδείχθη . Καὶ ἐπὶ γραμμῶν δὲ ἐκ πλειόνων εὐθειῶν συχκειμένων τὸ αὐτὸ τοῦτο ἔστι θεωρῆσαι . Νενοήσθωσαν γὰρ ἐν ἐπιπέδῳ δύο εὐθεῖαι αἱ ΑΒΓ καὶ τυχὸν σημεῖον τὸ △ καὶ ἐπεζευγμένη ἡ Α △ . Πάλιν δὴ κείσθω τῇ ΑΒ ἴση ἡ △Ε , καὶ ἡ ΕΑ δίχα τετμήσθω τῷ Ζ , καὶ τῇ Α △ πρὸς ὀρθὰς ἤχθω ἡ ΑΗ , καὶ ἐπεζεύχθω ἡ ΖΗ · καὶ κείσθω τῇ ΑΗ ἴση ἡ ΖΘ , καὶ πάλιν δίχα τετμήσθω ἡ ΘΗ κατὰ τὸ Κ , καὶ πρὸς ὀρθὰς τῇ ΖΗ ἤχθω ἡ ΗΛ , καὶ ἐπεζεύχθω ἡ ΚΛ · καὶ πάλιν τῇ ΗΛ ἴση ἡ ΚΜ , καὶ δίχα τετμήσθω ἡ ΜΛ τῷ Ν , καὶ πάλιν πρὸς ὀρθὰς τῇ ΚΛ ἤχθω ἡ ΛΓ , καὶ ἐπεζεύχθω ἡ ΝΓ . φανερὸν οὖν διὰ τὰ προδεδειγμένα ὅτι μείζων ἡ μὲν △Ζ τῆς ΑΒ , ἡ δὲ ΖΚ τῆς ΑΗ , ἡ δὲ ΚΝ τῆς ΗΛ , ἡ δὲ ΝΓ τῆς ΛΓ · ὥστε καὶ ὅλη ἡ γραμμὴ ἡ △ΖΚΝΓ μείζων τῆς ΒΑΗΛΓ . Καλῶς ἄρα προσετέθη τὸ τὰ αὐτὰ πέρατα ἔχειν ἐπὶ τῶν ἀνίσων . Τὰ αὐτὰ δὲ δυνατὸν ἐπινοοῦντα δεικνύειν καὶ ἐπὶ τῶν ἐπιφανειῶν ἀνὰ πᾶσι τοῖς προειρημένοις , ὅταν αἱ λαμβανόμεναι ἐπιφάνειαι τὰ πέρατα ἔχωσιν ἐν ἐπιπέδοις .
Lemmas: προεῖπον ὁ μέλλω ἐκτίθημι ὑπό αὐτός θεώρημα ὁ συνήθης πᾶς γεωμέτρης ἐν ὁ ἔκθεσις τηρέω ὁ τε ὀνομασία , ὅς αὐτός κατά ἐξουσία χράω , καί ὁ ὅρος ὁ ὑπόθεσις καί αὐτός ὁ ὑπόθεσις διά ὁ ἀρχή ὁ συγυραμμα διασαφέω βούλομαι καί φημί πρῶτος εἰμί τις ἐν ἐπίπεδος καμπύλος γραμμή , ὅστις ὁ ἐπιζεύγνυμι ὁ πέρας αὐτός εὐθύς ἢ πᾶς ἐπί ὁ αὐτός εἰμί ἢ οὐδείς ἔχω ἐπί ὁ ἕτερος . σαφής δέ εἄν εἰμί ὁ λέγω , εἰμί γιγνώσκω τίς καλέω ὁ ἐν ἐπίπεδος καμπύλος γραμμή . ἰστέον οὖν ὅτι καμπύλος γραμμή καλέω οὐ ἁπλόος ὁ κυκλικός ἢ κωνικός ἢ ἄκλαστος ἔχω ὁ συνέχεια , ἀλλά πᾶς ἁπλόος ἐν ἐπίπεδος γραμμή ὁ παρά ὁ εὐθύς καμπύλος ὀνομάζω , εἷς δέ γραμμή ἐν ἐπίπεδος ὁ ὁπωσοῦν συνάπτω , ὥστε κἀν ἐκ εὐθύς συφκειος ὁ ΑΒΓ △ . ἀλλά ἐπειδή , ὡς καί ἀνωτέρω εἴρω , καμπύλος γραμμή οὖον ὁ περιφερής μόνος καλέω , ἀλλά καί ὁ ἐκ εὐθύς σύγκειμαι , ἐκ δέ οὗτος εἰμί ὁ ἐπιλογή ὁ ἐπί ὁ αὐτός κοῖλος , ἐνδέχομαι εἄν εἰμί λεάζω ἐπί τις ἐπί ὁ αὐτός κοῖλος γραμμή δύο τυγχάνω σημεῖον , ὥστε ὁ ἐπί αὐτός ἐπιζεύγνυμι εὐθύς ἐπί μηδέτερος μέν μέρος πίπτω ὁ γραμμή , ἐπί αὐτός δέ ἐφαρμόζω . διό φημί ἐπί ὁ αὐτός κοῖλος καλέω γραμμή , ἐν ἧ ὁ διά δύο ὁπόιως σημεῖον ἄχω εὐθύς ἤτοι πᾶς ἐπί ὁ αὐτός μέρος πίπτω ὁ γραμμή ἢ τις μέν ἐπί ὁ αὐτός , τις δέ κατά αὐτός , ἐπί ὁ ἕτερος δέ μέρος οὐδείς ὁ δέ αὐτός ἔξεστι ἐπινοέω καί ἐπί ὁ ἐπιφάνεια . εἶτα ἑξῆς ὀνομάζω τομεύς στερεός καί ῥόμβος στερεός σαφῶς ἐμφανίζω ὁ ἔννοια ὁ ὄνομα . μετά δέ οὗτος αἴτημα τις λαμβάνω ἀξιόω χρησιμεύω αὐτός πρός ὁ ἑξῆς ἀποδείκνυμι καί εἰμί μέν ἐκ αὐτός ὁ αἴσθησις ὁμολογέω , οὐδέ δέ κακός δυνατός καί ἀποδείκνυμι ἐκ τε ὁ κοινός ἔννοια καί ἐκ ὁ δείκνυμι ἐν ὁ στοιχεῖον . εἰμί δέ πρῶτος ὁ αἴτημα ὁ τοιόσδε · πᾶς ὁ αὐτός πέρας ἔχω γραμμή μικρός εἰμί ὁ εὐθύς . ἔστω γάρ ἐν ἐπίπεδος εὐθύς μέν τις περαίνω ὁ ΑΒ , ἕτερος δέ τις γραμμή ὁ ΑΓΒ ὁ αὐτός πέρας ἔχω ὁ A , Β . φημί δή δίδωμι αὐτός ὁ ΑΒ μικρός εἰμί ὁ ΑΓΒ , λέγω οὖν ὅτι οὗτος ἀληθής εἰμί αἰτέω . λαμβάνω γάρ ἐπί ὁ ΑΓΒ τυγχάνω σημεῖον ὁ Γ , καί ἐπιζεύγνυμι ὁ ΑΓ , ΓΒ . φανερός δή ὅτι ὁ ΑΓ , ΓΒ ὁ ΑΒ μείζων εἰμί . πάλιν δή λαμβάνω ἐπί ὁ ΑΓΒ γραμμή ἄλλος τυγχάνω σημεῖον ὁ △ , Ε , καί ἐπιζεύγνυμι ὁ Α △ , △Γ , ΓΕ , ΕΒ . ὁμοίως δή καί ἐνταῦθα δῆλος ὅτι δύο μέν ὁ Α △ , △Γ ὁ ΑΓ μείζων εἰμί , δύο δέ ὁ ΓΕ , ὁ ΓΒ · ὥστε ὁ Α △ , △Γ , ΓΕ , ΕΒ πολύς μείζων εἰμί ὁ ΑΒ . ὅμοιος δή κἀν ἄλλος σημεῖον λαμβάνω μεταξύ ὁ λαμβάνω ἐπιζεύγνυμι ἐπί ὁ νῦν λαμβάνω εὐθύς , εὑρίσκω αὐτός ἔτι μείζων εἰμί ὁ ΑΒ , καί οὗτος συνεχῶς ποιέω ὁ μᾶλλον συνεγγίζω ὁ ΑΒΓ γραμμή εὐθύς ἔτι μείζων εὑρίσκω . ὥστε ἐκ οὗτος συμφανής εἰμί αὐτός ὁ γραμμή μείζων εἰμί ὁ ΑΒ δυνατός εἰμί κατά πᾶς αὐτός σημεῖον ἐπιζεύγνυμι εὐθύς λαμβάνω ἐκ εὐθύς σύγκειμαι ὁ οἷος αὐτός εἰμί γραμμή μείζων δείκνυμι διά ὁ αὐτός ὁ ΑΒ οὖον γάρ ἄτοπος ἐν ὁ ὁ ὁμολογέω ἀπόδειξις καί τοιοῦτος ἔννοια προσλαμβάνω . μετά δή οὗτος φημί λαμβάνω καί ὁ ὁ αὐτός πέρας ἔχω γραμμή ἐκεῖνος ἄνισος εἰμί ὁ ἐπί ὁ αὐτός κοῖλος εἰμί κατά ὁ ἀνωτέρω εἴρω τρόπος οὖον μόνος δέ ἀρκέω εἰς ὁ ἄνισος εἰμί ὁ ἐπί ὁ αὐτός κοῖλος εἰμί , ἀλλά καί ὅταν ὁ ἕτερος ὁ ἕτερος ἢ ὅλος περιλαμβάνω ἢ μέρος μέν περιλαμβάνω , μέρος δέ καί κοινός ἔχω καί μείζων εἰμί ὁ περιλαμβάνω ὁ περιλαμβάνω . νοέω γάρ πρός ὁ καί οὗτος κατάδηλος γίγνομαι ἐν ἐπίπεδος δύο γραμμή ὁ ΑΒΓ ΕΖ καί ΖΗΘ ὁ αὐτός πέρας ἔχω ὁ Α , καί ἐπί ὁ αὐτός κοῖλος καί ἔτι περιλαμβάνω ὅλος ὁ ΖΗΘ ὑπό ὁ ΑΒΓ ΕΖ γραμμή καί ὁ ὁ αὐτός πέρας ἔχω αὐτός ὁ αζʹ εὐθύς . φημί δή ὅτι καί ἄνισος εἰμί ὁ πρόκειμαι γραμμή , καί μείζων ὁ περιλαμβάνω . ἐπιζεύγνυμι γάρ ὁ ΒΘ , ΓΖ , △Ζ . ἐπεί οὖν , ἐάν νοέω ἐπιζεύγνυμι ὁ ΘΑ , ἐπί εἷς ὁ πλευρά ὁ ΑΒΘ ἐντός συνίστημι εἰμί ὁ ΑΗ , ΗΘ , μικρός εἰμί ὁ ΑΗ , ΗΘ ὁ ΑΒ , ΒΘ , Κοινός πρόσκειμαι ὁ ΘΖ ὁ ἄρα ΑΗ , ΗΘ , ΘΖ μικρός εἰμί ὁ ΑΒ , ΒΘ , ΘΖ . ἀλλά ὁ ΒΘ , ΘΖ μικρός εἰμί ὁ ΒΓΖ . ἐντός γάρ πάλιν ἐπί εἷς ὁ ΒΓΖ συνίστημι εἰμί · πολύς ἄρα ὁ ΑΒ , ΒΓ , ΓΖ ὁ ΑΗ , ΗΘ , ΘΖ μείζων εἰμί . ἀλλά ὁ ΓΖ μείζων ὁ Γ △ , △Ζ , ὁ δέ △Ζ ὁ △Ε , ΕΖ . ἔτι πολύς ἄρα ὁ ΑΒΓ ΕΖ μείζων εἰμί ὁ ΖΗΘ . σαφήνεια δέ χάρις ὑπόκειμαι καί ἕτερος γραμμή ὁμοίως ὁ προερέω δμώς ὁ ΑΒΓ △Ε , ΑΗΘ . Λέρος ὅτι μείζων εἰμί ὁ περιλαμβάνω . νοέω γάρ ἐκβάλλω ὁ αζʹ , ΗΘ ἐπί ὁ Λ . ἐπεί οὖν πάλιν δύο ὁ ΖΛ , ΛΗ μείζων εἰμί ὁ ΖΗ , κοινός πρόσκειμαι ὁ αζʹ , ΗΘ ὁ ἄρα ΑΛ , ΛΘ μείζων εἰμί ὁ αζʹ , ΗΖ , ΗΘ , ἀλλά ὁ ΑΛ , ΛΘ μικρός ὁ ΑΒΘ πολύς ἄρα ὁ ΑΒΘ μείζων ὁ ΖΗΘ . Κοινός πρόσκειμαι ὁ ΘΚ · μείζων ἄρα ὁ ΑΒΘ ὁ ΖΗΘ . ἀλλά ὁ ΒΘΚ μικρός ὁ ΒΓΚ πολύς ἄρα μείζων ὁ ΑΒΓ ὁ ΖΗΘ . Κοινός πρόσκειμαι ὁ Κ · ὁ ἄρα ΑΒΓ μείζων ὁ ΑΗΘ . ἀλλά ὁ ΓΕ μικρός ὁ Γ △Ε . πολύς ἄρα ὁ ΑΒΓ △Ε μείζων εἰμί ὁ ΑΗΘ . κἀν περιφέρεια δέ εἰμί ἤτοι ὁ περιλαμβάνω ἢ ὁ περιλαμβάνω ἢ καί ἀμφότερος , ὁ αὐτός ἔνειμι νοέω . συνεχής γάρ σημεῖον ἐπί αὐτός λαμβάνω καί ἐπί αὐτός ἐπιζεύγνυμι εὐθύς λαμβάνω γραμμή ἐκ εὐθύς σύγκειμαι , ἐπί ὅς ἁρμόζω ὁ προερέω ἀπόδειξις , ὁ ἐκ εὐθύς σύγκειμαι οἷος αὐτός γίγνομαι ὁ προτίθημι διά ὁ καί πᾶς γραμμή κατά συνέχεια σημεῖον ὁ ὕπαρξις ἔχω νοέω . ὅτι2 δέ εἰκότως ὁ ἀνισότης ὁ γραμμή οὖον μόνος ὁ ἐπί ὁ αὐτός κοῖλος εἰμί χαρακτηρίζω , ἀλλά προστίθημι ὁ καί δήω περιλαμβάνω ὁ ἕτερος ὑπό ὁ ἕτερος καί ὁ ὁ αὐτός πέρας ἔχω εὐθύς · οὗτος γάρ μή εἰμί οὐδέ ὁ ἄνισος εἰμί ὁ γραμμή πάντῃ ἀληθής ὑπάρχω , ὡς εἰμί κατανοέω ἐκ ὁ ὑπόκειμαι καταγραφή . ὁ γάρ ΑΒΓ △ γραμμή καί ὁ ΑΕΖ △ ὁ αὐτός πέρας ἔχω καί ἐπί ὁ αὐτός κοῖλος εἰμί , καί ἄδηλος ὁπότερος αὐτός μείζων εἰμί · δυνατός γάρ καί ἴσος εἰμί . Δυνατός δέ καί ἐπί ὁ αὐτός κοῖλος ἑκάτερος νοέω καί ὁ αὐτός πέρας ἔχω ἀμφότερος , κατά ἐναντίος δέ θέσις ἀλλήλων κεῖμαι , ὡς ὁπότερος ὁ εἴρω ὁ ΑΗΘ △ καί οὕτως γάρ ἄδηλος ὅς τε Ἰσότης καί ἀνισότης αὐτός . Διὸ καλῶς πρόσκειμαι ὁ δήω ἢ ὅλος ὁ ἕτερος ὑπό ὁ ἕτερος περιλαμβάνω καί ὁ ὁ αὐτός πέρας ἔχω εὐθύς , ἢ τις μέν περιλαμβάνω , τις δέ καί κοινός ἔχω , ὡς ἐπί ὁ ΑΗΘ △ καί ΛΜ △ ἐπί γάρ οὗτος τις μέν περιλαμβάνω , τις δέ κοινός εἰμί , ὡς ὁ AΛ , ΜΝ . δήω δέ πάνυ ἐκεῖνος πρός κρίσις ὁ ἀνισότης παραλαμβάνω ὁ δήω ὁ αὐτός πέρας ἔχω ὁ γραμμή · οὗτος γάρ μή εἰμί οὐδέ , εἄν περιλαμβάνω ὑπό ἀλλήλων , πάντως ἄνισος εἰμί , ἀλλά ἐνίοτε Ἴσαι , ἢ καί ὁ περιλαμβάνω μείζων . ὅπερ ἵνα σαφής γίγνομαι , νοέω ἐν ἐπίπεδος δύο εὐθύς ὁ ΑΒΓ ἀμβλύς ὁ πρός ὁ Β γωνία περιέχω , καί λαμβάνω ἐπί ὁ ΒΓ τυγχάνω σημεῖον ὁ △ , καί ἐπιζεύγνυμι ὁ Α △ , ΑΓ . ἐπεί οὖν μείζων εἰμί ὁ Α △ ὁ ΑΒ , κεῖμαι ὁ ΑΒ ἴσος ὁ △Ε , καί τέμνω ὁ ΑΕ δίχα κατά ὁ Ζ , καί ἐπιζεύγνυμι ὁ ΖΓ . ἐπεί οὖν δύο ὁ ΑΖΓ ὁ ΑΓ μείζων εἰμί , ἴσος δέ ὁ αζʹ ὁ ΖΕ , καί ὁ ΕΖΓ ἄρα ὁ ΑΓ μείζων εἰμί . Κοινός πρόσκειμαι ὁ ΑΒ , △Ε . ὁ ἄρα △ΖΓ ὁ ΒΑΓ μείζων εἰμί . ὥστε εἷς γραμμή νοέω ὁ ΒΑΓ ἐπί ὁ αὐτός κοῖλος , ἕτερος δέ ὁ △ΖΓ περιλαμβάνω ὑπό ὁ ἕτερος , μή ἔχω δέ ὁ αὐτός πέρας , οὖον μόνος ὅτι οὖον μείζων ὁ περιλαμβάνω , ἀλλά καί μικρός δείκνυμι . καί ἐπί γραμμή δέ ἐκ πλείων εὐθύς συχκειμένων ὁ αὐτός οὗτος εἰμί θεωρέω . νοέω γάρ ἐν ἐπίπεδος δύο εὐθύς ὁ ΑΒΓ καί τυγχάνω σημεῖον ὁ △ καί ἐπιζεύγνυμι ὁ Α △ . πάλιν δή κεῖμαι ὁ ΑΒ ἴσος ὁ △Ε , καί ὁ ΕΑ δίχα τέμνω ὁ Ζ , καί ὁ Α △ πρός ὀρθός ἄγω ὁ ΑΗ , καί ἐπιζεύγνυμι ὁ ΖΗ · καί κεῖμαι ὁ ΑΗ ἴσος ὁ ΖΘ , καί πάλιν δίχα τέμνω ὁ τίθημι κατά ὁ Κ , καί πρός ὀρθός ὁ ΖΗ ἄγω ὁ ΗΛ , καί ἐπιζεύγνυμι ὁ ΚΛ · καί πάλιν ὁ ΗΛ ἴσος ὁ ΚΜ , καί δίχα τέμνω ὁ ΜΛ ὁ Ν , καί πάλιν πρός ὀρθός ὁ ΚΛ ἄγω ὁ ΛΓ , καί ἐπιζεύγνυμι ὁ ΝΓ . φανερός οὖν διά ὁ προδείκνυμι ὅτι μείζων ὁ μέν △Ζ ὁ ΑΒ , ὁ δέ ΖΚ ὁ ΑΗ , ὁ δέ ΚΝ ὁ ΗΛ , ὁ δέ ΝΓ ὁ ΛΓ · ὥστε καί ὅλος ὁ γραμμή ὁ △ΖΚΝΓ μείζων ὁ ΑΒΓ . καλῶς ἄρα προστίθημι ὁ ὁ αὐτός πέρας ἔχω ἐπί ὁ ἄνισος . ὁ αὐτός δέ δυνατός ἐπινοέω δείκνυμι καί ἐπί ὁ ἐπιφάνεια ἀνά πᾶς ὁ προερέω , ὅταν ὁ λαμβάνω ἐπιφάνεια ὁ πέρας ἔχω ἐν ἐπίπεδος .