eustratius.in-aristotelis-ethica-nicomachea-i-commentaria 9
Τὸ παρὸν βιβλίον , ὃ δέκατον μέν ἐστι τῶν ᾿Ηθικῶν Νικομαχείων , Κ δὲ ἔθος τοῖς ἐκ τοῦ Περιπάτου ἐπιγράφειν , τελευταῖόν ἐστι τῆς τοιαύτης πραγματείας . ἐν δέκα γὰρ βιβλίοις ὁ δαιμόνιος Ἀριστοτέλης τὴν παροῦσαν ἐπεραιώσατο θεωρίαν . ἐξηγεῖται δὲ ἐν αὐτῷ , τίς ἐστιν ὁ ἀλη - θινὸς ἄνθρωπος καὶ τίς ἡ πρέπουσα αὐτῷ ζωή · ὅτι ἡ κατὰ νοῦν διαγωγή . ἥτις καὶ κυριώτατα ἄν εὐδαιμονία καλοῖτο . διττὸς γὰρ ὁ εὐδαίμων , ὅ τε πολιτικός , ὅστις δεῖται καὶ τῶν ἀπὸ τῆς τύχης ἀγαθῶν , ὅπως ἁνεμποδίστως ἐνεργῇ , καὶ ὁ τῇ θεωρία τῶν ὄντως ὄντων μάλιστα προσανέχων . ἀλλὰ περὶ μὲν τοῦ πολιτικοῦ εὐδαίμονος φθάνει πολλὰ εἰπεῖν , περὶ δὲ τοῦ θεω - ρητικοῦ ἐν τῷ παρόντι . καἰ ἐπειδὴ ἡ πολιτικὴ εὐδαιμονία ἐνέργειά ἐστι ψυχῆς κατ’ ἀρετὴν ἐν βίῳ τελείῳ μεθ’ ἡδονῆς ἢ οὐκ ἄνευ ἡδονῆς , ὡς μεμαθήκαμεν , τί δεῖ περὶ τῆς κατὰ θεωρίαν εὐδαιμονίας ὑπονοεῖν , ἆρα ἕπεσθαί τινα ἡδονὴν τῇ νοερᾷ ταύτῃ ζωῇ καὶ τῇ πρὸς τὰ ἀεὶ ὡσαύτως ἔχοντα ἡμῶν ἀνατάσει , ἢ ὄχλου γέμειν καὶ ταραχῆς καὶ μεστὴν ἀηδίας ὑπάρχειν ; μὴ οὐ θεμιτὸν εἴη τὴν κατὰ νοῦν ζὼ ἢν ἀνήδονον οἴεσθαι · μεθ’ ἡδονῆς ἄρα ἢ οὐκ ἄνευ ἡδονῆς . εἰ γὰρ ταῖς καλαῖς ἡμῶν πράξεσιν ἕπεται ἡδονή , πολλῷ μᾶλλον τῇ τῶν ἐνεργειῶν ἀρίστῃ , τῇ περὶ τὰ νοητὰ τοῦ νοῦ διατριβῇ , ἐπακολουθήσει καὶ τοσούτῳ μᾶλλον καλλίων , ὅσῳ καὶ θεωπία πράξεως τιμιωτέρα . ἐπεὶ οὖν καὶ αὕτη ἡ τοῦ νοῦ ἐνέργεια μεθ’ ἡδο - νῆς , καὶ ἴσασιν ὁποία . ὥς φησιν ὁ Πλωτῖνος , οἱ ἐνηργηκότες , ἀναγκαῖον πρότερον περὶ ἡδονῆς ἐπισκέψασθαι , τί ἐστι καὶ ὁποῖόν τι διά τε τοῦτο καὶ διὰ τὰς λοιπὰς αἰτίας , ἃς αὐτὸς ἐπάξει . εἶθ’ οὕτως περὶ τῶν προκει - μένων διελθεῖν . Μετὰ δὲ ταῦτα περὶ ἡδονῆς ἴσως ἕπεται διελθεῖν . Τὸ ἴσως ἢ διὰ φιλόσοφον εἶπεν εὐλάβειαν ἢ ἐνδεικνύμενος , ὅτι εἰ μέν ἐστιν ἡ ἡδονὴ μέρος τῆς ἀρετῆς , ὡς καὶ τοῦ ἵππου τὸ ἄλογον , οὐκ ἴσως ἀλλ’ ἀνάγκη περὶ ἡδονῆς εἰπεῖν . ἀναγκαῖον γὰρ εἰδέναι τὰ μέρη ἐξ ὧν τὸ ὅλον τοῖς βουλομένοις μαθεῖν καλῶς τὸ ὅλον , ὅτι ποτέ ἐστιν . εἰ δ’ οὐκ ἔστι μέρος ἀλλ’ οἷον σύμπτωμά τι καὶ σκιὰ τῖς καλλίσταις ἐνεργείαις ἐπισυμβαίνουσα , ἴσως δεῖ λέγειν περὶ αὐτῆς . διὰ τί ἴσως ; διότι δυ - νατόν ἐστι καὶ δίχα τῶν ἐπισυμβαινόντων μανθάνειν τὰ πράγματα , οἷς ἕπεται τὰ τοιάδε συμπτώματα . δυνατὸν γάρ ἐστι γνῶναι τριταίου φύσιν καὶ ἄνευ τῶν ἑπομένων αὐτῷ συμπτωμάτων , χολεμεσίας καὶ ἱδρῶτος καὶ τῶν ἄλλων , καὶ εὐδαιμονίας οὐσίαν δίχα τοῦ γινώσκειν τί ἐστιν ἡδονή , εἰ μὴ μέρος αὐτῆς ἐστιν , ἀλλά τι τῶν συμβαινόντων αὐτῇ . μάλιστα γὰρ δοκεῖ συνῳκειῶσθαι τῷ γένει ἡμῶν . διὰ τούτων φαίνεται , ὅτι δι’ εὐλάβειαν τὸ ἴσως τέθεικεν . εἰπεῖν γὰρ ἔδει ῾μετὰ δὲ ταῦτα περὶ ἡδονῆς ἀναγκαῖόν ἐστιν.’ ηὐλαβήθη δὲ τὴν τῶν πολλῶν νέμεσιν , καὶ διὰ ταύτην τὴν εὐλάβειαν ἀντὶ τοῦ ἀνάγκη τὸ ἴσως τέθεικεν . ὅτι δὲ ἀνάγκη τῷ περὶ τῶν ἀρετῶν ἀμφοτέρων τῶν τε τοῦ ἀλόγου μέρους τῆς ψυχῆς καὶ τῶν τοῦ λογικοῦ λέγοντι περὶ ἡδονῆς εἰπεῖν , δῆλον τοῖς προσέχουσι τοῖς λεγομένοις . εἰ γὰρ οἰκεία τῇ φύσει ἡμῶν ἐστι καὶ ὡς οἰκείαν ἅπαντες αἱρούμεθα καὶ διώκομεν , οὐκ ἴσως ἀλλ’ ἀνάγκη γινώσκειν τί πότ’ ἐστι τοῦτο ὃ συνῳκείωται τῷ γένει ἡμῶν καὶ οὕτως οἰκειότατόν ἐστιν , ὡς πλέον τῶν ἄλλων τῶν συνῳκειωμένων ἡμῖν ἐπιδιώκεσθαι παρ’ ἡμῶν καὶ ἀγαπᾶσθαι · δι’ ἣν οἰκείωσιν καὶ ἀγάπην αὐτῆς παιδεύειν σπεύδομεν τοὺς νέους οἰακίζοντες ἡδονῇ καὶ λύπῃ . ἔστι δὲ τὸ οἰακίζοντες ταὐτὸν τῷ ἀπευθύνοντες καὶ κυβερνῶντες · ὡς γὰρ διὰ τῶν οἰάκων τὰ πλοῖα πρὸς τοὺς λιμένας τοιωσδὶ περιαγόμενα καὶ οὑτωσὶ διευθυνόμενα διασώζεται , οὕτω καὶ οἱ νέοι ὥσπερ ἐν λιμένι ταῖς ἀρεταῖς δι’ ἡδονῆς . τὸ γὰρ ἐθίζειν αὐτοὺς ἥδεσθαι οἷς δεῖ χαίρειν καὶ λυπεῖσθαι μὴ πράττοντας ἃ δεῖ πράττειν κυβέρνησίς ἐστι πρὸς λιμένα , τὴν ἀρετήν . ὥσπερ δὴ πρὸς κακίαν ὁδός ἐστι τὸ χαίρειν καὶ λυπεῖσθαι οἷς οὐ δεῖ , μέγιστον δή , φησίν , καὶ πρὸς τὴν τοῦ ἤθους ἀρετὴν τὸ χαίρειν οἷς δεῖ , ἤθους ἀρετὴν εἰπὼν αὐτὴν τὴν ἀρετήν , ὡς εἰ ἔλεγε , δοκεῖ δὲ καὶ πρὸς τὴν τῆς ἠθικῆς ἀρετῆς κτῆσιν μέγιστα συντελεῖν τὸ χαίρειν οἷς δεῖ καὶ φεύγειν ἃ δεῖ . καὶ δέδεικται τοῦτο πρόσθεν . τὸ δὲ διατείνει γὰρ ταῦτα διὰ παντὸς τοῦ βίου ἴσον ἐστὶ τῷ ῾ταῦτα , ἡ ἡδονὴ δηλονότι καὶ ἡ λύπη , συμπαρεκτείνονται τῇ ζωῇ ἡμῶν᾿ . οὐ γὰρ ἐν τῇ παιδικῇ φέρε εἰπεῖν ἡλικίᾳ ἡδόμεθα καὶ λυ - πούμεθα , κατὰ δὲ τὰς ἄλλας ἡλικίας ἀτρεμί|ζομεν ἄλυποι καὶ χωρὶς ἡδονῆς διατελοῦντες · οὐ δῆτα , ἀλλὰ μέχρις ἄν ὦμεν ἐν τῷ τετρημένῳ τού - ἀναγκαῖόν ἐστιν ἐπισκέψασθαι , τίνες εἰσί , καὶ μὴ παρελθεῖν τὴν περὶ τούτων θεωρίαν . διατείνει δὴ ταῦτα διὰ παντὸς τοῦ βίου ῥοπὴν ἔχοντα καὶ δύναμιν πρὸς ἀρετήν . ἔστι δὲ τὸ δύναμιν ἔχοντα ἐφερμηνευτικὸν τοῦ ῥοπὴν ἔχοντα . δύναμιν γὰρ ἔχουσιν αἱ κάλλισται τῶν ἡδονῶν καὶ αἱ λῦπαι τῆς τῶν καλῶν ἀπραξίας ἀναγκάζειν πρὸς ῥοπὴν καὶ ὁρμὴν τῆς εἰς ἀρετὴν καὶ εὐδαιμονίαν φερούσης ζωῆς καὶ διαγωγῆς . εἰ δὲ τοῦθ’ οὕτως ἔχει . δεῖ γινώσκειν τίνα τῶν ἡδέων καὶ λυπηρῶν συνεργὰ τυγχάνει πρὸς ἀρετὴν καὶ τίνα πρὸς ταύτην ἐμπόδια καὶ μὴ σπεύδειν ἀλόγως πρὸς ἅπαν ἡδὺ καὶ φεύγειν ἀπὸ παντὸς λυπηροῦ , ὥσπερ νῦν ποιοῦσιν ἀκρίτως προσπίπτοντες τοῖς ἡδέσι καὶ φεύγοντες τὰ λυπηρά . Ἄλλως τε καὶ πολλὴν ἐχόντων ἀμφισβήτησιν . Καὶ διὰ τὰς εἰρημένας αἰτίας ἔδει , φησί , περὶ ἡδονῆς σκοπεῖσθαι , οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ τοὺς ἀμφισβητοῦντας λόγους περὶ αὐτῆς καὶ τἀναντία κατ’ αὐτῆς ἐπιφέροντας . Εὔδοξος μὲν γὰρ τὴν ἡδονὴν ταὐτὸν ᾤετο τἀγαθῷ · εἰδικὴν γὰρ ἀρχὴν καὶ αἰτίαν πάντων τῶν ἀγαθῶν ἐτίθετο ὡς οἱ τὰς ἰδέας πρεσβεύοντες τὸ αὐτοζῷον τῶν ζῴων καὶ τὸ αὐτοὸν τῶν ὄντων καὶ τὸ αὐτάνθρωπον τῶν ἀνθρώπων καὶ τὸ αὐτόκαλλος τῶν καλῶν ) , οἱ δὲ ἐξ ἐναντίας φαυλότατον αὐτὴν ἔλεγον . καὶ οἱ μὲν λέγοντες αὐτὴν ταὐτὸν τῷ ἀγαθῷ ἀπεφαίνοντο τοιαύτην λόγοις τισὶ πεισθέντες · οἱ δὲ λόγοι τοιοῦτοί τινές εἰσι . τῆς ἡδονῆς πάντα ἐφίεται · οὗ πάντα ἐφίεται ἀγαθόν · ἡ ἡδονὴ ἄρα ἀγαθόν . πάλιν , οὗ πάντα ἐφίεται <καὶ> ζητεῖ δι’ αὐτὸ καὶ οὐ δι’ τι ἀγαθόν · τὴν δ’ ἡδονὴν ζητοῦσιν αὐτὴν δι’ αὐτήν · ἡ ἡδονὴ ἄρα ἀγαθόν . πλοῦτον μὲν γάρ τις δι’ ἄλλο τι αἱρεῖται , οἷον ὡς ὄργανον διὰ τὸ ἐνεργεῖν ἀνεμποδίστως τὰ καλά , ἀλλὰ καὶ τομὴν καὶ καῦσιν καὶ φαρμακοποσίαν διὰ ὑγίειαν καὶ τείχη καὶ οἰκίαν διὰ φυλακὴν καὶ σκέπην , τὴν ἡδονὴν δὲ δι’ αὐτήν . τέλος ἄρα τελικώτατον ἡ ἡδονή , τὸ δὲ πάντων τῶν τελῶν τέλος καὶ τὸ τούτων τελικώτατον τἀγαθόν , ἡ ἡδονὴ ἄρα τἀγαθόν . εἰσὶ δὲ καὶ ἕτεροι πολλοὶ λόγοι πιθανῶς κατασκευάζοντες τὴν ἡδονὴν ταὐτὸν οὖσαν τῷ αὐτοαγαθῷ , οὓς ἐρεῖ προιών . οἱ δὲ λέγοντες φαυλοτάτην τὴν ἡδονὴν οὐ λόγοις πεισθέντες πιθανοῖς οὕτως αὐτὴν ἔλεγον , ἀλλ’ ὁρῶντες τοὺς πολ - λοὺς ῥέποντας πρὸς αὐτὴν ἀμελοῦντας τῶν καλλίστων καὶ θέλοντες ἀπαγα - γεῖν αὐτοὺς ἀπὸ τῆς πρὸς αὐτὴν ἀσχέτου ῥύμης καὶ φορᾶς τῶν φαυλοτάτων εἶναι τὴν ἡδονὴν ἀπεμφαίνονται , εἰ καὶ μή ἐστι φαυλότατον . δεῖ γάρ , ἔλεγον , τοὺς φαύλους ἀπὸ τῆς ἡδονῆς ἄγειν εἰς τοὐναντίον , ὥσπερ καὶ τοὺς θρασεῖς ἐπὶ δειλίαν καὶ τοὺς πλεονέκτας ἐπὶ τὸ μηδ’ ὅλως λαμὑπὲρ βάνειν καὶ τοὺς ἄλλους ὅσοι τὸ μέσον καὶ τὸ σύμμετρον ὑπερβαίνουσι οὕτω γὰρ ἔλθοιεν ἄν ἐπὶ τὸ μέσον , ἤτοι τὸ σύμμετρον . οἱ μὲν γὰρ φιλή - δονοι ἀγόμενοι ἐπὶ τὸ μηδ’ ὅλως χαίρειν ἔλθοιεν ἄν ἐπὶ τὸ μέσον , ὅπερ ἐστὶ τὸ χαίρειν καὶ ἐνήδεσθαι οἷς δεῖ , οἱ δὲ θρασεῖς ἑλκόμενοι ἐπὶ δειλίαν ἔλθοιεν ἄν ἐπὶ τὸ μέσον , τὴν ἀνδρείαν , καὶ οἱ πλεονέκται ὁμοίως ἐπὶ τὸ δί - καιον . οὐκ ἄν δὲ ἀπαγαγεῖν τις δυνήσεται τὸν φιλήδονον ἀπὸ τῆς ἡδονῆς ἢ τὸν πλεονέκτην ἀπὸ τῆς ἁρπαγῆς μὴ φαυλότατόν τι πρᾶγμα αποφαινόμενος τὴν ἡδονὴν ἢ τὴν ἁρπαγὴν ἢ τὴν θρασύτητα , ὥστε κἄν μὴ φαυλό - τατόν ἐστιν ἡ ἡδονή , δεῖ αὐτὴν φαυλότατον λέγειν τὸν μέλλοντα ἀγαγεῖν ἀπ’ αὐτῆς τοὺς φιληδόνους . Μήποτε δὲ οὐ καλῶς τοῦτο λέγεται . οἱ γὰρ περὶ τῶν ἐν τοῖς πάθεσι καὶ ταῖς πράξεσι λόγοι ἧττόν εἰσι πιστοὶ τῶν ἔργων · Τὸ λέγειν , φησίν , ὡς χρὴ ψέγειν καὶ ἐκφαυλίζειν , κἄν μὴ ψεκτὸν μηδὲ φαῦλόν ἐστιν ἐκεῖνο , πρὸς ὃ ἐπιρρεπεῖς ἐσμεν , οὐ καλῶς λέγεται . οὐ γάρ ἐστι καλὸν τὸ μὴ ἀπλῶς φαῦλον ἁπλῶς ἀποφαίνεσθαι , ὡς ἀπλῶς ἐστι τοιοῦτον , ἀλλὰ χρὴ διαιροῦντας , εἰ τῶν πολλαχῶς λεγομένων ἐστί , διδάσκειν ὁσαχῶς λέγεται καὶ τίνα τῶν ὑπὸ τοῦ ὀνόματος σημαινομένων ἀγαθὰ ἡ ὠφέλιμά ἐστι καὶ τίνα φαῦλα ἢ βλαβερά · εὐθὺς ἐπὶ τῆς ἡδονῆς , ὅτι ἡ μὲν τῶν ἀκολάστων καὶ κυβευτῶν καὶ μέθαις καὶ ἀσελγείαις προςκειμένων φαύλη καὶ βλαβερά ἐστιν , ἥτις οὐδὲ κυρίως ἐστὶν ἡδονὴ ἀλλὰ φαινομένη τοῖς ἀγεύστοις τῆς ἀληθινῆς , ἡ δὲ ταῖς κατ’ ἀρετὴν ἐνεργείαις ἑπομένη καὶ τῇ τῶν ὄντων θεωρίᾳ ἀρίστη τε καὶ ἀληθής ἐστιν ἡδονή , ἣν καὶ χρὴ ἀσπάζεσθαι καὶ σπουδῇ μεταδιώκειν . τοῦτο μὲν δὴ καλόν , τὸ δ’ ἁπλῶς | ἀποφαίνεσθαι πλημμελὲς καὶ οὐκ εὔλογον . τὸ γὰρ ἀπλῶς ψέγειν τὴν ἡδονὴν κωλύειν ἐστὶ καὶ ἀπάγειν ἀπὸ τῶν καλλίστων ἡδονῶν . κά διὰ τί οὐ καλόν ἐστι τὸ ἁπλῶς φαυλίζειν τὸ μὴ ἁπλῶς φαῦλον ἐπήγαγε . μᾶλ - λον γὰρ πιστεύομεν τοῖς πράγμασι τῶν λόγων · τὰ γὰρ πράγματα ποιεῖ πιστοὺς τοὺς λόγους , ἀλλ’ οὐχ οἱ λόγοι τὰ πράγματα . εἰ γάρ τις λέγοι , ὅτι ἡ φιλαργυρία φαῦλόν ἐστιν , εἶθ’ ὁρᾶται συλλέγων παντὶ τρόπῳ καὶ πάντοθεν 5 τὸ νόμισμα , τίς ἄν τούτῳ πιστεύσειεν , ὅτι φαῦλόν τί ἐστιν ἡ φιλαρ - γυρία ; ὡσαύτως καὶ ὁ λέγων τὴν ἡδονὴν φαῦλον , εἶτα ῥέπων πρὸς αὐτὴν ἐξ ὧν πράττει ἀγαθὸν αὐτὴν εἶναι ἐνδείκνυται , καὶ οὐχ ὁποῖον λέγει . ὥστε αἱ πράξεις βεβαιοῦσι τοὺς λόγους , ἀλλ’ οὐχ οὗτοι τὰς πράξεις . λέγει δὲ πάθη μὲν ἡδονὰς λύπας , φιλίας ὀργάς , πράξεις δὲ τὰς ἀπ’ αὐτῶν ἐνεργείας ὕβρεις ἁρπαγὰς τιμάς , καὶ εἴρηται περὶ τούτων πολλάκις ἐν τοῖς αἴσθησιν , ἤτοι τοῖς πραττομένοις ὑφ’ ἡμῶν τῶν λεγόντων αὐτούς , καταφρονούμενοι πρὸς τῷ ἀπίθανοι δοκεῖν καὶ τὴν ἀλήθειαν προσαφανίζουσιν . ὁ γὰρ λέγων ἀπλῶς καὶ ἀδιορίστως τὴν ἡδονὴν φαῦλον , εἶτα ὁρᾶται πρὸς αὐτὴν ἀποκλίνων καὶ σπουδῇ διώκων ἀναιρεῖ τὸ ἀληθές . ἔστι γὰρ ἀληθῶς ἡδονή τις φαύλη καὶ ἀληθεύει ὁ φαύλην αὐτὴν λέγων , δοκεῖ δὲ ψεύ - δεσθαι διὰ τοὺς λέγοντας τὴν ἡδονὴν φαύλην , εἶτα ἀποφαινομένους ἀγαθὴν ἐκ τοῦ ἐπιδιώκειν αὐτήν . οἱ πολλοὶ γὰρ μὴ δυνάμενοι διαιρεῖν ποσαχῶς ἕκαστον λέγεται καὶ τὴν φαύλην ἀγαθὸν οἴονται , βλέποντες τὸν ἁπλῶς τὴν ἡδονὴν καὶ ἀδιορίστως ψέγοντα πρὸς αὐτὴν ὁρμῶντα . δεῖ τοίνυν περὶ τῶν πολλαχῶς λεγομένων μὴ ἁπλῶς ἀποφαίνεσθαι ἀλλὰ διαιρεῖν , οἷον ὅτι ἡδονή ἐστιν αὕτη καὶ αὕτη καὶ αὕτη , καὶ ἥδε μέν ἐστιν ἀγαθή , ἥδε δὲ φαύλη , ἥδε δὲ οὐδετέρα . τοῦ γὰρ ἀληθοῦς ἡ γνῶσις καὶ αὐτὴ μὲν καθ’ αὑτὴν αἱρετή ἐστιν , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ ὀρθῶς βιοῦν τοὺς ἀκούοντας μέγα τι συμβάλλεται . συνῳδοὶ γὰρ καὶ σύμφωνοι τοῖς ἔργοις ὄντες πιστεύονται καὶ ἀναγκάζουσι τοὺς ἀκούοντας καὶ πεπιστευκότας ζῆν ὡς αὐτοὶ διακελεύονται . ταῦτα εἰπὼν καὶ προσεπειπὼν ἅλις τῶν τοιούτων λόγων τρέπεται εἰς ἐπί - σκεψιν τῶν περὶ αὐτῆς ἀποφηναμένων καὶ πρῶτον τίθησι τοὺς λόγους τοῦ Εὐδόξου , δι’ ὧν αὐτὴν κατεσκεύαζεν εἶναι τἀγαθόν . Εὔδοξος μὲν οὖν τὴν ἡδονὴν τἀγαθὸν ᾤετο εἶναι δι’ ἁ το οραν εφιεμενα αυτης παντα . ΄Εθος ἐστὶ τοῖς Πλατωνικοῖς διὰ τῆς προσθήκης τοῦ ταῦ στοιχείου ἢ τῆς προσθήκης τῆς φωνῆς τῆς ῾αὐτό᾿ δηλοῦν τὰς εἰδητικὰς ἀπ’ αὐτῶν καλουμένας ἀρχάς , αἵ τινες πρώτως αὐτὸ τοῦτό εἰσιν ὃ λέγεται . διὰ μὲν τοῦ ταῦ τἀγαθόν , ὅπερ οὐδέν τι ἄλλο ἐστὶν ἀλλ’ ἢ μόνως ἀγαθὸν καὶ πρώτως ἀγαθόν , τὰ δ’ ἄλλα οἷον ὁ νοῦς ἡ ψυχὴ ἡ ἐπιστήμη ἡ ἀρετὴ ἀγαθὰ μὲν λέγεσθαι ἀλλ’ οὐ πρώτως ἀλλὰ μετασχόντα τῆς τοὐ ἀγαθοῦ φύσεως λέγεσθαι ἀγαθά . καὶ ἔστιν ὁ νοῦς ἀγαθὸν μέν , οὐ μὴν τἀγαθόν . ὁμοίως καὶ ἡ ἐπιστήμη ἀγαθόν , τἀγαθὸν δὲ οὐδαμῶς , ἡ δὲ ἡδονὴ οὐκ ἀγαθὸν ἀλλὰ τἀγαθόν . ἡ γὰρ ἀρχὴ καὶ ἡ πηγὴ τῆς ἀγαθότητος , ἤτοι τὸ τἀγαθὸν ἡδονή ἐστι κατ’ Εὔδοξον . οὕτω μὲν οὗν διὰ τοῦ ταῦ στοιχείου ἐδή - λουν τὴν πρώτην ἀρχὴν καὶ αἰτίαν καὶ ῥίζαν καὶ οἷον τὸ κέντρον πάντων τῶν ἀγαθῶν , διὰ δὲ τῆς φωνῆς τῆς ῾αὐτό᾿ τὸ αὐτοέν , τὸ αὐτοζῷον , τὸ αὐτοόν · τὸ μὲν αὐτοὲν τὴν ἀρχὴν καὶ πηγὴν τῶν ἑνῶν καὶ τῶν μονάδων · ἄλλα γὰρ κατ’ αὐτοὺς τὰ ἕνα καὶ ἄλλαι αἱ μονάδες . ἔλεγον δὲ οἱ Πλαπροτέροις τωνικοὶ τὸ αὐτοὲν καὶ τὸ τἀγαθὸν τὸ αὐτὸ εἶναι καὶ οὐκ ἄλλο καὶ ἄλλο . τὴν γὰρ πρωτίστην πάντων ἀρχὴν ἐκάλουν τὸ αὐτοὲν καὶ τὸ αὐτοαγαθὸν καὶ τἀγαθόν , τὸ δὲ αὐτοὸν ἔλεγον ἀρχὴν πρωτίστην πάντων τῶν ὄντων , δεύτερον δὲ τοῦ αὐτοενός . εἶναι γὰρ πρώτιστον πάντων τὸ αὐτοέν , εἶτα τὸ αὐτοόν , εἶτα τὴν αὐτοζωήν , εἶτα τὸ αὐτοζῷον . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἅλις κατ’ αὐτὸν φάναι τὸν Ἀριστοτέλην . Εὔδοξος δὲ κατεσκεύαζε τὴν ἡδονήν , ὥς ἐστι τὸ ἀγαθὸν διὰ τὸ ὁρᾶν ἐφιέμενα αὐτῆς καὶ τὰ ἔλλογα , ἤτοι τὰ λογικά , καὶ τὰ ἄλογα . ὃ δὲ πάντα αἱροῦνται καὶ πάντα διώκουσιν ἐπιεικές ἐστι καὶ ἀγαθόν . τὸ δὲ μάλιστα ἐπιεικὲς κράτιστον , ἤτοι πρώτη ἀρχὴ καὶ πρῶτον αἴτιον . εἰ οὖν ἡδονή ἐστι τὸ μάλιστα ἐπιεικές , τὸ δὲ μάλιστα ἐπιεικὲς κράτιστον , τὸ δὲ κράτιστον ἡ πρωτίστη πάντων ἀρχή , ἡ δὲ πρω - τίστη πάντων ἀρχὴ τἀγαθόν , ἡ ἡδονὴ ἄρα τἀγαθόν . ἀλλὰ πόθεν δῆλον , ὅτι ἡ ἡδονὴ τὸ κράτιστον ; ἤ , φησίν , ἐκ τοὐ πάντα φέρεσθαι ἐπ’ αὐτὴν καὶ πάντα θέλειν ἥδεσθαι . φύσει γὰρ ἕκαστον τὸ ἑαυτῷ ἀγαθὸν καὶ ἑαυτῷ συμφέρον , ὅπερ ἡδύ ἐστιν , εὑρίσκει , ὥσπερ καὶ τροφήν . ἔνεστι γὰρ ἐν ἅπασιν ἢ νοῦς ἢ νοῦ τις αὐγὴ καὶ ἔλλαμψις , ὡς αὐτὸς ἐν ἄλλοις | ἔδειξε , καὶ “ φύσιες ζῴων ἀδίδακτοι ” , ὡς ᾿Ιπποκράτης εἴρηκεν . ἐπιστεύοντο δὲ οἱ λόγοι διὰ τὴν τοῦ ἤθους ἀρετὴν μᾶλλον ἢ δι’ ἑαυτούς . εἰ μὲν ἀκόλαστός τις ἦν ὁ λέγων τὴν ἡδονὴν τἀγαθόν , οὐκ ἂν ἐπιστεύετο , σωφρονέσιαιος δὲ ὢν καὶ σπουδαιότατος δικαίως ἐπιστεύετο τἀγαθὸν εἶναι λέγων αὐτήν . οὐ γὰρ ὡς φίλος τῆς ἡδονῆς οὐδ’ ὡς δουλεύων αὐτῇ τι - μᾶν αὐτὴν καὶ ἀνυμνεῖν ἐδόκει , ἀλλ’ ὡς ἀληθῶς τοιαύτην οὖσαν ὁποίαν εἶναι ἔλεγεν . οὐκ ἐκ μόνου δὲ τοῦ πάντα φέρεσθαι πρὸς αὐτὴν ἀπεφαί - νετο τὴν ἡδονὴν ἀγαθὸν ἀλλὰ κἀκ τοῦ ἐναντίου τῆς λύπης . εἰ γὰρ ἡ λύπη ἐναντίον οὖσα τῇ ἡδονῇ κακόν ἐστιν , ἡ ἡδονὴ ἄρα ἀγαθόν . ὅτι δὲ ἡ λύπη κακόν , δῆλον ἐκ τοῦ πάντας φεύγειν καὶ μισεῖν τὸ λυπεῖσθαι . τὸ μὲν οὖν ὅλως εἶναι τὴν ἡδονὴν ἀγαθὸν οὕτως ὁ Εὔδοξος συνῆγε , τὸ δ’ ὅτι τἀγαθὸν οὑτωσί . μάλιστα , φησίν , αἱρετὸν καὶ μάλιστα ἀγαθόν ἐστιν , ὃ δι’ ἑαυτὸ αἱρούμεθα καὶ μὴ δι’ ἄλλο · τοιοῦτον δὲ ἡ ἡδονή . οὐδεὶς γὰρ ἐρωτᾷ τὸν ἡδόμενον , διὰ τί ἥδεται , ὥσπερ τὸν λουόμενον ἢ φλέβοτεμεῖν ἡ φάρμακον πιεῖν βουλόμενον , διὰ τί τούτων ἕκαστον αἱρεῖται . τοῦτον γὰρ εἴ τις ἔροιτο , διὰ τί ἐπὶ τὴν φαρμακοποσίαν ἵεται , τάχ’ ἂν εἴποι ἵνα ὑγιαίνῃ , ἐκεῖνο δὲ εἴ τις ἔροιτο διὰ τί τὴν ἡδονὴν διώκει , εἴποιεν ἄν δι’ αὐτὴν καὶ οὐ δι’ ἄλλο τι . εἰ δὴ τὴν ἡδονὴν δι’ ἑαυτὴν αἱρούμεθα , τὸ δὲ δι’ αὑτὸ αἱρετὸν καὶ μὴ δι’ ἄλλο τι μάλιστα ἀγαθόν , ἡ ἡδονὴ ἄρα μάλιστα ἀγαθόν · τὸ δὲ μάλιστα ἀγαθὸν καὶ τὸ τἀγαθὸν ταὐτόν · ἡ ἡδονὴ ἄρα τἀγαθόν . ἔστι δὲ ὁ λόγος τοιοῦτος · ἡ ἡδονὴ δι’ ἑαυτὴν αἱρετή , τὸ δι’ ἑαυτὸ αἱρετὸν μάλισια αἱρετόν , τὸ μάλιστα αἱρετὸν μάλιστα ἀγαθόν , τὸ μάλιστα ἀγαθὸν καὶ τἀγαθὸν ταὐτόν · ἡ ἡδονὴ ἄρα τἀγαθόν . ὅτι δὲ μάτἀγαθὸν λιστα αἱρετόν , ἤτοι αἱρετώτατόν ἐστιν ἡ ἡδονή , συνιστᾶν ἐπεχείρει διὰ τοῦ προτὶ θεμένην αἱρετῷ τινι αἱρετώτερον ἐκεῖνο ποιεῖ . ἡ γὰρ μεθ’ ἡδο - νῆς δικαιοπραγία αἱρετωτέρα τῆς ἄνευ ἡδονῆς , ἀλλὰ καὶ ἡ μεθ’ ἡδονῆς θεωρία αἱρετωτέρα τῆς χωρὶς ἡδονῆς , καὶ ὅλως πᾶσα πρᾶξις καὶ πᾶσα ποίησις μεθ’ ἡδονῆς βελτίων τῆς ἀνηδόνου πράξεως καὶ ποιήσεως . καὶ ἔτι , φησί , δῆλον , ὡς αἱρετωτάτη ἐστὶν ἀπὸ τοῦ ἐπίδοσιν τὰ μετ’ αὐτῆς καὶ σὺν αὐτῇ γινόμενα λαμβάνειν . αἵ τε γὰρ μαθήσεις αἱ μεθ’ ἡδονῆς τάχιον ἐπιδιδόασι τῶν χωρὶς ἡδονῆς ἢ καὶ μετὰ λύπης , αἵ τε κατ’ ἀρετὴν ἐνέργειαι καὶ ἁπλῶς πάντα . ἡ μὲν οὖν σύμπασα τῶν προκειμένων διάνοια αὕτη . δεῖ δὲ ἐν τῷ αὔξεσθαι δὴ τὸ ἀγαθὸν αὐτὸ αὐτῷ τὴν μὲν πρώτην ἀντωνυμίαν τὸ αὐτὸ διὰ τοῦ βραχέος ὁ γράφειν καὶ ὑποστίζειν ἐν αὐτῷ , εἶτα ἐπάγειν τὴν δευτέραν διὰ τοῦ μακροῦ ω μεγάλου ] . ἦν δ᾿ ἂν σαφέστερον , εἰ ἦν γεγραμμένον ἀντὶ τοῦ αὐτῷ θηλυκῶς αὐτῇ , οὑτωσὶ αὔξεσθαι δὴ τὸ ἀγαθὸν αὐτῇ , ἤτοι τῇ ἡδονῇ . ἔστι δὲ ὃ λέγει καὶ αὔξεται δὴ αὐτὸ τὸ ἀγαθόν , τουτέστι πᾶν ἀγαθὸν αὐτῇ τῇ ἡδονῇ . πᾶν γὰρ ἀγα - θόν , ὡς εἴρηται , μεθ’ ἡδονῆς γινόμενον ἢ πραττόμενον αὔξεταί τε καὶ εἰς μέγεθος αἴρεται . αὔξεται οὖν αὐτῷ τὸ ἀγαθόν , ἤτοι πᾶν ἀγαθόν αὐτῇ τῇ ἡδονῇ . τὸ γὰρ αὐτὸ ἀντὶ τοῦ πᾶν εἴληπται . Ἔοικε δ’ οὗτος ὁ λόγος τῶν ἀταθῶν αὐτὴν ἀποφαίνειν . Ὁ λόγος , φησίν , ὁ λέγων , ὅτι ἡδονὴ προςτιθεμένη τινί , οἷον τῇ σωφρο - σύνῃ , αἱρετωτέραν ποιεῖ τῆς δίχα ἡδονῆς σωφροσύνην οὐχ ὃ βούλεται συνάγειν ἐκεῖνο διαπεραίνεται ἀλλά τι ἄλλο . οὐ γὰρ συνάγει , ὅτι ἡ ἡδονὴ τἀγαθόν ἐστιν ἀλλ’ ὅτι τῶν ἀγαθῶν ἐστι , τουτέστι ὅτι καὶ αὐτὴ ἕν τι τῶν ἀγαθῶν καὶ τῆς τῶν ἀγαθῶν φύσεως ἐστι καὶ ὁμοφυὴς αὐτοῖς ἐστιν , οὐ μὴν ὅτι ἰδέ καὶ πηγὴ καὶ κέντρον τῶν ἀγαθῶν τυγχάνει . τὸ οὖν πὰν γὰρ μεθ’ ἑτέρου ἀγαθοῦ αἱρετώτερον ἢ μονούμενον τοιοῦτόν ἐστιν . εἰ πᾶν ἀγαθὸν ὁποῖον ἄν εἴη τὸ ἀγαθὸν μεθ’ ἑτέρου προςτιθέμενον μεῖζον καὶ βέλτιον καὶ αἱρετώτερον τὸ ἐξ ἀμφοῖν γεγονὸς ποιεῖ , οὐκ ἄν εἴη τοιοῦτον , τουτέστι οὐκ ἄν εἴη τἀγαθόν . ἀντὶ γὰρ τοῦ εἰπεῖν ῾ οὐκ ἄν εἴη τἀγαθὸν᾿ εἷπεν ῾οὐκ ἄν εἴη τοιοῦτον᾿ , οἷον εἰ τῇ ἀνδρείᾳ οὔσῃ ἀγαθῷ προςτιθεμένη ἡ φρόνησις ἀγαθὸν οὖσα , τὸ ὅλον τὸ ἐξ ἀνδρείας καὶ φρονήσεως μεῖζον ἀγαθὸν γίνεται μόνης τῆς ἀνδρείας , οὐκ ἄν εἴη ἡ φρόνησις τἀγαθὸν ἀλλ’ ἀγαθόν τι . εἰ οὖν καὶ ἡ ἡδονὴ προςτιθεμένη τῆ φρονήσει ἢ τῇ ἀνδρεία μεῖζον ἀγαθὸν ἀποτελεῖ τὸ ἐξ ἡδονῆς καὶ φρονήσεως ἢ τὸ ἐξ ηδονῆς καὶ ἀνδρείας , οὐκ ἂν εἴη ἡ ἡδονὴ τἀγαθόν . τὸ γὰρ λέγειν , ὅτι ἡ ἡδονὴ τἀγαθὸν οὖσα προστιθεμένη τὸ ὅλον μεῖζον ποιεῖ , ὅμοιόν ἐστι , εἰ χρὴ ὅμοιον εἰπεῖν , τῷ λέγειν ὅτι ἡ σύμπασα γῆ μετὰ τῶν ἐν αὐτῇ ὀρῶν καὶ παντοίων ὑδάτων καὶ θαλασσῶν καὶ φυτῶν προςτιθεμένη τῷ μυριοστῷ μέρει τῆς κέγχρου τὸ ὅλον ἀπὸ τοῦ τοιούτου μυριοστοῦ καὶ τῆς ξυμπάσης γῆς βαρύτερον πεποίηκεν . ὡς γὰρ ἡ ὅλη γῆ πρὸς τὸ μυριοστὸν μέρος τῆς κέγχρου , οὕτως αὐτὸ τἀγαθὸν πρός τι τῶν ἄλλων ἀγαθῶν , οἷον πρὸς φρόνησιν σοφίαν ἢ ἄλλο τι . καίτοι καὶ τοῦτο ψεῦδος , τὸ ὅτι ὡς ἡ γῆ πρὸς τὸ τῆς κέγχρου μυριοστὸν οὕτω τἀγαθὸν πρὸς φρόνησιν . ἀπειράκις γάρ ἐστιν ἡ τοῦ ἀγαθοῦ ὑπεροχὴ πρὸς τὴν φρόνησιν μείζων τοῦ βάρους τῆς συμπάσης γῆς πρὸς τὸ βάρος τοῦ μυριοστοῦ τῆς κέγχρου . ὡς οὖν γελοῖόν ἐστι τὸ λέγειν ὅτι τὸ βάρος τοῦ μυριοστοῦ μέρους τῆς κέγχρου προσλαβὸν τὴν βαρύτητα ξυμπάσης τῆς γῆς βαρύτερον γέγονεν , οὕτω γε - λοιότερον καὶ τὸ λέγειν ὅτι ἡ φρόνησις προσλαβοῦσα τἀγαθὸν τὴν ἡδονὴν μεῖζον ἀγαθὸν γέγονεν . ἀλλὰ μὴν γίνεται μεῖζον , βελτίων γὰρ ἡ μεθ’ ἡδονῆς φρόνησις τῆς ἄνευ ἡδονῆς . εἰ δὲ γίνεται μεῖζον , ὡς καὶ γίνεται , οὐκ ἔστιν ἡ ἡδονὴ τἀγαθὸν ἀλλά τι ἀγαθόν . τοιούτῳ δὴ λόγῳ καὶ ὁ Πλάτων’ ἀναιρεῖ . ὅτι οὐκ ἔστιν ἡδονὴ τἀγαθόν , ᾧ λόγῳ συνελο - γίζοντο , ὡς οἱ περὶ Εὔδοξον , ὅτι ἡδονὴ τἀγαθόν ἐστι , τούτῳ χρώμενος ὁ Πλάτων δείκνυσιν αὐτὴν μὴ οὖσαν τἀγαθόν . ὥστε οὐ συνῆγεν ὁ Εὔδοξος ὅτι ἡ ἡδονὴ τἀγαθόν ἐστιν ἀλλ’ ὅτι ἀγαθόν τι . καὶ εἴη ἄν ὁ λόγος τοιοῦτος · οὗτος · ἡ ἡδονὴ ᾧ ἂν τῶν ἀγαθῶν προςτεθῇ , τὸ ἐξ ἀμφοῖν αἱρετώτερον ποιεῖ · τἀγαθὸν οὐδενὶ τῶν ἀγαθῶν προςτεθὲν τὸ ἐξ ἀμφοῖν αἱρετώτερον ποιεῖ · ἡ ἡδονὴ ἄρα οὐκ ἔστι τἀγαθόν . καὶ τὴν μὲν λέγουσαν πρότασιν ἡ ἡδονὴ ᾧ ἂν τῶν ἀγαθῶν προςτεθῇ , τὸ ὅλον αἱρετώτερον ποιεῖ , ἐδήλωσε διὰ τοῦ αἱρετώτερον γὰρ εἶναι τὸν ἡδὺν βίον μετὰ φρονήσεως , ὅπερ ταὐτόν ἐστι τῷ ῾ αἱρετωτέρα γάρ ἐστιν ἡ ἐξ ἡδονῆς καὶ φρονήσεως ζωὴ τῆς ἐκ μόνης φρονήσεως᾿ , τὴν δὲ λέγουσαν , ὅτι τἀγαθὸν οὐδενὶ τῶν ἀγαθῶν προστεθὲν τὸ ὅλον αἱρετώτερον ποιεῖ , ἐμήνυσε διὰ τοῦ οὐδενὸς γὰρ προςτεθέντος αὐτῷ τὸ ἀγαθὸν αἱρετώτερον γίνεσθαι . εἰ οὖν τῇ ἡδονὴ δεῖ γὰρ καὶ οὕτως εἰπεῖν ) προςτεθέν τι τῶν ἀγαθῶν τὸ ἐξ ἀμφοῖν αἱρετώτερον γίνεται , τῷ δὲ τἀγαθῷ προςτεθέν τι τῶν ἀγαθῶν οὐ ποιεῖ τὸ ὅλον αἱρετώτερον , οὐκ ἔστιν ἡ ἡδονὴ τἀγαθόν . εἶπον δὲ ὅτι “ δεῖ δᾶ γὰρ καὶ οὕτως εἰπεῖν ” ὅτι εἴτε τἀγαθῷ προςτεθῇ τι τῶν ἀγαθῶν , εἴτε τἀ - γαθόν τινι τῶν ἀγαθῶν , ταὐτά ἐστι . διὰ τοῦτο καὶ ὁ Ἀριστοτέλης ἀντὶ τοῦ εἰπεῖν ῾ οὐδενὶ γὰρ προςτεθὲν τὸ αὐτοαγαθὸν τὸ ὅλον αἱρετώτερον ποιεῖ᾿ εἶπεν οὐδενὸς γὰρ προςτεθέντος αὐτῷ τὸ ἀγαθόν . ἔστι δὲ ὃ λέγει · οὐδαμῶς τινος τῶν ἄλλων ἀγαθῶν συνελθόντος καὶ συνδυασθέντος αὐτῷ τῷ ἀγαθῷ , τουτέστι τῷ αὐτοαγαθῷ , αἱρετώτερον τὸ αὐτοαγαθὸν ποιεῖ . ὡς γὰρ τὸ βάρος τοῦ μυριοστοῦ μέρους τῆς κέγχρου προσελθὸν τῷ σύμ - παντι βάρει τῆς γῆς πάσης οὐ ποιεῖ βαρύτερον τὸ ὅλον βάρος , οὕτως οὐδὲ τῷ αὐτοαγαθῷ , τῇ ὑπερουσίῳ πηγῇ τῶν ἀγαθῶν , προσελθόν τι τῶν μεθέξει ἐκείνου ἀγαθῶν ποιήσει τὸ ἐξ ἀμφοῖν αἱρετώτερον , τῇ δὲ ἡδονῇ συμπλακέν τι τῶν ἀγαθῶν ἀγαθωτέραν ποιεῖ · οὐκ ἄρα ἡ ἡδονὴ τὸ αὐτοαγαθόν ἐστιν . ἀσάφειαν εἴαν δέ τινα ἔχει ἡ ἐν τῇ προτάσει λέξις ἡ λέγουσα οὐδενὸς γὰρ προστεθέντος τῷ αὐτὸ τὸ ἀγαθὸν διά τε τὸ ἐλλείπειν τι καὶ διὰ τὸ μὴ εἰπεῖν αὐτὸ τἀγαθὸν ἢ αὐτὸ τὸ αὐτοαγαθὸν ἀλλ’ εἰπεῖν μεμε - ρισμένως αὐτὸ τὸ ἀγαθόν . δεῖ δὲ προσυπακούειν ἐν μὲν τῷ οὐδενὸς γὰρ τῶν ἄλλων ἀγαθῶν , ἐν δὲ τῷ προστεθέντος τῷ αὐτοαγαθῷ , ἐν δὲ τῷ αὐτὸ τὸ ἀγαθὸν <τὸ αἱρετώτερον γίνεσθαι ἀντὶ> τοῦ ἀγαθώτερον γίνεται , ἵν᾿ ᾖ ἡ τελεία καὶ ἀνελλιπὴς λέξις τοιαύτη · οὐδενὸς γὰρ τῶν ἄλλων ἀγαθῶν προστεθέντος τῷ αὐτοαγαθῷ τὸ αὐτοαγαθὸν ἀγαθώτερον γίνεται . Δῆλον δ’ ὡς οὐδ’ ἄλλο οὐδὲν τἀγαθὸν ἄν εἴη , ὃ μετά τινος . ΄Ωσπερ τὴν ἡδονήν , φησίν ὁ Πλάτων , οὔ φαμεν εἶναι τἀγαθόν , διότι προςτιθεμένης τινὶ τῶν ἀγαθῶν τὸ ἐξ ἀμφοῖν αἱρετώτερον γίνεται . οὕτως οὐδὲν ἄλλο ἂν εἴη τἀγαθόν , ὃ συνερχόμενόν τινι ἀγαθῷ αἱρετώτερον τοῦ μέρους τὸ ὅλον ἀποτελεῖ , ἀλλ’ ἀγαθὸν μὲν ῥηθήσεται , τὶ δὲ ἀγαθὸν καὶ τοιοῦτον ἀγαθὸν οὗ καὶ ἡμεῖς κοινωνοῦμεν , ὁποῖον ἀγαθόν εἰσιν αἱ ἀρεταὶ καί αἱ ἐπιστῆμαι . πᾶσα γὰρ ἀρετὴ καὶ ἐπιστήμη μεθ’ ἡδονῆς αἱρετωτέρα τῆς ἀνηδόνου . τὸ δὲ τοιοῦτον γὰρ ἐπιζητεῖται ταὐτόν ἐστι τῷ περὶ τῶν τοιούτων γὰρ ἀγαθῶν , ὧν καὶ ἡμεῖς κοινωνοῦμεν , ἐπιζητεῖ ὁ λόγος , εἰ τούτων τί ἐστιν ἡ ἡδονή , οἷον πότερον ἡ ἡδονὴ σωφροσύνη ἐστὶν ἢ ἀνδρεία ἢ φρόνησις ἤ τις τῶν ἐπιστημῶν . ὁ δὲ ἐνιστάμενος , ὡς οὐκ ἀγαθὸν οὗ πάντα ἐφίεται . δύο προτάσεων τοῦ συλλογισμοῦ οὐσῶν , ἐλάττονος μὲν τῆς λεγούσης τῆς ἡδονῆς πάντα ἐφίεται , μείζονος δὲ τῆς οὗ πάντα ἐφίεται τἀγαθόν ἐστιν , ἀνίσταντό τινες πρὸς ταύτην τὴν μείζονα , λέγοντες ψεῦδος εἶναι ὅτι οὗ πάντα ἐφίεται ἀγαθόν ἐστιν . εἰ δὲ μὴ ἀγαθὸν πολλῷ μᾶλλον οὐδὲ τἀγαθόν . ὁ οὖν , φησίν , ἐνιστάμενος λόγος πρὸς τὴν μείζονα πρότασιν ὡς μὴ ἀληθεύουσαν , οὐδέν τι λέγει , ἤτοι παρὰ τὰ δοκοῦντα πάσι λέγει · ψευδὴς γάρ ἐστι · τὸ δὲ ψεῦδος μὴ ὂν ὥσπερ τὸ ἀληθὲς ὄν · ὥστε ὁ λέγων τὸ ψεῦδος οὐδέν τι λέγει . πῶς γὰρ ἂν ἀληθεύοι ἢ πιστότερα λέγοι τῆς πίστεως ταύτης , ἤτοι τῆς προτάσεως ταύτης τῆς λεγούσης , ὅτι ἀγαθόν ἐστιν οὗ πάντα ἐφίεται ; τοῦ γὰρ δοκοῦντος πᾶσιν ἀνθρώποις ἰδιώταις καὶ σοφοῖς καὶ τοῖς κατὰ φιλοσοφίαν γνωρίμοις τί ἄν εἴη ἀληθέστερον ; ἵνα δι’ ἐκείνου ἀποσκευάσηταί τις τὸ δοκοῦν σύμπασιν , ὅτι οὗ πάντα ἐρίεται τᾶι ἀγαθόν ἐστιν . εἰ γὰρ τοῦ οὗ πάντα ἐφίεται ἀγαθόν ἐστι πιστότερον ἦν καὶ ἀληθέστερον τὸ οὗ πάντα ἐφίεται οὐκ ἔστιν ἀγαθόν , τοῦτο μὲν ἄν ἐδόκει πᾶσι , καὶ συμφώνως ἄν πάντες τοῦτο ἔλεγον · νῦν δὲ τοὐναντίον τὸ μὲν ὅτι οὗ πάντα ἐφίεται ἀγαθόν ἐστι , πάντες ὁμοφώνως λέγουσι , τὸ δὲ οὗ πάντα ἐφίεται οὐκ ἔστιν ἀγαθὸν εἷς που ἢ δύο , ὥστε ψευδῆ φθέγτεται ὁ τοῦτο λέγων . καὶ ἄλλως · εἰ μὲν τῆς ἡδονῆς τὰ ἀνόητα , λέγων ἀνόητα τὰ ἄλογα , ὠρέγετο , εἶχεν ἄν τι λέγειν ὁ πρὸς ταύτην ἐνιστάμενος τὴν πρότασιν . οὐ γὰρ ἂν ἦν καθόλου ἀληθὲς τὸ οὗ πάντα ἐφίεται ἀγαθόν 0 ἐστιν , ἀλλ’ ἴσως οὗ πάντα τὰ λόγον ἔχοντα , οἷον οἱ ἄνθρωποι . εἰ δὲ μὴ μόνον τὰ ἄλογα ταύτης ὀρέγεται ἀλλὰ καὶ τὰ φρόνιμα , τουτέστιν οἱ ἄνθρωποι , πῶς ἂν ἀληθεύοι ὁ ἀντιλέγων πρὸς αὐτήν ; εἰ δέ γε πρὸς τοὺς φαύλους καὶ ἀκολασία χαίροντας ἀφορῶν καὶ τὰς ἐπιθυμίας αὐτῶν λέγει μὴ εἶναι ἀγαθὸν οὗ πάντα ἐφίεται καὶ διὰ τοῦτο μηδὲ τὴν ἡδονήν , οὐδέν τι τοῦτο πρὸς τὸν λόγον . ἔστι γὰρ καὶ ἐν τοῖς ἀκολάστοις φυσικόν τι ἀγαθὸν ὁ νοῦς αὐτῶν , ὃς φύσει διώκει τὴν ἁπλῶς καὶ κυρίως ἡδονὴν ἀγαθὸν οὖσαν . πᾶς γὰρ νοῦς , ὡς εἴρηται , φύσει διώκει τὸ οἰκεῖον ἀγαθόν , καὶ τοῦτο ἀπομαντεύεται ἢ ὀνειροπολεῖ , ἐμπίπτει δὲ ταῖς ζῳώδεσι καὶ φορτικαῖς ἡδοναῖς , αἳ οὐδὲ κυρίως τυγχάνουσιν οὖσαι ἡδοναὶ διὰ μοχθηρὰν ἀγωγὴν καὶ τὴν ἑπομένην ἐξ ἀνάγκης αὐτῇ ἄγνοιαν τῆς ἀληθοῦς ἡδονῆς . ἐσκότωται γὰρ τὸν κριτὴν νοῦν τῶν ἀληθινῶν καὶ μὴ τοιούτων ἡδονῶν . ὡς γὰρ ὁ τὰς σωματικὰς ὄψεις πεπηρωμένος ἀδυνατεῖ τὴν τετριμμένην καὶ πεπατημένην διακρῖναι τῆς ἀτρίπτου καὶ ἀκανθώδους , οὕτως οὐδ’ ἡ μοχθηρῶς καὶ φαύλως τραφεὶς δύναται διιδεῖν , τίς ἡ ἀληθινὴ καὶ ὄντως ἐστὶν ἡδονή , ἥτις καὶ ἀγαθή ἐστι καὶ τίς ἡ λεγομένη μὲν μὴ οὖσα δέ . εἰ μὲν οὖν διὰ τῆς λέξεως τῆς λεγούσης ἴσως καὶ ἐν τοῖς φαύλοις ἔστι φυσικὸν τοὺς φαύλους ἀνθρώπους λέγει , ταῦτ’ ἄν εἴη , ἃ πέπαυμαι λέγων δι’ αὐτῆς , εἰ δὲ φαῦλα τὰ ἄλογα ζῷα , ἃ καὶ ἀνόητα εἶπεν , εἰ οὖν φαῦλα ταῦτα λέγει , πρὸς τὸ τίμιον ἀποβλέπων τῆς λογικῆς , εἴη ἂν λέγων " / > ὅτι κἄν τὰ ἄλογα μόνα τῆς ἡδονῆς ὠρέγετο καὶ ταῦτα μόνα ταύτην ἐδίωκεν , οὐδ’ οὕτω ψευδὴς ἄν ἦν ἡ λέγουσα πρότασις , οὗ πάντα ἐφίεται ἀγα - θόν ἐστιν . ἐν ἅπασι γὰρ αὐτοῖς ἔνεστι τοῖς μὲν μᾶλλον , τοῖς δὲ ἧττον θεῖόν τι καὶ ἔλλαμψις νοῦ , ᾧ φύσει ζητεῖ καὶ εὑρίσκει τὸ οἰκεῖον ἀγαθόν , ἤτοι τὸ οἰκεῖον τέλος . πᾶν γὰρ φύσει τυγχάνει τούτου , ὥστε καὶ τὴν ἡδονὴν καὶ ὡς πρὸς τὴν τούτου τεῦξιν συντείνουσαν ἀσπάζεται , ἐπεὶ πόθεν τὰ βλάπτοντα φεύγει , προσίεται δὲ τὰ ὠφελοῦντα εἴρηται περὶ τούτων τῷ φιλοσόφῳ τούτῳ πλεῖστα καὶ κάλλιστα ἐν ταῖς Περὸ ζῴων πραγματείαις καὶ ἐκεῖθεν ὁ φερέπονος ἀναλεγέσθω . ὐκ ἔοικε δὲ οὐδὲ περὶ τοῦ ἐναντίου καλῶς λέγεσθαι . ῾Ο ἐκ τοῦ ἐναντίου συνιστῶν τὴν ἡδονὴν ἀγαθὸν λόγος τοιοῦτος ἦν · εἰ ἡ λύπη ἐναντίον οὖσα τῇ ἡδονῇ κακόν ἐστιν , ἀγαθὸν ἄρα ἡ ἡδονή . πόθεν δ’ ὅτι ἡ λύπη κακόν ; ἐκ τοῦ πάντας φεύγειν αὐτήν . πρὸς τοῦτον τὸν λόγον τὸν ἐκ τοῦ ἐναντίου συνιστῶντα τὴν ἡδονὴν ἀγαθὸν ἐνίστατο ὁ Σπεύσιππος λέγων · ῾ οὐκ ἀνάγκη , ἐπειδὴ κακόν ἐστιν ἡ λύπη , ἀγαθὸν εἶναι τὴν ἀντικειμένην αὐτῇ ἡδονήν᾿ · οὐ γὰρ πᾶν τὸ ἀντικείμενον κακῷ ἀγαθόν ἐστιν . ἀντίκειται γὰρ τῇ θρασύτητι κακῷ ὄντι ἡ δειλία καὶ οὐκ ἔστιν ἀγατὸν ἡ δειλία ἀλλὰ κακόν , καὶ τῇ ἠλιθιότητι κακῇ οὔσῃ ἀντίκειται ἡ ἀκολασία κακὸν οὖσα καὶ αὕτη ὁμοίως , καὶ ἡ ἀνελευθριότης τῇ ἀσωτίᾳ κακαὶ οὖσαι ἀμφότεραι . ἀντίκειται οὖν , φησὶ Σπεύσιππος , καὶ κακὸν κακῷ καὶ ἄμφω τῷ μηδετέρῳ , τουτέστι καὶ ἄμφω τὰ κακὰ τῷ ἀγαθῷ . μηδέτερον γὰρ τὸ ἀγαθὸν εἶπεν · αἱ γὰρ ἀρεταὶ μεσότητες οὖσαι οὐδέτερον τῶν ἄκρων εἰσίν . ἡ γὰρ ἀνδρεία οὔτε δειλία οὔτε θρασύτης ἐστί , καὶ ἡ σωφροσύνη οὔτε ἀκολασία οὔτε ἠλιθιότης , καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀρετῶν ὁμοίως . καὶ λέγει ταῦτα καλῶς · ἀληθὲς γάρ ἐστι τὸ λέγειν , ὅτι ἀντίκειται κακὸν κακῷ καὶ ἀμφότερα τὰ κακὰ τῷ ἀγαθῷ . τοῦτο μὲν οὖν λέγουσι καλῶς · τὸ δ’ ὅτι ἡ ἡδονὴ ὡς κακὸν κακῷ ἀντίκειται τῇ λύπῃ λέγουσιν οὐ καλῶς . οὐ γὰρ ἀντίκειται ἡ ἡδονὴ τῇ λύπῃ ὡς κακὸν κακῷ ἀλλ’ ὡς ἀγαθὸν κακῶ . εἰ γὰρ ἦν κακὸν ἡ ἡδονή , ἦν καὶ φευκτὸν καὶ μισητὸν ὡς ἡ λύπη . νῦν δὲ τὴν μὲν λύπην φεύγει πάντα καὶ ἀποστρέφεται ὡς κακόν , διώκει δὲ καὶ ἐπιτρέχει τὴν ἡδονὴν ὡς ἀγαθόν . τῶν μηδετέρων δὲ μηδέτερον ἢ ὁμοίως . τὰ μὲν ἀγαθὰ καὶ τέρποντα ἐπίσης πάντες ἢ πάντα διώκομεν , ὁμοίως δὲ καὶ τὰ κακὰ καὶ λυποῦντα παραπλησίως φεύγομεν καὶ ἀποστρε - φόμεθα . τὰ μηδέτερα δὲ μηδ’ ὄντα μήτε κακὰ μήτε ἀγαθὰ μηδέτερον ἢ ὁμοίως , τουτέστιν οὕτε φεύγομεν οὔτε διώκομεν , ἢ ὁμοίως , ἤιοι ἐπίσης ἢ διώκομεν ἢ φεύγομεν . οὔτε γὰρ μᾶλλον ὁρμῶμεν πρὸς τεῦξιν αὐτῶν οὔτε μᾶλλον ἀφορμῶμεν πρὸς ἀποφυγήν , ἀλλ’ ἐσμὲν ἐν μέσῃ τινὶ κατα - στάσει πρὸς οὐδέτερον μᾶλλον ἐκκλίνοντες ἢ νεύοντες , ὥστε καὶ εἰ ἡ ἡδονὴ ἦν τῶν κακῶν , ἐφεύγομεν ἄν αὐτήν , εἰ δὲ τῶν μήτε ἀγαθῶν μήτε κακῶν ἀλλὰ τῶν μηδετέρων , οὔτ’ ἄν ἐφιέμεθα αὐτῆς οὔτ’ ἄν ἐδιώκομεν . ἐπεὶ οὖν οὔτε τῶν κακῶν ἐστιν οὔτε τῶν οὐδετέρων , ἔστιν ἄρα τῶν ἀγαθῶν · οὐδὲ τῶν ἀγαθῶν .. ὁ συνάγων τὴν ἡδονὴν μὴ εἶναι ἀγαθὸν διὰ τὸ μὴ εἶναι ποιότητα , ἐν δευτέρῳ σχήματι τοιοῦτός ἐστιν · ἡ ἡδονὴ οὐκ ἔστι ποιότης , πᾶν ἀγαθὸν ποιότης ἐστίν · ἡ ἡδονὴ ἄρα οὐκ ἀγαθόν . αἰτιᾶται δὲ τὴν λέγουσαν πρότασιν πᾶν ἀγαθὸν ποιότητα ἢ ποιὸν εἶναι . εἰσὶ γὰρ ἀγαθά τινα μὴ ὄντα ποιὰ μηδὲ ποιότητες , ὥστε τί κωλύει καὶ τὴν ἡδονὴν ἀγαθὸν εἶναι , κἄν μὴ εἴη ποιὸν ἡ ποιότης ; τίνα δέ εἰσιν ἀγαθὰ τὰ μὴ ὄντα ποιότητες , ἐπήγαγε τὰς κατ’ ἀρετὴν ἐνεργείας , αἵ τινες ἀγαθὰ μέν εἰσι , ποιότητες δὲ οὔκ εἰσιν , εἴπερ ἡ ἐνέργεια κίνησίς ἐστι Ι δραστική . ἡ δὲ κίνησις οὐ ποιότης · καὶ ἡ εὐδαιμονία ἐνέργεια μέν ἐστιν , ὡς εἶπε καὶ ἐρεῖ , οὐ μὴν ποιότης , καὶ ἔστιν ἀγαθόν . Λέγουσι δὲ τὸ μὲν ἀγαθὸν ὡρίσθαι , τὴν δ’ ἡδονὴν αοριστον . Καὶ οὗτος ὁ συλλογισμὸς ἐν δευτέρῳ σχήματι περαίνεται οὑτωσί · ἡ ἡδονὴ ἀόριστός ἐστι , πᾶν ἀγαθὸν ὡρισμένον ἐστίν , ἡ ἡδονὴ ἄρα οὐκ ἔστιν ἀγαθόν . ἐνίσταται δὲ κἀν τούτῳ πρὸς τὴν λέγουσαν πρότασιν , ὅτι ἡ ἡδονὴ ἀόριστόν τι πρᾶγμά ἐστι καί φησιν · εἰ μὲν ἐκ τοῦ ἥδεσθαι ἀορί - στου ὄντος οἱ μὲν γὰρ ἥδονται μᾶλλον , οἱ δὲ ἧττον , καὶ οἱ μὲν μόγις ἐπὶ ἡδονὴν ὁρμῶσιν , οἱ δὲ τάχιον ) εἰ μὲν ἐκ τοῦ ἥδεσθαι ἀορίστου ὄντος καὶ τὴν ἡδονὴν ἀόριστόν τι λέγουσι , περιφανῶς ψεύδονται . τοῦτο γὰρ ἐποίσουσι καὶ κατὰ τῶν ἀρετῶν ἀγαθῶν οὐσῶν καὶ κατὰ τῆς ὑγιείας καὶ κατὰ τῶν ἐπιστημῶν · καὶ γὰρ καὶ ἐπὶ τούτων ὁρᾶται τὸ ἀόριστον · οἱ μὲν γὰρ μᾶλλον ὑγιαίνουσι καὶ μᾶλλόν εἰσι γραμματικοὶ καὶ μᾶλλον σώ - φρονες καὶ μᾶλλον ἀνδρεῖοι καὶ μᾶλλον μετέχουσι τῶν ἀρετῶν καὶ ἕξεων καὶ ἐπιστημῶν , οἱ δὲ ἧττον . ὥστε κατὰ τοῦτον τὸν λόγον ἔσονται καὶ τῶν ἀρετῶν καὶ ἡ ὑγίεια καὶ τῶν ἐπιστημῶν ἑκάστη τε μᾶλλον καὶ ἧττον ἔχουσα διὰ τὸ τοὺς μὲν μᾶλλον μετέχειν καὶ μᾶλλον ἐνεργεῖν κατ’ αὐτάς , τοὺς δὲ ἧττον · καὶ ἔσονται κατὰ τοῦτο καὶ αὗται ἀόριστοι καὶ φαῦλαι . εἰ δὲ οὐ κατὰ τοῦ ἥδεσθαι τὸ ἀόριστον κατηγοροῦσιν , ἀλλὰ κατ’ αὐτῆς τῆς ἡδονῆς , καὶ οὕτω διάδηλον τὸ ψεῦδος . ὥσπερ καὶ τὸ εἶδος τῆς ὑγιείας καὶ τὸ τί ἦν εἶναι ὑγίεια ἕν τι καὶ ταὐτόν ἐστιν ὡρισμένον καὶ ἀν - επίδεκτον τοῦ μᾶλλον καὶ ἧττον . τὸ γὰρ ὑγίεια καὶ τὸ τί ἦν εἶναι ὑγιείας ἀνεπίτατον καὶ ἀνάνετόν ἐστιν . ἕκαστον γὰρ τοῦθ’ ὅπερ ἐστὶν οὔτε ἐπί - τασιν οὔτε ἄνεσιν ἐπιδέχεται , οἷον ἡ ἀνδρεία ἡ σωφροσύνη καὶ ἑκάστη τῶν ἐπιστημῶν , τοῖς δὲ κατ’ αὐτὰς λεγομένοις τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον ἐνορᾶται , οὕτω καὶ τὸ εἶδος τῆς ἡδονῆς καὶ τὸ τί ἦν εἶναι ἡδονῆς ἀνεπίτατον καὶ ἀνάνετόν ἐστιν , ὥστε καὶ ὡρισμένον , ὥστε καὶ ἀγαθόν . λέγει δὲ ἀμιγεῖς μὲν ἡδονὰς αὐτὸ καθ’ αὑτὸ χωρίς τινος ὑποκειμένου τὸ εἶδος τῆς ἡδονῆς νοούμενον καὶ ἀπλῶς πᾶν ἄλλο εἶδος , οἷον λευκότητα , μελα - νίαν , ὑγίειαν · μεμιγμένας δὲ τὰς μεθ’ ὑποκειμένου νοουμένας , οἷον τὰς ἐν ἐμοὶ καὶ σοὶ καὶ τοῖς ἄλλοις ἐνούσας . αἱ μὲν οὖν μεμιγμέναι , αἳ ἐν ἐμοὶ καὶ σοὶ ἐν ἐπιτάσει καὶ ἀνέσει ἵστανται καὶ ἀναπελησμέναι εἰσὶ τῆς ἀορι - στίας , αὐτὰ δὲ τὰ εἴδη , οἷον ἡ ὑγίεια καὶ ἡ ἡδονὴ καὶ τὰ ἄλλα , ὥσπερ εἴρηται , ἀνάνετα καὶ ἀνεπίτατα καθέστηκεν . ὅτι δὲ πολὺ τὸ ἀόριστον καὶ σχεδὸν ἀπερίληπτον τὸ ἐν ἑκάστοις τῆς ὑγιείας δηλοῦσιν αἱ κράσεις . εἰ γὰρ ἡ τοιάδε κρᾶσις τῶν ἐν ἡμῖν στοιχείων ἐστὶν ἡ ὑγίεια , αἱ δὲ κράσεις καὶ τὸ ἐν αὐταῖς μᾶλλον καὶ ἧττον ἀόριστον , δῆλον ὡς καὶ αἱ ἑπόμεναι ταύταις ὑγίειαι ἀόριστοί εἰσι . καὶ τί λέγω τὰς τῶν πάντων ὅπου καὶ τοῦ αὐτοῦ καὶ ἑνὸς οἷον Σωκράτους καθ’ ὥραν ὡς εἰπεῖν ἐπιτείνεται καὶ ἀνίεται ; έλειόν τε τἀγαθὸν τίθενται , τὰς δὲ κινήσεις καὶ τὰς Καὶ οὗτος ὁ λόγος πρὸς τὸ μὴ εἶναι τὴν ἡδονὴν τἀγαθὸν ἐπλέκετο ἐν πρώτῳ σχήματι . ἡ ἡδονὴ κίνησις καὶ γένεσις , πᾶσα κίνησις ἢ γένεσις ἀτελής · ἡ ἡδονὴ ἄρα ἀτελής . εἶτα λαμβάνων τὸ συμπέρασμα , ὅτι ἡ ἡδονὴ ἀτελής , καὶ προσλαμβάνων ἑτέραν πρότασιν τὴν ὅτι <οὐδὲν ἀτελὲς τἀγαθόν , συνῆγεν , ὅτι ἡ ἡδονὴ οὐκ ἔστιν ἀγαθόν . ἐδήλωσε δὲ τὸ> οὐδὲν ἀτελὲς τἀγαθὸν διὰ τοῦ τέλειόν τε τἀγαθὸν τίθενται . εἰ οὖν τἀγαθὸν τέλειον , τὸ ἀτελὲς οὐκ ἀγόν . τὸ δὲ ὅτι ἡ ἡδονὴ κίνησις ἢ γένεσις ἐσήμανε διὰ τοῦ πᾶσα ἡδονὴ γένεσις καὶ πᾶσα ἡδονὴ κίνησις . τοῦτο θεὶς εὐθὺς δια - σείει τὴν λέγουσαν πρότασιν , ὅτι ἡ ἡδονὴ κίνησίς ἐστι , λέγων · πᾶσα κίνησις θάττων καὶ βραδυτέρα ἐστί . βαδίζει γάρ τις ποτὲ μὲν θάττον , ποτὲ δὲ βραδύτερον καὶ κινεῖται μὲν θᾶττον ἡ ἀπλανὴς τῶν σφαιρῶν , βραδύ - τερον δὲ ταύτης ἅπαν τὸ πλανώμενον . εἰ οὖν ἐν ταῖς κινήσεσι συμπέπλεκται τὸ θᾶττον ἢ τὸ βραδύτερον , ἡδονὴ δὲ ἡδονῆς θάττων καὶ βραδυ - τέρα οὐκ ἔστιν , οὐκ ἄν εἴη ἡ ἡδονὴ κίνησις . ἡσθῆναι μὲν γάρ , φησί , θᾶττον καὶ βραδύτερον ἐνδέχεται , τουτέστι ποτὲ μὲν παύεταί τις θᾶττον ἡδόμενος , ὁτὲ δὲ βραδύτερον · αὐτὴ δὲ ἡ ἡδονὴ θάττων καὶ βραδυτέρα οὐκ ἔστι . ῥητέον δὲ καὶ οὕτως · τοῦ βαδίζοντος ἔκ τινος εἴς τινα τόπον ἢ τρέχοντος οὔκ εἰσι πάντα τὰ τῆς βαδίσεως ἢ τὰ τῆς δρομήσεως μέρη ἰσοταχῆ , ἀλλὰ τὰ μὲν ὀξύτερα | καὶ ταχύτερα , τὰ δὲ ἧττον τοιαῦτα · τὰ δὲ τῆς ἡδονῆς πάντα μέρη τὰ ἀπὸ τῆς ἀρχῆς μέχρι τέλους , εἰ χρὴ μέρη λέγειν μία γάρ ἐστι καὶ ἡ αὐτὴ ὁμοία ) , οὐδὲν οὐδενὸς τῶν ἄλλων συντο - νώτερον καὶ ὀξύτερον ἀλλ’ ἔστιν ἅπασα ὡς εἴπομεν ἡ ἀπ’ ἀρχῆς ἕως τέλους ἡδονὴ ὁμαλὴ μηδεμίαν ἐπίτασιν ἢ ἄνεσιν ἐν τῷ χρόνῳ ἐν ᾧ ἡδόμεθα προσεπικτωμένη . εἰπὼν δὲ ὅτι πάσῃ κινήσει δοκεῖ οἰκεῖον εἶναι τάχος καὶ βραδυτής , ἐπήγαγε καὶ εἰ μὴ καθ’ αὑτὴν οῐον τὸ τοῦ κόσμου πρὸς ἄλλο . ὃ δὲ λέγει ἐστίν · εἰ μὴ πᾶσα κίνησις αὐτὴ καθ’ αὑτὴν τὸ θᾶττον ἐπιδέχεται , οἷον ἡ τοῦ κόσμου , λέγων νῦν κόσμον αὐτὴν τὴν ἀπλανῆ σφαῖραν ἀνεπίδεκτος γάρ ἐστι τάχους καὶ βραδυτῆτος , διὰ τὸ ὁμαλῶς κινεῖσθαι τὴν τοιαύτην σφαῖραν , ὡς ἐν τῷ Περὶ οὐρανοῦ δέδεικται ) , ἀλλ’ οὖν πρὸς τὰς τῶν πλανωμένων κινήσεις , εἴ τις αὐτὴν παρα - βάλλοι , εὑρήσει θάττονα πάνυ πολλῷ τῶν κινήσεων ἐκείνων . τοῦτο μὲν οὖν τοιοῦτον , τὸ δ’ ἐν ἀρχῇ τῆς λέξεως εἰρημένον τὸ κίνησιν καὶ νεσιν ἀποφαίνειν πειρῶνται ταὐτόν ἐστι τῷ ἀποφαίνειν πειρῶντι μὴ εἶναι αὐτὴν τἀγαθόν . τὸ γὰρ λέγειν ὅτι ἡ ἡδονὴ κίνησις ἡ γένεσίς ἐστι ταὐτόν ἐστι τῷ λέγειν , ὅτι ἡ ἡδονὴ οὐκ ἔστι τἀγαθόν . κίνησις μὲν οὖν ἢ γένεσις , ὡς λέγομεν ἡ ἡδονὴ οὐκ ἔστιν . ἐξ ὧν δὲ ὥρμηνται ἐκεῖνοι κίνησιν καὶ γένεσιν αὐτὴν λέγειν , ταῦτα ἄν εἴη . λέγουσι δή , εἰ ἡ κίνησις ἐντελέχειά ἐστι τοῦ κινητοῦ ἡ κινητόν , ὡς ἐν τῷ Γ τῶν Φυσικῶν λέγεται , ἤτοι ἐκ τοῦ δυνάμει εἰς τὸ ἐνεργείᾳ , ὁ δὲ ἡδόμενος ἐκ τοῦ δύωασθαι ἥδεσθαι εἰς τὸ ἐνεργεῖν μεταβάλλει , δῆλον ὅτι καὶ ἡ ἡδονὴ ἐντελέ - χειά ἐστι τοῦ δυναμένου ἥδεσθαι , ᾗ τοιοῦτος . εἰ δὲ τοῦτο , κίνησις ἄν εἴη ἡ ἡδονή . ἀλλὰ τοῦτο , φησὶν Ἀριστοτέλης , ὃ λέγουσιν οὗτοι , οὐκ ἔστι ταὐτὸν ἐκείνῳ τῷ συμβαίνοντι ἐπὶ τοῦ κινουμένου . ἐπὶ μὲν γὰρ τῆς κινή - σεως , ὅταν ἀπὸ τῆς ἐπιτηδειότητος τὸ κινούμενον μεταβάλλῃ καὶ κινῆται πρὸς ἐκεῖνο , εἰς ὃ μεταβαλεῖν καὶ κινηθῆναι δύναται , καὶ ἐπιτήδειόν ἐστιν ἔτι μένειν ἐν αὐτῷ τὸ δυνάμει , οἷον τὸ δυνάμει λευκὸν ὅταν ἀπὸ τοῦ δυνάμει εἰς τὸ ἐνεργείᾳ μεταβάλλῃ , ἔτι μένοντος ἐν αὐτῷ τοῦ δυνάμει , τότε λέγεται κινεῖσθαι , ἐπὰν δὲ παύσηται τοῦ δυνάμει καὶ ἐνεργείᾳ μόνον ἐστὶ λευκόν , μηκέτι ἐνόντος αὐτῷ ἐκείνου , ἀφ’ οὗ ἤρξατο μεταβάλλειν , οὐκέτι κίνησίς ἐστιν οὐδὲ κινεῖται , ἀλλ’ ἔστιν ἔν τινι ὄντι , οἷον τῷ λευκῷ . ἕως γὰρ ἂν λευκαίνηται , ἔστι τι ἐν αὐτῷ τοῦ μέλανος , εἰ ἐκ τοῦ μέλανος εἰς τὸ λευκὸν ἡ μεταβολὴ γίνεται , καὶ ἕως ἂν ἔστι τι ἐν αὐτῷ τοῦ μέ - λανος , δυνάμει λευκόν ἐστι καὶ κινεῖται , ὡς εἴρηται . ἐπὶ δὲ τοῦ ἡδομένου οὔτε μένει ἐν αὐτῷ τι τοῦ μὴ ἥδεσθαι ἐφ’ οὗ ἐπὶ τὸ ἥδεσθαι μεταβάλλει , οὔτε πρός τι τέλος ἐτελεύτησεν , ὥσπερ ἐκεῖ τὸ λευκαινόμενον εἰς τὸ λευ - κόν . κίνησις μὲρ οὖν διὰ ταῦτα ἡ ἡδονὴ οὐκ ἂν εἴη . Γένεσίς τε πῶς ἄν εἴη ; δοκεῖ γὰρ οὐκ ἐκ τοῦ τος τὸ τυχὸν γίνεσθαι . Εἰπὼν ὅθεν ὁρμηθεὶς ὁ Πλάτων’ τὴν ἡδονὴν κίνησιν ἔλεγε καὶ ἀντειπὼν αὐτῷ λέγει νῦν καὶ πόθεν ἀνεπείσθη λέγειν αὐτὴν γένεσιν . ἔστι γάρ , φησίν , ἡ ἡδονή , ὁ Πλάτων , οὐ τέλος ἀλλὰ τῶν πρὸς τέλος ὁδός τις καὶ μεταβολή . ὡς γὰρ ἡ ὑγίανσις πρὸς ὑγίειαν καὶ ἡ λεύκανσις πρὸς τὸ λευ - κὸν οὕτω καὶ αὕτη πρὸς τὴν κατὰ φύσιν κατάστασιν καὶ εὐπάθειαν . ἔστι γάρ , φησὶν ὁ πλάτων , ἡ ἡδονὴ γένεσις εἰς φύσιν αἰσθητή . ἄγει γάρ , φησὶν ὁ Πλάτων’ , τὴν ἕξιν ἡμῶν εἰς τὸ παρὰ φύσιν ἐκτραπεῖσαν ἐπὶ τὴν κτὰ φύσιν εὐθημοσύνην . μᾶλλον δὲ οὐκ αὐτὴ ἄγει , ἀλλὰ δι’ αὐτῆς ὡς διὰ γενέσεως ἐπάνεισιν εἰς τὴν κατὰ φύσιν ἕξιν τὰ σώματα τῶν ζῴ ὢν . ἐπεὶ οὗν γένεσίς ἐστιν , αἱ δὲ γενέσεις οὐ τέλη ἀλλὰ τῶν πρὸς τέλη , οὐκ ἔστι συγγενὴς τῷ ἐπ’ αὐτῇ τέλει . καθόλου γὰρ οὐδεμία γένεσις συγγενὴς τοῖς τέλεσιν · οὔτε γὰρ ἡ οἰκοδόμησις τῇ οἰκίᾳ ἐστὶ συγγενὴς οὔτε ἡ ὑγίανσις τῆ ὑγείᾳ · ὥστε οὐδὲ ἡ ἡδονή . ἀγαθὰ δέ εἰσι τὰ τέλη , ὥστε ἡ ἡδονὴ οὐκ ἀγαθόν · οὐ γάρ ἐστι τέλος . εἰ γὰρ τὸ τέλος ἀγαθόν , τὸ μὴ συγγενὲς τῶ τέλει οὐκ ἀγαθόν . ὅτι δὲ αἱ κατὰ τῆς ἡδονῆς τοιαῦται ἐπιχειρήσεις οὐκ ἔχουσι τὸ ἰσχυρόν , καὶ ἔδειξε καὶ νῦν δεικνύει , λέγων οὐδὲν δοκεῖ ἐκ τοῦ τυχόντος γίνεσθαι ἀλλ’ ἐκ τοῦ δυνάμει ὄντος τοῦτο , ὃ νῦν ἐνεργείᾳ ἐστίν , οἷον ἥδε ἡ σάρξ , ἥτις ἐνεργείᾳ νῦν σάρξ ἐστιν , οὐ γέγονεν ἐκ λίθου ἢ ξύλου ἤ τινος τῶν τυχόντων ἀλλ’ ἐξ ἐκείνου . ὃ ἦν δυνάμει σάρξ . ἦν δὲ δυνάμει σὰρξ τὸ αἷμα , εἰ δὲ ἦν δυνάμει τὸ ξύλον σάρξ , ἐγεγόνει ἂν ἐκ τοῦ ξύλου . διὸ ἐκ μὲν τοῦ ξύλου ἡ σὰρξ οὐ γέγονε · γέγονε δὲ ἐκ τοῦ αἵματος · τοῦτο γὰρ ἦν δυνάμει σάρξ . πάλιν τὸ αἷμα γέγονεν ἐξ ἄρτου · οὗτος γὰρ ἦν δυνάμει αἷμα καὶ ἔτι τὸ γινόμενον πᾶν ἐξ ἐκείνου γίνεται , εἰς ὃ καὶ ἀναλύεσθαι δύναται διὰ τῆς φθορᾶς τῆς ἀντικειμένης τῇ γενέσει , οἷον τὰ φυτὰ ἐκ τῶν στοιχείων , εἰς ἃ καὶ ἀναλύεται διὰ τῆ φθορᾶς τῆς ἀντικειμένης τῇ γενέσει αὐτῶν καὶ τὰ ἄλλα πάντα . εἰ οὖν καὶ ἡ ἡδονὴ γένεσις ἦν , ἦν ἄν ὁδός τις καὶ μεταβολὴ ἔκ τινος εἴ τι , ὡς ἡ μέλανσις ἐκ λευκοῦ εἰς μέλαν καὶ ἡ νόσανσις ἐξ ὑγιείας εἰς νόσον . οὐκ ἔστι δ’ ἐπὶ τῆς ἡδονῆς οὔτε τὸ ἀφ’ οὗ οὔτε τὸ εἰς ὅ · οὐκ ἔστι γὰρ οὔτε τὸ ἀλλοιούμενον καὶ μεταβάλλον καὶ γινόμενόν τι διὰ τῆς ἡδονῆς οὔτε τέλος τι , εἰς ὃ τελευτᾷ ἡ ἡδονή , ὥσπερ ἡ ὑγίανσις εἰς τὴν ὑγίειαν καὶ ἡ θέρμανσις εἰς τὸ θερμόν . καὶ τοῦτο εἰκότως συμβαίνει . οὐ γάρ ἐστι γέ - νεσις ἀλλ’ ἐνέργεια , ὡς δείξει . αἱ δ’ ἐνέργειαι τέλη εἰσὶν ἀλλ’ οὐχ ὁδοὶ πρὸς τέλη . ὅτι δὲ τέλος ἐστὶν ἡ ἡδονὴ καὶ οὐχὶ γένεσις , μάθοιμεν ἄν ἐντεῦθεν . ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν γενέσεων οὐχ ἅμα γίνεταί τι καὶ ἔστιν ὅτε γίνεται . οὐ γὰρ ἅμα γίνεται σὰρξ καὶ σάρξ ἐστιν ὅτε γίνεται , οὐδὲ ὅτε γίνεται ἡ οἰκία τότε ὅτε γίνεται καὶ ἔστιν . ἐπὶ δὲ τῶν | ἐνεργειῶν , οἷον τοῦ ὁρᾶν , ἅμα τε ὁρᾷ καὶ ἑώρακε · καὶ ἐπὶ τῶν ἡδονῶν ἅμα τε ἥδεται καὶ ἥσθη , ὥστε ἐνέργειά ἐστι καὶ οὐ γένεσις . εἰ δὲ ἐνέργεια , καὶ τέλος ἀλλ’ οὐχ ὁδός τις καὶ μεταβολὴ πρὸς τέλος . οὐκ ἔστι γὰρ μόριόν τι τοῦ χρόνου καθ’ ὃν ἥδετο , ἐν ᾧ οὐ τέλειος ἦν ἐν τῷ ἡδομένῳ ἡ ἡδονή . τὸ δ’ ἐν ἅπασι τοῖς μέρεσι τοῦ χρόνου τέλειόν τι καὶ ὁλόκληρον ὂν οὐ γένε - σίς ἐστιν ἀλλ’ ἐνέργεια . τότε γὰρ τέλειος ἡ γένεσίς ἐστι καὶ λέγεται . ὅταν τὸ γινόμενον τελειωθῇ · ἕως δ’ ἄν γίνηται , ἀτελὲς καὶ τὸ γινόμενον καὶ ἡ γένεσις . ἡ δὲ ἡδονὴ καὶ εὐθὺς ἐν τῷ πρώτῳ μέρει τοῦ ὅλου χρόνου , ἐν ᾧ ἥδετο , ὅλη τελεία πάρεστιν · ὡσαύτως καὶ ἐν τῷ ἐφεξῆς μέρει καὶ ἐν τῷ μετ᾿ ἐκεῖνο καὶ ὅλως ἐν ἅπασι καὶ τοῖς ἄγαν ἐλαψιστοτότοις τοῦ χρόνου μέρεσιν · ὥστε οὐκ ἄν εἴη γένεσις ἀλλ’ ἐνέργεια . ἀλλὰ καὶ εἰ ἦν γένεσις , ἦν ἄν μεταβολή τινος ὑποκειμένου δυνάμει ὄντος ἐκεῖνο εἰς ὃ μεταβάλλει , οἷον ἡ ἐξαιμάτωσις γένεσις οὖσα αἵματος μεταβολή ἐστιν εἰ τύχοι ἄρτου δυνάμει ὄντος αἵματος . οὐκ ἔστι δέ τι , ὃ μεταβάλλει ἐν ταῖς ἡδοναῖς ἐκ τοῦ εἴδους ἐν ᾧ ἔστιν εἰς ἕτερον εἶδος ὃ ἐνεργείᾳ μὲν οὐκ ἦν ἐκεῖνο πρὸ τῆς ἡδονῆς , δυνάμει δέ , μετὰ δὲ τοῦτο γέγονεν ἐνεργείᾳ διὰ τῆς ἡδονῆς ὡς ἐπὶ τοῦ ἄρτου . οὗτος γὰρ πρὸ τῆς γενέσεως , ἥτις ἦν ἐξαιμάτωσις , ἐνεργείᾳ μὲν οὐκ ἦν αἷμα ἀλλὰ δυνάμει , μετὰ δὲ ταῦτα γέγο - νεν αἷμα διὰ τῆς ἐξαιματώσεως . τί οὖν ἂν ἔχοιεν ἡμῖν οἱ τὴν ἡδονὴν λέγοντες γένεσιν ἀνάλογόν τι τῷ ἄρτῳ καὶ τῷ αἵματι , ὃ διὰ τῆς ἡδονῆς ὡς διὰ γενέσεως μετέβαλεν ἐξ οὗ ἦν εἰς ὃ οὐκ ἦν ἐνεργείᾳ ἀλλὰ δυνάμι ; πότερον τὸ σῶμα ἢ τὴν ψυχὴν ἐροῦσιν ἀνάλογον τῷ ἄρτῳ καὶ θήσουσι μεταβάλλειν παρούσης σφίσιν αὐτοῖς τῆς ἡδονῆς ; μὴ καὶ γελοῖον εἴη τὸ ὅλως ἐνθυμηθῆναι τοῦτο , ἀλλὰ καὶ ὥσπερ τὸ τέλος τῆς ὑγιάνσεως , ὅ ἐστιν ἡ ὑγίεια , φθείρει ἡ νόσανσις , καὶ τὸ τέλος τῆς νοσάνσεως τὴν νόσον φθείρει ἡ ὑγίανσις , οὕτως ἔδει καὶ ἐπὶ τῆς ἡδονῆς συμβαίνειν , καὶ ὃ γέγονε διὰ τῆς ἡδονῆς φθείρεσθαι διὰ τῆς λύπης , καὶ ἔμπαλιν ὃ παρήγαγεν ἡ λύπη ἀπόλλυσθαι διὰ τῆς ἡδονῆς . καὶ εἰπάτωσαν ἡμῖν , τίν ταῦτα τὰ τέλη , ἃ γεννῶσιν ἡ λύπη καὶ ἡ ἡδονὴ καὶ φθείρουσι . Καὶ λέγουσι τὴν μὲν λύπην ἔνδειαν τοῦ κατὰ φύσιν εἶναι , τὴν δ’ ἡδονὴν ἀναπλήσωσιν . Καὶ διὰ τούτων τὴν ἡδονὴν γένεσιν εἶναι ἐπεχείρουν δεικνύειν . εἰ δ’ ἔστι γένεσις , οὐκ ἂν εἴη τἀγαθόν . ἔλεγον δή · ἡ ἡδονὴ ἀναπλήρωσίς ἐστιν , ἡ ἀναπλήρωσις γένεσις , ἡ ἡδονὴ ἄρα γένεσις . εἶτα ἡ ἡδονὴ γένεσις , ἡ γένεσις μεταβολή , ἡ μεταβολὴ ἀτελής , ἡ ἡδονὴ ἄρα ἀτελής . ἀτελὴς δ’ οὖσα , οὐκ ἄν εἴη τἀγαθόν . παντέλειον γάρ τι τἀγαθόν , ἀλλ’ οὐκ ἀτελές . ἀλλὰ πόθεν δῆλον ὅτι ἡ ἡδονὴ ἀναπλήρωσίς ἐστιν ; ἢ ἐπεί , φασίν , ἡ ἀντικειμένη κειμένη αὐτῇ λύπη ἔνδειά ἐστιν , αὕτη ἄν ἀναπλήρωσις εἴη . εἰ γὰρ τὸ λευκὸν διακριτικόν , τὸ μέλαν συγκριτικόν , καὶ ἐὰν ἡ λύπη ἔνδεια , ἡ ἡδονὴ ἀναπλήρωσις . ὁ τόπος ἐκ τῶν ἐναντίων . τὸ δὲ τὴν λύπην ἔνδειαν εἶναι , οὑτωσὶ συνίστων · εἰ λυπεῖται , φασί , τὸ ζῷον πεινῶν καὶ διψῶν , ἡ πεῖνα καὶ ἡ δίψα λῦπαί εἰσιν , ἀλλὰ μὴν ἡ πεῖνα καὶ ἡ δίψα ἔνδειαί εἰσι τῆς κατὰ φύσιν ἕξεως , ἡ λύπη ἄρα ἔνδειά ἐστιν . ἐπειδὰν γάρ , φασί , τὸ σῶμα ἐνδεὲς γένηται ξηρῶν ἢ ὑγρῶν , ἐξίσταται τοῦ κατὰ φύσιν , ἐξιστάμενον δὲ ὖ · λυπεῖται καὶ ὀρέγεται τῆς ἀναπληρώσεως , ὀρεγόμενον δὲ ἐσθίει καὶ πίνει , ἐσθίον δὲ καὶ πῖνον ἀναπληροῦται . εἰ δὲ ταῦτα ἀληθῆ , σώματός εἰσι πά · θῆ ἡ ἔνδεια καὶ ἡ πλήρωσις · ὥστε καὶ τὸ σῶμα ἄν ἥδοιτο καὶ λυποῖτο . αὐτὸ γάρ ἐστι τὸ ἀναπληρούμενον · ὥστε καὶ τὸ ἡδόμενον αὐτό ἐστιν . εἰ γάρ ἐστιν ἐν τῷ σώματι ἡ ἀναπλήρωσις , ἡ δ’ ἀναπλήρωσις ἡδονή , ἐν τῷ σώματι ἄρα ἡ ἡδονή . ᾧ δὲ πάρεστιν ἡ ἡδονή , ἐκεῖνο ἀνάγκη καὶ ἥδεσθαι . ἀλλὰ μὴν οὐκ ἔστι τὸ σῶμα τὸ ἡδόμενον · οὐκ ἄρα ἀναπλήρωσις ἡ ἡδονή . ἀλλὰ πῶς φασι γίνεται ἡ ἡδονή ; πῶς , ἀκούετε . εἰσιόντα ἐν ταῖς προσφοραῖς ραῖς τὰ τρέφοντα τὸ σῶμα σιτία καὶ ποτὰ καὶ ἐνεργούσης τῆς θρεπτικῆς <ψυχῆς> περὶ αὐτὸ ἀνεμποδίστως ἡδόμεθα . ἔστι γὰρ ἡ γινομένη μετὰ τὴν ἔνδειαν ἡδονὴ ἐνέργει τῆς θρεπτικῆς ψυχῆς κατὰ φύσιν ἀνεμπόδιστος · ἢ ἁπλῶς πᾶσα ἐνέργεια κατὰ φύσιν ἀνεμπόδιστος ἡδίστη ἐστί . τῆς γοῦν θρεπτικῆς ψυχῆς ἡ ἐνέργεια πληροῖ καὶ ἀποκαθίστησι εἰς τὴν φυσικὴν ἕξιν , ἥτις ἐνέργεια ἡδεῖά ἐστι . καὶ ἔστι τὸ μὲν ἡδόμενον ἡ ψυχή , ἡ δὲ ἡδονὴ ἀνεμπόδιστος αὐτῆς ἐνέργεια . λέγει δὲ τὴν ἡδονὴν ἐνέργειαν ὁ Ἀριστοτέλης οὐχ ὡς αὐτῆς κατὰ τὸν οἰκεῖον λόγον οὔσης ἐνεργείας , ἀλλ’ ὡς ἐπὶ ἐνεργείᾳ τὸ εἶναι ἐχούσης καὶ μὴ δυναμένης ἀπὸ τῆς ἐνεργείας χωρίζεσθαι . λέγεται οὖν ἡ ἡδονὴ ψυχῆς ἐνέργεια ἀνεμπόδιστος διὰ τὸ παρακολουθεῖν ἀνεμποδίστῳ ψυχῆς ἐνεργείᾳ καὶ συνεῖναι τῇ ἐνεργείᾳ ἀχω - ρίστως , ἐφ’ ᾗ γίνεται . ὥσπερ δὲ τῇ ἀρετῇ καὶ τῇ ἐπιστήμῃ ἕξεσιν οὔσαις τῆς ψυχῆς ἐπακολουθεῖ αὐταῖς ταῖς ἐνεργείαις ἡδονή ἡδεῖαι γὰρ αἱ κατ’ ἀρετὴν ἐνέργειαι ) , οὕτω καὶ αἱ τῆς ψυχῆς τῆς θρεπτικῆς ἐνέργειαι , ὅταν ὢ ἀνεμποδίστως ἐνεργῶνται , ἥδισταί εἰσι . καὶ ἔστιν ἡ μὲν θρεπτικὴ ψυχὴ ἕξις τοῦ σώματος , αἱ δὲ ἐνέργειαι αὐτῆς τελειότητές τινες καὶ ἀποκατα - στάσεις εἰς τὸ κατὰ φύσιν . τὸ δὲ ἀποκαθιστῶν εἰς τὴν φύσιν ἡδύ , ὥστε ἡ ἡδονὴ ἀναπλήρωσις μὲν οὐκ ἔστιν , ἐνέργεια δὲ τῆς θρεπτικῆς δυνάμεως καὶ ἕξεως ἢ ἐνέργεια τῆς θρεπτικῆς ψυχῆς ἢ ὅπως ἄν ἐθέλοι τις λέγειν . ταύτης οὖν τῆς θρεπτικῆς ἕξεως ἡδέως ἐνεργούσης ἕπεται ἡ ἀναπλήρωσις καὶ ἡ εἰς τὸ I κατὰ φύσιν ἀποκατάστασις . ὡς γὰρ τοῦ οἰκοδόμου ἐνεργοῦντος οἷον οἰκοδομοῦντος ἀκολουθεῖ τὸ αὔξεσθαι τὸν τοῖχον , καὶ ἡμῶν ἐκχεόντων εἰς τὴν δεξαμενὴν πληροῦσθαι συμβαίνει τὴν δεξαμενήν , οὕτως καὶ τῆς θρεπτικῆς ἕξεως ἐνεργούσης περὶ τὰ τρέφοντα τὸ σῶμα , ἀναπλη - ροῦται τὸ σῶμα . πολὺ ἄρα διαφέρει τὸ λέγειν τὴν ἡδονὴν ἀναπλήρωσιν τοῦ λέγειν ἕπεσθαι τῇ ἡδονῇ ἀναπλήρωσιν , ἤτοι ἕπεσθαι τῇ ἐνεργείᾳ τῆς θρεπτικῆς ψυχῆς ἀναπλήρωσιν . καὶ ἔστιν ἡ μὲν θρεπτικὴ ψυχὴ ἕξις τοῦ σώματος , ἡ δὲ ἡδονὴ ἐνέργεια περὶ τὰ τρέφοντα τὸ σῶμα τῆς ἕξεως . ἡ δ’ ἑπομένη τῇ ἐνεργείᾳ ταύτῃ , ἤτοι τῇ ἡδονῇ , ἀναπλήρωσις , γένεσις · τὸ γὰρ ἀναπληροῦσθαι γίνεσθαί ἐστιν . ῾Η δόξα δ’ αὕτη δοκεῖ γεγενῆσθαι ἐκ τῶν περὶ τὴν τροφὴν λυπῶν . Τὸ δοξάζειν , φησί , τὴν ἡδονὴν ἀναπλήρωσιν ἐπῆλθεν αὐτοῖς ἐκ τῶν περὶ τὴν τροφὴν λυπῶν.> διὰ γὰρ τὸ ἕπεσθαι τῇ τῆς θρεπτικῆς ψυχῆς ἀνεμποδίστῳ ἐνεργείᾳ , ἡδείᾳ οὔσῃ , ἀναπλήρωσιν ᾠήθησαν τὴν ἡδονὴν 168v ἀναπλήρωσιν εἶναι , τὸ ἑπόμενον ταὐτὸν νοήσαντος τῷ ᾧ ἕπεται . λυπεῖται μὲν γὰρ τὸ ζῷον ἐνδεὲς ὄν · ἐπειδὰν δὲ ἄρξηται προσφορᾶς ὁρᾶς γενομένης ἐνεργεῖν ἡ θρεπτικὴ ψυχὴ περὶ τὰ τρέφοντα , τὸ σῶμα οὐκέτι λυπεῖται , ὅτι ἀναπληροῦται . τὸ οὖν λέγειν τὴν ἀναπλήρωσιν τὴν ἑπομένην τῇ ἡδονῇ ἡδονὴν ὅμοιόν ἐστι τῷ λέγειν καὶ τὴν σκιὰν ταὐτὸν ἐκείνῳ οὗ ἐστιν ἡ σκιά . ὡς γὰρ ἐξ ἀνάγκης ἕπεται σκιὰ τῷ βαδίζοντι ἐν ὑπαίθρῳ ὑφ’ ἡλίου καταλαμπομένῳ , οὕτω καὶ ἀναπλήρωσις τῇ ἀνεμποδίστῳ ἐνεργείᾳ τῆς ψυχῆς , ἤτοι τῇ ἡδονῇ . καὶ εἴρηται , πῶς ἐνέργεια ἡ ἡδονὴ λέγεται . ὅτι δὲ οὐκ ἔστιν ἀναπλήρωσις ἡ ἡδονὴ ἀλλὰ σύμπτωμα ἡδονῆς ; ἢ εἰ βούλει σύμπτωμα ἐνεργείας , ἐφ’ ᾗ ἡ ἡδονή , δείκνυσιν ἀπὸ τῶν ἄλλων ἡδονῶν τῶν ἐπὶ ταῖς θεωρίαις καὶ ταῖς ἀθλήσεσιν , αἷς ἡδοναῖς οὐχ ἕπονται ἀναπληρώσεις . εἰ γὰρ ἡ ἡδονὴ κατ’ αὐτοὺς ἀναπλήρωσις , ἥτις ἀναπλήρωσις γίνεται μετὰ τὴν γεγονυῖαν ἐπὶ τῇ ἐνδείᾳ λύπην , ἔδει μηδένα ἀνενδεῆ ὄντα καὶ διὰ τοῦτο ἄλυπον ἥδεσθαι . εἰ γὰρ ἡ ἡδονὴ <καὶ> ἀναπλήρωσις ταὐτόν , ὡς αὐτοὶ λέγουσιν , ὥσπερ ὁ ἄνθρωπος καὶ ὁ βροτός , καὶ διὰ τοῦτο καὶ ὁ ἡδόμενος καὶ ὁ ἀναπληρούμενος ὁ αὐτός , τίς μηχανὴ ἡσθῆναί ποτέ τινα δίχα τοῦ ἀναπληροῦσθαι ; ἀλλὰ μὴν ἥδονται καὶ πάνυ οἵ τε θεωρίᾳ συζῶν - τες καὶ οἱ ἐναρμονίων μελῶν ἀκούοντες καὶ οἱ εὐωδῶν τινων αἰσθανόμενοι καὶ οἱ τὰ κάλλιστα τῶν ὁρατῶν θεώμενοι , μηδεμιᾶς ἐν αὐτοῖς ἀναπληρώ - σεως γινομένης . ἀλλὰ πόθεν δῆλον ὅτι οὐκ ἀναπληροῦνται ; ἢ ἐκ τοῦ ἥδεσθαι μὴ προηγησαμένης λύπης μηδ’ ἐνδεία . ἐπεὶ γὰρ ἡ λύπη ταῖς ἐνδείαις ἐπακολουθεῖ , ἐν οἷς μὴ ἔστι λύπη , οὐδ’ ἔνδεια · ἐν οἷς δὲ μὴ ἔνδεια , οὐδ’ ἀναπλήρωσις · <ἐν οἷς δὲ μὴ ἀναπλήρωσις , οὐδ’ ἡδονή , ταὐτὸν κατ’ αὐτοὺς ἡδονὴ καὶ> ἡ μὲν οὖν τῶν διάνοια τοιαύτη , ἡ δὲ λέξις ἡ ἐνδεεῖς γὰρ γινομένους καὶ προλυπη - θέντας ἥδεσθαι συμβαίνει τῇ ἀναπληρώσει τὸ δοκοῦν ἐκείνοις ἐξηγεῖται τοῖς λέγουσι τὴν ἡδονὴν ἀναπλήρωσιν . λέγει δὲ ὅτι προλυπηθέντες διὰ τὴν ἔνδειαν ἀναπληρούμενοι ἥδονται . εἰ δὲ ἅμα τῇ ἀναπληρώσει ἐστὶν ὖ · ἡδονὴ καὶ συνυφίσταται τῇ ἀναπληρώσει , ταὐτόν ἐστιν ἡ ἀναπλήρωσις τῇ ἡδονῇ · ἡ ἡδονὴ ἄρα ἀναπλήρωσις . πρὸς τοῦτο ἀνιστάμενος ὁ Ἀριστοτέλης φησὶν ἀλλὰ καὶ μεμνημένοι ἡδόμεθα.’ αἵτινες φησίν , ἡδεῖαι μνῆμαι τίνος εἰσὶ γενέσεις ; τουτέστι τίνος εἰσὶν ἀναπληρώσεις ; ἐπεὶ γὰρ ἡ ἀνα - πλήρωσις γένεσίς ἐστιν , ἀντὶ τοῦ εἰπεῖν ‘τίνος αἱ μνῆμαί εἰσιν ἀναπληρώσεις᾿ ; εἶπε ‘τίνος εἰσὶ γενέσεις᾿ ; ὅτι δὲ αἱ ἐν ταῖς μνήμαις ἡδοναὶ οὔκ εἰσιν ἀνα - πληρώσεις δῆλον ἀπὸ τοῦ μὴ προγεγονέναι ἔνδειαν . τοῦ δὲ μὴ προηγήσασθαι ἔνδειαν σημεῖον τὸ μὴ προγεγενῆσθαι λύπην . εἰσὶ δὲ ἡδεῖαι αἱ μνῆμαι αἱ τῶν καλλίστων πράξεων , ἃς ἔπραξέ τις καὶ ὧν εὖ πέπονθε . Πρὸς δὲ τοὺς προφέροντας τὰς ἐπονειδί·στο ὗς ἡδονὰς λέγοιτ᾿ ἄν . Ὅτι μὲν ὁποῖα τὰ ἡδέα τοιαῦται καὶ αἱ ἀπ’ αὐτῶν ἡδοναί , δῆλον . εἰ δὲ τοῦτο , εἰσὶ δὲ ἡδέα φαῦλα , εἰσὶν ἄρα καὶ φαῦλαι ἡδοναί . ὥστε ὦ οὐκ ἔστιν ἡ ἡδονὴ ἀγαθόν . οὗτος δὲ ὁ λόγος οὐ συνάγει μὴ εἶναι τὴν ἡδονὴν ἀγαθόν , ἀλλ’ ὅτι εἰσὶ πλείω εἴδη τῆς ἡδονῆς καὶ διαφ ἐροῦσιν ἀλλή - ἀλλήλων , ὥσπερ καὶ τὰ ἡδέα ἐξ ὧν αἱ ἡδοναί . καὶ ὡς τούτων τῶν ἡδέων τὰ μέν ἐστιν ἀγαθά , τὰ δὲ φαῦλα , τὰ δὲ οὐδέτερα , οὕτω καὶ αἱ ἡδοναὶ τριχῇ τοῖς ἡδέσιν ἀνάλογον συνδιαιρεθήσονται , καὶ οὐκ ἔσται πᾶσα ἡδονὴ φαύλη . ἀλλ’ ὁ μὲν Ἀριστοτέλης οὐ τοῦτο ἐπήγαγεν αὐτοῖς , ἀλλ’ εὐθὺς ἐνέστη λέγων μὴ εἶναι μήτε τὰ φαῦλα ἡδέα , μήτε τὰ | ἀπ’ αὐτῶν γι - lti9i - νόων ἡδονάς . οὐ γάρ εἴσιν ἀληθῶς ἡδέα τὰ δοκοῦντα ἡδέα εἶναι τοῖς μοχθηροῖς ἀνθρώποις , ἀλλ’ ἡδέα μέν εἰσιν ἐκείνοις , ἁπλῶς δ’ οὔκ εἰσιν ἡδέα . ὡς γὰρ οὐδὲ τὰ τοῖς πυρέττουσιν ὑγιεινὰ καὶ ἀπλῶς εἰσιν ὑγιεινά , οὐδὲ τὰ τοῖς ἰκτεριῶσι πικρὰ καὶ ἁπλῶς εἰσι πικρὰ ἀλλ’ ἐκείνοις μόνοις , οὐδὲ τὰ τοῖς ὀφθαλμιῶσι λευκὰ ἢ μέλανα καὶ ἁπλῶς εἰσι τοιαῦτα ὁποῖα αὐτοῖς δοκεῖ , οὕτως οὐδὲ τὰ τοῖς κακῶς ἔχουσιν ἡδέα ἤδη καὶ ἡδέα εἰσί . τῇ μὲν γὰρ τῆς Λιβύης ἀρχούσῃ Λαμίᾳ ὀνομαζομένῃ καὶ τὰς ἐγκύους ἀνατεμνομένῃ καὶ ἐκροφούσῃ ὠμὰ τὰ ἔμβρυα ἡδεῖα μὲν ἦν ἡ τοιαύτη ἐδωδή , ἀλλ’ ἐκείνῃ , ἁπλῶς δὲ ἀηδεστάτη . ἢ οὕτω λέγοιτ’ ἄν , ὅτι αἱ μὲν ἡδοναὶ αἱρεταί εἰσιν , οὐ μὴν αἱ ἀπό γε τούτων . τὸ ἀπό γε τούτων ἀντὶ τοῦ ἀπὸ τῶν ἐπονειδίστων . ὃ δὲ λέγει τοιοῦτον ἄν εἴη · δεῖ τὰς ἡδονὰς ἀγαθὰς καὶ αἱρετὰς λέγειν τὰς ἀπὸ τῶν ἀληθῶς ἡδέων ( ἀληθῶς δέ εἰσιν ἡδέα αἱ ἐπιστῆμαι , αἱ ἀρεταί ) , τὰς δὲ ἀπὸ τῶν ἐπονει - δίστων ἡδέων ἡδονάς , αἵπερ εἰσὶν αἱ ἀπὸ τῆς τῶν ἀρρένων ἀφροδίτης καὶ τὰς ἄλλας τὰς τοιαύτας , οὐχ ἡδονὰς ἁπλῶς ῥητέον ἀλλὰ φαινομένας ἡδο - νάς , οὔσας δὲ οὔ . ὡς γὰρ τὸ πλουτεῖν ἀπὸ τοὐ γεωργεῖν αἱρετόν ἐστιν , ἀπὸ δὲ τοῦ ἱεροσυλεῖν ἢ προδιδόναι πατρᾑα κάκιστον , οὕτω καὶ τὸ ἥδεσ - θαι ἀπὸ τῶν ὄντως ἡδέων κάλλιστον , χείριστον δὲ τὸ ἀπ’ ὁ τῶν ἐπονει - δίστων . ἢ οὖν μήτε τὰ ἐπονείδιστα ἡδέα [ μεθ’ ἡδονὰς ] ῥητέον μήτε ἡδονὰς τὰ ἀπ’ αὐτῶν πάθη , ἢ εἰ χρὴ τῇ συνηθείᾳ ἑπομένους καὶ τῇ τῶν lo πολλῶν δόξῃ καὶ φήμῃ ἡδονὰς καὶ ἡδέα τὰ ἐπονείδιστα λέγειν , ῥητέον ὅτι αἱ ἡδοναὶ διαφέρουσι τῷ εἴδει · ἕτεραι γὰρ τῷ εἴδει αἱ τῶν σπουδαίων καὶ τῶν κτὰ φύσιν ζώντων καὶ ἕτεραι ( at ) τῶν ἀκολάστων καὶ φαύλων . ᾧ γὰρ διαφέρουσιν οἱ σπουδαῖοι τῶν φύλων τούτῳ καὶ αἱ ἡδοναί , ἃς διώ - κουσι καὶ ἃς ἥδεσθαι βούλονται . καὶ δειχθήσεται τοῦτο διὰ πλειόνων ἐν τῷ παρόντι βιβλίῳ . ὅτι δὲ διαφέρουσιν αἱ ἡδοναί , δῆλον ἐκ τοῦ μήτε τοὺς ἀδίκους τὰς τῶν δικαίων ἡδονὰς θέλειν ἥδεσθαι μήτε τοὺς δικαίους τὰς τῶν ἀδίκων . τῶν γὰρ ἑτέρων τῷ εἴδει ἕτεραι τῷ εἴδει καὶ αἱ ἐνέρ - γειαι , ὥστε καὶ αἱ ἡδοναὶ αἱ ἐπὶ ταῖς ἐνεργείαις γινόμεναι ἕτεραι τῷ εἴδει εἰσίν . ᾿Εμφανίζειν δὲ δοκεῖ καὶ ὁ φίλος , ἕτερος ὢν τοῦ κόλακος . Καὶ ἀπὸ τοὐ κόλακος συνάγειν ἐπειρῶντο μὴ εἶναι τὴν ἡδονὴν ἀγαθόν . εἰ γὰρ ὁ κόλαξ τῶν φαύλων καὶ ἐπονειδίστων ἡδέων ἐστί , καὶ ἡ ἀπ’ αὐτοῦ ἡδονὴ φαύλη · οὐκ ἄρα ἀγαθὸν ἡ ἡδονή . καὶ πρὸς τοῦτο ἀπαντῶν ὁ Ἀριστοτέλης δυνάμει λέγει , ὅτι τὸ τοὐ κόλακος οὐ δείκνυσι φαύλην τὴν ἡδονήν , ἀλλ’ ὅτι , ἐπεὶ διαφέρει τοῦ φίλου , διαφέρουσι καὶ αἱ ἀπ’ αὐτῶν ἡδοναί , καὶ ἔστιν ἡ τοῦ φίλου ἡδονὴ ἑτέρα τῷ εἴδει τῆς τοῦ κόλακος ἡδονῆς . τί οὖν διαφέρει ὁ φίλος τοῦ κόλακος ; πάνυ πολύ . καὶ εἴρηται , ὅτε περὶ κόλακος ἔλεγε . διαφέρει δὲ καὶ ὅτι ὁ φίλος οὐκ ἀεὶ τὰ πρὸς ἡδονὴν λέγει ἢ πράττει πρὸς τὸν φίλον , ἀλλ’ ἔστιν ὅπῃ καὶ λυπεῖ , ὅταν εἰδῇ ὅτι μικρὰ λυπήσας τὸν φίλον μέλλει ὠφελήσειν , ὁ δὲ κόλαξ ἀεὶ τοῦ ἡδέος στοχάζεται , καὶ τοῦτο σκοπιμώτατόν ἐστιν ἐκείνῳ . διὸ καὶ ὁ μὲν φίλος ἐπαινεῖται ὡς τὰ κάλλιστα τῷ φίλῳ βουλόμενος καὶ αὐτοῦ τοῦ φίλου ἕνεκεν , ὁ δὲ κόλαξ ψέγεται . τοῦτο δὲ τὸ τὸν μὲν ἐπαινεῖσθαι , τὸν δὲ ψέγεσθαι , οὐκ ἄν ἐγίνετο εἰ μὴ διέφερον ἀλλήλων . εἰ δὲ διαφέρουσι , καὶ αἱ ἀπ’ αὐτῶν ὄρα ἡδοναί . διαφέρουσι δὲ καὶ διὰ τὸ πρὸς ἕτερα ὁμιλεῖν τὸν κόλακα καὶ οὐ πρὸς ἃ διανοεῖται ἕτερα γὰρ διανοεῖται , ἄλλα δὲ λέγει ) , τοῦ δὲ συμφωνεῖ τὰ ῥήματα τοῖς τῆς ψυχῆς διανοήμασιν . οὐδεὶς δ’ ἂν ἕλοιτο ζῆν παιδίου διάνοιαν ἔχων . εἰ οὖν ἡ ἡδονὴ ἀγαθόν , ἦν ἄν καὶ πᾶς βίος ἡδὺς καὶ πᾶσα ζωὴ ἡδεῖα ἀγαθή · ἀλλὰ μήν εἰσι βίοι ἡδεῖς φαῦλοι , ὁμοίως καὶ ζωαὶ ἡδεῖαι φαῦλαι · οὐκ ἄρα ἡ ἡδονὴ ἀγαθόν . πρὸς γὰρ τὸ μὴ εἶναι ἀγαθὸν τὴν ἡδονὴν καὶ οὗτος ὁ λόγος ἀποτείνεται . πόθεν δὲ δῆλον , ὅτι εἰσὶ βίοι καὶ ζωαὶ ἡδεῖαι μὴ ἀγαθαί ; ἡ τῶν παίδων , φησί , ζωὴ καὶ ὁ βίος δηλοῖ τοῦτο . ἡδόμενοι γὰρ διατελοῦσι , καί εἰσιν οἱ βίοι αὐτῶν οὐκ ἀγαθοί . τίς γὰρ ἄν ἕλοιτο ζῆν τε καὶ φρονεῖν ὡς οἱ παῖδες ; ὃ ταὐτόν ἐστι τῷ τίς γὰρ ἄν ἕλοιτο ἥδεσθαι τὴν τῶν παίδων ἡδονήν ; ἐκεῖνος γὰρ ἄν ἕλοιτο τὴν τῶν παίδων ἡδονὴν ἥδεσθαι ὁ φρονῶν ὡς ἐκεῖνοι , εἰ χρὴ λέγειν τοὺς παῖδας φρονεῖν . τοῦτο θεὶς οὐκ ἀντεῖπε πρὸς αὐτό , ὡς φανερὸν ὄν , ὅτι οὐδὲ διὰ τούτου δείκνυται φαῦλόν τι οὖσα ἡ ἡδονή , ἀλλ’ ὅτι εἰσὶ διάφορα εἴδη τῆς ἡδονῆς . οὐδὲ χαίρειν ποιῶν τι τῶν αἰσχίστων · καὶ τοῦτο ὡς κατασκευαστικὸν τοῦ εἶναι φαύλην τὴν ἡδονὴν ἐπῆγον . ὃ δὲ λέγει τοιοῦτον ἄν ᾖ . τὴν τῶν ἀγαθῶν τεῦξιν οὐ διὰ τοῦδε μὲν τοῦ τρόπου σπουδάζομεν λαβεῖν , διὰ τοῦδε δὲ οὐ σπεύδοδὲ γενέσθαι , καὶ οὔ φαμεν ὅτι διὰ μὲν τοῦδε τοῦ τρόπου ἢ διὰ τῆσδε τῆς πράξεως ληπτέον αὐτά , διὰ τοῦδε δὲ ἢ τοῦδε οὐ ληπτέον , ἀλλὰ διὰ παντὸς τρόπου καὶ πάσης πράξεως καὶ πάσης ἐνεργείας , ἐξ ὧν δύναται τοῦτο γενέσθαι , ἐπιτυχεῖν σπουδάζομεν τοῦ ἀγαθοῦ , οἷον εἰ ἔστιν ἀγαθὸν ἡ κατ’ ἐχθρῶν νίκη , δυνατὸν δὲ αὐτοὺς νικῆσαι οὐκ ἐκ προφανοῦς πο - λέμου ἀλλ’ ἔκ τινος δόλου , οὐκ ἀποσειόμεθα τοῦτο , αἱρούμεθα δὲ τὸν πό - λεμον . ἀλλὰ τὸν μὲν πόλεμον χαίρειν ἐῶμεν · αἱρούμεθα δὲ τὴν ἀλωπεκῆν · καὶ ἔμπαλιν μὴ δυνάμενοι διὰ ταύτης ἀλλὰ διὰ πολέμου , ἐπὶ τὸν πόλεμον ὁρμώμεν · εἰ δὲ δι’ ἀμφοτέρων , ἐπ’ ἀμφότερα κλίνομεν . οὕτως οὗν καὶ ἐπὶ τῆς ἡδονῆς . εἰ οὖν ἀγαθὸν κἄν δι’ αἰσχίστων πράξεων καὶ ἐπο - νειδίστων , κἄν διὰ κλῶν καὶ ἐπαινετῶν προσγενέσθαι ἡμῖν ἠδύνατο , ἐπράττομεν ἄν ἐπίσης πάντα μηδαμῇ δυσωπούμενοι . οὐ πράττομεν δὲ τὰ αἴσχιστα διὰ τὴν ἡδονήν , καίτοι εὐμαρέστερον ὂν διὰ τούτων μάλιστα ἡσθῆναι ἐνίοτε ἢ διὰ τῶν καλῶν καὶ ἐπαινετῶν πράξεων καὶ ποιήσεων · οὐκ ἔστιν ἄρα ἡδονὴ ἀγαθόν . εἰ γὰρ ἦν ἀγαθόν , ἐσπεύδομεν ἄν , ὡς εἴρηται , διὰ πάντων ἥδεσθαι καὶ πορίζεσθαι αὐτὴν ἀπὸ παντὸς ἡδέος , καὶ ἐπονειδίστου καὶ ἐπαινετοῦ , δι’ οἵου δηλονότι ἦν εὐμαρέστερον ἢ ὅλως δύνατον αὐτῆς τυχεῖν . Περὶ πολλά τε πολλὴν ] σπουδὴν ποιησαίμεθα ἄν , καὶ εἰ μηδεμίαν ἐπιφέρει ἡδονήν . Εἰπόντος τοῦ προσεχῶς ῥηθέντος λόγου , ὅτι εἴπερ ἦν ἀγαθὸν ἡ ἡδονή , ἐξ ἅπαντος ἂν ἡ τεῦξις καὶ αὐτῆς ἐσπουδάζετο οὐ γὰρ δεῖ τὸ ἀγαθὸν ἐκ τοῦδε μὲν πορίζεσθαι ἐκ τοῦδε δὲ μὴ ἐπικτᾶσθαι , ἀλλ’ ἐκ παντὸς τοῦ δυναμένου ἡμῖν αὐτὸ περιποιήσασθαι ) , πρὸς δὴ τοῦτο ἐπάγει τὰ παρόντα ἐν - τρεπτικὰ τυγχάνοντα . ἔστι δὲ ἡ τῶν λεγομένων δύναμις τοιαύτη · ὥσπερ οὐ πάντα φεύγομεν ὅσα οὐκ ἐμποιεῖ τέρψιν καὶ ἡδονήν , οὕτως οὐδὲ πάντα ἀσπαζόμεθα οἷς ἕπεται ἡδονή . τίς γὰρ οὐ βούλεται βλέπειν ἢ ἀκούειν , καίτοι μηδεμίαν ἡδονήν ἐπιφέροντα ; εἰ δὲ μὴ τοῦτό τις προσίεται , ἀλλά γε τὴν κτῆσιν τῶν ἀρετῶν ἴσασιν οἱ μεμνημένοι , ὅτι ἐπίπονός ἐστι καὶ ἐργωδεστάτη · “ στενὴ γάρ , φησὶν ὁ δεσπότης ἁπάντων τῶν ὄντων , καὶ τεθλιμμένη ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ζωήν . ” ταύτην οὖν , καίτοι ἀνή - δονον οὖσαν τὴν κτῆσιν αὐτῆς λέγω , ὅμως τὸ μακαριώτατον τέλος ἁπάντων τῶν ἁγίων συνέζησε καὶ ἐπέδραμεν αὐτῇ , μνημονεύειν τε θέλομεν , κἀν ἀνήδονοι τυγχάνωσιν αἱ μνῆμαι . εἰ δέ τις λέγει ὅτι ἐξ ἀνάγκης ἡδό - μέθᾳ καὶ ὁρῶντες καὶ τὴν ἐπὶ τὰς ἀρετὰς φέρουσαν βαδίζοντες καὶ μνημονεύοντες , οὐδέν φησί , διαφέρει . ἑλοίμεθα γὰρ ἄν αὐτάς , καὶ εἰ μὴ ἐπιφέροιεν ἡδονήν . σημεῖον δὲ τοῦδε · οἱ γὰρ ἐν εἱρκταῖς ζοφώδεσι κελεισμένοι , καίπερ οὐχ ἡδόμενοι τὸ σκότος ὁρῶντες , ὅμως τὸ ὁρᾶν αἱροῦνται , καίτοι τοῦ ὁρωμένου σκότους καὶ ἀνηδόνου τυγχάνοντος . ταῦτα εἰπὼν συμπεραίνεται τὸν περὶ τοῦ ἀγαθὸν ἢ μὴ ἀγαθὸν εἶναι τὴν ἡδονὴν λόγον , λέγων ὅτι μὲν οὔτε ἀγαθὸν ἡ ἡδονὴ οὔτε πᾶσαι αἱ ἀρεταὶ δῆλον . ἐστι δὲ ἡ λέξις ἐλλιπής · εἴη δ’ ἄν τὸ πλῆρες τοιοῦτον · ὅτι μὲν κἂν συγχωρή - σωμεν καὶ τὰ ἀπὸ τῶν ἐπονειδίστων ἐνεργειῶν ἐγγινόμενα πάθη ἡδονὰς λέγεσθαι , οὐ πᾶσα ἡδονὴ ἀγαθόν , οὐδὲ πᾶσα ἀρετὴ δῆλον · καὶ ὅτι διαφερουσι φέρουσι τῷ εἴδει καὶ οὔκ εἰσι πᾶσαι ὁμοειδεῖς , δῆλον καὶ τοῦτο . Τί δ’ ἐστὶν ἢ ποῖόν τι , καταφανέστερον γένοιτ’ ἂν ἀπ’ ἀρχῆς ἀναλαβοῦσι . Σαλεύσας τοὺς λέγοντας λόγους μὴ εἶναι τὴν ἡδονὴν ἀγαθόν , ἐντεῦθεν ζητεῖ τὴν φύσιν καὶ τὴν οὐσίαν αὐτῆς τί ἐστιν . ἐξ αὐτῆς γὰρ γνωσόμεθα καὶ πότερον ἀγαθόν ἐστιν ἢ φαῦλον · καὶ γὰρ καὶ ἐπὶ τοῦ χρόνου εὑρὼν τί ἐστιν , οὕτως εὗρε καὶ ὁποῖόν τί ἐστιν . ἢ οὖν ὃ λέγει τοιοῦτόν ἐστι · πρῶτον δεῖ ἡμᾶς εὑρεῖν τὸ τί ἐστι καὶ τίς ἡ φύσις , ἤτοι τὸ εἶδος καὶ τὸ τί ἦν εἶναι αὐτῆς , εἶθ’ οὕτως ὁποῖόν τί ἐστιν , οἷον ἀγαθὸν ἢ φαῦλον οἱ γὰρ εἰρημένοι λόγοι οὐδὲν μᾶλλον ἀγαθὸν ἢ φαῦλον αὐτὴν ἀπέφαινον ) , ἢ τὸ τί ἐστιν ἀντὶ τοῦ τῶν ἁπλῶν ἐστιν εἴρηται καὶ καθ’ αὑτὰ νοουμένων , ὁποῖόν ἐστιν ἡ ὅρασις καὶ ἡ ὄσφρησις , ἢ μᾶλλον ὁποῖόν ἐστι τὸ λευκόν , τὸ μέλαν . τὸ δὲ ποῖόν τι εἶπεν ἀντὶ τοῦ ἢ τῶν ἐξ ἀνάγκης σὺν ἄλλοις νοουμένων , οἷά ἐστι τὰ ἐν ὡρισμένοις ὑποκειμένοις ὄντα , ὡς ἡ σιμότης , ὡς τὸ περιττόν , ὡς τὸ ἀπλατές . λευκὸν μὲν γὰρ χωρίς τινος ὡρισμένου ὑποκειμένου νοεῖν δυνάμεθα , σιμότητα δὲ δίχα ῥινὸς ἢ περιττὸν ἢ ἀπλατὲς χωρὶς ἀριθμοῦ καὶ γραμμῆς οὐ δυνάμεθα . ζητητέον οὖν καὶ περὶ ἡδονῆς · τῶν ἐν ἀορίστοις ὑποκειμένοις τὸ εἶναι ἐχόντων ἐστὶν ἢ τῶν ἐν ὡρισμένῳ ; δείξει δέ , ὅτι τῶν ἐχόντων τὸ ὑποκείμενον ὡρισμένον ἐστί , τὸ δ' ὑποκείμενον αὐτῇ ἐστιν ἡ τῆς ψυχῆς ἐνέργεια . ἐπὶ γὰρ ταῖς κτὰ φύσιν ἐνεργείαις ἔστι τε καὶ οὐκ ἔστι . διὸ καὶ δοκεῖ ἐνέργεια εἶναι , λέγω δὴ διὰ τὸ ἅμα ταῖς ἐνεργείαις παρεῖναί τε καὶ ἀπεῖναι καὶ διὰ τὸ ὥσπερ ἑκάστην τῶν ἐνεργειῶν ἐν ἑκάστῳ τῶν ἐν τῷ χρόνῳ νῦν ὅλην τε καὶ τελείαν εἶναι , ὡς μαθησόμεθα , οὕτως καὶ τὴν ἡδονήν . Δοκεῖ γὰρ ἡ μὲν ὅρασις καθ’ ὁντινοῦν χρόνον τελεία 169v λεία εἶναι . Χρόνον τὸ ἀπλατὲς νῦν εἴρηκεν ὡς τοῦ χρόνου τι ὄν . ἐν ἑκάστῳ γὰρ νῦν τὸ ὁρᾶν τέλειόν ἐστι καὶ κατ’ ἐνέργειαν ὑφεστώς . εἰ γὰρ ἐν χρόνῳ τινὶ τόδε τι ὁρῶμεν , ἀλλ’ ἐν ἑκάστῳ τῶν τοῦ χρόνου μερῶν καὶ ἐν αὐτῷ τῷ ἀτόμῳ νῦν παντελῶς αὐτὸ βλέπομεν καὶ οὐ δέχεταί τι ἡ ὅρασις , ὃ οὐκ εἶχεν ἐν τῷ προτέρῳ νῦν , ἐν τῷ μετὰ ταῦτα νῦν . ὅλη γὰρ ἅμα πάρεστι καὶ τὸ εἶναι αὐτῆς οὐκ ἀτελές . ὡς οὖν ἡ ὅρασις οὕτω καὶ ἡ ἡδονή . οὐδὲ γὰρ ἡ ἡδονὴ οἷον σωρεία τίς ἐστι καὶ ἐπισύνθεσις πολλῶν ἡδονῶν , οὐδὲ μενούσης τῆς προτέρας ἡ δευτέρα ἐπιγίνεται καὶ μετ’ αὐτὴν ἡ ἐφεξῆς , καὶ τά τε προηγούμενα καὶ τὰ ἑπόμενα μέρη πά - ρεστιν αὐτῇ ἅμα , ὥσπερ ἐπὶ τῆς ἐκβαλλομένης εὐθείας μενόντων τῶν προτέρων μερῶν ἐφίσταται τὰ δευτέρα καὶ οὕτω τελειοῦται ἡ γραμμή , ἀλλ’ ἐν ἅπασι τοῖς νῦν παντέλειός ἐστι καὶ οἵα ἦν ἐν τῷ προτέρῳ τοιαύτη καὶ ἐν τῷ ἐφεξῆς καὶ ἐν τῷ μετ’ αὐτὸ καὶ ἐν τῷ μετὰ τοῦτο , καὶ ἡ αὐτὴ καὶ μία ἐστὶν ἐν ἅπασι τοῖς νῦν . καὶ ταῦτα μὲν προλελέχθω πρὸς σαφήνειαν τῶν ῥηθησομένων . ὃ δὲ βούλεται συνάγειν ἐστίν , ὅτι ἐπεὶ ἡ ἡδονὴ τρόπον τινὰ ἐνέργειά ἐστι διὰ τὸ ἐπὶ ταῖς ἐνεργείαις συνίστασθαι , οὐκ ἔστι δὲ ἡ ἐνέργει γένεσις , οὐδ’ ἄρα ἡ ἡδονὴ γένεσίς ἐστιν . ἀλλὰ πόθεν δῆλον ὅτι ἡ ἐνέργεια οὐκ ἔστι γένεσις ; ἢ ἐκ τοῦ τὴν μὲν γένεσιν , ἕως ἄν τὸ γινόμενον γίνηται , ἀτελῆ τυγχάνειν , τὴν δὲ ἐνέργειαν καθ’ ἕκαστον νῦν ὅλην καὶ παντέλειον . οὐ γὰρ ἐνδεῖ τι τῇ ὁράσει ἐν οὐδενὶ τῶν νῦν , ὃ ἐς ὕστερον αὐτῇ προστεθὲν τελείαν ποιεῖ , ἀλλὰ τὸ αὐτὸ ὡσαύτως ὁρᾷ νῦν καὶ πρότερον · τέλειος γὰρ καὶ ἀεὶ ὅλη ὑφέστηκεν · ὁμοίως καἰ ἡ ἡδονή · καὶ τοῦτο γινώσκουσιν ὅσοι ἐφιστάνουσι τῷ πάθει . ὥστε καὶ ἡ ἡδονὴ τρόπον τινὰ ἐνέργειά ἐστι καὶ οὐ κίνησις ἢ γένεσις . ἐν χρόνῳ γὰρ πᾶσα γένεσις καὶ κίνησις καὶ ἐκ τοῦ ἀτελοῦς ἐπὶ τὸ τέλειον προβαίνει . οὐ γὰρ ὃ βεβαδίκαμεν ἐκ Θηβῶν Ἀθήναζε βαδίζοντες , τοῦτο αὖθις βαδίξομεν , ἀλλ’ ἄλλο μὲν βεβαδίκαμεν ἐν τῷ παρεληλυθότι , ἄλλο δὲ βαδίζομεν , οὐδ’ ἔστιν ὅλη ὁμοῦ ἡ ἐκ Θηβῶν Ἀθήναζε βάδισις ἀλλ’ ἕτερον καὶ ἕτερον αὐτῆς μέρος . τοιαῦται γὰρ πᾶσαι αἱ ἀτελεῖς κινήσεις . πᾶσαι τοίνυν αἱ εἰς τέλος προβαίνουσαι κινήσεις ἀτελεῖς εἰσι . τῆς γὰρ συμπάσης οἰκοδομήσεως , ἐν ᾗ ὅλη ἡ οἰκεία ἀπηρτίσθη , τὰ μέρη ἀτελῆ εἰσι · τέλειος δὲ ἡ ὅλη . ὡς γὰρ τὰ μέρη τῆς οἰκίας πρὸς τὴν ὅλην οἰκίαν ἀτελῆ , οὕτω καὶ ἡ τοῦ θεμελίου οἰκοδόμησις καὶ ἡ τοῦ τοίχου καὶ ἡ ἑκάστου τῶν μερῶν πρὸς τὴν ὅλην οἰκοδόμησιν , ἐν ἡ ἡ ὅλη ἀπηρτίσθη καὶ τέλος ἀπείληφεν , ἀτελεῖς εἰσιν , αἵτινες , φησίν , εἰσὶ καὶ ἕτεραι τῷ εἴδει ἀλλήλων καὶ τῆς ὅλης . ὡς γὰρ ὁ θεμέλιος ἕτερος τῷ εἴδει τοῦ τοίχου καὶ οὗτος τῆς οἰκίας , οὕτω καὶ ἡ τοῦ θεμελίου γένεσις ἑτέρα τῆς τοῦ τοίχου καὶ ἀμφότεραι τῆς γενέσεως τῆς ὅλης οἰκίας . ῥάβδωσιν δὲ κίονος λέγει τὴν κατὰ μῆκος τοῦ κίονος πῆξιν , ἥτις γίνεται ὅταν πρὸς ὀρθὰς γωνίας ἵσταται · καὶ ἔστι τελεία καὶ ὅλη γένεσις ἡ τοῦ ὅλου καὶ παντελείου ναοῦ , αἱ δὲ τῶν μερῶν ἀτελεῖς . τρίγλυφα δέ ἐστι τὰ τριχὰ ἐν τοῖς πέρασιν ἐγγεγλυμμένα ξύλα καλοῦσι δ’ αὐτὰ οἱ πολλοὶ μοῦτλα ) · ὧν καὶ αὐτῶν τριγλύφων ἡ κίνησις ἢ γένεσις διαφέρει τῆς γενέσεως , ἐν ᾗ πᾶς ὁ ναὸς τέλος ἀπει - λήφει . διαιρεῖ δὲ τὴν φορὰν ὡς καὶ ἐν τῇ Περὶ ζῴων πορείας εἰς πτῆσιν καὶ βάδισιν καὶ ἅλσιν · καὶ λέγει μὴ μόνον ἑτέραν εἶναι τὴν βάδισιν τῆς πτήσεως , ἀλλὰ καὶ ἐν τῆ βαδίσει ἄλλην εἶναι ἀποφαίνεται καὶ ἄλλην ἑκάστην τῶν μερῶν αὐτῆς . ἥ τε γὰρ ἐν τῷ τρίτῳ μέρει τοῦ σταδίου βά - δισις ἑτέρα τῆς ἐν τῷ ἡμίσει μέρει βαδίσεως καὶ αὕτη τῆς ἐν τῷ διμοίρῳ καὶ αἱ τρεῖς τοῦ ἐν ὅλῳ χωρὶς ἑκάστη καὶ ἑκάστη . ὁμοίως καὶ ἡ ἐν τῇ γραμμῇ τῇ ἐν τῷ θεάτρῳ βάδισις πᾶσα γὰρ γραμμὴ ἐν τόπῳ ) ἑτέρα τῆς βαδίσεως τῆς γεγονυίας ἐν τῇ γραμμῇ τῇ ἐν ἀγορᾷ . ἀλλὰ περὶ κινή - σεως δι’ ἀκριβείας εἰρῆσθαι λέγει ἐν τοῖς Περὶ κινήσεως , ἤτοι τῷ ἕκτῳ καὶ ἑβδόμῳ καὶ ὀγδόῳ τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως . ἰστέον δέ , ὅτι τὰς μὲν κινήσεων πρὸς ἀλλήλας ἑτερότητας καὶ διαφορὰς παρέστησεν ἀπὸ διαφορᾶς τῶν μορίων οἷς κινούμεθα , οἷον ποδῶν καὶ πτερύγων τὴν βάδισιν καὶ πτῆσιν , τὴν δ’ ἅλσιν ἀπὸ τρόπου τῆς κινήσεως , τὰς δὲ γενέσεις ἁπλῶς ἀπὸ τῶν μορίων τῆς διαφορᾶς καὶ τοῦ ὅλου . εἶπε δὲ διαφέρειν οὐ παρέρ - γως ἀλλ’ εἰς ἔνδειξιν τοῦ καὶ τὰς ἡδονὰς διαφέρειν κατὰ τὰς ἐνεργείας , τὰς δ’ ἐνεργείας κατὰ τὰ ἐνεργοῦντα . καὶ ὥσπερ ἡ οἰκοδόμησις οὐ κεχώρισται τοῦ οἰκοδομουμένου ἀλλ’ ἅμα τέ ἐστιν οἰκοδομούμενον καὶ οἰκοδόμησις οὐ γὰρ ἐνδέχεται οἰκοδομούμενον μὲν εἶναι , οἰκοδόμησιν δὲ μὴ εἶναι ) , οὕτω καὶ ἅμ τῇ κατὰ φύσιν ἐνεργείᾳ ἀνεμποδίστῳ ἐστὶν ἡδονή , καὶ ἅμα τῇ ἡδονῇ ἡ κατὰ φύσιν ἀνεμπόδιστος ἐνέργεια . Ἔοικε δ’ οὐκ ἐν ἅπαντι χρόνῳ τελεία εἶναι , ἀλλ’ αἱ πολλαὶ ἀτελεῖς . | Τὸ πολλαὶ πρόσκειται διὰ τὰς κυκλοφορίας . αὗται γὰρ αἱ κινήσεις ἀεὶ ἐν τέλει , καὶ εἴρηται πῶς ἐν τῷ πρώτῳ τῆς Περὶ οὐρανοῦ πραγματείας . οὐκ ἔστιν οὖν ἡ ἐπ’ εὐθείας κίνησις ἐν ἅπαντι τῷ χρόνῳ τελεία ἀλλὰ διαφέρουσιν αἱ τῶν μερῶν κινήσεις τῷ εἴδει , καὶ εἰσὶν ἀτελεῖς ὡς πρὸς τὴν ὅλην . διαφέρουσι δὲ αἱ τῶν μερῶν , ὅτι καὶ ἡ ἀρχή , ὅθεν ἤρξατο κινεῖσθαι τὸ κινούμενον , διαφέρει τοῦ τέλους , ἐν ᾧ ἠρέμησεν . εἰ δ’ ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος διαφέρουσιν , δῆλον ὅτι καὶ τὸ μέρος τὸ ἐγγύτερον τῆς ἀρχῆς ἕτερόν ἐστι τοῦ πορρωτέρω τῆς ἀρχῆς , τοῦ δὴ καὶ ἐπὶ τέλους . τὰ μὲν οὖν μέρη τῆς κινήσεως διαφέρει , διὸ πρὶν ἂν ἅπαντα αὐτῆς τὰ μέρη γίνηται , ἀτελής ἐστι · τῆς δ’ ἡδονῆς , ὡς εἴρηται , τέλειον ἐν ἅπασι τοῖς τοῦ χρόνου μέρεσι τὸ εἶδος καὶ ἔστι τῶν ὅλων τι καὶ τελείων ἡ ἡδονὴ καὶ οὐ τῶν κατ’ ἐπισύνθεσιν μέρους καὶ αὗθις ἕτερον τὸ εἶδος καὶ τὴν τελειότητα λαμβανόντων . τὸ δὲ δῆλον δὲ ὡς ἕτερά τ’ ἂν εἴη ἀλλήλων , περὶ τῆς ἡδονῆς εἶπε . δῆλον γάρ , φησίν , ὅτι ἡ ἡδονὴ ἑτέρα ἐστί καὶ τῶν κινήσεων καὶ τῶν γενέσεων . δόξειε δ’ ἂν τοῦτο καὶ ἐκ τοῦ μὴ ἐνδέ - χεσθαι κινεῖσθαι μὴ ἐν χρόνῳ . οὐ χρόνον τὸ ἄτομον εἶπε νῦν . δέδεικται δ’ ἐν τῇ Φυσικῇ ἀκροάσει ἐν τῷ ἕκτῳ βιβλίῳ , ὅτι ἐν τῷ ἀμερεῖ καὶ ἀτόμῳ νῦν οὔτε κινεῖσθαί τι οὔτε ἠρεμεῖν δύναται , ἀλλ’ οὐδὲ γίνεσθαι ἢ φθείρεσθαι . εἰ οὖν ἐν τῷ ἀτόμῳ νῦν ἥδεσθαι ἐνδέχεται , ἤτοι εἰ ἐν αὐτῷ ἐστι τέλειος ἡ ἡδονή , κινεῖσθαι δὲ ἢ γίνεσθαι οὐχ ἐνδέχεται , οὐκ ἔστιν ἡ ἡδονὴ κίνη - - . ’o σις ἢ γένεσις . εἰ οὖν ἐν μιᾷ ὅλῃ ὥρᾳ τις διετέλεσεν ἐν περιχαρείᾳ , ἐν ταύτῃ δὲ τῇ ὥρᾳ ἐγένετό τι , τὸ μὲν γινόμενον ἐν ἅπασι καὶ τοῖς μέρεσι καὶ τοῖς νῦν τῆς ὥρας ἀτελὲς ἦν , ἐν ἑκάστῳ δὲ τούτων παντέλειος καὶ ὅλη ὑπῆρχεν ἡ ἡδονή . οὐκ ἔστιν ἄρα ἡ ἡδονὴ κίνησις ἢ γένεσις . ἡ μὲν οὖν διάνοια τοιαύτη · ἐν δὲ τῇ λέξει τῇ οὐ γὰρ πάντων ταῦτα λέγε - τᾶι λείπει ἡ ‘κατὰ’ πρόθεσις , ἵν’ ᾖ ικτὰ πάντων ταῦτα λέγεται.’ λέγει δὲ τ ῦτ τὴν κίνησιν καὶ τὴν γένεσιν . οὐ γὰρ κατὰ πάντων κατηγορεῖται ἡ κίνησις καὶ ἡ γένεσις ἀλλὰ κατὰ τῶν μεριστῶν καὶ μὴ ὅλων · ἔστι δὲ με - ριστὰ καὶ μὴ ὅλα τὰ ἐκ τοῦ ἀτελοῦς ἐπὶ τὸ τέλειον διὰ γενέσεως ἰόντα καὶ μὴ ἐν τῷ νῦν ὅλον τὸ εἶναι ἔχοντα . οὔτε δὲ ἡ ἡδονὴ ἐν χρόνῳ γί - νεται ὡς ἡ οἰκία οὔθ’ ἡ ὅρασις οὔθ’ ἡ στιγμὴ ἀλλ’ ἐν τῷ νῦν · ὁμοίως καὶ ἡ στιγμὴ καὶ ἡ ἁφή ἐστιν καὶ οὐκ ἔστιν · ὡς καὶ τοῦτο δέδεικται ἐν τοῖς θερὶ κινήσεως . τὸ οὖν οὐκ ἔστι δὴ οὐδὲ τούτων τῆς στιγμῆς καὶ τῆς μονάδος κίνησις ἢ γένεσις ταὐτόν ἐστι τῷ οὐδὲ αὗται διὰ κινήσεως ; « ) ἢ γενέσεως ἐκ τοῦ μὴ εἶναι εἰς τὸ εἶναι ἔρχονται . καὶ ἡ μὲν αἴσθησις αὐτή , ἤτοι ἡ ὅρασις , ἀντίληψίς ἐστιν ὁρατοῦ καὶ χρόνῳ συιuτͅαρατείν-:ται . οὐ γὰρ ἅμα τῷ ἰδεῖν τι εὐθὺς καὶ ἀφιστάμεθα τοῦ βλέπειν , ἀλλ’ ἔστι ὅτε μέχρι τινὸς διατελοῦμεν ὁρῶντες , <ὃ πρώτως ἐν τῷ ἀτόμῳ νῦν τελοῦντες εᾑομεν · κτὰ τοῦτο οὖν , λέγω δὴ καθὸ χρόνον τινὰ διατελοῦμεν ὁρῶντες,> τὸ ὁρατὸν ἐν χρόνῳ καὶ ἐν κινήσει ἐστὶν ἡ ὅρασις . πάσης οὖν αἰσθή - σεως πρὸς τὸ αἰσθητὸν ἐνεργούσης χρόνος καὶ κίνησις συνεπινοεῖται αὐτῆς τῆς ὁράσεως ἐν πᾶσι τοῖς τοῦ χρόνου μέρεσι τελείας οὔσης . μήποτ’ οὖν ἐλλιπής ἐστιν ἡ λέξις ἡ α ἴ’ σ θ ἡ σε ω ς δὲ πάσης πρὸς τὸ αἰσθητὸν ἐνεργούσης , καὶ λείποι ἄν τὸ οὐκ ἔστι κίνησις οὐδὲ γένεσις , καὶ δεῖ προσθέντας ὁμοίως αὐτὸ καὶ ἐν τῷ αἰσθήσεως προσυπακούσαντας τοῦ ῾οὔ᾿ ἀρνητικοῦ μορίου καὶ τοῦ ῾δὲ᾿ συνδέσμου τὴν ὅλην λέξιν τοιαύτην τινὰ ποιεῖν ῾ οὐδὲ αἰσθήσεως πάσης πρὸς τὸ αἰσθητὸν ἐνεργούσης ἐστὶ κίνησις ἢ γένεσις.’ οὔτε γὰρ ἡδονῆς ἐστιν , ὡς εἴρηται , γένεσις οὔτ’ αἰσθήσεως τῆς κατ’ ἐνέργειαν . ἢ τὸ λέγομεν διὰ τοῦ αἰσθήσεως δὲ πάσης πρὸς τὸ αἰσθητὸν ἐνεργούσης τοιοῦτον ἂν εἴη · πάσης αἰσθήσεως οὐ τῆς ἐν ἕξει θεωρουμένης ἀλλὰ τῆς κατ’ ἐνέργειαν καὶ ἤδη περὶ τὸ οἰκεῖον ἐνεργούσης αἰσθητόν ἐστιν οἰκεία ἡδονή . δεῖ γὰρ προσυπακούειν τοῦ ἔστιν οἰκεία ἡδονή . πάσῃ γὰρ τῇ κατ’ ἐνέργειαν αἰσθήσει ἀνεμποδίστως καὶ κατὰ φύσιν ἐνεργούσῃ περὶ τὸ οἰκεῖον αἰσθητὸν συμπέπλεκται οἰκεία ἡδονή · καὶ ἔστιν ἄλλη μὲν ἡ τῷ ὁρᾶν συνοῦσα ἡδονὴ καὶ ἑτέρα ἡ τῷ ὀσφραίνεσθαι καὶ ἑτέρα ἡ τῷ γεύεσθαι . καὶ χρὴ ἀντὶ τοῦ δέ συνδέσμου τὸν ῾δή᾿ σύνδεσμον γράφειν , οἷον ῾αἰσθήσεως δὴ πάσης πρὸς τὸ αἰσθητὸν ἐνεργούσης᾿ , καὶ εἴη ἄν ὃ λέγει δυνάμει τοιοῦτον · δῆλον δὴ ἐκ τῶν εἰρημένων , ὅτι πάσῃ τῇ κατ’ ἐνέρ - γειαν αἰσθήσει ἀνεμποδίστως ἐνεργούσῃ συνέζευκταί τις ἡδονή . καὶ ἐπεὶ καθ’ ἕκαστον μέρος χρόνου καὶ καθ’ ἕκαστον νῦν ἡ ὅρασις ὅλη καὶ τελεία ἐστί , ὁμοίως δὲ καὶ ἡ ἡδονή , ταὐτὸν τρόπον τινά ἐστιν ἡ κατ’ ἐνέργειαν αἴσθησις τῇ σὺν αὐτῇ ἡδονῇ καὶ οὐ κεχώρισται αὐτῆς . εἰ δὲ ἀχωρίστως σύνεστιν αὐτῇ , δῆλον ὡς ἐκ πάσης αἰσθήσεως πρὸς τὸ οἰκεῖον αἰσθητὸν ἐνεργούσης , ἔστιν οἰκεία ἡδονή · καὶ ἡ ἐξήγησις αὕτη μᾶλλον συνᾴδουσα οἷς ἐφεξῆς ἐπάγει . τελείως δὲ τῆς εὗ διακειμένης πρὸς τὸ κάλλιστον τῶν ὑπὸ τὴν αἴσθησιν κειμένων . Οὐ πάντα τὰ ὁρατὰ ἐπίσης εἰσὶ καλά , οὐδ’ ἐν ἅπασιν ὁμοίως ἐμφαί - νεται τὸ κάλλος καὶ ἀγλαία . | οὐ γάρ ἐστιν ἡ τοῦ οὐρανοῦ διακόσμησις οὕτως ἀποτετορωευμένη πανταχόθεν , καὶ μετὰ πάσης εὐμετρίας καὶ εὐτα - ξίας ἀπειργασμένη ἐπίσης καλὴ τῇ χρυσίνῃ ἢ ξυλίνῃ σφαίρα , οὐδὲ ἡ τοῦ ἡλίου φωταγωγὸς δύναμις τὰ πάντα καταυγάζουσα καὶ τῆς οἰκείας πληροῦσα αἴγλης ὡσαύτως ἐστὶ καλὴ καὶ ἡ ἀπὸ τῆς σελήνης φωταυγία · ἀλλ’ οὐδὲ ὁ ταὼς καὶ ὁ κολοιός · οὐδ’ αὖ τῆς αὐτῆς μετέχουσι καλλονῆς καὶ ὡραιότητος ὅ τε διεξοδικὸς λόγος ἔστι γὰρ καὶ ἐν λόγοις κάλλους ἰδέα ) καὶ ἡ διαστηματικὴ φωνὴ ἡ θεωρουμένη ἐν ἅπασι τοῖς μουσικοῖς μέλεσι καὶ ῥυθμοῖς . τοῦτο δὴ καὶ ἐπὶ τῶν γευστῶν αἰσθητῶν καὶ ὀσφρητῶν καὶ ἁπτῶν ἔστιν εὑρεῖν . εἰ δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει , οὐκ ἄδηλόν ἐστιν , ὅτι οὐχ ὁμοίως ἔλκουσι πάντα τὰ αἰσθητὰ πρὸς ἑαυτὰ οὐδ’ ὁμοίως θέλγουσι καὶ κινοῦσι καὶ εὐφραίνουσιν αὐτάς . οὐδ’ ὡσαύτως ἐπιγηθεῖ τις ὁρῶν σῶμα ἐν συμμετρίᾳ ὂν τῶν μερῶν πρὸς ἄλληλα μετὰ τῆς εὐχροίας καὶ τὸ ἐναντίον τούτῳ , ἀλλὰ δῆλον ὡς ἐκ τῶν καλλίστων ὁρατῶν ἄλλη τις ἐπιγίνεται ταῖς ἐνεργείαις ἡδονή , ἐκ δὲ τοῦ μετ’ αὐτὰ ἄνη . ὁμοίως καὶ ἐπὶ τῶν ἀκουστῶν . λέγει τοίνυν ὅτι πάσῃ τῇ κατ’ ἐνέργειαν αἰσθήσει γειάν ἐστιν ἤδη πρὸς τὸ οἰκεῖον αἰσθητὸν ἐνεργοῦσα , οἷον ἡ νὺν ὁρῶσα τὸ ὁρατὸν καὶ γευομένη τοῦ γευστοῦ , πάσῃ δὲ τῇ κατ’ ἐνέργειαν αἰσθήσει> ἕπεται ἡδονή , καὶ πᾶσα αἴσθησις ἀντιλαμβανομένη τοὺ οἰκείου αἰσθητοῦ ἥδεται , τελείως δὲ ἐνεργοῦσα ἐνεργεῖ δὲ τελείως ἡ εὖ διακειμένη , εὗ δὲ διάκειται , ἧς τὸ οἰκεῖον αἰσθητήριον ὑγιαίνει ) , τελείως οὗν καὶ ἀνεμποδίστως καὶ κατὰ φύσιν ἐνεργοῦσα τελείως καὶ ἥδεται καὶ μάλιστα ἥδεται , ὅταν ἀντιλαμβάνηται τοῦ καλλίστου τῶν οἰκείων αἰσθητῶν . ἄν τε γὰρ τὸ ὁρώμενον τὸ κάλλιστον ὑπάρχῃ τῶν ὁρατῶν , μὴ καλῶς δὲ καὶ ἀμέμπτως ἡ ὅρασις ἀντιλαμβάνηται αὐτοῦ νοσοῦσα , οὐχ ἡσθήσεται τελείως , ἄν τε αὕτη εὖ διάκειται , τὸ ὁρώμενον δὲ μὴ εἴη κάλλιστον , οὐδ’ οὕτως ἡ ἡδονὴ τε - λεία ἔσται . λέγει δὲ τελείαν αἴσθησιν , ἥτις ἐπίτασιν οὐκ ἐπιδέξασθαι δύ - ναται . ὡς γὰρ τελείως θερμὸν λέγεται τὸ ἄκρως θερμὸν οἷον τὸ πῦρ , οὗ θερμότερον ἐπινοῆσαί τις οὐ δύναται , οὕτω καὶ τελεία ἡδονή ἐστιν , ἧς οὐκ ἔστι σφοδροτέρα οὐδὲ πλέον ταύτης τέρπειν δυναμένη . ἡ μὲν οὖν τῶν λεγομένων διάνοια τοιαύτη · ἡ δὲ λέξις ἡ λέγουσα τοιοῦτον δὲ μάλιστα δοκεῖ ἡ τελεία ἐνέργεια σημαίνοι ἂν ὅτι ἡ τελεία ἐνέργεια ἡδίστη δοκεῖ · καὶ οὐ δοκεῖ μόνον , ἀλλὰ καὶ ὄντως ἡδίστη ἐστίν . αἱ δὲ ἀτελεῖς τὸ ἡδὺ μὲν ἔχουσι καὶ ἡδεῖαι μέν εἰσιν , ἥδισται δὲ οὔκ εἰσιν , ἀλλὰ κἀν ἀτελεῖς εἰσιν , ὅμως ἐκεῖνο τὸ τότε παρὸν τῆς ἐνεργείας καὶ τὸ τῆς ἐπ’ αὐτῇ ἡδονῆς ἐν ἅπασι τοῖς τοῦ χρόνου ἐκείνου μορίοις ὅλον τι καὶ ὡς τέλειόν ἐστιν . ὡς γὰρ ἀπὸ ἐλάττονος ἕξεως μείζων ἕξις γίνεται καὶ ὅμως εἰσὶ καὶ λέγονται ἀμφότεραι ἕξεις καὶ ἡ μείζων καὶ ἡ ἐλάττων , καὶ κατ’ αὐτὸ τοῦτο καθὸ ἕξεις τέλειαί εἰσιν , οὕτω καὶ ἡ ἐλάττων ἡδονὴ καὶ ἡ μείζων ὡς ὅλαι τινὲς καὶ ὡς τέλειαι θεωροῦνται ἐν ᾧ χρόνῳ κατ’ αὐτὰς ἡδόμεθα . Αὐτὴν δὲ λέγειν ἐνεργεῖν , ἢ ἐν ᾧ ἐστι , μηθὲν διαφερετω . ᾿Επεὶ ἡ κατ’ ἐνέργειαν αἴσθησις καὶ ἡ κατ’ ἐνέργειαν ἡδονὴ ἡμεῖς ἐσμεν οἱ αἰσθανόμενοι καὶ ἡδόμενοι , αὐτὸς δὲ τὴν αἴσθησιν ἔλεγεν ἐνεργεῖν καὶ ἥδεσθαι , φησὶν οὐδὲν διαφέρειν , εἴτε τὴν αἴσθησιν αὐτὴν λέγει τις ἐνεργεῖν καὶ ἥδεσθαι εἴτε τὸ ζῷον ἐν ᾧ αἴσθησις . ὅταν γὰρ ὁ ὁρῶν κατὰ ταύτην τὴν αἴσθησιν ἔχῃ εὖ καὶ περὶ τὰ κάλλιστα τῶν ὁρατῶν ἐνεργῇ , τελείως ἐνεργεῖ καὶ τελείως ἥδεται . αἱ γὰρ ἀπὸ τῶν τελειοτάτων ἐξεῶν ἐνέργειαι καὶ περὶ τὰ κάλλιστα τῶν ὑπ’ αὐτὰς αἰσθητῶν γινόμεναι τελειότα - ταί εἰσι καὶ ἥδισται . καθ’ ἕκαστον δὴ τῶν αἰσθανομένων , ὅταν ἄριστα διάκειται καὶ εὖ ἔχῃ , ὄντος δηλονότι καὶ τοῦ αἰσθητοῦ βελτίστου , βελτίστη lo καὶ ἡ ἐνέργεια , ἥτις βελτίστη ἐνέργεια καὶ τελειοτάτη ἐστίν , ὥστε καὶ ἡδί - στῆ . τὸ γὰρ βέλτιστον καὶ τελειότατον καὶ ἥδιστον . τῆς μὴν δὴ τελει - οτάτης ἕξεως ( λέγει δὲ τελειοτάτην τὴν ἐσχάτην καὶ παντέλειον καἰ ἧς οὐκ ἔστιν ὑπερβολή ) , ταύτης οὖν ἡ ἐνέργεια , ὅταν γίνηται περὶ τὸ κάλλι - ’στὸν τῶν ὑπ’ αὐτήν , ἡδίστη καὶ τελειοτάτη ἐστί . τῆς τελείας δέ ( λέγει δὲ τελείαν τὴν μήπω τὸ ἔσχατον καὶ τελειότατον εἶδος οὖσαν , ἥτις ἕξις μέν ἐστιν ὡς ἐχομένη καθάπερ τι εἶδος , οὖσα δὲ ὁδὸς πρὸς τὴν τελείαν ἕξιν ) καὶ ἡ ἐνέργεια ἡδεῖα μέν ἐστιν , ἡδίστη δ’ οὐκ ἔστιν . ὡς οὖν ἐπὶ τῶν αἰσθήσεων , οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς διανοίας καὶ τῆς θεωρίας . εἴη δ’ ἂν λέγων διάνοιαν τὴν ἐπιστημονικὴν γνῶσιν , θεωρίαν δὲ τὴν νοερὰν ζωὴν καὶ ἐνέργειαν . καὶ γὰρ καὶ ἐν τούτοις ἐστὶ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον . καὶ οἱ μέν εἰσι τὰς ἕξεις παντέλειοι , οἱ δὲ ὑπ’ ἐκείνους · ὥστε καὶ ἐνεργή - σουσι κατὰ τὴν ὑπεροχὴν η τὴν ὕφεσιν τῶν ἕξεων . ἄλλως γὰρ ἐνεργήσει ὁ τὴν αἴσθησιν ἀφεὶς κάτω καὶ εἰς ἑαυτὸν στραφεὶς καὶ τῆς τοιαύτης ἐπι - στροφῆς τοῖς νοητοῖς ἑαυτὸν ἐνιδρύσας , καὶ ἄλλως ὁ ἔξω βλέπων καὶ αγλως ὁ ἐκ προτάσεως εἰς ἐπιφορὰς ἐπανιών . ὥστε καὶ διάφοροι αἱ τούτων ἡδοναὶ καὶ οὐχ αἱ αὐταὶ ἔσονται . καὶ ἔστιν ἡ μὲν νοερὰ ζωὴ τελειοτάτη καὶ ἡδίστη , αἱ δ’ ἄλλαι τέλειοι καὶ ἡδεῖαι , ἥδισται δὲ οὐδαμῶς . τελειοῖ δὲ τὴν ἐνέργειαν ἡ ἡδονή . οὐ τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον ἥ τε ἡδονὴ καὶ τὸ αἰσθητόν τε καὶ ἡ αἴσθησις , σπου - δα̣ῖα ὄντα . | To αἰσθητὸν καὶ ἡ αἴσθησις ἐκ παραλλήλου κεῖται . ἔθος γὰρ , τῷ Ἀριστοτέλει καὶ τὰ τεχνητὰ τέχνας καλεῖν καὶ τὰ αἰσθητὰ αἰσθήσεις . λείποι δ’ ἄν τῇ λέξει τὴν αἴσθησιν . καὶ εἴη ἂν τὸ πλῆρες τοιοῦτον · οὐ τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον τελειοῖ τὴν ἐνέργειαν ἡ ἡδονὴ καὶ τὴν αἴσθησιν τὸ αἰσθητὸν καὶ ἡ αἴσθησις . μήποτε δὲ χρὴ ἀντὶ τοῦ καὶ ἡ αἴσθησις γράφειν τὴν αἴσθησιν , ἵν’ ᾖ ἡ λέξις τοιαύτη · τελειοῖ δὲ τὴν ἐνέργειαν ἡ ἡδονή · οὐ τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον ἥ τε ἡδονὴ καὶ τὸ αἰσθητὸν τὴν αἴσθησιν . κἄν οὕτως ἔχοι , οὐδὲν ἂν ἐλλείποι . ἀλλὰ πῶς τὸ αἰσθητὸν τελειοῖ τὴν αἴσθησιν ; ἡ δηλονότι ὡς ἄγον αὐτὴν ἀπὸ τῆς δυνάμεως εἰς τὸ ἐνεργεῖν καὶ ποιοῦν αὐτὴν ἐνέργειαν , δυνάμει οὖσαν πρότερον πρὸ τοῦ ἀντιλαμβάν-ασθαι αὐτοῦ . ἡ γὰρ κατ’ ἐνέργειαν αἴσθησις , ὡς ἐν τῷ Περὶ ψυχῆς δέδεικται , ταὐτόν ἐστι τῷ κτ ἐνέργειαν αἰσθητῷ , ἤτοι ταὐτόν ἐστιν τῷ εᾑει τῷ ἐν τῇ ὕλῃ ὄντι . ἔστι γὰρ ἡ αἰσθητικὴ ψυχὴ δύναμις , καθ’ ἣν τὸ ἔχον αὐτὴν οἷόν τέ ἐστιν ὁμοιούμενον τοῖσδε τοῖς αἰσθητοῖς διά τινος ἀλλοιώσεως τῇ πρὸς αὐτὰ ἐνεργείᾳ κρίνειν αὐτά . καὶ ὥσπερ ἡ θρεπτικὴ δύναμις τροφῆς δεῖται πρὸς τὸ ἐνεργεῖν περὶ γὰρ τὴν τροφὴν ἡ ἐνέργεια αὐτῆς ) , οὕτως ἡ αἰσθητικὴ δύναμις δεῖται τῶν αἰσθητῶν . περὶ γὰρ ταῦτα ἡ ταύτης ἐνέργεια καὶ τούτοις τῶν αἰσθητῶν ἐστιν ἀντιληπτικὴ καὶ κριτική . διὸ μὴ παρόντων αὐτῶν οὐκ ἐνεργεῖ , ἀλλ’ ἐστὶ δυνάμει αἴσθησις καὶ ἀνάλογον ἔχουσα τοῖς ἔχουσι μέν τινα ἐπιστήμην , μὴ ἐνεργοῦσι δὲ κατ’ αὐτήν . ὁμοίως γὰρ ἐκεῖνοι δυνάμει ἐπιστήμονες καὶ ἡ ἀνενέργητος αἴσθησις , ἤτοι αὐτὸ τὸ αἰσθητικὸν ζῷον . ὡς γὰρ ἡ ἐπιστήμη αὐτός ἐστιν ὁ ἐπιστήμων , οὕτω καὶ αἴσθησις αὐτός ἐστιν ἐν ᾧ ἐστιν ἡ αἴσθησις · οὗτος γάρ ἐστιν ὁ κατ’ αὐτὴν ἐνεργῶν . ἐν πᾶσι γὰρ τὰ τὰς δυνάμεις καὶ τὰ τὰς ἕξεις ἔχοντά εἰσι τὰ ἐνεργοῦντα κατ’ αὐτάς . ὥστε τὸ λέγειν , ὅτι τὸ αἰσθητὸν τὴν δυνάμει αἴσθησιν εἰς ἐνέργειαν ἄγει , ταὐτόν ἐστι τῷ λέγειν , ὅτι τὸν ἔχοντα τὴν αἴσθησιν καὶ μὴ ἐνεργοῦντα , ἀλλὰ δυνάμει ὄντα αἰσθητικὸν ἐνεργείᾳ , ποιεῖ αἰσθητικὸν καὶ τελειοῖ αὐτόν · τέλος δὲ δυνάμεως καὶ οἷον εἶδος ἡ ἐνέργεια . διὰ γὰρ τὰς ἐνεργείας ἡμῖν ὑπὸ τοῦ δημιουργοῦ ἐδόθη ’σαν αἱ δυνάμεις , ἵνα ἐνεργῶμεν κατ’ αὐτάς . καὶ ἔστι τὸ αἰσθητὸν ἐκτὸς αὐ - τοῦ τοῦ αἰσθανομένου καὶ ἐνεργοῦντος καὶ πρότερον τῆς κατ’ ἐνέργειαν αἰσθήσεως , ἡ δ’ ἡδονὴ οὔχ οὕτως ἔχει πρὸς τὴν ἐνέργειαν . οὐ γάρ ἐστιν ἐκτὸς αὐτῆς οὐδὲ προτέρα ταύτης , ἀλλ’ ἅμα τε ἔστι καὶ οὐκ ἔστι , καὶ χω - ρισθῆναι τῆς ἐνεργείας , ἐφ’ ᾗ ἐστιν , οὐ δύναται . τελειοῦν δὲ λέγεται τὴν ἐνέργειαν ἡ ἡδονὴ ὡς συναύξουσα . ἡ γὰρ ἐπὶ τῷ γεωμετρεῖν ἡδονὴ συναύξει τὰς κατὰ τὸ γεωμετρεῖν ἐνεργείας καὶ ἡ ἐπὶ τῷ κιθαρίζειν τὰς κατὰ τὴν κιθαριστικήν . ὡς γὰρ ὁ ἰατρός , φησί , καὶ ἡ ὑγίεια αἰτία τοῦ ὑγιαίνειν τὸ ζῷον , ἀλλ’ ὁ μὲν ἰατρὸς ἐκτός ἐστι τοῦ ὑγιαίνοντος καὶ πρότερος ᾗ ἰατρός ὅτε γὰρ ἐνόσει ὁ ὑπ’ αὐτοῦ ὑγιασθείς , ἰατρὸς μὲν ἦν ὁ ἰασάμενος τὸν νοσοῦντα , ὁ δὲ ὑγιασθεὶς ὑγιὴς οὐκ ἦν ) , ἡ δὲ ἡγέεια οὐκ ἐκτός ἐστι τοῦ ὑγιαίνοντος ἀλλ’ ἐν αὐτῷ ἐστιν ὡς μέρος ἢ ἕξις . ἐν γὰρ τῇ συμμετρίᾳ τῶν ἐν αὐτῷ χυμῶν ἡ ὑγίεια καὶ τὰ ὑγιαίνειν ἐστὶ καὶ σύνεστιν αὐτῷ ἀχωρίστως ἡ ὑγίεια , ἕως ἄν ὑγιαίνῃ , οὕτως καὶ ἡ ἡδονὴ συνυπάρχει τῇ ἐνεργείᾳ , ἐφ’ ᾗ γίνεται , ἕως ἄν ἡ ἐνέργεια σώζηται καὶ ἔστιν . ὡς οὖν ἄλλως μέν ἐστιν ὁ ἰατρὸς αἴτιος τοῦ ὑγιαίνειν τὸ ζῷον , ἄλλως δὲ ἡ ὑγίεια ὁ μὲν γὰρ τοῦ ἐπιγενέσθαι ἐν τᾷ ζῴῳ τὴν ὑγίειαν γέγονεν αἴτιος , ἡ δὲ ὑγίεια τοῦ κατὰ φύσιν καὶ ἀμέμπτως ἐνεργεῖν , καὶ ὁ μὲν κεχώρισται τοῦ ὑγιαίνοντος , ἡ δὲ σὺν αὐτῷ ὡς ἕξις τις αὐτοῦ ἢ εἶδος · τοῦ γὰρ ὑγιαίνοντος ᾗ ὑγιαίνων ἐστὶν εἶδος ἡ ὑγίεια , ὡς καὶ τοῦ λευκοῦ ᾗ λευκὸς τὸ λευκόν · οὔτε γὰρ λευκὸς δίχα λευκοῦ λευκὸς εἶναι δύναται οὔθ’ ὑγιαίνων δίχα ὑγιείας ) , οὕτω καὶ τὸ αἰσθητὸν καὶ ἡ ἡδονὴ οὐχ ὡσαύτως τελειοῦσι τὴν αἴσθησιν , ἀλλὰ τὸ μὲν αἰσθητὸν τελειοῖ αὐτὴν ὡς ἐκκαλούμενον καὶ ἄγον αὐτὴν ἀπὸ τοῦ δυνάμει εἰς ἐνέργειαν , ἐκτὸς ὂν καὶ πρότερον τῆς ἐνεργείας τῆς περὶ αὐτό . ἀντιληπτικὴ γὰρ αὐτοῦ καὶ κριτικὴ γίνεται τότε . ἡ δὲ ἡδονὴ τελειοῖ τὴν ἐνέργειαν ὡς συναύξουσά τε καὶ συντηροῦσα 171v καὶ μένειν οἱονεὶ ἀναπείθουσα . ὅτι δὲ καθ’ ἑκάστην αἴσθησιν κατὰ φύσιν ἐνεργοῦσαν καὶ πρὸς τὸ κάλλιστον τῶν ὑπ’ αὐτὴν αἰσθητῶν ἕπεται ἡδονή , οἶμαι μηδένα ἀγνοεῖν . καὶ ἐπεὶ ἀντίκεινται τὸ αἰσθητὸν καὶ ἡ αἴσθησις , ὡς τὰ πρός τι , καὶ ἡ μὲν αἴσθησις πάσχει , ποιεῖ δὲ τὸ αἰ - σθητὸν ἀνάγκη , ὅταν ἅμα ὧσι , τὸ μὲν ποιεῖν , τὴν δὲ πάσχειν , τουτέστιν ἀνάγκη ἐνέργειαν εἶναι κρατίστην καὶ ἡδίστην . ὅτι δὲ τὸ πάσχον διττόν ἐστι , τό τε φθειρόμενον καὶ τὸ εἰς τελειότητά τινα καὶ εἶδος καὶ ἐκ τοῦ δυνάμει εἰς ἐνέργειαν ἀγόμενον , τῶν καθωμιλημένων ἐστί , καὶ ὅτι τὸ μὲν πρότερον τὸ ἐξιστῶν τῆς οἰκείας φύσεως καὶ εἰς φθορὰν ἄγον , ὀδυνηρόν ἐστι καὶ λυπηρόν , τὸ δὲ ἕτερον ἡδὺ καὶ προσηνές , καὶ τοῦτο τῶν μυριολέκτων ἐστίν . τελειοῖ δὲ τὴν ἐνέργειαν ἡ ἡδονὴ οὐχ ὡς ἕξις ἐν - υπάρχουσα . | Ἐνέργειαν λέγειν ἢ ἐνεργοῦντα οὐδὲν διαφέρει . εἴρηται γὰρ ὅτι ἐπιστήμη καὶ αἴσθησις καὶ οἰκοδομικὴ ὁ ἐπιστήμων καὶ αἰσθητικὸς καὶ ὁ οἰκοδόμος ἐστίν · ὁμοίως καὶ κατ’ ἐνέργειαν αἴσθησις καὶ κατ’ ἐνέργειαν οἰκοδομική εἰσιν ὁ ἤδη αἰσθανόμενος καὶ ὁ νῦν οἰκοδομῶν . λέγει δὲ ὅτι οὐχ ὡσαύτως τελειοῖ ἡ ὑγίεια τὸν ὑγιαίνοντα καὶ ἡ γεωμετρία τὸν γεωμέτρην καὶ συλλήβδην αἱ ἕξεις τὰ ἑκτὰ καὶ ἡ ἡδονὴ τὴν ἐνέργειαν , ἀλλ’ αἱ μὲν ἕξεις προὐπαρχόντων τῶν δεκτικῶν ἐπιγινόμεναι αὐτοῖς , οἷον ὡς εἴδη καὶ τελειότητες δυνάμει ὄντων , ἐνεργείᾳ τε ποιοῦσιν αὐτὰ καὶ ἐνεργεῖν κατ’ αὐτὰς παρασκευάζουσιν . ἥ τε γὰρ κιθαριστικὴ ἐγγινομένη τῷ δυνάμει ὄντι κιθαριστῇ ἐνεργείᾳ τε κιθαριστὴν ἐποίησε καὶ κιθαρίζειν κατ’ αὐτὴν ἀπειργάσατο · ὁμοίως καὶ ἡ γεωμετρία τὸν γεωμέτρην · ἀλλὰ καὶ ἡ αἴσθησις ἐπὶ τῇ τῶν ζῴων διαπλάσει ἐπιγεγονυῖα τοῖς δυνάμει οὖσιν αἰσθη,τικοῖς χυμοῖς ἐνεργείᾳ τὸ ἐξ αὐτῶν γεγονὸς αἰσθητικὸν ἐποίησε . προϋποκειμένων τοίνυν τῶν δυνάμει ὄντων κιθαριστῶν καὶ γεωμετρῶν καὶ αἰσθητικῶν αἱ ἕξεις ἐπιγεγονυῖαι ὡς εἴδη ἐν ὕλῃ τελειοῦσιν αὐτὰ καὶ ἐνεργεῖν κατ’ αὖ . τὰς ποιοῦσιν · ἐπὶ δὲ τῆς ἡδονῆς οὐχ οὕτως ἔχει . οὐ γὰρ προὑπαρχούσης τῆς ἐνεργείας ἐπιγίνεται ἡ ἡδονή , <καὶ δυνάμει πρότερον οὔσης ἡδείας μετὰ τοῦτο ἐνεργείᾳ γίνεται ἡδεῖα . οὐ δὴ οὖν οὐδαμῶς προυπάρχει ἡ ἐνέργεια καὶ ἐπιγίνεται αὐτῇ ἡ ἡδονή> , ἀλλ’ ἅμα ἐπ’ αὐτῇ γίνεται . ἐκεῖνα μὲν γὰρ ὁ οἰκοδόμος καὶ ὁ κιθαριστὴς καὶ ὁ αἰσθητικὸς δι’ ἀλλοιώσεως καὶ μεταβολῆς καὶ γενέσεως ἐκ τοῦ δυνάμει ὄντα τόδε τι γεγόνασιν ἐνερ - γείᾳ , ὃ ἦσαν δυνάμει , καὶ ἐτελείωσαν τὰ ὑποκείμενα καὶ ἔταξαν καὶ μέτρον οὖν αἱ ἕξεις καὶ τὰ εἴδη τελειοῦσι τὰ ὑποκείμενα αὐτοῖς , ἡ δὲ ἡδονὴ τε - λειοῖ τὴν ἐνέργειαν ὡς ἐπιγινόμενόν τι τέλος . τοῦτό ἐστιν ὡς ἐπ’ αὐτῇ γινόμενον οἷον τέλος . ἅμα γὰρ αὐτῇ ἐστι καὶ τέλος , ὡς καὶ ἡ ἐνέργεια ἐν ἅπασι τοῖς τοῦ χρόνου μέρεσι , καὶ ὥσπερ , φησί , τῆ ἀκμῇ ἐπιγίνεται ἡ ὡραιότης , οὕτω καὶ τῇ ἐνεργείᾳ ἡ ἡδονὴ καὶ τελειοῖ αὐτήν . ὥσπερ γὰρ ἡ ὡραιότης ἐπιτερπέστερα τὰ ἀκμάζοντα τῶν σωμάτων καὶ ἡδύτερα ποιεῖ καὶ ποθεινότερα καὶ ἐρασμιώτερα ὁρᾶσθαι , οὕτω καὶ ἡ ἡδο - νὴ τὴν ἐνέργειαν μᾶλλον ἐφετὴν ἐργάζεται καὶ μᾶλλον αὐτῆς ἔχεσθαι ἡμᾶς διατίθησιν . ἕως ἄν οὖν , ὡς εἴρηται , τά τε νοητὰ ἢ αἰσθητὰ κράτιστα ὦσι καὶ ἐφετὰ καὶ ἡ αἴσθησις ὡσαύτως ἔχῃ καὶ ἡ νόησις τούτου γάρ ἐστι δηλωτικὸν τὸ καὶ πρὸς ἄλληλα ἐχόντων τὸν αὐτὸν τρόπον ) καὶ ἡ μὲν νοῇ , ἡ δὲ αἰσθάνηται , ἀνάγκη καὶ ἡδονὴν ὑπάρχειν ἐπὶ ταῖς ἐνεργείαις . ὥσπερ γὰρ τὸ κάλλος καὶ ἡ ὡραιότης , ἕως ἄν ἡ τῶν μερῶν καὶ μελῶν πρὸς ἄλληλα καὶ πρὸς τὸ ὅλον σώζηται συμμετρία , σύνεστιν αὐτῇ ταύτῃ γὰρ τῇ συμμετρίᾳ ἐπινήχεται οἷον φῶς τι ἢ ἄνθος ἐπιλάμπον ἢ ἐπανθοῦν ) , οὕτως καὶ ἡδονὴ ἀεὶ σύνεστι τῇ ἐνεργείᾳ , τῇ κρατίστῃ δηλαδή . Πῶς οὖν οὐδεὶς συνεχῶς ἥδεται ; ἢ κάμνει . ἐρωτήσας διὰ τί οὐ συνεχῶς ἡδόμεθα , ἀπεκρίθη πρὸς τὴν ἐρώτησιν εἰπὼν ἢ κάμνει . διὰ τοῦτο δὴ οὐ συνεχῶς ἡδόμεθα , διότι κοπιῶμεν . καὶ ἔστι καὶ τοῦτο δεικτικὸν τοῦ τὴν ἡδονὴν ἐπὶ ταῖς κατὰ φύσιν ἐνερ - γείαις γίνεσθαι . εἰ γὰρ ἐν ταῖς ἀργίαις οὐχ ἡδόμεθα , ἐν δὲ ταῖς ἐνεργείαις ἡδόμεθα , δῆλον ὅτι ἐπὶ ταῖς ἐνεργείαις ἡ ἡδονὴ γίνεται . τί δὴ οὖν οὐχὶ ὅταν ἐκ τοῦ κόπου τοῦ ἐκ τῆς ἐνεργείας ἡμῖν ἐπιγινομένου ἐπὶ τὸ μὴ ἐνεργεῖν τραπώμεθα , οὐχ ἡδόμεθα ; ἀλλὰ τὸ λέγειν ὅτι οὐχ ἡδόμεθα τότε παρὰ τὴν ἡμῶν ἐστι τοῦτο συναίσθησιν · συναισθανόμεθα γὰρ ἡδονῆς τινος . ἢ ῥητέον ὅτι καὶ τὸ ἡσυχάζειν ἐνεργεῖν ἐστιν ; εἰ γὰρ ζῶμεν ἡσυ - χάζοντες , ἡ δὲ ζωὴ ἐνέργεια , ὡς ἐν τῷ πρὸ τούτου βιβλίῳ δέδεικται , καὶ ἡ ἡσυχία ἄρα ἐνέργειά ἐστι . τὴν μὲν οὖν ἑπομένην ἡδονὴν ταῖς κατ’ ἐνέργειαν αἰσθήσεσιν ἐν ταῖς ἡσυχίαις οὐχ ἡδόμεθα , τὴν δ’ ἑπομένην τῇ ἀθρόᾳ πρὸς τὴν φύσιν ἐπανόδῳ ἡδόμεθα . καὶ οὐ χρὴ διασπαράττειν τὰς τοῦ Ἀριστοτέλους ῥήσεις . περὶ γὰρ τῆς ἑπομένης ἡδονῆς ταῖς κατ’ ἐνέρ - γειν αἰσθήσεσι καὶ νοήσεσιν ἐζήτηται αὐτῷ τὸ πῶς οὐ συνεχῶς ταύτας τὰς ἡδονὰς ἡδόμεθα . ἐπεὶ οὖν ἐπὶ ταῖς ἐνεργείαις αἱ ἡδοναὶ γίνονται , ὅσα ἀεὶ καὶ συνεχῶς ἐνεργεῖν δυνάται , ταῦτα δηλονότι καὶ συνεχῶς ἥδονται , ὡς αἱ νοεραὶ φύσεις · ὧν δὲ ἡ ἐνέργεια μή ἐστι συνεχὴς ἀλλὰ διαἡ κόπτεται , τούτων καὶ τὸ ἥδεσθαι διαλιμπάνει . οὐχ ἡδόμεθα οὖν συνεχῶς , διότι μὴ συνεχῶς ἐνεργοῦμεν · οὐκ ἐνεργοῦμεν δὲ συνεχῶς , διότι κάμνομεν · κάμνομεν δὲ διὰ τὸ τὰς αἰσθήσεις πρὸς τὰ ἐκτὸς καὶ τὰ αἰσθητὰ ἐν ταῖς ἐνεργείαις φέρεσθαι καὶ πολὺ τοῦ ψυχικοῦ πνεύματος ἐκκενοῦσθαι . διὰ γὰρ ὡς ὀχήματός τινος καὶ διὰ τοῦτο καλουμένου ψυχικοῦ πνεύματος ἀπὸ τῆς ἀρχῆς εἰς ὅλον τε τὸ σῶμα καὶ εἰς τὸ ἐκτὸς ἡ αἰσθητικὴ διαδίδοται καὶ φέρεται δύναμις . ὅταν οὖν πολὺ τοῦτο ἐνεργούντων ἡμῖν ἀπορρεύσῃ , κάμνει τὸ ζῷον καὶ ἐνεργεῖν οὐ δύναται . πολὺ δὲ τοῦ τοιούτου πνεύματος ἀποχεῖται ἀναγινωσκόντων , ἀκουόντων , ὁρώντων τρεχόντων βαδιζόντων , ὅλως ἐνεργούντων . Ἔνια δὲ καὶ τέρπει καινὰ ὄντα , ὕστερον δὲ οὐχ ὁμοίως . I Τοῦ μὴ συνεχῶς ἡμᾶς ἥδεσθαι τὸν κόπον αἰτιασάμενος ἐκκρούει γὰρ τὴν ἐνέργειαν ὁ κόπος , ἐφ’ ᾗ τὴν ἡδονὴν γίνεσθαι λέγομεν ) , ἐπεὶ ἑώρα τινὰ τέρποντα ἡμᾶς καὶ κεκοπωμένους ὄντας , καὶ ἔμελλέ τις διὰ τοῦτο ἀπαντᾶν καὶ ψεῦδος εἶναι λέγειν τὸ τὸν κόπον αἴτιον εἶναι τοῦ μὴ συνεχῶς καὶ ἀδιακόπως ἥδεσθαι , ὡς ἐκκρούοντα τὴν ἐνέργειαν , ᾗ ἕπεται ἡ ἡδονή ὁρῶμεν γὰρ πολλάκις τινὰς καίτοι κεκμηκότας ἐνεργοῦντας καὶ χαίροντας , μηδαμῶς τοῦ κόπου τὴν ἐνέργειαν μηδὲ τὴν ἐπ’ αὐτῇ γινομένην χαρὰν κωλῦσαι δυνηθέντος ) , ὡς οὖν τῆς ἐνεργείας τούτους κωλῦσαι ὁ κόπος οὐκ ἴσχυσεν , ἀλλ’ ἐνεργοῦσι κάμνοντες , δῆλον ὡς οὐδ’ ἄλλον οὐδένα ἡ τοῦ κόπου ῥοπὴ τῆς ἐνεργείας ἀπάξαι δυνήσεται . πρὸς ταύτην δὴ τὴν ἔνστασιν ἀπαντῶν λέγει ἔνια δὲ καὶ τέρπει καινὰ ὄντα . ὃ δὲ λέγει δῆλον ἔσται ἀναμνήσασιν ἡμᾶς αὐτοῦ τῆς ἀρχῆς τῶν Μετὰ τὰ φυσικά · ἔστι δὲ τοιαύτη τις “ πάντες ἄνθρωποι τοῦ εἰδέναι ὀρέγονται φύσει . σημεῖον δὲ ἡ τῶν αἰσθήσεων ἀγάπησις . ” ἐπεὶ οὖν φύσει ὀρεγόμεθα τοῦ γινώσκειν καὶ κατὰ φύσιν ἡμῖν ἡ ἔφεσις αὕτη πάρεστιν ὡς καὶ τὸ αἰσθάνεσθαι καὶ λογί - ζεσθαι , εὐλόγως κἄν κεκμηκότες ὦμεν , ἀναρρωνύμεθα πρὸς τὴν ἀντίληψιν τοῦ ἀγνοουμένου · τοιαῦτα δ’ ἐστὶ τὰ καινὰ καὶ ἀρτιφανῆ . ἄγνωστα γάρ ἐστι , τῆς δὲ τούτων ἀντοχῆς , μᾶλλον δὲ ἀντιλήψεως καὶ γνώσεως , φύσει ὀρεγόμεθα . ἡ τοιαύτη δὲ ὄρεξις καὶ ἔφεσις μαλάσσει καὶ ἀσθενῆ τὸν κόπον ἐμποιεῖ καὶ οἱονεὶ ἀνεπαίσθητον καὶ ἀπάγειν ἀπὸ τῷ πρὸς τὰ καινὰ ἐνεργείας οὐ συγχωρεῖ . καὶ εἶδον ἐγώ τινας τέλειον ἀσθενεῖς , τινὰς δὲ καὶ κατακόπους ἔκ τινων ὄντας πράξεων ἀόκνως βαδίζοντας καὶ μεθ’ ἡδονῆς 35 ἐπὶ τὴν τῶν λεόντων θέαν καὶ βαδίζοντας ] . οὕτω τὴν πρώτην , εἶτα παρημελημένως . τὰ μὲν οὖν πρῶτα , τουτέστιν ὅταν πρώτως φανῇ , παρακέκληται καὶ ἐπισύρεται καὶ σπεύδει πρὸς αὐτὰ ἡ διάνοια μὲν πρὸς τὰ διανοητά , ἡ δὲ αἴσθησις πρὸς τὰ αἰσθητά , ἔπειτα δὲ οὐ μετὰ διατάσεως καὶ συντονίας , ἀλλὰ ἀσθενῶς καὶ παρημελημένως , ὡς ἤδη γνῶσιν καὶ κατά . ληψιν ἔχοντες τῶν πραγμάτων . διὸ καὶ ἡ ἡδονὴ ἀμαυροῦται . εἴρηται γὰρ ὅτι ὁποῖαι ἂν ὦσιν αἱ ἐνέργειαι , τοιαῦται καὶ αἱ ἐπ’ αὐταῖς ἡδοναί . ᾿Ορέγεσθαι δὲ τῆς ἡδονῆς οἰηθείη τις ἄν ἅπαντα ὅτι καὶ τοῦ ζῆν . Ἐπεὶ ἡ ἡδονὴ χωρὶς ἐνεργείας εἶναι οὐ δύναται , καὶ ὅπου ἡδονή , ἐκεῖ ἐξ ἀνάγκης καὶ ἐνέργεια ἔστι δὲ ἡ ζωὴ ἐνέργεια ) , φύσει τῆς ἡδονῆς ὀρεγόμεθα ὡς συνεπιφερούσης τὴν ἐνέργειαν , ἤτοι τὴν ζωήν . ζωὴ δὲ ὅτι ἡ ψυχή ἐστι , πάντες ἴσμεν . ζῆν γὰρ λέγομεν ὅσα πέφυκεν ἐξ ἑαυτῶν τρέφεσθαι καὶ γεννᾶν ὅμοια ἑαυτοῖς · ζῷα δὲ λέγομεν τὰ πρὸς τῷ τρέφεσθαι ἐξ ἑαυτῶν καὶ γεννᾶν ὅμοια καὶ αἴσθησιν ἔχοντα · τὸ δὲ αἰσθά - νεσθαι καὶ ζῆν ἀπὸ ψυχῆς · ἡ ψυχὴ ἄρα ζωή . δείξειε δ’ ἄν τις τὴν ψυ - χήν , ἤτοι τὴν ζωήν , ἐνέργειαν οὕτως . ἐκεῖνά φαμεν ζῆν , οἷς ἂν παρῇ ψυχή , ὥσπερ νεκρὰ καὶ ἄζωα , οἷς οὐ πάρεστι ψυχή . εἰ δὲ τοῦτο , ψυχὴ καὶ ζωὴ ταὐτά ἐστιν . ἔστι δὲ ψυχὴ ἐντελέχεια ἡ πρώτη σώματος φυσικοῦ ὁργανικοῦ , δυνάμει ζωὴν ἔχοντος , ἡ δὲ ἐντελέχεια ἐνέργεια · ἡ ζωὴ ὖ · ἄρα ἐνέργεια . ἀλλὰ δὴ καὶ κατ’ αὐτὸ τὸ ζωτικὸν ἰδίωμα ἐνέργειά τίς ἐστιν , οἷον γὰρ ζέουσά τίς ἐστιν οὐσία καὶ ἀεὶ ἀναβλύζουσα δυνάμεις ζωτικάς . τὸ δὲ οἷον ζέειν καὶ ἀναβλύζειν καὶ ἀναπέμπειν ἀπὸ ἐνεργείας ἐστί . καὶ διὰ τοῦτο ἑκάστῳ τῶν ζῴων εἰσὶν οἰκεῖαι καὶ κατὰ φύσιν ἐνέργειαι διὰ τὸ καὶ τὰς ζωὰς διαφέρειν , ἀφ’ ὧν αἱ δυνάμεις καὶ ἐνέργειαι . καί εἰσιν ἀνθρώπων τινὲς ἐνέργειαι κατὰ τὴν ἀνθρώπου γινόμεναι ζωὴν καὶ φύσιν . αὗται δέ εἰσι τὸ ἐπιστρέφειν ἐντὸς ἀπὸ τῆς τῶν ἔξω πτοίας καὶ εἰς ἑαυτόν , τὸ ἐξομοιοῦν ἑαυτὸν τοῖς κρείττοσι , τὸ ὁλικῶς ἀντέχεσθαι τῶν ἀεὶ μενόντων , τὸ ζῆν νοερῶς . ὁμοίως εἰσὶ καὶ ἵππου ἐνέργειαι γινόμεναι κατὰ τὴν τοῦ ἵππου φύσιν , οἷον τὸ συντόνως καὶ εὐψύχως θέειν , καὶ κυνὸς κατὰ τὴν τοῦ κυνός , καὶ τῶν ἄλλων ὡσαύτως ζῴων . ἀλλὰ τὰ μὲν ἄλλα τῶν ζῴων κατὰ φύσιν ζῶντα τῶν κατὰ φύσιν ὡς ἐπίπαν οὐκ ἐκπίπ - τει , πρὸς αὐτὰ καὶ μόνα τὰ κατὰ φύσιν τῆς φύσεως ποδηγούσης καὶ πρὸς μηδὲν ἄλλο . ὁ δὲ μὴ διαστραφεὶς ἡμῶν λόγος μηδὲ κακωθεὶς ἀλλ’ ἀδιαώβητος μεμενηκὼς καὶ διὰ τοῦτο καὶ εἰς ἑαυτὸν νεύων καὶ τὴν ἑαυτοῦ ἀγλαΐαν τοὺς λόγους ἑκάστου τῶν ὄντων ἀναθεωρεῖ καὶ ἐνεργείας ἐνεργεῖ καθαρὰς καὶ σεμνάς , καὶ περὶ ταῦτα καὶ ἐν τούτοις ἐνεργεῖ , ἃ καὶ μάλιστα ἀγαπᾷ , οἶον ὁ μὲν μουσικὸς τῇ ἀκοῇ περὶ τὰ μέλη . λέγει δὲ μουσικὸν τῇ ἀκοῇ τὸν ἀλόγως χρώμενον τοῖς μουσικοῖς ὀρηάνοις ( τοιοῦτος δ᾿ ἐστὶν ἅπας ὁ τῆς σκηνῆς ) καὶ χαίροντα τοῖς ἐκ τῶν τοιῶνδε φθόγγων ἀποτελουμένοις ἐμμελέσιν ἤχοις , φιλομαθῆ δὲ λέγει τὴν διάνοιαν τὸν εἰδότα τοὺς ἁρμονικοὺς λόγους , οἳον ὅτι ἥδε ἡ ἁρμονία ἡ διὰ τεσςάρων ἀστὶ καὶ αὕτη ἡ διὰ πασῶν . διττὸς οὖν ὁ μουσικὸς ὅ τε τοὺς λόγους εἰδὼς καὶ ὁ χρώμενος τοῖς ὀργάνοις . ὁ μὲν οὖν μουσικὸς τῇ ἀκοῇ ἐνεργεῖ περὶ ταῦτα , ὁ δὲ φιλομαθὴς περὶ μαθήματα , ὁ δὲ ἀριθμητικὸς περὶ τὴν τῶν ἀριθμῶν καὶ τῶν τοῖς ἀριθμοῖς συμβεβηκότων θεωρίαν καὶ ἁπλῶς ἕκαστος ᾧ χαίρει , περὶ ἐκεῖνο ἐνεργεῖν ἐπείγεται · ἡ δὲ ἑπόμενη ἡδονή , ἅτε οἰκεία οὖσα , τελειοῖ τἠν | ἐνέργειαν καὶ τὴν ζωήν , ἧς ὀρέγονται . τοῦ μὲν γὰρ ἐφιεμένου ζῆν μουσικῶς τὴν τοιαύτην ζωὴν τελειοῖ ἡ μουσική , τὴν δὲ γεωμετρικὴν ζωὴν καὶ ἐνέργειαν ἡ ἐπ᾿ αὐτῇ ἡδονή , τὴν δὲ ἀρίστην καὶ εὐδαίμονα ζωὴν ἡ ἐπ᾿ αὐτῇ ἡδονή . πρὸς τοῦτο γὰρ ὁρῶν , ταὺτα προανακρούεται καὶ προλέγει , ἵνα διὰ τούτων συνάξῃ , ὅτι ἡ εὐδαίμεν ζωὴ ἐνέργεια οὖσα τελειοῦται πρὸς τῆς οἰκείας ἡδονῆς . αἱρετὸν οὖν τὸ οὕτω ζῆν , οἷον μουσικῶς ἢ γεωμετρικῶς ἢ εὐδαιμόνως . καὶ τελειοῖ τὴν τοιαύτην ζωὴν ἡ οἰκεία ἡδονή . ἕστι δὲ τὸ τελειοῖ ταὐτὸν τῷ αὔξει καὶ βεβαιοῖ καὶ μονιμώτερον καὶ χρονιώτερον ἀποτελεῖ . p . 1178a18 Πότερον δὲ διὰ τὴν ἡδονὴν αἰρούμεθα τὸ ζῆν ἢ διὰ τὸ ζῆν τὴν ἡδονήν , ἀφείσθω . Ἔχει μέν τινα πειθῶ τὸ λέγειν , ὅτι τὸ ζῆν αἱρούμεθα διὰ τὴν ἡδονήν . εἰ γὰρ τὸ ζῆν ἐνέργεια , ἡ δὲ ἡδονὴ τελειοῖ ταύτην , τὰ δὲ πρὸ τοῦ τέλους μᾶλλον αἱρούμεθα διὰ τὸ τέλος καὶ οὐ τὸ τέλος διὰ τὰ πρὸ αὐτοῦ ( τὰς γὰρ φαρμακείας καὶ καύσεις καὶ τομὰς διὰ τὴν ὑγίειναν αἱρούμεθα , τέλος οὖσαν , καὶ οὐχ ὑγιαίνειν βουλόμεθα , ἵνα φαρμακοποτῶμεν καὶ τομὰς καὶ καύσεις ὑπομένωμεν ) · εἱ οὖν ἡ ἡδονὴ τέλος τῆς ζωῆς , ἤτοι τῇς ἐνεργείας , δόξειεν ἂν χάριν τῆς ἡδονῆς ἡμᾶς αἱρεῖσθαι τὸ ζῆν . ἀλλ᾿ οὐχὶ τοῦτο διὰ τὴν ἡδονήν . ἀλλὰ ῥητέον πρὸς τοῦτο , ὅτι εἰ μὲν ἦν ἡ ἡδονὴ τέλος τῆς ἐνεργείας , ὡς ἡ οἰκία τῆς οἰκοδομήσεως καὶ ἡ ὑγίεια τῆς ὑγιάνσεως καὶ τὸ αἷμα τῆς ἐξαιματώσεως καὶ τὸ βρέφος τῆς ενέσεως , ἦν ἂν ἡ ἐνέργεια καὶ τὸ ζῆν χάριν τῆς ἡδονῆς , καὶ ἡρούμεθα ἂν τὸ ζῆν διὰ τὴν ἡδονήν . ἐπεὶ δὲ οὐκ ἔστι τέλος , ἀλλ᾿ οἷον τέλος , ὡς εἴρηται , οὐκ ἂν εἴημεν αἱρούμενοι τὸ ζῆν διὰ τὴν ἡδονὴν ἀλλὰ μᾶλλον ταύτην διὰ τὸ ζῆν . ὅτι δὲ οὐκ ἔστιν ἁπλῶς ἡ ἡδονὴ τέλος , δῆλον , τὰ μὲν γὰρ τέλη ὕστερον ἐπιγίνεται ταῖς ἐνεγρείαις καὶ ταῖς γενέσεσιν , ὧν εἰσι τέλη , ἡ δ᾿ ἡδονὴ ἅμα σύνεστι τῇ κατὰ φύσιν ἐνεργείᾳ . ὅτι μὲν οὖν οὐ τὸ ζῆν διὰ τὴν ἡδονὴν καὶ ὅλως τὰς ἐνεργείας δι᾿ αὐτὴν αἱρούμεθα , δῆλον . ὅτι δὲ μὰλλον τὴν ἡδονὴν διὰ τὰς ἐνεργείας καὶ διὰ τὸ ζῆν διώκομεν , ἐκ τῶνδε μᾶλλον ἄν τις πιστεύσειε · καὶ πρῶτον ἐκ τῶν κατ᾿ ἀρετὴν ἐνεργειῶν . εἰ γὰρ καὶ ὅτι μάλιστα ἡδεῖαί εἰσιν αὗται , ἀλλ᾿ οὐ τῆς ἡδονῆς ἕνεκα σπουδάζονται . πολλὰς γὰρ τῶν κατ᾿ ἀρετὴν ἐνεγργειῶν αἱρούμεθα , καίτοι λύπης καὶ πόνων αἰτίας οὔσας , ὡς ἐπὶ τῶν κατὰ τὴν ἀνδρείαν ἐνεργειῶν . καίτοι ἔδει ταύτας μισεῖν καὶ φεύγειν , εἰ τὰς ἐνεργείας χάριν τῆς ἡδονῆς ᾑρούμεθα , καὶ ἐκ τοῦ ἐναντίου πᾶσαν ἐνέργειαν μετὰ σπουδῆς ἐνεργεῖν , ᾗ ἕπεται ἡδονή . ἀλλὰ τίς ἄν , εἰ μὴ μαίνοιτο , πράττειν ἂν καὶ ἐνεργεῖν ἀνάσχοιτο , οἷς ἕπονται τῶν ἡδονῶν αἱ αἰσχρόταται ; ὥστε ἐὰν μὴ αί κατ᾿ ἀρετὴν ἐνέργειαι αἱρεταί , κἂν μετὰ λύπης ὦσιν , ἥτις ἐναντία ἐστὶν τῇ ἡδονῇ , αἱ δὲ ἡδοναὶ οὐδέποτε αἱρεταὶ αἱ μετὰ τοῦ ἐναντίου τῇ ἀρετῇ , ἥτις ἐστὶν ἡ κακία , δῆλον ὅτι τὰς ἡδονὰς αἱρούμεθα διὰ τὰς κατ᾿ ἀρετὴν ἐνεργείας . ἐπεὶ δ᾿ ἐπὶ ταῖς τοιαύταις ἐνεργείαις ἡδονὴ ἐγγίνεται , τρόπον τινὰ αἱρούμεθα καὶ τὰς ἐνεργείας διὰ τὴν ἡδονήν . πρώτως μὲν γὰρ ἐκείνας αἱρούμεθα , κατὰ συμβεβηκὸς δὲ δι᾿ αὐτὰς καὶ τὰς ἐπ᾿ αὐταῖς ἡδονάς . ἀλλὰ καὶ ἡμᾶς αὐτοὺς ἐρωτήσαντες ἴδωμεν τὸ συμβαῖνον . ποτέρου χάριν ἡ φύσις ἡμῖν εὐθὺς γινομένοις δέδωκε τὴν ἐνέργειαν , διὰ τὴν ἡδονήν ; ἢ τὴν ἡ μδονὴν διὰ τὴν ἐνέργειαν ; εἴποιμεν ἂν γνώριμον εἶναι τὴν ἡδονὴν τοῖς ζῴοις διὰ τὰς ἐνεργείας ὑπὸ τῆς φύσεως δεδόσθαι , ἵνα σώζηται καὶ μένῃ · ἀδύνατον δὲ σώζεσθαι εἰ μὴ τρεφόμεθα · ὅπως οὖν τρεφώμεθα , παρὰ τῆς φύσεως ἔσχομεν τὴν ἐπὶ ταῖς τροφαῖς ἡδονήν , δι᾿ ἣν ἐπὶ ταῖς τροφαῖς ἡδονὴν ζητοῦμεν τὴν τροφὴν μὴ παροῦσαν καὶ παρούσῃ χρώμεθα . ζητοῦμεν ἄρα τὴν ἡδονήν , ἵνα τραφῶμεν . τὸ δὲ τρέφεσι ἐνεργεῖν ἐστι . χάριν ἄρα τῆς ἐνεργείας αἱρούμεθα τὴν ἡ δονήν . καὶ ὅλως ἄτοπόν ἐστι τὸ λέγειν τρέφεσθαι ἡμᾶς μὴ ὡς σωθησομένους καὶ ζησομένους , ἀλλ᾿ ὑπὲρ τῆς ἡδονῆς τῆς ἐπ᾿ αὐτῷ . ἔχομεν οὖν παρὰ τῆς φύσεως τὴν ἐπὶ ταῖς τροφαῖς ἡδονήν , ἵνα δι᾿ αὐτὴν ζητῶμεν τὴν τροφήν , τὴν δὲ τροφήν , ἵνα τρεψώμεθα καὶ τρεφόμενοι σωζώμεθα καὶ ζῶμεν καὶ ἐνεργῶμεν . ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ ζῆν ἐνέργειά τίς ἐστιν . ἡ ἡδονὴ ἄρα διὰ τὴν ἐνέργειαν καὶ οὐκ ἔμπαλιν . ἀλλὰ καὶ τὴν ἐπιγινομένην τοῖς ἀφροδιςίοις ἡδονήν , εἴ τις ψυσικῶς ἐξετάζει , οὐκ ἄλλου χάριν εὑρήσει παρεσπαρμένην ἢ τῆς τεκνοποιίας , ὅπως ὑπὸ τῆς ἡδονῆς παραπεμπόμενα τὰ ζῷα μὴ ὀκνῇ πρὸς τὸν συνδυασμόν , ὃς αἴτιος τῆς κατ᾿ εἶδος τοῖς ζῴοις διαμονῆς . εἰ δὲ φανερῶς ἐπὶ τούτοις τοῖς ζῴοις γίνονται αἱ ἡδοναὶ τῶν ἑνεργειῶν χάριν , καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων δηλονότι τῶν κατὰ φύσιν ἐνεργειῶν εὔλογον οὕτως ἔχειν . ἀλλὰ περὶ τῆς ζητήσεως , φησί , ταύτης ἀφείσθω . φαίνεται δ᾿ οὖν συνεζεῦχθαι ταῦτα , καὶ οὔτε τὸ κατὰ φύσιν ζῆν καὶ ἐνεργεῖν κεχώρισται τῆς ἡδονῆς οὕθ᾿ ὑ ἡδονὴ τούτων . ὅθεν δοκοῦσι καὶ τῷ εἴδει διαφέρειν . τὰ γὰρ ἕτερα τῷ εἴδει ὑφ᾿ ἑτέρων οἰόμεθα τελειοῦσθαι . τῶν ἐνεργειῶν ἑτέρων | τῷ εἴδει οὐδῶν , ἀνάγκη καὶ τὰς ἡδονάς , αἳ τελειοῦσιν αὐτάς , ἑτέρας εἶναι τῷ εἴδει . ὅθεν φησί , τουτέστιν ἐκ τοῦ συνεζεῦχθαι τὰς ἡδονὰς ταῖς ἐνεργείαις καὶ ὅμα σὺν αὐταῖς εἶναι καὶ μὴ εἶναι . ὅτι δὲ τὰ ἕτερα τῷ εἴδει ὑφ᾿ ἑτέρων τελειοῦνται , οὐκ ἄδηλον . τίς γὰρ ἀγνοεῖ ὅτι ἄλλη μέν ἐστιν ἡδονή , ᾗ χαίρει ὁ οἰκοδομῶν , καὶ ἑτέρα , ᾗ γέγηθεν ὁ μουσικός ; ὅτι δὲ καὶ αἱ ἐνέργειαι ἕτεραί εἰσι , καὶ τοῦτο πρόδηλον , εἴπερ αἱ μέν εἰσιν αἱρεταί , αἱ δὲ φευκταί . τὰ δὲ αἱρετὰ καὶ φευκτὰ ἕτερα τῷ εἴδει . ἕξουσι τοίνυν αἱ ἡδοναὶ τὴν αὐτὴν ταῖς ἐνεργείαις πρὸς ἀλλήλας διαφοράν . εἰ δὲ τοῦτο , οὐχ ὁμοειδεῖς εἰσι πᾶσαι αἱ ἡδοναί . εἰπὼν δὴ ὅτι τὰ ἕτερα ὑφ᾿ ἑτέρων τελειοῦνται , πιστοῦται τοῦτο καὶ ἀπὸ τῶν φυσικῶν καὶ ἀπὸ τῶν τεχναστῶν . ἄλλο γὰρ τέλος τῆς τοῦ φυτοῦ γενέσεως καὶ ἄλλο τῆς τοῦ ζῴου , ὅτι καὶ αἱ γενέσεις ἕτεραι . τῆς μὲν γὰρ τῶν φυτῶν γενέσεως τέλος αὐτὰ τὰ φυτὰ καὶ τῆς τῶν ζῴων τὰ ζῷα , τῆς δὲ οἰκοδομήσεως ἡ οἰκία καὶ τῆς ὑγιάνσεως ἡ ὑγίεια . ὡς οὖν τῶν γενέσεων τὰ τέλη ἕτερα , οὕτως καὶ τὰ οἷον τέλη τῶν ἐνεργειῶν ἕτερα . ἄλλη γὰρ ἡδονὴ τῆς νοερᾶς ζωῆς τῷ εἴδει καὶ ἑτέρα τῆς κατ᾿ ἐνέργειαν αἰσθήσεως . p . 1175α 29 Φανείη δ᾿ ἂν τοῦτο καὶ ἐκ τοῦ συνῳκειῶσθαι τῶν ἡδονῶν ἑκάστην τῇ ἐνεργείᾳ ἣν τελειοῖ . Τὸ μὴ ὀμοειδεῖς εἶναι πάσας τὰς ἡδονὰς ἀλλά τινάς τισιν ἀνομοειδεῖς , φηςί , φανήσεται καὶ ἐκ τοῦ οἰκείας εἶναι τὰς ἡδονὰς ταῖς ἐνεργείαις , ἐφ᾿ αἰς γίνονται . τὰ δ᾿ οἰκεῖα ἐξ ἀνάγκης συνδιαιροῦνται τοῖς ὧν εἰσιν οἰκεῖα . εἰ οὖν αἱ ἐνέργειαι διάφοροι καὶ ἀνομοειδεῖς , καὶ αἱ οἰκεῖαι αὐτῶν ἡδοναὶ διάφοροι καὶ ἀνομοειδεῖς . ὅτι δὲ ἑκάστῃ τῶν ἐνεργειῶν ἐστί τις οἰκεία ἡδονή , ἥτις καὶ τελειοῖ αὐτήν , δῆλον ἐκ τοῦ συναύξεσθαι τὰς ἐνεργείας ταῖς ἡδοναῖς . ἡ γὰρ ἐπὶ τῷ γεωμετρεῖν ἡδονὴ συναύξει τὴν κατὰ τὴν γεωμετρίαν ἐνέργειαν καὶ ἡ ἐπὶ τῷ κιθαρίζειν τὴν κιθαριστικὴν ἐνέργειαν , οἷον ἂν μὲν ὦσιν αἱ ἐνέργειαι τῷ μὲν ἀριθμῷ ἕτεραι , τῷ δὲ εἴδει αἱ αὑταί , καὶ αἱ ἡδοναὶ δηλονότι τῷ μὲν ἀριθμῷ εἰσιν ἕτεραι , αἱ αὐταὶ δὲ τῷ εἴδει · εἰ δὲ ὦσι καὶ τῷ ἀριθμῷ καὶ τῷ εἴδει αἱ ἐνέργειαι ἕτεραι , καὶ αἱ ἡδοναὶ κατ᾿ ἄμφω ἕτεραί εἰσιν . ὅτι δὲ συναύξουσι τὰς οἰκείας ἐνεργείας αἱ ἡδοναί , δῆλον . μᾶλλον γὰρ γεωμετρικὸς γίνεται ὁ χαίρων τῇ γεωμετρίᾳ καὶ μᾶλλον μουσικὸς ὁ χαίρων τῇ μουσικῇ τῶν μὴ χαιρόντων αὑταῖς , ὥστε ἐπεὶ συναύξουσι τὰς οἰκείας ἐνεργείας αἱ ἡδοναί , ᾠκείωνται ταύταις . τὸ γὰρ μὴ οἰκεῖον λυπηρόν , τὸ δὲ ἐπίλυπον φθείρειν , οὐκ αὔξειν πέφυκεν . p . 1175b1 Ἔτι δὲ τοῦτο μᾶλλον φανείηἂν ἐκ τοῦ τὰς ἀφ᾿ ἐτέρων ἡδονὰς ἐμποδίους ταῖς ἐνεργείαις εἰναι . Τὸ μἢ πᾶσαν ἡδονὴν εἶναι οἰκείαν πάσῃ ἐνεργείᾳ ἁλλ᾿ ἄλλην ἡδονὴν συνῳκειῶσθαι ἄλλῃ ἐνεργείᾳ καὶ διὰ τοῦτο ἀνάγκῃ ὁμοίως ταῖς ἐνεργείαις καὶ ταύτας ἀλλήλων κατ᾿ εἶδος διαφέρειν δῆλόν ἐστι πρῶτον μὲν ἐκ τοῦ μὴ δύνασθαι τὴν ἐπ᾿ ἄλλῃ τινὶ ἐνεργείᾳ ἡδονὴν ἐπ᾿ ἄλλῃ τινὶ ἐνεργείᾳ γενέσθαι · τῷ γὰρ σωφρόνως ζῶντι καὶ κατὰ σωφροςύνην ἐνεργοῦντι καὶ τὰ σωφρονικὰ πράττοντι οὐκ ἐπιγίνεται τῇ αὐτοῦ τοιαύτῃ ἐνεργείᾳ ἡ ἐκ τοῦ ἀκολασταίνειν ἡδονή · ἀδύνατον γὰρ τὸν σωφρόνως ζῶντα ἡσθῆναι τὴν τοῦ ἀκολάστου ἡδονήν , καὶ ὅλως τὸν μὴ προσομιλοῦντα γυναικὶ τὴν τοῦ προσομιλοῦντος · ὥστε ἄλλη μέν ἐστιν ἡδονὴ ἡ συνῳκειωμένη τῇ τοῦ σώφρονος ἐνεργείᾳ καὶ ἄλλη ἡ τοῦ ἀκολασταίνοντος · εἰδὲ μὴ ἦσαν αί ἡδοναὶ ἕτεραι ὥσπερ καὶ αἱ ἐνέργειαι ἀλλ᾿ αἱ αὐταί , τί τὸ κωλῦον ἦν τὰς μὲν τοῦ ἀκολάστου ἐνεργείας φεύγειν τὸν σώφρονα ὡς φευκτάς , τὰς δὲ ἡδονὰς διώκειν ὡς τὰς αὐτὰς αὐταῖς οὔσας καὶ ὁμοειδεῖς ταῖς τῶν σωφρόνων ἡδοναῖς ; πςῶτον μὲν δὴ ἐκ τούτου δῆλον , ὅτι ἑκάστῃ ἑνεργείᾳ συνῳκείωταί τις ἡδονὴ καὶ ὅτι διαφέρουσιν ἀλλήλων ἐπίσης ταῖς ἐνεργείαις , δεύτερον δὲ ὃ καὶ αὐτὸς Ἀριστοτέλης λέγει ἐκ τοῦ τὰς ἐπ᾿ ἄλλαις ἐνεργείαις ἡδονὰς ἐμποδίζειν τὰς ἐπ᾿ ἄλλαις γινομένας . οἱ γὰρ φίλαυλι , ὅταν ἀκούωσιν αὐλοῦντός τινος , οὐ προσέχουσι τῷ τότε εἰ τύχοι μυθολογοῦντι , ἀλλὰ καὶ μᾶλλον φεύγουσι τὴν ἀπὸ τοῦ μυθολογοῦντος ἡδονὴν ὡς ἐμποδίζουσαν τῆς ἀπὸ τοῦ αὐλεῖν ἡδονῆς , ὥσπερ δὴ καὶ ἔμπαλιν οἱ φιλόμυθοι ἀνίλλονται καὶ ἀηδῶς διάκεινται πρὸς τὴν ἐκ τοῦ αὐλεῖν ἐγγινομένην ἡδονὴν τοῖς χαίρουσιν αὐτῇ . εἰ οὖν ἡ γινομένη ἐπὶ τῷ αὐλεῖν ἡδονὴ ἐμποδίζει τὴν γινομένην ἐπὶ τῷ διηγεῖσθαι μύθους καὶ αὕτη ἐκείνην , δῆλον ὅτι ἕτεραί εἰσι καὶ οὐχ ὁμοειδεῖς , ὥσπερ |καὶ ἡ αὔλησις καὶ ἡ τῶν μύθων διήγησις , ἐφ᾿ αἶς αἱ ἡδοναί . ἀλλὰ καὶ ἐκ τοῦ φθαρτικὰς ἀλλήλων εἶναι , πιστεύσειεν ἄν τις ὡς οὔκ εἰσιν ὁμοειδεῖς . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων συμβαίνει , ὅταν ἅμα περὶ δύο ἐνεργῇ · καὶ ὁ ἀκούων αὐλοῦντος καὶ μυθολογοῦντος περὶ δύο ἐνεργεῖ . εἰ γὰρ νῦν δύο τινὲς ὄντες , ὁ μὲν αὐλῶν , ὁ δὲ μύθους διεξιών , ὄλλος δέ τις τρίτος ἀπούων ἀμφοτέρων , οὗτος ὁ ἀκούων περὶ δύο ὅμα ἐνεργεῖ . ἀλλὰ κἄν τις νῦν ὅτε ὁρᾷ τόδε τι καλὸν ὂν ἅμα καὶ κιθαρίζοντος ἀκούῃ , περὶ δύο καὶ οὗτος <ἅμα> ἐνεργεῖ . καὶ ἐπὶ τούτου δὴ εἰ μᾶλλόν ἐστι ψιλόκαλος ἢ φιλόμουσος ἡ ἀπὸ τοῦ ὁρᾶν τὸ καλὸν ἐγγεινομένη ἡδονὴ ἐκκρούει καὶ ἀπωθεῖται τὴν ἐκ τῆς κιθαρίσεως ἡδονήν , ὤστε ἑτέρα ἐστὶν ἡ ἐπὶ τῇ ὁράσει ἐγγινομένη χαρὰ τῆς ἐπὶ τῇ κιθαρῳδίᾳ χαρᾶς · κἂν μὲν βραχύ τι διαφέρωσιν ἀλλήλων αἱ ἐνέργειαι , βραχὺ διαφέρουσι καὶ αἱ ἀπ᾿ αὐτῶν ἡδοναί , εἰ δὲ μακρῷ διαφέρουσιν , ἀνάλογον ἔξουσι τὴν διαφορὰν καὶ αἱ ἡδοναί . ἐκκρούει οὖν ἡ μᾶλλον ἡδών ἐνέργεια τὴν ἠττον ἡδεῖαν οὕτως , ὥστε μηδὲ θέλειν τὸν φιλόμουσον ἀφορᾶν εἰς τὸ καλὸν ἢ τὸν φιλόκαλον κατακούειν τοῦ κιθαρῳδοῦντος . τοῦτο δὲ πάντως συμβαίνει διὰ τὸ συνῳκειῶσθαι ἑκάστῃ ἐνεργείᾳ ἡδονὴν καὶ εἶναι ἄλλην ἡδονὴν ἄλλῃ ἐνεργείᾳ ἰδίαν καὶ ἑτέραν ἑτέρᾳ καὶ διαφέρειν κατὰ τὰς ἐφ᾿ αἷς ἐγγίνονται ἐνεργείας . διὸ χαίροντες ὁ τῳοῦν σφόδρα οὐ πάνυ δρῶμεν ἕτερα , διὰ τὸ ταῖς ἑτέραις τῷ εἴδει ἐνεργείαις οἰκείας ἕπεσθαι ἡδονάς καὶ ἄλλην ἡδονὴν ἄλλης ἐνεργείας ἰδίαν εῖναι , ὡς ἀνθρώπου μὲν τὸ γελαστικόν , ἵππου δὲ τὸ χρεμετιστικόν . ὅταν χαίρῃ τις τῷ γεωμετρεῖν , οὐδ᾿ ὅλως ἕτερόν τι δρᾷ ἀλλὰ μόνης ἀντέχεται τῆς γεωμετρίας . ὀρεγόμενοι γὰρ τῆς τοιᾶσδε ἡδονῆς ἐνεργοῦμεν οὐκ ἄλλην τινὰ ἐνέργειαν ἀλλ᾿ ἐκείνην , ᾗ ἂν οἰηθῶμεν ἕπεσθαι τὴν τοιαύην ἡδονὴν ἐξ ἀνάγκης . ὥσπερ γὰρ τῳδὶ μὲν τῷ σώματι ἴδιός ἐστιν ὄδε ὁ χυμὸς καὶ ἥδε ἡ ὁσμή , ἄλλῳ δὲ ἄλλος χυμὸς καὶ ἄλλη ὀσμή , οὕτω καὶ τῇδε μὲν τῇ ἐνεργείᾳ συνῳκείωται ἥδε , τῇδε δὲ ἥδε ἡ ἡδονή . ὅταν οὖν , ὡς εἴρηται , χαίρῃ τις περί τι σφόδρα , ἄλλο τι δρᾶν οὐ βούλεται . εἰ δὲ συμβαίη ποτὲ καὶ ἄλλο τι δρᾶν , ἀλλ᾿ ἠμελημένως πάμπαν ἐνεργεῖ περὶ ἐκεῖνο . ὅτι δὲ ὅταν τις περί τι χαίρῃ σφόδρα ἕτερόν τι δρᾶν οὐ βούλεται , δηλοῖ τὸ συμβαῖνον ἐν ταῖς ἱπποδρομίαις . οὐδεὶς γὰρ τῶν θεατῶν ἀγωνιζομένων τῶν ἡνιόχων ἄλλο τι πράττει , ἀλλ᾿ ἐκείνοις πάνυ προςέχουσι διὰ τὸ σφόδρα χαίρειν τοῖς τῶν ἵππων δρόμοις , καὶ ταῖς τότε τῶν ἡνιόχων ἐνεργείαις , ὅταν δὲ τοὺς ἑπτὰ ἀνύσωσι διαύλους καὶ οὗτοι μὲν ἡσυχάζωσι , φαῦλοι δέ τινες ἀγωνίζονται , ὁποῖοί εἰσιν οἱ παλαίοντες καί τινες τοιοῦτοι , τότε οἱ μὲν πρὸς ἀλλήλους διαλέγονται , οἱ δὲ τραγηματίζουσιν · οὐ γὰρ χαίρουσι τῷ τῶν παλαιόντων ἀγῶνι . τραγήματα δέ εἰσιν οἱ ταγηνῖται ἐρέβινθοι καί τινα ἕτερα τοιαῦτα . τότε οὖν , φηςίν , αὐτὸ δρῶσιν , ἤτοι τότε τραγηματίζουσιν , ὅταν ὧσιν οἱ ἀγωνιζόμενοι φαῦλοι . p . 1175b 13 Ἐπεὶ δ᾿ ἡ μὲν οἰκεία ἡδονὴ ἐξακριβοῖ τὰς ἐνεργείας καὶ χρονιωτέρας καὶ βελτίους ποιεῖ . Δῆλον διὰ τούτου πεποίηκε , τί δηλοῖ τὸ ‘ἑκάστη τῶν ἡδονῶν ἑκάστην τὼν οἰκείων ἐνεργειῶν τελειοῖ.’ ἔστι γὰρ τὸ τελειοῖ δηλωτικὸν τοῦ βεβαιοτέραν καὶ χρονιωτέραν καὶ βελτίω ἀποτελεῖ . εἰ οὖν αἱ οἰκεῖαι ἡδοναὶ βελτίους καὶ χρονιωτέρας ταύτας ποιοῦσι , δῆλον ὡς πολὺ διεστήκασιν αἱ ἡδοναὶ ἀνάλογον ταῖς ἐφ᾿ αἶς γίνονται ἐνεργείαις , καί εἰσιν ἀνομοειδεῖς ὥσπερ καὶ αἱ ἐνέργειαι . εἰ γὰρ τὰ καλὰ ἕτερα τῷ εἴδει τῶν αἰσχρῶν , δῆλον ὅτι καὶ αἱ καλαὶ ἐνέργειαι ἕτεραί εἰσι τῷ εἴδει , εἴ γε πᾶσαι μὲν ἀπὸ τῶν καλῶν ἐνεργειῶν ἡδοναὶ καθαραί τε καὶ ἄμικτοί εἰσι λύπης καὶ μετανοίας , αἱ δὲ ἀπὸ τῶν αἰσχρῶν ἐνεργειῶν πλήρεις λύπης καὶ μετανοίας καὶ μεταμελείας . ἐξακριβοῖ οὖν καὶ συναύξει ἡ οἰκεία ἡδονὴ τὴν οἰκείαν ἐνέργειαν , οἷον ἡ ἐπὶ τῷ γεωμετρεῖν τὴν κατὰ τὸ γεωμετρεῖν ἐνέργειαν καὶ αἱ ἄλλαι ὁμοίως , αἱ δ᾿ ἀλλότριαι λυμαίνονται ὡς λυποῦσαι . ἡ γὰρ ἐπὶ τῷ γεωμετρεῖν ἡδονὴ ἀλλοτρία οὖσα τῇ κιθαρίσει φθείρει τὴν κιθάρισιν . ὁ γὰρ χαίρων τῇ γεωμετρίᾳ τῆς ἐπὶ τῇ κιθαρίσει ἡδονῆς καταφρονεῖ . σχεδὸν γὰρ αἱ ἀλλότριαι ἡδοναὶ ποιοῦσιν ὅπερ αἱ οἰκεῖαι λῦπαι . τὸ σχεδὸν πρόσκειται , ὅτι αἱ οἰκεῖαι λῦται ἀεὶ κὰι πάντως εἰσὶ τῶν ἐνεργειῶν φθαρτικαί , αἱ δ᾿ ἡδοναὶ οὐκ ἁεί . οἱκεία δὲ λύπη ἐστὶν ἡ ἐναντία τῇ οἰκείᾳ ἡδονῇ , οἷον εἰ ἔστι τινὶ τὸ γράφειν ἢ κιθαρίζειν ἡδύ , τὸ μὴ γράφειν ἢ μὴ κιθαρίζειν τῷ τοιούτῳ λυπηρόν ἐστιν · εἰ δ᾿ ἔμπαλιν τὸ μὴ γράφειν ἢ μὴ κιθαρίζειν ἡδύ , τὸ γράφειν καὶ κιθαρίζειν λυπηρόν . τῷ οὖν χαίροντι τῷ μὴ γράφειν οἰκεία λύπη τὸ γράφειν , ἥτις λύπη καὶ φθείρει τὴν ἐνέργειαν , ἤτοι τὸ γράφειν . εἰ οὖν ὃ ποιοῦσιν αἱ οἰκεῖαι λῦπαι , τοῦτο ποιοῦσι καὶ αἰ ἀλλότριαι ἡδοναί , αἱ δὲ οἱκεῖαι λῦπαι ἕτεραί εἰσι τῶν οἰκείων ἡδονῶν , καὶ αἱ ἀλλότριαι ἄρα ἡδοναὶ ἕτεραί εἰσι τῶν οἰκείων ἡδονῶν , ὥστε καὶ ἀνομοειδεῖς . συμβαίνει δὲ περὶ τὰς ἐνεργείας τὸ ἐναντίον τῶν οἰκείων ἡδονῶν τε καὶ λυπῶν . εἰ τὸ φθείρεσθαι ἐναντίον τῷ αὔξεσθαι καὶ τῷ φθείρειν τὸ αὔξειν , τὸ ἐναντίον περὶ τὰς |ἐνεργείας ποιοῦσιν αἱ οἰκεῖαι ἡδοναὶ καὶ αἱ οἰκεῖαι λῦπαι . αἱ μὲν γὰρ οἰκεῖαι ἡδοναὶ αὔξουσιν αὐτὰς καὶ χρονιωτέρας ποιοῦσιν , αἱ δὲ οἰκεῖαι λῦπαι φθείρουσι καὶ ἀφανίζουσι . ῥητέον δὲ καθόλου περὶ ἡδονῶν , ὅτι αἱ μέν εἰσιν αὐτῶν κατὰ φύσιν τοῖς ἡδομένοις αὐτάς , αἱ δὲ παρὰ φύσιν . καὶ κατὰ φύσιν μέν εἰσιν αἱς ἥσονται ἐνεργοῦντες τὰς κατὰ φύσιν ἐνεργείας , παρὰ φύσιν δὲ ὧν καὶ αἱ ἐνέργειαι παρὰ φύσιν . ἑκάστῳ γὰρ τῶν ζῴων εἰσί τινες οἰκεῖαι καὶ κατὰ φύσιν αὐτῶν ἐνέργειαι . καὶ γὰρ καὶ ἀνθρώπου εἰσὶν ἐνέργειαί τινες γινόμεναι κατὰ τὴν τοῦ ἀνθρώπου φύσιν καὶ ἵππου καὶ κυνὸς κατὰ τὴν ἵππου καὶ κυνὸς φύσιν · ὧν καὶ τὰς ἡδονὰς καὶ αὐτὰς χρὴ λέγειν κατὰ φύσιν ἐκείνοις . ἡ γὰρ ἑπομένη ἡδονὴ τῇ κατὰ φύσιν τοῦ ἀνθρώπου 25 ἐνεργείᾳ κατὰ φύσιν ἐστὶ τῷ ἀνθρώπῳ · ὧν ἡδονῶν τὰς μὲν κατὰ φύσιν ἑκάστοις καὶ ἡδονὰς λέγειν χρή , τὰς δὲ ἐπὶ ταῖς ὑπό τινων οὐ κατὰ τὴν οἰκείαν φύσιν αὐτῶν γινομένας ἐνεργείαις παρὰ φύσιν ἡδονὰς ῥητέον . p . 1175b24 Διαφερουσῶν δὲ τῶν ἐνεργειῶν ἐπιεικείᾳ καὶ φαυλότητι . Εἴρηται πολλάκις καὶ δέδεικται , ὅτι αἰ ἡδοναὶ συνῳκείωνται ταῖς ἐφ᾿ αἷς γίνονται ἐνεργείαις . καὶ διὰ τοῦτο καὶ συνδιαιροῦνται ταύταις . διαφέρουσι δὲ κατ᾿ εἰδος αἱ ἑνέργειαι , ὥστε καὶ αἱ ἡδοναὶ διαφέρουσι τῷ εἴδει , καί εἰσιν ἀνομοειδεῖς . εἰ γὰρ τῶν σπουδαίων ἐνεργειῶν αἱ ἡδοναὶ σπουδαῖαι καὶ τῶν φαύλων φαῦλαι , τὰ δὲ σπουδαῖα καὶ φαῦλα ἐναντία , τίς μηχανὴ τὰ ἐναντία λέγειν ὀμοειδῆ ; διαφέρουσιν ἄρα τῷ εἴδει αἱ σπουδαῖαι καὶ φαῦλαι ἡδοναί . εἰσὶ δὲ ἐπιεικεῖς καὶ αἱρεταὶ ἐνέργειαι αἱ ἀπὸ τῶν ἀρετῶν καὶ ἐπιστημῶν , φαῦλαι δὲ αί ἀπὸ τῶν κακιῶν , οἷαι αἱ τῶν ἀκολάστων καὶ τυμβωρύχων καὶ ἑροςύλων . οὐδέτεραι δὲ αἱ ἀναγκαῖαι , οἷαι αἱ διὰ παιδοποιίαν ὁμιλίαι καὶ αἱ ὅμοιαι . ὅτι δὲ οὐκ εἰσὶ πᾶσαι αἱ ἡδοναὶ ὁμοειδεῖς , δείκνυσι καὶ ἀπὸ τῆς ἐπιθυμίας . εἰ γάρ ἐστιν ἡ ἐπιθυμία ὄρεξις ἡδέος , εἰσὶ δὲ τῶν ἐπιθυμιῶν ὁμολογουμένως αἱ μὲν αίρεταὶ αἱ δὲ φευκταί , δῆλον ὅτι καὶ τὰ ἡδέα ὧν εἰσιν αἱ ἐπιθυμίαι , ὡσαύτως ἔχουσι ταῖς ἐπιθυμίαις καὶ ἔσονται τῶν ἡδέων τὰ μὲν αἱρετὰ τὰ δὲ φευκτά , ὥστε καὶ αἱ ἀπ᾿ αὐτῶν ἡδοναὶ ἔσονται κατὰ ταῦτα τὰ ἡδέα αἱ μὲν αἱρεταὶ αί δὲ φευκταὶ καὶ φαῦλαι · ἀνομοειδεῖς ἄρα , ὅτι καὶ τὸ αἱρετὸν καὶ φευκτὸν ἀνομοειδὲς ὑπάρχει . p . 1175b30 Οἰκειότεραι δὲ ταὶς ‘νεργείαις αἱ ἐν αὐταῖς ἡδοναὶ τῶν ὀρέξεων . Δείξας ὅτι οὐ πᾶσα ἡδονὴ πάσῃ ἡδονῇ ὁμοειδής ἐστιν , ἀλλά τινες μέν εἰσιν ὁμοειδεῖς τινὲς δὲ ἀνομοειδεῖς , δείκνυσιν , ὅτι οὐδὲ ταὐτόν ἐστιν ἡ ἡδονὴ τῇ ἐπιθυμίᾳ ἀλλ᾿ ἕτερον . ἔστι δὲ ὁ λόγος δι᾿ οὗ δείκνυται τοιοῦτος · ἐνεργείας · ἡ ἡδονὴ ἄρα οὐκ ἔστιν ἐπιθυμία . καὶ ὅτι μὲν ἡ ἑπιθυμία προτέρα ἐστὶ τῷ χρόνῳ τῆς ἐνεργείας , δῆλον . πρότερον γὰρ ἐπιθυμεῖ τις καὶ οὕτως ἵεται ἐπὶ τὸ ἐπιθυμητόν . ὅτι δὲ καὶ ἡ ἡδονὴ ὅμα τε ἔστι καὶ οὐκ ἔστι τῇ ἐνεργείᾳ ἐφ᾿ ᾗ γίνεται , εἴρηται μυριάκις καὶ δέδεικται . εἰ οὖν ἡ ἐπιθυμία προτέρα τῆς ἐνεργείας , ἡ δὲ ἡδονὴ ἅμα τῇ ἐνεργείᾳ , τὸ ὅμα συνὸν οἰκειότερόν ἐστι τοῦ προηγουμένου καὶ μὴ συνόντος . ἔτι ὅσῳ πλέον ἀφέστηκε τὸ ἐφιέμενον καὶ ἐπιθυμοῦν τινος καὶ μηδέπω ἔχον αὐτὸ τοῦ ἔχοντος καὶ συνόντος αὐτῷ , τοσούτῳ καὶ ἡ ἐπιθυμία ἀφέστηκε τῆς ἐνεργείας , παρὸ ἡ ἡδονή . ἡ μὲν γὰρ ἐπιθυμία ἔφεσίς ἐστιν ἡδονῆς · διὰ γὰρ τῆν ἡδονὴν ζητοῦμεν τὰ ἡδέα . ἡ δὲ ἡδονὴ σύνεστι τῇ ἐνεργείᾳ καὶ ἔχει ἡ μὲν ἡδονὴ τὴν ἐνέργειαν ( σύνεστι γὰρ αὐτῇ ) , ἡ δ᾿ ἐπιθυμία οὐκ ἔχει . οἰκειοτέρα ἄρα τῇ ἐνεργείᾳ ἡ ἡδονὴ ἥπερ ἡ ἔφεσις καὶ τοσοῦτον οἰκειοτέα , ὡς καὶ ἀμφισβητεῖν , εἰ ταὐτόν ἐστιν ἡδονὴ καὶ ἐνέργεια ἢ ἕτερον · ἐπὶ δὲ τῆς ἐπιθυμίας καὶ ἐνεργείας μηδένα ἀμφισβητῆσαι , πότερον αἱ αὐταί εἰσιν ἢ ἕτεραι . εἰ δὴ ἡ μὲν οἰκειοτάτη ἐστί , τῇ ἐνεργείᾳ δὲ ἧττον οἰκεία , ἕτεραί εἰσι καὶ οὐχὶ αἱ αὐταί . οὐ μὴν ἔοικεν ἡ ἡδονὴ διάνοια . διάνοιαν τὴν τῆς διανοίας λέγει ἐνέργειαν , οἷον τὴν διανόησιν . ὃ δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν · εἰ καὶ δοκεῖ ἡ ἡδονὴ ταὐτὸν τῇ διανοήσει διὰ τὴν συνῳκείωσιν , οὐ χρὴ καὶ ὡς ἀληθὲς τὸ τοιοῦτον ἀποδέχεσθαι . ἕτεραι γάρ εἰσι καὶ ἡ διανόησις καὶ ἡ κατ᾿ ἐνέργειαν αἴσθησις τῶν ἐπ᾿ αὐταῖς γινομένων ἡδονῶν . εἰ γὰρ ἦν ἡ ἐνέργεια ταὐτὸν τῇ ἡδονῇ , οὐδεμία ἂν ἦν ἐνέργεια ἀνήδονος , ἀλλὰ πᾶσαι ἂν ἦσαν σὺν ἡδονῇ . νῦν δ᾿ εἰσὶ πολλαὶ καὶ χωρίς ἡδονῆς . τῶν τε γὰρ ἀθλητῶν αἱ ἑνέργειαι ἀνήδονοι μᾶλλον δὲ μετὰ λύπης , τῶν τε μανθανόντων γράμματα καὶ μήπω κατωρθωκότων , τῶν τε 50 πρὸς ἀρετὴν βαδιζόντων καὶ μήπω κατειληφότων , ὥστε δῆλον ὅτι οὐκ ἔστιν ἡ ἡδονὴ καὶ ἡ ἐνέργεια ταὐτόν . ὡς γὰρ ὁ χρόνος καὶ ἡ κίνησις οὐ ταὐτόν , καίτοι μὴ δυναμένου τοῦ χρόνου χωρὶς εἶναι κινήσεως , οὕτως οὐδὲ ἡδονὴ καὶ ἐνέργεια ταὐτὸν κἂν ἐξ ἀνάγκης ἅμα ὦσι . και ἐπεὶ συνέπονται ταῖς ἐνεργείαις αί ἡδοναί , ὡς ἂν ἔχωσιν αἱ ἐνέργειαι κατά τε τὸ εὖ καὶ τὸ ἐναντίον , οὕτως ἕξουσι καὶ αἱ ἐπ᾿ αὐταῖς ἡδοναί . | p . 1175b36 Διαφέρει δὲ ὄψις μὲν άφῆς καθαριότητι . Ἡ μὲν ὄψις τῶν εἰδῶν ἐστιν αὐτῶν ἀντιληπτικὴ δίχα τῆς ὕλης , ὡς ἐν τῷ δευτέρῳ τῆς Περὶ ψυχῆς πραγματείας δέδεικται . ὥσπερ γὰρ ὁ κηρὸς τὴν σφραγῖδα μόνην τὴν ἐν τῷ χρυςίνῳ δακτυλίῳ ἀπομάττεται χωρὶς τῆς ὑποκειμένης ὕλης ( χρυσὸς γὰρ ἂν ἐγίνετο ὀ κηρός , εἰ σὺν τῷ ὑποκειμένῳ ὡς ὕλῃ τῷ χροςῷ τὴν σφραγῖδα ἐδέχετο ) , οὕτω καὶ ἡ ὄψις τῶν εἰδῶν ἐστιν ἀντιληπτικὴ χωρὶς τῆς ὑποκειμένης αὐτοῖς ὕλης . ἡ δὲ ἀκοὴ καὶ ἡ ὄσφρησις σωματοειδεῖς οὖσαι καὶ παθητικώτεραι μεθ᾿ ὕλης εἰσδέχονται τὰ αἰσθητά . μετὰ γὰρ τοῦ ἀέρος καὶ σὺν τῷ ἀέρι , οὗ πάθος εἰσὶν ὁ ψόφος καὶ ἡ ὀσμή , ἀντιλαμβάνονται τῶν οἰκείων αἰσθητῶν , ἤτοι τοῦ ψόφου καὶ τῆς ὀσμῆς . καθαρωτέρα ἄρα ἡ ὄψις , ὡς ἀύλων ἀντιληπτική , ἀκοῆς καὶ ὀσφρήσεως τῶν μεθ᾿ ὕλης εἰσδεχομένων τὰ οἰκεῖα αἰσθητά . αὗται δὲ πάλιν καθαρώτεραι γεύσεως ὅσον τὸ ὑποκείμενον τῷ ψόφφ καὶ τῇ ὀσμῇ ὁ ἁὴρ λεπτομερέστερός ἐστι τοῦ ὑδατώδους ὑγροῦ , ἐν ᾧ ἐστιν ὡς ὕλη ὁ χυμός · τῆς δὲ άφῆς διαφέρουσιν αἱ τέσσαρες αὗται αἰσθήσεις πάνυ τῇ καθαριότητι , τῆς μὲν ἐν ὅλῳ τῷ σώματι ἁφῆς , ὅτι τὰ αἰσθητὰ αὐτῆς ὑποκείμενον ἔχει τὰ τέσσαρα στοιχεῖα πῦρ γῆν ὕδωρ ἀέρα , ὥστε ὑλωδέστερα . οἷς δ᾿ ἐπικρατεῖ τὸ τῆς ὕλης , ἧττον ἐκεῖνα καθαρὰ καὶ ἠττον τίμια τῶν ἀυλοτέρων . τῆς δὲ ἁφῆς τῆς ἐν ταῖς συνουςίαις ὅσον διαφέρουσι τῇ καθαριότητι , τίς ἀγνοῖ ; τὸ γὰρ τὴν ζωώδη καὶ γενεσιουργὸν ἀποπληροῦν χρείαν πῶς ἂν ἐπίσης εἴη καθαρὸν ὁράσει καὶ ἀκοῇ καὶ ταῖς λοιπαῖς δύο , αἱς τὰς διαφορὰς καὶ κοινωνίας τῶν αἰσθητῶν ἔγνωμεν . δρόμους τε ἀστέρων διὰ τῆς ὄψεως προποδισμούς τε καὶ ἀναποδισμοὺς καὶ στηριγμοὺς καὶ φάσεις καὶ κρύψεις ἀντελαβόμεθα . ἐπεὶ οὖν διαφέρουσιν αὗται αἱ αἰσθήσεις καὶ αἱ ἀπ᾿ αὐτῶν ἐνέργειαι τῇ καθαριότητι καὶ τῷ τιμίῳ , διαφέροιεν ἂν ὡσαύτως καὶ αἱ ἐπ᾿ αὐταῖς ἡδοναί . πάλιν ἐπεὶ αἱ τοῦ νοῦ καὶ τῆς διανοίας ἐνέργειαιδιαφέρουσι τῶν ἀπὸ τῶν αἰσθήσεων ἐνεργειῶν , ἔσονται καὶ αἱ ἐπ᾿ αὐταῖς ἡδοναὶ τιμιώτεραι καὶ καθαριώτεραι , ὅσον νοῦς αἰσθήσεως τιμιώτερος καὶ σεμνότερος . ἃ μὲν οὖν λέγει διὰ τούτων , ταῦτά ἐστι . τὸ δὲ καὶ ἑκάτεραι ἀλλήλων περὶ τῶν ἡδονῶν εῖπε τοῦ νοῦ καὶ τῆς διανοίας . ἐπεὶ γὰρ διττὸς ὁ νοῦς , ὅ τε θεωρητικὸς καὶ ὁ πρακτικός , καὶ αἱ τούτων ἡδοναὶ διαφέρουσι . καὶ ἔστιν , ὅσον θεωρία πράξεως ὑψηλοτέρα , τοσοῦτον καὶ ἡδονὴ τῆς ἡδονῆς . ταῦτα δὲ προαναψωνεῖ ὠδίνων ἤδη τὸν περὶ τῆς νοερᾶς ζωῆς καὶ τῆς τοιαύτης εὐδαιμονίας λόγον . p . 1176a 3 Δοκεῖ δ᾿ ἑκάστῳ ζῴῳ εἶναι καὶ ἡδονὴ οἰκεία ὥσπερ ἔργον . Εἴρηταί μοι μικρῷ πρόσθεν , ὅτι τῶν ἡδονῶν αἱ μέν εἰσι κατὰ φύσιν τοῖς ἡδομένοις αὐτάς , αἱ δὲ παρὰ φύσιν · καὶ κατὰ φύσιν τὰς γινομένας ἐπὶ ταῖς κατὰ φύσιν αὐτῶν ἐνεργείαις , παρὰ φύσιν δὲ τὰς ἐπὶ ταῖς παρὰ φύσιν · εἰσὶ γὰρ ἑκάστῳ τῶν ζῴων κατὰ φύσιν οἰκεῖαι ἐνέργειαι , ὧν ἐνεργειῶν καὶ αί ἡδοναὶ κατὰ φύσιν εἰσίν , αἳ καὶ ἀγαθαί εἰσι καὶ ἀληθῶς ἡδεῖαι ὑπάρχουσιν . εἰ οὖν ταῦτα ἀληθῆ , ὥσπερ δὴ καὶ εἰσί , μάλιστα δὲ ἔχων ἐστὶν ὁ ἄνθρωπος ( τοιοῦτος δ᾿ ἐστὶν ὁ ἀγαθός ) , εἶεν ἂν κατὰ ψύσιν ἀνθρώπῳ ἡδοναὶ αί μάλιστα τῷ ἀγαθῷ φαινόμενοαι καὶ δοκοῦσαι . ἀλλὰ καὶ τῶν κατὰ φύσιν ἀνθρώπῳ ἡδονπῶν ἔστι τις διαφορὰ τῷ τὰς μὲν αὐτῶν μᾶλλον οἰκείας αὐτοῖς εἶναι , τὰς δὲ ἧττον οἰκείας . αἱ μὲν γὰρ ἐπὶ ταῖς κατ᾿ ἀρετὴν ἐνεργείαις γινόμεναι ἡδοναὶ μᾶλλον καὶ μάλιστα οἰκειόταται ἀνθρώπῳ , αἱ δ᾿ ἐπὶ ὁμιλίᾳ ἀνδρῶν πρὸς γυναῖκας ἧττον οἰκεῖαι , πλὴν καὶ αὗται κατὰ φύσιν , ἀλλ᾿ οὐ παρὰ φύσιν . καὶ ἡ μὲν τῶν προκειμένων διάνοια αὕτη , τὸ δὲ λεγόμενον ὑπὸ τῆς λέξεως Ἡρακλείτου τοῦ Ἐφεςίου καὶ ἐμοῦ πολίτου τὸ ‘ὄνους σύρματ᾿ ἂν ἑλέσθαι <μᾶλλον> ἢ χρυςόν.’ σύρματα τὸν χόρτον Ἡράκλειτος λέγει , ὃς , κατὰ φύσιν ἡδύς ἐστι τῷ ὄνῳ . αἱ μὲν τῶν ἐτέρων τῷ εἴδει διαφέρουσιν εἴδει . ἕτερα τῷ εἴδει ἄνθρωπος ἵππος βοῦς κύων . τούτων τῶν ἑτέρων τῷ εἴδει διαφέρουσιν , ὡς εἰρηται , καὶ αἱ κατὰ φύσιν ἐνέργειαι τῷ εἴδει καὶ αἱ ἐπ᾿ αὐταῖς γινόμεναι ἡδοναί . τὰς δὲ τῶν αὐτῶν τῷ εἴδει ἐπὶ τῶν ἀλόγων ζῴων ζῴων εὔλογον εἶναι τὰς αὐτὰς τῷ εἴδει . πᾶσι γὰρ τοῖς ἵπποις , τοῖς αὐτοῖς οὖσι τῷ εἴδει , τὰ αὐτά ἐστιν ἡδέα , οἷον χόρτος καὶ κριθή , καὶ τοῖς κυσὶν πᾶσιν ὁμοειδέσιν οὖσι ὀστέα καὶ κρέα , τοῖς δὲ βουσὶ πᾶ|σιν ὄροβοι . ἐπὶ μὲν οὖν τῶν ἀλόγων ζῴων , ὡς εἴρηται , ἀληθὲς τὸ εἰρημένον , ὅτι τὴν φύσιν ἔχουσι μόνην αὐτὰ ποδηγετοῦσαν . ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων τῶν σπουδαίων · πᾶσι γὰρ τοῖς κατ᾿ ἀρετὴν νοερῶς ζῶσι τὰ αὐτά ἐστιν ἡδώα , τοῖς δὲ μοχθηροῖς ἄλλοις ἄλλα . ἀλλὰ κἄνπερ τοῦθ᾿ οὕτως ἔχῃ , οὐ χρὴ πάντα ἡδέα λέγειν οὐδὲ πάντα ἀγαθὰ ἢ καλά , ἀλλὰ τὰ δοκοῦντα τοιαῦτα τῷ σπουδαίῳ . καὶ ἐπεὶ καλῶς λέγεται , ὅτι ἀγαθόν ἐστι τὸ δοκῦν σπουδαίῳ , καὶ ἔστιν ἑκάστου μέτρον ἡ ἀρετή , ἤτοι ὁ ἐνάρετος καὶ σπουδαῖος καὶ ἀγαθὸς ᾗ ἀγαθός ( ὃ γὰρ ἂν ὁ ἀγαθὸς μετρήσῃ , ἤτοι ὁρίσῃ καὶ κρίνῃ καὶ φῇ ἀγαθὸν <ἐκεῖνο ἀληθῶς ἐστιν ἀγαθόν> ) δηλονότι καὶ ἡδοναὶ εἶεν ἂν καὶ λέγοιντο αἱ τῷ ἀγθῷ καὶ σπουσαίῳ δοκοῦσαι ἡδοναὶ εἶναι καὶ ἀληθῶς ἡδέα , οἷς οὗτος χαίρει καὶ γέγηθεν . εἰ δέ τισι τὰ τῷ ἀγαθῷ δοκοῦντα δυσχερῆ φαίνεται ἡδέα , μὴ θαυμαζέτω τις . νοσοῦσι γὰρ τὸν ἀληθινὸν ἄνθρωπον , τὸν νοῦν , τὸν δυνάμενον διακρίνειν ἀπὸ τῶν φαινομέναων καὶ ψευδῶν τὰ ὄντα καὶ ἄληθῆ . τὰ οὖν δυσχερῆ τῷ σπουδαίῳ μὲν ἡδέα οὔκ εἰσι , φαίνονται δὲ ἡδέα τοῖς οὕτω διακειμένοις , τοῦτέστι τοῖς διεφθαρμένοις καὶ μοχθηρῶς διακειμένοις . ταῦτα εἰπὼν ἐπιφέρει τὰς μὲν ὁμολογουμένας αἰσχρὰς ἡδονὰς οὐ φατέον ἡδονάς , ἀλλὰ ῥητέον ὅτι ἁπλῶς μὲν καὶ κυρίως οὔκ εἰσιν ἡδοναί , δοκοῦσι δὲ ἡδοναὶ τοῖς φαύλως ἔχουσι . τῶν δ᾿ ἐπιεικῶν εἶναι δοκουσῶν , ποίαν ἢ τίνα φατέον εἶναι τοῦ ἀνθρώπου ; πολλῶν οὐσῶν τῶν ἐπιεικῶν ἡδονῶν , ποίαν εἶναι χρὴ λέγειν ἀπὸ τούτων τὴν τοῦ ἀνθρώπου ἠδονήν ; καὶ ἐρωτήσας ἀποκρίνεται λέγων ἐκ τῶν ἐνεργειῶν δῆλον . ἐπεὶ γὰρ ἐπὶ ταῖς ἐνεργείαις γίνονται , οἵα ἂν εἴη ἡ τοῦ ἀνθρώπου ὡς ἀνθρώπου ἐνέργεια , εἴτε μία ἐστὶν αὕτη ἡ ἐνέργεια εἴτε πλείους , ἡ ἑπομένη ἡδονὴ τῇ ἐνεργείᾳ ἐκείνῃ ἢ αἱ ἑπόμεναι ταῖς ἐνεργείαις , ἐκείνη ἔσται ἢ ἔσονται τοῦ α’νθρώπου ἡδονὴ ἢ ἡδοναί . καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐπὶ τὸν περὶ εὐδαιμονίας ἵεται λόγον . αὕτη γάρ ἐστιν ἡ τοῦ ἀνθρώπου ἐνέργεια , ἣν ζητοῦμεν . ἐπεὶ δὲ ἡ εὐδαιμονία διττή , ἥ τε ἐπανθοῦσα ταῖς ἡδοναῖς περὶ ἧς εἴπομεν ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ , καὶ ἡ νοερὰ ζῳή , περὶ ἧς ἐρεῖ , διττὴ ἂν εἴη καὶ ἡ τοῦ ἀνθρώπου ἐνέργεια , ὥστε καὶ ἡ ἡδονή . p . 1176a30 Εἰρημένων δὴ τῶν περὶ τὰς ἀρετάς τε καὶ φιλίας καὶ ἡδονάς , λοιπὸν περὶ εὐδαιμονίας τόπῳ διελθεῖν . Τὸ τύπῳ ἔσον ἐστὶν τῷ οὐ γεωμετρικῶς οὐδ᾿ ἐξ ἀναγκαίων , ἀλλὰ τῶν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ λεγομένων καὶ τῶν δοκούντων ἢ πᾶσιν ἢ τοῖς πλείστοις ἢ τοῖς σοφοῖς . εἴρηκε δὲ περὶ ἀρετῶν , καίτοι περὶ εὐδαιμονίας οὔσης αὐτῷ τῆς προθέσεως εἰπεῖν , καὶ περὶ φιλίας καὶ ἡδονῆς · περὶ ἀρετῶν μέν , ὅτι ἡ μὲν πρακτικὴ καὶ πολιτικὴ λεγομένη εὐδαιμονία τέλος ἐστὶ τῶν πρακτικῶν καὶ ἠθικῶν ἀρετῶν , ἡ δὲ θεωρητικὴ εὐδαιμονία τέλος ἐστὶ πασῶν τῶν πρακτικῶν καὶ θεωρητικῶν ἀρετῶν . διττὸν γὰρ τὸν ἄνθρωπον οὕτος ὀ φιλόσοφος δοξάζων , τὸν μὲν ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος , τὸν δὲ νοῦν ( ὀνομάζει δὲ νοῦν τὴν λογικὴν ζωήν , ἤτοι αὐτὸ τὸ λογικὸν τῆς ψυχῆς μέρος , ὃν δὴ νοῦν καὶ ὄντως καὶ πρώτως καὶ μάλιστα ἄνθρωπον τίθεται ) , διττὴν καὶ τὴν εὐδαιμονίαν εὑρίσκει , τὴν μὲν νοερὰν καὶ τελείαν , ἣν καλεῖ θεωρητικήν , τὴν δὲ δὲ μετὰ τῶν ἐκτὸς ὑφισταμένην . ἐκτὸς δὲ λέγουσι τήν τε τοῦ σώματος ὑγίειαν , τὴν τῆς ὕλης χορηγίαν , τὴν εὐγένἒιαν καὶ τὴν εὐτεκνίαν . καὶ εἰκότως τοῦτο λέγει καὶ σύμφωνον ἑαυτῷ . γὰρ τὸν ἄνθρωπον ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος ἀφορίζοντι ἀνάγκη καὶ τὴν τοῦ σώματος ἕξιν εἰς τὴν τῆς ἀνθρωπίνης <εὐδαιμονίας> συμπλήρωσιν παραλαμβάνειν . οὐ γὰρ δήπου θατέρου τῶν τοῦ ὅλου μορίων κακῶς ἔχοντος εὔδαιμον ἔσται ποτὲ τὸ ὅλον . διότι μὲν οὖν τέλος ἐστὶ τὸ διττὸν τοῦτο τῆς εὐδαιμονίας τῶν ἀρετῶν , διὰ τοῦτο τὰ περὶ τῶν ἀρετῶν διῆλθεν ἀμφοτέρων , τῶν τε πρακτικῶν καὶ τῶν λογικῶν . περὶ φιλίας δὲ εἶπεν , ὅτι ταύτης τὸ μέν ἐστι τοῦ ἐπιθυμητικοῦ μέρους τῆς ψυχῆς , καθ᾿ ἣν φυσικῶς οἱ συγγενεῖς ἀλλήλους φιλοῦσι καὶ τοὺς παῖδας οἱ πατέρες , τὸ δὲ τοῦ θυμοειδοῦς , καθ᾿ ἣν οἱ συστρατευόμενοι καὶ συμπολεμοῦντες συμπνέουσι καὶ οὗτοι φυσικῶς ἀλλήλοις , τὸ δὲ τοῦ λογιστικοῦ , ἥτις παρὰ τοῖς σπουδαίοις μάλιστα θεωρεῖται δι᾿ εὐζωΐας κοινῆς καὶ θεωρίας συνάπτουσα τὰς τῶν φίλων ψυχάς . περὶ δὲ ἡδονῆς πάλιν εἴρηκεν , ὅτι μικτόν ἐστι τὸ τέλος ἡμῶν , ὅ ἐστιν ἡ εὐδαιμονία , ἔκ τε νοερᾶς ζωῆς καὶ ἡδονῆς . οὔτε γὰρ ἡ νοερὰ ζωὴ δίχα;ἡδονῆς πρὸς εὐδαιμονίαν ἀρκεῖ ( οὐ γὰρ ἕξει τὸ ἐφετὸν ἀνήδονος οὗσα ) οὔτ᾿ αὖ ἡ ἡδονὴ χωρὶς τῆς τοιαύτης ζωῆς συμπληροῦν καὶ ἀπαρτίζειν δύναται τὴν εὐδαιμονίαν . οὐ γὰρ ἕξει τὸ ἱκανὸν καὶ αὔταρκες , ἄνους οὖσα καὶ πάσης ἐστερημένη γνωστικῆς ἐνεργείας . εἰπόντες οὖν , φηςί , περὶ ἀρετῆς καὶ φιλίας καὶ ἡδονῆς , ἐν οἷς τὸ εὐδαιμονεῖν , ῥητέον καὶ περὶ εὐδαιμονίας τῆς ἐν θεωρίᾳ . τούτου γὰρ δεῖ προσυπακούειν · μέλλων δὲ περὶ ταύτης λέγειν ἀναμιμνήσκει ἡμᾶς τῶν περὶ πολιτικῆς εὐδαιμονίας ῥη|θέντων αὐτῷ ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ · συντελεῖν γὰρ αὐτῷ μέλλουσιν εἰς τὸ προκείμενον . p . 1176a33 Εἴπομεν δὴ ὅτι οὐκ ἔστιν ἕξις · καὶ γὰρ τῷ καθεύδοντι διὰ βίου ὑπάρχοι ἄν . Εἴρηκεν ἑν τῷ πρώτῳ ‘πάντες ἄνθρωποι οἱ ὑπ᾿ αὐτῆς τῆς ἀληθείας ἀγόμενοι τὴν εὐδαιμονίαν τὸ ἀκρότατον τέλος εἶναι τίθενται · ἀκρότατον δὲ πάλιν τέλος λέγουσι τὸ εὖ ζῆν καὶ εὖ πράττειν.᾿ εἰ οὖν ἡ εὐδαιμονία τὸ ἀκρότατόν ἐστι τέλος , τὸ δὲ τοιοῦτον τέλος εὖ ζῆν καὶ εὖ πράττειν ἐστί , τὸ δὲ εὖ ζῆν καὶ εὖ πράττειν οὐχ ἕξις ἐστὶν ἀλλ᾿ ἐνέργεια , ἡ εὐδαιμονία ἄρα πρᾶξίς τε καὶ ἐνέργεια . καὶ τίς γὰρ εὐδαίμονα φήσει τὸν ἔχοντα μὲν τὴν ἀρετήν , ἀπρακτοῦντα δὲ ἢ καθεύδοντα παρ᾿ ὅλον τὸν βίον , οἷον τὸν ᾿Ενδυμίωνα μυθολογοῦσι , καὶ φυτοῦ ζῶντα βίον ; φυτῷ γὰρ ὁ καθεύδων ἔοικε , μόνων ὡς εἰπεῖν ἐν αὐτῷ τῶν φυσικῶν ἐνεργουσῶν δυνάμεων , καθάπερ ἐν τοῖς φυτοῖς . ἢ τίς ἂν εὐδαιμονίσειε τὸν τὰ μέγιστα τῶν ἀγαθῶν ἔχοντα παρ᾿ ὅλον τὸν βίον , κακοπαθοῦντα δέ ; Εἰ δὴ ταῦτα μὴ ἀρέσκει μηδ᾿ ἀληθὲς εἶναι δοκεῖ τὸ τὸν καθεύδοντα ἢ ἀπρακτοῦντα λέγειν εὐδαίμονα , Κἂν ὅτι μάλιστα πᾶσαν ἔχῃ τὴν ἀρετήν , <οὐκ ἐν ἕξει δεῖ τίθεσθαι τὴν εὐδαιμονίαν ἀλλ᾿ εἰς ψυχῆς ἐνέργειαν ἀναπέμπειν κατ᾿ ἀρετὴν> ἐν βίῳ τελείῳ , ὡς εἴρηται ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ . p . 1176 b 2 Τῶν δ᾿ ἐνεργειῶν αἱ μέν εἰσιν ἀναγκαῖαι καὶ δι᾿ ἕτερα αἱρεταί , αἱ δὲ καθ᾿ ἑαυτάς . ᾿Αναγκαίας ἐνεργείας καὶ δι᾿ ἕτερα λέγουσιν αἱρετὰς τὰς ποιητικάς , οἷον οἰκοδόμησιν ἰάτρευσιν χάλκευσιν , δι᾿ αὑτὰς δὲ τὰς κατ᾿ ἀρετὴν πράξεις καὶ τὰς θεωρίας καὶ γνώσεις τῶν ὄντων . Τῶν ἐνεργεῶν οὖν διττῶν οὐσῶν κατὰ γένος , τὴν εὐδαιμονίαν , φησί , τινὰ τῶν᾿ αὑτὰς ἐνεργειῶν καὶ οὐ τῶν δι᾿ ἕτερόν τι αἱρετῶν . εἰ γὰρ ἀνενδεές τι καὶ αὔταρκες ἡ εὐδαιμονία , τὰ δὲ ἀνενδεῆ καὶ αὐτάρκη δι᾿ ἑαυτὰ αἱρετά , ἡ εὐδαιμονία ἄρα τῶν δι᾿ αὑτά ἐστιν αἱρετῶν . εἰπὼν δὲ ὅτι τὰ καλὰ καὶ σπουδαῖα πάντα τῶν δι᾿ ἑαυτὰ αἱρετῶν , ἐπήγαγε καὶ τῶν παιδιῶν δὲ αἱ ἡδεῖαι τῶν δι᾿ ἑαυτάς εἰσιν αἱρετῶν . οὐ γὰρ δι᾿ ἕτερα αὐτὰς αἱροῦνται , ὡς τὴν ἀγαλματοποιητικὴν διὰ τὰ ἀγάλματα καὶ τὴν στρατιωτικὴν διὰ τὴν νίκην Καὶ τὴν ἰατρικὴν διὰ ὑγίειαν . Αἱροῦνται δὲ τὰς ἡδείας παιδιὰς ὡς εὐδαιμονικὰς ὅσοι τὴν εὐδαιμονίαν τίθενται ἐν τῷ ἀπολαυστικῶς ζῆν καὶ ἥδεσθαι ἐσθίοντας καὶ πίνοντας καὶ παίζοντας ἢ ἀκολασταίνοντας . Εἰπὼν δὲ ὅτι αἱ ἡδεῖαι τῶν παιδιῶν τῶν δι᾿ ἑαυτάς εἰσιν αἱρετῶν , ἐπήγαγε τὴν αἱτίαν τούτου ἐπενεγκών · βλάπτονται γὰρ ἀπ᾿ αὐτῶν μᾶλλον ἂ ὠφελοῦνται . Οἱ γὰρ παιδιαῖς σχολάχζοντες , οἷον οἱ κυβεύοντες , οἱ ἀστραγαλίζοντες , ἀμελοῦντες τῶν γυμναςίων καὶ τῆς κτήσεως βλάπτονται κατ᾿ ἄμφω καὶ τὸ σῶμα καὶ τὴν κτῆσιν , ὥστε οὔκ εἰσιν αἱ παιδιαὶ τῶν δι᾿ ἄλλο τι αἱρετῶν . τὰ γὰρ δι᾿ ἄλλο τι αἱρετὰ ὠφέλιμά ἐστιν , ὡς ἡ ἐμπορία καὶ ἡ καπηλική · αὔξεται γὰρ ἀπ᾿ αὐτῶν ἡ κτῆσις , ἐκ δὲ τῶν παιδιῶν τοὐναντίον Μειοῦται . ὥστε οὔκ εἰσι τῶν δι᾿ ἄλλο τι αἱρετῶν ἀλλ᾿ οὐδὲ τῶν Δι᾿ ἑαυτὰς αἱρετῶν , κἂν ὅτι μάλιστα δι᾿ αὐτὰς αἱρῶνται ταύτας οἱ τὸν ἀπολαυστικὸν τιμῶντες βίον . εἰ γὰρ τὰ βλαβερὰ ἀναίρετα , αἱ δὲ τοιαῦται παιδιαὶ βλαβεραί , ἀναίρετοι ἄρα καὶ οῦχ αἱρεταί . p . 117b 12 Kαταφεύγουσι δὲ ἐπὶ τὰς τοιαύτας διαγωγὰς τῶν εὐδατμονιζομένωω οἱ πολλοί . Τοιαύτας διαγωγὰς λέγει τὰς εἰρημένας παιδιάς . τῶν γὰρ ἐν ἀπολαύσει καὶ σωματικαῖς ἡδοναῖς τὴν εὐδαιμονίαν τιθεμένων καὶ ἀφοριζόντων οἱ πλείους , ἴσως δὲ πάντες , ὠκέως καὶ δὺν πάσῃ προθυμίᾳ καὶ ἐπὶ τὰς τῶν παιδιῶν ἡδονὰς ἵενται . τοῦτο γὰρ σημαίνει τὸ καταφεύγουδι τὸ μετὰ σπουδῆς καὶ ταχέως πρὸς αὐτὰς φέρονται . ἤ τοιαύτας διαγωνγὰς λέγει τὰς συνόδους , ἀφ’ ὦν ἡδουὴν πορίζονται . συνδιάγειν γὰρ καὶ συνδιημερεύειν μετὰ πῶν ἥδειν δυναμένων ὁποῖοι ἄν ὦσιν εἴτε αὐλλων εἴτε βωμολόχοι εἴτ’ ὀρχησταὶ ἱμείρονται . καὶ διὰ τὸ μάλιστα τῶν ἄλλων τοὺς τοράννους ἐν ἡδοναὶς τὴν εὐδαιμονίαν ἱδτᾶν καὶ μηδὲν ἄλλο πιστεύειν εἶναι τὸ εὐδαιμονεῖν ἤ τὸ κατὰ πᾶσαν ἥδεσθαι αἴσθησιν εὐδοκιμοῦσιν ἐν αὐτοῖς καὶ τιμῶνται οἱ εὐτράοελοι · λέγων νῦν εὐτραπέλους πάντας ἁπλῶς ὅσοι δύνανται πορίζειν αὐτοῖς ἡδονὰς ὁπωσδηποιοῦν . εὐδοκιμοῦσι δὲ παρ’ αὐτοῖς καὶ σπουδάζειν διότι παρέχουσιν αὑτοὺς ἡδεῖς πρὸς ἑκεῖνα ὦν ἐφίενται · ὀρεγόμενοι γὰρ χαίρειν καὶ γελᾶν καὶ μελὼν ἀκούειν σαινόντων τὴν ἀκοὴν παρέχουσιν ἑαυτοὺς πρὸς ταῦτα ἡδεῖς . λέγουσι γὰρ καὶ ᾄδουσι καὶ πράττουσιν οἶς οἱ τύραννοι χαίρουσιν . ὁ δὲ πράττων καὶ λέγων ἐκεῖνα , οἶς ὁ τύραννος | ἥδεται , ἡδύς ἐστι πάντως τῷ τυράννῳ , ὡς καὶ ὁ λέγων καὶ πράττων οἶς ὁ σπουδαῖς χαίρει ἡδύς ἐστι τῷ σπουδαίῳ . ἡ μὲν οὖν τῶν προκειμένων διάνοια αὕτη . τὸ δὲ δέονται δὲ τοιούτων σημαίνοι ἄν δέονται δὲ τύραννοι οὐ σπουδαίων ( πῶς γὰρ οὕς καὶ μισοῦσι καὶ ἀπελαύνουαὐτοῖς τιμῶνται καὶ εὺδοκιμοῦσιν ὡς ἡδεῖς αὐτοῖς . p . 1176 b 16 Δοκεῖ μὲν οὖν εὐδαιμονικὰ ταῦτα εἶναι . ’Ακολούθως ταῖς τῶν πολλῶν ἡμαριημέναις ὑπολήψεσιν εὐδαιμονικὰ δοκεῖ τὰ γελοῖα . ἐπεὶ γὰρ οἱ πολλοὶ εὐδαίμονας οἴονται τοὺς τύραννους καὶ δυνάτας , καὶ ἅ διώκουσιν αὐτοὶ καὶ φιλοῦσιν εὐδαιμονικά φασιν εἶναι , τουτέστιν οἰκειότατα καὶ ἰδιαίτατα τῆς εὐδαιμονίας . οὐκ ἔστι δὲ σημεῖον οὐδὲ ἀπόδειξις τοῦ εὐδαίμονα τὸν τύραννον εἶναι καὶ τοὺς δυνάστας τὸ ἐνεξουσιάζειν καὶ ποιεῖν ἅ βούλονται . οὐ γὰρ ἐν τῷ δυναστεύειν καὶ δυνατῶς πράττειν τὰ ἀρεστά σφισιν αὐτοῖς ἡ ἀρετὴ καὶ ἡ πολιτικὴ ἤ θεωρητικὴ εὐδαιμονία , ἤν θεωρητικὴν εὐδαιμονίαν νοῦν εἶπεν . εἰ λὖν μή ἐστιν ἡ τυραννὶς καὶ ἡ δυναστεία ταὐτὸν τῇ εὐδαιμονίᾳ ἁλλ’ ἕτερα καὶ ἀπ’ ἀλλήλων ἐκ διαμέτρου διεστηκότα , οὐδὲ τὰ σωματικὰ ἡδέα οὐδὲ αἱ ἡδεῖαι τῶν παιδιῶν εὐδαιμονικαί εἰσιν . ὁμοίως οὐδὲ αἱ ἐνέργειαι καὶ αἱ πράξεις τῶν τυράννων τῶν σπουδαίων εἰσίν , ἀλλ’ εἰσὶν ἄρισται καὶ σπουδαιόταται ἐνέργειαι αἱ ἀπὸ τῶν ἀρετῶν καὶ αἱ ἀπὸ τοῦ νοῦ . πῶς οὖν ἐπὶ τὰς σωματικὰς ἡδονὰς οἱ τοσοῦτον ἀπέχοντες τῶν ἄλλων πλούτῳ καὶ δυνάμει τύραννοι σπεύδουσιν ; ἤ , φησίν , ὅτι ἄγευστοι τυγχάνουσιν ὄντες εἰλικρινῶν ἡδονῶν . λέγει δὲ εἰλικρινεῖς ἡδονὰς αἷς οὐ μέμικται ἢ μετὰ βραχὺ ἕπεται λύπη μηδὲ μετάνοια . καὶ εἴρηται πρότερον περὶ τούτων τίνες αὗται . εἰ μὲν οὖν ἦν , ὥσπερ εἴπομεν , ἡ τυραννὶς ταὐτὸν τῇ εὐδαιμονίᾳ , ἦν ἂν εὐδαιμονικὰ πρὸς ἃ κεχήνασιν οὗτοι καὶ ὧν ἐφίενται . ἐπεὶ δὲ οὐκ ἔστι , οὐ δεῖ τὰς ἡδονὰς ἃς οἱ τύραννοι διώκουσιν , εὐδαιμονικὰ ἀποφαίνεσθαι . ἀλλ’ ὥσπερ οὐδὲ τὰ τοῖς παιςὶ κράτιστα καὶ τίμια , τοιαῦτα δὲ στρόμβοι καὶ ἀστράγαλοι καὶ σφαιρία , καὶ ἁπλῶς εἰσι τίμια καὶ σπουδαῖα , οὕτως οὐδὲ τὰ ἔντιμα τοῖς κατ’ αἴσθησιν ζῶσι καὶ ἁπλῶς ἂν ἄριστα καὶ κάλλιστα εἴη . καὶ ἔστιν εὔλογον , ὥσπερ ἄλλα μὲν φαίνεται παιςὶν ἡσέα καὶ τίμια , ἄλλα δ’ ἀνδράσιν , οὕτω μὴ τὰ αὐτὰ δοκεῖν ἐπιεικέσι καὶ φαύλοις ἀλλὰ διαφέρειν , καὶ τίμια μέν καὶ καλὰ ἀληθῶς εἶναι τὰ δοκοῦντα τοιαῦτα τοῖς σπουδαίοις , φαινόμενα δὲ τὰ τοῖς φαύλοις νομιζόμενα . ὡς οὖν ταῦθ’ οὕτως ἔχει , οὕτως καὶ ἑκάστῳ αἱρετωτάτη ἐστὶν ἐνέργεια ἡ κατὰ τὴν οἰκείαν κείαν ἔξιν . ὁ γὰρ ἕξιν μὲν ἔχων μουσικῆς ἐνεργεῖν αἱρεῖται τὰ μουσικὰ καὶ ὁ ἀκολασίας τὰ τῶν ἀκολάστων πράττειν ἐπείγεται . κατὰ τὰ αὐτὰ δὴ καὶ ὁ σπουδαῖος τὰ κατὰ τὰς ἀρετὰς ἐνεργεῖν γηθεῖ τε καὶ ἀγάλλεται . ἐν ἀρετῇ ἄρα καὶ νῷ , ἤτοι νοερᾷ ζωῇ , τὸ εὐδαιμονεῖν ἀλλ’ οὐκ ἐν παιδιᾷ διὰ τὸ τοὺς τυράννους τρέχειν ὠκεῖ ποδὶ πρὸς αὐτήν . καὶ γὰρ ἄτοπον τὸ τὲλος εἶναι παιδιάν , εἰ τὸ παίζειν εὐδαιμονεῖν · τὸ εὐδαιμονεῖν δὲ τέλος · τὸ παίζειν ἄρα τέλος . ἄτοπον δὲ καὶ παντελῶς καταγέλαστον πάντα πράττειν καὶ πόνους ὑφίστασθαι χάριν τοῦ εὐδαιμονεῖν , ἤτοι τοῦ παίζειν . εἰ γὰρ χάριν τοῦ εὐδαιμονήσειν πονοῦμεν , τὸ δ’ εὐδαιμονεῖν τῷ παίζειν ταὐτόν , ἕνεκα τοῦ παίζειν κακοπαθοῦμεν . τοῦτο δὲ γελοῖον . ἐπεὶ οὖν τὸ μὲν πονεῖν ἕνεκα τοῦ τυχεῖν τῆς εὐδαιμονίας ἀγαθόν , τὸ δὲ παίζειν οὐκ ἀγαθόν , οὐκ ἂν εἴη τὸ εὐδαιμονεῖν καὶ τὸ παίζειν ταὐτόν . καὶ ἄλλως · ὥσπερ ἄλλα πολλὰ χάριν ἑτέρων τινῶν αἱρούμεθα , οὕτω καὶ τὸ παίζειν · τὴν δ’ εὐδαιμονίαν οὐχ ἕνεκά τινος αἱρούμεθα · ὥστε οὐκ ἔστιν ἡ εὐδαιμονία καὶ τὸ παίζειν ταὐτόν . τὸ δ’ ὡς εἰπεῖν πρόσκειται ὅτι αἱρούμεθα καὶ τὰς ἀρετὰς αὐτὰς καθ’ αὑτάς , κἂν μὴ μέλλωμεν εὐδαιμονήσειν . καὶ πολλοὶ τὸν πλοῦτον διώκουσι δι’ αὐτὸν καὶ οὐχ ἑτέρου χάριν . p . 1176 b 33 Παίζειν δ’ ὅπως σπουδάζῃ κατ’ ’Ανάχαρσιν ἀρθῶς ἔχειν δοκεῖ . | Ὥσπερ γὰρ τὸ πολεμεῖν χάριν τοῦ εἰρηνεύειν ἐπαινεῖται , οὕτω καὶ τὸ μετὰ τοὺς πρὸς τὰ κάλλιστα πόνους ἐπὶ παιδιὰν ἀποκλίνειν οὐ μεμπτέον ἐστὶν · ἀναταύει γὰρ ἡμᾶς ἡ παιδιὰ καὶ κουφίζει τοὺς πόνους . ἀναπαύσει γὰρ ἔοικεν , ἡ δ’ ἀνάπαυσις ἐπανάγειν τὰ κεκμηκότα τῶν σωμάτων ἐπὶ τὴν προτέραν ἱσχύν , ἥν εἴχομεν πρὸ τοῦ κόπου . εἰ μὲν γὰρ ἄπονα τὰ σώματα ἡμῶν διετηρεῖτο ἐν ταῖς πράξεσι καὶ ἐνεργείαις , οὐκ ἄν ἀναπαύσεως ἐχρῄζομεν οὐδὲ παιδιᾶς τῆς ἀναπαύσει ἐοικυίας · ἐπεὶ δὲ κάμνει , δεῖ ἀναπαύσεως καὶ παιδιᾶς οὐ πάσης ἀλλὰ τῆς ἐοικυίας τῇ ἀναπαύσει εἰς ἀνάληψιν ἰσχύος καὶ ῥώμης , ἵνα πάλιν πράττωμεν καὶ ἐνεργῶμεν καὶ μὴ ὦμεν ἄπρακτοι καὶ ἀνενέργητοι . εἰ δὲ ἕνεκα τοῦ τάλιν ἐνεργεῖν αἰρούμεθα τὴν παιδιάν , ἥν ἀνάπαυσιν εἶπε , οὐκ ἔστι τέλος ἡ παιδιά , ὥστε οὐδ’ εὐδαιμονία . ἡ γὰρ εὐδαιμονία τέλος καὶ δι’ αὑτὴν αἱρετή , ἀλλ’ οὐχ ἕνεκά τινος ἄλλου . βελτίω τε λέγομεν τὰ σπουδαῖα τῶν γελοίων . τὰς κοινὰς καὶ αὐτοφυεῖς τῶν ἀνθρώπων ἐννοίας εἰς πίστν ἐπάγει τοῦ μὴ παιδιὰν εἶναι τὴν εὐδαιμονίαν . ἀνθρώπων ἐννοίας εἰς πίστιν οὐκ ἔκ τινος μαθήσεως ἤ παραγγελίας βελτίω λέγουσι τὰ σπουδαῖα , ἤτοι τὰς ἀρετὰς καὶ τὰς . κατ’ ἀρετῆν ἐνεργείας , τῶν γελοίων καὶ μετὰ παιδιᾶς . τὸ δὲ βέλτιον χείρονός ἐστι βέλτιον · εἰ δὲ χείρονα τὰ γελοῖα καὶ ἡ παιδιᾶ , οὐκ ἄν εἴη ἡ παιδιὰ εὐδαιμονία . οὐ γάρ ἐστιν ἡ εὐδαιμονία τινὸς <χείρων> ἀλλὰ τὸ ἄριτον καὶ κάλλιστον τῶν παρ’ ἡμῖν . καὶ τοῦ βέλτίονος ἀεὶ μορίου καὶ ἀνθρώπου σπουδαιοτέραν τὴν ἐνέργειαν . βέλτιον μόριον καὶ ἄνθρωπον τὸν νοῦν ἡμῶν λέγει , λέγω δὴ τὸ λογικὸν μέρος τῆς ψυχῆς . καὶ ὁρᾷς , ὅπως τὸν ὄντως καὶ μάλιστα ἄνθρωπον ἐν λογικῇ ζμῇ τίθεται καὶ διττὸν αὐτὸν διὰ τούτων ἀποφαίνεται , ἕνα μὲν τὸν ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος , ᾦ καὶ τὸ εὖ ζῆν καὶ εὐδαιμονεῖν ἐν τῷ κατὰ τὰς ἀρετὰς ζῆν εἶπεν εἶναι ἐν τοῖς Μεγάλοις ’Ηθικοῖς , ὡς καὶ ἐν τῷ πρώτῳ τῶνδε βιβλίῳ , ἄλλον δὲ τὸν πρώτως καὶ ὄντως ἄνθρωπον , τὸν ἐν ἡμῖν νοῦν ὑπὲρ οὖ προϊὼν ἐρεῖ . χωρισθεὶς δὲ ὄντως ἐστιν αὐτὸ τοῦθ’ ὅπερ ἐστὶ . καὶ δῆλον ἐκ τούτων ὡς οἱ λέγοντες τὸν ’Αριστοτέλην θνγτὴν δοξάζειν τὴν ψυχὴν οὐδέν τι λέγουσιν . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτιν . ἡ τοῦ βελτίονος μορίου τῆς ψυχῆς ἐνέργεια βελτίων καὶ σπουδαιοτέρα , δυνάμει λέγων ἐκείνην αὐτοῦ τοῦ μορίου ἐνέργειαν , λέγω βελτίονα καὶ σπουδαιο τέραν , τὴν σπουδαίαν καὶ ἀπὸ ἀρετῆς καὶ οἰκείαν τῷ ἀνθρώπῳ , ᾗ ἄνθρωπος , ἀλλ᾿ οὐ τὴν ἀπὸ κακίας . εἰ οὖν αὕτη βελτίων τῆς τοῦ χείρονος μορίου τῆς ψυχῆς ἐνέργεια , ἔστι δὲ ἐνέργεια τοῦ χείρονος μορίου ἡ παιδιά , οὐκ ἔσται ἡ παιδιὰ εὐδαιμονία , ἀλλ᾿ ἡ τοῦ κρείττονος μορίου οἰκεία ἐνέργεια . τὸ δὲ εὐδαιμονικώτερον ταὐτόν ἐστι τῷ καὶ δεῖ ταύτην εὐδαιμονίαν λέγειν , ἀλλ᾿ οὐ τὴν παιδιάν . p.1177a6 Ἀπολαύσειέ τ᾿ ἂν τῶν σωματικῶν ἡδονῶν ὁ τυχών . Δέδεικται πολλάκις , ὅτι ἡ εὐδαιμονία τέλος τῶν ἀγαθῶν <καὶ τελειότατον τέλος> . τὸ δὲ τοιοῦτον τέλος μόνις τοῖς σπουδαίοις υπάρχει . ὥσπερ γὰρ ᾦ πάρεστι ζωή , ζῇ , οὕτως ᾦ πάρεστιν ἀγαθὸν καὶ τὸ τῶν ἀγαθῶν τέλος , οὗτος ἀγαθός ἐστι καὶ τέλειος . οὐ πᾶσι δὲ πάρεστιν οὐδὲ πάντες μετέχουσι τούτου · ἦσαν γὰρ ἂν πάντες ἀγαθοὶ καὶ τέλειοι καὶ εὐδαίμονες · οὐκ εἰσὶ δέ , ἀλλ᾿ οἱ πλείους ἀνδραποδώδεις καὶ φαῦλοι , οἳ καὶ μάλιστα τυγχάνουσι τῶν σωματικῶν ἡδονῶν , ὧν σωματικῶν ἡδονῶν ἐστι καὶ ἡ παιδιά . καὶ οὔ φγσιν ὡς οὐ δύνανται οἱ φαῦλοι εὐδαιμονήσειν · δύνανται γάρ , εἰ τὰς κακίας φυγόντες , τὰς ἀρετὰς διώξουσι καὶ ἐν ἕξει τούτων γένωνται . ἀλλ᾿ ὃ λέγει ἐστίν , ὅτι τῶν σωματικῶν ἡδονῶν ἀπολαύειν δυνάμεθα ἅτε θελήσομεν · εὐδαίμονας δὲ εἶναι οὐκ ἐνδέχεται ὅτε θελήσομεν . χρόνου γὰρ πολλοῦ καὶ συνασκήσεως πολλῆς καὶ πράξεων καὶ ἐνεργειῶν καλλίστων καὶ παμπόλλων χρεία τοῦ τυχεῖν τοῦ καλλίστου καὶ τελειοτάτου τέολους , τῆς εὐδαιμονίας . ἀπολαύειν οὖν τῶν σωματικῶν ἡδονῶν καὶ τῆς παιδιᾶς δύναται ὁ τυχών , ἤτοι καὶ ὁ φαῦλος καὶ ὁ μήτε σπουδαῖος μήτε ψαῦλος , καὶ ἀνὴρ καὶ παῖς καὶ γυνή · εὐδαιμονίας δὲ οὔθ᾿ ὁ φαῦλος οὔθ᾿ ὁ μηδετέρος οὔθ᾿ ὁ παῖς , ὡς ἐν τῷ Μεγάλῳ τῶν Ἠθικῶν εἶπε . τὸ γὰρ τελειότατον τέλος ἡ εὐδαιμονία <ἐν ἀτελεῖ γίνεσθαι τὴν ἡλικίαν οὐ πέφοκεν . ἀγαπητὸν γὰρ ὅτῳ καὶ εἰς τελειοτάτην ἡλικίαν ἐγγένηται . εἰ γάρ ἐστι τέλος ἡ εὐδαιμονία> τῶν ἀγαθῶν , ἤτοι παςῶν τῶν ἀρετῶν , ὧν ἓν καὶ ἡ φρόνησις , οὐδεὶς δὲ παῖς φρόνιμος , δῆλον ὡς οὐδὲ εὐδαίμων . εἰπὼν δὲ ὅτι ἀπολαύσειέ τ᾿ ἂν τῶν σωματικῶν ἡδονῶν καὶ ὁ τυχών , ἤτοι καὶ ὁ σπουδαῖος καὶ πᾶς ὁ μὴ σπουδαῖος , ἐπήγαγε καὶ μάλιστα τοῦ ἀρίστου . μάλιστα γὰρ οἱ ἀνδραποδώδεις τῶν ἠδονῶν τῶν σωματικῶν , καὶ τῶν παιδιῶν οἱ φαῦλοι ἤπερ οἱ σπουδαῖοι . ὁ γὰρ χαίρων ταῖς παιδιαῖς καὶ ταῖς σωματικαῖς ἡδοναῖς μᾶλλον ἀπολαύειν δύναται τῶν τοιούτων τοῦ μὴ χαίροντος . ἐπεὶ τοίνυν πάντες ἄνθρωποι τῶν σωματικῶν ἡδονῶν καὶ τῆς παιδιᾶς τοῖς φαύλοις μεταδιδόασι , τουτέστι χαίρειν καὶ παίζειν ὁμολογοῦσι , καὶ οὐδείς ἐστιν ὃς οὐ λέγει μὴ διώκειν τοὺς φαύλους καὶ ἀνδραποδώδεις τὰς σωματικὰς ἡδονὰς καὶ τὰς παιδιὰς μηδὲ περὶ αὐτὰς ἐπτοῆσθαι , εὐδαιμονίας δὲ αὐτοῖς οὐ μεταδιδόασιν οὐδ᾿ εὐδαίμονας αὐτοὺς ἀποκαλοῦσι , τοὐναντίον | δὲ καὶ κακοδαίμονας αὐτούς φασιν , οὐκ ἂν εἴη εὐδαιμονία ἡ Παιδιὰ ἢ σωματικὴ ἡδονή . Εἰπὼν δὲ ὅτι οὐδεὶς μεταδίδσιν εὐδαιμονίαςτ τῷ ἀνδραποδώδει οὐδ᾿ εὐδαιμονίζει τὸν τοιοῦτον , ἐπήγαγεν εἰ μὴ καὶ βίου , τουτέστιν ὅτι μηδὲ βίου σπουδαίου μεταδίδωσιν αὐτῷ , ὡς τῷ σπουδαίῳ βίῳ ἑπομένης τῆς εὐδαιμονίας καὶ οὐ ταῖς τῶν φαύλων διαγωγαῖς . p . 1177 a 12 Εἱ δ᾿ ἐστὶν ἡ εὐδαιμονία κατ᾿ ἀρετὴν ἐνέργεια , εὔλογον ὅτι κατὰ τὴν κρατίστην · αὕτη δ᾿ εἴη τοῦ ἀρίστου . Τὸ κράτιστον σημαίνει τὸ ἀκρότατον · λέγει δὲ κρατίστην καὶ ἀκροτάτην ἐνέργειαν καὶ εὐδαιμονίαν τὴν νοερὰν ζωήν . Δείξας δή , ὅτι ἡ εὐδαιμονία ψυχῆς ἐστιν ἐνέργεια κατ᾿ ἀρετήν , ἐπειδὴ ἡ ἀρετὴ διττή , ἥ τε πρακτική , ἣν καὶ ἠθικὴν καὶ πολιτικὴν οἱ ἐκ τοῦ Περιπάτου καλοῦσιν ( οἱ γὰρ Πλατωνικοὶ ἑτέρας εἶναι λέγουσι τὰς πολιτικὰς τῶν ἠθικῶν ) · ἐπεὶ οὖν διττὴ Κατ᾿ αὐτοὺς ἡ ἀπετή , ἡ μὲν ἠθική , ἡ δὲ θεωρητική , καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἡ εὐδαιμονία διττή , ἐν μὲν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ εἶπε περὶ πολιτικῆς εὐδαιμονίας , καθ᾿ ἣν ὁ πολιτικὸς εὐδαίμων κοσμεῖ τὰ χείρω τῷ λόγῳ , ἐν τούτῳ δὲ λέγει περὶ τῆς θεωρητικῆς εὐδαιμονίας καὶ τοῦ κατ᾿ αὐτὴν εὐδαίμονος , ὅς ἐστιν ὁ πρώτως καὶ ὄντως ἄνθρωπος καὶ ὁ ἀληθινὸς ἄνθρωπος , ὁ ἐν ἡμῖν δηλονότι νοῦς καὶ ἐπιγινόμενος ὁ τοιοῦτος εὐδαίμων τῷ πολιτικῷ εὐδαίμονι . ἀδόνατον γάρ ἐστιν ἔν τινι ενέσθαι νοερὰν ζωὴν μὴ μετρήσαντι τὰ πάθη διὰ τῶν ἠθικῶν ἀρετῶν καὶ κατὰ τὴν πολιτικὴν εὐδαιμονίαν ζήσαντι . ἀόριστα γάρ ἐστι τὰ πάθη τῇ αὑτῶν φύσει καὶ ἀστάθμητα καὶ τὰς ἑαυτῶν ἐνεργείας περατοῦν οὐ δύνανται . ὡς γὰρ τὸ πῦρ ὅρον ταῖς ἑαυτοῦ ποιήσεσι περιφέρειν οὐ δύναται , ἀλλ᾿ ἀορίστως θερμαίνει πᾶν τὸ δυνάμενον θερμαίνεσθαι , τὸν αὐτὸν τρόπον ἕκαστον τῶν παθητικῶν μορίων ἔμπληκτόν ἐστι καὶ ἄμετρον καὶ δεῖται τῆς ἀρετῆς , ἵνα κόσμου τύχῃ καὶ τάξεως , ὁ μὲν θυμὸς τῆς ἀνδρείας , ἡ δ᾿ ἐπιθυμία τῆς σωφροςύνης , <τῆς μὲν ἀνδρείας ὁ θυμός , ἵνα θαρρῇ καὶ ἀδεῶς ἴηται ἔνθα δεῖ , φεύγῃ δὲ ἀφ᾿ ὧν χρή , ἡ δ᾿ ἐπιθυμία τῆς σωφροςύνης> πρὸς τὸ χαίρειν οἷς δεῖ καὶ λυπεῖσθαι ἔνθα δεῖ . Εἰ οὖν ἄμετρα τὰ πάθη καὶ ἀόριστα καὶ ὄχλου καὶ ταραχῆς ἐμποιητικά , πῶς οἷόν τε νοερῶς ἐνργεῖν τὸν ὑπὸ τῶν ἀλόγων παθῶν περιελκόμενον καὶ ἀπ᾿ ἄλλων εἰς ἄλλα διασπώμενον καὶ περιφερόμενον ; Καλῶς ἄρα εἴρηται τοῖς εἰποῦσι τὴν πρακτικὴν ἀρετὴν καὶ τὸ τέλος αὐτῆς τὴν εὐδαιμονίαν ἐπιτηδειότητάς τινας εἶναι πρὸς ὑποδοχὴν τῆς θεωρητικῆς εὐδαι - μονίας . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων καὶ αὖθις . λέγει δ’ αὐτός , ὅτι ἐπεί ἐστιν ἡ εὐδαιμονία τῆς ψυχῆς ἐνέργεια , εὔλογον αὐτὴν μάλιστα λέγειν κατὰ τὴν ἀκροτάτην τῆς ψυχῆς ἐνέργειαν . ἡ δ’ ἀκροτάτη αὐτῆς ἐνέργειά ἐστιν ἕνωσις πρὸς τὰ κρείττω καὶ “ ὁμοίωσις θεῷ κατὰ τὸ δυνατόν ” , ὥς φησιν ὁ Πλάτων , ἀνθρώπῳ . δυνατὸν γὰρ τῷ ἀνθρώπῳ μεῖζον ἀγαθὸν κτήσασθαι τῆς πολιτικῆς εὐδαιμονίας . εἰ δὲ τοῦτο , ουκ ἂν εἴη ἡ πολιτικὴ εὐδαιμονία τὸ ἀκρότατον καὶ τελειότατον ἡμῶν τέλος , ἀλλὰ τὸ μεῖζον αὐτῆς , ἡ θεωρητικὴ εὐ δαιμονία , <ἡ σύμπασα ἡμῶν ἐνέργεια καὶ τὸ ὅλον μέτρον τὴς ἀνθρωπίνης ἐνεργείας . τῆς μὲν γαρ ἀρετης μέτρον καὶ τέλος ἡ πολιτικὴ εὐδαιμονία , τῆς δὲ πολιτικῆς εὐδαιμονίας ἡ θεωρητικὴ εὐδαιμονία.> ταύτης δὲ σεμνότερόν τι ἄλλο καὶ οἰκειότερον τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει οὐκ ἔστιν . οἰκεία μὲν γὰρ τοῖς ἀνθρώποις ἐνέργεια ἡ κατ’ ἀρετὴν πρᾶξις , οἰκειοτέρα δὲ ἡ πολιτικὴ εὐδαιμονία , οἰκειοτάτη δὲ καὶ μέτρον καὶ ὅρος καὶ τελειότατον τέλος τῆς ἡμων ἀνόδου ἡ θεωρία , ἐνέργεια ο=7σα τοῦ ἐν ἡμῖν , ὥς φησιν , ἀρίστου . τοῦτο δὲ τὸ ἐν ἡμῖν ἄριστόν ἐστιν ὁ ἐν ἡμῖν νοῦς καὶ ὁ ὄντως καὶ ἀληθινὸς ἄνθρωπος . εἴτε δὴ νοῦς τοῦτο ειτε ἄλλος τι ὅ δὴ κατὰ φύσιν δοκεῖ ἄρχειν . ἐπὶ μὲν τῶν φαύλων καὶ ἀκολασίαις χαιρόντων ἄρχει παρὰ φύσιν το χειρον τοῦ κρείττονος , ἐπὶ δὲ τῶν σπουδαίων ἄρχει τὸ κρεῖττον , ὁ λόγος , τοῦ χείρονος , τῆς ἀλόγου ζωῆς . εἰπὼν δὲ τὴν κατὰ νοῦν εὐδαιμονίαν ἐνέργειαν εἶναι τοῦ ἐν ἡμῖν ἀρίστου καὶ πεφυκότος ἄρχειν καὶ κρατεῖν τοῦ ἐν ἡμῖν δήμου , τοῦ ἀλόγου μέρους τῆς ψυχῆς , ἐπήγαγεν εἴτε δὴ νοῦς ἐστι τοῦτο ἐν ἡμῖν ἄριστον , δυνάμει λέγων , εἴτε δὴ νοῦν αὐτὸ χρὴ καλεῖν , ὡς ἐγὼ αὐτὸ ὀνομάζω , εἴτε ζωὴν λογικήν , ὡς ὁ Πλάτων , ὅ δὴ ἄριστον , ὡς εἶπον , πέφυκεν ἄρχειν , καὶ πρὸς τούτῳ ἔννοιαν ἔχειν καὶ κατάληψιν , ὥς εἰσι καλά · καὶ τούτων τὰ μὲν ἀληθῶς καλά , τὰ δὲ φαινομένως · καὶ ὅτι εἰσὶν ἀσώματοί τινες οὐσίαι χωρισταὶ τῶν σωμάτων καὶ καθ’ αὑτὰς ἑστῶσαι , καὶ πρό γε τούτων αἴτιόν τι πάντων τῇ οὐσία ὄν , παντέλειος ἐνέργεια διακρατοῦσα καὶ διακυρβερνῶσα τὰ σύμπαντα . εἴτε δὴ νοῦν χρὴ λέγειν το ἐν ἡμιν ἄριστον εἴτε θεῖόν τι καὶ θείαν τινὰ μοῖραν καὶ ἀπορροήν , ὡς καὶ τοῦθ’ ὁ Πλάτων λέγει , εἴτε τῶν ἐν ἡμῖν τὸ θειότατον ἡ τούτου ἐνέργεια κατ’ ἀρετήν , τὴν νοερὰν δηλονότι ζωήν , εἴη ἂν ἡ ζητουμένη νῦν εὐδαιμονία καὶ εὐδαίμων ὁ ζων κατὰ τὴν θεοπρεπεστάτην ταύτην ζωήν , καὶ γενόμενος ἐν τῇ σφετέρᾳ ἀκρότητι καὶ ἐν τῷ τελείῳ τέλει . ἔστι γάρ , ὡς εἴρηται , καὶ ἡ πολιτικὴ εὐδαιμονία τέλος , ἀλλ’ οὐ τὸ τελειότατον . εἶπε δὲ ‘εἴτε δὴ τὸ θειότατον τῶν ἐν ἡμῖν’ , ὅτι ἔθος αὐτῷ καὶ τὴν αἴσθησιν καὶ ἁπλῶς τὴν φύσιν καὶ πάντα τὰ τῆς φύσεως ἔργα | προσαγορεύειν . ἡ γὰρ φύσις , φηςὶν αὐτὸς ἐν ἄλλοις , θεὸς μὲν τοτον , τὸ δὲ λογιζόμενον θεῖον καὶ θειότατον . p . 1177 a 18 Ὁμολογούμενον δ’ ἄν δόξειεν καὶ τοῖς πρότερον καὶ τῷ ἀληθεῖ . Ὁ λέγων λόγος τὴν τοῦ θειοτάτου τῶν ἐν ἡμῖν κατὰ τὴν οἰκείαν ἀρετὴν ἐνέργειαν τελείαν εὐδαιμονίαν , ἀτελεστέραν δὲ τὴν πολιτικὴν σύμφωνός ἐστι καὶ τοῖς πρότερον ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ ῥηθεῖσι καὶ τῇ ἀληθείᾳ . ἐπεὶ γὰρ διττὸν ἀφορίζομεν τὸν ἄνθρωπον καὶ τὸν ὄντως καὶ μάλιστα καὶ πρώτως ἄνθρωπον τὸν νοῦν ἡμῶν εἶναί φαμεν , δεύτερον δὲ τὸν ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος , ἀληθές ἐστι καὶ σύμφωνον τῇ ἀληθείᾳ τὸ λέγειν τὴν ἐνέργειαν τοῦ ὄντως καὶ πρώτως ἀνθρώπου κρατίστην καὶ τελείαν καὶ σεμνοτέραν τῆς πολιτικῆς εὐδαιμονίας , καὶ τοσούτῳ βελτίονα καὶ τιμιωτέραν , ὅσῳ τὰ ὑποκείμενα περὶ ἅ ἐνεργεῖ τῶν ὑποκειμένων τῇ πολιτικῇ κρείττω καθέστηκε . τῆς μὲν γὰρ πολιτικῆς ἐστι τὸ κόσμον ἐπάγειν τοῖς δευτέροις καὶ τάκιν καὶ ὅρον τιθέναι ( καὶ εἴρηται πολλὰ περὶ τούτων ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ ) , ταύτης δὲ ἀνάτασις πρὸς τὰ κρείττω καὶ ἕνωσις καὶ γνῶσις τῆς τῶν θείων οὐσιῶν κοινωνίας καὶ διαφορᾶς , ὅτε καὶ ἐνέργεια λέγεται νοῦς ὁ ταῦτα θεωρεῖν οὕτως δυνάμενος . ἔστι μὲν γὰρ καὶ πρὸ τοῦ ἐνεργεῖν δύνασθαι εὐδαιμόνως κατὰ τὴν νοερὰν ταύτην καὶ ἔνθεον ζωὴν οὐσία ἀσωματος ζωρίζεσθαι δυναμένη τοῦ ζῴου τούτου , οὗ τὴν ἐπιτροπείαν ἔλαχε . λέγεται δὲ δυνάμει νοῦς τότε διότι δεκτικός ἐστι τοῦ παρὰ Ἀριστοτέλους θύραθεν νοῦ , μᾶλλον δὲ τῆς τοῦ θύραθεν ἐλλάμψεως νοῦ , ἧς ἐπειδὰν μετάσχῃ , νοερός τε λέγεται καὶ τέλειος νοῦς καὶ εὐδαίμων θεωρητικὸς καὶ τὴν ἄκραν ἐνέργειαν ἐνεργῶν καὶ τἄλλα ὅσα πολλάκις εἴπομεν . p . 1177 a 21 Ἔτι συνεχετάτη · θεωρεῖν τε γὰρ μᾶλλον δυνάμεθα συνεχῶς . Καὶ διὰ τὸ ἐνέργειαν εἶναι τὴν θεωρτικὴν εὐδαιμονίαν τοῦ ἐν ἡμῖν ἀρίστου καὶ θειοτάτου δεῖ λέγειν αὐτὴν κρατίστην καὶ ἀκροτάτην καὶ τελειοτάτην καὶ διὰ τὸ συνεχεστάτην <ὑπάρχειν> . εἴρηται γὰρ ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ ὅτι μόνιμόν τε καὶ δυσαφαίρετον οἰόμεθα τὴν εὐδαιμονίαν ὑπάρχειν . εἰ οὖν ἕν τι τῶν στοιχείων τῆς εὐδαιμονίας ὑπάρχει καὶ τὸ μόνιμον , τὸ μονιμώτερον ἄρα εὐδαιμονέστερον · μονιμώτερον δὲ τὸ πλείονα χρόνον ὑπάρχον . ὑπάρχει δὲ πλείονα χρόνον τὸ συνεχέστερον καὶ μακροχρονιώ - τερον · συνεχέστερον δὲ καὶ μακροχρονιώτερον ἡ εὐδαιμονία ἡ θεωρητικὴ τῆς πολιτικῆς · βελτίων ἄρα καὶ θειοτέρα καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἀκροτάτη καὶ τελειοτάτη . ἔτι εἰ τοῦ ἀεὶ ἔγγιον τὸ συνεχέστερον , πορρώτερον δὲ τὸ μὴ συνεχῶς καὶ ἐπ’ ὀλίγον χρόνον ὑπάρχον , τὸ δὲ ἀεὶ τοῦ μὴ ἀεὶ τελειότερον καὶ βέλτιον , καὶ ἡ θεωρητικὴ ἄρα εὐδαιμονία ὡς συνεχεστέρα καὶ πολυχρονιωτέρα ἔγγιόν ἐστι τῆς ἀεὶ ἐν τοῖς νοητοῖς θεωρίας · πόρρω δὲ ἡ πολιτική · τελειοτέρα ἄρα ἡ θεωρητικὴ εὐδαιμονία καὶ κρατίστη δὴ καὶ ἀκροτάτη . ὅτι δὲ τοῦ ἀεὶ ἔγγιόν ἐστιν ὁ πλείων χρόνος καὶ συνεχέστερος τοῦ ἐλάττονος καὶ μὴ συνεχεστέρου , δῆλον . λέγω δὲ πλείονα καὶ συνεχέστερον χρόνον αὐτὰς τὰς ἐνεργείας καὶ πράξεις διὰ τὸ κρίνεσθαι τὸ μῆκος αὐτῶν καὶ τὴν βραχύτητα καὶ τὴν συνέχειαν καὶ τὸ μὴ τοιοῦτον χρόνῳ . εἰ δὴ θεωρητικὴ εὐδαιμονία ἐστὶν ἡ τῶν θείων γνῶσις , αὕτη δὲ χρονικοῖς μέτροις ὁρίζεται ὡς αἱ πράξεις ( λέγομεν γὰρ πρᾶξιν ὡριαίαν καὶ μηνιαίαν καὶ ἐνιαυσιαίαν ) , ἔστι δὲ βελτίων ἡ κατ’ ἀρετὴν χρονιωτέρα πρᾶξις , οἷον ἡ μηνιαία τῆς ὡριαίας καὶ ἡ θεωρητικὴ ἄρα εὐδαιμονία τελειοτέρα ἐστὶ τῆς πρακτικῆς , ὅτι καὶ πρὸς μείζονα μέτρα χρόνου θεωρεῖν δύναται καὶ θεωρεῖ . ὅτι μὲν οὖν τὸ συνεχέστερον τῶν καλῶν βέλτιον τοῦ μὴ τοιούτου , παντί που διὰ τούτων δῆλον . ὅτι δὲ καὶ συνεχέστερον ἐνεργεῖν ὁ θεωρητικὸς εὐδαίμων δύναται τοῦ πολιτικῶς ἐνεργοῦντος δῆλον ἔσται διὰ τούτων . ἴσμεν ὅτι πᾶσα πρᾶξις καὶ ἐνέργεια ἀγαθοῦ τινος ἐφίεται καὶ πᾶς ὁ πράττων καὶ ἐνεργῶν ὀρεκτῷ τινι καὶ ἐξετῷ κινούμενος καὶ ἑλκόμενος κινεῖται καὶ πράττει χάριν τοῦ τυχεῖν οὗ τὴν ἔφεσιν ἔχει . εἰ οὖν πᾶν ὀρεκτὸν ἕλκει πρὸς ἑαυτὸ τὸ ἐφιεμενον , ὡς ἡ μαγνῆτις τὸν σίδηρον , τὸ μᾶλλον ὀρεκτὸν καὶ τῇ ἑαυτοῦ φύσει μᾶλλον ἂν κινήσῃ τὸ ἐφιέμενον αὐτοῦ πρὸς ἑαυτὸ καὶ τὴν αὑτοῦ τεῦξιν . ἔστι δὲ τῇ ἑαυτοῦ φύσει ὀρεκτὸν τὸ πρῶτον , ὥς φησιν οὗτος , τῶν πάντων αἴτιον καὶ ἐρασμιώτερον καὶ ποθεινότερον καὶ οὗ κόρον λαβεῖν οὐ δύναται ὁ τοῦτο θεάσασθαι δυνηθείς . τῶν μὲν γὰρ ἄλλων ἀγαθῶν καὶ τῶν ὀρεκτῶν καὶ τῶν φαινομένων ἀγαθῶν ἐστι κόρος , καὶ μέχρις ἐκείνου διώκομεν αὐτά , μέχρις ἂν τύχωμεν αὐτῶν καὶ κόρον σχῶμεν αὐτῶν . ἐπὰν δὲ τύχωμεν καὶ πλησθῶμεν αὐτῶν , παυόμεθα καὶ οὐκέτι περὶ ταῦτα ἐνεργεῖν βουλόμεθα · καὶ δῆλον ὅτι ὧν μὲν ἡ τεῦξις ῥᾳδία καὶ ἡ ἀπόλαυσις καὶ ἡ ἀπ’ αὐτῶν πλήρωσις τάχιον γίνεται , βραχὺς καὶ ὁ περὶ αὐτὰ χρόνος ἡμῶν τῆς ἐνεργείας , καὶ οὐδὲ συνεχῶς ἀλλ’ ἐκ διαλειμμάτων μακρῶν ἐπ’ αὐτὰ φερόμεθα , ὧν δὲ ἐργωδέστερον καὶ κόρος αὐτῶν τάζιον οὐ γίνεται , ἀλλ’ ὅσον μᾶλλον ἀπολαύομεν , τοσοῦτον μᾶλλον πο|θοῦμεν , ἡ περὶ αὐτὰ ἐνέργεια ἡμῶν καὶ χρόνοις μακροῖς μετρεῖται , καὶ ἡ ἐπ’ αὐτὰ φορὰ κατὰ βραχέα γίνεται καὶ ἐκ διαλειμμάτων . οὗ δὲ μηδέποτε κόρος , ἀλλ’ ὅσον ἀπολαύει τις αὐτοῦ τοσοῦτον ποθεῖ καὶ ὀρέγεται , περὶ τοῦτο δηλονότι συνεχῶς ἐνεργήσει καὶ ἀεί , κἂν συμβῇ διά τινα περίπτωσιν ἀποκλῖναι τῆς πρὸς ἐκεῖνο διατριβῆς , οὐκ ἐπὶ πολὺ ἂν ἀνάσχοιτο τῆς ἀπουςίας ἐκείνου , ἀλλὰ ὅσον τάχιον ἐπανήξει πρὸς ἐκεῖνο . τοιοῦτον δέ ἐστι πᾶν τὸ θεῖον καὶ ὁ δημιουργὸς ἡμῶν . συνεχὴς ἄρα ἡ περὶ αὐτὸ τοῦ νοῦ ἐνέργεια , ἥτις ἐστὶν ἡ θεωρητικὴ εὐδαιμονία , ἔστι πρὸς τοῖς εἰρημένοις , ὥστε καἰ διὰ τὴν συνέχειαν κρατίστη καὶ ἀκροτάτη καὶ τελετοτάτη ἐστίν , οὐ μόνον δὲ ὡς αὐταρκεστάτη καὶ ὡς συνεχής ἐστι τελειοτάτη καὶ ἀκροτάτη , ἀλλὰ καὶ ὡς ἡδίστη · τὰ γὰρ ἥδιστα συνέχειν λίαν ἐπὶ πολὺ ἀκροτάτη , ἀλλὰ καὶ ὡς ἡδίστη · τὰ γὰρ ἥδιστα συνέχειν λίαν ἐπὶ πολὺ δύναται τοὺ χαίροντας αὐτοῖς . ὅ τε γὰρ τοῖς μέλεσι σφόδρα χαίρων δι᾿ ὅλης , ὡς εἰπεῖν , ἠμέρας καὶ νυκτὸς ἐκείνων ἀκούει , ὅ τε τοῖς κατὰ γεωμετρίαν ἢ τῇ μεγάλῃ συντάξει μόγις ἀφίσταται τούτων καὶ μετὰ βραχὺ πάλιν ἀνατρέχει πρὸς ἐκεῖνα . εἰ δὲ ταῦθ᾿ οὕτως ἔχειν δύναται τοὺς χαίροντας αὐτοῖς , τί δεῖ λέγειν περὶ τοῦ καλλίστου καὶ ἀρίστου καὶ ἡδίστου καὶ τῇ ἑαυτοῦ φύσει ὀρεκτοῦ ; ἔστι τοίνον ἡ θεωρητικὴ εὐδαιμονία καὶ ὡς ἡδίστη τελειοτάτη · ἡ δίστη δὶ ἡ τοιαύτη ἐνέργεια , ὅτι καὶ τὸ ὀρεκτὸν καὶ ἐφετὸν αὐτῆς ἡδύτατον . τὸ δὲ ἡδίστην εἶναι τὴν θεωρητικὴν ἐνέργειαν ἐδήλωσεν εἰπὼν οἰόμεθά τε δεῖν ἡδονὴν παραμεμῖχθι τῇ εὐδαιμονίᾳ . πᾶσι γὰρ ἡδὺς εἶναι δοκεῖ ὁ εὐδαίμων βίος . ἡ γὰρ τελεία ζωὴ καὶ ἀνελλιπὴς καὶ αὐτάρκης ἀρίστη καὶ ἀκροτάτη , ὥστε καὶ ἡδίστη · ἔστι δὲ τοιαύτη ζωὴ ἡ νοερά . ἔστι μὲν γὰρ καὶ ἡ πολιτικὴ εὐδαιμονία αὐτάρκης καὶ τελεία καὶ ἡδεῖα · ἀλλὰ τὸ ὄντως τέλειον ἐν τῷ πρωτίστῳ εἴδει τῆς ζωῆς ἐστι καὶ τὸ ὄντως ἡδύ · πρώτιστον δὲ εἶδος ζωῆς ἡ θεωρητικὴ εὐδαιμονία . εἰπὼν δὴ ἀρίστη εἶναι τὴν ἐν θεωρίᾳ καὶ γνώσει τῶν ἀρίστων εὐδαιμονίαν , ἐπήγαγε δοκεῖ γοῦν ἡ φιλοσοφία θαυμαστὰς ἔχειν ἡδονὰς καθαριότητι καὶ τῷ τιμίῳ . ἡ δὲ φιλοσοφία , ὅτι θεωρία ἐστὶ καὶ ζωὴ νοερά , οὐδεὶς ἀγνοεῖ , ὥστε ἡδίστη . τὸ δὲ καθαριότητι πρόσκεται διὰ τὰ πρὸ ἀλίγου εἰρημένα . εἴρηται γὰρ ὅτι τῶν καθαριμτέρων καὶ ἀυλοτέρων αἰσθήσεων αἱ ἐνέργειαι καθαριώτεραι . εἰ δὲ τοῦτο , ὅσον ὁ νοῦς ἀυλότερον καὶ τιμιώτερον τῶν αἰσθήσεων , τοσοῦτον καὶ ἡ ἐνέργεια αὐτοῦ τῶν ἐνεργειῶν τῆς αἰσθήσεως . καὶ ἐκ τῶν ὑποκειμένων ὅσον ὑπερφέρει τῇ νόησις καθαριότητι καὶ τῷ τιμίῳ τὰ νοητὰ τῶν αἰσθητῶν , τοσοῦτον καὶ ἡ νόησις τῶν αἰσθήσεων καὶ θεωρία πράξεως . ἔτι ἐπεὶ ὁ πολιτικὸς εὐδαίμων τοῖς πολίταις περιποιεῖται τὸ εὐδαιμονεῖν ( τοῦτο δὲ αὐτοῖς ἐμποιῆσαι ἀδύνατὸν ἐστι χωρὶς τῆς προσηκούσης ἑκάστοις τάξεως καὶ εὐκορμίας · ὕτη δὲ γίνεται τῷ τοὺς μὲν τιμᾶν , τοὺς δὲ καὶ κολάζειν ) , ἐνδέχεταί ποτε μετάμελον λαμβάνειν καὶ μετάνοιαν , ὅτι τόνδε ἐκόλασεν ἢ τῷδέ τινι ἐχαρίσατο . ὁ δὲ θεωρῶν καὶ τὴν φύσιν τῶν ὄντων ἐπισκεπτόμενος οὐδέποτε ἐν μετανοίᾳ . γίνεται , ὅτι τοῦδέ τινος τὴν φύσιν ἕγνω , ὅτι νοερῶς ζῇ . ἄμικτος μὲν οὖν καὶ καθαρὰ ἡ ἐπὶ τῷ θεωρεῖν ἡδονὴ διὰ ταῦτα , ἄμικτος δηκονότι κύτπῃ καὶ μεταμελείᾳ , τιμία δέ , διότι καὶ περὶ ἃ ἐνεργεῖ καὶ ὧν ἀντιλαμβάνεται νοῶν ὁ θεωρητικὸς εὐδαίμων τιμιώτατα . p . 1177a26 Εὕλογον δὴ τοῖς εἰδόσι τῶν ζητούντων ἡδίω τὴν διαγωγὴν εἶναι . Τὰ πρακτά , περὶ ἅ ὁ πολιτικὸς εὐδαίμων ἐνδιατρίβει , ἄστατα καὶ ἀόριστα τυγχάνει καὶ ἅλλοτε ἅλλως ἕχει . οὐ γὰρ εἰ σήμερον συμφέρει φιλίαν ἕχειν τούσδε τινὰς καὶ συμμαχεῖν αὐτοῖς ἥ συμμαχεῖσθαι πρὸς αὐττῶν , καὶ ἀεὶ ὠφέλιμόν ἐστιν , οὐδ’ εἰ χρὴ νῦν πρὸς τούσδε πόλεμον ἕχειν , καὶ ἀεὶ πολεμητέον αὐτοῖς . εἰ οὖν ἀόριστα ταῦτα . τὰ δ’ ἀόριστα ἅγνωστα , ἐνἀγνοίᾳ ἅρα καὶ ζητήσει ὁ πολιτικὸς εὐδαίμων ἐστί ζητεῖ τὰρ πότερον δεῖ πόλερον ἆραι κατὰ τῶνδε ἥ σπείσαθαι καὶ συμμαγῆσαι τοῖσδε ἥ παριδεῖν δεῖν κινδυνεύοντας καὶ πεζῇ πολεμῆσαι ἥ ναυμαχῆσαι καὶ τόνδε κολάσαι ἥ ἀφεῖναι καὶ ὅλως ἀεὶ σχεδὸν ἐν ἀγνοίᾳ καὶ ζητήσει καθέστηκεν . ὁ δὲ κατὰ νοῦν ἐνεργῶν έν κατοχῇ καὶ ἀπταίστῳ γνώσει τοῦ συστοίχου γνωστοῦ ἐστιν . ἡδίων ἅρα ἡ διαγωγὴ καὶ ὁ θεωρητικὸς βίος τοῦ πολιτικοῦ . ὁ γὰρ ζητῶν άγνοεῖ , ὁ δ’ ἀγνοῶν οὐχ ἥδεται . τελειοτέρα οὖν ἡ θεωρητικὴ εὐδαιμονία τῆς πολιτικῆς καὶ ὡς αὐτάρκης καὶ ὡς ἡδίστη καὶ ὡς συνεχής . τοῦ γὰρ κρατίστου τέλους ἡ ὅρεξις κόρον οὐκ ἕχουσα συνεχής ἐστι καὶ ἐπ’ ἅπειρον . τῶν μὲν γὰρ πρὸς τὸ ζῆν ἀναγκαίων καὶ ὁ σοφὸς καὶ ὁ δίκαιος καὶ οἱ λοιποὶ δεόνται . εἰπὼν τὸν θεωρητικὸν βίον ἀνενδεῆ δαὶ αὐτάρκη ( ἕστι γὰρ ὡς ἀληθῶς ἡ νοερὰ ζωὴ αὐταρκεστάτη καὶ ἀπροσδεής · ἕχων γὰρ ὁ θεωρητικὸς εὐδαίμων τὸ ὅλον τῆς ἑαυτοῦ δυνάμεως ἀγαθὸν καὶ τοὐτου ἀπολαύων ὑπερορᾷ τῶν δευτέρων πλὴν τῶν ἀναγκαίων · ταῦτα γὰρ ἐπιζητεῖ , οὐχ ὡς αὕξειν δὲ μέλλοντα τὴν νοερὰν αὑτοῦ ζωὴν δεῖται αὐτῶν , ἀλλ’ ἐπεὶ παρὰ τοῦ τῶν ὅλων θεοῦ σώματος ἐπιτροπείαν ἕλαχε , δεῖται τῶν άναγκαίων εἰς συντήρησιν αὐτοῦ καὶ ποιεῖται δι’ αὐτῶν τὴν αὑτοῦ πρόνοιαν ἁπροσπαθῶς · ἡ μὲν γὰρ τοῦ εὐδαἰμονος τέλειος ζωὴ ἀνενδεής ἐστιν , ἡ δὲ δεομένη τῶν ἀναγκαίων ἡ τοῦ σώματός ἐστι ζωὴ διὰ τὸ οἰκεῖον ἀγαθὸν καὶ τὴν σφετέραν τελεότητα · ἀναγκαία οὖν ἐστι τῷ εὐ|δαίμονι ἡ τοῦ σώματος τελειότης καὶ οὐχὶ προηγούμενον ἀγαθόν . ) εἰπὼν δὲ τὸν μὲν θεωρητικὸν βίον αὐτάρκη , τὸν δὲ πολιτικὸν βίον ἐνδεῆ , φηςὶν ὅτι τῶν μὲν ἀναγκαίων πάντες δέονται καὶ ὁ σοφὸς καὶ ὁ δίκαιος , λέγων δίκαιον τὸν πολιτικὸν εὐδαίμονα , ὥσπερ σοφὸν τὸν θεωρητικόν . ἀλλ᾿ οἱ μὲν ἄλλοι δέονται ὡς προηγουμένων ἀγαθῶν , ὁ δὲ θεωρητικόν . ὡς εἴρηται , ὡς ἀναγκαίων . ἐσχάτως γὰρ λιμῶττον τὸ σῶμα ἢ χαλαεπῶς νοσοῦν παρεμποδίσει τῇ θεωρίᾳ , ἀλλ᾿ ὁ μὲν τοιοῦτος ὑπερορᾷ , καθάπερ εἵρηται , τῶν δευτέρων . τοῖς δὲ τοιούτοις , ἥτοι τοῖς ἀγαθοῖς , ἥτοι τοῖς πολιτικοῖς εὐδαιμονίας ἱκανῶς κεχορηγημένων καὶ προσόντων τῶν δευ - τέρων ἁπάντων , λέγω δὴ τῶν ἁρετῶν καὶ τῶν ἐκτὸς ἀγαθῶν , οὐκ αὐτάρκης οὔτε ἡ ἀρετὴ μόνη πρὸς εὐδαιμονίαν ( καὶ δέδεικται τοῦτο τῷ ἐξηγητῇ Ἀλεξένδρῳ ἔν τινι τῶν αὑτοῦ μονοβίβλων ) οὔτε ἡ τῶν ἐκτὸς ἀγαθῶν παρουσία , ἀλλ’ εἰσὶ καὶ τούτων παρόντων ἐνδεεῖς . δέονται γάρ , ἐπειδὴ ἐνέργειαν καὶ τὴν πολιτικὴν εὐδαιμονίαν τίθενται , τῶν ἰδίων ὑποκειμένων περὶ ἃ ἐνεργήσουσιν . εἰ γὰρ πᾶσα ἐνέργεια πρός τι καὶ περί τι , δεῖ τῶν περὶ ἃ ἐνεργήσουσιν . ἀνάγκη γὰρ ἀναιρεθῆναι τὰς πράξεις καὶ ἐνεργείας τοῦ πολιτικοῦ εὐδαίμονος , μὴ ὄντων τῶν κινούντων καὶ ἐπισπώντων αὐτὸν πρὸς τὸ ἐνεργεῖν . ὥσπερ γὰρ χρῄζει ὀργάνων , δι’ ὧν ἂν ἐνεργήςῃ , οὕτω καὶ ὑποκειμένων τερὶ ἃ . καὶ τοῦτο καὶ ἐπ’ αὐτῶν τῶν ἄλλων δὴλον , καὶ πρώτων τῶν ἐναρέτων . ὅ τε γὰρ δίκαιος δεῖται , πρὸς οὕς δικαιοπραγήσιε ( εἰ γὰρ ἡ δικαιοσύην τοῦ ἴσου τοῦ κατὰ ἀναλογίαν ἑκάστῳ ἐστὶ διανεγητική , δεῖται οἷς τὸ κατ’ ἀξίαν ἀποδώσει · μὴ παρόντων οὗν τούτων οὖν τούτων ἀνῄρηται ἡ ἐνέργεια αὐτοῦ καὶ ἡ δικαιοπραγία ) ὅ τε ἀνδρεῖος δεῖται τῆν τῶν πολεμίων παρουσίας ( οὐ δύνατι γὰρ πολεμίων μὴ παρόντων ἐνεργῆσαι τὰ ἀνδρικά ) , ὅ τε σώφρων ὡσαύτως δεῖταί τινων , πρὸς οὃς τὰ σωφρονικὰ διαπράξεται ( τούτων τε οὖν αὐτοῖς χρεία , καὶ ἔτι ὀργάνων · τῷ μὲν γὰρ ἐλευθερίῳ χργμάτων , τῷ δ’ ἀνδρείῳ ὅπλων καὶ τῷ δικαίῳ ἐκείνων , ἃ μένλλει διανέμειν ) καὶ ὁ φρόνιμος τέλους ἤ τινων τελῶν , ἵνα τὰ πρὸς τὴν λῆφιν αὐτῶν καὶ κατάσχεσιν συντελοῦντα εὑρήσει . ὁ δὲ θεωρητικὸς οὐδενὸς χρῄζει · ἔχων γάρ , ὡς εἴρηται , τὸ ὅλον τῆν οἰκείας δυνάμεως ἀγαθὸν ἀπροσδεὴς καὶ ὅλως οὐ δεῖταί τινος ἄλλου πρὸς τὸ ἐνεργεῖν περὶ αὐτό . καὶ ὅσῳ ἂν σοφώτερος καὶ βελτίων τὴν ἕξιν ᾖ , τοσούτῳ μᾶλλον ἐνεργήσει . εἰ οὖν ὁ πολιτικὸς δεὶταί τινων πρὸς τὸ ἐνεργεῖν , ὁ δὲ θεωρητικὸς οὐ δεῖται , ἡ θεωρητικὴ ἄρα εὐδαιμονία αὐταρκεστάτη καὶ ἡδίστη δι’ αὐτὸ τοῦτο τὸ μὴ δεῖσθαι καὶ τελειότατον . p . 1177a34 Βέλτιον δ’ ἴσως συνεργοὺς ἔχειν , ἀλλ’ ὅμως αὐταρκέστατος . Συνεργοὺς οὐ πρὸς τὴν κατὰ νοῦν ἐνέργειαν , ἀλλὰ πρὸς τὸ ἀνενόχλητον τῆς θεωρίας · χρῄζει γὰρ τοῦ ἑψήσοντος τὰ λάχανα καὶ ὕδωρ κομίσοντος καὶ τὸ χιτώνιον ἀπορρύψοντος καὶ ὅλως τοῦ τὰ ἀναγκαῖα ποιήσοντος . ὅμως , φησί , κἂν τούτου ἀπορήσῃ , αὐταρκέσταιός , ἐστι διὰ τὸ πάμπαν ὀλίγων χρῄζειν · ἀντλήσει γὰρ αὐτὸς ὕδωρ καὶ λάχανον ἑψήσει . εἰ μὲν γὰρ περδίκων καὶ φασιανῶν ἑψήσεως ἐδεῖτο καὶ τραπέζης πολυτελοῦς , τότ’ ἂν ἦν ἄσχολος καὶ ἐπιδεής · ἐπεὶ δὲ ὕδατος καὶ μάζης , καὶ τῶν ταῦτα παρασκευαςόντων ἀπορῶν αὐταρκέστατος ἒσται . ἢ συνεργοῦς λέγοι ἂν τοῦς οἰκείους αὐτῷ φέλοθς . Δεῖται γὰρ τούτων , ὃτι οἱ φίλοι παραθήγουσιν ἀλλήλοις τὴν ἀρετήν , καὶ χρόνον πλείονα καὶ συνεχέστερον ἢ κατὰ μόνας ἐνεργοῦσι κατ᾿ αὐτήν . τὸ δὲ ἲσως πρόσκειται πρὸς μὲν τὸ πρότερον , ὃτι οἱ περὶ τὰ ἀναγκαῖα ἐπιτήσετιοι οὐ πρὸς τὴν εὐδαιμονίαν αὐτὴν καθ᾿ αὑτὴν οὐδὲ πρὸς αὒξησιν αὐτῆς εἰσι συνεργοί , ἀλλὰ πρὸς τὴν τοῦ σώματος τελειότητα · ὃπερ σῶμα εἰ μὲν ταὐτὸν , ἲσως ἂν , ἢτοι κατὰ συμβεβηκὸς ἂν εἲποιμεν συνερηούς , καὶ οὐχ ἁπλῶς · πρὸς δὲ τὸ δεύτερον διά τινα εὐλάβειαν καὶ τὴν πρὸς τὸν διδάσκαλον Πλάτωνα αἰδῶ , μηδενὸς λέγοντα δεῖσθαι συνεργοῦ τὸν ὂντως ἂνθρωπον . Αὐτοῦ γὰρ ἐν τῇ ψυχῇ τοῦ νοῦ ἐλλάμποντος καὶ ὃλης ἐκείονυ οὒσης , τίς ἡ χρεία τινὸς ἂλλου πρὸς τὸ εὐδαιμόνως ζῆν ; καὶ λέγει περὶ τούτων ὀ Πλάτων καὶ ἐν ταῖς Πολιτείαις καὶ ὲν τοῖς Νόμοις . ὃτι δὲ μετὰ τῶν φίλων καὶ μᾶλλον καὶ συνεχέστερον ἐνεργοῦσιν οἱ εὐδαίμονες , εἲρηται ἐν τῷ πρὸ τούτου βιβλίῳ , ὃτε ἐκεέκνυεν ὃτι ὁ εὐδαίμων δεῖται φίλου . Δίξειε δ᾿ ἂν αὓτη μόνη δι᾿ ἑσυτὴν ἀγαπᾶσθαι . Εἰ τὸ δι᾿ αὑτὸ αἰρετὸν τοῦ δι᾿ ἂλλο , ὡς εἲρηται , αἱρετώτερον ( ἡ γὰρ ὑγίεια δι᾿ αὑτὴν οὖσα αἱρετὴ φαρμακείας καὶ φλεβοτομίας τῶν μὴ δι᾿ ἑαυτὰς ἀλλὰ διὰ τὴν ὑγίειαν οὐσῶν αἱρετώτερον καὶ τελειότερον ) , ἒστι δὲ ἡ μὲν πολιτικὴ εὐδαιμονίοα τῶν δι᾿ ἂλλο τι αἱρετῶν ( διὰ γὰρ τὴν θεωρητικὴν εὐδαιμονίαν καὶ ἒτι τοῦς πολίτας καὶ τὴν πόλιν εὐδαίμονας ποιεῖν ) , αὐτὴ δὲ ἡ νοερὰ ζωὴ δι᾿ ἑαυτὴν καὶ οὐ δι᾿ ἂλλο τί ἐστιν αἱρετή , αὓτη ἂν εἲη ἡ τελεία εὐδαιμονία . Τέλειος μὲν ἐστι . [ ; αλιν τέλειον μέντοι εἶδος ἡ ἀρετή , ἀλλὰ πρὸς τὴν πολιτικὴν εὐδαιμονίαν ἀτελής ἐστι . Καὶ ὃλως τὰ ὑφειμένα ὃσον πρὸς τὴν οἰκείαν φύσιν καὶ τὸ σφέτερον εἶδος έλεια μέν εἰσιν , ἀτελῆ δὲ λέγονται ὡς πρὸς τὰ ὑπέρτερα καὶ σεμνότερα . εἰ οὖν τοῦθ᾿ οὓτως ἒχει ( καὶ παντὸς μᾶλλον ἀληθέστατον ) , ἒστι δὲ ἡ θεωρητικὴ εὐδαιμονία τὸ ἒσχατον εἶδος καὶ τὸ δι᾿ ἑαυτὸ καὶ μὴ δι᾿ ἂλλο τι |αἱρετόν , αὓτη ἂν εἲη ἡ τελεία εὐδαιμονία . ὃτι δὲ τὸ ἒσχαον τέλος καὶ τελειότατόν ἐστι καὶ μόνον δι᾿ ἑαυτὴν καὶ οὐ δι᾿ ἂλλο τι ἀγαπᾶται , δῆλον ἐκ τοῦ μηδὲν ἂλλο τι παρ᾿ αὐτὴν ἡμῖν παραγίνεστθαι . ἀπὸ μὲν γὰρ τὴς ἀσδρείας ἐπιγίνεται νίκη , ἀπὸ δὲ σωφροςύηνς ἀοχλγςία , ἀπὸ δὲ φρονήσεως τεῦξις τῶν πρὸς έλος τι συντεινόντων , ἀπὸ δὲ παςῶν ὁμοῦ ἡ πολιτικὴ εὐδαιμονία · καὶ ἀπὸ τῶν ἂλλων πάξεων καὶ ποιήσεων ὁμοίως , ἀπὸ μὲν τῆσδε πλέον , ἀπὸ δὲ τῆσδε ἒλαττον , οἶον ἀπὸ μὲν τῆς ἐμπορίας πλοῦτος , ἀπὸ δὲ τῆς ὑφαντικῆς ὓφασμα καὶ ἀπὸ τῆς ἰατρικῆς ἢ ἰατρεύσεως ὑγίεια καὶ ἀπὸ τῆς οἰκοδομήσεως οἰκία · ἀπὸ δὲ τῆς δεωρίας οὐδέν τι ἀλλ’ αὐτή ἐστιν ἡ θεωρία καὶ ἐνέργεια καὶ τέλος . p . 1177b4 Δοκεῖ τε ἡ εὐδαιμονία ἐν τῇ σχολῇ . Τοὺς σχολάζοντας<καὶ> ἐκτὸς παντὸς ὄχλου ὄντας εὐδαίμονας λέγουσι καὶ καθ’ ἑκάστην ἀκούομεν πάντας λέγοντας ὑπ’ αὐτῆς τῆς φήσεως ἀγομένους “ ὁ δεῖνα μακάριός ἐστι καὶ εὐδαίμων ” . ἐρωτώμενοι δὲ διὰ τί , λέγουσι “ διότι ἀνενόχλητος διατελεῖ σχολάζων καὶ δίχα θρούβου διαβιῶν ” . εἰ οὖν τοὺς σχολάζοντας εὐδαιμονίζομεν , ἐν σχολῇ δὲ μᾶλλόν εἰσιν οἱ νοερῶς ζῶντες , οὗτοι μᾶλλόν εἰσι εὐδαίμονες , καὶ μᾶλλον καὶ ὅντως ἀκροτάτη καὶ τελεία εὐδαιμονία ἐστὶν ἡ κατὰ νοῦν ζωὴ καὶ γνῶσις τὼν θείων καὶ ἐπαγὴ καὶ οὐχ ἡ ἐν ἀσχολίᾳ παντοίᾳ πολιτικὴ εὐδαιμονία . πάντα τοίνυν , ὅσα περὶ εὐδαιμονίας ἐδόξασαν οἱ πρὸ αὐτοῦ καὶ σὺν αὐτῷ , ἔδειξεν ὑπάρχοντα τῇ θεωρητικῇ εὐδαιμονίᾳ . εἴτε γὰρ εὐδαιμονία ἐστίν , ὥς τινες εἶπον , τὸ δἰ ἑαυτὸ αἱρετὸν καὶ μὴ δι’ ἄλλο τι , τῇ νοερᾷ μόνῃ ζωῇ τοῦθ’ ὑπάρχει καὶ οὐκ ἄλλῳ τινί , εἴτε φυχῆς ἐνέργεια , ὡς ἄλλοι ἀφιήναντο , τὰ κατὰ τὰ ἀγαθὰ τὰ ἀπὸ τῶν κρειττόνων εἰς αὐτὴν ἀφιγμένα , ἃ δὴ ἀγαθά ἐστιν , ἥ τε ἐκεῖθεν ἔλλαμφις ἡ πρὸς τὸν θεωρητικὸν εὐδαίμονα καὶ ἡ ἐπὶ ταύτῃ γνῶσις τῶν τε πρώτων καὶ δευτέρων καὶ τῶν ἐφεξῆς καὶ τῆς κοινωνίας αὐτῶν καὶ διαφορᾶς καὶ τῆς ἑκάστων ἰδιότητος , καὶ τοῦτο τὸ ταύτῃ ἐξαίρετόν ἐστι καὶ ἰδιαίατον , εἴτε εὐζωΐα καὶ εὐπάθεια , καὶ ταύτης εὐμοιρεῖ , εἴτε σχολῆ καὶ ἀπραξία , ὡς ὁ Ἐπίκουρος βούλεται , καὶ τοῦτο ταύτης ὂν διὰ τῶν προκειμένων δείκουσι λέξεων , λέγων δοκεῖ τε ἡ εὐδαιμονία ἐν τῇ σχολῇ . Εἰ γὰρ ἡ εὐδαιμονία τέλος ἐστὶ τὸ ἔσχατον , ἔστι δὲ καὶ ἡ σχολῆ τέλος ἔσχατον , ἡ εὐδαιμονία ἐν σχολῇ ἂν εἴη . ὅτι δὲ ἡ σχολὴ τέλος ἐστὶν ἔσχατον , προβιβάζει ἀπὸ τῆς πολιτικῆς εὐδαιμονίας , ἥτις εὐδαιμονία ἁπλῶς μὲν ἐν σχολῇ οὐκ ἔστι , τῇ δὲ καὶ κατά τι . ἐν σχολῇ μὲν γάρ ἐστι , καθόσον ὑπείκουσιν αὐτῷ πᾶσαι αἱ πλησιάζουσαι πόλεις , καθόσον δὲ τὰ τῆς πόλεως ὁσημέραι περισκοπεῖ καὶ τὰ κοινῇ καὶ χωρὶς ἑκάστῳ καλὰ καὶ συμφέρονοτα βέβαια καὶ μόνιμα διαμένειν φροντίζει , ἄσχολός ἐστι καὶ τεθορυβημένος . πόθεν δὲ δῆλον , ὅτι ἡ σχολὴ τέλος ἐστὶν ἔσχατον ; ἐκ τοῦ τόξα μέν γλύφεσθαι καὶ θώρακας πλέκεσθαι καὶ θυρεοῦς συναρμόζεσθαι διὰ τὸν πόλεμον , τὸν δὲ πόλεμον αἱρεῖσθαι διὰ τὴν εἰρήνην , ἥτις ἐστὶ σχολή . ὥστε ἐπεὶ ἡ εἰρήνη σχολή , τέλος δὲ ἡ εἰρήνη , καὶ ἡ σχολὴ ἄρα τέλος τῆς ἀσχολίας , ἤτοι τῆς τῶν ὅπλων κατασκευῆς καὶ τῆς λοιπῆς ἄλλης τῆς πρὸς τὸν πόλεμον παρασκευῆς . ἀλλ’ ἐπεὶ καὶ αὕτη ἡ σχολὴ ἀσχολία τίς ἐστιν , ὡς εἴρηται , πᾶσα δὲ ἀσχολία τέλους τινὸς καὶ σχολῆς ἐφίεται , εἴη ἂν τὸ τῆς ἀσχολίας ταύτης τέλος σχολή · καὶ τὸ ἔσχατον τέλος ( τοῦτο δέ ἐστιν ἡ θεωρητικὴ εὐδαιμονία ) ἐν σχολῇ ἄρα . p.1177b6 Τῶν μὲν μὲν οὖν πρακτικῶν ἀρετῶν ἐν τοῖς πολιτικοῖς ἢ ἐν΄τοῖς πολεμικοῖς αἰ ἐνέργειαι . Εἰπὼν ὅτι ἐν σχολῇ δοκεῖ εἶναι ἡ εὐδαιμονία , δείκνυσι διὰ τούτων , ὅτι οὐδεμία ἄλλη τις ἐνέργεια οὔτε ολεμικὴ οὔτε πολιτικὴ οὔθ’ ἡ πολιτικὴ αὐτὴ εὐδαιμονία ἐν σχολῇ ἐστιν , ἂλλὰ μόνη ἡ κατὰ νοῦν ἐνέργειν , ἡ θεωρητικὴ εὐδαιμονία . τοῦτο δεικνὺς λέγει , ὅτι τῶν μὲν πρακτικῶν ἀρετῶν , ἤτοι τῶν ἠθικῶν , αἱ ἐνέργειαι ἢ ἐν τοῖς πολιτικοῖς πράγμασίν εἰσιν ἢ ἐν τοῖς πολεμικοῖς , αἵτινες , καὶ αἱ κατὰ τὸν πόλεμον καὶ αἱ κατὰ τὴν πόλιν , ὅτι ἄσχολοί εἰσι καὶ μεστὰ φροντίδος καὶ ταραχῆς , οὐδεὶς ἀγνοεῖ τῶν ἐν πολέμοις καὶ πολιτικοῖς πράγμασι διατριβόντων . οἵ τε γὰρ τῶν χρημάτων τῆς πόλεως ταμίαι ἀνάπλεώ εἰσι θορύβων , φροντίζοντες ὡς λόγον ἀποδώσοντες τῶν τεθησαυριζομένων καὶ ἀποθησαυριζομένων , οἵ τε τοὺς ἀδικεῖν πειρωμένους ἀναστέλλοντες ἐν παντοίᾳ ταραχῇ καθεστήκασιν ὄντες , οἵ τε τὰς ἀμοιβὰς καὶ ἀνταλλαγὰς ἐπισκεπτόμενοι , ὅπως ἂν ὅτι μάλιστα κατ’ ἀξίαν γίνοιντο . τέλεόν εἰσιν ἄσχολοι . τί δ’ ἂν εἴποι τις περὶ τῶν πολιαρχούντων , οὓς ὑπάρχους καλοῦσιν ; οὐκ ἔστιν οὐδεὶς τούτων ἄσχολος , λἔγομεν δὲ τοὺς ὄντας ταμίας καὶ πολιάρχους καὶ τοὺς ἄλλους ὁμοίως , ἀλλ’ οὐχὶ τοὺς καθ’ ἡμᾶς κόρακας . εἰπὼν δὴ ὅτι καὶ αἱ πολιτικαὶ καὶ αἱ πολεμικαὶ ἐνέργειαι ἄσχολοί εἰσι , δείκνυσι πρῶτον , ὅπως αἱ πολεμικαὶ τοιαὐταί εἰσι καί φησιν οὐδεὶς γὰρ τὸ πολεμεῖν αἱρεὶται χάριν τοῦ πολεμεῖν , ἀλλὰ | πολεμοῦμεν , ἵνα εἰρήνην ἄγοιμεν . εἰ οὖν πολεμοῦμεν , ἵνα εἰρηπᾶν δὲ τὸγινόμενον ἐκ τοῦ ἀντικείμένου ἢ τοῦ ἀντικειμένου ἢ τοῦ ἐναντίου γίνεται , ὡς ἐν τῷ πρώτῳ τῶν Φυσικῶν δέδεικται . εἰ οὖν καὶ ἡ εἰρήνη ἐκ τοῦ πολέμου γίνεται , ἔστι δὲ ἡ εἰρήνη σχολή , ὁ πόλεμος ἄρα ἀσχολία καὶ αἱ ἐν αὐτῷ πράξεις . ὅτι δὲ χάριν τοῦ σχολάζειν πολεμοῦμεν , πιστούμενος ἐπήγαγεν οὐθεὶς γὰρ αἱρεῖται τὸ πολεμεῖν χάριν τοῦ πολεμεῖν , ὅ ταὐτόν ἐστι τῷ οὐθεὶς γὰρ αἱρεῖται τὸ ἀσχολεῖσθαι χάριν τοῦ ἀσχολεῖσθαι , ἀλλ’ ἵνα σχολάζῃ . μιαιφόνος γὰρ καὶ ἀσεβὴς καὶ παντάπασιν ἀδικώτατος ὁ πολεμῶν ἵνα πολέμους ἔχῃ . εἰ γὰρ τὸν πόλεμον αἱρεῖται , ἵνα πολεμῇ,λ κρατήσας πάντων τῶν πολεμίων καὶ ὑπὸ χεῖρα ποιήσας , τίσι πολεμήσει ; ἐπεὶ τὸ πολεμεῖν αἱρεῖται ἕνεκα τοῦ πολεμεῖν , δῆλον δή , ὅτι κατὰ τῶν φίλων ἐπάἐν ξει τὸν πόλεμον , ὅπερ ἀσχάτης ἐστὶν ἀδικίας καὶ μιαιφονίας . οὐκ ἄρα πολεμοῦμεν , ἵνα πολεμῶμεν , ἀλλ’ ἵνα ἡσοχιαν ἄγωμεν , ὅπερ ταὐτόν ἐστιν , ὡς εἴρηται , τῷ ἀσχολούμεθα,ἵνα σχολάξωμεν . ἄσχολοι ἄρα αἱ πολεμικαὶ πράξεις , ἐπειδὴ τὸ τέλος αὐτῶν , ἡ εἰρήνη , σχολή . ἔστι δὲ καὶ ἡ τοῦ πολιτικοῦ ἄσχολος , καὶ παρ’αὐτὸ τὸ πολιτεύεθαι . ὁ καὶ σύνδεσμος ὁ ἐν τῇ λέξει τῇ καὶ παρ’ κὐτὸ τὸ πολιτεύεοθαι οὐ παρέλκει , ἀλλ’ἐνδείκνυται , ὅτι οὐ μόνον ὅτε μὴ ἐνεργεῖ σκοπούμενος τί μὲν πέπραχε , τί δὲ τῶν ἀναγκαίων παρέλιπε , καὶ δεῖ ἐς νέωτα πρᾶξαι καὶ τί μὴ ποιῆσαι . καὶ ἦν ἄν μᾶλλον κατάλληλος ἡ λέξις καὶ τοῖς λεγομένοις συμφωνοτέρα , εἰ οὕτω πως εἶχε ‘καὶ ἐν αὐτῷ τῷ μὴ πολιτεσθαι ἄσχολός ἐστιν.’ ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἴσως τοιαῦτα . Δείξας δὲ τὰς πολεμικὰς ἐνεργείας ἀσχόλους , δεἰκνυσιν ὅτι οὐδὲ αἱ πολιτικαὶ ἀπηλλαγμέναι εἰσὶ θορύβου καὶ ταραχῆς , ἀλλὰ καὶ αὖται ἄσχολα τυγχάνουσιν οὖσαι . τὸν γὰρ περιποιούμενον τιμὰς καὶ δυναστείας ἑσυτῷ καὶ τῇ πόλει καὶ σπουδάζοντα Καὶ μεριμνοῦντα κυριεύειν τῶν πέριξ πόλεων καὶ τιμᾶσθαι καὶ αὐτὸν καὶ Τούς πολίτας πρὸς ἁπάντων , ἐν ἀφθονίᾳ τε τυγχάνειν πάντων τῶν πρὸς ζωήν,πῶς ἄν τὸν οὕτως ἔχοντα φήσειεν ἄν τις ἄσχολον εἶναι;ἡ μὲν διάνοια τῶν προκειμένων συλλαβῶν αὕτη . Τὴν δὲ λέξιν τὴν ἐτέραν τῆς πολιτικῆς , ἥν καὶ ζητοῦμεν ὑπερβατῶς ἀναγνωνστέον ‘ἑτέραν οὖσαν ἣν καὶ ζητοπῦμεν τῆς πολιτικῆς.’ Λέγει δὲ ὅτι ὁ εὑδαίμων ἑαυτῷ καὶ τοῖς πολίταις δυνατείας περιποιύμενος , καὶ ἡ τοιαύτη εὐδαιμονία ἑτέρα ἐστὶ τῆς θεωρητικῆς εὐδαιμονίας , ἣν θεωρητικήν εὐδαιμονίαν ζητοῦμεν νῶν . ὁ δὲ καὶ σύνδεσμος ἐκ περιττοῦ κεῖται νῦν . ἔστι γὰρ τὸ ὀρθόν τοιοῦτον ‘ἑτέραν οὖσαν , ἣν ζητοῦμεν , τῆς πολιτικῆς . Ρ . 1177b 16 Eἰ δὴ τῶν κατὰ τὰς ἀρετὰς πρὰξεων αἱ πολιτικαὶ καὶ πολεμικαί . Ταῦτα οἶον συμπέρασμά εἰσι τῶν περὶ τῆς θεωρητικῆς εὐδαιμονίας εἰρημένων . ὃ δὲ λέγει , τοιοῦτον ἄν εἴη δυνάμει . Εἰ τὰ στοιχεῖα τῆς τελείας εὐδαιμονίας εἰσὶ τὸ δι’ἐαυτὸ καὶ μὴ δι’ἄλλο τι αἱρετόν , τὸ ἥδιστον , τὸ αὔεργείας , ὡς ἀνθρώπῳ δυνατόν . Εἰ οῦν ταῦτά ἐστι τὰ συστατικὰ τῆς εὐδαιμονίας στοιχεῖα , ταῦτα δὲ μόνῃ τῇ θεωρητικῇ δπάρχει εὐδαιμονίᾳ , ἡ πρώτη καὶ τελεία εὐδαιμονία καὶ τῶν ἀνθρώπων οἰκειοτάτη [ ἐστίν]αὕτη ἄν εἴη . ἡ δὲ πολιτική Δευτέρα καὶ μετ’αὐτὴν οἰκεία οὐ τῷ ἀληθινῷ καὶ ὄντως ἀνθρώπῳ , ἀλλὰ τῷ συγκειμένῳ ἐκ νοῦ καὶ σώματος , εἰ γὰρ καῖ ἑκάστου φύσις αὐτὸ τοῦθ’ ὅπερ ἐστὶ τελεία ὑπάρχει , ἀλλὰ τῶν ὑπερκειμένων ὑφεῖται καὶ ἀτελής ἐστι πρὸς τὰ ὑπέρτερα , ὥστε καὶ ἡ πολιτικὴ κατ’ αὐτὸ τοῦτο ἀτκείαν ἀτελής ἐστιν , ὡς πρὸς τὴν θεωρητικήν , εἰ καὶ τελεία κατά γε τὴν οἰκείαν φύσιν ἐστίν . ὅ μὲν βούλεται λέγειν τοῦτό ἐστι . περὶ δὲ τῶν λέξεων ἐκεῖνο πρῶτον ῥητέον , ὅτι ἡ τούτων ἀπόδοςίς ἐστιν ἐν τῷ ἡ τελεία εὐδαιμονία αὕτη ἄν εἰη ἀνθρώπῳ λαβοῦσα μῆκος βίου τέλειον , τὰ δὲ λοιπὰ μεταξὺ παρεμβέβληται , ἀνάμνησις ὄντα τῶν εῖρημένων περὶ εὐδαιμονίας . ἔπειτα ῥητέον , ὅσον διαφέρει πόλις ἑνὸς ἀνδρός , τοσοῦτον καὶ αἱ κατ’ ἀρετὴν πολιτικαὶ πράξεις ἅπασαι , αἵτινές εἰσιν ἡ πολιτικὴ εὐδαιμονία , διαφέρει μεγέθει καὶ κάλλει μιᾶς κατ’ ἀρετὴν πράξεως . τὰ γὰρ ἀπὸ ἀρετῆς καὶ κατ’ ἀρετὴν πᾶσι τοῖς πολίταις προςόντα τε καὶ πραττόμενα μεγάλα καὶ καλὰ τυγχάνει . καὶ πολὺ προύχουσι τῆς ἑνὸς ἀνδρὸς ἀρετῆς καὶ πράξεων . ὁμοίως δὴ καὶ ἐπὶ τῶν πολεμικῶν ἔχει πράξεων · πολὺ ὑπερέχουσιν αἰ τοῦ στρατεύματος ὅλου κατ’ ἀρετὴν πράξεις καὶ ἀνδραγαθίαι τῶν ἑνὸς στρατιώτου κατορθωμάτων , ὅμως δ’ οὖν , καίτοι μεγάλων καὶ καλῶν οὐσῶν , τὸ σχολαστικὸν οὐ πάρεστιν αὐταῖς ἀλλὰ πρὸς τῷ ἀσχόλους εἶναι καὶ οὐ δι’ ἑαυτὰς ἀλλὰ δι’ ἄλλο τι τυγχάνουσιν οὖσαι αἱρεταί , διὰ νίκην , διὰ χρημάτων σνλλογὴν καὶ χώρας ἐπίκτησιν . τὸ δὲ δι’ ἄλλο τι αἰρετὸν ἀτελές καὶ ἐπαφή , σπουδῇ διαφέρειν δοκεῖ , τουτέστιν τῇ τῶν θείων κατάλψις ἀτελὲς καὶ ἐπαφή , σπουδῇ διαφέρειν δοκεῖ , τουτέστιν τῇ ἀκρότητι καὶ τῷ τιμίῷ . ἡ τιμιωτάτη γὰρ καὶ ἀκροτάτη ἡμῶν ἐνέργεια καὶ θεοφιλεστάτη ἡ νοερά ἐστι ζωή . αἱ γὰρ ἡθικαὶ καὶ πρακτικαὶ δεύτεραί τε καὶ μετ’ ἐκείνην . καὶ πρὸς | τούτῳ ἡδίστη τέ ἐστι · τὸ γὰρ τέλειον ἥδιστον . ἡ δὲ τοιαύτη ἡδονὴ τελεία ὡς ἀμεταμέλητος καὶ μετανοίας ἄδεκτος . τελεία δε οὖσα καὶ ἡδίσιη δυναύξει καὶ τὴν ἐνέργιαν . ἔστι δὲ καὶ αὐτάρκης · δι’ ἑαυτὴν γάρ ἐστιν αἱρετὴ καὶ ἄτρυτος καὶ ἀνένδοτος καὶ πρὸς ἄνεσιν ἀμείλικτος.οὐδεὶς γὰρ οὕτω δύναται πλεῖστον χρόνον ἐγκαρτερεῖν ταῖς οἰκείαις ἐνεργείαις καὶ πράξεσιν ὡς ὁ θεωρίᾳ σχολάξων . p . 1177 b 25 Δαβοῦσα μῆκος βίου τέλειον · οὐδὲν γὰρ ἀτελές ἐστι τῶν τῆς εὐδαιμονίας . Εὶ τὸ ἀίδιον τέλειον , τὸ ἐγγύτερον τῷ ἀιδίῳ τελειότορον τοῦ πορρωτέρου . ἐγγύτερος δὲ ὁ μακρότερος χρόνος τοῦ βραχυτέρου , ὥστε καὶ ἡ πολυχρονιωτέρα εὐδαιμονία τῆς βραχυχρονιωτέρας τὸ παντέλειον τῆς εὐδαιμονίας ἡ κατὰ νοῦν ἐστι ζωή , · ἐπήγαγε λαβοῦσα μαῆκος βίου τέλειον , ἀκόλουθα λέγων οἶς αὐτὸς ἀρέσκεται . βούλεται γὰρ οὖτος ὁ δαιμόνιος ἀνὴρ τὴν εὐδαιμονίαν συμπεπληρῶσθαι μὲν ἐκ τῆς ὅλης ἀρετῆς , τῆς τε ἠθικῆς καὶ θεωρητικῆς , δεῖσθαι δὲ τὴν πολτικὴν καὶ τὴς ἐκτὸς χορηγίας , ἱκανῆς οὔσης ὑπηρετεῖν ταὶς κατ’ ἀρετὴν ἐνεργείαις , δεῖσθαι δὲ καὶ βίου τελείου πρὸς τὴν δύμπασαν εὐθημοσύνην ἢεὐζωΐαν καὶ ὁπραυίαν . Πολλαὶ γὰρ μεταβολαὶ γίνονται καὶ παντοῖαι τύχαι κατὰ τὸν βίον καὶ ὁ χρόνος προϊὼν ἐλεγκτικὸς γίνεται τῶν τε ὡς ἀληθῶς εὐδαιμόνων καὶ τὼν ὑποκρινομένων εὐδαιμόνως ζὴν . τῶν γὰρ φύσιν ἐχόντων εὖ μεταβάλλειν ἢ καὶ δοκούντων μὲν εἶναι τόδε τι , μὴ ὄντων δέ , ὁχρόνος ἐλεγκτικός ἐστιν . ἔτι εἰ τέλειον ἡ εὐδαιμονία , τελειότερον δὲ τὸ μονιμώτερον , μονιμώτερον δὲ τὸ πλείω χρόνον εὐδαιμονῦσαν , τοῦτο δὲ εὐδαιμονέστερον , παντί που δῆλον ὅτι τὸ βραχύτατον χρόνον εὐδαιμονῆσαν ἐγγύς πώς ἐστι τῷ μὴ εὐδαιμονηκότι , ὥστε καὶ ἀτελὴς ἡ τοιαύτη εὐδαιμονία . δεῖται ἄρα καὶ βίου τελείου . ἀλλὰ καὶ ὅτι τὸ μακρὸν χρόνον νοερῶς ἐνεργῆσαν θεοπρεπέστερόν ἐστι τοῦ τὸν βραχὺν χρόνον ὡσαύτως ἐνεργήσαντος τῶν ὡμολογημένων ἐστίν , ὥστε καὶ τελειότερον . δεῖαιι ἄρα τελείου καὶ μακροκρονίου βίου . εἰ δέ τις ἐνίσταται λέγων , ὅτι τὸ εὐδαιμονεῖν ἐν τῷ νῶν ὅλον πάρεστι καὶ παντελὲς ὑπάρχει καὶ οὐδὲν ἐκ τῆς τοῦ χρόνου προσλαμβάνει παρατάεως , ὁ ταῦτα λέγων πρῶτον μὲν παρὰ τὴν συναίσθησιν ἡμῶν λέγει , εἶγει , εἶτα καὶ τὴν τῶν πλείστων ἢ καὶ σχεδὸν πάντων δόξαν . πάντες γὰρ τὸν ὅτι πολὺν χρόνον εὐδαιμονήσαντα ἀμείνονα πολλῷ φασι τοῦ ὡσαύτως μὲν ἐν ὀλίγῳ δὲ χρόνῳ ζήσαντος · ὥστε καὶ ἡ τοῦ χρόνου παράτασις δυναύξει τὴν εὐδαίμονα ξωήν , κἄν ἐν τῷ νῦν τῷ ἐνεστηκότι ὡσαύτως ἀμφότεραι ἐνεργῶσιν . ἕτι εἰ τὸν διὰ πολλῶν τῶν καλῶν ἔργων ἠγωνισμένον μᾶλλον εὐδαιμονίζομεν , ἐν δὲ τῷ πλείονι χρόωῳ καὶ πλείονα καλὰ πρᾶξαι δυνατόν , παντί που δῆλον ὡς δοντελεῖ πρὸς εὐδαιμονίαν ὁ μεακρὸς κρόνος καὶ τὸ τέλειον μῆκος τοῦ βίου . οὐ γὰρ ἔστιν ἐν ὀλίγῳ πάμπολλα καὶ μέγιστα πράττειν ἤ θεωρεῖν , ἅπερ λῶν , ἃ γράφειν περιττὸν ἄν εἴη , ὡς δεῖται καὶ μήκους βίου τελείου . ἐπεὶ οὖν τέλειός ἐστιν ἡ εὐδαιμονία καὶ οὐδὲν τῶν αὐτῆς ἀτελὲς ὑπάρχει , ἀνάγκη καὶ τὸν χρόνον τέλειον εἶναι , ἵνα μὴ κατὰ τοῦτον ἀτελής ὑπάρχῃ . 30 p . 1177b26 ‘O δὲ τοιοῦτος ἄν εἴη βίος κρείττων ἤ κατὰ ἄνθρωπον . Ἄνθρωπον ωῦν τὸν σύνθετον λέγει τὸν ἐκ ψυκῆς καὶ σώματος . Λέγει δὲ ὁ παρὼν λόγος , ὅτι ὁ θεωρητικὸς βίος καὶ ἡ νοερὰ ζωὴ ὑπὲρ τὴν πολιτιικήν ἐστιν εὐδαιμονίαν καὶ τὸν πολιτικὸν εὐδαίμονα , τὸν ἐν σχέσεει τυγχάνοντα πρὸς τὰ δεύτερα καὶ συμπλεκόμενον αὐτοῖς καὶ ἀσχολούμενον περὶ αὐτά . ὁ γὰρ νοερῶς ζῶς ξῶν οὐχ ᾖ ἄνθρωπος , ὁ ἀπὸ λόγου καὶ τοῦ πολυκεφάλου τῆς ἐπιθυμίας θηρίου καὶ τοῦ λεοντώδους τοῦ θυμοῦ μετὰ τοῦ σώματος ὤν , οὕτω βιώσεται , ἀλλ’ οὕτω διαβιοῖ , ᾖ θεῖόν τι ἐν αὐτῷ ὑ πάρχει , τουτέστιν ἀλλ’ ὡς χωρίσας αὑτὸν ἀπὸ τοῦ συνηρτημένου ζῴου καὶ ἑνώσας ἑαυτὸν πρὸς τὸ πρῶτον ἀγαθὸν καὶ τὴν ἀπ’ ἐκείνου κατιοῦσαν εἰς αὐτὸν ἔλλαμψιν . τοῦτο γάρ ἐστι τὸ νοερῶς ζῆν , τὸ ἀναφυγεῖν ἀπὸ τῆς περὶ τὴν ὕλην πτοίας ἐπὶ τὴν νοερὰν ἀκρώρειαν . καὶ ὅσον , φησί , διαφέρει ὁ ἐν ἡμῖν νοῦς τοῦ συνθέτου τούτου , τοῦ ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος , τοσοῦτον καὶ ἡ νοερὰ ἐνέργεια αὐτοῦ τῆς πολιτικῆς εὐδαιμονίας . ἄλλην γὰρ ἀρετὴν τὴν πολιτικην εἶπεν εὐδαιμονίαν . εἰ δὴ θεῖον ὁ νοῦς πρὸς τὸν ἄνθρωπον , τουτέστιν εἰ ὁ ἄσχετος νοῦς καὶ ἀνεπίστροφος θειότερός ἐστι τοῦ ἐν σχέσει καὶ πρὸς τὴν ὕλην ῥέποντος , καὶ ὁ βίος αὐτοῦ , ἡ κατὰ νοῦν ἐνέργεια , θειοτέρα τῆς ἀνθρωπίνης ζωῆς , τῆς πολικῆς εὐδαιμονίας . p . 1177b31 Οὐ χρὴ δὲ κατὰ τοὺς παραινοῦντας ἀνθρώπινα φρονεῖν ἄνθρωπον ὄντα . Τινὲς μὲν Θεόγνιδός φασιν εἶναι τὴν γνώμην ταύτην , οἱ δὲ Σόλωνος . ὅ δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν · εἰ μὲν ὁ κυρίως καὶ μάλιστα καὶ ὄντως ἄνθρωπος ἦν ὁ συμπληρούμενος διὰ λόγου καὶ τῶν προκειμένων | αὐτῷ , δίκαιον ἦν πείθεσθαι τοῖς λέγουσι δεῖν ἀνθρώπινα φρονεῖν καὶ ἐν τῇ πολιτικῇ ἐμμένειν εὐδαιμονίᾳ . ἐπεὶ δ’ οὐ τοῦτο τὸ σύνθετόν ἐστιν ὁ ἀληθὴς ἄνθρωπος ἀλλὰ τὸ ἐν ἡμῖν θειότατον , ὁ νοῦς , δεῖ μὴ πείθεσθαι ἀλλ’ ἀπαθανατίζειν ἑαυτούς , ἤτοι χωρίζειν ἀπὸ τῆς πρὸς τὸ θνητὸν ζῷον ἐμπαθείας καὶ ἀπαθανατίζειν καὶ ἐξομοιοῦν ἑαυτοὺς τοῖς ἀθανάτοις , ταῖς νονταῖς δηλαδὴ καὶ ξνοεραῖς ὑπάρξεσιν . ἡ γὰρ τῷ ὄντγως ἀνθρώπῳ πρέπουσα εὐδαιμονία ἡ πρὸς θεόν ἐστιν ὁμοίωσις . ὁμοιοῦται δὲ θεῷ ὁ τῶν ἐνταῦθα ἀποστὰς καὶ τοῖς νοεροῖς ἐνδιατρίβων . ὥστε δεῖ πάντα ποιεῖν ὅσα συντελεῖ πρὸς τὸ ζῆν κατὰ νοῦν , ὅς ἐστι τὸ ἀκρότατον καὶ κράτιστον καὶ θειότατον τῶν ἐν ἡμῖν . ζῇ οὖν κατ’ αὐτόν , ὡς εἴρηται , ὁ περιλαμπόμενος ὑπὸ τῆς θείας αἴγλης ὑπερφρονησας τῶν ἔξω καὶ ἀπολύσας καὶ ἐλευθερώσας <ἑαυτὸν> ἀπὸ τῆς ἀσχέτου καὶ ἀκαθέκτου πρὸς τὸ σῶμα ῥοπῆς . εἰ γὰρ τῷ ὄγκῳ σμικρόν ἐστι , δυνάμει καὶ τελειότητι πολὺ μάλλον ὑπερέχει . τὸ σμικρὸν τῷ ὄγκῳ ταυτόν ἐστι τῷ ἀμεγέθες . τὸ δὲ λεγόμενον τοιοῦτον ἂν εἴη · οὐ χρὴ τὸ ἐν ἡμῖν θειότατον ὥς τι τῶν τυχόντων νομίζειν οὐδ’ εἰς τὴν ἀμέρειαν αὐτοῦ ἀφορᾶν καὶ παρορᾶν καὶ καταφρονεῖν ὡς εὐτελοῦς αὐτοῦ . οὐ γὰρ ὄγκῳ καὶ μεγέθεσιν ορίζειν χρὴ τὸ τίμιον καὶ τὸ δυνατόν , ἀλλ’ ἐν τῇ ἀμερείᾳ μᾶλλον καὶ τῷ ἀσωμάτῳ . τιμιώτεραι γὰρ καὶ δυνατώτεραι ἀσυγκρίτως αἱ νοεραὶ καὶ ἀσώματοι οὐσίαι πάσης σωματικῆς φύσεως . p . 1178a2 Δόξειε δ’ ἂν εἶναι καὶ ἕκαστον εἶναι τοῦτο . Ὥσπερ πόλις κυρίως ἐστὶ καὶ λέγεται τὸ κρατοῦν καὶ ἄρχον , οἷον ἐν μὲν τῆ δημοκρατουμέηῃ ὁ δῆμος ( οὗτος γὰρ ἐν αὐτῇ τὸ κύριον ) καὶ ἐν τῇ βασιλευομένῃ πόλις πάλιν ὁ βασιλεύς ἐστι καὶ λέγεται καὶ ἐν τῇ τυραννουμένῃ ὁ τύραννος , οὕτω καὶ ἄνθρωπος κυρίως ἐστὶν ὁ ἐν ἡμῖν νοῦς καὶ ἔστι κυρίως ὀ Ἀριστοτέλης καὶ Πλάτων ὁ τοῦ Ἀριστοτέλους νοῦς καὶ ὁ τοῦ Πλάτωνος , ὅτι τὸ ἐν ἑκάστῳ κύριον ὁ ἐν ἑκάστῳ νοῦς ἐστι καὶ τὸ ἄμεινον καὶ βέλτιστον . εἰ οὖν τοῦτο ἀληθὲς καὶ τὸ μακάριον ἡμῶν ἵδρυται ἐν τῷ νῷ [ βίῳ ] καὶ τῇ ζωῷ αὐτοῦ , τῇ θεωρίᾳ , τί δεῖ παρέντας τὸν οἰκεῖον βίον , τὸ οἰκεῖον ἀγαθόν , ἐπιδιώκειν τινὸς ἄλλου βίον , οἷον τὸν τοῦ πολιτικοῦ ἢ τοῦ ἀπολαυστικοῦ ; τὸ λεχθέν τε πρότερον ἁρμόσει καὶ νῦν · τὸ γὰρ οἰκεῖον τῇ φύσει κράτιστον . ὅτι τὸ ᾠκειωμένον ἐκάστου τῇ φύσει κράτιστον καὶ ἄριστον καὶ ἥδιστόν ἐστιν ἐκείνῃ , εἴρηται πρότερον , ὅτε περὶ ἡδονῆς ἔλεγεν ἐν τῷ παρόντι βιβλίῳ , καὶ ἡμεῖς ἐκεῖσε περὶ τούτου εἴπομεν τὰ δυνατὰ ἡμῖν . δῆλον δὲ πάντως , ὅτι τὸ οἰκεῖον τῇ τοῦ ἵππου φύσει κράτιστόν ἐστι τῇ ἱππείᾳ φύσει καὶ φίλον · ὁμοίως καὶ τὸ τῇ τοῦ βοὸς φύσει ἥδιστόν ἐστι καὶ σωστικὸν τῇ τοῦ βοὸς φύσει καὶ τελειωτικόν . ἀλλὰ περὶ τούτων εἴρηταί μοι ἐν ἐκείνοις καὶ οὐ δεῖ παλιλλογεῖν . δῆλον δ’ ὡς καὶ τὸ οἰκεῖον τῇ τοῦ ἀληθτνοῦ ἀνθρώπου φύσει , κράτιστόν ἐστιν αὐτῇ καὶ ἄριστον καὶ ἥδιστον , καὶ τοῦτο προςήκει ζητεῖν καὶ εὑράσκειν , καὶ εὑρόντα σταθηρῶς καὶ ἀκλινῶς ἐμμένειν αὐτῷ , τὰ δ’ ἄλλα χαίρειν ἐᾶν . ὅτι δὲ τῷ ἀληθινῷ , τῷ νοΐ ἡμων , ἡ νοερὰ ζωὴ καὶ ὁ θεωρητικὸς βίος ἐστὶν οἰκειότατον , πολλάκις ἠκούσαμεν . εἰ δὲ ὁ οἰκειότατος αὐτῷ βίος ὁ θεωρητικός ἐστιν , ὁ ἄρα κατ’ αὐτὸν ζῶν εὐδαιμονέστατός ἐστιν , ὁ δὲ κατὰ τὴν ἠθικὴν καὶ πραγματικὴν δεύτερος καὶ μετ’ ἐκεῖνον , διότι καὶ αἱ κατὰ τὴν ἠθικὴν ἀρετὴν ἐνέργειαι ἀνθρωπικαί εἰσι καὶ τοῦ πολιτικοῦ εὐδαίμονος . p . 1178a10 Δίκαια γὰρ καὶ ἀνδρεῖα καὶ τὰ ἄλλα τὰ κατὰ τὰς ἀρετὰς πρὸς ἀλλήλους πράττομεν . Εἰπὼν ὅτι αἱ κατὰ τὰς ἠθικὰς ἐνέργειαι νθρωπικαί εἰσι ( τοῦ συνεἶναι θέτου γάρ εἰσιν ἀνθρώπου ἐκ ψυχῆς καὶ σώψατος ) τοῦτο διὰ τούτων συνίστησι , λέγων ὅτι καὶ τὰ δίκαια καὶ τὰ ἀνδρεῖα καὶ τὰ ἄλλα τὰ ἐν συναλλάγμασι καὶ χρείαις πρὸς ἀλλήλους πράττομεν , διατηροῦντες ἐν τοῖς πάθεσι τὸ πρέρπον . τὰ δὲ πάθη , οἶον ἡδοναὶ καὶ λῦπαι , τοῦ συνθέτου ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος , ὥστε καὶ αἱ κατὰ τὰς ἠθικὰς ἀρετὰς ἐνέργειαι περὶ ἡδονὰς καὶ λύπας , ὡς μεμαθήκαμεν , οὖσαι τὸ πρέπον αὐταῖς ἐπάγουσαι καὶ ὅρον αὐταῖς ἐπιτιθεῖσαι τοῦ συνθέτου ἄν εἶεν , ὥστε καὶ ἀνθρωπικαί . ὅτι δὲ αἱ ἠθικαὶ ἀρεταὶ μετροῦσι τὰ πάθη , καὶ τοῦτο ἔμπροσθεν ἐμάθομεν . ἀπὸ μὲν γὰρ τῆς ἀνδρείας ὁρμῶμεν ἐπὶ τὰ ἀνδρεῖα καὶ θαρροῦμεν ὅπου δεῖ , καὶ φεύγομεν τὰ φοβερὰ ὅτε δεῖ καὶ ὅπως δεῖ , καῖ ὅλως μετροῦμεν δι’ αὐτῆς τοὺς φόβους καὶ τὰ θάρρη , ἀπὸ δὲ τῆς σωφροςύνης τὰς δι’ ἁφῆς λύπας καὶ ἡδονάς , καὶ τὰς μὲν αἱρούμεθα καὶ διώκομεν , τὰς δὲ φεύγομεν . ὅτι δὲ καὶ ἡ ἐλευθεριότης καὶ ἡ μεγαλοπρέπεια μετρεῖ τὰς πράξεις , ἅς διὰ δόσεως καὶ λήψεως χρημάτων ἐνεργοῦμεν , οὐκ ἀγνοοῦμεν , εἴ τι μεμνήμεθα τῶν περὶ ἐλευθεριότητος καὶ μεγαλοπρεπείας εἰρημένων τῷ φιλοςόφῳ τούτῳ . ἐμάθομεν δὲ καὸ τὴν μεγαλοψυχίαν καὶ φιλοτιμίαν ἐν τῇ συμμετρίᾳ καὶ κατ’ ἀξίαν τῶν τιμῶν αἱρέσει τὸ εἶναι ἔχειν , πρὸς δὲ τούτοις ὅτι καὶ ἡ μὲν πραότης ἐστὶν ἐπὶ τῷ τῆς ὀργῆς συμμέτρῳ , ἡ δὲ δικαιοςύνη σωστικὴ τῆς κοινωνίας | ἡμῖν , φύσει οὖσι πολιτικοῖς . εἰ δὲ ταῦθ’ οὕτως ἔχει , πᾶσαι αἱ κατ’ ἀρετὴν ἐνέργειαι καὶ ποιήσεις ἀνθρωπικαί εἰσι παὶ δεύτεραι τῶν λουικῶν ἀρετῶν . ἔτι εἰ ἀγαθὸς ἄνθρωπος λέγεται καὶ ἔστιν ὁ μήτε ἐν τοῖς πάθεσιν ἄμετρος μήτ’ ἐν ταῖς περὶ ταῦτα πράξεσιν ἀόριστος , εἴη ἄν καὶ οὕτω καταφανὲς τὸ τὴν ἠθικὴν ἀρετήν , ἧς ἀγαθοὶ λεγόμεθα , καὶ τὰς κατ’ αὐτὴν πράξεις ἀνθρωπικὰς ὑπάρχειν , εἴ γε τὰ πάθη , ὡς εἴρηται , τοῦ συνθέτου εἰσίν . p . 1178a14 Ἔνια δὲ καὶ συμβαίνειν ἀπὸ τοῦ σώματος δοκεῖ , καὶ πολλὰ συνῳκειῶσθαι τοῖς πάθεσιν ἡ τοῦ ἤθους ἀρετή . Καὶ διὰ τούτων τὸ αὐτὸ δεικνύει , λέγω δὴ τὸ τὰς ἠθικὰς ἀρετὰς καὶ τὰς κατ’ αὐτὰς ἐνεργείας ἐνθρωπικὰς εἶναι . εἰσὲ γάρ , φηςί , τινὲς φύσει σώφρονες καὶ ἀνδρεῖοι καὶ δίκαιοι · τοῦτο δ’ αὐτοῖς ὑπάρχει ἀπὸ τοῦ σώματος , ἤτοι ἀπὸ τῆς ποιᾶς τοῦ σώματος κράσεως καὶ τῆς τῶν στοιχείων τοῦ σώματος συνδρομῆς καὶ συμπήξεως , ὥστε τοῦ συνθέτου εἰσὶ καὶ αἱ ἀπ’ αὐτῶν ἐνέργειαι . εἰπὼν δὲ ἔνια δὲ καὶ συμβαίνειν ἀπὸ τοῦ σώματος δοκεῖ , ἐπήγαγε καὶ πολλὰ συνῳκειῶσθαι τοῖς πάθεσιν ἡ τοῦ ἤθους ἀρετή . ὥσπερ γὰρ οὐ πᾶσα ἡσονή , ὡς δέδεικται , πρότερον οὐ πάσῃ ἐνεργείᾳ ᾠκείωτο ἀλλὰ τῶν διαφόρων καὶ ἑτέρων τῷ εἴδει ἐνεργειῶν καὶ αἱ ἐπ’ αὐταῖς ἡδοναὶ ἕτεραι τῷ εἴδει οὖσαι ἐσείχθησαν , οὕτω καὶ τοῖς πάθεσι , ταῖς ἡδοναῖς καὶ λύπαις , ἄλλοις ἄλλαι τῶν ἀρετῶν συνῳκείωνται . τῇ μὲν γὰρ ἑπομένῃ ἡδονῇ ταῖς δόσεσιν οἷς δεῖ οὐ πάσα ἀρετὴ ᾠκείωται , ἀλλ᾿ ἡ ἐλευθεριότης , καὶ τῇ ἑπομένῃ ἡδονῇ ταῖς κατὰ τὴν γεωμετρίαν ἀναλόγοις διανομαῖς οἰκεία ἀρετή ἐστιν ἡ δικαιοςύνη , ἀλλ᾿ οὐχὶ ἡ σωφροςύνη ἢ ἀνδρεία . εἰ δὴ αἱ ἠθικαὶ ἀρεταὶ τοῖς πάθεσιν ᾠκείωνται , τὰ δὲ πάθη κἀνθρωπικά , καὶ αἱ ἠθικαὶ ἄρα ἀρεταὶ τοῦ συνθέτου εἰσὶ καὶ οὐ τοῦ ὄντως ἀνθρώπου . p . 1178a16 Συνέζευκται δὲ καὶ ἡ φρόνησις τῇ τοῦ ἤθους ἀρετῇ καὶ αὕτη τῇ φρονήσει . Δείξας τὰς ἠθικὰς ἀρετὰς ἀνθρωπικὰς οὔσας , δείκνυσι καὶ τὴν φρόνησιν ( αὕτη γὰρ ἀρετὴ οὖσα τοῦ λογιστικοῦ μέρους τῆς ψυχῆς δόξειεν ἂν εἶναι τοῦ νοῦ ἀρετὴ καὶ οὐ τοῦ συνθέτου ) , δείκνυσι δὴ καὶ ταύτην ὅτι μὴ τοῦ ὄντως ἀνθρώπου ἐστὶν ἀρετή , ἀλλὰ τοῦ συνθέτου . ὅ δὲ λέγει , δῆλον ἔσται ἀναμνήσασιν ἡμᾶς αὐτοὺς τῶν <ἐν> ἄλλοις ἀποδεδειγμένων . δέδεικται δὲ ὅτι ἀντακολουθοῦσιν αἱ λοιπαὶ , καὶ ἐν ᾧ ἂν μία τις ἐξ αὐτῶν ἐστιν , ἐξ ἀνάγκης ἐκείνῳ καὶ αἱ λοιπαὶ ἕπονται καὶ οὐκ ἐνδέχεται ἀνδρεῖον ὄντα τὴν ἠθικὴν ἀνδρείαν μὴ καὶ σώφρονα εἶναι καὶ φρόνιμον καὶ δίκαιον , ἢ σώφρονα ὄντα μὴ εἶναι καὶ δίκαιον καὶ ἀνδρεῖον καὶ φρόνιμον , ἢ φρόνιμον ἄντα μὴ τὰ δί9καια βούλεσθαι καὶ αἱρεῖσθαι καὶ τὰ σωφρονικὰ καὶ ἀνδρεῖα · ἀλλ᾿ ὃς ἂν ᾖ φρόνιμος , οὗτος εὐθὺς καὶ δίκαιός ἐστι καὶ σώφρων , καὶ ὁ δίκαιος φρόνιμος καὶ ἀνδρεῖος καὶ σώφρων . ἐπεὶ τοίνυν ἀντακολουθεῖν δέδεικται τὰς ἀρετὰς καὶ συνεζευγμένη ἐστὶν ἡ φρόνησις τῇ τοῦ ἤθους ἀρετῇ , τουτέστιν τῇ ἠθικῇ ἀρετῇ , καὶ ἡ ἠθικὴ ἀρετὴ τῇ φρονήσει καὶ ἀλλήλαις , καὶ οὐκ ἐνδέχεται χωρίζεσθαι ἀπ᾿ ἀλλήλων , εἰσὶ δὲ αἱ ἠθικαὶ ἀρεταὶ ἀνθρωπικαί , εἴη ἂν καὶ ἡ φρόνησις τοῦ συνθέτου . ἡ μὲν τῶν λεγομένων διάνοια αὕτη · κατὰ δὲ τὴν λέξιν εἰπὼν ὅτι συνέζευκται δὲ καὶ ἡ φρόνησις τῇ τοῦ ἤθους ἀρετῇ καὶ αὕτη τῇ φρονήσει , τὴν αἰτίαν τούτου ἐπήγαγεν εἰπὼν εἴπερ αἰ μὲν τῆς φρονήσεως ἀρχαὶ κατὰ τὰς ἠθικάς εἰσιν ἀρετάς . λέγει δὲ ἀρχὰς τὰ τελικὰ αἴτια , ὧν ἕνεκα πράττομέν τινα καὶ ποιοῦμεν . ὡς γὰρ ἰατροῦ τελικὸν αὔτιον καὶ τὸ οὗ ἕνεκα πάντα ποιεῖ καὶ πράττει , ὅσα ποιεῖ καὶ πράττει , ὑγίεια , καὶ οἰκοδόμου ἀρχὴ τελικὴ ἡ οἰκία καὶ στρατηγοῦ νίκη , σώφρονός τε ἡ τῶν παθῶν συμμετρία , οὔτω καὶ τῆς φρονήσεως , ὡς δέδεικται ὅτε περὶ ταύτης ἔλεγεν , οἱ κατὰ τὰς ἠθικὰς ἀρετὰς ὀρθοὶ σκοποὶ τέλη εἰσὶ καὶ αἴτια τῶν πραττομένων ἐκείνων ἔνεκα . ἔστι γὰρ ἡμῖν ἀπὸ τῆς ἠθικῆς ἀρετῆς τὸ ὀρθοδοξεῖν περὶ τὰ τέλη · τὸ γὰρ ὀρθῶς δοξάζειν ὅτι τόδε τι ἁγαθόν ἐστιν , οἷον τὸ μὴ ἀδικεῖν , τὸ τιμᾶν τόνδε τινά , τὸ ποιεῖν τὰ συμφέροντα τῇ τό λει , καὶ τόδε μέν έστι συμφέρον καὶ τόδε δίκαιον καὶ ποιητέον , τόδε δὲ ἀσύμφορον καὶ ἅδικον καὶ φευκτέον · τὸ γοῦν ὀρθῶς περὶ ταῦτα δοξάζειν καὶ μὴ ἀπατᾶσθαι μηδὲ νομίζειν τὸ μὴ ἀγαθὸν ὡς ἀγαθὸν ἀπὸ τῶν ἠθικῶν ἡμῖν ἀρετῶν πρόσεστιν , ἀπὸ δὲ τῆς φρονήσεως ἡ εὕρεσις τῆς ὕλης καὶ τῶν ὁργάνων καὶ πράξεων καὶ ποιήσεων , δι’ ὦ ὁ ὀρθὸς σκοπὸς καὶ τὸ τέλος γενήσεται . ἐπ[εὶ οὖν ἡ μὲν ἠθικὴ ἀρετὴ τοὺς ὀρθοὺς σκοποὺς ὑποδεικνύει , ἡ δὲ φρόνησις τὰ συντελοῦντα πρὸς τὴν τούτων λῆψιν καὶ ἐπιτυχίαν ἀνευρίσκει , συνεζευγμέναι ἅν εἶεν . ταῦτα μὲν οὕτως . ἔχει δὲ ἀσάφειαν <ἡ λέξις>διὰ τὸ ἐλλιπὲς εἶναι , ἡ λέγουσα τὸ δ’ ὀρθὸν τῶν ἠθικῶν κατὰ τὴν φρόνησιν . εἵη δ’ ἅν τὸ πλῆρες τοιοῦτον · τὸ δ’ όρθὸν τέλος , ὅπερ ἡμῖς ὅτι ὀρθὸν καὶ ἀγαθὸν γνώριμόν ἐστιν ἀπὸ τῆς ἠθικῆς ἀρετῆς ( άπὸ γὰρ ταύτης γνωρίζομεν , ὅτι ὀρθόν ἐστι ) , τοῦτο δὲ τὸ ὀρθὸν τέλος κατὰ τὴν φρόνησιν , τουτέστιν ἀπὸ τῆς φρονήσεως , ἐπικτώμεθα . ἡ φρότὸ συνηρτημέναι δὲ|αὐταῖς καὶ τοῖς πάθεσι τοιοῦτόν ἐστι · συνεζευγμέναι οὖσαι αἱ ἀρεταὶ τῇ φρονήσει καὶ ἡ φρόνησις ταῖς ἀρεταῖς καὶ οὐ μόνον ἀλλἠλαις συνεζευγμέναι ἀλλὰ καὶ τοῖς πάθεσιν , ἄ δὴ πάθη ἀνθρωπικὰ καὶ τοῦ συνθέτου εἰσίν , ἀνθρωπικαὶ καὶ αὖται ἅν εἶεν , ἥ τε φρόνησις καὶ αἱ ἀρεταί , καὶ ὁ βίος δὴ καὶ ἡ ζωὴ ἡ κατὰ τὰς ἠθικὰς ἀρετὰς καὶ τὴν φρόνησιν ἀνθρωπική ἐστι · τοῦ συνθέτου γάρ . ὁ δὲ τοῦ νοῦ βίος τοῦ ἀληθινοῦ καὶ ὅντως άνθρώπου καὶ ἡ νοερὰ ζωὴ κεχωρισμένη ἐστὶ τῶν τοῦ συνθέτου παθῶν , ὥστε ἡ κατὰ τὴν νοεραν ζωὴν τοῦ ἀληθινοῦ ἀνθρώπου εὐδαιμονία ἑτέρα ἅν εἵη τῆς πολιτικῆς εὐδαιμονίας . τὸ δὲ διακριβῶσαι δὲ μεῖζον τοῦ προκειμένου εἵρηκεν κἰνιττόμενος , ὅτι τῷ θεολόγῳ προσήκει περὶ αὐτῶν λέγειν . τῶν πρός τι γὰρ ὁ νοῦς ( τῶν νοντῆν γάρ ) , ὡς καὶ ἡ αἵσθησις τῶν αἰσθητῶν , τῶν δὲ πρός τι ἡ αὐτὴ ἐπῖστήμη , τὸ δὲ περὶ νοητῶν λέγειν θεολογίας ἐστίν , ὥστε καὶ περὶ νοῦ ἐκείνης . p . 1178a23 Δόξειε γὰρ καὶ τῆς ἐκτὸς χορηγίας έπὶ μικρὸν ἥ ἔλαττον δεῖσθαι τῆς ἠθικῆς . Τὴν πολιτκὴν εὐδαιμονίαν διὰ τῆς ἠθικῆς ἐδήλωσε . τὸ δ’ ἐπὶ μικρὸν ταὐτόν ἐστι τῷ πανταπασιν ολίγης δεῖσθαι τῆς ἐκτὸς χορηγάς . εἰ δὲ μὴ πάντῃ , φησί , παντελῶς σμικρᾶς , ἀλλ’ οὖν ἐπίσης τῇ πολιτικῷ εὐδαίμονι χερῄζει τῶν ἐκτος · τούτου γάρ ἐστι δηλωτικὸν τὸ ἥ ἐπ’ ἔλαττον δεῖσθαι τῆς πολιτικῆς . οὐ γὰρ ὥσπερ ἡ πολιτικὴ πολλῶν χρῄζει τῶν ἐκτός , οὕτω καὶ ἡ θεωρητικὴ εὐδαιμονία , ἀλλ΄ ἦττον πολὺ δεῖται τῶν τοι - ούτων . τῶν μὲν γὰρ ἀνγκαίων , ὡς πρότερον εἴρηται ( καὶ εἴρηταί μοι ἐκεῖ τὸ διὰ τί ) , ἐπίσης ἀμφότεροι χρῄζουσιν , εἰ καὶ μᾶλλον τοῦ θεωρητικοῦ ὁ πολιτικὸς διαπονεῖται περὶ τὰ ἀναγκαῖα καὶ ὅσα τοῖς ἀναγκαίοις ὅμοια μηδὲ πόρρω καθέστηκε . μικρόν τι γὰρ ἐπὶ τὸ πλέον τῶν ἀναγκαίων ἐκκλίνει ὁ πολιτικός . πρὸς μὲν τὴν τῶν ἀναγκαίων χρείαν ὀλίγον τι διαλλάττουσιν οὗτοι , πρὸς δὲ τὰς οἰκείας ἐνεργείας πολὺ καὶο ὅσον σχεδὸν τὸ ὂν τοῦ μὴ ὄντος . ὀ μὲν γὰρ θεωρητικός , ὡς πρὸς τὸ κατὰ νοῦν ἐνεργεῖν καὶ τοῖς νοητοῖς ἐνδιατρίβειν οὐδενὸς χρῄζει , ὥσπερ οὐδὲ τῇ ὑγιαινούσῃ ὄψει πρὸς τὸ ὀρᾶν τάδε τὰ γράμματα φωτὸς παρόντος χρεία τινός ἐστιν ἀλλ᾿ ἢ μόνον ἆραι τὰ βλέφαρα , εἰ τύχοι κεκλεισμένα ὄντα , οὔτως οὐδὲ του θεωτητικοῦ τινός ἐστι χρεία πρὸς ἐπίβλεψιν καὶ ἐπαφὴν της νοητῆς διακοσμήσεως , τῷ δὲ πολιτικῷ ὡς μὲν ἐλευθερίῳ χρεία χρημάτων , εἰ μέλλει πράττειν τὰ ἐλευθέρια · ὁμοίως καὶ ὁ δίκαιος χρημάτων δεῖται , ὅπως ἀποδοίη τὸ κατ᾿ ἀξίαν ἑκάστῳ . ἀπὸ γὰρ τῶν πράξεων γνωρίζεται ὁ δίκαιος καὶ ὁ ἐλευθέριος , οὐ μὴ ἐκ τοῦ λέγειν , ὅτι ῾Βούλομαι τὰ δίκαια πράττειν καὶ τὰ ἐλευθέρια.᾿ πράττειν δὲ χωρὶς τῶν οἰκείων ταῖς πράξεσιν ὀργάνων ἀμήχανον . ὄργανα δὲ οἰκεῖα τῷ δικαίῳ καὶ ἐλευθερίῳ ὡς δικαίῳ καὶ ἐλεθερίῳ τὰ χρήματα . ὡς δ᾿ ἀνδρεῖος δεῖται παρουσίας πολεμίων , ὡς δὲ φρόνιμος πάλιν ἑτέρων . εἰπὼν δὲ αἱ γὰρ βουλήσεις ἄδηλοι , τὴν αἰτίαν τούτου ἐπήγαγεν εἰπὼν προςποιοῦνται δὲ καὶ οἱ μὴ δίκαιοι βούλεσθαι δικαιοπραγεῖν , οὓς οὐκ ἂν εἴποιμεν δικαίους διὰ τὴν τοῦ βούλεσθαι προσποίησιν . ὅτι δὲ καὶ ὁ σώφρων τινῶν δεῖται , δῆλον · ἐλευθέριος γὰρ μάλιστα . ὁ γὰρ σωφρονῶν ὑπὸ παιδαγωγῷ τεταγμένος ἢ ἄλλῳ τινί , ὃν φοβούμενος ἢ αἰδούμενος ἀπέχεται τῶν ἐκ τῆς ἁφῆς ἡδονῶν , οὔπω δῆλός ἐστιν , εἰ σώφρων ὄντως ἐστίν . p . 1178 a 34 ᾿Αμφισβητεῖται δὲ πότερον κυριώτερον τῆς ἀρετῆς ἡ προαίρεσις ἢ αἱ πράξεις . Εἰπὼν ὅτι ἀπὸ τῶν πράξεων γνωρίζονται ὁ σώφρων , ὁ ἀνδρεῖος , ὁ δίκαιος , ὁ φρόνιμος , ἐπειδὴ πολλοὶ σωφρονοῦσιν ἵνα τύχωσι , φέρε εἰπεῖν , ἀρχιερωςύνης , ἄλλοι δὲ δικαιοπραγοῦσιν , ἵνα τύχωσιν ἀρχῆς πολιτικῆς , καὶ ἕτεροι δι ἄλλο τι μὴ ὄντες κατὰ ἀλήθειαν σώφρονες ἢ δίκαιοι , ἐλείπετο δὲ ἐναρέτους εἶναι τοὺς βουλομένους τὰ ἀνδρεῖα καὶ σωφρονικά , ὅπερ μόνον τοῦτο οὐκ ἀρεκῖ , ἠμφισβητεῖτο δικαίως . καὶ οἱ μὲν τῇ βουλήσει ὥριζον τὴν <ἀρετὴν> καὶ σπουδαῖον ἔλεγον τὸν βουλόμενον , οἱ δὲ τῇ πρά - ξει , δέον ἀμφότερα συμμῖξαι , ὡς ἐν ἀμφοῖν οὔσης τῆς ἀρετῆς . δίκαιος γὰρ ὄντως ἐστὶν ὁ βουλόμενος καὶ πράττων τὰ δίκαια , καὶ σώφρων ὡσαύτως τως καὶ ἀνδρεῖος . εἰ οὖν ἐν ἀμφοῖν ἡ ἀρετή , πρὸς δὲ τὸ πράττειν χρημάτων χρεία , δεήσει ἄρα καὶ τῷ δικαίῳ καὶ τῷ ἐλευθερίῳ χρημάτων , καὶ ὅσῳ ἂν μείζους αἱ πράξεις ὦσι καὶ καλλὶους , τοσούτῳ χρεία πλειόνων αὐτῷ . τῷ δέ θεωρητικῷ οὐ μόνον οὐ συντελοῦσι πρὸς τὸ ἐνεργεῖν ἀλλὰ καὶ μᾶλλον ἐμπόδιον τυγχάνουσιν ὄντα . πρὸς μὲν γὰρ τὴν κατὰ νοῦν ἐνέργειαν ἀνενδεής ἐστιν , ἐπεὶ δὲ ἄνθρωπός ἐστιν , ἤτοι ἐπειδὴ ἔτι συνήρτηται αὐτῷ τὸ σῶμα καὶ ἀνθρώ|ποις συζῇ , δεήσεται καὶ τούτων πρὸς τὸ ἀνθρωπεύεσθαι , ἤτοι τὰ καθήκοντα πράττειν πρὸς τοὺς φοιτῶντας εἰς αὐτόν . p . 1178 b 7 Ἡ δὲ τελεία εὐδαιμονία ὅτι θεωρητική τίς ἐστιν ἐνέργεια , καὶ ἐντεῦθεν ἂν φανείη . Καὶ ταῦτα δεικτικά ἐστι τοῦ ὅτι ἡ τελεία εὐδαιμονία ἐν τῇ τῶν ἀρίστων ἵσταται γνώσει . ἄριστα δὲ ὅτι τὰ θεῖά ἐστι , πρὸς ἁπάντων ἀνωμολόγηται . εἰ οὖν τὸ μέγιστον καὶ τυειότατον ἀγαθὸν τοῖς ἀνθρώποις τὸ εὐδαιμόνως ζῆν ἐστι ( τοῦτο δὲ ἐν θεωρίᾳ ὂν δέδεικται καὶ διὰ τῶν προκειμένων λέξεων δειχθήσεται ) , ἡ τελεία εὐδαιμονία ἐν γνώσει καὶ θεωρίᾳ τῶν ἀρίστων εἴη ἄν , ἀλλ’ οὐκ ἐν πράξει καὶ ποιήσει ὡς ἡ πολιτική . δείκνυσι δὲ τοῦτο τὸν τρόπον τοῦτον · ἐν ᾧ τῷ θείῳ τὸ εὐδαιμονεῖν καὶ ἡ μακαριότης ἐστίν , ἐν τούτῳ καὶ ἡμῖν , ὡς δυνατὸν τοῦτο . τῷ δὲ θεῷ τὸ εὐδαιμονεῖν καὶ ἡ μακαριότης ἐν θεωρίᾳ , καὶ ἡμῖν ἄρα τὸ κυρίως εὐδαιμονεῖν ἐν θεωρίᾳ . ὅτι δὲ ἐνέργεια θεοῦ καὶ μακαριότης ἐν θεωρίᾳ καὶ οὐ πράξει ἢ ποιήσει , δέδεικται μὲν φιλοσόφως ἐν τῷ Λ τῶν Μετὰ τὰ φυσικά , δείκνυσι δὶ καὶ νῦν ἐνδόξως λέγων ‘πάντες ὑπειλήφαμεν καὶ πιστεύομεν τὸ θεῖον ζῆν καὶ ἐνεργεῖν’ . πᾶσα δὲ ἐνέργεια ἢ πρακτικὴ ἢ ποιητικὴ ἢ θεωρητική . εἰ οὖν μήτε πράττει μήτε ποτεῖ τὸ θεῖον ἐνεργοῦν , λείπεται τὸ τρίτον ἡ θεωρία . ἀλλὰ μὴν κρατίστη καὶ ἀρίστη καὶ ἀκροτάτη ἡ τοῦ θεοῦ ἐνέργεια καὶ ἡ συγγενὴς ἄρα ἡμῶν ἐνέργεια τῇ τοῦ θεοῦ ἐνεργείᾳ ἀρίστη καὶ ἀκροτάτη καὶ τελεία ἡ θεωρία ἐστίν . ὅτι δὲ ἡ τοῦ θεοῦ ἐνέργεια οὐκ ἐν πράξει οὐδὲ ἐν ποιήσει ἢ ἐν πολιτικῇ εὐδαιμονίᾳ ἀλλὰ θεωρίᾳ ἐστί , δείκνυσι λέγων · αἱ ἠθικαὶ ἀρεταὶ πᾶσαι τῶν παθῶν εἰσιν , ὡς δέδεικται , μετρηταί · τὰ δὲ πάθη οὔκ εἰσιν ἐν θεῷ , ὥστε οὐδὲ αἱ ἠθικαὶ ἀρεταί · οὐδὲ δεῖται αὐτῶν , ὥστε οὐδὲ δατὰ τὴν ποιτικὴν εὐδαιμονίαν εὐδαίμων ἐστί . τί γὰρ ἂν δέοιτο τὸ θεῖον δικαιοσύνης ; εἰ γὰρ δικαιοσύνη ἐστὶ τὸ κατὰ ἀναλογίαν ἀνταλλάττεσθαι καὶ ἀμοιβὰς ποιεῖσθαι τάς τε παρακαταθήκας ἀποδιδόναι , γελοῖον ἂν φανείημεν ἡμεῖς τε καὶ ἐκεῖνος , ἡμεῖς μέν , εἰ τοιαῦτα περὶ θεοῦ ὑπολαμβάνοιμεν , ἐκεῖνος δέ , εἰ τοι - ούτοις ἐνασχολεῖται . τί δ’ ἂν δέοιτο ἀνδρείας , ᾧ μηδέν ἐστι δειν μηδὲ φοβερόν ; τί δὲ ἐλευθεριότητος ; ἄτοπον γὰρ εἴ τις αὐτῷ παρεῖναι βομίζοι χρήματα καὶ νόμισμα καὶ δόσεις τούτων καὶ λήψεις , οἷς δεῖ διδόναι καὶ ἀφ’ ὧν λαμβάνειν . τί δὲ σώφρων ἐστίν ; ἢ βαφὺς καὶ φορτικὸς ὁ ἔπαινος , τὸ λέγειν ὡς ἐπιθυμεῖ μέν , κρατεῖ δὲ καὶ οὐκ ἄγεται πρὸς τῆς ἐπιθυμίας · μῶμος γὰρ αὐτῷ μᾶλλον καὶ οὐκ ἔπαινος τοῦτο . τί γᾶρ ἄν οὕτως ἔχων διαφέρει τῶν ἐγκρατῶν καὶ καρτερικῶν ; διαιροῦσιν οὖν ἡμῖν πάσας τὰς ἀρετὰς καὶ τὰς κατ’ αὐτὰς ἐνεργείας μικραὶ καὶ ἀνάξιοι φαίνονται νονται τῆς θείας φύσεως . ἀλλὰ μῆν ζῆν φαμεν τὸ θεῖον καὶ ἐνεργεῖν · οὐ γὰρ δὴ καθεύδειν ὡς τὸν Ἐνδυμίωνα . θεωρία ἄρα ἡ τούτου ἐστῖν ἐνέργεια μακαριότητι καὶ τιμιότητι καὶ κάλλει διαφέρουσα τῶν ἀνθρωτικῶν , ἤτοι τῶν τῆς πολιτικῆς εὐδαιμονίας ἐνεργειῶν . καὶ ἡ τοῦ ἀνθρώτου ἄρα ἐνέργεια τοῦ ἀληθινοῦ καὶ ὄντως ἀνθρώπου ἡ συγγενεστάτη τῇ τοῦ θεοῦ ἐνεργείᾳ μακαριωτάτη καὶ τελειοτάτη καὶ εὐδαιμονικωτάτη · δευτέρα δὲ ταύτης καὶ πολλοστὴ ἡ ἀνθρωπικὴ ἡ πολιτική . p . 1178b24 Σημεῖον δὲ καὶ τὸ μὴ μετέχειν τὰ λοιπὰ ζῷα εὐδαιμονίας , τῆς τοιαύτης ἐνεγργείας ἐστερημένα . Τοιαύτην ἐνέργειαν τὴν θεωρίαν λέγει , ἤτοι τὴν νοερὰν ζωὴν καὶ γνῶσιν τῶν ἀρίστων καὶ θείων . Λέγει δὲ ὡς συλλεξαμένους τὰ παραλελειμμένα καὶ ὧν προσυπακούειν ἔξωθεν χρή , ὄτι κατὰ μὲν τὰς τῶν ἄλλων φιλοσόφων Ἐπικουρείων τε καὶ τῶν ὔστερον Στωικῶν περὶ εὐδαιμονίας ὑπολήψεις δύναταί τις εὐδαιμονίαν μεταδιδόναι καὶ τοῖς ἀλόγοις ζῴοις , κατ’ ἐμὲ δὲ καὶ Πλάτωνα καὶ τοὺς ἄλλους ὄσοι τὴν εὐδαιμονίαν ἐν ονερᾷ ζωῇ ἱστῶνμεν , ἀδύνατον κατὰ ταύτην εὐδαιμονεῖν τὰ ἄλογα τῶν ζῴων , ἐστερημένα νοῦ καὶ ζωῆς λογικῆς . ὅτι δὲ δυνατὸν κατὰ τοῦς Ἐποκούρου τροφίμους καὶ τοὺς Στωικοὺς μετέχειν εὐδαιμονίας καὶ τὰ ἄλογα ζῷα , διὰ τούτων ἄν τις παραστήσειεν · εἰ τὸ εὐπαθεῖν εὖ ζῆν ἐστι κατ’ Ἐπίκουρον , τὸ δὲ εὖ ζῆν ταὐτόν ἐστι κατ’ Ἐπίκουρον καὶ Στωικοὺς τῷ εὐδαιμονεῖν , τὸ εὐπαθεῖν ἄρα εὐδαιμονεῖν ἐστιν · ὑπάρχει δὲ τοῖς ἀλόγοις ζῴοις τὸ εὐπαθεῖν , ὤστε καὶ τὸ εὐδαιμονεῖν . πάλιν , εἰ τὸ κατὰ φύσιν διάγειν κατὰ τοὺς Στωικοὺς εὖ ζῆν ἐστι , τὸ δὲ εὖ ζῆν καὶ κατ’ αὐτοὺς καὶ κατ’ Ἐπίκουρον εὐδαιμονεῖν ἐστι , τὸ κατὰ φύσιν ἄρα διάγειν εὐδαιμονεῖν ἐστιν · ἀλλὰ μὴν ὑπάρχει τοῖς ἀλόγοις ζῴοις τὸ κατὰ φύσιν διάγειν ἀπὸ γενέσεως μέχρι τῆς ἀκμῆς · εὐδαιμονεῖν ἔστι ἄρα τὰ ἄλογα ζῷα . ὅτι δὲ τὸ εὐπαθεῖν καὶ | διὰ τὸ εὐπαθεῖν τὸ εὖ ζῆν ὑπάρχει τοῖς ἀλόγοις ζῴοις , δῆλον ἀπὸ τὼν μουσικῶν ζῴων . εἰ γὰρ μὴ κατά φύσιν ἔζη , οὐκ ἂν ἀπεπλήρου τὸ οἰκεῖον ἔργον ᾄδοντα συνεχέστατα . μουσικῖς γὰρ αὐτοῖς οὖσι τὸ κατὰ φύσιν ἔργον ἐστὶν ᾠδή · τοῦτο δὲ ποιοῦντα καὶ ᾄδοντα κατὰ φύσιν ζῇ . τοῦτο δὲ ἦν τὸ εὖ ζῆν καὶ εὐδαιμονεῖν κατὰ τὴν Στοάν . ὅτι δὲ καὶ αὐτὸ τὸ ᾄδειν εὐπαθούντων ἐστί , δείκνυσιν ἡ συνεχεστάτη ἐνέργεια . οὐδέν γὰρ τῶν ζῴων λυπούμενον οὐχ ὅτι συνεχῶς ἀλλ’ οὐδαμῶς ὅλως ᾄλει . τὸ γὰρ ᾄδειν οὐ λυπουμένων ἀλλ’ εὐπαθούντων ἢ κατὰ φύσιν διαγόντων ἐστί . πάλιν , εἰ τὸ εὐδαιμονεῖν ἐστι κατὰ τοὺς Στωικοὺς τὸ ἔσχατον τῆς φυσικῆς ὀρέξεως , ἐφ’ ὃ ἐλθοῦσα ἡ φύσις τὸ οὗ ἕνεκα καὶ τὸ τέλος ἔχει , οὗ τυχοῦσα πλέον οὐθὲν ἐπιποθεῖ πλὴν τοῦ κατέχειν αὐτὸ τὸ οἰκεῖον ἀγαθὸν αὐτῇ καὶ μὴ ἀπολλύναι , τοῦτο δὲ ὑπάρχει καὶ τοῖς ἀλόγοις , μετέχει ἄρα καὶ τὰ ἄλογα ζῷα εὐδαιμονίας . τί δ’ ἐστὶ τὸ τέλος τῆς φυσικῆς ὀρέξεως ; ἢ δηλονότι ἡ ἀκμὴ οὖσα τῆς ἐπιδόσεως καὶ τῆς παρακμῆς , κινήσεων οὐσῶν ἀμφοτέρων καὶ τῆς ἐπιδόσεως καὶ τῆς παρακμῆς καὶ ἀντικειμένων ἀλλήλαις , τῆς μὲν ἐπιδόσεως ὡς ἀρχῆς , τῆς δὲ παρακμῆς ὡς τέλους καὶ ὡς τῆς μὲν ἐπιδόσεως ἀγούσης εἰς τὸ ὄν , τῆς δὲ παρακμῆς ἐπὶ τὸ μὴ ὄν . ἀλλὰ μὴν δεῖ τῶν ἐναντίων κινήσεων εἶναί τι μεταξύ , τὴν στάσιν ἀνομοίαν οὖσαν ταῖς ἐφ’ ἑκάτερα κινήσεσι . τὸ γὰρ ἀνόμοιον τῶν κινήσεων στάσις . αὑτη δὲ ἡ στάσις ἡ μεταξὴ τῆς ἐπιδόσεως καὶ τῆς παρακμῆς λέγεται τῶν φυσικῶν γεννημάτων ἀκμὴ καὶ τέλος εἶναι τῆς φύσεως , ὃ καὶ λαβοῦσα ἡ παράγουσα φύσια τὰ φυσικὰ σώζειν πειρᾶται καὶ κατέχειν ὡς οἰκεῖον ἀγαθόν . ἡ δ’ ὑποκειμένη φύσις , ἡ ὕλη , ἀπόλλυσι τὸ ὅλον , οὐ στέγουσα τὴν φύσιν τὸ εἶδος . ἔστι γὰρ φύσις καὶ ἡ ὑποκειμένη ὕλη , ὡς ἐν τῇ Φυσικῇ ἀκροάσει ἐμάθομεν , ἔστι δὲ φύσις καὶ τὸ εἶδος , ἔστι δὲ φύσις καὶ ἡ τὴν ὕλην ἀλλοιοῦσα καὶ κινοῦσα ἐπὶ τὴν τοῦ εἴδους λῆψιν . τῆς μὲν οὖν τοιαύτης εὐδαιμονίας , ὡς λέγομεν , μετέχει καὶ τὰ ἄλογα ζῷα , τῆς δὲ ἐν νοερᾷ ζωῇ καὶ τῇ τῶν θειοτάτων γνώσει ὁριζομένης οὐδαμῶς . μόνος γὰρ τῶν ἐπὶ γῆς ἁπάντων ζῴων ὁ ἄνθρωπος ἔχει τὸ ζητεῖν παρ’ ἑαυτοῦ περὶ τῆς τῶν θείων φύσεως καὶ διαλαμβάνειν καὶ λέγειν , ὁποία τίς ἐστιν ἡ τούτων οὐσία , καί τινα διὰ τῆς νοήσεως αὐτῶν ὁμοιότητα πρὸς αὐτὰ λαμβάνει . καὶ ταῦτα μὲν περὶ τῶν πραγμάτων . κατίδωμεν δὲ καὶ τὴν λέξιν . δείξας ὅτι θεοῦ ἐνέργεια θεωρία ἐστίν ( αὐτὸς γάρ ἐστι τὸ νοοῦν · αὐτὸς τὸ νοούμενόν φησιν ἐν τῷ Λ τῶν Μετὰ τὰ φυσικά · ) καὶ ἐπαγαγὼν ‘καὶ τῷ ὄντως δὴ καὶ ἀληθινῷ ἀνθρώπῳ ἡ ταύτῃ συγγενεστάτη’ , ἐπιφέρει σημεῖον δὲ τοῦ τὴν νοερὰν ζωὴν εὐδαιμονίαν οὖσαν μὴ εἶναι τοῦ συνθέτου , τοῦ πολιτικοῦ , ἀλλὰ τοῦ ὄντως καὶ ἀληθινοῦ ἀνθρώπου · σημεῖον δὲ τούτου τὸ μὴ μετέχειν τῆς τοιαύτης εὐδαιμονίας μηδὲν τῶν ἀλόγων ζῴων . οὐ μετέχει δέ , διότι μηδὲ τῆς τοιαύτης , ἤτοι τῆς νοερᾶς , ἐνεργείας . οὐκ ἐνεργεῖ δὲ νοερῶς , ὅτι ἀμοιρεῖ νοῦ , ὅς ἐστιν ὁ ἀληθινὸς ἄνθρωπος . p . 1178b25 Τοῖς μὲν γὰρ θεοῖς ἄρας ὁ βίος μακάριος , τοῖς δ’ ἁνθρώποις , ἑφ’ ὅσον ὁμοίωμα τι . Εἱ τὸ μακάριον ἐν θεωρίᾳ καὶ γνώσει τῶν ἀρίστων ἑστί τοῖς μὲν ἑνδελεχῶς ἁεὶ θεωροῦσι , μακάριος ἀεὶ ἐνεργείᾳ ἄρας ὁ Βίος , τοῖς δ’ ἀωθρώποις , ὄτε μὲν ἐωεργοῦσι , μακάριος ἐωεργείᾳ , ὄτε δὲ μὴ θεωροῦσι δυωάμει μακάριος . τὸ δὲ ἐφ’ ὄδον ὀμοίωμά τι τῆς τοιαύτης ἐνεργείας τοιοῦτον ἄν εἴη . νοεῖ τὸ θεῖον ἑαυτὸ καὶ ἔκει ἑαυτό · τὸ γάρ νοούμενον ἔχεται ὑπὸ τοῦ νοοῦντος καὶ ἔστιν αὐτὸ τὸ νοοὺν καὶ νοούμενον καὶ ἔχον καὶ ἐχόμενον . νοεῖ δ’ αὐτὸ καὶ ἔχει καὶ ὁ θεωρητικὸς εὐδαίμων , ὁ ἤδη θεωρῶν καὶ ἤδη ἐνεργῶν , ἁλλ’ οὐχ ὡσαύτως . οὑ γάρ ὤσπερ νοεῖ τὸ θεῖον ἐαυτὸ οὔτω καὶ καὶ ὁ θεωπητικός ἀωτιλαμβάωεται αὐτοῦ καἰ νοεῖ αὐτό , ὤστε ἠ νόησις καί ἠ κατάληψις τοῦ θεωρητικοῦ εὐδαίμονος ὀμοίωμά τι καί ἴωδαλμά ἐστι τῆς τοῦ θεοῦ νοήσεως , καθ’ ἢν νοεῖ ἐαθτόν . εἰ δέ τοῦτο , δήλον ὄτι καὶ τὸ μακάριον τοῦ θεωρητικοῦ εὐδαίμονος ὄμοιόν τι τῇ τοῦ θεοῦ μακαριότητι , ἀλλ’ οὑ ταὐτόν . ἑφ’ ὄσον δὴ διατείνει ἡ θεωρία , καὶ εὐδαιμονία . ἤ τὸ λεγόμενόν ἐστιν , ὄτι ὄσα τῶν ζῴων ἔλλογά ἐστι καὶ νοῦς ἐστιν ἐν αὐτοῖς δυωάμενος νοερῶς ζῆν , ταῦτα καὶ εὐσαιμονεῖν δύναται τὴν θεωρητικὴν εὐδαιμονίαν εὐδαιμονεῖν , ἤ λέυοι ἄν ὄτι ἐπίσης ἐστὶν ἡ θεωρία καὶ ἡ εὑδαιμονία , καὶ διὰ τοῦτο ἐφ’ ὄσον ἄν χρόνον διατείνῃ ἡ ἑωέργεια , τοσοῦτον καὶ ἡ εὐδαιμονία . εἱ γάρ σύνδρομός ἑστιν ἡ εὐδαιμονία τῇ ἐωεργείᾳ , εἱ ἑξ ὠρῶν , εἰ τύχοι , ἑστίν ἡ ἑνέργεια , τοσούτων ἔσται καὶ ἡ εὑδαιμονία καὶ οὔτε πλειόνων οὔτε ἑλαττόνων.ὥστε τοῖς μὲν ἀεὶ ἐωεργοῦσι συναίδιον ἔσται καὶ τὸ εὐσαιμονεῖν τῇ ἀιδίῳ ἑωεπγείᾳ , τοῖς δ’ ἄλλοις , ὄσος ἄν εἴη ὁ χρόνος ἑν ᾦ ἐνεργοῦσι , τοσαύτη ἔσται καὶ ἡ εὐδαιμονία , οὑ Κατὰ συμβεβηκὸς ἁλλὰ κατὰ θεωρίαν , ἄλλο τι δημαινόμενον τοῦ κατὰ συμβεβηκὸς διὰ τούτων ἡμῖν παραδούς . δημαίνοι δ’ ἄν τὸ συμβεβηκὸς τοῦτο τὸ ἁτελές · καὶ εἴη ἄν τὸ λεγόμενον , οὑ κατά τήν ἀτελῆ εὐδαιμονίαν , τὴν πολιτικὴν ἤ τὴν ἑν παιδιᾷ τοῖς δυνάσταις καὶ τυράννοις καὶ τοῖς τοιούτοις εὐδαιμονιζομένοις ὁριζομένην ἁλλά κατὰ τὴν θεωρίαν , ἤτοι τήν ἁπλῶς καὶ κυρίως εὐσαιμονίαν . ἥ λέγοι ἄν οὐ κατὰ δυμβεβηκὸς ἀωτὶ τοῦ ‘ οὑ δι’ ἄλλο τι ἔσονται εὐδαίμονες , ἁλλὰ δι’ αὐτήν τὴν θεωρίαν καὶ τὴν περὶ τὰ ἁεὶ ὡσαύτως ἔχοντα δια|τριβήν’ . ὡς γὰρ ὀ στεφανωθαίς σιά τὴν τοῦ πατρὸς ἁρετὴν ἤ δημοσίας τυχὼν τροξῆς οὑ δι’ ἑαυτὸν ἔτυχε τῆς τιμῆς , ἁλλὰ διὰ τὸν πατέρα καὶ κατὰ συμβεβηκός , ὁ δὲ ἁριστεύσας καὶ στεφάνου τυχὼν δι’ ἑαυτὸν ἑστεφάνωτο καὶ οὑ κατὰ συμβεβηκός , οἶον διὰ τὸ υἰὸν εἶναι ἁριστεύσαντα , οὄτω καὶ ἡθεωρία καθ’ αὑτήν ἐστιν εὐδαιμονία καὶ ὁ θεωρητικὸς κατὰ ταύτην εὐδαίμων , ἀλλ’ οὐ δι’ εὐγένειαν ἢ πλοῦτον ἤ τι τοιοῦτον . p . 1178b33 Δεήσει δὲ καὶ τῆς ἐκτὸς εὐμημερίας ἀνθρώπῳ ὄντι . Πολλάκις ἐκισημαίνεται τοῦτο διά τε τὸν Πλάτωνα μὴ δεῖσθαι ὅλως λέγοντά τινος τὸν ὡς ἀληθῶς καὶ μὴ κατὰ συμβεβηκὸς εὐδαίμονα καὶ διὰ τὸ ῥευστὸν καὶ εὐπαθὲς τοῦ σώματος ἡμῶν · δεῖται γὰρ ὑγιαίνειν . τίς γὰρ νοςῶν καὶ ὑπὸ τῆς νόσου σφόδρα ἐνοχλούμενος δὐναται σχολάζειν ; δεῖται δὲ καὶ τροφῆς . οὐ γάρ ἐστιν ἁποῦν ἡμῶν τὸ σῶμα . καὶ εἴρηταί μοι περὶ τούτων τὰ δέοντα πρότερον , καὶ οὐ δεῖ πόλιν μηκύνειν . λέγει δ’ ἐκτὸς εὐημερίας οὐτὸ πλῆθος τῶν δούλων καὶ χρημάτων καὶ κτημάτων πολλοὺς ἀριθμούς , ἀλλ’ εὐημερίαν λέγει τὴν ὑγείαν καὶ τὴν τῶν ἀναγκαίων εὐπορίαν καὶ τούτων τοσούτῳ , ὅσῳ ἀνθρωπεύεσθαι . οὐ μήν , φησί , πολλῶν καὶ μεγάλων . εἰ μὲν γὰρ ἀδύνατον ἦν εὐδαιμόνως ζῆν δίχα τοῦ πλήθους καὶ μεγέθους τῶν ἐκτὸς ἀγαθῶν , ἔδει ἂν αὐτῷ τῶν τοιούτων , ἐπεὶ δὲ καὶ χωρὶς τῆς τούτων ὑπερβολῆς δύναται μακαρίως ζῆν , οὑ πολλῶν αὐτῷ τούτων χρεία . οὐ γὰρ ἐν τῇ ὑ περβολῇ τὸ αὔταρκες οὐδ’ ἡ κρίσις , τουτέστιν οὐδὲ τὴν αὐτάρκειαν δεῖ κρίνειν ἐκ τῆς τῶν χρημάτων ὑπερβολῆς . ἐπισφαλῶς γὰρ καὶ ἡμαρτημένως κρίνει ὁ λέγων , ὅτι αὐτάρκης ἐστὶν ὁ πάνυ πολὺν πλοῦτον περιβεβλημένος . οὑδ εὐδαιμονικὰς πράξεις δεῖ λέγειν τὰς ἀπὸ τῶν πλῆθος ἐχόντων πλούτου πραττομένας · δυνατὸν γὰρ καὶ τοῖς ὀλίγοις καλῶς χρῆσθαι καὶ ἀπὸ ὀλίγων πράττειν τὰ καλά , καὶ μάλιστα τὰς ἀρίστας ἐνεργεῖν ἐνεργείας τοῦ νοῦ .. ὅτι δὲ καὶ ἀπὸ τῶν μετρίων δύναταί τις [ ράττειν τὰ καλά , δῆλον · οἱ γὰρ ἀδῶται ( οὖτοι δ’ εἰσὶν οἱ τὰ μέτρια κεκτημένοι καὶ μὴ δυναστεύοντες μηδ’ ἀρχὰς ἔχοντες ) μᾶλλον πράττουσι τὰ ἐπιεικῆ τῶν δυναστῶν καὶ πλουσίων . μᾶλλον γὰρ ξενοδοχοῦσι καὶ πενήτων ἐπιμελοῦνται καὶ ναοῖς ἐνασχολοῦνται καὶ μᾶλλον τὰ τῶν ἐλευθερίων ἐνεργοῦσιν . εἰ δὲ οὖτοι , πολλῷ μᾶλλον ὁ θεωρητικὸς εὐδαίμων καὶ νοερῶς ζήσεται μέτρια εκετημένος καὶ τὰ κατ’ ἀρετὴν ἀπὸ τούτων πράξει , ἐπειδὰν ἀνθρωπεύηται . ἱκανὸν οὖν , φησί , τοσαῦθ’ ὑ πάρχειν , τουτέστιν ἱκανόν ἐστι τῷ εὐδίμονι τοσῦτα ὑπάρχειν αὐτῷ . ἀρκεῖ γὰρ αὐτῷ ἡ τῶν μετρίων ὕπαρξις . δύναται γὰρ πράττειν τὰ κάλλιστα καὶ ἀπ’ αὐτῶν οὐκ ἀφαιρεθήσεται διὰ τὴν ὀλιγότητα τὸ μακάριον , ὅτι μηδ’ ἐν πλήθει ἡ μακαριότης ὁρίζεται . ὅτι δὲ οὐκ ἐν πλήθει καὶ μεγέθει τῶν ἐκτὸς ἀγαθῶν τὸ εὐδαιμόνως ζῆν ἐστιν ἀλλ’ ἐν τῇ ἐπιεικεῖ τούτων χρήσει , καὶ πολλῶν καὶ ὀλίγων ὄντων , μαρτύρεται καὶ τὸν Σόλωνα λέγοντα εὐδαίμονα οὐ τὸν πολλῶν καὶ μεγάλων εὐποροῦντα ἀλλὰ τὸν ἐν ἀμφοτέροις ὄντα , τῷ τε μέτρια κεκτησθαι καὶ πράττειν τὰ κάλλιστα καὶ ζῶντα σωφρόνως . εἶπε δὲ τὸ σωφρόνως ἀντὶ τοῦ καὶ κατὰ πάσας ζῶντα τὰς ἀρετάς . p . 1179a13 Ἔοικε δὲ καὶ Ἀναξαγόρας οὐ πλούσιον οὐδὲ δυναστὴν ὑπολαμβάνειν τὸν εὐδαίμονα . Ἔθος Ἀριστοτέλει μετὰ τὰς ἀποδείξεις εἰ πλείονα πίστιν τῶν πραγμάτων ἐπάγειν καὶ τὰς τῶν σοφῶν δόξας καὶ τὰς τῶν πολλῶν αὐτοφυεῖς συγκαταθέσεις . ὅταν γὰρ ταῖς περί τινων ἐπιχειρήσεσι συμφωνῶσι καὶ αἱ τῶν σοῶν περὶ ἐκεῖνα δόξαι καὶ αἱ τῶν πολλῶν φῆμαι , παναληθῆ τὰ συναγόμενα ὑπὲρ τῆς εκείνων συστάσεώς εἰσι . δείξας οὖν ὅτι οὐκ ἐν πλήθει καὶ μεγέθει τῶν ἐκτὸς ἀφαθῶν ἐστι τὸ εὐδαιμονεῖν , ἀλλ’ ἐν τῇ πρὸς θεὸν ἐγγύτητι , ἐπήγαρε πρὸς πλείω πειθῶ καὶ τὰς τῶν σοφῶν δόξας , τόν τε Σόλωνα καὶ τὸν Ἀναξαγόραν . λέγει δὲ ὁ Ἀναξαφόρας μηδὲν εἶναι θαυμαστόν , εἰ τοῖς πολλοις ἄτοπος καὶ κακοδαίμων νομίζομαι . κακοδαίμονα γὰρ τὸν Ἀναξαγοραν οἱ πολλοὶ ἐκάλουν ὡς μὴ πολ|λῶν εὐποροῦντα , καίτοι πλουσιώτατον ὄντα τὴν θεωρίαν καὶ τῷ ὄντι εὐδαιμονέστατον . ἀλλ’ οἱ πολλοὶ ἐπισφαλῶς <τὴν εὐδαιμονίαν> ἐν τῷ πλήθει τῶν χρημάτων τιθέμενοι , τὸν δ’ Ἀναξαγόραν ὁρῶντες μέτρια κεκτημένον , κακοδαίμονα καὶ ἄτοπόν τινα ἐδυσφήμουν . οὐ δεῖ , φησίν , ὁ Ἀναξαγόρας , θαυμάφειν , ὅτι με οἱ πολλοὶ κακαδαίμονα κρίνουσι . κρίνουσι γὰρ τοὺς εὐδαίμονας τοῖς ἐκτὸς ἀγαθοῖς , ἀνεπαίσθητοι τῶν ὄντως ἀγαθῶν ὄντες . ταῦτα εἰπὼν λέγει , ὅτι αἱ τῶν σοφῶν περὶ εὐδαιμονίας δόξαι τοῦ τε Σόλωνος καὶ Ἀναξαγόρου σύμφωνοί εἰσι τοῖς ἐμοῖς λόγοις , τοῖς λέγουσι μὴ ἐν πλήθει καὶ μεγέθει τῶν ἐκτὸς εἶναι τὸ εὐδαιμονεῖν μηδ’ ἀπὸ τούτων δεῖν κρίνειν τὸν εὐδαίμονα ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ὅλης ἀρετῆς χαρακτηρίζειν αὐτόν . πίστιν μὲν οὖν καὶ τὰ τοιαῦτα ἔχει τινά . τοιαῦτα λέγει τούς τε κατασκευάζοντας λόγους , ὅτι οὐκ ἔστιν εὐδαιμόνως ζῆν ἐν τῷ ἄρχειν ἐθνῶν καὶ πολεων πολλῶν καὶ θαλάσσης ἀπλέτου , ἀλλ’ ἐν τῷ μέτρια κεκτῆσθαι , πράττειν δὲ τὰ κάλλιστα καὶ βέλτιστα . τούς τε οὖν λόγους τούτους λέγει τοιαῦτα καὶ τὰς τῶν σοφῶν δόξας . ἔχουσι μὲν δή , φησί , καὶ οἱ λόγοι καὶ αἱ δόξαι τῶν σοφῶν τὸ πιθανόν , τὸ δ’ ἀληθὲς ἀπὸ τῶν εργων ἐν τοῖς πρακτοῖς κρίνεται . εἰ γάρ τις λέγει εὐδαίμονα τὸν μέτρια κεκτημένον καὶ τὰ ἄριστα μεταδιώκοντα καὶ λέγων μηδέν τι πλέον ἔχει τῶν ἀναγκαίων , πράττει τε τὰ κάλλιστα καὶ βέλτιστα καὶ τῆς θεωρίας ὁλικῶς ἀντέχεται , πείθεσθαι δεῖ τούτῳ καὶ ἀληθέστατον καὶ αὐτὸν καὶ τοὺς λόγους αὐτοῦ λέγειν · εἰ δὲ λέγει μὲν οὕτω , πράττει δὲ τάναντία ὦν λέγει , συνάγων πάντοθεν χρυςὸν καὶ ἄργυ - ρον καὶ λοιπὴν ἄλλην κτὴσιν , ψεύστην τὸν τοιοῦτον καὶ γόητα ἀποφαίνεσθαι ὡς μὴ συμφωνούντων ὧν λέγει οἷς πράττει . ἡ μὲν οὖν τῶν λεγομώνων δύναμις αὕτη · τὸ δὲ λόγους ὑποληπτέον ταὐτόν ἐστι τῷ φωνὰν ὑποληπτεον κενὰς εἰς ἀέρα χεθείσας , μᾶλλον δὲ εἰ χρὴ σαφέστερον εἰπεῖν , ψόοφους ἀνάρθρους καὶ παντάπασιν ἀσήμους . p . 1177a22 Ὁ δὲ κατὰ νοῦν ἐνεργῶν καὶ τοῦτον θεραπεύων καὶ διακείμενος ἄριστα καὶ θεοφιλέστατος ἔοικεν εἶναι . Θεοφιλέστατός ἐστιν ὃν φιλεῖ ὁ θεός · θεοφιλὴς γὰρ ὁ φίλος θεῷ . δείξας τὸν θεωρητικὸν εὐδαίμονα ἄριστον καὶ βέλτιστον καὶ αὐταρκέστατον καὶ τἄλλα ὅσα εἴρηται , δείκνυσιν αὐτὸν καὶ δεοφιλέστατον λέγων , εἰ ἐπιμελεῖται ἀνθρώπων τὸ θεῖον καὶ προνοεῖται τούτων , ὥστερ δοκεῖ τοῖς λιστα τῷ ἀρίστῳ καὶ συγγενεστάτῳ . τὸ δ' ἄριστον καὶ συγγενέστατον τῷ θεῷ ὁ νοῦς ἡμῶν ἐστιν . ἐπιγηθεῖ μὲν γὰρ τὸ θεῖον πᾶσι τοῖς αὑτοῦ ποιήμασι καλοῖς οὖσι λίαν , μάλιστα δὲ τῶ νῷ ὡς συγγενεστάτῳ . συγγενὴς δ' οὐ τὴν οὐσίαν ἀλλ' ὡς δυνάμενος εἰς ἑαυτὸν νεύειν καὶ ὁρᾶν ἐαυτὸν καὶ διὰ τῆς εἰς ἑαυτὸν ἐπιστροφῆς καὶ συννεύσεως ἀνατείνεσθαι πρὸς τὸ θεὶον τοίνυν ἐστὶν ὁ νοῦς ἑκάστου ἡμῶν τῷ θεῷ κατὰ τὴν τῆς ἐνεργείας γενὴς τοίνυν ἐστὶν ὁ νοῦς ἑκάστου ἡμῶν τῷ θεῷ κατὰ τὴν τῆς ἐνεργείας ὁμνοιότητα . κἀκεῖνος γὰρ ἑαυτὸν νοεῖ καὶ ἡμεῖς ἑαυτούς , ὅταν ὑπεράνω τῆς φαντασίας γενώμεθα . εἰ οὖν συγγενὴς ἡμῶν ὁ νοῦς τῷ θεῷ , εὔλογον ἀγαπᾶν τὸν θεὸν τοὺς ἀγαπῶντας καὶ τιμῶντας τὸ συγγενὲς αὐτοῦ καὶ ἀντευποιεῑν . ἀγαπᾷ δὲ τὸν συγγενῆ τοῦ θεοῦ νοῦν ὁ τὴν ὅλην ἀρετὴν ἐγκολπωσάμενος , φυγὼν τὰς πολυειδεῖς ὀρέξε καὶ τὰς συντρόφους αἰσθήσεις σεις ὡς τὴν διάνοιαν ἀπατώσας καὶ τὰς φαντασίας ὡς μορφωτικὰς καὶ ὡς μεριστὰς καὶ ὡς ποικιλίαν ἀμήχανον ὅσην ἐπεισαγούσας , ἀποστραφείς τε τὰς δόξας ὡς ποικίλας καὶ αὐτὰς καὶ εἰς τὰ ἐκτὸς φερομένας καὶ τῇ αἰσθήσει καὶ τῆ φαντασίᾳ συμμεμιγμένας ( πᾶσα γὰρ δόξα μετ' αἰσθήσεως ἀλόγου καὶ φαντασίας ἐνεργεῖ ) ἀναδραμών τε εὶς ἐπιστήμην καὶ νοῦν , μετὰ δὲ ταύτην ἐπὶ τὴν νοερὰν ζωὴν καὶ τὰς ἁπλᾶς ἐπιβολάς , ἐν ᾧ γενόμενος τὰς ἐκεῖθεν ἐλλάμψεις εἰσδέχεται καὶ ψωτὸς ἀχράντου πληροῦται . τίς δὲ ἡ ἀντευτοιΐα , ἣν τὸ δεῖον ἀντευποιεῖ τοὺς δεραπεύοντας τὸν συγγενῆ νοῦν αὐτῷ ; ἡ τρανοτέρα τοῦ φωτὸς ἔλλαμψις τῆς γνώσεως αὐτοῦ καὶ ἡ τελειοτέρα συναφὴ πρὸς αὐτὸ καὶ ἡ ἐποπτεία τῶν νοερὼν διακόσμων . <θεοφιλὴς ἄρα ὁ σοφός.> εἰ γὰρ ἡμεῖς φιλοῦμεν τοὺς άγαπῶντας τοὺς ἡμῶν παῖδας ἢ συγγενεῖς , πῶς οὐ δεὶ τὸν πανάγαθον θεὸν φιλεῖν τοὺς ἀγαπῶντας τὸ συγγενὲς αὐτῷ ; εἰπὼν δὲ ὅτι δεοφιλής ἐστιν ὁ σοφὸς διὰ τὸ ἀγαγόητα πᾶν τὸ συγγενὲς αὐτοῦ , σαφηνίζων , τίς ἐστιν ἡ τιμὴ αὕτη καὶ ἀγάπη , ἐπήγαγε καὶ ὀρθῶς και καλῶς πράττοντας , ὡς εἰ ἔλεγε ‘ τὸ ἀγαπᾶν τὸν νοῦν οὐδέν ἐστιν ἔτερον εἰ μὴ τὸ εὐπραγεῖν καὶ κατὰ πάσας ἐνεργεῖν τὰς ἀρετάς , τὰς ἐν πράξει καὶ λόγῳ.’ ὅτι δὲ ταῦτα πάντα τῷ σοφῷ ὑπάρχει , οὐκ ἄδηλον . ταῦτα πάντα λέγει ὅσα περὶ εὐδαιμονίας εἶπε , τὸ αὐταρκες , τὸ ἄτρυτον , τὸ ἐπιμελεισθαι τοῦ οἰκείου νοῦ , τὸ θεοφιλὲς καὶ τἄλλα ὅσα εἰρηκε . ταῦτα δὴ ὑπάρξοι ἂν ἴσως καὶ τῷ πλιτικῷ εὐδαίμονι ζῶντι κατὰ τὴν ἠθικὴν ἀρετήν , ἀλλὰ μάλιστα καὶ ἀναντιρρήτως ὑπάρχει τῷ ζῶντι νοερῶς , ὥστε ὁ μὲν πολιτικὸς εἴη ἂν θεοφιλὴς καὶ εὐδαίμων , ὁ δὲ θεωρητικὸς θεοφιλέστατος καὶ εὐδαιμονέστατος.| p . 1179a33 Ἆρ’ οὖν εἰ περὶ τούτων καὶ τῶν ἀρετῶν , ἔτι δὲ περὶ φιλίας καὶ ἡδονῆς ἱκανῶς εἴρηται . Πληρώσας τὸν περὶ τὰς ἡθικὰς καὶ λογικὰς ἀρετὰς σύμπαντα λόγον διὰ τῶν προκειμένων λέξεων καὶ τῶν ἐχομένων αὐτοῦ , ἀναπείθειν ἡμᾶς πειρᾶται πρὸς τὴν κατ’ αὐτὰς ἐνέργειαν . οἱ γὰρ λόγοι μόνοι καὶ ἡ διὰ τῶν Λεγομένων αὐτῶν γνῶσις μόνη οὔτε εὐδαίμονας οὔτε πολιτικοὺς οὔτε θεωρητικοὺς ἀποτελεῖν δύνανται , ἀλλὰ πάμπαν ἀδρανεῖς εἰσι καὶ ἀνίσχυροι · προτρέφασθαι μὲν γὰρ πρὸς τὰς πράξεις τοὺς ἐλευθερίους καὶ καλῶς τραφέντας καὶ ἀναχθέντας τῶν νέων ἰσχύοσιν , εἰς εὐδαιμονίαν δἐ ἀγαγεῖν καὶ τὴν ταύτης τεῦξιν ἀδυνατοῦσι . καλῶς δὲ τρέφονται καὶ ἀνάγονται οἱ ἐν ἀρίστῃ πόλει διάγοντες . τοιαύη δ’ ἐστὶν ἡ νόμοις σπουδαιοτάτοις χρωμένη καὶ ἔθεσιν ἐπιεικέσι πολιτευομένη . εἰ δὲ τὸ τέλος τῶν ἀνθρωπίνων ἀγαθῶν τὸ ἄριστον τὸ εὐδαιμόνως ζῆν ἐστι , τοῦτο δὲ δίχα τῶς τῶν ἀρετῶν κτήσεως λαβεῖν ἀδύνατον , κτήσασθαι δὲ ταύτας καὶ ὅλως σπουδαῖον γενέσθαι οὐκ ἐνδέχεται τὸν ἐν πόλει διατρίβοντα μοχθηροῖς νόμοις καὶ ἔθεσι χρωμένῃ , εὔλογόν ἐστιν , ἵνα μὴ λέγωμεν ἐναγκαῖον , εἰπεῖν περὶ πολιτειῶν , τίνες τε ἡμάρτηνται καὶ τίνες ὀρθῶς πολιτεύονται καὶ τίς τῶν ὀρθῶς πολιτευομένων ἡ ἀρίστη καὶ τίνας ἔχειν νόμους δεῖ . ὁ μὲν οὖν σύμπας τῶν ἐντεῦθεν μέχρι τέλους τοῦ βιβλίου σκοπὸς καὶ ἡ προαίρεσις αὕτη , λέγω δὲ δεῖξαι , ὅτι ἀναγκαῖόν ἐστι μετὰ τὴν τῶν παςῶν ἀρετῶν πραγματείαν , <ἥτις ἐστὶν ἡ προκειμένη> , πολιτείας τε γράφαι καὶ περὶ νόμων εἰπεῖν , ποῖοι ποίᾳ ἁρμόξουσι καὶ ποῖοι σώζειν αὐτὴν δύνανται καὶ ποῖοι φθείρειν , ὥστε δεῖ τὸν βουλόμενον τέλειον ἔσεσθαι τὴν ἀνθρωίνην φιλοσοφίαν , σοφίαν , ἤτοι πολιτικὸν εὐδαίμονα , μετὰ τὰ βιβλία ταῦτα τὰς πολιτείας αὐτοῦ ἐφεξῆς τούτοις οὔσας ἀναγινώσκειν . καὶ περὶ μὲν οὖν τούτων ταῦτα . τὰ δὲ τῶν λέξεων οὕτως ἄν ἔχοι . ἆρα , φηςίν , ἐπειδὴ περὶ τῶν ἀρετῶν ἱκανῶς εἴρηται τοῖς τύποις , τουτέστι καθόλου καὶ ὡς ἀρχόμενος τοῦ βιβλίου εἶπε , παχυλῶς ( ἐκ γὰρ τῶν ἐνδεχομένων καὶ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ τοὺς λόγους συνεπεραίνετο ) , ὑποληπτέον τέλος ἔχειν καὶ οὐδενὸς ἄλλου χρῄζομεν πρὸς τὸ εὐδαιμονῆσαι πλὴν τοῦ ἀναγνῶναι τὰ βιβλία , ἤ καθάπερ δεικνύντος ὧν λόγων τὸ τέλος οὐκ ἔστι γνῶσις ψιλή , ὥσπερ τοῦ δεικνύντος ὅτι ὁ ἥλιος μείζων τῆς γῆς , ἀλλὰ πρᾶξις καὶ ποίησις , οὐκ ἀρκεῖ συνιέναι τῶν λεγομένων , ἀλλὰ καὶ τῶν πράξεων ἀντέχεσθαι καὶ τῶν ἔργων ἀνάγκη . εἰ οὖν καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων , ὧν τὸ τέλος οὐκ ἔστι ψιλὴ γνῶσις , ἀλλὰ πρᾶξις τοὺς λόγους αἱρούμεθα διὰ τὴν πρᾶξιν , τῶν δὲ περὶ ἀρετῆς λόγων τὸ τέλος πρᾶξίς ἐστι , πειρατέον πράττειν ὅσα ἡμῖν ὑφηγεῖται . τί γὰρ σεμνὸν τὸ γνῶναι , τί ἐστιν ἀνδρεία ἤ δικαιοςύνη , τῷ μὴ μέλλοντι τὰ ἀνδρεῖα καὶ δίκαια πράττειν ; τὸ μὲν λεγόμενον τοιοῦτον , τὸ δὲ τῆς λέξεως , τὸ ἤ εἴπερ ἄλλως ἀγαθοὶ γινόμεθα , οὕτως ἐπῆκται , ὡς εἰ ἔλεγεν ‘ εἰ μὲν ἀπὸ τῆς τῶν ἀρετῶν χρήσεως γινόμεθα ἀγαθοί , χρηστέον αὐταῖς , εἰ δέ τινα ἄλλον τρόπον , ἐκεῖνον ζητητέον · πάντως δὲ χρηστέον ἐκείνοις , δι’ ὧν ἀγαθοὶ ἐσόμεθα.’ p . 1179b4 Εἰ μὲν οὖν ἦσαν οἱλόγοι αἰτάρκεις ποιῆσαι ἐπιεικεῖς . Εἰ μὲν οὖν ἤρκει μόνη ἡ τῶν λόγων ἀκρόασις καὶ ἡ σύνεσις τῶν λεγομένων πρὸς καλοκαγαθίαν , μισθοὺς πολλοὺς καὶ μεγάλους , ὥς φησι Θέουνις , ἔφερον καὶ ἐδίδουν τοῖς γράφουσιν ἠθικὰς πραγματείας ἐξωνούμενοι αὐτάς . νῦν δὲ προτρέψαι μέν , ὡς εἴρηται , καὶ ῥοπήν τινα ποιῆσαι πρὸς καλοκαγαθίαν δύνανται , * * * ἐπάγει καὶ τίνας δύνανται κινῆσαι πρὸς τὰς κατ’ ἀρετὴν πράξεις , ὅτι μὴ πάντας ἀλλὰ τοὺς ἐλευθερίους τῶν νέων . λέγει δὲ νῦν ἐλευθερίους τοὺς μὴ δεδουλωμένους τρουφαῖς καὶ ἀκολαςίαις ἀλλὰ τοὺς καλῶς ἀχρέντας ὑπὸ παιδαγωγῶν ἤ συγγενῶν καὶ διὰ τῆς ἐπιεικοῦς ταύτης ἀγωγῆς εὐπειθεῖς ὄντας καὶ εὐκινήτους ἐπὶ τὰς κατ’ ἀρετὴν πράξεις . τοὺς μὲν δὴ τοιούτους τῶν νένω δύνανται προτρέψασθαι καὶ ἦθος αὐτῶν μετὰ τῶν πράξεων εὐγενὲς καὶ ἀληθῶς φιλόκαλον , κατακώχιμον ὑπάρχον ἐκ τῆς ἀρετῆς . λέγει δὲ νῦν ἀρετὴν οὐ τὰς κυρίως ἀρετάς , σωφροςύνην ἀνδρείαν δικαιοςύνην , ἀλλὰ τὴν γινομένην διάθεσιν ἤ ἕξιν αὐτοῖς ἀπὸ τῆς βελτίστης ἀγωγῆς καὶ ἐπιεικοῦς ἀνατροφῆς , καθ’ ἥν ἀνήχθησαν παρὰ τῶν παιδαγωγῶν ἤ τῶν πατέρων ἤ τινος τῶν συγγε|νῶν . τὸ δὲ κατακώχιμον σημαίνει καὶ τὸ πλῆρες , οἷον ὁ δεῖνα κατακώχιμός ἐστι σοφίας , καὶ τὸ ἐχόμενον καὶ κεκρατημένον , οἷον ὁ δεῖνα κατακώχιμός ἐστι ταῖς ἀρεταῖς · δηλοῖ καὶ τὸ ὑπεῖκον καὶ εὐπειθές , ὃ νῦν σημαινόμενον ἔλαβε τοῦ κατακωχίμον , καὶ λέγει ὅτι τὸ γεγονὸς ἦθος εὐάγεγον καὶ εὐπειθὲς ἕπεσθαι τοῖς καλῶν λεγομένοις · γεγονὸς δὲ τοιοῦτον ἐκ τῆς ἀρετῆς , ἤτοι τῆς καλλίστης ἀγωγῆς , δύνανται οἱ λόγοι παρορμῆσαι ἐπὶ τὰς πράξειςς καὶ σὺν ταῖς πράξεσιν εὐγενὲς καὶ φιλόκαλον ἀποτελέσαι καὶ ποιῆσαι φιλεῖν τὰ καλὰ καὶ σπεύσειν ἐπὶ τὴν κτὴσιν αὐτῶν . οἱ γὰρ πεπαιδευμένοι καὶ ἐθισθέντες ἀπέχεσθαι τῶν κακῶν ἅμα τε τῶν εἰσηγουμένων τὰ χρηστὰ λόγων ἀκούουσι καὶ τρέχουσιν ἐπ᾿ αὐτά , τοὺς δὲ πολλοὺς ἀδουνατεῖ πρὸς καλοκαγαθίαν προτρέψασθαι · δυσπειθεῖς γὰρ οὗτοι , φαύλως γὰρ ἀναχθέντες καὶ μηδεμίαν ἔννοιαν ἔχοντες τοῦ καλοῦ οὐδ᾿ ἀκούειν ὑπομένουσι τῶν ἐπὶ τὰ καλὰ πᾶρακαλούντων , μὴ ὅτι γε πείθεσθαι . πρὸς γὰρ τὰ πάμπαν ἡμῖν ἄγνωστα ἢ οὐδ᾿ ὅλως ἀγόμεθα ἢ σὺν βίᾳ . διὸ οἱ μὲν καλῶς ἀναχθέντες <πρὸς τῆς καλῆς ἀγωγῆς αἰδήμονες ὄντες πειθαρχοῦσιν> ( αἰσχύνονται γὰρ μὴ τοῖς καλῶς λεγομένοις ἔτεσθαι καὶ τῶν κακῶς ἀπέχεσθαι ) , οἱ δὲ πολλοὶ κἂν ἀπιστῶσί ποτε τῶν κακῶν , νεύσωσι δὲ πρὸς τὰ καλά , οὐ δι᾿ αἰσῶ τοῦτο πράττουσιν , ἀλλὰ διὰ φόβον ἢ τιμωρίας τὰς ἀπὸ τοῦ νόμου . οἱ γὰρ πάθει συχῶντες οὐκ αἰδοῦνται · ἀναισχύντως δὲ διώκουσι τὰς ἐμπαθεῖς καὶ ζῳώδεις ἡδονάς , φεύγουσι δέ , ὡς πολλάκις εἴρηται , τὰς ἐναντίας λύπας . οἱ γὰρ φίλοινοι διώκουσι μὲν τὰς ἀπὸ τοῦ πίνειν ἡδονάς , φεύγουσι δὲ τὰς ἀπὸ τοῦ μὴ πίνειν λύπας . καὶ ἁπλῶς οἱ φαῦλοι πάντες δι᾿ ἄγνοιαν τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ ὡς ἀληθῶς ἠδέος τὰς σωματικὰς ἀκρατῶς διώκουσιν ἡδονάς . ὅτι δὲ ὡς ἀληθῶς ἡδοναὶ αἱ κατ᾿ ἀρετὴν ἐνέργειαι , μυριάκις εἴρηται . τοὺς οὖν οὕτω , φησί , κακῶς διακειμένους καὶ τὰς ἐμπαθεῖς ἠδονάς εἴρηται . διώκοντας οὐδεὶς ἂν λόγῳ μεταρρυθμίαειε καὶ τῆς πρὸς τὰ φαῦλα ῥοπῆς ἀπάξειεν . ἀδύνατον γὰρ ἢ χαλεπὸν τοῦς ἐκ μακροῦ χρόνου φαύλοις ἔθεσι κατειλημμένους μεταστῆσαι τῆς κακίας . ὅπου γὰρ καὶ πάντων ὑπαρχόντων , οἷον ἀνατροφῆς σπουδαίας , ἀγωγῆς δεμνῆς , αἰδοῦς , πειθοῦς , οὐ πάντῃ ῥᾴδιον μετασχεῖν τῆς ἀρετῆς , ἀγαπῴημεν ἂν εἰ τῆς ἀρετῆς τύχοιμεν . καὶ τίς μηχανὴ πάντων τῶν ἐναντίων προςόντων μετασχεῖν αὐτῆς ; p . 1179b20 Γίνεσθαι δ᾿ ἀγαθοὺς οἴονται οἱ μὲν φύσει , οἰ δὲ ἔθει , οἱ δὲ διδαχῇ . Τὸ μὲν οὖν μαθεῖν τὰς τῶν ἀρετῶν φύσεις καὶ κοινωνίας αὐτῶν καὶ διαφοράς , ἔτι τε κτήσασθαι τῷ ἔθει , ἐφ᾿ ἡμῖν ὄντως ἐστὶ καὶ τῆς ἡμετέρας βουλήσεως καὶ προαιρέσεως , τὸ δὲ φύσει γενέσθαι σώφρονας , δικαίους , φρονίμους οὐχ ἡμῶν ἀλλὰ δῶρον θεοῦ λ άλλιστον καὶ τιμιώτατον . τὸ μὲν οὖν τῆς φύσεως οὐχ ἡμῶν , δῶρον δὲ δεῖον , τὸ δ᾿ ἐθίζειν ἑαυτοὺς ἥδεσθαι οἷς δεῖ καὶ λυπεῖσθαι ἡμῶν . καὶ ἰσχύει τὸ τοιοῦτον ἔθος ἀγαθοὺς ποιῆσαι ἡμᾶς . ὁ δὲ λόγος καὶ ἡ διδαχὴ οὐκ ἐν ἅπασιν , ὡς εἴρηται , ἐσχύει , ἀλλ᾿ ἐν τοῖς προειργασμένοις τοῖς ἔθεσι , τουτέστι τοῖς προηυτρεπισμένοις ὑπὸ τῆς ἐπιεικοῦς ἀγωγῆς . δεῖ οὖν ἡμᾶς προευτρεπίσαι πρὸς ὑποδοχὴν τῶν λεγομένων ὥσπερ γῆν . ὡς γὰρ αὕτη προεργασθεῖσα καρποφορεῖ , μὴ προεργασθεῖσα δὲ ἀκανθοφορεῖ καὶ φθείρει τὸν καταβεβλημένον καρπόν , οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ ἡμῶν , εἰ μὴ προθεραπευθῇ καὶ ἀπορρίψῃ τὴν ψευδοδοξίαν , ἢ οὐ προσδέξεται τὴν ἀλήθειαν , ἢ εἴπερ ἄρα καὶ συμβῇ τοῦτο , ματαίως γενήσεται . λόγῳ οὖν μοχθηρὸς οὐχ ὑπείκει , μόνῃ δὲ βίᾳ καὶ ἀνάγκῃ . καὶ ὁρᾷς ὅπως τούτων ἃ φθάσας προεῖπον αἰνίττεται , λέγω δὴ τὸ δεῖν πολιτείας ἐκδοῦναι διαλαμβανούσας , πῶς ἂν οἱ πολῖται διάγοντες ἀγαθοὶ γένοιντο . δεῖ δὴ τὸ ἦθος προϋπάρχειν πως οἰκεῖον ταῖς ἀρεταῖς , ἤτοι ἐπιτήδειον δέξασθαι τοὺς τῶν αρετῶν λόγους , καὶ δεξάμενον τηρῆσαι , ὥσπερ τις προειργασμένη γῆ καὶ καρπὸν πολὺν ἀνενεγκεῖν . ἔσται δὲ τοιοῦτον τὸ ἦθος ἐκ τῆς ὀρθῆς ἀγωγῆς . ὀρθῶς δ᾿ ἀχθῆναι χαλεπόν ἐστι τὸν μὴ ὑπὸ νόμοις ὀρθῶς ἔχουσι καὶ πολιτε τοιαύτῃ τραφέντα . τὸ γὰρ σωφρόνως ζῆν μὴ ἡττᾶσθαί τε ἡδοναῖς , αἷς μὴ δεῖ , οὐχ ἠδὺ τοῖς πολλοῖς , ἐπίλυπον δέ . ἄχθονται γὰρ ἀποτυγχάνοντες τῶν ἡδέων . διὸ δε[]ι νόμους τετάχθαι προστάττοντας τὴν ἀγωγὴν εὐθὺς ἐκ βρέφους τὴν ἐπιτήδεια ποιήσουσαν τὰ ἤθη αὐτῶν μὴ δυσχεραίνειν ἐν ταῖς τῶν φαύλων ἡδονῶν ἀποτυχίαις . εἰ δὲ τοῦτο δεῖ , ἀναγχαῖόν ἐστι πολιτείας ἐκδοῦναι καὶ νόμους . εἰπὼν δὲ ῾διὸ νόμους χρὴ τετάχθαι᾿ , ἐπήγαγεν οὐκ ἔσται γὰρ λυπηρὰ συνήθη γινόμενα . ἀναγκαζομένων γὰρ ὑπὸ τῶν νόμων καὶ τῶν νομοφυλάκων πράττειν τὰ καλὰ καὶ ἀντέχειν πρὸς τὰς ἡδονάς , οὐκ ἔσται τὸ καρτερεῖν αὐτοῖς ἐπίλυπον ἤδη ἐθισθεῖσι φέρειν γενναίως . οὐδὲν γὰρ σύνηθες λυπηρόν . | p . 1180 a 1 Οὐχ ἱκανὸν δ᾿ ἴσως νέους ὄντας τροφῆς καὶ ἐπιμελείας τυχεῖν . Ὃ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν · οὐ χρεία νόμων ἐστὶν ἐκείνων μόνον τῶν διακελευομένων περὶ παίδων ἀγωγῆς , ἀλλὰ καὶ τῶν διαγορευόντων , τίνα δεῖ πρ;1αττειν ἀνδρωθέντας . δῆλον γὰρ ὡς ἄλλα μὲν ἐπιτηδευτὰ νέοις οὖσι καὶ ἄλλα ἀνδράσι καὶ ἕτερα παρακμάσασι . τοιούτων τε οὖν χρεία νόμων , καὶ ἔτι πῶς τὸν ἅπαντα βίον διοδευτέον . οἱ πολλοὶ γὰρ ἀνάγκῃ μᾶλλον καὶ ζημίᾳ πειθαρχοῦσιν ἢ λόγῳ . διὸ δεῖ νόμων τῶν ἀναγκαζόντων ζημίαις εὐπραγεῖν καὶ φεύγειν τὰς κακοπραγίας . καὶ διὰ τὸ τοὺς πολλούς , φησί , πειθαρχεῖν ζημιουμένους καὶ κολαζομένους , ἀρέσκει , φησί , τὸ τοὺς νομοθέτας προσγράφειν ἐν τῷ νόμῳ ‘ταῦτα μὲν παρακεέύομαι τοὺς πολίτας πράττειν τοῦ καλοῦ χάριν καὶ τοῦ γενέσθαι σπουδαίους , εἰ δὲ ἀπειθοῖεν , κολαζέσθωσαν διὰ μὲν τήνδε τὴν ἀπίθειαν τήνδε τὴν κόλασιν , διὰ τήνδε δὲ τήνδε . ὃς δ’ἄν καὶ τιμωρούμενος ἀνίατος μένῃ , φευγέτω <ἐκ> τῆς πόλεως.’ Δεῖ οὖν , φησί , τοὺς φαύλους μαστίζειν ὡς ὄνους ( τούτους γὰρ εἶπεν ὑποζύγια . ὃν γὰρ μὴ παιδεύει λόγος , παιδευέτω μάστιξ ) καὶ λυπεῖν τοὺς φαύλους λύπας , αἳ ἐναντιοῦνται ταῖς ἀγαπωμέναις ἠδοναῖς . Τὰ γὰρ ἐναντία τῶν ἐνατίων ἰάματα , οἶον εἴ τις χαίρει ὑβρίζων , μὴ λυπεῖν αὐτὸν ζημίᾳ ἀλλὰ τῷ κωλύειν μὴ ὑβρίζειν , ὁμοίως καὶ τὸν ταῖς μέθαις χαίροντα τῷ ἀπείρμειν οἴνου . Ρ . 1180 a 14 Eἰ δ’οὖν καθάπερ εἴρηται , τὸν ἐσόμενον ἀγαθὸν τραμφῆναι καλῶς δεῖ . Καὶ ταῦτα περὶ τοῦ δεῖν νόμους κεῖσθαι λέγει παρακαλοῦντας τοὺςμ μέν εὐπειθεῖς πρὸς ἀρετήν , ἀναγκάζοντας δὲ τὰ σκληρὰ καὶ ἀντιβαίνοντα τῶν ἡθῶν ἀπέχεσθαι τῶν φαύλων , ἀντέχεσθαι δὲ τῶν βελτιστων . ἔστι δὲ λόγος ὤν ἀπὸ φρονήσεως καὶ νοῦ . Τὰ δ’ἄλλα ἐν μέςῳ κεῖται , συνάγοντα τὸ δεῖν κεὶσθαι νόμους περὶ τῆς τῶν παίδων ἀγωγῆς καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων . ἔστι δ’ὡς συλλαβοῦσιν εἰπεῖν , ὃ λέγει διὰ τῶν κειμένων λέξεων τοιοῦτον . ἐπεὶ τῆς ἀνθρωπίνης καὶ πολιτικῆς σοφίας τὸ σκοπιμώτατον τέλος ἐστὶ γενέσθαι τοὺς πολίτας ἀγαθοὺς καὶ ευδαιμόνως ζῆν , τοῦτο δὲ γίνεται ἐκ τοῦ τραφῆναι καὶ ἀναχθῆναι καλῶς καὶ μὴ πράττειν φαῦλον μηδὲν μήθ’ἑκόντα μήτ’ἄκοντα ( ἄκοντες γὰρ πρὰττουσι τὰ κακὰ οἱ ἐξαπατηθέντες πρὸς τινων φαύλων <ἡλικιωτῶν καὶ> πρὸς τὰ κεὶρονα παρασθρέντες ) , τὸ δ’οὕτω καλῶς τρέφεσθαι γίνεται τοῖς κατὰ νοῦν τὸν βίον διανύουσι , δεόμεθα νοῦ , ὄπως ταῖς ἐκείνου ὑποθήκαις καὶ προστάγμασιν ἑπόμενοι κάλλιστα διάγοιμεν . ἔθος δὲ τῷ Ἀριστοτέλει πάντα τὸν ὑπερέχοντα ἤ κατὰ τἐχνην ἤ φρόνησιν ἤ ἐμπειρίαν ἤ πρόγνωσιν ἤ εὕρεσιν τῶν καλῶν καὶ συμφερόντων ὀνομάζειν νοῦν . Δεόμεθα οὖν πρὸς τὸ καλοὶ κἀγαθοὶ γενέσθαι νοῦ . ἀλλ’ὁ μὲν πατρικὸς νοῦς , ἤτοι ὁ πατὴρ ἐκοάστου , δύναται μὲν ὑφηγεῖσθαι τὰ καλά , εἰ μήπου φαῦλός ἐστι καὶ τῶν ἀγεληδόν ἰόντων , καὶ πείθειν τοὺς καλῶς ἀγομένους ὑμιεῖς ἐπὶ τὴν πρὰξιν ἰέναι , εἰς δὲ τὰ φαῦλα τῶν ἡθῶν ἄναλκίς ἐστι καὶ σαθρὸς καὶ οὑκ ἔχει τὸ ἀναγαῖον , ἤτοι τὸ βίαιον,ὡς ὁ νόμος . Τὸ γὰρ φυσικὸν φίλτρον ἀφαιρεῖται τὴν πρὸς τὸν υἱόν βίαν . Καὶ τί δεῖ λέγειν τόν πατερα;ὅλως γὰρ εἶς ἀνήρ ἀναγκάζειν οὐ δὐναται πόλεως ὅλης παῖδας ὅλους , εἰ μήπου βασιλεὴς βασιλεὺς ἤ τύραννός ἐστι . καὶ οὖτοι τοῦτο δύνανται ποιεῖν διὰ περιουσίαν δυνάμεως . άλλ’ ἐπεὶ οὐ πᾶσαι αἱ πόλεις βασιλεύονται ἥ τυραννοῦνται , δεῖ νόμων . πᾶς γὰρ νόμος ἕχει δύναμιν άναγκαστικήν , λόγος ὥν ἀπό τινος φρονήσεως καὶ νοῦ καὶ παράλληλα θεὶς τὴν φρόνησιν καὶ τὸν νοῦν . ἐξέμπειρίας γὰρ μακρᾶς συλλέγεται ἡ φρόνησις καὶ ὁ νοῦς ὁ περὶ τὰ πρακτά . καὶ εἶπεν ὅτε περὶ φρονήσεως ἕλεγε , ὅτι δεῖ τοὺς τῶν ἐμπείρων καὶ γηραιῶν λόγους ὡς ἀρχὰς ἀποδέχεσθαι . ἕχουσι γὰρ ἐκ τῆς πείρας ὅμμα , λέγων ὅμμα τὴν φρόνησιν , ἐξ ἦς προορᾶν δὐνανται τὸ συμφέρον . πείθονται οὖν τοῖς νόμοις οἱ ἅνθρωποι πιστεύοντες , ὡς οἱ νομοθετήσαντες ἐξ ὅμματος τὰ καλὰ καὶ συμφέροντα δυναμένου προορᾶν τοὺς νόμους τεθείκασι . p.118a22 Καὶ τῶν μὲν ἀνθρώπων ἐχθραίνουσι τοὺς έναντιουμένους ταῖς ὁρμαῖς . Εἰπὼν ὅτι ἑνὸς ἀνθρώπου πρόσταξις τὸ βίαιον οὐκ ἕχει οὐδ’ ἀναγκάζειν δύναται , ὡς δηλονότι τῶν | πολλῶν τοῦτο ποιεῖν ἰσχυόντων , διὰ πειθοῦς ἅγειν ἐπὶ τὰς βελτίους τῶν ἐνεργειῶν . τὸ γὰρ κυρώς βιάζεσθαι τὸ λόγοις πείθειν ἐστὶν ἀλλ’ αὐ μάστιξι καὶ παντοίαις κακώσεσιν · οἱ γὰρ κολαζόμενοι καὶ ποικίλως κακούμενοι μᾶλλον ἀντιπίπτουσι καὶ ἀντιβαίνουσιν , οὐ μὴν ὑπείκουσι · τοῦτό τε καὶ ὅτι οὐδεὶς ἅκων καὶ λυπούμενος πράττων τι κατορθοῖ τὸ πρακτόν , ὥστε οὐδ’ ἀγαθὸς γένοιτ’ ἄν ποτε ὁ τὰ καλὰ βίᾳ πράττων , ἀλλ’ ὁ λόγῳ πεισθεὶς ὅτι δεῖ ἀρετὴν διώκειν καὶ τὰ κατ’ ἀρετὴν πράττειν καὶ φεύγειν τὴν κάκωσιν , οὖτος δηλαδὴ καὶ ἑκὼν πράξει τὰ καλὰ καὶ πράππων ἀγαθὸς ἕσται . ἀλλὰ διὰ τί ἐχθραἰνουσι τούς ἐναντιουμένους τιουμένους ταῖς ὁρμαῖς καὶ κωλύνοτας ἐπὲ τὰ σφίσιν ἡδέα φέρεσθαι;ἥ ὅτι κακῶς ἀναχθέντες καὶ τὰ φαῦλα διὰ τὴν μοχθηρὰν ἀνατροφὴν ἀγαθὰ νομίζοντες ὑπολαμβάνουσι φθόνω καὶ μίσιε κωλύσεθαι παρὰ τῶν ἐναντιουμένων ἀλλ’ οὐ στοργῇ τινι καὶ ἀγάτῃ . οὐδεὶς γὰρ φιλῶν κωλύει τὸν φιλούμενον καὶ ἀπάγει τῶν ἀγαθῶν . τοὺς μὲν κωλύοντας άνθρώπους καὶ ἀναχαιτίζοντας ἀπὸ τῆς πρὸς τὰ φαῦλα φορᾶς μισοῦσιν ὡς φθονοῦντας . ὁ δὲ νόμος ἀνεπανθής ἐστιν αὐτοῖς διὰ τἀνατία . οὕτε γὰρ ὅτι ὡς φθρνῶν νῶν οὕτε ὅτι ὡς μισῶν αὐτοὺς ὁ νόμος ταῦτα προστάττει ὑπονοεῖν δύνανται . πῶς γὰρ ὁ πρὸ πεντακοσίων χρόνων , εἰ τύχοι , τεθείς ; διὸ καὶ φυσικῶς δύνανται συλλογίζεσθαι καὶ λέγειν ‘ἥ γὰρ φθονῶν ἥ μισῶν ἡμᾶς ὁ νομοθέτης ταῦτα γέγραφεν , ἥ τὸ συμφέρον ἡμῖν πργματευόμενος ; ἀλλὰ μὴν οὐ φθονῶν . πῶς γὰρ τοὺς μήπω γεννηθέωτας μηδ’ ὅτι γεννηθήσονται γινώσκων ; ὥστε τὸ συμφέρον σκοπούμενος καὶ τῶν τότε ὅντων καὶ τῶν ἐφεξῆς ἐσομένων πάντων τοὺς νόμους τούτους γέγραφε.’ διὰ ταῦτ’ οὖν άνεπαχθής ἐστιν ὁ νόμος . p . 1180a24 Ἐν μόνῃ δὴ τῇ Λακεδαιμονίων πόλει μετ’ ὀλίγων ὁ νομοθέτης ἐπιμέλειαν δοκεῖ ποιεῖσθαι . Ὃ λέγει δυνάμει τοιοῦτόν ἐστιν · εἰ μὲν ἔκειντο νόμοι ἐν ταῖς πόλεσι προστάσσοντες , πῶς δεῖ τῶν νέων ἐπιμελεῖσθαι , ὅπως καλοὶ κἀγαθοὶ γένοιντο , καὶ κείμενοι ὀρθῶς εἶχον καὶ μὴ ὅλως ἢ κατά τι διημαρτημένως , οὐδὲν ἂν ἔδει πλέον ἐπιζητεῖν ἀλλ’ ἐκείνοις ἀρκεῖσθαι . ἐπεὶ δὲ τοῦτο οὐκ ἔστιν , ἀλλ’ ἐν μόνῃ τῇ Λακεδαιμονίων πολιτείᾳ καί τισιν ὀλίγαις ἄλλαις πόλεσι ( καὶ ἐρεῖ , τίνες αὗται , ἐν τῷ τρίτῳ καὶ τετάρτῳ τῶν Πολιτειῶν βιβλίῳ ) , ἐπεὶ οὖν ἐν μόνῃ τῇ τῶν Λακεδαιμονίων πολιτείᾳ μετ’ ὀλίγων ἄλλων πόλεων ὁ νομοθέτης προστάττει , πῶς ἂν οἱ παῖδες ἐπιμεληθεῖεν , τουτέστι παιδείας τύχοιεν , ἐν δὲ ταῖς ἄλλαις ἐξημέληται , ὡς καὶ ἐν ταύτῃ τῇ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου , καὶ ζῇ ἕκαστος ὡς βούλεται καὶ τὸν οἰκεῖον ἀνάγει παῖδα , ὡς θέλει , νόμων μηδένα λόγον ἔχοντες , ὡς οἱ παρ’ ‘Ομήρῳ ἐν τῇ Ὀδυσσείᾳ Κύκλωπες , θεμιστεύων , ἤτοι βασιλεύων , παίδων καὶ γυναικός ( νόμος γὰρ ἐκείνοις ἦν τὸ οἰκεῖον βούλημα ) , ἐπεὶ οὖν ταῦθ’ οὕτως ἔχει , δεῖ ἡμᾶς περὶ τούτων εἰπεῖν καὶ γράψαι πολιτείας . ἡ γὰρ τῶν Λακεδαιμονίων καὶ Κρητῶν καὶ τῶν ἄλλων , ὡς δείξει ἐν ταῖς Πολιτείαις , ἡμαρτημέναι πᾶσαί εἰσι καὶ οἱ κείμενοι ἐν ταύταις νόμοι οὐ σμικρᾶς δέονται τῆς διορθώσεως . ταῦτα εἰπὼν ἐπιφέρει κράτιστον μὲν καὶ βέλτιστόν ἐστι νόμους κεῖσθαι ὀρθῶς ἔχοντας <καὶ> κοινὴν ἐπιμέλειαν ποιεῖσθαι τῶν παίδων , ἀμεληθείσης δὲ τῆς κοινῆς ἐπιμελείας ἢ τῷ μὴ κεῖσθαι τοὺς τοῦτο πράττοντας νόμους ἢ κεῖσθαι μέν , παρορᾶσθαι δὲ ἀμελείᾳ τῶν ἀρχόντων τῆς πόλεως , προςήκει προθύμως ἕκαστον ἐπιμελεῖσθαι τῶν σφετέρων παίδων καὶ φίλων , ὅπως καλοὶ κἀγαθοὶ ἀπεργασθεῖεν . τοῦτο γὰρ ἐδήλωσε διὰ τοῦ εἰς ἀρετὴν συμβάλλεσθαι . συμβάλλεται δ’ εἰς ἀρετὴν καὶ συνεργεῖ ὁ τὰ καλὰ τιθεὶς ὑπ’ ὄψιν καὶ διδάσκων , ὅτι τόδε μὲν βλάπτει διὰ τόδε , τόδε δὲ ὠφέλιμόν ἐστι , κἂν μὴ δοκῇ . διὰ τόδε · καὶ πρὸς τούτοις εἰς ἀρετὴν συνεργεῖ ὁ διδοὺς ἔχων τῷ μὴ ἔχοντι ὧν χρῄζει εἰς τὴν τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς ἠθικῆς καὶ τῆς λογικῆς κτῆσιν . δεῖ οὖν , φηςί , συνεργεῖν , εἰ δὲ μὴ δύναται , προαιρεῖσθαι δ’ οὖν καὶ βούλεσθαι βοηθήσειν καὶ συνεργήσειν , εἰ δυνήσεταί ποτε . p . 1180a32 Μάλιστα δ’ἂν τοῦτο δύνασθαι δόξειεν ἐκ τῶν εἰρημένων νομοθετικὸς γενόμενος . Νομοθετικὸν λέγει τὸν ἔχοντα νοῦν ἐκ λόγων καὶ πείρας , προβλεπτιδὴ κὸν τῶν καλῶν καὶ δικαίων καὶ συμφερόντων τῇ τε πόλει πάςῃ καὶ χωρὶς ἑκάστῳ . ὃ δὲ λέγει ἐστίν , ἐκ τῶν εἰρημένων καὶ ἐξ ὦν εἴπομεν δῆλον γέγονε τοῖς νοεῖν δυναμένοις τὰ ῥηθέντα , ὅτι ἐκεῖνος δύναται τοῖς ἰδίοις παιςὶ συμβάλλεσθαι , ὅστις ἐστὶ νομοθετικός . ἢ εἴη ἂν λέγων , ὅτι ἐκ τῶν εἰρημένων δῆλόν ἐστιν , ὅτι ὅς ἐστι νομοθετικὸς δύναται γινώσκειν ποδαποὺς μὲν νόμους δεῖ θέσθαι περὶ τῆς κοινῆς τῶν | παίδων ἐπιμελείας καὶ παιδεύσεως καὶ ποίους περὶ τῶν εἰς ἄνδρας φθασάντων ἐπιτηδευμάτων καὶ ποίους ἐν ἅπαντι τῷ βίῳ καὶ τίνας πρὸς τὸ συμφέρον ἰδίως ἑκάστῳ καὶ τίνας πρὸς τὸ ὠφέλιμον πάντων τῶν πολιτῶν , ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν . ὅτι δὲ ἄλλοι μὲν ἁρμόζουσι τῇ δημοκρατουμένῃ πόλει καὶ ἕτεροι τῇ ἀριστοκρατουμένῃ καὶ ἄλλοι τῇ τιμοκρατουμένῃ καὶ ἄλλοι τῇ βασιλευομένῃ , καὶ τίνες ἕκαστοι τούτων εἰσίν , ἐρεῖ ἐν ταῖς Πολιτείαις . ὅτι δὲ καὶ ἐκ μὲν τῶν ἐπιεικῶν νόμων ἀγαθοὶ γίνονται οἱ κατ’ αὐτοὺς ζῶντες , ἐκ δὲ τῶν φαύλων φαῦλοι , καὶ τοῦτο δῆλον . τὸ δὲ διακρίνειν δύνασθαι , τίνες τῶν νόμων ἐπιεικεῖς καὶ τίνες φαῦλοι , τοῦ νομοθετικοῦ ἐστιν , ὡς καὶ ἰατροῦ τὸ χωρίζειν τὰ νοσώδη ἀπὸ τῶν ὑγιεινῶν . ταῦτα εἰπὼν λέγει δυνάμει , πρὸς μὲν τὸ ἀγαθοὺς ἢ φαύλους γενέσθαι τοὺς πολίτας μεγάλα συντελοῦσιν οἱ νόμοι · τὸ δὲ γεγράφθαι ἢ ἀγράφους ὑπάρχειν , οὐδέν τι συμβάλλεται . αἱ γὰρ πράξεις δύνανται πρὸς καλοκαφαθίαν ἢ κακίαν , ἀλλ’ οὐ τὸ γεγράφθαι ἢ μὴ γεγράφθαι τὰ ποιητέα ἢ μὴ ποιητέα . ἄγραφοι δ’ ἂν εἶεν νόμοι τὰ κοινὰ ἔθη . οὐδὲ δὴ δι’ ὦν εἶς ἢ πολλοὶ παιδευθήσονται . πρὸς μὲν τὸ σπουδαίους γενέσθαι τοὺς πολίτας μέγα τι συμβάλλεται ἡ τῶν νόμων ἐπιείκεια καὶ ὀρθότης , καὶ τοῦτο δεῖ σκοπεῖν τὸ ἀναμαρτήτους τυγχάνειν . τὸ δὲ σκοπεῖσθαι , φησί , πότερον ὁ δυνάμενος νόμος ἕνα ποιῆσαι ἀγαθὸν δύναται καὶ πολλοὺς τοιούτους ἀποτελέσαι , καὶ πότερον ὁ πολλοῖς ὠφέλιμος καὶ ἑνὶ τοιοῦτός ἐστι , τοῦτο οὐδὲν διαφέρει . ὀρθὸς γὰρ ὢν καὶ πάντῃ ἄπταιστος ταὐτὸν ποιήσει ταῖς ἄλλαις τέχναις καὶ ἐπιστήμαις καὶ τοῖς τεχνίταις καὶ ἐπιστήμοσιν . ὡς γὰρ ἐκείνων ὁ δυνάμενος ἕνα διδάξαι καὶ ἀπαρτίσαι μουσικὸν ἢ ἰατρὸν δύναται καὶ πολλούς , καὶ ἔμπαλιν ὁ πολλοὺς καὶ ἕνα , οὕτω καὶ νόμος ὁ δυνάμενος ἕνα σπουδαῖον ἀποτελέσαι δύναται καὶ πολλούς , καὶ ἔμπαλιν . ὥσπερ γὰρ ἐν ταῖς πόλεσιν ἰσχύει τὰ νόμιμα καὶ τὰ ἔθη , οὕτω καὶ ἐν οἰκίαις οἱ πατρικοὶ λόγοι . ζητητέον πῶς πρὸ ὀλίγου εἰπὼν μηδὲν ἰσχύειν τὰς πατρικὰς προστάξεις , νῦν φησιν ἐπίσης τοῖς νόμοις καὶ τοῖς ἔθεσιν ἐσχύειν . καὶ ῥητέον ὅτι περὶ τῶν πολλῶν καὶ μοχθηρῶς ζώντων εἶπεν ἐκεῖν μηδὲν ἰσχύειν , ἐνταῦθα δὲ περὶ τῶν καλῶς ἀναγομένων τοῦτο λέγει . ἢ ῥητέον ὅτι οὐκ εἶπεν ἐκεῖ μηδαμῶς ἰσχύειν , ἀλλ’ ὅτι οὐκ ἔχουσιν ἰσχυρόν , λέγων ἰσχυρὸν τὸ ἀναγκαστικὸν καὶ βίαιον . οὐδεὶς γὰρ τὸν υἱὸν διὰ τὴν φυσικὴν στοργὴν βιάζεται καὶ κολάζειν ἐπῑχειρεῖ ὡς ὁ νόμος , ἀλλὰ ποὺ ἔλαττον τὰς ἐπιτιμήσεις ἐπιφέρει . οὐδ’ αὖ τὸν πατέρα τις ὡς τὸν νόμον ὑποπτήσσει καὶ δέδοικε . ὥστε οὐκ ἰσχώει τοῦ πατρὸς ἡ πρόσταξις , ὡς νόμος ἰσχύει μέντοι . Καὶ τοῦτο μέν τοιοῦτον . Παραινοῦσι δ’ αἱ προκειμέναι συλλαραὶ μὴ τὸ πᾶν τὴς τὼν οὐκείων παίδων ἀγωγῆς ἀναρτᾶν τῇ κοινῇ τῶν παίδων ἐπιμελείᾶ , ἀλλὰ καὶ ἠμὰς αὐτοὺς τερὶ ταύτην δπουδάζειν καὶ ποιεῖν ἐπιτηδειοτάτους καὶ δεκτικοὺς καὶ τῶν κοινῶν παιδευμάτων . ὡς οὖν ἐν ταῖς πόλεσιν ἰσχύουσιν οἱ νόμοι καὶ τὰ ἔθη , οὕτω καὶ οἱ ᾶτρολπὸ λόγοι ἐν οἰκίᾳ πρὸς τὴν τῶν καλῶν ἀντίληψιν . Αἰδεῖται γὰρ ὁ υἱὸς μὴ πείθεσθαι τῷ πατρὶ καὶ ταῦτα σπουδαίῳ ὄντι καὶ τῶν καλῶν ἐργάτῃ . Διά τε οὖν τοῦτο δύνανται οἱ τοῦ πατρὸς λόγοι καὶ διὰ τὴν δυγγένειαν καὶ διὰ τὰς εὐεργεσίας . Πᾶς γάρ τὸν εὐεργέτην αἰδεῖται · οὐδεἰς γάρ εὐερυετούμενος ὑποπτεύσειεν ἄν τὸν εὐεργέτην , ὡς φθονῶν ἢ μιδῶν ἀπάγει αὐτὸν ἐκ τῶν δοκούντων αὐτῷ καλῶν , μὴ ὄντων δὲ καλῶν . πεειθόμεθα οὖν τοῖς συγγενέσι καὶ εὐεργέταις ὡς φιλοῦσιν ἡμᾶς . Δυγγενέστατιος δὲ πάντων ὁ πατήρ , ἀλλὰ καὶ εὐεργετικώτατος . Τὸ γὰρ τὼν ἀγαθᾶων μέγιστον τὸ εἶναι παρὰ τῶν πατέρων ἡμῖν . p . 1180b7 Ἔτι δὲ καὶ διαφέρουσιν αἱ καθ’ ἕλαστπμ παιδεῖαι τῶν κοινῶν . Καὶ διὰ τούτων τοὺς πατέρας προτρέπει μὴ ἀρκεὶσθαι παῖς κοιναῖς ἐπιμελείαις ἀλλὰ καὶ αὐτοὺς συνεισφέρειν τὸ οὐκεῖον . Καὶ εἴη ἄν τῶν λεγομένων ἡ δύναμις · δεῖ τοὺς πατέρας τὸ τοῦ νόμου ἔλλειμα ἀναπληροῦν · ὁ μὲν γὰρ νόμος τῶν καθόλου , αἱ δὲ πράξεις τῶν καθ’ ἕπεται πολὺ τὸ ἄριστον ἐχόντων . ὡς γὰρ ἐπὶ τῆς ἰατρικῆς οὐκ ἀεὶ ἕπεται τοῖς καθόλου , ἀλλ’ ἔστιν ἐφ’ ὦν παρορᾷ καὶ ἄλλα μὲν λέγει ὁ καθόλου λόγος , ἄλλα δ’ ὁ ἰατρὸς ποιεῖ διά τινα περίπτωσιν , οὕτως οὐδὲ τὸ τοῦ νόμου δεῖ πρόσταγμα δι’ ὅλου γίνεσθαι . ὁ μἐν γὰν γὰρ νόμος λέγει , ‘ξένος εἰ ἀνέλθοι ἐπὶ τεῖκος , πολεμίων κύκλῳ τῆν πόλιν τηρούντων , θανάτῳ τελευτάτν.’ ἀλλ’ οὐδεὶς εὖ φρονῶν ἀνελεῖ τὸν ἀνελθόντα ξένον καὶ ἀριστείσαντα . Πάλιν ὁνόμος φησί , δεῖν τὸν κλέψαντα τιμωρεῖν , άλλ’ οὐ τὸν τοῦτο ποιήσαντα διὰ μεγάλην ἀνάγκην καὶ ἐσχάτην ἀπορίαν καὶ μήτε δυνάμενον δουλεύειν μήτε πρός τινων ἐλεούμενον , οὐδεὶς ἄν κολάσειεν , εἰ μὴ μαίωεται . ἀλλὰ καὶ ὁ λόγος τῆς ἰατρικὴς καθόλου φηςὶ τῷ ἐπὶ σήψει πυρέττοντι ἡσυκίαν καὶ ἀστίαν συμγέρειν , ἀλλ’ ὅμως εὑρίσκεταί τις , ᾦ τὸ ἀσιτείν οὐ συμφέρει . Τί οὖν μαυ,αστὸν καὶ τὸν νόμον λέγειν , δεῖν πάντα παῖδα οὑτωςὶ ἀνάγειν καὶ παιδεύειν , εὑρεθῆναι δέτινας μὴ φέροντας τὴν τοιαύτην ἀγωγὴν ἤ τὰς τοιαύτας στρατιωτικάς στρατιωτικὰς συνασκήσεις , οἶαι αἱ τῶν Λακεδαιμονίων ἱστόρηνται , γυμνοῦς μαχαίραις κατακεντοῦντες ἀλλήλους ; τούτους οὖν τίς ἄν ἐπιχειρήσειεν ούτωςὶ τὰ πολεμικὰ ἐκπαιδεύειν ; Οὐδεὶς οἶμαι . ἀλλὰ τὸν κοινόν νόμον καὶ τὴν κοινήν ἐπι|μέλειαν ἀφείς , ἐπὶ τὴν δύμμετρον καὶ κατάλληλον αὐτῶν τῇ φήσει βαδιεῖται . Προὸς ταύτην δὲ ἀφί - ξεεται ὁ τὴν φύσιν αὐτοῦ ἐπιστάμενος . ἐπίσταται δὲ ὁ πατὴρ σπουδαῖος ὤν , τίνων μὲν ἀντέχεσθαι δὐναται καὶ πρὸς ποῖα τῶν μαθημάτων εὐφυῶς ἔχει , πρὸς ποῖα δὲ ἀνεπιτήδειός ἐστι καὶ πόσον ἀνεπιτήδειος , οἷον εἰ τριάκοντα ‘Οομηρικοὺς ἀποστοματίξειν δύναται καὶ μηδὲν πλέον , μὴ ἀναγκάζειν αὐτὸν ἐπέκεινα τῶν τριάκοντα ἀποδιδόναι , εἰ δὲ πεντήκοντα , μὴ πλέον τούτων . διαφέρουσιν οὖν αἱ καθ’ ἕκαστα παιδεῖαι τῶν κοινῶν . καὶ δεῖ μὴ μόνον τὸ καθόλου γινώσκειν , ὅτι συμφέρει παντὶ παιδὶ τόδε τι καὶ πάντα παῖδα διδακτέον τόδε τι , ἀλλὰ καὶ τὸ πρέπον ἑκάστου φύσει καὶ πρὸς τί ἐπιτήδειοί εἰσι , καὶ πρὸς ἐκεὶνο ἄγειν τὸν μὴ δυνάμενον κατὰ τὴν καθόλου τοῦ νόμου προστάξιν ἐκπαιδεύεσθαι . τοῦτο δὲ τίς ἂν τοῦ παρτὸς μᾶλλον δυνήσεται ποιεῖν ; ὅτι δὲ οὐ πάντα ὑπὸ τὸ καθόλου τάττειν δεῖ , δηλοῦσιν οἱ πυκτικοί . οὐδὲ γὰρ ὁ πυκτικὸς πᾶσι τοῖς πυκτεύουσι τὴν αὐτὴν περιτίθησι μάχην , ἀλλὰ τῷ μὲν μείζονα καὶ χαλεπωτέραν καὶ ἐν πλείονι χρόνῳ , τῷ δὲ ἐλάττονα καὶ ἐν ἐλάττονι χρόνῳ . p.1180b11 Ἐξακριβοῦσθαι δὲ δόξειεν ἂν μάλιστα τὸ καθ’ ἕκαστον ἰδίας τῆς ἐπιμελείας γινομένης . Τὸ καθ’ ἕκαστον ἀντὶ τοῦ εἶς ἕκαστος εἴρηται . λέγει δὲ ὅτι ἀκριβέστερος ἂν γένοιτο , φέρε εἰπεῖν , πύκτης ὁ τυγχάνων ἰδίας ἐπιμελείας , ἤτοι ὁ τὰς συμμέτρους αὐτῷ μάχας καὶ τῇ οἰκείᾳ φύσει πρεπούσας μαχόμενος . καὶ γὰρ καὶ γυμναστὴς μᾶλλον ἂν ὑγιῆ φυλάξειεν ὃν συμμέτρως γυμνάζει τοῦ πολὺ πλέον ἢ ἔλαττον τὰ γυμνάσια προστάττοντος , καὶ γραμματικὸν μᾶλλον ἂν ἀκριβῆ ποιήσειεν ὁ προστάττων ἀποστοματίζειν ἃ δύναται τοῦ πλείονα κατὰ πολὺ ἢ ἥττονα προστάττοντος · καὶ αἀγαθὸν δὴ καὶ σπουδαῖον μᾶλλον ἂν ἀποτελέσειεν ὁ τὰς συμμέτρους κατ’ ἀρετὴν ἐνεργείας ἑκάστῳ ἐνεργεῖν ἐπιτάττων . ὁ δ’ ἀπλῶς πᾶσι τὰς αὐτὰς μάχας περιτιθεὶς ἢ τὰ αὐτὰ γυμνάσια γυμνάζων ἢ ἀπαγγέλλειν ἀναγκάζων οὐκ ἄν ποτε πάντας ἢ τοὺς πυκτεύοντας ἢ τοὺς γυμναζομένους ἢ μανθάνοντας ἀκριβεῖς περὶ τὴν πυκτικὴν ἢ τὴν γραμματικὶν ἀποτελέσειε . καὶ οὐ τοῦτο λέγει Ἀριστοτέλης , οἶον ἔστω ἐπὶ τῶν γραμματικῶν ὅτι καὶ οἱκ εὐφυεῖς καὶ οἱ ἀφυεῖς τὰ σὐμμετρα ταῖς οἰκείαις φύσεσι μανθάνοντες ἐπίσης ἀκριβεῖς γεωήσονται γραμματικοὶ καὶ ἐν ἴσῳ χρόνῳ . δῆλον γὰρ ὅτι οἱ εὐφυέστεροι καὶ θᾶττον ἂν φθάσωσιν εἰς τὴν ἀκρίβειαν καὶ ἀκριβέστεροι γενήσονται . ἀλλ’ ὅ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν · ὁ ἀφυὴς δεὀντως ἐπιμελόμενος ἐλθοι ἂν εἰς τὴν ἀκρίβειαν καὶ τὴν τελειότητα ὅσης ἐστὶν ἡ φύσις αὐτοῦ χωρητική , εἰ δὲ μὴ τύχοι τῆς προσηκούσης ἐπιμελείας , οὐκ ἂν τύχῃ τῆς τοιύτης ἀκριβείας ἢ τελετότητος . δεῖ ἄρα τὴν ἑκάστου φύσιν γινώσκειν καὶ ἐπάγειν τὸ οἰκεῖον αὐτῇ . p . 1180b13 Ἀλλ᾿ ἐπιμεληθείη μὲν τοῦ καθ᾿ ἕνα ἄριστα καὶ ἰατρὸς καὶ γυμναστής . Διττὴ φέρεται ἡ γραφή , ἡ μὲν ἔχουσα τοῦ καθ᾿ ἕνα , ἡ δὲ τοῦ καθ᾿ ὅλου . εἰπὼν δὲ ὅτι ἐξακριβοῖ μὲν ὁ τὸ καθόλου εἰδώς , λέγει ὅτι μάλιστα ἂν ἐπιμεληθείη ἂν ἑνὸς ἑκάστου ὁ τὸ καθόλου εἰδώς . ἀπὸ γὰρ τοῦ καθόλου δύναται μάλιστα γνωρίζειν , ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ καὶ τὸ καθ᾿ ἕκαστον . ὁ γὰρ εἰδὼς τί συμφέρει πάσῃ θερμῇ καὶ ξηρᾷ φύσει , οἶδε καὶ τί ταύτῃ τῇ μερικῇ , καὶ ὁ εἰδὼς τί πάσῃ παιδικῇ ἡλικίᾳ συμφέρει ἐπιτήδευμα ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ οἶδε καὶ τί ἑκάστῳ παιδί . καὶ ὃ μὲν λέγοι ἂν διὰ τῆς ἐχούσης γραφῆς ἀλλ᾿ ἐπιμεληθείη ἂν τοῦ καθ᾿ ἕνα , τοῦτό ἐστιν . ἡ δὲ λέξις ἡ τὸ καθόλου εἰδὼς τὶ πᾶσιν ἐλλιπής ἐστι · λείπει γὰρ τὸ συμφέρει , καὶ δεῖ προσυπακούσαντας αὐτοῦ ποιῆσαι τὸ ὅλον τοιοῦτον ῾ὁ τὸ καθόλου εἰδὼς τί πᾶσι συμφέρει.᾿ ὅτι δὲ αἱ ἐπιστῆμαι τὰ κοινὰ διδάσκουσιν , ἴσμεν ἅπαντες οἱ ταύτας μετιόντες . ἡ γὰρ ἰατρικὴ οὐ διδάσκει τί συμφέρει Σωκράτει , ἀλλὰ τί πάσῃ κράσει ὁποία ἡ Σωκράτους , οἷον πάσῃ θερμῇ καὶ ξηρᾷ , καὶ τί παντὶ γέροντι , ἀλλ᾿ οὐ τί Παρμενίδῃ . ὁ μὲν οὖν τὸ καθόλου εἰδὼς ἐπιμεληθείη ἂν καὶ τοῦ καθ᾿ ἕνα . ἀλλὰ καὶ ἕνα τινὰ τοῦ καθόλου ἀγνοοῦντα οὐδὲν κωλύει ἐπιμεληθῆναί τινος ἑνὸς ἐκ πείρας εἰδώς , τίνα τε τὰ ὠφελοῦντα αὐτὸν καὶ τίνα τὰ βλάπτοντα . καὶ εἰσί τινες μᾶλλον ὠφελοῦντες αὑτοὺς τῶν ἰατρῶν ἐκ πείρας γινώσκοντες τὰ σώζοντα αὑτούς , ὥστε καὶ ὁ πατὴρ ὁ γινώσκων ἐκ πείρας τὸν υἱὸν ποῖν τῶν γυμνασίων ὠφελοῦσι , μᾶλλον ἂν γυμνασειε τοῦ γυμναστοῦ . διοίσει δὲ ὁ τοιοῦτος τοῦ τὸ καθόλου εἰδότος , ὅτι ὁ τὸ καθόλου εἰδὼς πολλοὺς ἂν ἰάσαιτο καὶ πολλοὺς ἂν ἀμέμπτως γυμνάσειεν , οὗτος δὲ έκεῖνον μόνον ἃν ἐκ πείρας οἶδεν , ὅτι πρὸς τῶν τοιούτων ὠφελεῖται , βλάπτεται δὲ παρὰ τῶν τοιούτων . ὡς οὖν ἐπὶ τούτων , οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς τῶν παίδων ἀγωγῆς ὁ τὸ καθόλου , ἤτοι τὸν νόμον , εἰδὼς ἐπιμεληθείη ἂν πολλῶν , ὁ δὲ λοιπὸς ἑνὸς ὃν οἶδε τίσι τε πειθήνιός ἐστι καὶ πρὸς τίνα ἀνεπαχθῶς ἄγεται καὶ τίσιν | ἀπειθεῖ καὶ ἀπεχθῶς διάκειται καὶ διὰ τίνων λόγων καὶ πράξεων ἐπ᾿ αὐτὰ πέφυκε φέρεσθαι . πρὸς μὲν οὖν τὴν ἔχουσαν γραφὴν τοῦ καθ᾿ ἕνα ταῦτα , πρὸς δὲ τὴν τοῦ καθόλου λέγοι ἄν ῾ὁ εἰδὼς τὸ καθόλου περὶ παίδων ἢ ἀκμαζόντων ἢ καὶ πάντων τῶν πολιτῶν νόμον ἐπιμεληθείη ἂν καθόλου πάντων.᾿ ὥστε δεῖ τὸν βουλόμενον θεωρητὴν ἤτοι τεχνικὸν γενέσθαι ἐπὸ τὸ καθόλου βαδίζειν , ἤτοι τοὺς τὸ καθόλου διδάσκοντας λόγους , οἷον ὅτι παντὶ πυρέττοντι ἐπὶ σήψει τόδε τι συμφέρει . ἐπὶ τούτους τε οὖν τοὺς καθόλου λόγους βαδιστέον καὶ ἐπὶ τοὺς νόμους τῷ βουλομένῳ ἐπιμέλειαν ποιεῖσθαι τῆς ὅλης πόλεως . τὸ δὲ καὶ γνωριστέον ὡς ἐνδέχεται λέγοι ἄν ὅτι δεῖ οὕτως αὐτὰ γινώ σκειν , ὡς οὐκ ἀεὶ κατὰ τὰ ὑπ’ αὐτῶν λεγόμενα χρὴ πράττειν , ἀλλ’ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , ὅτι μηδὲ τὰ ὑποκείμενα ἀεὶ ὡσαύτως ἔχουσι . p . 1180b23 Τάχα δ’ ἄν καὶ τῷ βουλομένῳ βελτίους δι’ ἐπιμελείας ποιεῖν εἴτε πολλοὺς εἴτε ὁλίγους . Ὥσπερ γὰρ ὁ γραμματικὸς τὴν τέχνην καὶ ὁ πύκτης καὶ ὁ ἰκτρὸς δύναται πολλοὺς καὶ ὀλίγους , ὁ μὲν γραμματικοὺς ἀποτελεῖν , ὁ δὲ πύκτας , ὁ δὲ ὑγιεῖς , οὕτω καὶ ἀγαθοὺς πολίτας καὶ πολλοὺς καὶ ὀλίγους ποιεῖν ἰσχύει ὁ τὸ καθόλου , ἤτοι τοὺς νόμους , εἰδὼν τοὺς ὀρθῶς κειμένους , ὥστε τῷ βουλομένῳ ἀγαθοὺς πολίτας ἀποτελεῖν πειρατέον νομοθετικῷ γενέσθαι . λέγει δὲ νομοθετικὸν τὸν δυνάμενον τιθέναι νόμους ὀρθοὺς καὶ ἀπταίστους . ὅτι δὲ ὁ τοῦτο ποιεῖν δυνάμενος δύναται καὶ τῶν κειμένων νόμων διακρίνειν τοὺς ἀρίστους καὶ μὴ τοιούτους , οὐκ ἄδηλον . οὐ γάρ ἐστι τοῦ τυχόντος διαθεῖναι , ἤτοι κρῖναι , εἰ καλῶς ἤ μὴ καλῶς οὗτος ὁ νόμος ἔχει , ἀλλὰ τοῦ εἰδότος . λέγει δὲ εἰδότα τὸν πολιτικὸν σοφὸν καὶ τὴν ἀνθρωπίνην σοφίαν σοφόν . τοιοῦτος δ΄ ἐστίν , ὡς ἐν ταῖς Πολιτείαις ἐρεῖ , ὁ εἰδὼς πόσα εἴδη πολιτειῶν , καὶ τί τὸ διημαρτημένον καὶ τίς ἡ ἀρίστη πολιτεία καὶ τίνα τὰ σώζοντα ἑκάστην καὶ τίνα τὰ φθείροντα , καὶ ποία φθειρομένη εἰς ποίαν μεταβάλλει , οἷον ἡ τῆς δημοκρατίας φθορὰ πότερον εἰς τιμοκρατίαν μεταβαίνει ἤ εἰς ἀριστοκρατίαν . οὗτος οὖν ἐστιν ὁ πολιτικός · ὁ δ’ αὐτὸς καὶ νομοθετικός . μέρος γὰρ ἡ νομοθετικὴ τῆς πολιτικῆς . τὸ δὲ ὥσπερ ἐπὶ ἱππικῆς τοιοῦτόν ἐστιν · ὥσπερ ὁ ἕχων τὴν ἱππικὴν τέχνην δύναται καλοὺς κἀγαθοὺς τοὺς ἵππους ἀποτελεῖν , οὕτω καὶ ἀγαθοὺς ποιεῖν δύναται ὁ ναμοθετικός . p . 1180b28 Ἆρ’ οὖν μετὰ τοῦτο ἐπισκεπτέον πόθεν ἤ πῶς νομοθετικὸς γένοιτ’ ἄν . Τὸ ἆρ’ οὖν ἀποφαντικόν ἐστι . λέγει δέ , ὅτι ἐπεὶ τοῦ νομοθετικοῦ ἐστι τὸ καλοὺς κἀγαθοὺς ἀποτελεῖν πολίτας , δεῖ ἰδεῖν τίσι διδασκάλοις χρηστέον εἰς τὸ νομοθετικοὺς γενέσθαι , καὶ πῶς , ἤτοι ἐκ ποίων ἐπιτηδευμάτων γενοίμεθα ἄν νομοθετικοί . καὶ τοῦτο ἐπήγαγεν εἰπών , ὅτι καθάπερ ἐπὶ τῶν ἄλλων , οὕτως ἕξει καὶ τῆς νομοθετικῆς . ὡς γὰρ γραμματικοὶ καὶ ἰατροὶ καὶ μουσικοὶ γινόμεθα παρὰ τῶν εἰδότων , οὕτω καὶ νομοθετικοὶ ἐσοίμεθα ἂν παρὰ τῶν πολιτικῶν . ἢ οὐχ ὅμοιον φαίνεται ἐπὶ τῆς πολιτικῆς καὶ τῶν λοιπῶν ἐπιστημῶν καὶ δυνάμεων ; δυνάμεις ἐκάλουν οἱ παλαιοὶ τὰς ἐπιχειρούσας τέχνας εἰς τἀναντία , οἷον ῥητορικὴν διαλεκτικήν , ἐπιστήμας δὲ τὰς μὴ τοιαύτας , οἷον ἀριθμητικὴν γεωμετρίαν φυσικήν . ὃ δὲ λέγει , οὐκ ἀρεσκόμενος λέγει . αὐτὸς γάρ ἐστιν ὁ λέγων ἐν ταῖς Πολιτείαις τοῦ πολιτικοῦ εἶναι τὸ νομοθετεῖν . ἀλλ’ ὃ λέγει ἐπισκώπτων τοὺς διδάσκειν τὰ πολιτικά , παντάπασι δ’ ἀγνοοῦντας τίς ἐστιν ἡ πολιτικὴ τέχυη . καὶ εἴη ἂν δυνάμει λέγων ‘κατὰ μὲν αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν καὶ τὴν τῶν πραγμάτων φύσιν καὶ ἀκολουθίαν τὸ νομοθετεῖν οὐδενός ἐστι πλὴν τοῦ πολιτικοῦ , κατὰ δὲ τοὺς σοφιστὰς τοὺς ἑαυτοὺς ἀνακηρύττοντας πολιτικούς , μὴ ὄντας δέ , ἀλλὰ δημεραστὰς καὶ δημοκόλακας , οὐκ ἔστι τοῦ πολιτικοῦ τὸ νομοθετικοὺς ἀποτελεῖν.’ οἱ γὰρ μὴ ὄντες πολιτικοὶ οὐδὲ νομοθετικοί , οἱ δὲ μὴ ὄντες νομοθετικοὶ οὐδὲ νομοθετικοὺς ἀποτελεῖν δύνανται , ὥστε οἱ σοφισταὶ πολιτικοὶ μὴ ὄντες νομοθετικοὺς οὐκ ἂν ποιήσειάν ποτε . ὅτι δὲ οὐ πολιτικόν ἐστι τὸ σοφιστικὸν φῦλον , προβιβάζει καὶ συνίστησιν ἀπὸ τῶν ἐπιστημῶν καὶ κυνάμεων , λέγων ‘ὁ ἐν αὐταῖς εἰδὼς ἅμα τε διδάσκει ἣν οἶδε τέχνην καὶ ἐνεργεῖ κατ’ αὐτήν , οἷον ὁ ζῳγράφος οὐ διδάσκει μόνον ἀλλὰ καὶ ζῷα γράφει καὶ ὁ ῥήτωρ διδάσκει τε καὶ λόγους ῥητορικοὺς ἐκφέρει καὶ ὁ ἰατρὸς ἰατρούς τε ἀποτελεῖ καὶ ὑγιάζει , καὶ πᾶς ἁπλῶς ὁ εἰδώς τι διδάσκει τε ὃ οἶδε καὶ ἐνεργεῖ κατὰ τὴν τέχνην . τὰ δὲ πολιτικὰ ἐπαγγέλλονται μὲν διδάσκειν οἱ σοφισταί , | πράττουσι δ’ οὐδαμῶς , ὥστε ἀγνοοῦσιν . εἰ γὰρ ᾔδεσαν , καὶ ἔπραττον . πράττουσι δὲ οἱ πολιτευόμενοι νῦν , οἷον Δημοσθένης , Αἰσχίνης , ἀλλ’ οὐδ’ οὗτοι εἰδότες , τίς ἐστιν ἡ πολιτική , ἀλλὰ δυνάμει τινί , ἤτοι ἐμπειρίᾳ καὶ ἀλόγῳ τριβῇ , καὶ οὐ διανοίᾳ καὶ τέχνῃ πολιτικῇ . p . 1181 a 3 Οὔτε γὰρ γράφοντες οὔτε λέγοντες περὶ τῶν τοιούτων . Εἰπὼν ὅτι οἱ νῦν πολιτευόμενοι πράττουσι τὰ πολιτικὰ οὐκ ἐκ τοῦ ἔχειν τὴν πολιτικὴν ἐπιστήμην ἀλλ’ ἐξ ἐμπειρίας , πίστιν τούτου κομίζει τὸ μήτε λέγειν μήτε γράφειν τι περὶ αὐτῶν , ἤτοι τῶν πολιτικῶν ἔργων . εἰ γὰρ πολιτικά ἐστι τὰ ὄντως καλὰ καὶ ὄντως δίκαια καὶ ὄντως συμφέροντα , ταῦτα δ’ ἐστὶ τὰ κατ’ ἀρετὴν καὶ ἐξ ἀρετῶν πραττόμενα , οὗτοι δὲ οἱ νῦν πολιτευόμενοι ἀγνοοῦσι τὴν φύσιν τῶν ὡς ἀληθῶς καλῶν καῖ δικαίων καὶ συμφερόντων , ὡς καὶ ὁ Πλάτων ἐν τῷ Γοργίᾳ ἔδειξε , πῶς δύνανται περὶ αὐτῶν λέγειν ἢ γράφειν ; καίτοι , φησί , κάλλιον ἦν αὐτὰ γινώσκειν ἢ λόγους γράφειν δικανικοὺς καὶ δημηγορικούς , ἤτοι συμβουλευτικούς , δείξας οὖν διὰ τούτων ἀγνοοῦντας τὰ πολιτικά , δείκνυσι τὴν ἄγνοιαν αὐτῶν καὶ ἐκ τοῦ μηδένα υἱὸν ἢ φίλον διδάξαι αὐτοὺς τὴν πολιτικὴν τέχνην . σημεῖον γὰρ ἐναργέστατον τοῦ μὴ εἰδέναι τὴν πολιτικὴν τέχνην . σημεῖον γὰρ ἐναργέστατον τοῦ μὴ εἰδέναι τὴν πολιτικὴν ἐπιστήμην τὸ μηδένα διδάξαι καὶ πολιτικὸν ποιῆσαι ἢ υἱὸν ἢ φίλον . οὐδὲν γὰρ ἄλλο μεῖζον ἂν ἀγαθὸν καταλελοίπασι ταῖς πόλεσι τῶν υἱῶν ἢ τῶν φίλων πολιτικῶν γεγονότων . εἰ οὖν ᾔδεσαν τὰ πολιτικά , ἐδίδαξαν ἂν τοὺς υἱεῖς καὶ φίλους · οὐ διδάσκουσι δέ · ἀγνοοῦσιν ἄρα . p . 1181a9 Οὐ μὴν μικρόν γε ἔοικεν ἡ ἐμπειρία συμβάλλεσθαι . Τὸ μὲν κυριώτατον τοῦ κυβερνᾶσθαι καλῶς τάντα τὰ τῆς πόλεως παρὰ τῶν προϊσταμένων τὸ ἔχειν ἐστὶ τὴν πολιτικὴν ἐπιστήμην . ὅμως ἡ ἐμπειρία μεγάλα συμβάλλεται , ὡς καὶ ἰατρικῆς καὶ τῶν ἄλλων , ὧν τὸ τέλος οὐκ ἔστι γνῶσις ψιλή , ἀλλὰ τὸ ἔργον αὐτῶν ἀποτελεῖται διὰ λόγον καὶ πράχεως . εἰπὼν δὲ μεγάλα συμβάλλεσθαι τὴν ἐμπειρίαν , τὴν αἰτίαν τούτου ἐπήγαγεν εἰπὼν οὐ γὰρ ἐγίνοντο ἄν διὰ τῆς πολιτικῆς συνηθείας μᾶλλον . ἔστι δὲ τὸ λεγόμενον τοιοῦτον · εἰ μὴ συνεβάλλετο πρὸς τὰς πολιτικὰς πράξεις ἡ ἐμπειρία , οὐκ ἔν ἐγίνοντο διὰ τῆς πολιτικῆς συνηθείας μᾶλλον πολιτικοί . οἱ γὰρ τὸν λόγον καὶ τὴν πεῖρον ἔχοντες τῶν πολιτικῶν μάλλόν εἰσι πολιτικοὶ τῶν μόνον τὸν λόγον ἐχόντων . ἀλλὰ καὶ οἱ πλείω χρόνον διατρίψαντες ἀλόγως ἐν τοῖς πολιτικοῖς καὶ πλείω πεῖραν σχόντες τῶν πραγμάτων πολιτικώτεροί εἰσι τῶν ἄλλων τῶν ἥττονα χρόνον πολιτευσαμένων καὶ ἥττονα πεῖραν συλλεξαμένων . ὥστε δεῖ καὶ ἐμπειρίας τῷ ἐφιεμένῳ πολιτικῷ πολιτικῷ γενέσθαι . οὐδαμῶς ἄρα πολιτικόν ἐστι τὸ τῶν σοφιστῶν γένος μήτε ἔμπειρον ὂν τὰ π[ολιτικὰ μήτε εἰδός , τίς ἐστιν ἡ πολιτικὴ ἐπιστήμη . τῶν δὲ δοφιστῶν οἱ ἐπαγγελλόμενοι λίαν φαίνονται πόρρω εἶναι τοῦ διδάξαι . οἱ μὲν οὖν πολιτευόμενοι δύνανται μετρίως στερούμενοι πόρρω λίαν εἰσὶ τοῦ διδάσκειν , οἷος ὁ Πρόδικος , ὁ Ἱππάς , ὁ Γοργίας καὶ οἱ λοιποὶ πάντες οἱ τῆς νεολαίας λυμαντῆρες . ὅτι δὲ ἀγνοοῦσιν οἱ σοφισταί , τίς ἐστιν ἡ πολιτική , δῆλον ἐκ τοῦ λέγειν ὅτι ἡ πολιτικὴ καὶ ἡ ῥητορικὴ ταύτόν ἐστιν ἢ ἡ ἀρικθμητικὴ καὶ ἡ μαθηματική . οὔτε οὖν , εἰ ἐγίνωσκον τίς εστιν ἡ πολιτική , τὴν αὐτὴν τῇ ῥητορικῇ ἔλεγον αὐτήν , οὔτε πλημμελῶς ἀπεφαίνοντο ῥᾳδίαν εἶναι τἠν νομοθεςίαν . τίνα γάρ , φασί , δυσχέρειαν ἕχει τὸ νόμους τιθέναι ; εἶναι τὴν νομοθεσίαν . ὁ ἐκείνων φησὶ λόγος , συναγαγεῖν τοὺς εὐδοκιμοῦντας τῶν νόμων καὶ ἐξ αὐτῶν ἐκλέξασθαὶ λόγος , συναγαγεῖν τοὺς εὐδοιμοῦντας τῶν νόμων καὶ ἐξ αὐτῶν ἐκλέξασθαι ξασθαι τοὺς ἀρίστους . ἀλλ᾿ , ὦ σοφιστά , τὸ ἐκλέξασθαι τίς ἐστιν ὁ ἅριστος καί τίς ὁ ἐφεξῆς καί τίς ὁ ἐχόμενος πολλῆς δεῖται συνέσεως καὶ τῆς ὄν - τως πολιτικῆς ἐπιστήμης , ὥσπερ καὶ μουσικῆς διακρῖναι τὰ σύντονα τῶν μελῶν τῶν μὴ τοιούτων · καὶ οὐ μόνον ἐπὶ μουσικῆς ἀλλὰ καὶ καθόλου ἐν ἄπασιν οἱ ἔμπειροι · λέγει λέγει δὲ νῦν ἐμπείρους καταχρώμενος τοὺς περὶ ἕκαστα ἐπιστήμονας καὶ τεχνίτας . ἐν ἅπασιν οὖν οἱ ἔμπειροι κρίνουσιν ὀρθῶς τὰ ἔργα , καὶ δι’ ὧν ὴ πῶς ἐπιτελεῖται . ὁ γὰρ ὢν ἰατρὸς οἶδε τί ἐστιν ὑγεία καὶ δι’ ὧν φαρμάκων καὶ δι’ οἵας διαίτης ἐπιγίνεται καὶ τὸν τρόπον τῆς | χρήσεως , ἀλλ’ οὐχ ὁ τυχών . ὁμοίως καὶ ὁ γραφικὸς γινώσκει τίς ἐστιν ἀρίστη εἰκὼν καὶ τίς ἡμάρτηται καὶ κατὰ ποῖον μέρος , τοῖς δ’ ἀπείροις καὶ ἀτέχνοις ποιῆσαι μὲν ἢ πρᾶξαι τὸ ἔργον ἀδύνατον , ἀγαπητὸν δ’ αὐτοῖς ἐστι γνῶναι , εἰ καλῶς ἢ μὴ καλῶς εἴργασται . οὕτω καὶ οἱ μὴ ὄντες πολιτικοὶ θέσθαι νόμους οὐκ ἂν δυνηθεῖεν , ἴσως δὲ δρῖναι , ὅτι ὅδε καλῶς ἔχει , συμβήσεται αὐτοῖς . p . 1181a23 Οἱ δὲ νόμοι τοῖς πολιτικοῖς ἔργοις ἐλίκασι . Ὁ νόμος οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ ὁ νομοθετήσας αὐτόν , ὥσπερ πάλιν νομοθέτης ᾗ νομοθέτης ὁ νόμος . διὸ νόμον τὸν νομοθέτην εἶπε νῦν · καὶ τοῦτο ἐδήλωσεν εὐθὺς εἰπὼν πῶς οὖν ἐκ τούτων νομοθετικὸς τένοιτ’ ἄν ; ὁμοίως καὶ ἔργα αὐτοὶ οἱ ἐργαζόμενοι . ἡ γὰρ εἰὼν κὐτός ἐστιν ὁ ξῳγράφος , οὐχ ᾗ ἄνθρωπος ἀλλ’ ᾗ ζῳγράφος . ὁμοίως καὶ τὰ πολιτικὰ ἔργα αὐτός εἰσιν ὁ πολιτικὸς ᾗ πολιτικός . ἐπεὶ οὖν οἱ νόμοι τοῖς πολιτκοῖς ἐοίκασι πράγμασιν , αὐτὰ δὲ καλῶς ἐργάζεται τῇ πολιτικῇ ἐπιστήμῃ καὶ τῇ πείρᾳ καὶ πολιτικός ἐστιν ἀληθῶς ὁ ἀμφοτέροις τῇ πολιτικῇ ἐπιστήμῃ καὶ πείρᾳ κεκοσμημένος , ὥστε καὶ νομοθετικός εἴη ἂν οὐχ ὁ συναγαγὼν τοὺς ἀρίστους νόμους , κᾔν δοθῇ τοῦτο , λέγω δὴ τὸ δυνηθῆναι δίχα συνέσεως ἀθροῖσαι τοὺς τοιούτους , ἀλλ’ ἔσται νομοθετικὸς ἀληθὴς ὁ πεῖραν ἅμα καὶ τέχνην ἔχων τῆς πολιτικῆς . ὡς καὶ ἐπὶ τῆς ἰατρικῆς , φηςίν , ὁρῶμεν . οὐ γὰρ ὁ συναγαγὼν τὰ ἐατρικὰ βιβλία καὶ ἀνεγνωκὼς αὐτὰ δύναται τὰ ἰκτρικὰ πράττειν · καίτοι λέγουσιν , ὅτι ὅδε μὲν νοσεῖ , πᾶς ὁ νοσῶν ἢ ὁμοιομερὲς νόσημα νοσεῖ ἢ ὀργανικόν , ἀλλὰ τόδε μὲν οἷον ὀργανικὸν οὐ νοσεῖ διὰ τάδε καὶ τάδε , ὁμοιομερὲς ἄρα , καὶ τοῦτο ἢ τόδε ἢ τόδε ἢ τόδε , ἀλλὰ μὴν οὐ τόδε οὐδὲ τόδε ὅδε νοσεῖ διὰ τάδε καὶ τάδε · τόδε ἄρα · ἀλλὰ μὴν τόδε θεραπεύεται , εἰ τύχοι , καὶ διὰ κενώσεως τῆς ἀπὸ φλεβῶν καὶ διὰ καθάρσεως καὶ ἱδρώτων · καὶ ταῦτα διελθόντες καὶ τὸν τρόπον τῆς θεραπείας εἰπόντες ἀγνοοῦσι τὸ ποιητέον , εἴτε φλέβα δεῖ τεμεῖν ἢ ἱδρῶτα κινῆσαι ἢ γαστέρα λαπάξαι . ὁ δὲ ἅμα τῷ λόγῳ καὶ τὴν πεῖραν ἔχων εὐθὺς πράττει , εἰδὼς τί δεῖ πρᾶξαι νῦν καῖ τί μή . καὶ ἔστιν ἡ εἰρημένη τῶν νοσημάτων διαίρεσις καὶ τῶν ἰαμάτων τοῖς μὲν ἐμπειρικοῖς καὶ τοῖς λογικοῖς ἅμα ὠφέλιμος , τοῖς δὲ μόνα τὰ βιβλία ἀνεγνωκόσιν οὐδαμῶς . ὡς οὖν ἐπὶ τῆς ἰατρικῆς οὕτω καὶ ἐπὶ τὼν νόμων καὶ πολιτειῶν ἔχοι ἂν ὡς συναγωγῇ τῶν τοιούτων · τοῖς μὲν εὐφυεστέροις καὶ ὄμμα κριτικὸν ἔχουσιν ἐκ πείρας τῶν καλὼς ἢ μὴ καλῶς γεγραμμένων χρήσιμος ἂν ἡ συλλογὴ γένοιτο , τοῖς δ' ὅλως ἀπείροις τῶν πολιτικῶν ἔργων ἄχρηστος , οὐδ' ὑπάρξον ἂν αὐτοῖς τὸ κρῖναι περὶ τούτων καλῶς , εἰ μήπου ἔκ τινος τύχης , ὡς καὶ θησαυροῦ εὕρεσις . p . 1181b12 Παραλιπόντων οὖν ἀνερεύνητον τῶν προτέρων περὶ νομοθεσίας . Ἐπεί , φησίν , οἱ πρὸ ἡμῶν παραλελοίπασιν εἰπεῖν περὶ νόμων καὶ πολιτειῶν , τῶν ἀρίστων δηλαδή , αὐτοὺς ἡμᾶς δεῖ περὶ τούτων ἐπισκέψασθαι . δέδωκε ( πολλοὶ γάρ , οὓς ἱστορεῖ ἐν ταῖς Πολιτείαις , καὶ νομοθέται γεγόνασι καὶ πολιτείας ἔγραψαν , ἀλλὰ καὶ Πλάτων αὐτός ) , ἀλλ' ὃ λέγει ἐστὶν ὅτι , ἐπεὶ μηδεὶς τῶν πρὸ ἡμῶν ἠκριβώσατο ταῦτα , ἀλλὰ πάντες τῆς ἀληθοῦς πολιτείας καὶ ἀρίστης τὴν φύσιν ἠγνόησαν , πειραθῶμεν αὐτοὶ εἰπεῖν τὸ βέλτιον . τὸ δὲ ἴσως πρόσκειται διὰ τὸ μήπω δεῖξαι πολλῶν ἁμαρτημάτων γεμούσας τὰς ἐκδεδομένας καὶ νομοθεσίας ὑπό τε Πλάτωνος καὶ τῶν ἄλλων . δείξει δὲ τοῦτο ἐν ταῖς ἑαυτοῦ Πολιτείαις . καὶ ὅλως , φησί , πειρατέον εἰπεῖν ἐστιν ἡ πολιτεία καὶ πότερον πολλαχῶς ἢ μοναχῶς ἡ πολιτεία λέγεται , ὅπως ὅσον ἐπὶ τῇ ἐμῇ δυνάμει , φησί , τελειωθῇ ἡ ἀνθρωπίνη καὶ πρακτικὴ φιλοσοφία . τὸ γὰρ εἰς τοὺς πρὸ ἐμοῦ ἧκον ἀτελές ἐστι . p . 1181b15 Πρῶτον μὲν οὖν εἴ τι κατὰ μέρος εἴρηται καλῶς ὑπὸ τῶν προγενεστέρων , πειραθῶμεν ἐπελθεῖν . Ὁρᾷς ὅπως τῇ παρούσῃ πραγματείᾳ περὶ ἀρετῶν συνεχής ἐστιν ἡ περὶ τῶν πολιτειῶν · ἃ γὰρ | ἐκείνη ἱστορεῖ καὶ διδάσκει , νυνὶ προδιαγράφει , δὴ θεασάμενοι , ὀψόμεθα καὶ τὸ τοῦ ἀνδρὸς φιλόσοφον . οὐ γὰρ εἶπε πρῶτον μέν , εἴ τι φαύλως καὶο μὴ καλῶς τοὺς ἐλέγχους ἐπιφέρει τοῖς κακῶς εἰρημένοις οὐ δι’ ἀπέχθειαν ἢ φιλαυτίαν ἀλλὰ τὴν τῆς ἀληθείας σωτηρίαν , δεῖ , φηςί , συναγαγεῖν τὰ τῶν προγενεστέρων καὶ συναγαγόντας τὰς ὑπ’ ἐκείνων ἐκδοθείσας πολιτείας ἰδεῖν τὰ ποῖα φθείρει καὶ σώζει ἑκάστην αὐτῶν . δείξει γὰρ εὐθὺς τὰς τοῦ Πλάτωνος ἐπισκεπτόμενος πολιτείας , ὅτι τινὰ ἃ λέγει γίνεσθαι ἐπὶ τῷ σώζεσθαι πόλιν ἀναιρετικὰ μᾶλλόν εἰσι πολιτείας , οὐ σωτήρια . εἶτα φησί · μετὰ τοῦτο θεωρητέον , τίνες τῶν νῦν πολιτειῶν καλῶς πολιτεύονται καὶ ποῖαι φαύλως . ταῦτα εἰπὼν ἐπιφέρει · καὶ τί τὸ ὄφελος ἐκ τῆς τοιαύτης θεωρίας , ὅτι τὸ μαθεῖν τίς ἡ ἀρίστη πολιτεία , καὶ πῶς ἑκάστη ταχθεῖσα , <οἷον πῶς ἡ δημοκρατία ταχθεῖσα> καὶ τίσι νόμοις καὶ ἔθεσι χρωμένη ἀρίστη ἔσται . ὡς γὰρ δείξει ἐν ταῖς Πολιτείαις , πλείω εἴδη δημοκρατιῶν εἰσι καὶ τούτων τὰ μὲν βελτίω , τὰ δὲ χείρονα · ποίοις οὖν χρωμένη ἀρίστη ἔσται καὶ ἀκατάλτος . ὁμοίως καὶ βασιλεία πῶς ἔχουσα διαμενεῖ ἐς ἀεί · ὁμοίως καὶ ἀριστοκρατεία καὶ τιμοκρατεία . Ὧδε μὲν τέλος ἔχουσι καὶ αἱ εἰς τὸ Κάππα σχολαί . ταῦτα κατὰ τὴν ἐμὴν δύναμιν · εἰ δέ τις ἔχει κρείττονα καὶ καλλίονα λέγειν , κατασπάζομαι . καὶ εἴη ἄν , ὦ δέσποτα καὶ δημιουργέ , ὁ σταυρωθεὶς δι’ ἄφατον φιλανθρωπίαν ὑπὲρ ἡμῶν καὶ φίλων ὀ πανάριστος καὶ διδασκάλων οὗτος ὁ σεπτότατος ἐμοί · καὶ τὰ μὲν ἐμὰ ἔστωσαν ‘Ηφαίστῳ τροφή , τὰ δ’ ἐκείνου ἐς ἀεὶ ψυχαῖς φιλοκάλοις καὶ θεοειδεστάτοις .
Lemmas: ὁ πάρειμι βιβλίον , ὅς δέκατος μέν εἰμί ὁ Ἠθικός Νικομαχεῖον , Κ δέ ἔθος ὁ ἐκ ὁ περίπατος ἐπιγράφω , τελευταῖος εἰμί ὁ τοιοῦτος πραγματεία . ἐν δέκα γάρ βιβλίον ὁ δαιμόνιος Ἀριστοτέλης ὁ πάρειμι περαιόω θεωρία . ἐξηγέομαι δέ ἐν αὐτός , τίς εἰμί ὁ ἀλη - θίς ἄνθρωπος καί τίς ὁ πρέπω αὐτός ζωή · ὅτι ὁ κατά νόος διαγωγή . ὅστις καί κύριος ἄν εὐδαιμονία καλέω . δισσός γάρ ὁ εὐδαίμων , ὅς τε πολιτικός , ὅστις δήω καί ὁ ἀπό ὁ τυγχάνω ἀγαθός , ὅπως ανεμπόδιστα ἐνεργέω , καί ὁ ὁ θεωρία ὁ εἰμί εἰμί μάλιστα προσανέχω . ἀλλά περί μέν ὁ πολιτικός εὐδαίμων φθάνω πολύς εἶπον , περί δέ ὁ θέω - ῥητικός ἐν ὁ πάρειμι . καίω ἐπεί ὁ πολιτικός εὐδαιμονία ἐνέργεια εἰμί Ψυχή κατά ἀρετή ἐν βίος τέλειος μετά ἡδονή ἢ οὐ ἄνευ ἡδονή , ὡς μανθάνω , τίς δεῖ περί ὁ κατά θεωρία εὐδαιμονία ὑπονοέω , ἆρα ἕπομαι τις ἡδονά ὁ νοερός οὗτος ζωή καί ὁ πρός ὁ ἀεί ὡσαύτως ἔχω ἐγώ ἀνάτασις , ἢ ὄχλος γέμω καί ταραχή καί μεστός ἀηδία ὑπάρχω ; μή οὖον θεμιτός εἰμί ὁ κατά νόος ζῶ εἄν ἀνήδονος οἴομαι · μετά ἡδονή ἄρα ἢ οὐ ἄνευ ἡδονή . εἰμί γάρ ὁ καλός ἐγώ πρᾶξις ἕπω ἡδονή , πολύς μᾶλλον ὁ ὁ ἐνέργεια ἀγαθός , ὁ περί ὁ νοητός ὁ νόος διατριβή , ἐπακολούθησις καί τοσοῦτος μᾶλλον καλός , ὅσος καί θεωπία πρᾶξις τίμιος . ἐπεί οὖν καί οὗτος ὁ ὁ νόος ἐνέργεια μετά ἡδο - νῆς , καί οἶδα ὁποῖος . ὅς φημί ὁ Πλωτῖνος , ὁ ἐνεργέω , ἀναγκαῖος πρότερος περί ἡδονή ἐπισκοπέω , τίς εἰμί καί ὁποῖος τίς διά τε οὗτος καί διά ὁ λοιπάς αἴτιος , ὅς αὐτός ἐπάγω . εἶτα οὕτως περί ὁ πρόκειμαι - Μένων διέρχομαι . μετά δέ οὗτος περί ἡδονή ἴσως ἕπω διέρχομαι . ὁ ἴσως ἢ διά φιλόσοφος εἶπον εὐλάβεια ἢ ἐνδείκνυμι , ὅτι εἰμί μέν εἰμί ὁ ἡδονή μέρος ὁ ἀρετή , ὡς καί ὁ ἵππος ὁ ἄλογος , οὐ ἴσως ἀλλά ἀνάγκη περί ἡδονή εἶπον . ἀναγκαῖος γάρ οἶδα ὁ μέρος ἐκ ὅς ὁ ὅλος ὁ βούλομαι μανθάνω καλῶς ὁ ὅλος , ὅτι ποτός εἰμί . εἰμί δέ οὐ εἰμί μέρος ἀλλά οἷος σύμπτωμα τίς καί σκιά Τῖς καλός ἐνέργεια ἐπισυμβαίνω , ἴσως δεῖ λέγω περί αὐτός . διά τίς ἴσως ; διότι δύο - νάω εἰμί καί δίχα ὁ ἐπισυμβαίνω μανθάνω ὁ πρᾶγμα , ὅς ἕπω ὁ τοιόσδε σύμπτωμα . δυνατός γάρ εἰμί γιγνώσκω τριταῖος φύσις καί ἄνευ ὁ ἕπομαι αὐτός σύμπτωμα , χολεμεσία καί ἱδρώς καί ὁ ἄλλος , καί εὐδαιμονία οὐσία δίχα ὁ γιγνώσκω τίς εἰμί ἡδονή , εἰμί μή μέρος αὐτός εἰμί , ἀλλά τίς ὁ συμβαίνω αὐτός . μάλιστα γάρ δοκέω συνοικειόω ὁ γένος ἐγώ . διά οὗτος φαίνω , ὅτι διά εὐλάβεια ὁ ἴσως τίθημι . εἶπον γάρ ἐσθίω ῾μετὰ δέ οὗτος περί ἡδονή ἀναγκαῖον εἰμί εὐλαβέομαι δέ ὁ ὁ πολύς νέμος , καί διά οὗτος ὁ εὐλάβεια ἀντί ὁ ἀνάγκη ὁ ἴσως τίθημι . ὅτι δέ ἀνάγκη ὁ περί ὁ ἀρετή ἀμφότερος ὁ τε ὁ ἄλογος μέρος ὁ Ψυχή καί ὁ ὁ λογικός λέγω περί ἡδονή εἶπον , δῆλος ὁ προσέχω ὁ λέγω . εἰμί γάρ οἰκεῖος ὁ φύσις ἐγώ εἰμί καί ὡς οἰκεῖος ἅπας αἱρέω καί διώκω , οὐ ἴσως ἀλλά ἀνάγκη γιγνώσκω τίς πρός εἰμί οὗτος ὅς συνοικειόω ὁ γένος ἐγώ καί οὕτως οἰκεῖος εἰμί , ὡς πλέω ὁ ἄλλος ὁ συνοικειόω ἐγώ ἐπιδιώκω παρά ἐγώ καί ἀγαπάω · διά ὅς οἰκέω καί ἀγάπη αὐτός παιδεύω σπεύδω ὁ νέος οἰακίζω ἡδονή καί λύπη . εἰμί δέ ὁ οἰακίζω αὐτός ὁ ἀπευθύνω καί κυβερνάω · ὡς γάρ διά ὁ Οἴαξ ὁ πλοῖον πρός ὁ λιμήν τοιωσδὶ περιάγω καί οὑτωσί διευθύνω διασῴζω , οὗτος καί ὁ νέος ὥσπερ ἐν λιμήν ὁ ἀρετή διά ἡδονή . ὁ γάρ ἐθίζω αὐτός ἥδομαι ὅς δεῖ χαίρω καί λυπέω μή πράσσω ὁ δεῖ πράσσω κυβέρνησις εἰμί πρός λιμήν , ὁ ἀρετή . ὥσπερ δή πρός κακία ὁδός εἰμί ὁ χαίρω καί λυπέω ὅς οὖον δεῖ , μέγας δή , φημί , καί πρός ὁ ὁ ἦθος ἀρετή ὁ χαίρω ὅς δεῖ , ἦθος ἀρετή εἶπον αὐτός ὁ ἀρετή , ὡς εἰμί λέγω , δοκέω δέ καί πρός ὁ ὁ ἠθικός ἀρετή κτῆσις μέγας συντελέω ὁ χαίρω ὅς δεῖ καί φεύγω ὁ δεῖ . καί δείκνυμι οὗτος πρόσθεν . ὁ δέ διατείνω γάρ οὗτος διά πᾶς ὁ βίος ἴσος εἰμί ὁ ῾ταῦτα , ὁ ἡδονή δηλονότι καί ὁ λύπη , συμπαρεκτείνω ὁ ζωή ἡμέτερος . οὖον γάρ ἐν ὁ παιδικός φέρω εἶπον ἡλικία ἥδομαι καί Λυ - ποῶ , κατά δέ ὁ ἄλλος ἡλικία ἀτρεμίζω ἄλυπος καί Χωρὶς ἡδονή διατελέω · οὖον δῆτα , ἀλλά μέχρι ἄν εἰμί ἐν ὁ τετραίνω ὅς - ἀναγκαῖον εἰμί ἐπισκοπέω , τίς εἰμί , καί μή παρέρχομαι ὁ περί οὗτος θεωρία . διατείνω δή οὗτος διά πᾶς ὁ βίος ῥοπή ἔχω καί δύναμις πρός ἀρετή . εἰμί δέ ὁ δύναμις ἔχω ἐφερμηνευτικός ὁ ῥοπή ἔχω . δύναμις γάρ ἔχω ὁ καλός ὁ ἡδονή καί ὁ λύπη ὁ ὁ καλός ἀπραξία ἀναγκάζω πρός ῥοπή καί ὁρμή ὁ εἰς ἀρετή καί εὐδαιμονία φέρω ζωή καί διαγωγεύς . εἰμί δέ οὗτος οὕτως ἔχω . δεῖ γιγνώσκω τίς ὁ ἡδύς καί λυπηρός συνεργός τυγχάνω πρός ἀρετή καί τίς πρός οὗτος ἐμπόδιος καί μή σπεύδω ἄλογος πρός ἅπας ἡδύς καί φεύγω ἀπό πᾶς λυπηρός , ὥσπερ νῦν ποιέω ἄκριτος προσπίπτω ὁ ἡδύς καί φεύγω ὁ λυπηρός . ἄλλος τε καί πολύς ἔχω ἀμφισβήτησις . καί διά ὁ εἴρω αἴτιος ἐσθίω , φημί , περί ἡδονή σκοπέω , οὐ ἥκιστος δέ καί ὁ ἀμφισβητέω λόγος περί αὐτός καί τἀναντία κατά αὐτός ἐπιφέρω . Εὔδοξος μέν γάρ ὁ ἡδονά αὐτός οἴομαι ἀγαθός · εἰδικός γάρ ἀρχή καί αἴτιος πᾶς ὁ ἀγαθός τίθημι ὡς ὁ ὁ ἰδέα πρεσβεύω ὁ αὐτοζῷον ὁ ζῷον καί ὁ αὐτοόν ὁ εἰμί καί ὁ αὐτάνθρωπον ὁ ἄνθρωπος καί ὁ αὐτόκαλλος ὁ καλός ) , ὁ δέ ἐκ ἐναντίος φαῦλος αὐτός λέγω . καί ὁ μέν λέγω αὐτός αὐτός ὁ ἀγαθός ἀποφαίνω τοιοῦτος λόγος τις πείθω · ὁ δέ λόγος τοιοῦτος τις εἰμί . ὁ ἡδονή πᾶς ἐφίημι · ὅς πᾶς ἐφίημι ἀγαθός · ὁ ἡδονή ἄρα ἀγαθός . πάλιν , ὅς πᾶς ἐφίημι <καὶ> ζητέω διά αὐτός καί οὖον διά τίς ἀγαθός · ὁ δέ ἡδονά ζητέω αὐτός διά αὐτός · ὁ ἡδονή ἄρα ἀγαθός . πλοῦτος μέν γάρ τις διά ἄλλος τίς αἱρέω , οἷος ὡς ὄργανον διά ὁ ἐνεργέω ἀνεμπόδιστος ὁ καλός , ἀλλά καί τομή καί καῦσις καί φαρμακοποσία διά ὑγίεια καί τεῖχος καί οἰκίον διά φυλακή καί σκέπη , ὁ ἡδονά δέ διά αὐτός . τέλος ἄρα τελικός ὁ ἡδονή , ὁ δέ πᾶς ὁ τέλος τέλος καί ὁ οὗτος τελικός τἀγαθόν , ὁ ἡδονή ἄρα τἀγαθόν . εἰμί δέ καί ἕτερος πολύς λόγος πιθανός κατασκευάζω ὁ ἡδονά αὐτός εἰμί ὁ αὐτοαγαθός , ὅς εἴρω προέρχομαι . ὁ δέ λέγω φαῦλος ὁ ἡδονά οὖον λόγος πείθω πιθανός οὕτως αὐτός λέγω , ἀλλά ὁράω ὁ πολ - Λοῦς ῥέπω πρός αὐτός ἀμελέω ὁ καλός καί ἐθέλω ἀπάγω - γίγνομαι αὐτός ἀπό ὁ πρός αὐτός ἄσχετος ῥύμη καί φορός ὁ φαῦλος εἰμί ὁ ἡδονά ἀπεμφαίνω , εἰμί καί μή εἰμί φαῦλος . δεῖ γάρ , λέγω , ὁ φαῦλος ἀπό ὁ ἡδονή ἄγω εἰς ἐναντίος , ὥσπερ καί ὁ θρασύς ἐπί δειλία καί ὁ πλεονέκτης ἐπί ὁ μηδέ ὅλως Λάμυ βάω καί ὁ ἄλλος ὅσος ὁ μέσος καί ὁ σύμμετρος ὑπερβαίνω οὗτος γάρ ἔρχομαι ἄν ἐπί ὁ μέσος , ἤτοι ὁ σύμμετρος . ὁ μέν γάρ φιλέω - δονέω ἄγω ἐπί ὁ μηδέ ὅλως χαίρω ἔρχομαι ἄν ἐπί ὁ μέσος , ὅσπερ εἰμί ὁ χαίρω καί ἐνδέω ὅς δεῖ , ὁ δέ θρασύς ἕλκω ἐπί δειλία ἔρχομαι ἄν ἐπί ὁ μέσος , ὁ ἀνδρεῖος , καί ὁ πλεονέκτης ὁμοίως ἐπί ὁ Ζεύς - καίω . οὐ ἄν δέ ἀπάγω τις δύναμαι ὁ φιλήδονος ἀπό ὁ ἡδονή ἢ ὁ πλεονέκτης ἀπό ὁ ἁρπαγεύς μή φαῦλος τίς πρᾶγμα ἀποφαίνω ὁ ἡδονά ἢ ὁ ἁρπαγή ἢ ὁ θρασύτης , ὥστε ἄν μή φαύλος - τατός εἰμί ὁ ἡδονή , δεῖ αὐτός φαῦλος λέγω ὁ μέλλω ἄγω ἀπό αὐτός ὁ φιλήδονος . μήποτε δέ οὖον καλῶς οὗτος λέγω . ὁ γάρ περί ὁ ἐν ὁ πάθος καί ὁ πρᾶξις λόγος ἥσσων εἰμί πιστός ὁ ἔργον · ὁ λέγω , φημί , ὡς χρή ψέγω καί ἐκφαυλίζω , ἄν μή ψεκτός μηδέ φαῦλος εἰμί ἐκεῖνος , πρός ὅς ἐπιρρεπής εἰμί , οὖον καλῶς λέγω . οὖον γάρ εἰμί καλός ὁ μή ἀπλόος φαῦλος ἁπλόος ἀποφαίνω , ὡς ἀπλόος εἰμί τοιοῦτος , ἀλλά χρή διαιρέω , εἰμί ὁ πολλαχῶς λέγω εἰμί , διδάσκω ὁσαχῶς λέγω καί τίς ὁ ὑπό ὁ ὄνομα σημαίνω ἀγαθός ὁ ὠφέλιμος εἰμί καί τίς φαῦλος ἢ βλαβερός · εὐθύς ἐπί ὁ ἡδονή , ὅτι ὁ μέν ὁ ἀκόλαστος καί κυβευτής καί μέθη καί ἀσέλγεια προςκειμένων φαῦλος καί βλαβερός εἰμί , ὅστις οὐδέ κύριος εἰμί ἡδονή ἀλλά φαίνω ὁ ἄγευστος ὁ ἀληθινός , ὁ δέ ὁ κατά ἀρετή ἐνέργεια ἕπω καί ὁ ὁ εἰμί θεωρία ἀγαθός τε καί ἀληθής εἰμί ἡδονή , ὅς καί χρή ἀσπάζομαι καί σπουδή μεταδιώκω . οὗτος μέν δή καλός , ὁ δέ ἁπλόος | ἀποφαίνω πλημμελής καί οὐ εὔλογος . ὁ γάρ ἀπλόος ψέγω ὁ ἡδονά κωλύω εἰμί καί ἀπάγω ἀπό ὁ καλός ἡδονή . ἀλκή διά τίς οὖον καλός εἰμί ὁ ἁπλόος φαυλίζω ὁ μή ἁπλόος φαῦλος ἐπάγω . μᾶλ - λος γάρ πιστεύω ὁ πρᾶγμα ὁ λόγος · ὁ γάρ πρᾶγμα ποιέω πιστός ὁ λόγος , ἀλλά οὐ ὁ λόγος ὁ πρᾶγμα . εἰμί γάρ τις λέγω , ὅτι ὁ φιλαργυρία φαῦλος εἰμί , εἶτα ὁράω συλλέγω πᾶς τρόπος καί πάντοθεν 5 ὁ νόμισμα , τίς ἄν οὗτος πιστεύω , ὅτι φαῦλος τίς εἰμί ὁ φιλαρ - γύριος ; ὡσαύτως καί ὁ λέγω ὁ ἡδονά φαῦλος , εἶτα ῥέπω πρός αὐτός ἐκ ὅς πράσσω ἀγαθός αὐτός εἰμί ἐνδείκνυμι , καί οὐ ὁποῖος λέγω . ὥστε ὁ πρᾶξις βεβαιόω ὁ λόγος , ἀλλά οὐ οὗτος ὁ πρᾶξις . λέγω δέ πάθος μέν ἡδονά λύπη , φίλιος ὀργή , πρᾶξις δέ ὁ ἀπό αὐτός ἐνέργεια ὕβρις ἁρπαγή τιμή , καί εἴρω περί οὗτος πολλάκις ἐν ὁ αἴσθησις , ἤτοι ὁ πράσσω ὑπό ἐγώ ὁ λέγω αὐτός , καταφρονέω πρός ὁ ἀπίθανος δοκέω καί ὁ ἀλήθεια προσαφανίζω . ὁ γάρ λέγω ἀπλόος καί ἀδιορίστως ὁ ἡδονά φαῦλος , εἶτα ὁράω πρός αὐτός ἀποκλίνω καί σπουδή διώκω ἀναιρέω ὁ ἀληθής . εἰμί γάρ ἀληθής ἡδονή τις φαῦλος καί ἀληθεύω ὁ φαῦλος αὐτός λέγω , δοκέω δέ ψεύδω - δένω διά ὁ λέγω ὁ ἡδονά φαῦλος , εἶτα ἀποφαίνω ἀγαθός ἐκ ὁ ἐπιδιώκω αὐτός . ὁ πολύς γάρ μή δύναμαι διαιρέω ποσαχῶς ἕκαστος λέγω καί ὁ φαῦλος ἀγαθός οἴομαι , βλέπω ὁ ἁπλόος ὁ ἡδονά καί ἀδιορίστως ψέγω πρός αὐτός ὁρμή . δεῖ τοίνυν περί ὁ πολλαχῶς λέγω μή ἁπλόος ἀποφαίνω ἀλλά διαιρέω , οἷος ὅτι ἡδονή εἰμί οὗτος καί οὗτος καί οὗτος , καί ὅδε μέν εἰμί Ἀγαθή , ὅδε δέ φαῦλος , ὅδε δέ οὐδέτερος . ὁ γάρ ἀληθής ὁ γνῶσις καί αὐτός μέν κατά ἑαυτοῦ αἱρετός εἰμί , ἀλλά καί πρός ὁ ὀρθῶς βιόω ὁ ἀκούω μέγας τίς συμβάλλω . συνῳδός γάρ καί σύμφωνος ὁ ἔργον εἰμί πιστεύω καί ἀναγκάζω ὁ ἀκούω καί πιστεύω ζῶ ὡς αὐτός διακελεύομαι . οὗτος εἶπον καί προσεπιλέγω ἅλις ὁ τοιοῦτος λόγος τρέπω εἰς ἐπί - σκέψις ὁ περί αὐτός ἀποφαίνω καί πρῶτος τίθημι ὁ λόγος ὁ Εὔδοξος , διά ὅς αὐτός κατασκευάζω εἰμί τἀγαθόν . Εὔδοξος μέν οὖν ὁ ἡδονά ἀγαθός οἴομαι εἰμί διά ὅς ὁ ὁράω ἐφίημι αὐτός πᾶς . ΄Εθος εἰμί ὁ πλατωνικός διά ὁ προσθήκη ὁ ταῦ στοιχεῖον ἢ ὁ προσθήκη ὁ φωνή ὁ αὐτός δηλόω ὁ εἰδητικός ἀπό αὐτός καλέω ἀρχή , ὁ τις πρῶτος αὐτός οὗτος εἰμί ὅς λέγω . διά μέν ὁ ταῦ τἀγαθόν , ὅσπερ οὐδείς τίς ἄλλος εἰμί ἀλλά ἢ μόνος ἀγαθός καί πρῶτος ἀγαθός , ὁ δέ ἄλλος οἷος ὁ νόος ὁ ψυχή ὁ ἐπιστήμη ὁ ἀρετή ἀγαθός μέν λέγω ἀλλά οὖον πρῶτος ἀλλά μετέχω ὁ ὁ ἀγαθός φύσις λέγω ἀγαθός . καί εἰμί ὁ νόος ἀγαθός μέν , οὖον μήv τἀγαθόν . ὁμοίως καί ὁ ἐπιστήμη ἀγαθός , ἀγαθός δέ οὐδαμῶς , ὁ δέ ἡδονή οὐ ἀγαθός ἀλλά τἀγαθόν . ὁ γάρ ἀρχή καί ὁ πηγή ὁ ἀγαθότης , ἤτοι ὁ ἀγαθός ἡδονή εἰμί κατά Εὔδοξος . οὗτος μέν ἐν διά ὁ ταῦ στοιχεῖον ἐσθίω - Λουν ὁ πρῶτος ἀρχή καί αἴτιος καί ῥίζα καί οἷος ὁ κέντρον πᾶς ὁ ἀγαθός , διά δέ ὁ φωνή ὁ αὐτός ὁ αὐτοέν , ὁ αὐτοζῷον , ὁ αὐτοόν · ὁ μέν αὐτοέν ὁ ἀρχή καί πηγή ὁ ἑνόω καί ὁ μόνος · ἄλλος γάρ κατά αὐτός ὁ εἷς καί ἄλλος ὁ μόνος . λέγω δέ ὁ πλαπροτερεω τωνικεω ὁ αὐτοέν καί ὁ ἀγαθός ὁ αὐτός εἰμί καί οὐ ἄλλος καί ἄλλος . ὁ γάρ πρῶτος πᾶς ἀρχή καλέω ὁ αὐτοέν καί ὁ αὐτοαγαθός καί τἀγαθόν , ὁ δέ αὐτοόν λέγω ἀρχή πρῶτος πᾶς ὁ εἰμί , δύο δέ ὁ αυτοεις . εἰμί γάρ πρῶτος πᾶς ὁ αὐτοέν , εἶτα ὁ αὐτοόν , εἶτα ὁ αυτοζωη , εἶτα ὁ αὐτοζῷον . ἀλλά περί μέν οὗτος ἅλις κατά αὐτός φαίνω ὁ Ἀριστοτέλης . Εὔδοξος δέ κατασκευάζω ὁ ἡδονή , ὅς εἰμί ὁ ἀγαθός διά ὁ ὁράω ἐφίημι αὐτός καί ὁ ἔλλογος , ἤτοι ὁ λογικός , καί ὁ ἄλογος . ὅς δέ πᾶς αἱρέω καί πᾶς διώκω ἐπιεικής εἰμί καί ἀγαθός . ὁ δέ μάλιστα ἐπιεικής ἀγαθός , ἤτοι πρῶτος ἀρχή καί πρῶτος αἴτιος . εἰμί οὖν ἡδονή εἰμί ὁ μάλιστα ἐπιεικής , ὁ δέ μάλιστα ἐπιεικής ἀγαθός , ὁ δέ ἀγαθός ὁ πρῶτος πᾶς ἀρχή , ὁ δέ πρωΐ - τίστη πᾶς ἀρχή τἀγαθόν , ὁ ἡδονή ἄρα τἀγαθόν . ἀλλά πόθεν δῆλος , ὅτι ὁ ἡδονή ὁ ἀγαθός ; ἤ , φημί , ἐκ ὁ πᾶς φέρω ἐπί αὐτός καί πᾶς ἐθέλω ἥδομαι . φύσις γάρ ἕκαστος ὁ ἑαυτοῦ ἀγαθός καί ἑαυτοῦ συμφέρω , ὅσπερ ἡδύς εἰμί , εὑρίσκω , ὥσπερ καί τροφή . ἔνειμι γάρ ἐν ἅπας ἢ νόος ἢ νόος τις αὐγή καί ἔλλαμψις , ὡς αὐτός ἐν ἄλλος | δείκνυμι , καί “ φύσις ζῷον ἀδίδακτος ” , ὡς Ιπποκράτης εἴρω . πιστεύω δέ ὁ λόγος διά ὁ ὁ ἦθος ἀρετή μᾶλλον ἢ διά ἑαυτοῦ . εἰμί μέν ἀκόλαστος τις εἰμί ὁ λέγω ὁ ἡδονά τἀγαθόν , οὐ εἄν πιστεύω , σωφρονέσιαιος δέ εἰμί καί σπουδαῖος δικαίως πιστεύω ἀγαθός εἰμί λέγω αὐτός . οὖον γάρ ὡς φίλος ὁ ἡδονή οὐδέ ὡς δουλεύω αὐτός τίς - τιμή αὐτός καί ἀνυμνέω δοκέω , ἀλλά ὡς ἀληθής τοιοῦτος εἰμί ὁποῖος εἰμί λέγω . οὐ ἐκ μόνος δέ ὁ πᾶς φέρω πρός αὐτός ἀποφαίνω - Νέτο ὁ ἡδονά ἀγαθός ἀλλά ἐκ ὁ ἐναντίος ὁ λύπη . εἰμί γάρ ὁ λύπη ἐναντίος εἰμί ὁ ἡδονή κακός εἰμί , ὁ ἡδονή ἄρα ἀγαθός . ὅτι δέ ὁ λύπη κακός , δῆλος ἐκ ὁ πᾶς φεύγω καί μισέω ὁ λυπέω . ὁ μέν οὖν ὅλως εἰμί ὁ ἡδονά ἀγαθός οὕτως ὁ Εὔδοξος συνάγω , ὁ δέ ὅτι ἀγαθός οὕτως . μάλιστα , φημί , αἱρετός καί μάλιστα ἀγαθός εἰμί , ὅς διά ἑαυτοῦ αἱρέω καί μή διά ἄλλος · τοιοῦτος δέ ὁ ἡδονή . οὐδείς γάρ ἐρωτάω ὁ ἥδομαι , διά τίς ἥδομαι , ὥσπερ ὁ λούω ἢ φλέγω ὁ φάρμακον πίνω βούλομαι , διά τίς οὗτος ἕκαστος αἱρέω . οὗτος γάρ εἰμί τις ἔρομαι , διά τίς ἐπί ὁ φαρμακοποσία ἵημι , τάχα εἄν εἶπον ἵνα ὑγιαίνω , ἐκεῖνος δέ εἰμί τις ἔρομαι διά τίς ὁ ἡδονά διώκω , εἶπον ἄν διά αὐτός καί οὖον διά ἄλλος τίς . εἰμί δή ὁ ἡδονά διά ἑαυτοῦ αἱρέω , ὁ δέ διά ἑαυτοῦ αἱρετός καί μή διά ἄλλος τίς μάλιστα ἀγαθός , ὁ ἡδονή ἄρα μάλιστα ἀγαθός · ὁ δέ μάλιστα ἀγαθός καί ὁ ἀγαθός αὐτός · ὁ ἡδονή ἄρα τἀγαθόν . εἰμί δέ ὁ λόγος τοιοῦτος · ὁ ἡδονή διά ἑαυτοῦ αἱρετός , ὁ διά ἑαυτοῦ αἱρετός μαλιθεος αἱρετός , ὁ μάλιστα αἱρετός μάλιστα ἀγαθός , ὁ μάλιστα ἀγαθός καί ἀγαθός αὐτός · ὁ ἡδονή ἄρα τἀγαθόν . ὅτι δέ μάτἀγαθὸν λίστα αἱρετός , ἤτοι αἱρετός εἰμί ὁ ἡδονή , συνίστημι ἐπιχειρέω διά ὁ πρός τίθημι αἱρετός τις αἱρετός ἐκεῖνος ποιέω . ὁ γάρ μετά ἡδο - νῆς δικαιοπραγία αἱρετός ὁ ἄνευ ἡδονή , ἀλλά καί ὁ μετά ἡδονή θεωρία αἱρετός ὁ Χωρὶς ἡδονή , καί ὅλως πᾶς πρᾶξις καί πᾶς ποίησις μετά ἡδονή ἀγαθός ὁ ἀνήδονος πρᾶξις καί ποίησις . καί ἔτι , φημί , δῆλος , ὡς αἱρετός εἰμί ἀπό ὁ ἐπίδοσις ὁ μετά αὐτός καί σύν αὐτός γίγνομαι λαμβάνω . ὁ τε γάρ μανθάνω ὁ μετά ἡδονή τάχα ἐπιδίδωμι ὁ Χωρὶς ἡδονή ἢ καί μετά λύπη , ὁ τε κατά ἀρετή ἐνέργεια καί ἁπλόος πᾶς . ὁ μέν οὖν σύμπας ὁ πρόκειμαι διάνοια οὗτος . δεῖ δέ ἐν ὁ αὐξάνω δή ὁ ἀγαθός αὐτός αὐτός ὁ μέν πρῶτος ἀντωνυμία ὁ αὐτός διά ὁ βραχύς ὁ γράφω καί ὑποστίζω ἐν αὐτός , εἶτα ἐπάγω ὁ δύο διά ὁ μακρός εἰμί μέγας ] . εἰμί δέ εἄν σαφής , εἰμί εἰμί γράφω ἀντί ὁ αὐτός θηλυκός αὐτός , οὑτωσί αὐξάνω δή ὁ ἀγαθός αὐτός , ἤτοι ὁ ἡδονή . εἰμί δέ ὅς λέγω καί αὐξάνω δή αὐτός ὁ ἀγαθός , τουτέστι πᾶς ἀγαθός αὐτός ὁ ἡδονή . πᾶς γάρ ἀγα - θον , ὡς εἴρω , μετά ἡδονή γίγνομαι ἢ πράσσω αὐξάνω τε καί εἰς μέγεθος ἀείρω . αὐξάνω οὖν αὐτός ὁ ἀγαθός , ἤτοι πᾶς ἀγαθός αὐτός ὁ ἡδονή . ὁ γάρ αὐτός ἀντί ὁ πᾶς λαμβάνω . ἔοικα δέ οὗτος ὁ λόγος ὁ ἀτάω αὐτός ἀποφαίνω . ὁ λόγος , φημί , ὁ λέγω , ὅτι ἡδονή προτίθημι τις , οἷος ὁ σωφρο - συγκάθημαι , αἱρετός ποιέω ὁ δίχα ἡδονή σωφροσύνη οὐ ὅς βούλομαι συνάγω ἐκεῖνος διαπεραίνω ἀλλά τίς ἄλλος . οὖον γάρ συνάγω , ὅτι ὁ ἡδονή τἀγαθόν εἰμί ἀλλά ὅτι ὁ ἀγαθός εἰμί , τουτέστι ὅτι καί αὐτός εἷς τίς ὁ ἀγαθός καί ὁ ὁ ἀγαθός φύσις εἰμί καί ὁμοφυής αὐτός εἰμί , οὖον μήv ὅτι ὁράω καί πηγή καί κέντρον ὁ ἀγαθός τυγχάνω . ὁ οὖν πούς γάρ μετά ἕτερος ἀγαθός αἱρετός ἢ μονόω τοιοῦτος εἰμί . εἰμί πᾶς ἀγαθός ὁποῖος ἄν εἰμί ὁ ἀγαθός μετά ἕτερος προτίθημι μείζων καί ἀγαθός καί αἱρετός ὁ ἐκ ἄμφω γίγνομαι ποιέω , οὐ ἄν εἰμί τοιοῦτος , τουτέστι οὐ ἄν εἰμί τἀγαθόν . ἀντί γάρ ὁ εἶπον ῾ οὐ ἄν εἰμί ἀγαθός ἕπω οὐ ἄν εἰμί τοιοῦτος , οἷος εἰμί ὁ ἀνδρεῖος εἰμί ἀγαθός προτίθημι ὁ φρόνησις ἀγαθός εἰμί , ὁ ὅλος ὁ ἐκ ἀνδρεῖος καί φρόνησις μείζων ἀγαθός γίγνομαι μόνος ὁ ἀνδρεῖος , οὐ ἄν εἰμί ὁ φρόνησις ἀγαθός ἀλλά ἀγαθός τίς . εἰμί οὖν καί ὁ ἡδονή προτίθημι τῆ φρόνησις ἢ ὁ ἀνδρεία μείζων ἀγαθός ἀποτελέω ὁ ἐκ ἡδονή καί φρόνησις ἢ ὁ ἐκ ἡδονή καί ἀνδρεῖος , οὐ εἄν εἰμί ὁ ἡδονή τἀγαθόν . ὁ γάρ λέγω , ὅτι ὁ ἡδονή ἀγαθός εἰμί προστίθημι ὁ ὅλος μείζων ποιέω , ὁμοῖος εἰμί , εἰμί χρή ὅμοιος εἶπον , ὁ λέγω ὅτι ὁ σύμπας γῆ μετά ὁ ἐν αὐτός ὄρος καί παντοῖος ὕδωρ καί θάλασσα καί φυτός προτίθημι ὁ μυριοστός μέρος ὁ κέγχρος ὁ ὅλος ἀπό ὁ τοιοῦτος μυριοστός καί ὁ σύμπας γῆ βαρύς ποιέω . ὡς γάρ ὁ ὅλος γῆ πρός ὁ μυριοστός μέρος ὁ κέγχρος , οὕτως αὐτός ἀγαθός πρός τίς ὁ ἄλλος ἀγαθός , οἷος πρός φρόνησις σοφία ἢ ἄλλος τίς . καίτοι καί οὗτος ψεῦδος , ὁ ὅτι ὡς ὁ γῆ πρός ὁ ὁ κέγχρος μυριοστός οὗτος ἀγαθός πρός φρόνησις . ἀπειράκις γάρ εἰμί ὁ ὁ ἀγαθός ὑπεροχή πρός ὁ φρόνησις μείζων ὁ βάρος ὁ σύμπας γῆ πρός ὁ βάρος ὁ μυριοστός ὁ κέγχρος . ὡς οὖν γέλοιος εἰμί ὁ λέγω ὅτι ὁ βάρος ὁ μυριοστός μέρος ὁ κέγχρος προσλαμβάνω ὁ βαρύτης σύμπας ὁ γῆ βαρύς γίγνομαι , οὗτος γε - λόιος καί ὁ λέγω ὅτι ὁ φρόνησις προσλαμβάνω ἀγαθός ὁ ἡδονά μείζων ἀγαθός γίγνομαι . ἀλλά μήv γίγνομαι μείζων , ἀγαθός γάρ ὁ μετά ἡδονή φρόνησις ὁ ἄνευ ἡδονή . εἰμί δέ γίγνομαι μείζων , ὡς καί γίγνομαι , οὐ εἰμί ὁ ἡδονή ἀγαθός ἀλλά τίς ἀγαθός . τοιοῦτος δή λόγος καί ὁ πλάτων ἀναιρέω . ὅτι οὐ εἰμί ἡδονή τἀγαθόν , ὅς λόγος συναιρέω - γίζοντο , ὡς ὁ περί Εὔδοξος , ὅτι ἡδονή τἀγαθόν εἰμί , οὗτος χράω ὁ Πλάτων δείκνυμι αὐτός μή εἰμί τἀγαθόν . ὥστε οὖον συνάγω ὁ Εὔδοξος ὅτι ὁ ἡδονή τἀγαθόν εἰμί ἀλλά ὅτι ἀγαθός τίς . καί εἰμί ἄν ὁ λόγος τοιοῦτος · οὗτος · ὁ ἡδονή ὅς εἄν ὁ ἀγαθός προτίθημι , ὁ ἐκ ἄμφω αἱρετός ποιέω · ἀγαθός οὐδείς ὁ ἀγαθός προτίθημι ὁ ἐκ ἄμφω αἱρετός ποιέω · ὁ ἡδονή ἄρα οὐ εἰμί τἀγαθόν . καί ὁ μέν λέγω πρότασις ὁ ἡδονή ὅς εἄν ὁ ἀγαθός προτίθημι , ὁ ὅλος αἱρετός ποιέω , δηλόω διά ὁ αἱρετός γάρ εἰμί ὁ ἡδύς βίος μετά φρόνησις , ὅσπερ αὐτός εἰμί ὁ ῾ αἱρετός γάρ εἰμί ὁ ἐκ ἡδονή καί φρόνησις ζωή ὁ ἐκ μόνος φρόνησις , ὁ δέ λέγω , ὅτι ἀγαθός οὐδείς ὁ ἀγαθός προστίθημι ὁ ὅλος αἱρετός ποιέω , μηνύω διά ὁ οὐδείς γάρ προτίθημι αὐτός ὁ ἀγαθός αἱρετός γίγνομαι . εἰμί οὖν ὁ ἡδονή δεῖ γάρ καί οὕτως εἶπον ) προτίθημι τίς ὁ ἀγαθός ὁ ἐκ ἄμφω αἱρετός γίγνομαι , ὁ δέ ἀγαθός προτίθημι τίς ὁ ἀγαθός οὖον ποιέω ὁ ὅλος αἱρετός , οὐ εἰμί ὁ ἡδονή τἀγαθόν . εἶπον δέ ὅτι “ δεῖ δᾶ γάρ καί οὕτως εἶπον ” ὅτι εἴτε ἀγαθός προτίθημι τίς ὁ ἀγαθός , εἴτε ὁ - γηθέω τις ὁ ἀγαθός , αὐτός εἰμί . διά οὗτος καί ὁ Ἀριστοτέλης ἀντί ὁ εἶπον ῾ οὐδείς γάρ προτίθημι ὁ αὐτοαγαθός ὁ ὅλος αἱρετός ποιέω εἶπον οὐδείς γάρ προτίθημι αὐτός ὁ ἀγαθός . εἰμί δέ ὅς λέγω · οὐδαμῶς τις ὁ ἄλλος ἀγαθός συνέρχομαι καί συνδύω αὐτός ὁ ἀγαθός , τουτέστι ὁ αὐτοαγαθός , αἱρετός ὁ αὐτοαγαθός ποιέω . ὡς γάρ ὁ βάρος ὁ μυριοστός μέρος ὁ κέγχρος προσέρχομαι ὁ σύν - πᾶς βάρος ὁ γῆ πᾶς οὖον ποιέω βαρύς ὁ ὅλος βάρος , οὕτως οὐδέ ὁ αὐτοαγαθός , ὁ ὑπερούσιος πηγή ὁ ἀγαθός , προσέρχομαι τίς ὁ μετέχω ἐκεῖνος ἀγαθός ποιέω ὁ ἐκ ἄμφω αἱρετός , ὁ δέ ἡδονή συμπλέκω τίς ὁ ἀγαθός ἄγαθος ποιέω · οὐ ἄρα ὁ ἡδονή ὁ αὐτοαγαθός εἰμί . ἀσάφεια οἰδάνω δέ τις ἔχω ὁ ἐν ὁ πρότασις λέξις ὁ λέγω οὐδείς γάρ προστίθημι ὁ αὐτός ὁ ἀγαθός διά τε ὁ ἐλλείπω τίς καί διά ὁ μή εἶπον αὐτός ἀγαθός ἢ αὐτός ὁ αὐτοαγαθός ἀλλά εἶπον μέμαα - ρισμένως αὐτός ὁ ἀγαθός . δεῖ δέ προσυπακούω ἐν μέν ὁ οὐδείς γάρ ὁ ἄλλος ἀγαθός , ἐν δέ ὁ προστίθημι ὁ αὐτοαγαθός , ἐν δέ ὁ αὐτός ὁ ἀγαθός ὅς αἱρετός γίγνομαι ἀντί ὁ ἀγαθός γίγνομαι , ἵνα εἰμί ὁ τέλειος καί ἀνελλιπής λέξις τοιοῦτος · οὐδείς γάρ ὁ ἄλλος ἀγαθός προστίθημι ὁ αὐτοαγαθός ὁ αὐτοαγαθός ἀγαθός γίγνομαι . Δῆλος δέ ὡς οὐδέ ἄλλος οὐδείς ἀγαθός ἄν εἰμί , ὅς μετά τις . Ὠσπερ ὁ ἡδονή , φημί ὁ Πλάτων , οὖον φημί εἰμί τἀγαθόν , διότι προτίθημι τις ὁ ἀγαθός ὁ ἐκ ἄμφω αἱρετός γίγνομαι . οὕτως οὐδείς ἄλλος εἄν εἰμί τἀγαθόν , ὅς συνέρχομαι τις ἀγαθός αἱρετός ὁ μέρος ὁ ὅλος ἀποτελέω , ἀλλά ἀγαθός μέν εἴρω , τίς δέ ἀγαθός καί τοιοῦτος ἀγαθός ὅς καί ἐγώ κοινωνέω , ὁποῖος ἀγαθός εἰμί ὁ ἀρετή καί ὁ ἐπιστήμη . πᾶς γάρ ἀρετή καί ἐπιστήμη μετά ἡδονή αἱρετός ὁ ἀνήδονος . ὁ δέ τοιοῦτος γάρ ἐπιζητέω αὐτός εἰμί ὁ περί ὁ τοιοῦτος γάρ ἀγαθός , ὅς καί ἐγώ κοινωνέω , ἐπιζητέω ὁ λόγος , εἰμί οὗτος τίς εἰμί ὁ ἡδονή , οἷος πότερος ὁ ἡδονή σωφροσύνη εἰμί ἢ ἀνδρεία ἢ φρόνησις ἤ τις ὁ ἐπιστήμη . ὁ δέ ἐνίστημι , ὡς οὐ ἀγαθός ὅς πᾶς ἐφίημι . δύο πρότασις ὁ συλλογισμός εἰμί , μικρός μέν ὁ λέγω ὁ ἡδονή πᾶς ἐφίημι , μείζων δέ ὁ ὅς πᾶς ἐφίημι τἀγαθόν εἰμί , ἀνίστημι τις πρός οὗτος ὁ μείζων , λέγω ψεῦδος εἰμί ὅτι ὅς πᾶς ἐφίημι ἀγαθός εἰμί . εἰμί δέ μή ἀγαθός πολύς μᾶλλον οὐδέ τἀγαθόν . ὁ οὖν , φημί , ἐνίστημι λόγος πρός ὁ μείζων πρότασις ὡς μή ἀληθεύω , οὐδείς τίς λέγω , ἤτοι παρά ὁ δοκέω πᾶς λέγω · ψευδής γάρ εἰμί · ὁ δέ ψεῦδος μή εἰμί ὥσπερ ὁ ἀληθής εἰμί · ὥστε ὁ λέγω ὁ ψεῦδος οὐδείς τίς λέγω . πῶς γάρ εἄν ἀληθεύω ἢ πιστός λέγω ὁ πίστις οὗτος , ἤτοι ὁ πρότασις οὗτος ὁ λέγω , ὅτι ἀγαθός εἰμί ὅς πᾶς ἐφίημι ; ὁ γάρ δοκέω πᾶς ἄνθρωπος ἰδιώτης καί σοφός καί ὁ κατά φιλοσοφία γνώριμος τίς ἄν εἰμί ἀληθής ; ἵνα διά ἐκεῖνος ἀποσκευάζω τις ὁ δοκέω σύμπας , ὅτι ὅς πᾶς ἐρίω ὁ ἀγαθός εἰμί . εἰμί γάρ ὁ ὅς πᾶς ἐφίημι ἀγαθός εἰμί πιστός1 εἰμί καί ἀληθής ὁ ὅς πᾶς ἐφίημι οὐ εἰμί ἀγαθός , οὗτος μέν ἄν δοκέω πᾶς , καί σύμφωνος ἄν πᾶς οὗτος λέγω · νῦν δέ ἐναντίος ὁ μέν ὅτι ὅς πᾶς ἐφίημι ἀγαθός εἰμί , πᾶς ὁμόφωνος λέγω , ὁ δέ ὅς πᾶς ἐφίημι οὐ εἰμί ἀγαθός εἷς ποῦ ἢ δύο , ὥστε ψευδής φθέγγομαι ὁ οὗτος λέγω . καί ἄλλως · εἰμί μέν ὁ ἡδονή ὁ ἀνόητος , λέγω ἀνόητος ὁ ἄλογος , ὀρέγω , ἔχω ἄν τίς λέγω ὁ πρός οὗτος ἐνίστημι ὁ πρότασις . οὖον γάρ εἄν εἰμί καθόλου ἀληθής ὁ ὅς πᾶς ἐφίημι ἀγαθός 0 εἰμί , ἀλλά ἴσως ὅς πᾶς ὁ λόγος ἔχω , οἷος ὁ ἄνθρωπος . εἰμί δέ μή μόνος ὁ ἄλογος οὗτος ὀρέγω ἀλλά καί ὁ φρόνιμος , τουτέστιν ὁ ἄνθρωπος , πῶς εἄν ἀληθεύω ὁ ἀντιλέγω πρός αὐτός ; εἰμί δέ γε πρός ὁ φαῦλος καί ἀκολασία χαίρω ἀφοράω καί ὁ ἐπιθυμία αὐτός λέγω μή εἰμί ἀγαθός ὅς πᾶς ἐφίημι καί διά οὗτος μηδέ ὁ ἡδονή , οὐδείς τίς οὗτος πρός ὁ λόγος . εἰμί γάρ καί ἐν ὁ ἀκόλαστος φυσικός τίς ἀγαθός ὁ νόος αὐτός , ὅς φύσις διώκω ὁ ἁπλόος καί κύριος ἡδονά ἀγαθός εἰμί . πᾶς γάρ νόος , ὡς εἴρω , φύσις διώκω ὁ οἰκέω ἀγαθός , καί οὗτος ἀπομαντεύομαι ἢ ὀνειροπολέω , ἐμπίπτω δέ ὁ ζῳώδης καί φορτικός ἡδονή , ὅς οὐδέ κύριος τυγχάνω εἰμί ἡδονά διά μοχθηρός ἀγωγή καί ὁ ἕπομαι ἐκ ἀνάγκη αὐτός ἄγνοια ὁ ἀληθής ἡδονή . σκοτόω γάρ ὁ κριτής νόος ὁ ἀληθινός καί μή τοιοῦτος ἡδονή . ὡς γάρ ὁ ὁ σωματικός ὄψις πηρόω ἀδυνατέω ὁ τετριμμένος καί πατέω διακρίνω ὁ ἄτριπτος καί ἀκανθώδης , οὕτως οὐδέ ὁ μοχθηρός καί φαῦλος τρέφω δύναμαι διιδεῖν , τίς ὁ ἀληθινός καί εἰμί εἰμί ἡδονή , ὅστις καί Ἀγαθή εἰμί καί τίς ὁ λέγω μέν μή εἰμί δέ . εἰμί μέν οὖν διά ὁ λέξις ὁ λέγω ἴσως καί ἐν ὁ φαῦλος εἰμί φυσικός ὁ φαῦλος ἄνθρωπος λέγω , αὐτός ἄν εἰμί , ὁ παύω λέγω διά αὐτός , εἰμί δέ φαῦλος ὁ ἄλογος ζῷον , ὁ καί ἀνόητος εἶπον , εἰμί οὖν φαῦλος οὗτος λέγω , πρός ὁ τίμιος ἀποβλέπω ὁ λογικός , εἰμί εἄν λέγω " / > ὅτι ἄν ὁ ἄλογος μόνος ὁ ἡδονή ὀρέγω καί οὗτος μόνος οὗτος διώκω , οὐδέ οὗτος ψευδής ἄν εἰμί ὁ λέγω πρότασις , ὅς πᾶς ἐφίημι ἀγα - θον εἰμί . ἐν ἅπας γάρ αὐτός ἔνειμι ὁ μέν μᾶλλον , ὁ δέ κακός θεῖος1 τίς καί ἔλλαμψις νόος , ὅς φύσις ζητέω καί εὑρίσκω ὁ οἰκέω ἀγαθός , ἤτοι ὁ οἰκέω τέλος . πᾶς γάρ φύσις τυγχάνω οὗτος , ὥστε καί ὁ ἡδονά καί ὡς πρός ὁ οὗτος τεῦξις συντείνω ἀσπάζομαι , ἐπεί πόθεν ὁ βλάπτω φεύγω , προσίημι δέ ὁ ὠφελέω εἴρω περί οὗτος ὁ φιλόσοφος οὗτος πλεῖστος καί καλῶς ἐν ὁ Περό ζῷον πραγματεία καί ἐκεῖθεν ὁ φερέπονος ἀναλέγω . υκʹ ἔοικα δέ οὐδέ περί ὁ ἐναντίος καλῶς λέγω . Οὖ ἐκ ὁ ἐναντίος συνιστάω ὁ ἡδονά ἀγαθός λόγος τοιοῦτος εἰμί · εἰμί ὁ λύπη ἐναντίος εἰμί ὁ ἡδονή κακός εἰμί , ἀγαθός ἄρα ὁ ἡδονή . πόθεν δέ ὅτι ὁ λύπη κακός ; ἐκ ὁ πᾶς φεύγω αὐτός . πρός οὗτος ὁ λόγος ὁ ἐκ ὁ ἐναντίος συνιστάω ὁ ἡδονά ἀγαθός ἐνίστημι ὁ Σπεύσιππος λέγω · ῾ οὐ ἀνάγκη , ἐπεί κακός εἰμί ὁ λύπη , ἀγαθός εἰμί ὁ ἀντίκειμαι αὐτός ἡδονή · οὖον γάρ πᾶς ὁ ἀντίκειμαι κακός ἀγαθός εἰμί . ἀντίκειμαι γάρ ὁ θρασύτης κακός εἰμί ὁ δειλία καί οὐ εἰμί ἀγάω ὁ δειλία ἀλλά κακός , καί ὁ ἠλιθιότης κακός εἰμί ἀντίκειμαι ὁ ἀκολασία κακός εἰμί καί οὗτος ὁμοίως , καί ὁ ανελευθριοτω ὁ ἀσωτία κακός εἰμί ἀμφότερος . ἀντίκειμαι οὖν , φημί Σπεύσιππος , καί κακός κακός καί ἄμφω ὁ μηδέτερος , τουτέστι καί ἄμφω ὁ κακός ὁ ἀγαθός . μηδέτερος γάρ ὁ ἀγαθός εἶπον · ὁ γάρ ἀρετή μεσότης εἰμί οὐδέτερος ὁ ἄκρος εἰμί . ὁ γάρ ἀνδρεία οὔτε δειλία οὔτε θρασύτης εἰμί , καί ὁ σωφροσύνη οὔτε ἀκολασία οὔτε ἠλιθιότης , καί ἐπί ὁ ἄλλος ἀρετή ὁμοίως . καί λέγω οὗτος καλῶς · ἀληθής γάρ εἰμί ὁ λέγω , ὅτι ἀντίκειμαι κακός κακός καί ἀμφότερος ὁ κακός ὁ ἀγαθός . οὗτος μέν οὖν λέγω καλῶς · ὁ δέ ὅτι ὁ ἡδονή ὡς κακός κακός ἀντίκειμαι ὁ λύπη λέγω οὖον καλῶς . οὖον γάρ ἀντίκειμαι ὁ ἡδονή ὁ λύπη ὡς κακός κακός ἀλλά ὡς ἀγαθός κακόω . εἰμί γάρ εἰμί κακός ὁ ἡδονή , εἰμί καί φευκτός καί μισητός ὡς ὁ λύπη . νῦν δέ ὁ μέν λύπη φεύγω πᾶς καί ἀποστρέφω ὡς κακός , διώκω δέ καί ἐπιτρέχω ὁ ἡδονά ὡς ἀγαθός . ὁ μηδέτερος δέ μηδέτερος ἢ ὁμοίως . ὁ μέν ἀγαθός καί τέρπω ἐπίσης πᾶς ἢ πᾶς διώκω , ὁμοίως δέ καί ὁ κακός καί λυπέω παραπλήσιος φεύγω καί ἀποστρε - φέρω . ὁ μηδέτερος δέ μηδέ εἰμί μήτε κακός μήτε ἀγαθός μηδέτερος ἢ ὁμοίως , τουτέστιν ἵημι φεύγω οὔτε διώκω , ἢ ὁμοίως , ἤϊος ἐπίσης ἢ διώκω ἢ φεύγω . οὔτε γάρ μᾶλλον ὁρμάω πρός τεῦξις αὐτός οὔτε μᾶλλον ἀφορμάω πρός ἀποφυγή , ἀλλά εἰμί ἐν μέσος τις κατά - στάσις πρός οὐδέτερος μᾶλλον ἐκκλίνω ἢ νεύω , ὥστε καί εἰμί ὁ ἡδονή εἰμί ὁ κακός , φεύγω ἄν αὐτός , εἰμί δέ ὁ μήτε ἀγαθός μήτε κακός ἀλλά ὁ μηδέτερος , οὔτε ἄν ἐφίημι αὐτός οὔτε ἄν διώκω . ἐπεί οὖν οὔτε ὁ κακός εἰμί οὔτε ὁ οὐδέτερος , εἰμί ἄρα ὁ ἀγαθός · οὐδέ ὁ ἀγαθός .. ὁ συνάγω ὁ ἡδονά μή εἰμί ἀγαθός διά ὁ μή εἰμί ποιότης , ἐν δύο σχῆμα τοιοῦτος εἰμί · ὁ ἡδονή οὐ εἰμί ποιότης , πᾶς ἀγαθός ποιότης εἰμί · ὁ ἡδονή ἄρα οὐ ἀγαθός . αἰτιάομαι δέ ὁ λέγω πρότασις πᾶς ἀγαθός ποιότης ἢ ποιός εἰμί . εἰμί γάρ ἀγαθός τις μή εἰμί ποιός μηδέ ποιότης , ὥστε τίς κωλύω καί ὁ ἡδονά ἀγαθός εἰμί , ἄν μή εἰμί ποιός ὁ ποιότης ; τίς δέ εἰμί ἀγαθός ὁ μή εἰμί ποιότης , ἐπάγω ὁ κατά ἀρετή ἐνέργεια , ὁ τις ἀγαθός μέν εἰμί , ποιότης δέ οὐ εἰμί , εἴπερ ὁ ἐνέργεια κίνησις εἰμί Ι δραστικός . ὁ δέ κίνησις οὖον ποιότης · καί ὁ εὐδαιμονία ἐνέργεια μέν εἰμί , ὡς εἶπον καί εἴρω , οὖον μήv ποιότης , καί εἰμί ἀγαθός . λέγω δέ ὁ μέν ἀγαθός ὁρίζω , ὁ δέ ἡδονά ἀόριστος . καί οὗτος ὁ συλλογισμός ἐν δύο σχῆμα περαίνω οὕτως · ὁ ἡδονή ἀόριστος εἰμί , πᾶς ἀγαθός ὁρίζω εἰμί , ὁ ἡδονή ἄρα οὐ εἰμί ἀγαθός . ἐνίστημι δέ ἐν οὗτος πρός ὁ λέγω πρότασις , ὅτι ὁ ἡδονή ἀόριστος τίς πρᾶγμα εἰμί καί φημί · εἰμί μέν ἐκ ὁ ἥδομαι ἄορ - ἕκαστος εἰμί ὁ μέν γάρ ἥδομαι μᾶλλον , ὁ δέ κακός , καί ὁ μέν μόγις ἐπί ἡδονά ὁρμάω , ὁ δέ τάχα ) εἰμί μέν ἐκ ὁ ἥδομαι ἀόριστος εἰμί καί ὁ ἡδονά ἀόριστος τίς λέγω , περιφανής ψεύδω . οὗτος γάρ ἐπιφέρω καί κατά ὁ ἀρετή ἀγαθός εἰμί καί κατά ὁ ὑγίεια καί κατά ὁ ἐπιστήμη · καί γάρ καί ἐπί οὗτος ὁράω ὁ ἀόριστος · ὁ μέν γάρ μᾶλλον ὑγιαίνω καί μάλα εἰμί γραμματικός καί μᾶλλον σός - φρονέω καί μᾶλλον ἀνδρεῖος καί μᾶλλον μετέχω ὁ ἀρετή καί ἕξις καί ἐπιστήμη , ὁ δέ κακός . ὥστε κατά οὗτος ὁ λόγος εἰμί καί ὁ ἀρετή καί ὁ ὑγίεια καί ὁ ἐπιστήμη ἕκαστος τε μᾶλλον καί κακός ἔχω διά ὁ ὁ μέν μᾶλλον μετέχω καί μᾶλλον ἐνεργέω κατά αὐτός , ὁ δέ κακός · καί εἰμί κατά οὗτος καί οὗτος ἀόριστος καί φαῦλος . εἰμί δέ οὖον κατά ὁ ἥδομαι ὁ ἀόριστος κατηγορέω , ἀλλά κατά αὐτός ὁ ἡδονή , καί οὗτος διάδηλος ὁ ψεῦδος . ὥσπερ καί ὁ εἶδος ὁ ὑγίεια καί ὁ τίς εἰμί εἰμί ὑγίεια εἷς τίς καί αὐτός εἰμί ὁρίζω καί εἰς - ἐπιδέχομαι ὁ μᾶλλον καί κακός . ὁ γάρ ὑγίεια καί ὁ τίς εἰμί εἰμί ὑγίεια ἀνεπίτατος καί ἀνάνετος εἰμί . ἕκαστος γάρ οὗτος ὅσπερ εἰμί οὔτε ἐπί - τάσις οὔτε ἄνεσις ἐπιδέχομαι , οἷος ὁ ἀνδρεία ὁ σωφροσύνη καί ἕκαστος ὁ ἐπιστήμη , ὁ δέ κατά αὐτός λέγω ὁ μᾶλλον καί κακός ἐνοράω , οὗτος καί ὁ εἶδος ὁ ἡδονή καί ὁ τίς εἰμί εἰμί ἡδονή ἀνεπίτατος καί ἀνάνετος εἰμί , ὥστε καί ὁρίζω , ὥστε καί ἀγαθός . λέγω δέ ἀμιγής μέν ἡδονά αὐτός κατά ἑαυτοῦ χωρίς τις ὑπόκειμαι ὁ εἶδος ὁ ἡδονή νοέω καί ἀπλόος πᾶς ἄλλος εἶδος , οἷος λευκότης , μέλη - νία , ὑγίεια · μείγνυμι δέ ὁ μετά ὑπόκειμαι νοέω , οἷος ὁ ἐν ἐγώ καί σύ καί ὁ ἄλλος ἔνειμι . ὁ μέν οὖν μείγνυμι , ὅς ἐν ἐγώ καί σύ ἐν ἐπίτασις καί ἄνεσις ἵστημι καί ἀναπολέω εἰμί ὁ ἄορ - στία , αὐτός δέ ὁ εἶδος , οἷος ὁ ὑγίεια καί ὁ ἡδονή καί ὁ ἄλλος , ὥσπερ εἴρω , ἀνάνετος καί ἀνεπίτατος καθίστημι . ὅτι δέ πολύς ὁ ἀόριστος καί σχεδόν ἀπερίληπτος ὁ ἐν ἕκαστος ὁ ὑγίεια δηλόω ὁ κρᾶσις . εἰμί γάρ ὁ τοιόσδε κρᾶσις ὁ ἐν ἐγώ στοιχεῖον εἰμί ὁ ὑγίεια , ὁ δέ κρᾶσις καί ὁ ἐν αὐτός μᾶλλον καί κακός ἀόριστος , δῆλος ὡς καί ὁ ἕπομαι οὗτος ὑγίεια ἀόριστος εἰμί . καί τίς λέγω ὁ ὁ πᾶς ὅπου καί ὁ αὐτός καί εἷς οἷος Σωκράτης κατά ὥρα ὡς εἶπον ἐπιτείνω καί ἀνίημι ; ἑλειός τε ἀγαθός τίθημι , ὁ δέ κινέω καί ὁ καί οὗτος ὁ λόγος πρός ὁ μή εἰμί ὁ ἡδονά ἀγαθός πλέκω ἐν πρῶτος σχῆμα . ὁ ἡδονή κίνησις καί γένεσις , πᾶς κίνησις ἢ γένεσις ἀτελής · ὁ ἡδονή ἄρα ἀτελής . εἶτα λαμβάνω ὁ συμπέρασμα , ὅτι ὁ ἡδονή ἀτελής , καί προσλαμβάνω ἕτερος πρότασις ὁ ὅτι <οὐδὲν ἀτελής τἀγαθόν , συνάγω , ὅτι ὁ ἡδονή οὐ εἰμί ἀγαθός . δηλόω δέ ὅς οὐδείς ἀτελής ἀγαθός διά ὁ τέλειος τε ἀγαθός τίθημι . εἰμί οὖν ἀγαθός τέλειος , ὁ ἀτελής οὐ ἀγός . ὁ δέ ὅτι ὁ ἡδονή κίνησις ἢ γένεσις σημαίνω διά ὁ πᾶς ἡδονή γένεσις καί πᾶς ἡδονή κίνησις . οὗτος τίθημι εὐθύς διά - σείω ὁ λέγω πρότασις , ὅτι ὁ ἡδονή κίνησις εἰμί , λέγω · πᾶς κίνησις ταχύς καί βραδύς εἰμί . βαδίζω γάρ τις ποτέ μέν ταχύς , ποτέ δέ βραδύς καί κινέω μέν ταχύς ὁ ἀπλανής ὁ σφαῖρα , βραδύς - τέρος δέ οὗτος ἅπας ὁ πλανάω . εἰμί οὖν ἐν ὁ κίνησις συμπλέκω ὁ ταχύς ἢ ὁ βραδύς , ἡδονή δέ ἡδονή ταχύς καί βραδύς - τέρας οὐ εἰμί , οὐ ἄν εἰμί ὁ ἡδονή κίνησις . ἥδομαι μέν γάρ , φημί , ταχύς καί βραδύς ἐνδέχομαι , τουτέστι ποτέ μέν παύω τις ταχύς ἥδομαι , ὁτὲ δέ βραδύς · αὐτός δέ ὁ ἡδονή ταχύς καί βραδύς οὐ εἰμί . ῥητέος δέ καί οὕτως · ὁ βαδίζω ἐκ τις εἰς τις τόπος ἢ τρέχω οὐ εἰμί πᾶς ὁ ὁ βάδισις ἢ ὁ ὁ δρομήσεως μέρος ἰσοταχής , ἀλλά ὁ μέν ὀξύς | καί ταχύς , ὁ δέ κακός τοιοῦτος · ὁ δέ ὁ ἡδονή πᾶς μέρος ὁ ἀπό ὁ ἀρχή μέχρι τέλος , εἰμί χρή μέρος λέγω εἷς γάρ εἰμί καί ὁ αὐτός ὅμοιος ) , οὐδείς οὐδείς ὁ ἄλλος συντο - νώτερον καί ὀξύς2 ἀλλά εἰμί ἅπας ὡς εἶπον ὁ ἀπό ἀρχή ἠώς τέλος ἡδονή ὁμαλός μηδείς ἐπίτασις ἢ ἄνεσις ἐν ὁ χρόνος ἐν ὅς ἥδομαι προσεπικτάω . εἶπον δέ ὅτι πᾶς κινέω δοκέω οἰκέω εἰμί τάχος καί βραδυτής , ἐπάγω καί εἰμί μή κατά ἑαυτοῦ οἷος ὁ ὁ κόσμος πρός ἄλλος . ὅς δέ λέγω εἰμί · εἰμί μή πᾶς κίνησις αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁ ταχύς ἐπιδέχομαι , οἷος ὁ ὁ κόσμος , λέγω νῦν κόσμος αὐτός ὁ ἀπλανῆ σφαῖρα ἀνεπίδεκτος γάρ εἰμί τάχος καί βραδυτής , διά ὁ ὁμαλός κινέω ὁ τοιοῦτος σφαῖρα , ὡς ἐν ὁ περι οὐρανός δείκνυμι ) , ἀλλά οὖν πρός ὁ ὁ πλανάω κινέω , εἰμί τις αὐτός παρά - βάλλω , εὑρίσκω ταχύς πάνυ πολύς ὁ κίνησις ἐκεῖνος . οὗτος μέν οὖν τοιοῦτος , ὁ δέ ἐν ἀρχή ὁ λέξις εἴρω ὁ κίνησις καί Νεσίν ἀποφαίνω πειράω αὐτός εἰμί ὁ ἀποφαίνω πειράω μή εἰμί αὐτός τἀγαθόν . ὁ γάρ λέγω ὅτι ὁ ἡδονή κίνησις ὁ γένεσις εἰμί αὐτός εἰμί ὁ λέγω , ὅτι ὁ ἡδονή οὐ εἰμί τἀγαθόν . κίνησις μέν οὖν ἢ γένεσις , ὡς λέγω ὁ ἡδονή οὐ εἰμί . ἐκ ὅς δέ ὁρμάω ἐκεῖνος κίνησις καί γένεσις αὐτός λέγω , οὗτος ἄν εἰμί . λέγω δή , εἰμί ὁ κίνησις ἐντελέχεια εἰμί ὁ κινητής ὁ κινητός , ὡς ἐν ὁ Γ ὁ φυσικός λέγω , ἤτοι ἐκ ὁ δύναμις εἰς ὁ ἐνέργεια , ὁ δέ ἥδομαι ἐκ ὁ δυάω ἥδομαι εἰς ὁ ἐνεργέω μεταβάλλω , δῆλος ὅτι καί ὁ ἡδονή ἐντελής - χειά εἰμί ὁ δύναμαι ἥδομαι , ὅς τοιοῦτος . εἰμί δέ οὗτος , κίνησις ἄν εἰμί ὁ ἡδονή . ἀλλά οὗτος , φημί Ἀριστοτέλης , ὅς λέγω οὗτος , οὐ εἰμί αὐτός ἐκεῖνος ὁ συμβαίνω ἐπί ὁ κινέω . ἐπί μέν γάρ ὁ κινέω - σέως , ὅταν ἀπό ὁ ἐπιτηδειότης ὁ κινέω μεταβάλλω καί κινέω πρός ἐκεῖνος , εἰς ὅς μεταβάλλω καί κινέω δύναμαι , καί ἐπιτήδειος εἰμί ἔτι μένω ἐν αὐτός ὁ δύναμις , οἷος ὁ δύναμις λευκός ὅταν ἀπό ὁ δύναμις εἰς ὁ ἐνέργεια μεταβάλλω , ἔτι Μένων ἐν αὐτός ὁ δύναμις , τότε λέγω κινέω , ἐπάν δέ παύω ὁ δύναμις καί ἐνέργεια μόνος εἰμί λευκός , μηκέτι ἔνειμι αὐτός ἐκεῖνος , ἀπό ὅς ἄρχω μεταβάλλω , οὐκέτι κίνησις εἰμί οὐδέ κινέω , ἀλλά εἰμί ἐν τις εἰμί , οἷος ὁ λευκός . ἠώς γάρ εἄν λευκαίνω , εἰμί τίς ἐν αὐτός ὁ μέλας , εἰμί ἐκ ὁ μέλας εἰς ὁ λευκός ὁ μεταβολή γίγνομαι , καί ἠώς εἄν εἰμί τίς ἐν αὐτός ὁ ἐγώ - λῆνος , δύναμις λευκός εἰμί καί κινέω , ὡς εἴρω . ἐπί δέ ὁ ἥδομαι οὔτε μένω ἐν αὐτός τίς ὁ μή ἥδομαι ἐπί ὅς ἐπί ὁ ἥδομαι μεταβάλλω , οὔτε πρός τίς τέλος τελευτάω , ὥσπερ ἐκεῖ ὁ λευκαίνω εἰς ὁ Λευ - Κον . κίνησις ΜΕΡ οὖν διά οὗτος ὁ ἡδονή οὐ εἄν εἰμί . Γένεσις τε πῶς ἄν εἰμί ; δοκέω γάρ οὐ ἐκ ὁ ὅς ὁ τυγχάνω γίγνομαι . εἶπον ὅθεν ὁρμάω ὁ Πλάτων ὁ ἡδονά κίνησις λέγω καί ἀντεῖπον αὐτός λέγω νῦν καί πόθεν ἀναπείθω λέγω αὐτός γένεσις . εἰμί γάρ , φημί , ὁ ἡδονή , ὁ Πλάτων , οὖον τέλος ἀλλά ὁ πρός τέλος ὁδός τις καί μεταβολή . ὡς γάρ ὁ ὑγίανσις πρός ὑγίεια καί ὁ λεύκανσις πρός ὁ Λευ - κόος οὗτος καί οὗτος πρός ὁ κατά φύσις κατάστασις καί εὐπάθεια . εἰμί γάρ , φημί ὁ Πλάτων , ὁ ἡδονή γένεσις εἰς φύσις αἰσθητός . ἄγω γάρ , φημί ὁ Πλάτων , ὁ ἕξις ἐγώ εἰς ὁ παρά φύσις ἐκτρέπω ἐπί ὁ κτάομαι φύσις εὐθημοσύνη . μᾶλλον δέ οὐ αὐτός ἄγω , ἀλλά διά αὐτός ὡς διά γένεσις ἐπάνειμι εἰς ὁ κατά φύσις ἕξις ὁ σῶμα ὁ ζῶ εἰμί . ἐπεί ἐν γένεσις εἰμί , ὁ δέ γένεσις οὖον τέλος ἀλλά ὁ πρός τέλος , οὐ εἰμί συγγενής ὁ ἐπί αὐτός τέλος . καθόλου γάρ οὐδείς γένεσις συγγενής ὁ τέλος · οὔτε γάρ ὁ οἰκοδόμησις ὁ οἰκίον εἰμί συγγενής οὔτε ὁ ὑγίανσις τῆ ὑγεία · ὥστε οὐδέ ὁ ἡδονή . ἀγαθός δέ εἰμί ὁ τέλος , ὥστε ὁ ἡδονή οὐ ἀγαθός · οὖον γάρ εἰμί τέλος . εἰμί γάρ ὁ τέλος ἀγαθός , ὁ μή συγγενής ὁ τέλος οὐ ἀγαθός . ὅτι δέ ὁ κατά ὁ ἡδονή τοιοῦτος ἐπιχείρησις οὐ ἔχω ὁ ἰσχυρός , καί δείκνυμι καί νῦν δείκνυμι , λέγω οὐδείς δοκέω ἐκ ὁ τυγχάνω γίγνομαι ἀλλά ἐκ ὁ δύναμις εἰμί οὗτος , ὅς νῦν ἐνέργεια εἰμί , οἷος ὅδε ὁ σάρξ , ὅστις ἐνέργεια νῦν σάρξ εἰμί , οὖον γίγνομαι ἐκ λίθος ἢ ξύλον ἤ τις ὁ τυγχάνω ἀλλά ἐκ ἐκεῖνος . ὅς εἰμί δύναμις σάρξ . εἰμί δέ δύναμις σάρξ ὁ αἷμα , εἰμί δέ εἰμί δύναμις ὁ ξύλον σάρξ , γίγνομαι εἄν ἐκ ὁ ξύλον . διό ἐκ μέν ὁ ξύλον ὁ σάρξ οὖον γίγνομαι · γίγνομαι δέ ἐκ ὁ αἷμα · οὗτος γάρ εἰμί δύναμις σάρξ . πάλιν ὁ αἷμα γίγνομαι ἐκ ἄρτος · οὗτος γάρ εἰμί δύναμις αἷμα καί ἔτι ὁ γίγνομαι πᾶς ἐκ ἐκεῖνος γίγνομαι , εἰς ὅς καί ἀναλύω δύναμαι διά ὁ φθορά ὁ ἀντίκειμαι ὁ γένεσις , οἷος ὁ φυτόν ἐκ ὁ στοιχεῖον , εἰς ὁ καί ἀναλύω διά τῆ φθορά ὁ ἀντίκειμαι ὁ γένεσις αὐτός καί ὁ ἄλλος πᾶς . εἰμί οὖν καί ὁ ἡδονή γένεσις εἰμί , εἰμί ἄν ὁδός τις καί μεταβολή ἐκ τις εἰμί τίς , ὡς ὁ μέλανσις ἐκ λευκός εἰς μέλας καί ὁ νόσανσις ἐκ ὑγίεια εἰς νόσος . οὐ εἰμί δέ ἐπί ὁ ἡδονή οὔτε ὁ ἀπό ὅς οὔτε ὁ εἰς ὅς · οὐ εἰμί γάρ οὔτε ὁ ἀλλοιόω καί μεταβάλλω καί γίγνομαι τίς διά ὁ ἡδονή οὔτε τέλος τίς , εἰς ὅς τελευτάω ὁ ἡδονή , ὥσπερ ὁ ὑγίανσις εἰς ὁ ὑγίεια καί ὁ θέρμανσις εἰς ὁ θερμός . καί οὗτος εἰκότως συμβαίνω . οὖον γάρ εἰμί γε - νεσις ἀλλά ἐνέργεια , ὡς δείκνυμι . ὁ δέ ἐνέργεια τέλος εἰμί ἀλλά οὐ ὁδός πρός τέλος . ὅτι δέ τέλος εἰμί ὁ ἡδονή καί οὐ γένεσις , μανθάνω ἄν ἐντεῦθεν . ἐπί μέν γάρ ὁ γένεσις οὐ ἅμα γίγνομαι τίς καί εἰμί ὅτε γίγνομαι . οὖον γάρ ἅμα γίγνομαι σάρξ καί σάρξ εἰμί ὅτε γίγνομαι , οὐδέ ὅτε γίγνομαι ὁ οἰκίον τότε ὅτε γίγνομαι καί εἰμί . ἐπί δέ ὁ | ἐνέργεια , οἷος ὁ ὁράω , ἅμα τε ὁράω καί ὁράω · καί ἐπί ὁ ἡδονή ἅμα τε ἥδομαι καί ἥδομαι , ὥστε ἐνέργεια εἰμί καί οὖον γένεσις . εἰμί δέ ἐνέργεια , καί τέλος ἀλλά οὐ ὁδός τις καί μεταβολή πρός τέλος . οὐ εἰμί γάρ μόριον τίς ὁ χρόνος κατά ὅς ἥδομαι , ἐν ὅς οὖον τέλειος εἰμί ἐν ὁ ἥδομαι ὁ ἡδονή . ὁ δέ ἐν ἅπας ὁ μέρος ὁ χρόνος τέλειος τίς καί ὁλόκληρος εἰμί οὖον γένος - τίς εἰμί ἀλλά ἐνέργεια . τότε γάρ τέλειος ὁ γένεσις εἰμί καί λέγω . ὅταν ὁ γίγνομαι τελειόω · ἠώς δέ ἄν γίγνομαι , ἀτελής καί ὁ γίγνομαι καί ὁ γένεσις . ὁ δέ ἡδονή καί εὐθύς ἐν ὁ πρῶτος μέρος ὁ ὅλος χρόνος , ἐν ὅς ἥδομαι , ὅλος τέλειος πάρειμι · ὡσαύτως καί ἐν ὁ ἐφεξῆς μέρος καί ἐν ὁ μετά ἐκεῖνος καί ὅλως ἐν ἅπας καί ὁ ἄγαν ελαψιστοτοος ὁ χρόνος μέρος · ὥστε οὐ ἄν εἰμί γένεσις ἀλλά ἐνέργεια . ἀλλά καί εἰμί εἰμί γένεσις , εἰμί ἄν μεταβολή τις ὑπόκειμαι δύναμις εἰμί ἐκεῖνος εἰς ὅς μεταβάλλω , οἷος ὁ ἐξαιμάτωσις γένεσις εἰμί αἷμα μεταβολή εἰμί εἰμί τυγχάνω ἄρτος δύναμις εἰμί αἷμα . οὐ εἰμί δέ τίς , ὅς μεταβάλλω ἐν ὁ ἡδονή ἐκ ὁ εἶδος ἐν ὅς εἰμί εἰς ἕτερος εἶδος ὅς ἐνέργεια μέν οὐ εἰμί ἐκεῖνος πρό ὁ ἡδονή , δύναμις δέ , μετά δέ οὗτος γίγνομαι ἐνέργεια διά ὁ ἡδονή ὡς ἐπί ὁ ἄρτος . οὗτος γάρ πρό ὁ γένεσις , ὅστις εἰμί ἐξαιμάτωσις , ἐνέργεια μέν οὐ εἰμί αἷμα ἀλλά δύναμις , μετά δέ οὗτος γίγνομαι - νε αἷμα διά ὁ ἐξαιμάτωσις . τίς οὖν εἄν ἔχω ἐγώ ὁ ὁ ἡδονά λέγω γένεσις ἀνάλογος τίς ὁ ἄρτος καί ὁ αἷμα , ὅς διά ὁ ἡδονή ὡς διά γένεσις μεταβάλλω ἐκ ὅς εἰμί εἰς ὅς οὐ εἰμί ἐνέργεια ἀλλά δύναμις ; πότερος ὁ σῶμα ἢ ὁ ψυχή εἴρω ἀνάλογος ὁ ἄρτος καί τίθημι μεταβάλλω πάρειμι σφεῖς αὐτός ὁ ἡδονή ; μή καί γελοῖος εἰμί ὁ ὅλως ἐνθυμέομαι οὗτος , ἀλλά καί ὥσπερ ὁ τέλος ὁ ὑγίανσις , ὅς εἰμί ὁ ὑγίεια , φθείρω ὁ νόσανσις , καί ὁ τέλος ὁ νόσανσις ὁ νόσος φθείρω ὁ ὑγίανσις , οὕτως ἐσθίω καί ἐπί ὁ ἡδονή συμβαίνω , καί ὅς γίγνομαι διά ὁ ἡδονή φθείρω διά ὁ λύπη , καί ἔμπαλιν ὅς παράγω ὁ λύπη ἀπόλλυμι διά ὁ ἡδονή . καί λέγω ἐγώ , ὅς οὗτος ὁ τέλος , ὁ γεννάω ὁ λύπη καί ὁ ἡδονή καί φθείρω . καί λέγω ὁ μέν λύπη ἔνδεια ὁ κατά φύσις εἰμί , ὁ δέ ἡδονά ἀναπίμπλημι . καί διά οὗτος ὁ ἡδονά γένεσις εἰμί ἐπιχειρέω δείκνυμι . εἰμί δέ εἰμί γένεσις , οὐ εἄν εἰμί τἀγαθόν . λέγω δή · ὁ ἡδονή ἀναπλήρωσις εἰμί , ὁ ἀναπλήρωσις γένεσις , ὁ ἡδονή ἄρα γένεσις . εἶτα ὁ ἡδονή γένεσις , ὁ γένεσις μεταβολή , ὁ μεταβολή ἀτελής , ὁ ἡδονή ἄρα ἀτελής . ἀτελής δέ εἰμί , οὐ ἄν εἰμί τἀγαθόν . παντέλειος γάρ τίς τἀγαθόν , ἀλλά οὐ ἀτελής . ἀλλά πόθεν δῆλος ὅτι ὁ ἡδονή ἀναπλήρωσις εἰμί ; ἢ ἐπεί , φημί , ὁ ἀντίκειμαι κεῖμαι αὐτός λύπη ἔνδεια εἰμί , οὗτος ἄν ἀναπλήρωσις εἰμί . εἰμί γάρ ὁ λευκός διακριτικός , ὁ μέλας συγκριτικόν , καί ἐάν ὁ λύπη ἔνδεια , ὁ ἡδονή ἀναπλήρωσις . ὁ τόπος ἐκ ὁ ἐναντίος . ὁ δέ ὁ λύπη ἔνδεια εἰμί , οὑτωσί σύνοιδα · εἰμί λυπέω , φημί , ὁ ζῷον πεινάω καί διψάω , ὁ πεῖνα καί ὁ δίψα λύπη εἰμί , ἀλλά μήv ὁ πεῖνα καί ὁ δίψα ἔνδεια εἰμί ὁ κατά φύσις ἕξις , ὁ λύπη ἄρα ἔνδεια εἰμί . ἐπειδάν γάρ , φημί , ὁ σῶμα ἐνδεής γίγνομαι ξηρός ἢ ὑγρός , ἐξίστημι ὁ κατά φύσις , ἐξίστημι δέ ὒ · λυπέω καί ὀρέγω ὁ ἀναπλήρωσις , ὀρέγω δέ ἐσθίω καί πίνω , ἐσθίω δέ καί πίνω ἀναπληρόω . εἰμί δέ οὗτος ἀληθής , σῶμα εἰμί πᾷ · θέω ὁ ἔνδεια καί ὁ πλήρωσις · ὥστε καί ὁ σῶμα ἄν ἥδομαι καί λυπέω . αὐτός γάρ εἰμί ὁ ἀναπληρόω · ὥστε καί ὁ ἥδομαι αὐτός εἰμί . εἰμί γάρ εἰμί ἐν ὁ σῶμα ὁ ἀναπλήρωσις , ὁ δέ ἀναπλήρωσις ἡδονή , ἐν ὁ σῶμα ἄρα ὁ ἡδονή . ὅς δέ πάρειμι ὁ ἡδονή , ἐκεῖνος ἀνάγκη καί ἥδομαι . ἀλλά μήv οὐ εἰμί ὁ σῶμα ὁ ἥδομαι · οὐ ἄρα ἀναπλήρωσις ὁ ἡδονή . ἀλλά πῶς φημί γίγνομαι ὁ ἡδονή ; πῶς , ἀκούω . εἴσειμι ἐν ὁ προσφορά Ραΐς ὁ τρέφω ὁ σῶμα σιτίον καί ποτόν καί ἐνεργέω ὁ θρεπτικός ψυχή περί αὐτός ἀνεμπόδιστος ἥδομαι . εἰμί γάρ ὁ γίγνομαι μετά ὁ ἔνδεια ἡδονή ἐνεργέω ὁ θρεπτικός Ψυχή κατά φύσις ἀνεμπόδιστος · ἢ ἁπλόος πᾶς ἐνέργεια κατά φύσις ἀνεμπόδιστος Ἡδίστη εἰμί . ὁ γοῦν θρεπτικός Ψυχή ὁ ἐνέργεια πληρόω καί ἀποκαθίστημι εἰς ὁ φυσικός ἕξις , ὅστις ἐνέργεια ἡδύς εἰμί . καί εἰμί ὁ μέν ἥδομαι ὁ ψυχή , ὁ δέ ἡδονή ἀνεμπόδιστος αὐτός ἐνέργεια . λέγω δέ ὁ ἡδονά ἐνέργεια ὁ Ἀριστοτέλης οὐ ὡς αὐτός κατά ὁ οἰκέω λόγος εἰμί ἐνέργεια , ἀλλά ὡς ἐπί ἐνέργεια ὁ εἰμί ἔχω καί μή δύναμαι ἀπό ὁ ἐνέργεια χωρίζω . λέγω οὖν ὁ ἡδονή Ψυχή ἐνέργεια ἀνεμπόδιστος διά ὁ παρακολουθέω ἀνεμπόδιστος Ψυχή ἐνέργεια καί συνίημι ὁ ἐνέργεια ἠχώ - ρίστως , ἐπί ὅς γίγνομαι . ὥσπερ δέ ὁ ἀρετή καί ὁ ἐπιστήμη ἕξις εἰμί ὁ Ψυχή ἐπακολουθέω αὐτός ὁ ἐνέργεια ἡδονή ἡδύς γάρ ὁ κατά ἀρετή ἐνέργεια ) , οὗτος καί ὁ ὁ Ψυχή ὁ θρεπτικός ἐνέργεια , ὅταν ὦ ἀνεμπόδιστος ἐνεργέω , ἁνδάνω εἰμί . καί εἰμί ὁ μέν θρεπτικός ψυχή ἕξις ὁ σῶμα , ὁ δέ ἐνέργεια αὐτός τελειότης τις καί ἀποκατα - στάσις εἰς ὁ κατά φύσις . ὁ δέ ἀποκαθιστάω εἰς ὁ φύσις ἡδύς , ὥστε ὁ ἡδονή ἀναπλήρωσις μέν οὐ εἰμί , ἐνέργεια δέ ὁ θρεπτικός δύναμις καί ἕξις ἢ ἐνέργεια ὁ θρεπτικός Ψυχή ἢ ὅπως ἄν ἐθέλω τις λέγω . οὗτος οὖν ὁ θρεπτικός ἕξις ἡδύς ἐνεργέω ἕπω ὁ ἀναπλήρωσις καί ὁ εἰς ὁ I κατά φύσις ἀποκατάστασις . ὡς γάρ ὁ οἰκοδόμος ἐνεργέω οἷος οἰκοδομέω ἀκολουθέω ὁ αὐξάνω ὁ τοῖχος , καί ἐγώ ἐκχέω εἰς ὁ δεξαμενή πληρόω συμβαίνω ὁ δεξαμενή , οὕτως καί ὁ θρεπτικός ἕξις ἐνεργέω περί ὁ τρέφω ὁ σῶμα , ἀναπλέω - ῥοῦτα ὁ σῶμα . πολύς ἄρα διαφέρω ὁ λέγω ὁ ἡδονά ἀναπλήρωσις ὁ λέγω ἕπω ὁ ἡδονή ἀναπλήρωσις , ἤτοι ἕπω ὁ ἐνέργεια ὁ θρεπτικός Ψυχή ἀναπλήρωσις . καί εἰμί ὁ μέν θρεπτικός ψυχή ἕξις ὁ σῶμα , ὁ δέ ἡδονή ἐνέργεια περί ὁ τρέφω ὁ σῶμα ὁ ἕξις . ὁ δέ ἕπω ὁ ἐνέργεια οὗτος , ἤτοι ὁ ἡδονή , ἀναπλήρωσις , γένεσις · ὁ γάρ ἀναπληρόω γίγνομαι εἰμί . Ἡ δόξα δέ οὗτος δοκέω γίγνομαι ἐκ ὁ περί ὁ τροφή λύπη . ὁ δοξάζω , φημί , ὁ ἡδονά ἀναπλήρωσις ἐπέρχομαι αὐτός ἐκ ὁ περί ὁ τροφή λυπῶν.> διά γάρ ὁ ἕπω ὁ ὁ θρεπτικός Ψυχή ἀνεμπόδιστος ἐνέργεια , ἡδύς εἰμί , ἀναπλήρωσις οἴομαι ὁ ἡδονά 168v ἀναπλήρωσις εἰμί , ὁ ἕπω αὐτός νοέω ὁ ὅς ἕπω . λυπέω μέν γάρ ὁ ζῷον ἐνδεής εἰμί · ἐπειδάν δέ ἄρχω προσφορά ὁράω γίγνομαι ἐνεργέω ὁ θρεπτικός ψυχή περί ὁ τρέφω , ὁ σῶμα οὐκέτι λυπέω , ὅτι ἀναπληρόω . ὁ οὖν λέγω ὁ ἀναπλήρωσις ὁ ἕπομαι ὁ ἡδονή ἡδονά ὁμοῖος εἰμί ὁ λέγω καί ὁ σκιά αὐτός ἐκεῖνος ὅς εἰμί ὁ σκιά . ὡς γάρ ἐκ ἀνάγκη ἕπω σκιά ὁ βαδίζω ἐν ὕπαιθρος ὑπό ἥλιος καταλάμπω , οὗτος καί ἀναπλήρωσις ὁ ἀνεμπόδιστος ἐνέργεια ὁ Ψυχή , ἤτοι ὁ ἡδονή . καί εἴρω , πῶς ἐνέργεια ὁ ἡδονή λέγω . ὅτι δέ οὐ εἰμί ἀναπλήρωσις ὁ ἡδονή ἀλλά σύμπτωμα ἡδονή ; ἢ εἰμί βούλομαι σύμπτωμα ἐνέργεια , ἐπί ὅς ὁ ἡδονή , δείκνυμι ἀπό ὁ ἄλλος ἡδονή ὁ ἐπί ὁ θεωρία καί ὁ ἄθλησις , ὅς ἡδονή οὐ ἕπω ἀναπλήρωσις . εἰμί γάρ ὁ ἡδονή κατά αὐτός ἀναπλήρωσις , ὅστις ἀναπλήρωσις γίγνομαι μετά ὁ γίγνομαι ἐπί ὁ ἔνδεια λύπη , ἐσθίω μηδείς ἀνενδεής εἰμί καί διά οὗτος ἄλυπος ἥδομαι . εἰμί γάρ ὁ ἡδονή <καὶ> ἀναπλήρωσις αὐτός , ὡς αὐτός λέγω , ὥσπερ ὁ ἄνθρωπος καί ὁ βροτός , καί διά οὗτος καί ὁ ἥδομαι καί ὁ ἀναπληρόω ὁ αὐτός , τίς μηχανή ἥδομαι ποτός τις δίχα ὁ ἀναπληρόω ; ἀλλά μήv ἥδομαι καί πάνυ ὁ τε θεωρία συζάω - αἱρέω καί ὁ ἐναρμόνιος μέλος ἀκούω καί ὁ εὐώδης τίνω αἰσθάνομαι καί ὁ ὁ καλῶς ὁ ὁρατής θεάομαι , μηδείς ἐν αὐτός ἀναπληρόω - σέως γίγνομαι . ἀλλά πόθεν δῆλος ὅτι οὐ ἀναπληρόω ; ἢ ἐκ ὁ ἥδομαι μή προηγέομαι λύπη μηδέ ἔνδεια . ἐπεί γάρ ὁ λύπη ὁ ἔνδεια ἐπακολουθέω , ἐν ὅς μή εἰμί λύπη , οὐδέ ἔνδεια · ἐν ὅς δέ μή ἔνδεια , οὐδέ ἀναπλήρωσις · ἐν ὅς δέ μή ἀναπλήρωσις , οὐδέ ἡδονή , αὐτός κατά αὐτός ἡδονή καί ὁ μέν οὖν ὁ διάνοια τοιοῦτος , ὁ δέ λέξις ὁ ἐνδεής γάρ γίγνομαι καί προλείπω - θέω ἥδομαι συμβαίνω ὁ ἀναπλήρωσις ὁ δοκέω ἐκεῖνος ἐξηγέομαι ὁ λέγω ὁ ἡδονά ἀναπλήρωσις . λέγω δέ ὅτι προλυπέομαι διά ὁ ἔνδεια ἀναπληρόω ἥδομαι . εἰμί δέ ἅμα ὁ ἀναπλήρωσις εἰμί ὒ · ἡδονή καί συνυφίστημι ὁ ἀναπλήρωσις , αὐτός εἰμί ὁ ἀναπλήρωσις ὁ ἡδονή · ὁ ἡδονή ἄρα ἀναπλήρωσις . πρός οὗτος ἀνίστημι ὁ Ἀριστοτέλης φημί ἀλλά καί μιμνήσκω ἥδομαι ὅστις φημί , ἡδύς μνήμη τίς εἰμί γένεσις ; τουτέστι τίς εἰμί ἀναπλήρωσις ; ἐπεί γάρ ὁ ἀνα - πλήρωσις γένεσις εἰμί , ἀντί ὁ εἶπον τίνω ὁ μνήμη εἰμί ἀναπληρόω ; εἶπον τίνω εἰμί γένεση ; ὅτι δέ ὁ ἐν ὁ μνήμη ἡδονά οὐ εἰμί ἀνα - πληρόω δῆλος ἀπό ὁ μή προγίγνομαι ἔνδεια . ὁ δέ μή προηγέομαι ἔνδεια σημεῖον ὁ μή προγίγνομαι λύπη . εἰμί δέ ἡδύς ὁ μνήμη ὁ ὁ καλός πρᾶξις , ὅς πράσσω τις καί ὅς εὕω πάσχω . πρός δέ ὁ προφέρω ὁ ἐπονειδίζω ὗς ἡδονά λέγω ἄν . ὅτι2 μέν ὁποῖος ὁ ἡδύς τοιοῦτος καί ὁ ἀπό αὐτός ἡδονή , δῆλος . εἰμί δέ οὗτος , εἰμί δέ ἡδύς φαῦλος , εἰμί ἄρα καί φαῦλος ἡδονή . ὥστε εἰμί οὐ εἰμί ὁ ἡδονή ἀγαθός . οὗτος δέ ὁ λόγος οὖον συνάγω μή εἰμί ὁ ἡδονά ἀγαθός , ἀλλά ὅτι εἰμί πλείων εἶδος ὁ ἡδονή καί διαφ εἴρω ἀλλά - ἀλλήλων , ὥσπερ καί ὁ ἡδύς ἐκ ὅς ὁ ἡδονή . καί ὡς οὗτος ὁ ἡδύς ὁ μέν εἰμί ἀγαθός , ὁ δέ φαῦλος , ὁ δέ οὐδέτερος , οὗτος καί ὁ ἡδονά τριχῆ ὁ ἡδύς ἀνάλογος συνδιαιρέω , καί οὐ εἰμί πᾶς ἡδονή φαῦλος . ἀλλά ὁ μέν Ἀριστοτέλης οὖον οὗτος ἐπάγω αὐτός , ἀλλά εὐθύς ἐνίστημι λέγω μή εἰμί μήτε ὁ φαῦλος ἡδύς , μήτε ὁ | ἀπό αὐτός γι - lti9i - νόος ἡδονή . οὖον γάρ εἰμί ἀληθής ἡδύς ὁ δοκέω ἡδύς εἰμί ὁ μοχθηρός ἄνθρωπος , ἀλλά ἡδύς μέν εἰμί ἐκεῖνος , ἁπλόος δέ οὐ εἰμί ἡδύς . ὡς γάρ οὐδέ ὁ ὁ πυρέσσω ὑγιεινός καί ἀπλόος εἰμί ὑγιεινός , οὐδέ ὁ ὁ ἰκτεριάω πικρός καί ἁπλόος εἰμί πικρός ἀλλά ἐκεῖνος μόνος , οὐδέ ὁ ὁ ὀφθαλμιάω λευκόν ἢ μέλας καί ἁπλόος εἰμί τοιοῦτος ὁποῖος αὐτός δοκέω , οὕτως οὐδέ ὁ ὁ κακῶς ἔχω ἡδύς ἤδη καί ἡδύς εἰμί . ὁ μέν γάρ ὁ Λιβύη ἄρχω Λαμία ὀνομάζω καί ὁ ἔγκυος ἀνατέμνω καί ἐκροφέω ὠμός ὁ ἔμβρυον ἡδύς μέν εἰμί ὁ τοιοῦτος ἐδωδή , ἀλλά ἐκεῖνος , ἁπλόος δέ ἀηδής . ἢ οὗτος λέγω ἄν , ὅτι ὁ μέν ἡδονά αἱρετός εἰμί , οὖον μήv ὁ ἀπό γε οὗτος . ὁ ἀπό γε οὗτος ἀντί ὁ ἀπό ὁ ἐπονείδιστος . ὅς δέ λέγω τοιοῦτος ἄν εἰμί · δεῖ ὁ ἡδονά ἀγαθός καί αἱρετός λέγω ὁ ἀπό ὁ ἀληθής ἡδύς ( ἀληθής δέ εἰμί ἡδύς ὁ ἐπιστήμη , ὁ ἀρετή ) , ὁ δέ ἀπό ὁ πονέω - δίστων ἡδύς ἡδονή , ὅσπερ εἰμί ὁ ἀπό ὁ ὁ ἄρσην Ἀφροδίτη καί ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος , οὐ ἡδονά ἁπλόος ῥητέος ἀλλά φαίνω ἡδο - νάω , εἰμί δέ οὖον . ὡς γάρ ὁ πλουτέω ἀπό ὁ γεωργέω αἱρετός εἰμί , ἀπό δέ ὁ ἱεροσυλέω ἢ προδίδωμι πατρᾑα κακός , οὗτος καί ὁ ἀείδω - Θαΐς ἀπό ὁ εἰμί ἡδύς καλῶς , κακός δέ ὁ ἀπό ὁ ὁ πονέω - δίστων . ἢ οὖν μήτε ὁ ἐπονείδιστος ἡδύς [ μετά ἡδονά ] ῥητέος μήτε ἡδονά ὁ ἀπό αὐτός πάθος , ἢ εἰμί χρή ὁ συνήθεια ἕπομαι καί ὁ ὁ lo πολύς δόξα καί φήμη ἡδονά καί ἡδύς ὁ ἐπονείδιστος λέγω , ῥητέος ὅτι ὁ ἡδονά διαφέρω ὁ εἶδος · ἕτερος γάρ ὁ εἶδος ὁ ὁ σπουδαῖος καί ὁ κτάομαι φύσις ζῶ καί ἕτερος ( at ) ὁ ἀκόλαστος καί φαῦλος . ὅς γάρ διαφέρω ὁ σπουδαῖος ὁ φῦλον οὗτος καί ὁ ἡδονή , ὅς Διώ - Κούσι καί ὅς ἥδομαι βούλομαι . καί δείκνυμι οὗτος διά πλείων ἐν ὁ πάρειμι βιβλίον . ὅτι δέ διαφέρω ὁ ἡδονή , δῆλος ἐκ ὁ μήτε ὁ ἄδικος ὁ ὁ Δίκαιος ἡδονά ἐθέλω ἥδομαι μήτε ὁ Δίκαιος ὁ ὁ ἄδικος . ὁ γάρ ἕτερος ὁ εἶδος ἕτερος ὁ εἶδος καί ὁ ἐνὲρ - γειαι , ὥστε καί ὁ ἡδονά ὁ ἐπί ὁ ἐνέργεια γίγνομαι ἕτερος ὁ εἶδος εἰμί . Εμφανίζω δέ δοκέω καί ὁ φίλος , ἕτερος εἰμί ὁ κόλαξ . καί ἀπό ὁ κόλαξ συνάγω πειράω μή εἰμί ὁ ἡδονά ἀγαθός . εἰμί γάρ ὁ κόλαξ ὁ φαῦλος καί ἐπονείδιστος ἡδύς εἰμί , καί ὁ ἀπό αὐτός ἡδονή φαῦλος · οὐ ἄρα ἀγαθός ὁ ἡδονή . καί πρός οὗτος ἀπαντάω ὁ Ἀριστοτέλης δύναμις λέγω , ὅτι ὁ ὁ κόλαξ οὖον δείκνυμι φαῦλος ὁ ἡδονή , ἀλλά ὅτι , ἐπεί διαφέρω ὁ φίλος , διαφέρω καί ὁ ἀπό αὐτός ἡδονή , καί εἰμί ὁ ὁ φίλος ἡδονή ἕτερος ὁ εἶδος ὁ ὁ κόλαξ ἡδονή . τίς οὖν διαφέρω ὁ φίλος ὁ κόλαξ ; πάνυ πολύς . καί εἴρω , ὅτε περί κόλαξ λέγω . διαφέρω δέ καί ὅτι ὁ φίλος οὐ ἀεί ὁ πρός ἡδονά λέγω ἢ πράσσω πρός ὁ φίλος , ἀλλά εἰμί ὅπῃ καί λυπέω , ὅταν οἶδα ὅτι μικρός λυπέω ὁ φίλος μέλλω ὠφελέω , ὁ δέ κόλαξ ἀεί ὁ ἡδύς στοχάζομαι , καί οὗτος σκόπιμος εἰμί ἐκεῖνος . διό καί ὁ μέν φίλος ἐπαινέω ὡς ὁ καλῶς ὁ φίλος βούλομαι καί αὐτός ὁ φίλος ἕνεκα , ὁ δέ κόλαξ ψέγω . οὗτος δέ ὁ ὁ μέν ἐπαινέω , ὁ δέ ψέγω , οὐ ἄν γίγνομαι εἰμί μή διαφέρω ἀλλήλων . εἰμί δέ διαφέρω , καί ὁ ἀπό αὐτός σύργαστρος ἡδονή . διαφέρω δέ καί διά ὁ πρός ἕτερος ὁμιλέω ὁ κόλαξ καί οὖον πρός ὁ διανοέομαι ἕτερος γάρ διανοέομαι , ἄλλος δέ λέγω ) , ὁ δέ συμφωνέω ὁ ῥῆμα ὁ ὁ Ψυχή διανόημα . οὐδείς δέ εἄν αἱρέω ζῶ παιδίον διάνοια ἔχω . εἰμί οὖν ὁ ἡδονή ἀγαθός , εἰμί ἄν καί πᾶς βίος ἡδύς καί πᾶς ζωή ἡδύς Ἀγαθή · ἀλλά μείς εἰμί βίος ἡδύς φαῦλος , ὁμοίως καί ζωός ἡδύς φαῦλος · οὐ ἄρα ὁ ἡδονή ἀγαθός . πρός γάρ ὁ μή εἰμί ἀγαθός ὁ ἡδονά καί οὗτος ὁ λόγος ἀποτείνω . πόθεν δέ δῆλος , ὅτι εἰμί βίος καί ζωός ἡδύς μή ἀγαθός ; ὁ ὁ παῖς , φημί , ζωή καί ὁ βίος δηλόω οὗτος . ἥδομαι γάρ διατελέω , καί εἰμί ὁ βίος αὐτός οὐ ἀγαθός . τίς γάρ ἄν αἱρέω ζῶ τε καί φρονέω ὡς ὁ παῖς ; ὅς αὐτός εἰμί ὁ τίς γάρ ἄν αἱρέω ἥδομαι ὁ ὁ παῖς ἡδονή ; ἐκεῖνος γάρ ἄν αἱρέω ὁ ὁ παῖς ἡδονά ἥδομαι ὁ φρονέω ὡς ἐκεῖνος , εἰμί χρή λέγω ὁ παῖς φρονέω . οὗτος τίθημι οὐ ἀντιλέγω πρός αὐτός , ὡς φανερός εἰμί , ὅτι οὐδέ διά οὗτος δείκνυμι φαῦλος τίς εἰμί ὁ ἡδονή , ἀλλά ὅτι εἰμί διάφορος εἶδος ὁ ἡδονή . οὐδέ χαίρω ποιέω τίς ὁ αἰσχρός · καί οὗτος ὡς κατασκευαστικός ὁ εἰμί φαῦλος ὁ ἡδονά ἐπάγω . ὅς δέ λέγω τοιοῦτος ἄν εἰμί . ὁ ὁ ἀγαθός τεῦξις οὖον διά ὅδε μέν ὁ τρόπος σπουδάζω λαμβάνω , διά ὅδε δέ οὖον σπεύδω γίγνομαι , καί οὖον φημί ὅτι διά μέν ὅδε ὁ τρόπος ἢ διά ὅδε ὁ πρᾶξις ληπτέος αὐτός , διά ὅδε δέ ἢ ὅδε οὖον ληπτέος , ἀλλά διά πᾶς τρόπος καί πᾶς πρᾶξις καί πᾶς ἐνέργεια , ἐκ ὅς δύναμαι οὗτος γίγνομαι , ἐπιτυγχάνω σπουδάζω ὁ ἀγαθός , οἷος εἰμί εἰμί ἀγαθός ὁ κατά ἐχθρός νίκη , δυνατός δέ αὐτός νικάω οὐ ἐκ προφανής ἀπό - Λεμού ἀλλά ἐκ τις δόλος , οὐ ἀποσείω οὗτος , αἱρέω δέ ὁ πό - Λέμον . ἀλλά ὁ μέν πόλεμος χαίρω ἐάω · αἱρέω δέ ὁ ἀλωπέκειος · καί ἔμπαλιν μή δύναμαι διά οὗτος ἀλλά διά πόλεμος , ἐπί ὁ πόλεμος ὁρμάω · εἰμί δέ διά ἀμφότερος , ἐπί ἀμφότερος κλίνω . οὕτως ἐν καί ἐπί ὁ ἡδονή . εἰμί οὖν ἀγαθός ἄν διά αἰσχρός πρᾶξις καί ΕΠΟ - νειδίστων , ἄν διά κλάω καί ἐπαινετός προσγίγνομαι ἐγώ δύναμαι , πράσσω ἄν ἐπίσης πᾶς μηδαμός δυσωπέω . οὖον πράσσω δέ ὁ αἰσχρός διά ὁ ἡδονή , καίτοι εὐμαρής εἰμί διά οὗτος μάλιστα ἥδομαι ἐνίοτε ἢ διά ὁ καλός καί ἐπαινετός πρᾶξις καί ποίησις · οὐ εἰμί ἄρα ἡδονή ἀγαθός . εἰμί γάρ εἰμί ἀγαθός , σπεύδω ἄν , ὡς εἴρω , διά πᾶς ἥδομαι καί πορίζω αὐτός ἀπό πᾶς ἡδύς , καί ἐπονείδιστος καί ἐπαινετός , διά οἷος δηλονότι εἰμί εὐμαρής ἢ ὅλως δύο αὐτός τυγχάνω . περι πολύς τε πολύς ] σπουδή ποιέω ἄν , καί εἰμί μηδείς ἐπιφέρω ἡδονή . εἶπον ὁ προσεχῶς εἴρω λόγος , ὅτι εἴπερ εἰμί ἀγαθός ὁ ἡδονή , ἐκ ἅπας εἄν ὁ τεῦξις καί αὐτός σπουδάζω οὖον γάρ δεῖ ὁ ἀγαθός ἐκ ὅδε μέν πορίζω ἐκ ὅδε δέ μή ἐπικτάομαι , ἀλλά ἐκ πᾶς ὁ δύναμαι ἐγώ αὐτός περιποιέω ) , πρός δή οὗτος ἐπάγω ὁ πάρειμι ἐν - τρεπτικός τυγχάνω . εἰμί δέ ὁ ὁ λέγω δύναμις τοιοῦτος · ὥσπερ οὖον πᾶς φεύγω ὅσος οὐ ἐμποιέω τέρψις καί ἡδονή , οὕτως οὐδέ πᾶς ἀσπάζομαι ὅς ἕπω ἡδονή . τίς γάρ οὖον βούλομαι βλέπω ἢ ἀκούω , καίτοι μηδείς ἡδονή ἐπιφέρω ; εἰμί δέ μή οὗτος τις προσίημι , ἀλλά γε ὁ κτῆσις ὁ ἀρετή οἶδα ὁ μιμνήσκω , ὅτι ἐπίπονος εἰμί καί ἐργώδης · “ στενός γάρ , φημί ὁ δεσπότης ἅπας ὁ εἰμί , καί θλίβω ὁ ὁδός ὁ ἀπάγω εἰς ὁ ζωή . ” οὗτος οὖν , καίτοι ἀνίημι - δόνος εἰμί ὁ κτῆσις αὐτός λέγω , ὅμως ὁ μακάριος τέλος ἅπας ὁ ἅγιος συζώ καί ἐπιτρέχω αὐτός , μνημονεύω τε ἐθέλω , ἐν ἀνήδονος τυγχάνω ὁ μνήμη . εἰμί δέ τις λέγω ὅτι ἐκ ἀνάγκη ἡδύς - μέθη καί ὁράω καί ὁ ἐπί ὁ ἀρετή φέρω βαδίζω καί μνημονεύω , οὐδείς φημί , διαφέρω . αἱρέω γάρ ἄν αὐτός , καί εἰμί μή ἐπιφέρω ἡδονή . σημεῖον δέ ὅδε · ὁ γάρ ἐν εἱρκτή ζοφώδης κελεύω , καίπερ οὐ ἥδομαι ὁ σκότος ὁράω , ὅμως ὁ ὁράω αἱρέω , καίτοι ὁ ὁράω σκότος καί ἀνήδονος τυγχάνω . οὗτος εἶπον συμπεραίνω ὁ περί ὁ ἀγαθός ἢ μή ἀγαθός εἰμί ὁ ἡδονά λόγος , λέγω ὅτι μέν οὔτε ἀγαθός ὁ ἡδονή οὔτε πᾶς ὁ ἀρετή δῆλος . εἰμί δέ ὁ λέξις ἐλλιπής · εἰμί δέ ἄν ὁ πλήρης τοιοῦτος · ὅτι μέν κἀν συγχωρέω - σάω καί ὁ ἀπό ὁ ἐπονείδιστος ἐνέργεια ἐγγίγνομαι πάθος ἡδονά λέγω , οὖον πᾶς ἡδονή ἀγαθός , οὐδέ πᾶς ἀρετή δῆλος · καί ὅτι διαφέρω φέρω ὁ εἶδος καί οὐ εἰμί πᾶς ὁμοειδής , δῆλος καί οὗτος . τις δέ εἰμί ἢ ποῖος τίς , καταφανής γίγνομαι εἄν ἀπό ἀρχή ἀναλαμβάνω . σαλεύω ὁ λέγω λόγος μή εἰμί ὁ ἡδονά ἀγαθός , ἐντεῦθεν ζητέω ὁ φύσις καί ὁ οὐσία αὐτός τίς εἰμί . ἐκ αὐτός γάρ γιγνώσκω καί πότερος ἀγαθός εἰμί ἢ φαῦλος · καί γάρ καί ἐπί ὁ χρόνος εὑρίσκω τίς εἰμί , οὕτως εὑρίσκω καί ὁποῖος τίς εἰμί . ἢ οὖν ὅς λέγω τοιοῦτος εἰμί · πρῶτος δεῖ ἐγώ εὑρίσκω ὁ τίς εἰμί καί τίς ὁ φύσις , ἤτοι ὁ εἶδος καί ὁ τίς εἰμί εἰμί αὐτός , εἶτα οὕτως ὁποῖος τίς εἰμί , οἷος ἀγαθός ἢ φαῦλος ὁ γάρ εἴρω λόγος οὐδείς μᾶλλον ἀγαθός ἢ φαῦλος αὐτός ἀποφαίνω ) , ἢ ὁ τίς εἰμί ἀντί ὁ ὁ ἁπλόος εἰμί εἴρω καί κατά ἑαυτοῦ νοέω , ὁποῖος εἰμί ὁ ὅρασις καί ὁ ὄσφρησις , ἢ μᾶλλον ὁποῖος εἰμί ὁ λευκός , ὁ μέλας . ὁ δέ ποῖος τίς εἶπον ἀντί ὁ ἢ ὁ ἐκ ἀνάγκη σύν ἄλλος νοέω , οἷος εἰμί ὁ ἐν ὁρίζω ὑπόκειμαι εἰμί , ὡς ὁ σιμότης , ὡς ὁ περισσός , ὡς ὁ ἀπλατής . λευκός μέν γάρ χωρίς τις ὁρίζω ὑπόκειμαι νοέω δύναμαι , σιμότης δέ δίχα ῥίς ἢ περισσός ἢ ἀπλατής Χωρὶς ἀριθμός καί γραμμή οὖον δύναμαι . ζητητέος οὖν καί περί ἡδονή · ὁ ἐν ἀόριστος ὑπόκειμαι ὁ εἰμί ἔχω εἰμί ἢ ὁ ἐν ὁρίζω ; δείκνυμι δέ , ὅτι ὁ ἔχω ὁ ὑπόκειμαι ὁρίζω εἰμί , ὁ δέ ὑπόκειμαι αὐτός εἰμί ὁ ὁ Ψυχή ἐνέργεια . ἐπί γάρ ὁ κτάομαι φύσις ἐνέργεια εἰμί τε καί οὐ εἰμί . διό καί δοκέω ἐνέργεια εἰμί , λέγω δή διά ὁ ἅμα ὁ ἐνέργεια πάρειμι τε καί ἄπειμι καί διά ὁ ὥσπερ ἕκαστος ὁ ἐνέργεια ἐν ἕκαστος ὁ ἐν ὁ χρόνος νῦν ὅλος τε καί τέλειος εἰμί , ὡς μανθάνω , οὕτως καί ὁ ἡδονή . δοκέω γάρ ὁ μέν ὅρασις κατά ὅστις χρόνος τέλειος 169v λεῖος εἰμί . Χρόνος ὁ ἀπλατής νῦν εἴρω ὡς ὁ χρόνος τίς εἰμί . ἐν ἕκαστος γάρ νῦν ὁ ὁράω τέλειος εἰμί καί κατά ἐνέργεια ὑφεστώς . εἰμί γάρ ἐν χρόνος τις ὅδε τίς ὁράω , ἀλλά ἐν ἕκαστος ὁ ὁ χρόνος μέρος καί ἐν αὐτός ὁ ἄτομος νῦν παντελῶς αὐτός βλέπω καί οὖον δέχομαι τίς ὁ ὅρασις , ὅς οὐ ἔχω ἐν ὁ πρότερος νῦν , ἐν ὁ μετά οὗτος νῦν . ὅλος γάρ ἅμα πάρειμι καί ὁ εἰμί αὐτός οὐ ἀτελής . ὡς οὖν ὁ ὅρασις οὗτος καί ὁ ἡδονή . οὐδέ γάρ ὁ ἡδονή οἷος σωρεία τίς εἰμί καί ἐπισύνθεσις πολύς ἡδονή , οὐδέ Μένων ὁ πρότερος ὁ δύο ἐπιγίγνομαι καί μετά αὐτός ὁ ἐφεξῆς , καί ὁ τε προηγούμενος καί ὁ ἕπομαι μέρος πᾷ - ῥέστον αὐτός ἅμα , ὥσπερ ἐπί ὁ ἐκβάλλω εὐθύς μένω ὁ πρότερος μέρος ἐφίστημι ὁ δύο καί οὗτος τελειόω ὁ γραμμή , ἀλλά ἐν ἅπας ὁ νῦν Παντελειός εἰμί καί οἷος εἰμί ἐν ὁ πρότερος τοιοῦτος καί ἐν ὁ ἐφεξῆς καί ἐν ὁ μετά αὐτός καί ἐν ὁ μετά οὗτος , καί ὁ αὐτός καί εἷς εἰμί ἐν ἅπας ὁ νῦν . καί οὗτος μέν προλέγω πρός σαφήνεια ὁ ἐρῶ . ὅς δέ βούλομαι συνάγω εἰμί , ὅτι ἐπεί ὁ ἡδονή τρόπος τις ἐνέργεια εἰμί διά ὁ ἐπί ὁ ἐνέργεια συνίστημι , οὐ εἰμί δέ ὁ ἐνεργέω γένεσις , οὐδέ ἄρα ὁ ἡδονή γένεσις εἰμί . ἀλλά πόθεν δῆλος ὅτι ὁ ἐνέργεια οὐ εἰμί γένεσις ; ἢ ἐκ ὁ ὁ μέν γένεσις , ἠώς ἄν ὁ γίγνομαι γίγνομαι , ἀτελής τυγχάνω , ὁ δέ ἐνέργεια κατά ἕκαστος νῦν ὅλος καί παντέλειος . οὖον γάρ ἐνδέω τίς ὁ ὅρασις ἐν οὐδείς ὁ νῦν , ὅς εἰς ὕστερος αὐτός προστίθημι τέλειος ποιέω , ἀλλά ὁ αὐτός ὡσαύτως ὁράω νῦν καί πρότερος · τέλειος γάρ καί ἀεί ὅλος ὑφίστημι · ὁμοίως καίω ὁ ἡδονή · καί οὗτος γιγνώσκω ὅσος ἐφιστάνω ὁ πάθος . ὥστε καί ὁ ἡδονή τρόπος τις ἐνέργεια εἰμί καί οὖον κίνησις ἢ γένεσις . ἐν χρόνος γάρ πᾶς γένεσις καί κίνησις καί ἐκ ὁ ἀτελής ἐπί ὁ τέλειος προβαίνω . οὖον γάρ ὅς βαδίζω ἐκ Θῆβαι Ἀθήναζε βαδίζω , οὗτος αὖθις βαδίζω , ἀλλά ἄλλος μέν βαδίζω ἐν ὁ παρέρχομαι , ἄλλος δέ βαδίζω , οὐδέ εἰμί ὅλος ὁμοῦ ὁ ἐκ Θῆβαι Ἀθήναζε βάδισις ἀλλά ἕτερος καί ἕτερος αὐτός μέρος . τοιοῦτος γάρ πᾶς ὁ ἀτελής κινέω . πᾶς τοίνυν ὁ εἰς τέλος προβαίνω κινέω ἀτελής εἰμί . ὁ γάρ σύμπας οἰκοδόμησις , ἐν ὅς ὅλος ὁ οἰκεῖος ἀπαρτίζω , ὁ μέρος ἀτελής εἰμί · τέλειος δέ ὁ ὅλος . ὡς γάρ ὁ μέρος ὁ οἰκίον πρός ὁ ὅλος οἰκίον ἀτελής , οὗτος καί ὁ ὁ θεμέλιος οἰκοδόμησις καί ὁ ὁ τοῖχος καί ὁ ἕκαστος ὁ μέρος πρός ὁ ὅλος οἰκοδόμησις , ἐν ὁ ὁ ὅλος ἀπαρτίζω καί τέλος ἀπολαμβάνω , ἀτελής εἰμί , ὅστις , φημί , εἰμί καί ἕτερος ὁ εἶδος ἀλλήλων καί ὁ ὅλος . ὡς γάρ ὁ θεμέλιος ἕτερος ὁ εἶδος ὁ τοῖχος καί οὗτος ὁ οἰκίον , οὗτος καί ὁ ὁ θεμέλιος γένεσις ἕτερος ὁ ὁ τοῖχος καί ἀμφότερος ὁ γένεσις ὁ ὅλος οἰκίον . ῥάβδωσις δέ κίων λέγω ὁ κατά μῆκος ὁ κίων πῆξις , ὅστις γίγνομαι ὅταν πρός ὀρθός γωνία ἵστημι · καί εἰμί τέλειος καί ὅλος γένεσις ὁ ὁ ὅλος καί Παντελείου ναός , ὁ δέ ὁ μέρος ἀτελής . τρίγλυφος δέ εἰμί ὁ ἀπόθριξ ἐν ὁ πέρας ἐγγλύφω ξύλον καλέω δέ αὐτός ὁ πολύς Μούτλα ) · ὅς καί αὐτός τρίγλυφος ὁ κίνησις ἢ γένεσις διαφέρω ὁ γένεσις , ἐν ὅς πᾶς ὁ ναός τέλος ἄπειμι - λαμβάνω . διαιρέω δέ ὁ φορά ὡς καί ἐν ὁ περι ζῷον πορεία εἰς πτῆσις καί βάδισις καί ἅλς · καί λέγω μή μόνος ἕτερος εἰμί ὁ βάδισις ὁ πτῆσις , ἀλλά καί ἐν τῆ βάδισις ἄλλος εἰμί ἀποφαίνω καί ἄλλος ἕκαστος ὁ μέρος αὐτός . ὅς τε γάρ ἐν ὁ τρίτος μέρος ὁ στάδιος βαίνω - δισις ἕτερος ὁ ἐν ὁ ἥμισυς μέρος βάδισις καί οὗτος ὁ ἐν ὁ δίμοιρον καί ὁ τρεῖς ὁ ἐν ὅλος Χωρὶς ἕκαστος καί ἕκαστος . ὁμοίως καί ὁ ἐν ὁ γραμμή ὁ ἐν ὁ θέατρον βάδισις πᾶς γάρ γραμμή ἐν τόπος ) ἕτερος ὁ βάδισις ὁ γίγνομαι ἐν ὁ γραμμή ὁ ἐν ἀγορά . ἀλλά περί κινέω - σέως διά ἀκρίβεια εἴρω λέγω ἐν ὁ περι κίνησις , ἤτοι ὁ ἕκτος καί ἕβδομος καί ὄγδοος ὁ φυσικός ἀκρόασις . ἰστέον δέ , ὅτι ὁ μέν κίνησις πρός ἀλλήλων ἑτερότης καί διαφορά παρίστημι ἀπό διαφορά ὁ μόριον ὅς κινέω , οἷος πούς καί πτέρυξ ὁ βάδισις καί πτῆσις , ὁ δέ ἅλς ἀπό τρόπος ὁ κίνησις , ὁ δέ γένεσις ἁπλόος ἀπό ὁ μόριον ὁ διαφορά καί ὁ ὅλος . εἶπον δέ διαφέρω οὖον παρέρ - Γώς ἀλλά εἰς ἔνδειξις ὁ καί ὁ ἡδονά διαφέρω κατά ὁ ἐνέργεια , ὁ δέ ἐνέργεια κατά ὁ ἐνεργέω . καί ὥσπερ ὁ οἰκοδόμησις οὖον χωρίζω ὁ οἰκοδομέω ἀλλά ἅμα τε εἰμί οἰκοδομέω καί οἰκοδόμησις οὖον γάρ ἐνδέχομαι οἰκοδομέω μέν εἰμί , οἰκοδόμησις δέ μή εἰμί ) , οὗτος καί ἅμα ὁ κατά φύσις ἐνέργεια ἀνεμπόδιστος εἰμί ἡδονή , καί ἅμα ὁ ἡδονή ὁ κατά φύσις ἀνεμπόδιστος ἐνέργεια . ἔοικα δέ οὐ ἐν ἅπας χρόνος τέλειος εἰμί , ἀλλά ὁ πολύς ἀτελής . | ὁ πολύς πρόσκειμαι διά ὁ κυκλοφορία . οὗτος γάρ ὁ κινέω ἀεί ἐν τέλος , καί εἴρω πῶς ἐν ὁ πρῶτος ὁ περι οὐρανός πραγματεία . οὐ εἰμί οὖν ὁ ἐπί εὐθύς κίνησις ἐν ἅπας ὁ χρόνος τέλειος ἀλλά διαφέρω ὁ ὁ μέρος κινέω ὁ εἶδος , καί εἰμί ἀτελής ὡς πρός ὁ ὅλος . διαφέρω δέ ὁ ὁ μέρος , ὅτι καί ὁ ἀρχή , ὅθεν ἄρχω κινέω ὁ κινέω , διαφέρω ὁ τέλος , ἐν ὅς ἠρεμέω . εἰμί δέ ὁ ἀρχή καί ὁ τέλος διαφέρω , δῆλος ὅτι καί ὁ μέρος ὁ ἐγγύς ὁ ἀρχή ἕτερος εἰμί ὁ πρόσω ὁ ἀρχή , ὁ δή καί ἐπί τέλος . ὁ μέν οὖν μέρος ὁ κίνησις διαφέρω , διό πρίν εἄν ἅπας αὐτός ὁ μέρος γίγνομαι , ἀτελής εἰμί · ὁ δέ ἡδονή , ὡς εἴρω , τέλειος ἐν ἅπας ὁ ὁ χρόνος μέρος ὁ εἶδος καί εἰμί ὁ ὅλος τίς καί τέλειος ὁ ἡδονή καί οὖον ὁ κατά ἐπισύνθεσις μέρος καί αὖθις ἕτερος ὁ εἶδος καί ὁ τελειότης λαμβάνω . ὁ δέ δῆλος δέ ὡς ἕτερος τε εἄν εἰμί ἀλλήλων , περί ὁ ἡδονή εἶπον . δῆλος γάρ , φημί , ὅτι ὁ ἡδονή ἕτερος εἰμί καί ὁ κίνησις καί ὁ γένεσις . δοκέω δέ εἄν οὗτος καί ἐκ ὁ μή ἐνδέω - χω κινέω μή ἐν χρόνος . οὖον χρόνος ὁ ἄτομος εἶπον νῦν . δείκνυμι δέ ἐν ὁ φυσικός ἀκροάομαι ἐν ὁ ἕκτος βιβλίον , ὅτι ἐν ὁ ἀμερής καί ἄτομος νῦν οὔτε κινέω τίς οὔτε ἠρεμέω δύναμαι , ἀλλά οὐδέ γίγνομαι ἢ φθείρω . εἰμί οὖν ἐν ὁ ἄτομος νῦν ἥδομαι ἐνδέχομαι , ἤτοι εἰμί ἐν αὐτός εἰμί τέλειος ὁ ἡδονή , κινέω δέ ἢ γίγνομαι οὐ ἐνδέχομαι , οὐ εἰμί ὁ ἡδονή Κίνη - - . ’o τις ἢ γένεσις . εἰμί οὖν ἐν εἷς ὅλος ὥρα τις διατελέω ἐν περιχάρεια , ἐν οὗτος δέ ὁ ὥρα γίγνομαι τίς , ὁ μέν γίγνομαι ἐν ἅπας καί ὁ μέρος καί ὁ νῦν ὁ ὥρα ἀτελής εἰμί , ἐν ἕκαστος δέ οὗτος παντέλειος καί ὅλος ὑπάρχω ὁ ἡδονή . οὐ εἰμί ἄρα ὁ ἡδονή κίνησις ἢ γένεσις . ὁ μέν οὖν διάνοια τοιοῦτος · ἐν δέ ὁ λέγω ὁ οὖον γάρ πᾶς οὗτος λέγω - ὁ λείπω ὁ ‘κατὰ’ πρόθεσις , ἵνα εἰμί ἵκτης πᾶς οὗτος λέγω λέγω δέ τ τῦ ὁ κίνησις καί ὁ γένεσις . οὖον γάρ κατά πᾶς κατηγορέω ὁ κίνησις καί ὁ γένεσις ἀλλά κατά ὁ μεριστός καί μή ὅλος · εἰμί δέ ἐγώ - Ρίστα καί μή ὅλος ὁ ἐκ ὁ ἀτελής ἐπί ὁ τέλειος διά γένεσις εἶμι καί μή ἐν ὁ νῦν ὅλος ὁ εἰμί ἔχω . οὔτε δέ ὁ ἡδονή ἐν χρόνος γία - νω ὡς ὁ οἰκίον οὔτε ὁ ὅρασις οὔτε ὁ στιγμή ἀλλά ἐν ὁ νῦν · ὁμοίως καί ὁ στιγμή καί ὁ ἁφή εἰμί καί οὐ εἰμί · ὡς καί οὗτος δείκνυμι ἐν ὁ θερὶ κίνησις . ὁ οὖν οὐ εἰμί δή οὐδέ οὗτος ὁ στιγμή καί ὁ μόνος κίνησις ἢ γένεσις αὐτός εἰμί ὁ οὐδέ οὗτος διά κίνησις ; « ) ἢ γένεσις ἐκ ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί ἔρχομαι . καί ὁ μέν αἴσθησις αὐτός , ἤτοι ὁ ὅρασις , ἀντίληψις εἰμί ὁρατής καί χρόνος συιuτͅαρατείν-:ται . οὖον γάρ ἅμα ὁ ὁράω τίς εὐθύς καί ἀφίστημι ὁ βλέπω , ἀλλά εἰμί ὅτε μέχρι τις διατελέω ὁράω , ὅς πρῶτος ἐν ὁ ἄτομος νῦν τελέω εἶμι · κτάομαι οὗτος οὖν , λέγω δή καθό χρόνος τις διατελέω ὁράω ὁ ὁρατός ἐν χρόνος καί ἐν κινέω εἰμί ὁ ὅρασις . πᾶς οὖν αἰσθός - σέως πρός ὁ αἰσθητός ἐνεργέω χρόνος καί κίνησις συνεπινοέω αὐτός ὁ ὅρασις ἐν πᾶς ὁ ὁ χρόνος μέρος τέλειος εἰμί . μήποτε οὖν ἐλλιπής εἰμί ὁ λέξις ὁ ὅς εἷς Σ θ ὁ σύ εἰμί Σ δέ πᾶς πρός ὁ αἰσθητός ἐνεργέω , καί λείπω ἄν ὁ οὐ εἰμί κίνησις οὐδέ γένεσις , καί δεῖ προστίθημι ὁμοίως αὐτός καί ἐν ὁ αἴσθησις προσυπακούω ὁ οὖ ἀρνητικός μόριον καί ὁ ὅδε σύνδεσμος ὁ ὅλος λέξις τοιοῦτος τις ποιέω ῾ οὐδέ αἴσθησις πᾶς πρός ὁ αἰσθητός ἐνεργέω εἰμί κίνησις ἢ γένεσις οὔτε γάρ ἡδονή εἰμί , ὡς εἴρω , γένεσις οὔτε αἴσθησις ὁ κατά ἐνέργεια . ἢ ὁ λέγω διά ὁ αἴσθησις δέ πᾶς πρός ὁ αἰσθητός ἐνεργέω τοιοῦτος εἄν εἰμί · πᾶς αἴσθησις οὖον ὁ ἐν ἔχω θεωρέω ἀλλά ὁ κατά ἐνέργεια καί ἤδη περί ὁ οἰκέω ἐνεργέω αἰσθητός εἰμί οἰκεῖος ἡδονή . δεῖ γάρ προσυπακούω ὁ εἰμί οἰκεῖος ἡδονή . πᾶς γάρ ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθησις ἀνεμπόδιστος καί κατά φύσις ἐνεργέω περί ὁ οἰκέω αἰσθητός συμπλέκω οἰκεῖος ἡδονή · καί εἰμί ἄλλος μέν ὁ ὁ ὁράω σύνειμι ἡδονή καί ἕτερος ὁ ὁ ὀσφραίνομαι καί ἕτερος ὁ ὁ γεύω . καί χρή ἀντί ὁ δέ σύνδεσμος ὁ ὕδω σύνδεσμος γράφω , οἷος ἰάομαι δή πᾶς πρός ὁ αἰσθητός ἐνεργέω , καί εἰμί ἄν ὅς λέγω δύναμις τοιοῦτος · δῆλος δή ἐκ ὁ εἴρω , ὅτι πᾶς ὁ κατά ἐνὲρ - γειαν αἴσθησις ἀνεμπόδιστος ἐνεργέω συζεύγνυμι τις ἡδονή . καί ἐπεί κατά ἕκαστος μέρος χρόνος καί κατά ἕκαστος νῦν ὁ ὅρασις ὅλος καί τέλειος εἰμί , ὁμοίως δέ καί ὁ ἡδονή , αὐτός τρόπος τις εἰμί ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθησις ὁ σύν αὐτός ἡδονή καί οὖον χωρίζω αὐτός . εἰμί δέ ἀχώριστος σύνειμι αὐτός , δῆλος ὡς ἐκ πᾶς αἴσθησις πρός ὁ οἰκέω αἰσθητός ἐνεργέω , εἰμί οἰκεῖος ἡδονή · καί ὁ ἐξήγησις οὗτος μᾶλλον συνᾴδω ὅς ἐφεξῆς ἐπάγω . τέλειος δέ ὁ ὅς διάκειμαι πρός ὁ καλῶς ὁ ὑπό ὁ αἴσθησις κεῖμαι . οὖον πᾶς ὁ ὁρατός ἐπίσης εἰμί καλός , οὐδέ ἐν ἅπας ὁμοίως ἐμφαί - νω ὁ κάλλος καί ἀγλαία . | οὖον γάρ εἰμί ὁ ὁ οὐρανός διακόσμησις οὕτως ἀποτορεύω πανταχόθεν , καί μετά πᾶς εὐμετρία καί εὐτα - ἵκω ἀπεργάζομαι ἐπίσης κάλως ὁ χρύσινος ἢ ξύλινος σφαίρα , οὐδέ ὁ ὁ ἥλιος φωταγωγός δύναμις ὁ πᾶς καταυγάζω καί ὁ οἰκεῖος πληρόω αἴγλη ὡσαύτως εἰμί κάλως καί ὁ ἀπό ὁ σελήνη φωταύγεια · ἀλλά οὐδέ ὁ ταώς καί ὁ κολοιός · οὐδέ αὖος ὁ αὐτός μετέχω καλλονή καί ὡραιότης ὅς τε διεξοδικός λόγος εἰμί γάρ καί ἐν λόγος κάλλος ἰδέα ) καί ὁ διαστηματικός φωνή ὁ θεωρέω ἐν ἅπας ὁ μουσικός μέλος καί ῥυθμός . οὗτος δή καί ἐπί ὁ γεύστης αἰσθητής καί ὀσφρητός καί ἁπτός εἰμί εὑρίσκω . εἰμί δέ οὗτος οὕτως ἔχω , οὐ ἄδηλος εἰμί , ὅτι οὐ ὁμοίως ἕλκω πᾶς ὁ αἰσθητός πρός ἑαυτοῦ οὐδέ ὁμοίως θέλγω καί κινέω καί εὐφραίνω αὐτός . οὐδέ ὡσαύτως ἐπιγηθέω τις ὁράω σῶμα ἐν συμμετρία εἰμί ὁ μέρος πρός ἀλλήλων μετά ὁ εὔχροια καί ὁ ἐναντίος οὗτος , ἀλλά δῆλος ὡς ἐκ ὁ καλός ὁρατής ἄλλος τις ἐπιγίγνομαι ὁ ἐνέργεια ἡδονή , ἐκ δέ ὁ μετά αὐτός Ἄνη . ὁμοίως καί ἐπί ὁ ἀκουστής . λέγω τοίνυν ὅτι πᾶς ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθησις γειά εἰμί ἤδη πρός ὁ οἰκέω αἰσθητός ἐνεργέω , οἷος ὁ νῦν ὁράω ὁ ὁρατός καί γεύω ὁ γευστός , πᾶς δέ ὁ κατά ἐνέργεια αἰσθάνομαι ἕπω ἡδονή , καί πᾶς αἴσθησις ἀντιλαμβάνω ὅς οἰκεῖος αἰσθητής ἥδομαι , τέλειος δέ ἐνεργέω ἐνεργέω δέ τέλειος ὁ εὕω διάκειμαι , ὅς δέ διάκειμαι , ὅς ὁ οἰκέω αἰσθητήριον ὑγιαίνω ) , τέλειος ἐν καί ἀνεμπόδιστος καί κατά φύσις ἐνεργέω τέλειος καί ἥδομαι καί μάλιστα ἥδομαι , ὅταν ἀντιλαμβάνω ὁ καλός ὁ οἰκέω αἰσθητής . ἄν τε γάρ ὁ ὁράω ὁ καλῶς ὑπάρχω ὁ ὁρατής , μή καλῶς δέ καί ἄμεμπτος ὁ ὅρασις ἀντιλαμβάνω αὐτός νοσέω , οὐ ἥδομαι τέλειος , ἄν τε οὗτος εὕω διάκειμαι , ὁ ὁράω δέ μή εἰμί καλῶς , οὐδέ οὕτως ὁ ἡδονή τε - λεῖος εἰμί . λέγω δέ τέλειος αἴσθησις , ὅστις ἐπίτασις οὐ ἐπιδείκνυμι δύο - νάω . ὡς γάρ τέλειος θερμός λέγω ὁ ἄκρως θερμός οἷος ὁ πῦρ , ὅς θερμός ἐπινοέω τις οὖον δύναμαι , οὗτος καί τέλειος ἡδονή εἰμί , ὅς οὐ εἰμί σφοδρός οὐδέ πλέω οὗτος τέρπω δύναμαι . ὁ μέν οὖν ὁ λέγω διάνοια τοιοῦτος · ὁ δέ λέξις ὁ λέγω τοιοῦτος δέ μάλιστα δοκέω ὁ τέλειος ἐνέργεια σημαίνω εἄν ὅτι ὁ τέλειος ἐνέργεια Ἡδίστη δοκέω · καί οὖον δοκέω μόνος , ἀλλά καί εἰμί Ἡδίστη εἰμί . ὁ δέ ἀτελής ὁ ἡδύς μέν ἔχω καί ἡδύς μέν εἰμί , ἡδύς δέ οὐ εἰμί , ἀλλά ἐν ἀτελής εἰμί , ὅμως ἐκεῖνος ὁ τότε πάρειμι ὁ ἐνέργεια καί ὁ ὁ ἐπί αὐτός ἡδονή ἐν ἅπας ὁ ὁ χρόνος ἐκεῖνος μόριον ὅλος τίς καί ὡς τέλειος εἰμί . ὡς γάρ ἀπό μικρός ἕξις μείζων ἕξις γίγνομαι καί ὅμως εἰμί καί λέγω ἀμφότερος ἔχω καί ὁ μείζων καί ὁ μικρός , καί κατά αὐτός οὗτος καθό ἔχω τέλειος εἰμί , οὗτος καί ὁ μικρός ἡδονή καί ὁ μείζων ὡς ὅλος τις καί ὡς τέλειος θεωρέω ἐν ὅς χρόνος κατά αὐτός ἥδομαι . αὐτός δέ λέγω ἐνεργέω , ἢ ἐν ὅς εἰμί , μηδείς διαφέρω . Εἶπος ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθησις καί ὁ κατά ἐνέργεια ἡδονή ἐγώ εἰμί ὁ αἰσθάνομαι καί ἥδομαι , αὐτός δέ ὁ αἴσθησις λέγω ἐνεργέω καί ἥδομαι , φημί οὐδείς διαφέρω , εἴτε ὁ αἴσθησις αὐτός λέγω τις ἐνεργέω καί ἥδομαι εἴτε ὁ ζῷον ἐν ὅς αἴσθησις . ὅταν γάρ ὁ ὁράω κατά οὗτος ὁ αἴσθησις ἔχω εὕω καί περί ὁ καλῶς ὁ ὁρατής ἐνεργέω , τέλειος ἐνεργέω καί τέλειος ἥδομαι . ὁ γάρ ἀπό ὁ τέλειος ἕξις ἐνέργεια καί περί ὁ καλῶς ὁ ὑπό αὐτός αἰσθητής γίγνομαι τελειόω - ὅς εἰμί καί ἡδύς . κατά ἕκαστος δή ὁ αἰσθάνομαι , ὅταν ἀγαθός διάκειμαι καί εὕω ἔχω , εἰμί δηλονότι καί ὁ αἰσθητής ἀγαθός , ἀγαθός lo καί ὁ ἐνέργεια , ὅστις ἀγαθός ἐνέργεια καί τέλειος εἰμί , ὥστε καί ἡδί - ἵστημι . ὁ γάρ ἀγαθός καί τέλειος καί ἡδύς . ὁ μήv δή τέλος - οτάτης ἕξις ( λέγω δέ τέλειος ὁ ἔσχατος καί παντέλειος καίω ὅς οὐ εἰμί ὑπερβολή ) , οὗτος οὖν ὁ ἐνέργεια , ὅταν γίγνομαι περί ὁ Κάλλι - εἰμί ὁ ὑπό αὐτός , Ἡδίστη καί τέλειος εἰμί . ὁ τέλειος δέ ( λέγω δέ τέλειος ὁ μήπω ὁ ἔσχατος καί τέλειος εἶδος εἰμί , ὅστις ἕξις μέν εἰμί ὡς ἔχω καθάπερ τίς εἶδος , εἰμί δέ ὁδός πρός ὁ τέλειος ἕξις ) καί ὁ ἐνέργεια ἡδύς μέν εἰμί , Ἡδίστη δέ οὐ εἰμί . ὡς οὖν ἐπί ὁ αἴσθησις , οὗτος καί ἐπί ὁ διάνοια καί ὁ θεωρία . εἰμί δέ εἄν λέγω διάνοια ὁ ἐπιστημονικός γνῶσις , θεωρία δέ ὁ νοερός ζωή καί ἐνέργεια . καί γάρ καί ἐν οὗτος εἰμί ὁ μᾶλλον καί κακός . καί ὁ μέν εἰμί ὁ ἔχω παντελειόω , ὁ δέ ὑπό ἐκεῖνος · ὥστε καί ἐνεργέω - σούσι κατά ὁ ὑπεροχή ὁ ὁ ὕφεσις ὁ ἕξις . ἄλλως γάρ ἐνεργέω ὁ ὁ αἴσθησις ἀφίημι κάτω καί εἰς ἑαυτοῦ στρέφω καί ὁ τοιοῦτος ἐπι - στροφή ὁ νοητός ἑαυτοῦ ἐνιδρύω , καί ἄλλως ὁ ἔξω βλέπω καί αγλως ὁ ἐκ πρότασις εἰς ἐπιφορά ἐπανέρχομαι . ὥστε καί διάφορος ὁ οὗτος ἡδονά καί οὐ ὁ αὐτός εἰμί . καί εἰμί ὁ μέν νοερός ζωή τέλειος καί Ἡδίστη , ὁ δέ ἄλλος τέλειος καί ἡδύς , ἡδύς δέ οὐδαμῶς . τελειόω δέ ὁ ἐνέργεια ὁ ἡδονή . οὖον ὁ αὐτός δέ τρόπος ὅς τε ἡδονή καί ὁ αἰσθητός τε καί ὁ αἴσθησις , ἕπω - δάϊς εἰμί . | To αἰσθητός καί ὁ αἴσθησις ἐκ παράλληλος κεῖμαι . ἔθος γάρ , ὁ Ἀριστοτέλης καί ὁ τεχνητός τέχνη καλέω καί ὁ αἰσθητός αἴσθησις . λείπω δέ ἄν ὁ λέγω ὁ αἴσθησις . καί εἰμί εἄν ὁ πλήρης τοιοῦτος · οὖον ὁ αὐτός δέ τρόπος τελειόω ὁ ἐνέργεια ὁ ἡδονή καί ὁ αἴσθησις ὁ αἰσθητός καί ὁ αἴσθησις . μήποτε δέ χρή ἀντί ὁ καί ὁ αἴσθησις γράφω ὁ αἴσθησις , ἵνα εἰμί ὁ λέξις τοιοῦτος · τελειόω δέ ὁ ἐνέργεια ὁ ἡδονή · οὖον ὁ αὐτός δέ τρόπος ὅς τε ἡδονή καί ὁ αἰσθητός ὁ αἴσθησις . ἄν οὕτως ἔχω , οὐδείς εἄν ἐλλείπω . ἀλλά πῶς ὁ αἰσθητός τελειόω ὁ αἴσθησις ; ὁ δηλονότι ὡς ἄγω αὐτός ἀπό ὁ δύναμις εἰς ὁ ἐνεργέω καί ποιέω αὐτός ἐνέργεια , δύναμις εἰμί πρότερος πρό ὁ ἀντιλαμβάνω αὐτός . ὁ γάρ κατά ἐνέργεια αἴσθησις , ὡς ἐν ὁ περι Ψυχή δείκνυμι , αὐτός εἰμί ὁ κ̅τ̅ ἐνέργεια αἰσθητός , ἤτοι αὐτός εἰμί ὁ ἐΰς ὁ ἐν ὁ ὕλη εἰμί . εἰμί γάρ ὁ αἰσθητικός ψυχή δύναμις , κατά ὅς ὁ ἔχω αὐτός οἷος τε εἰμί ὁμοιόω ὅδε ὁ αἰσθητός διά τις ἀλλοίωσις ὁ πρός αὐτός ἐνέργεια κρίνω αὐτός . καί ὥσπερ ὁ θρεπτικός δύναμις τροφή δήω πρός ὁ ἐνεργέω περί γάρ ὁ τροφή ὁ ἐνέργεια αὐτός ) , οὕτως ὁ αἰσθητικός δύναμις δήω ὁ αἰσθητής . περί γάρ οὗτος ὁ οὗτος ἐνέργεια καί οὗτος ὁ αἰσθητής εἰμί ἀντιληπτικός καί κριτικός . διό μή πάρειμι αὐτός οὐ ἐνεργέω , ἀλλά εἰμί δύναμις αἴσθησις καί ἀνάλογος ἔχω ὁ ἔχω μέν τις ἐπιστήμη , μή ἐνεργέω δέ κατά αὐτός . ὁμοίως γάρ ἐκεῖνος δύναμις ἐπιστήμων καί ὁ ἀνενέργητος αἴσθησις , ἤτοι αὐτός ὁ αἰσθητικός ζῷον . ὡς γάρ ὁ ἐπιστήμη αὐτός εἰμί ὁ Ἐπιστήμων , οὗτος καί αἴσθησις αὐτός εἰμί ἐν ὅς εἰμί ὁ αἴσθησις · οὗτος γάρ εἰμί ὁ κατά αὐτός ἐνεργός . ἐν πᾶς γάρ ὁ ὁ δύναμις καί ὁ ὁ ἔχω ἔχω εἰμί ὁ ἐνεργέω κατά αὐτός . ὥστε ὁ λέγω , ὅτι ὁ αἰσθητός ὁ δύναμις αἴσθησις εἰς ἐνέργεια ἄγω , αὐτός εἰμί ὁ λέγω , ὅτι ὁ ἔχω ὁ αἴσθησις καί μή ἐνεργέω , ἀλλά δύναμις εἰμί αἰσθητικός ἐνέργεια , ποιέω αἰσθητικός καί τελειόω αὐτός · τέλος δέ δύναμις καί οἷος εἶδος ὁ ἐνέργεια . διά γάρ ὁ ἐνέργεια ἐγώ ὑπό ὁ δημιουργός δίδωμι σῴζω ὁ δύναμις , ἵνα ἐνεργέω κατά αὐτός . καί εἰμί ὁ αἰσθητός ἐκτός αὖος - ὁ ὁ αἰσθάνομαι καί ἐνεργέω καί πρότερος ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθησις , ὁ δέ ἡδονή οὐ οὕτως ἔχω πρός ὁ ἐνέργεια . οὖον γάρ εἰμί ἐκτός αὐτός οὐδέ πρότερος οὗτος , ἀλλά ἅμα τε εἰμί καί οὐ εἰμί , καί χόω - ρισθῆναι ὁ ἐνέργεια , ἐπί ὅς εἰμί , οὖον δύναμαι . τελειόω δέ λέγω ὁ ἐνέργεια ὁ ἡδονή ὡς συναυξέω . ὁ γάρ ἐπί ὁ γεωμετρέω ἡδονή συναυξάνω ὁ κατά ὁ γεωμετρέω ἐνέργεια καί ὁ ἐπί ὁ κιθαρίζω ὁ κατά ὁ κιθαριστικός . ὡς γάρ ὁ ἰατρός , φημί , καί ὁ ὑγίεια αἰτία ὁ ὑγιαίνω ὁ ζῷον , ἀλλά ὁ μέν ἰατρός ἐκτός εἰμί ὁ ὑγιαίνω καί πρότερος ὅς ἰατρός ὅτε γάρ νοσέω ὁ ὑπό αὐτός ὑγιάζω , ἰατρός μέν εἰμί ὁ ἰάομαι ὁ νοσέω , ὁ δέ ὑγιάζω ὑγιής οὐ εἰμί ) , ὁ δέ ἡγεύς οὐ ἐκτός εἰμί ὁ ὑγιαίνω ἀλλά ἐν αὐτός εἰμί ὡς μέρος ἢ ἕξις . ἐν γάρ ὁ συμμετρία ὁ ἐν αὐτός χυμός ὁ ὑγίεια καί ὁ ὑγιαίνω εἰμί καί σύνειμι αὐτός ἀχώριστος ὁ ὑγίεια , ἠώς ἄν ὑγιαίνω , οὕτως καί ὁ ἡδονή συνυπάρχω ὁ ἐνέργεια , ἐπί ὅς γίγνομαι , ἠώς ἄν ὁ ἐνέργεια σῴζω καί εἰμί . ὡς οὖν ἄλλως μέν εἰμί ὁ ἰατρός αἴτιος ὁ ὑγιαίνω ὁ ζῷον , ἄλλως δέ ὁ ὑγίεια ὁ μέν γάρ ὁ ἐπιγίγνομαι ἐν ὁ ζῷον ὁ ὑγίεια γίγνομαι αἴτιος , ὁ δέ ὑγίεια ὁ κατά φύσις καί ἄμεμπτος ἐνεργέω , καί ὁ μέν χωρίζω ὁ ὑγιαίνω , ὁ δέ σύν αὐτός ὡς ἕξις τις αὐτός ἢ εἶδος · ὁ γάρ ὑγιαίνω ὅς ὑγιαίνω εἰμί εἶδος ὁ ὑγίεια , ὡς καί ὁ λευκός ὅς λευκός ὁ λευκός · οὔτε γάρ λευκός δίχα λευκός λευκός εἰμί δύναμαι οὔτε ὑγιαίνω δίχα ὑγίεια ) , οὗτος καί ὁ αἰσθητός καί ὁ ἡδονή οὐ ὡσαύτως τελειόω ὁ αἴσθησις , ἀλλά ὁ μέν αἰσθητός τελειόω αὐτός ὡς ἐκκαλέω καί ἄγω αὐτός ἀπό ὁ δύναμις εἰς ἐνέργεια , ἐκτός εἰμί καί πρότερος ὁ ἐνέργεια ὁ περί αὐτός . ἀντιληπτικός γάρ αὐτός καί κριτικός γίγνομαι τότε . ὁ δέ ἡδονή τελειόω ὁ ἐνέργεια ὡς συναυξέω τε καί συντηρέω 171v καί μένω οἱονεί ἀναπείθω . ὅτι δέ κατά ἕκαστος αἴσθησις κατά φύσις ἐνεργέω καί πρός ὁ καλῶς ὁ ὑπό αὐτός αἰσθητής ἕπω ἡδονή , οἴομαι μηδείς ἀγνοέω . καί ἐπεί ἀντίκειμαι ὁ αἰσθητός καί ὁ αἴσθησις , ὡς ὁ πρός τίς , καί ὁ μέν αἴσθησις πάσχω , ποιέω δέ ὁ ὁ - σθητος ἀνάγκη , ὅταν ἅμα ἵημι , ὁ μέν ποιέω , ὁ δέ πάσχω , τουτέστιν ἀνάγκη ἐνέργεια εἰμί ἀγαθός καί ἡδύς . ὅτι δέ ὁ πάσχω διττός εἰμί , ὁ τε φθείρω καί ὁ εἰς τελειότης τις καί εἶδος καί ἐκ ὁ δύναμις εἰς ἐνέργεια ἄγω , ὁ καθομιλέω εἰμί , καί ὅτι ὁ μέν πρότερος ὁ ἐξίστημι ὁ οἰκεῖος φύσις καί εἰς φθορά ἄγω , ὀδυνηρός εἰμί καί λυπηρός , ὁ δέ ἕτερος ἡδύς καί προσηνής , καί οὗτος ὁ μυριόλεκτος εἰμί . τελειόω δέ ὁ ἐνέργεια ὁ ἡδονή οὐ ὡς ἕξις ἐν - ὑπάρχω . | ἐνέργεια λέγω ἢ ἐνεργέω οὐδείς διαφέρω . εἴρω γάρ ὅτι ἐπιστήμη καί αἴσθησις καί οἰκοδομικός ὁ Ἐπιστήμων καί αἰσθητικός καί ὁ οἰκοδόμος εἰμί · ὁμοίως καί κατά ἐνέργεια αἴσθησις καί κατά ἐνέργεια οἰκοδομικός εἰμί ὁ ἤδη αἰσθάνομαι καί ὁ νῦν οἰκοδομέω . λέγω δέ ὅτι οὐ ὡσαύτως τελειόω ὁ ὑγίεια ὁ ὑγιαίνω καί ὁ γεωμετρία ὁ γεωμέτρης καί συλλήβδην ὁ ἔχω ὁ ἑκτός καί ὁ ἡδονή ὁ ἐνέργεια , ἀλλά ὁ μέν ἔχω προυπάρχω ὁ δεκτικός ἐπιγίγνομαι αὐτός , οἷος ὡς εἶδος καί τελειότης δύναμις εἰμί , ἐνέργεια τε ποιέω αὐτός καί ἐνεργέω κατά αὐτός παρασκευάζω . ὅς τε γάρ κιθαριστικός ἐγγίγνομαι ὁ δύναμις εἰμί κιθαριστής ἐνέργεια τε κιθαριστής ποιέω καί κιθαρίζω κατά αὐτός ἀπεργάζομαι · ὁμοίως καί ὁ γεωμετρία ὁ γεωμέτρης · ἀλλά καί ὁ αἴσθησις ἐπί ὁ ὁ ζῷον διάπλασις ἔπειμι ὁ δύναμις εἰμί αἰσθητικός χυμός ἐνέργεια ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι αἰσθητικός ποιέω . προυπόκειμαι τοίνυν ὁ δύναμις εἰμί κιθαριστής καί γεωμέτρης καί αἰσθητικός ὁ ἔχω ἐπιγίγνομαι ὡς εἶδος ἐν ὕλη τελειόω αὐτός καί ἐνεργέω κατά αὖος . ὁ ποιέω · ἐπί δέ ὁ ἡδονή οὐ οὕτως ἔχω . οὖον γάρ προυπάρχω ὁ ἐνέργεια ἐπιγίγνομαι ὁ ἡδονή , καί δύναμις πρότερος εἰμί ἡδύς μετά οὗτος ἐνέργεια γίγνομαι ἡδύς . οὖον δή οὖν οὐδαμῶς προυπάρχω ὁ ἐνέργεια καί ἐπιγίγνομαι αὐτός ὁ ἡδονή , ἀλλά ἅμα ἐπί αὐτός γίγνομαι . ἐκεῖνος μέν γάρ ὁ οἰκοδόμος καί ὁ κιθαριστής καί ὁ αἰσθητικός διά ἀλλοίωσις καί μεταβολεύς καί γένεσις ἐκ ὁ δύναμις εἰμί ὅδε τίς γίγνομαι ἐνρ - γῆ , ὅς εἰμί δύναμις , καί τελειόω ὁ ὑπόκειμαι καί τάσσω καί μέτρον οὖν ὁ ἔχω καί ὁ εἶδος τελειόω ὁ ὑπόκειμαι αὐτός , ὁ δέ ἡδονή τε - λειόω ὁ ἐνέργεια ὡς ἐπιγίγνομαι τίς τέλος . οὗτος εἰμί ὡς ἐπί αὐτός γίγνομαι οἷος τέλος . ἅμα γάρ αὐτός εἰμί καί τέλος , ὡς καί ὁ ἐνέργεια ἐν ἅπας ὁ ὁ χρόνος μέρος , καί ὥσπερ , φημί , τῆ ἀκμή ἐπιγίγνομαι ὁ ὡραιότης , οὗτος καί ὁ ἐνέργεια ὁ ἡδονή καί τελειόω αὐτός . ὥσπερ γάρ ὁ ὡραιότης ἐπιτερπής ὁ ἀκμάζω ὁ σῶμα καί ἡδύς ποιέω καί ποθεινός καί ἐράσμιος ὁράω , οὗτος καί ὁ ἡδο - νή ὁ ἐνέργεια μᾶλλον ἐφέτης ἐργάζομαι καί μᾶλλον αὐτός ἔχω ἐγώ διατίθημι . ἠώς ἄν οὖν , ὡς εἴρω , ὁ τε νοητός ἢ αἰσθητός ἀγαθός εἰμί καί ἐφέτης καί ὁ αἴσθησις ὡσαύτως ἔχω καί ὁ νόησις οὗτος γάρ εἰμί δηλωτικός ὁ καί πρός ἀλλήλων ἔχω ὁ αὐτός τρόπος ) καί ὁ μέν νοέω , ὁ δέ αἰσθάνομαι , ἀνάγκη καί ἡδονά ὑπάρχω ἐπί ὁ ἐνέργεια . ὥσπερ γάρ ὁ κάλλος καί ὁ ὡραιότης , ἠώς ἄν ὁ ὁ μέρος καί μέλος πρός ἀλλήλων καί πρός ὁ ὅλος σῴζω συμμετρία , σύνειμι αὐτός οὗτος γάρ ὁ συμμετρία ἐπινήχομαι οἷος φάος τίς ἢ ἄνθος ἐπιλάμπω ἢ ἐπανθέω ) , οὕτως καί ἡδονή ἀεί σύνειμι ὁ ἐνέργεια , ὁ ἀγαθός δηλαδή . Πῶς οὖν οὐδείς συνεχῶς ἥδομαι ; ἢ κάμνω . ἐρωτάω διά τίς οὖον συνεχῶς ἥδομαι , ἀποκρίνω πρός ὁ ἐρώτησις εἶπον ἢ κάμνω . διά οὗτος δή οὖον συνεχῶς ἥδομαι , διότι κοπιάω . καί εἰμί καί οὗτος δεικτικός ὁ ὁ ἡδονά ἐπί ὁ κατά φύσις ἐνρ - γία γίγνομαι . εἰμί γάρ ἐν ὁ ἀργία οὐ ἥδομαι , ἐν δέ ὁ ἐνέργεια ἥδομαι , δῆλος ὅτι ἐπί ὁ ἐνέργεια ὁ ἡδονή γίγνομαι . τίς δή οὖν οὐ ὅταν ἐκ ὁ κόπος ὁ ἐκ ὁ ἐνέργεια ἐγώ ἐπιγίγνομαι ἐπί ὁ μή ἐνεργέω τρέπω , οὐ ἥδομαι ; ἀλλά ὁ λέγω ὅτι οὐ ἥδομαι τότε παρά ὁ ἐγώ εἰμί οὗτος συναίσθησις · συναισθάνομαι γάρ ἡδονή τις . ἢ ῥητέος ὅτι καί ὁ ἡσυχάζω ἐνεργέω εἰμί ; εἰμί γάρ ζῶ ἡσς - χάζω , ὁ δέ ζωή ἐνέργεια , ὡς ἐν ὁ πρό οὗτος βιβλίον δείκνυμι , καί ὁ ἡσυχία ἄρα ἐνέργεια εἰμί . ὁ μέν οὖν ἕπομαι ἡδονά ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθησις ἐν ὁ ἡσυχία οὐ ἥδομαι , ὁ δέ ἕπομαι ὁ ἀθρόος πρός ὁ φύσις ἐπάνοδος ἥδομαι . καί οὖον χρή διασπαράσσω ὁ ὁ Ἀριστοτέλης ῥῆσις . περί γάρ ὁ ἕπομαι ἡδονή ὁ κατά ἐνὲρ - γειν αἴσθησις καί νόησις ζητέω αὐτός ὁ πῶς οὖον συνεχῶς οὗτος ὁ ἡδονά ἥδομαι . ἐπεί οὖν ἐπί ὁ ἐνέργεια ὁ ἡδονά γίγνομαι , ὅσος ἀεί καί συνεχῶς ἐνεργέω δυνάτης , οὗτος δηλονότι καί συνεχῶς ἥδομαι , ὡς ὁ νοερός φύσις · ὅς δέ ὁ ἐνέργεια μή εἰμί συνεχής ἀλλά διάημι κόπτω , οὗτος καί ὁ ἥδομαι διαλείπω . οὐ ἥδομαι οὖν συνεχῶς , διότι μή συνεχῶς ἐνεργέω · οὐ ἐνεργέω δέ συνεχῶς , διότι κάμνω · κάμνω δέ διά ὁ ὁ αἴσθησις πρός ὁ ἐκτός καί ὁ αἰσθητός ἐν ὁ ἐνέργεια φέρω καί πολύς ὁ ψυχικός πνεῦμα ἐκκενόω . διά γάρ ὡς ὄχημα τις καί διά οὗτος καλέω ψυχικός πνεῦμα ἀπό ὁ ἀρχή εἰς ὅλος τε ὁ σῶμα καί εἰς ὁ ἐκτός ὁ αἰσθητικός διαδίδωμι καί φέρω δύναμις . ὅταν οὖν πολύς οὗτος ἐνεργέω ἐγώ ἀπορρέω , κάμνω ὁ ζῷον καί ἐνεργέω οὖον δύναμαι . πολύς δέ ὁ τοιοῦτος πνεῦμα ἀποχέω ἀναγιγνώσκω , ἀκούω , ὁράω τρέχω βαδίζω , ὅλως ἐνεργέω . ἔνιοι δέ καί τέρπω καινός εἰμί , ὕστερος δέ οὐ ὁμοίως . I ὁ μή συνεχῶς ἐγώ ἥδομαι ὁ κόπος αἰτιάομαι ἐκκρούω γάρ ὁ ἐνέργεια ὁ κόπος , ἐπί ὅς ὁ ἡδονά γίγνομαι λέγω ) , ἐπεί ὁράω τις τέρπω ἐγώ καί κοπόω εἰμί , καί μέλλω τις διά οὗτος ἀπαντάω καί ψεῦδος εἰμί λέγω ὁ ὁ κόπος αἴτιος εἰμί ὁ μή συνεχῶς καί ἀδιακόπως ἥδομαι , ὡς ἐκκρούω ὁ ἐνέργεια , ὅς ἕπω ὁ ἡδονή ὁράω γάρ πολλάκις τις καίτοι κάμνω ἐνεργέω καί χαίρω , μηδαμῶς ὁ κόπος ὁ ἐνέργεια μηδέ ὁ ἐπί αὐτός γίγνομαι χαρά κωλύω δύναμαι ) , ὡς οὖν ὁ ἐνέργεια οὗτος κωλύω ὁ κόπος οὐ ἰσχύω , ἀλλά ἐνεργέω κάμνω , δῆλος ὡς οὐδέ ἄλλος οὐδείς ὁ ὁ κόπος ῥοπή ὁ ἐνέργεια ἀπάγω δύναμαι . πρός οὗτος δή ὁ ἔνστασις ἀπαντάω λέγω ἔνιοι δέ καί τέρπω καινός εἰμί . ὅς δέ λέγω δῆλος εἰμί ἀναμιμνῄσκω ἐγώ αὐτός ὁ ἀρχή ὁ μετά ὁ φυσικός · εἰμί δέ τοιοῦτος τις “ πᾶς ἄνθρωπος ὁ οἶδα ὀρέγω φύσις . σημεῖον δέ ὁ ὁ αἴσθησις ἀγάπησις . ” ἐπεί οὖν φύσις ὀρέγω ὁ γιγνώσκω καί κατά φύσις ἐγώ ὁ ἔφεσις οὗτος πάρειμι ὡς καί ὁ αἰσθάνομαι καί λογίς - ζω , εὔλογος ἄν κάμνω εἰμί , ἀναρρώννυμι πρός ὁ ἀντίληψις ὁ ἀγνοέω · τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ καινός καί ἀρτιφανής . ἄγνωστος γάρ εἰμί , ὁ δέ οὗτος αντοχή , μᾶλλον δέ ἀντίληψις καί γνῶσις , φύσις ὀρέγω . ὁ τοιοῦτος δέ ὄρεξις καί ἔφεσις μαλάσσω καί ἀσθενής ὁ κόπος ἐμποιέω καί οἱονεί ἀνεπαίσθητος καί ἀπάγω ἀπό ὁ πρός ὁ καινός ἐνέργεια οὖον συγχωρέω . καί εἶδον ἐγώ τις τέλειος ἀσθενής , τις δέ καί κατάκοπος ἐκ τίνω εἰμί πρᾶξις ἄοκνος βαδίζω καί μετά ἡδονή 35 ἐπί ὁ ὁ λέων θέα καί βαδίζω ] . οὗτος ὁ πρῶτος , εἶτα παρημελημένως . ὁ μέν οὖν πρῶτος , τουτέστιν ὅταν πρῶτος φαίνω , παρακαλέω καί ἐπισύρω καί σπεύδω πρός αὐτός ὁ διάνοια μέν πρός ὁ διανοητής , ὁ δέ αἴσθησις πρός ὁ αἰσθητής , ἔπειτα δέ οὖον μετά διάτασις καί συντονία , ἀλλά ἀσθενής καί παρημελημένως , ὡς ἤδη γνῶσις καί κατά . λῆψις ἔχω ὁ πρᾶγμα . διό καί ὁ ἡδονή ἀμαυρόω . εἴρω γάρ ὅτι ὁποῖος εἄν εἰμί ὁ ἐνέργεια , τοιοῦτος καί ὁ ἐπί αὐτός ἡδονή . ᾿Ορέγεσθαι δέ ὁ ἡδονή οἴομαι τις ἄν ἅπας ὅτι καί ὁ ζῶ . ἐπεί ὁ ἡδονή Χωρὶς ἐνέργεια εἰμί οὖον δύναμαι , καί ὅπου ἡδονή , ἐκεῖ ἐκ ἀνάγκη καί ἐνέργεια εἰμί δέ ὁ ζωή ἐνέργεια ) , φύσις ὁ ἡδονή ὀρέγω ὡς συνεπιφέρω ὁ ἐνέργεια , ἤτοι ὁ ζωή . ζωή δέ ὅτι ὁ ψυχή εἰμί , πᾶς οἶδα . ζῶ γάρ λέγω ὅσος φύω ἐκ ἑαυτοῦ τρέφω καί γεννάω ὅμοιος ἑαυτοῦ · ζῷον δέ λέγω ὁ πρός ὁ τρέφω ἐκ ἑαυτοῦ καί γεννάω ὅμοιος καί αἴσθησις ἔχω · ὁ δέ αἰσθάνομαι - νω καί ζῶ ἀπό Ψυχή · ὁ ψυχή ἄρα ζωή . δείκνυμι δέ ἄν τις ὁ ψυ - χήν , ἤτοι ὁ ζωή , ἐνέργεια οὕτως . ἐκεῖνος φημί ζῶ , ὅς εἄν πείρω ψυχή , ὥσπερ νεκρός καί ἄζωος , ὅς οὖον πάρειμι ψυχή . εἰμί δέ οὗτος , ψυχή καί ζωή αὐτός εἰμί . εἰμί δέ ψυχή ἐντελέχεια ὁ πρῶτος σῶμα φυσικός οργανικός , δύναμις ζωή ἔχω , ὁ δέ ἐντελέχεια ἐνέργεια · ὁ ζωή ὒ · ἄρα ἐνέργεια . ἀλλά δή καί κατά αὐτός ὁ ζωτικός ἰδίωμα ἐνέργεια τίς εἰμί , οἷος γάρ ζέω τίς εἰμί οὐσία καί ἀεί ἀναβλύζω δύναμις ζωτικός . ὁ δέ οἷος ζέω καί ἀναβλύζω καί ἀναπέμπω ἀπό ἐνέργεια εἰμί . καί διά οὗτος ἕκαστος ὁ ζῷον εἰμί οἰκεῖος καί κατά φύσις ἐνέργεια διά ὁ καί ὁ ζωός διαφέρω , ἀπό ὅς ὁ δύναμις καί ἐνέργεια . καί εἰμί ἄνθρωπος τις ἐνέργεια κατά ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι ζωή καί φύσις . οὗτος δέ εἰμί ὁ ἐπιστρέφω ἐντός ἀπό ὁ ὁ ἔξω πτόα καί εἰς ἑαυτοῦ , ὁ ἐξομοιόω ἑαυτοῦ ὁ ἀγαθός , ὁ ὁλικός ἀντέχω ὁ ἀεί μένω , ὁ ζῶ νοερός . ὁμοίως εἰμί καί ἵππος ἐνέργεια γίγνομαι κατά ὁ ὁ ἵππος φύσις , οἷος ὁ σύντονος καί εὔψυχος θέω , καί κύων κατά ὁ ὁ κύω , καί ὁ ἄλλος ὡσαύτως ζῷον . ἀλλά ὁ μέν ἄλλος ὁ ζῷον κατά φύσις ζῶ ὁ κατά φύσις ὡς ἐπίπαν οὐ ἐκπίπτω - τέῳ , πρός αὐτός καί μόνος ὁ κατά φύσις ὁ φύσις ποδηγέω καί πρός μηδείς ἄλλος . ὁ δέ μή διαστρέφω ἐγώ λόγος μηδέ κακόω ἀλλά ἀδιαώβητος μένω καί διά οὗτος καί εἰς ἑαυτοῦ νεύω καί ὁ ἑαυτοῦ Ἀγλαΐα ὁ λόγος ἕκαστος ὁ εἰμί αναθεωρώ καί ἐνέργεια ἐνεργέω καθαρός καί σεμνός , καί περί οὗτος καί ἐν οὗτος ἐνεργέω , ὁ καί μάλιστα ἀγαπάω , οἶος ὁ μέν μουσικός ὁ ἀκοή περί ὁ μέλος . λέγω δέ μουσικός ὁ ἀκοή ὁ ἄλογος χράω ὁ μουσικός ὄρνυμι ( τοιοῦτος δέ εἰμί ἅπας ὁ ὁ σκηνή ) καί χαίρω ὁ ἐκ ὁ τοιόσδε φθόγγος ἀποτελέω ἐμμελής ἄγω , φιλομαθής δέ λέγω ὁ διάνοια ὁ οἶδα ὁ ἁρμονικός λόγος , οἷος ὅτι ὅδε ὁ ἁρμονία ὁ διά τεσςάρων Άστι καί οὗτος ὁ διά πᾶς . δισσός οὖν ὁ μουσικός ὅς τε ὁ λόγος εἰδοί καί ὁ χράω ὁ ὄργανον . ὁ μέν οὖν μουσικός ὁ ἀκοή ἐνεργέω περί οὗτος , ὁ δέ φιλομαθής περί μάθημα , ὁ δέ ἀριθμητικός περί ὁ ὁ ἀριθμός καί ὁ ὁ ἀριθμός συμβεβηκός θεωρία καί ἁπλόος ἕκαστος ὅς χαίρω , περί ἐκεῖνος ἐνεργέω ἐπείγω · ὁ δέ επόμενος ἡδονή , ἅτε οἰκεῖος εἰμί , τελειόω ὁ | ἐνέργεια καί ὁ ζωή , ὅς ὀρέγω . ὁ μέν γάρ ἐφίημι ζῶ μουσικός ὁ τοιοῦτος ζωή τελειόω ὁ μουσικός , ὁ δέ γεωμετρικός ζωή καί ἐνέργεια ὁ ἐπί αὐτός ἡδονή , ὁ δέ ἀγαθός καί εὐδαίμων ζωή ὁ ἐπί αὐτός ἡδονή . πρός οὗτος γάρ ὁράω , ταῦτος προανακρούω καί προλέγω , ἵνα διά οὗτος συνάγω , ὅτι ὁ εὐδαίμω ζωή ἐνέργεια εἰμί τελειόω πρός ὁ οἰκεῖος ἡδονή . αἱρετός οὖν ὁ οὗτος ζῶ , οἷος μουσικός ἢ γεωμετρικός ἢ εὐδαίμων . καί τελειόω ὁ τοιοῦτος ζωή ὁ οἰκεῖος ἡδονή . εἰμί δέ ὁ τελειόω αὐτός ὁ αὐξάνω καί βεβαιόω καί μόνιμος καί χρόνιος ἀποτελέω . p . 1178a18 πότερος δέ διά ὁ ἡδονά αἱρέω ὁ ζῶ ἢ διά ὁ ζῶ ὁ ἡδονή , ἀφίημι . ἔχις μέν τις πειθώ ὁ λέγω , ὅτι ὁ ζῶ αἱρέω διά ὁ ἡδονή . εἰμί γάρ ὁ ζῶ ἐνέργεια , ὁ δέ ἡδονή τελειόω οὗτος , ὁ δέ πρό ὁ τέλος μᾶλλον αἱρέω διά ὁ τέλος καί οὖον ὁ τέλος διά ὁ πρό αὐτός ( ὁ γάρ φαρμακεία καί καίω καί τομή διά ὁ ὑγιαίνω αἱρέω , τέλος εἰμί , καί οὐ ὑγιαίνω βούλομαι , ἵνα φαρμακοποτέω καί τομή καί καίω ὑπομένω ) · εἰ οὖν ὁ ἡδονή τέλος ὁ ζωή , ἤτοι ὅς ἐνέργεια , δοκέω εἄν χάρις ὁ ἡδονή ἐγώ αἱρέω ὁ ζῶ . ἀλλά οὐ οὗτος διά ὁ ἡδονή . ἀλλά ῥητέος πρός οὗτος , ὅτι εἰμί μέν εἰμί ὁ ἡδονή τέλος ὁ ἐνέργεια , ὡς ὁ οἰκίον ὁ οἰκοδόμησις καί ὁ ὑγίεια ὁ ὑγίανσις καί ὁ αἷμα ὁ ἐξαιμάτωσις καί ὁ βρέφος ὁ ένεση , εἰμί εἄν ὁ ἐνέργεια καί ὁ ζῶ χάρις ὁ ἡδονή , καί ἀρόω εἄν ὁ ζῶ διά ὁ ἡδονή . ἐπεί δέ οὐ εἰμί τέλος , ἀλλά οἷος τέλος , ὡς εἴρω , οὐ εἄν εἰμί αἱρέω ὁ ζῶ διά ὁ ἡδονά ἀλλά μᾶλλον οὗτος διά ὁ ζῶ . ὅτι δέ οὐ εἰμί ἁπλόος ὁ ἡδονή τέλος , δῆλος , ὁ μέν γάρ τέλος ὕστερος ἐπιγίγνομαι ὁ ἐγείρω καί ὁ γένεσις , ὅς εἰμί τέλος , ὁ δέ ἡδονή ἅμα σύνειμι ὁ κατά φύσις ἐνέργεια . ὅτι μέν οὖν οὖον ὁ ζῶ διά ὁ ἡδονά καί ὅλως ὁ ἐνέργεια διά αὐτός αἱρέω , δῆλος . ὅτι δέ μᾶλλον ὁ ἡδονά διά ὁ ἐνέργεια καί διά ὁ ζῶ διώκω , ἐκ ὅδε μᾶλλον ἄν τις πιστεύω · καί πρῶτος ἐκ ὁ κατά ἀρετή ἐνέργεια . εἰμί γάρ καί ὅτι μάλιστα ἡδύς εἰμί οὗτος , ἀλλά οὖον ὁ ἡδονή ἕνεκα σπουδάζω . πολύς γάρ ὁ κατά ἀρετή ἐνεγργειῶν αἱρέω , καίτοι λύπη καί πόνος αἴτιος εἰμί , ὡς ἐπί ὁ κατά ὁ ἀνδρεῖος ἐνέργεια . καίτοι ἐσθίω οὗτος μισέω καί φεύγω , εἰμί ὁ ἐνέργεια χάρις ὁ ἡδονή αἱρέω , καί ἐκ ὁ ἐναντίος πᾶς ἐνέργεια μετά σπουδή ἐνεργέω , ὅς ἕπω ἡδονή . ἀλλά τίς ἄν , εἰμί μή μαίνομαι , πράσσω εἄν καί ἐνεργέω ἀνέχω , ὅς ἕπω ὁ ἡδονή ὁ αἰσχρός ; ὥστε ἐάν μή ὅς κατά ἀρετή ἐνέργεια αἱρετός , κἀν μετά λύπη εἰμί , ὅστις ἐναντίος εἰμί ὁ ἡδονή , ὁ δέ ἡδονά οὐδέποτε αἱρετός ὁ μετά ὁ ἐναντίος ὁ ἀρετή , ὅστις εἰμί ὁ κακία , δῆλος ὅτι ὁ ἡδονά αἱρέω διά ὁ κατά ἀρετή ἐνέργεια . ἐπεί δέ ἐπί ὁ τοιοῦτος ἐνέργεια ἡδονή ἐγγίγνομαι , τρόπος τις αἱρέω καί ὁ ἐνέργεια διά ὁ ἡδονή . πρῶτος μέν γάρ ἐκεῖνος αἱρέω , κατά συμβαίνω δέ διά αὐτός καί ὁ ἐπί αὐτός ἡδονή . ἀλλά καί ἐγώ αὐτός ἐρωτάω ὁράω ὁ συμβαίνω . πότερος χάρις ὁ φύσις ἐγώ εὐθύς γίγνομαι δίδωμι ὁ ἐνέργεια , διά ὁ ἡδονή ; ἢ ὁ ὁ μδονη διά ὁ ἐνέργεια ; εἶπον εἄν γνώριμος εἰμί ὁ ἡδονά ὁ ζῷον διά ὁ ἐνέργεια ὑπό ὁ φύσις δίδωμι , ἵνα σῴζω καί μένω · ἀδύνατος δέ σῴζω εἰμί μή τρέφω · ὅπως οὖν τρέφω , παρά ὁ φύσις ἔχω ὁ ἐπί ὁ τροφή ἡδονή , διά ὅς ἐπί ὁ τροφή ἡδονά ζητέω ὁ τροφή μή πάρειμι καί πάρειμι χράω . ζητέω ἄρα ὁ ἡδονή , ἵνα τρέφω . ὁ δέ τρέφος ἐνεργέω εἰμί . χάρις ἄρα ὁ ἐνέργεια αἱρέω ὁ ὁ δονέω . καί ὅλως ἄτοπος εἰμί ὁ λέγω τρέφω ἐγώ μή ὡς σῴζω καί ζάω , ἀλλά ὑπέρ ὁ ἡδονή ὁ ἐπί αὐτός . ἔχω οὖν παρά ὁ φύσις ὁ ἐπί ὁ τροφή ἡδονή , ἵνα διά αὐτός ζητέω ὁ τροφή , ὁ δέ τροφή , ἵνα τρέπω καί τρέφω σῴζω καί ζῶ καί ἐνεργέω . ἀλλά καί αὐτός ὁ ζῶ ἐνέργεια τίς εἰμί . ὁ ἡδονή ἄρα διά ὁ ἐνέργεια καί οὐ ἔμπαλιν . ἀλλά καί ὁ ἐπιγίγνομαι ὁ ἀφροδιςίοις ἡδονή , εἰμί τις ψυσικῶς ἐξετάζω , οὐ ἄλλος χάρις εὑρίσκω παρασπείρω ἢ ὁ τεκνοποιΐα , ὅπως ὑπό ὁ ἡδονή παραπέμπω ὁ ζῷον μή ὀκνέω πρός ὁ συνδυασμός , ὅς αἴτιος ὁ κατά εἶδος ὁ ζῷον διαμονή . εἰμί δέ φανερῶς ἐπί οὗτος ὁ ζῷον γίγνομαι ὁ ἡδονά ὁ ἐνέργεια χάρις , καί ἐπί ὁ ἄλλος δηλονότι ὁ κατά φύσις ἐνέργεια εὔλογος οὕτως ἔχω . ἀλλά περί ὁ ζήτησις , φημί , οὗτος ἀφίημι . φαίνω δέ οὖν συζεύγνυμι οὗτος , καί οὔτε ὁ κατά φύσις ζῶ καί ἐνεργέω χωρίζω ὁ ἡδονή οὔτε ὑ ἡδονή οὗτος . ὅθεν δοκέω καί ὁ εἶδος διαφέρω . ὁ γάρ ἕτερος ὁ εἶδος ὑπό ἕτερος οἴομαι τελειόω . ὁ ἐνέργεια ἕτερος | ὁ εἶδος οὐδός , ἀνάγκη καί ὁ ἡδονή , ὅς τελειόω αὐτός , ἕτερος εἰμί ὁ εἶδος . ὅθεν φημί , τουτέστιν ἐκ ὁ συζεύγνυμι ὁ ἡδονά ὁ ἐνέργεια καί Όμα σύν αὐτός εἰμί καί μή εἰμί . ὅτι δέ ὁ ἕτερος ὁ εἶδος ὑπό ἕτερος τελειόω , οὐ ἄδηλος . τίς γάρ ἀγνοέω ὅτι ἄλλος μέν εἰμί ἡδονή , ὅς χαίρω ὁ οἰκοδομέω , καί ἕτερος , ὅς γηθέω ὁ μουσικός ; ὅτι δέ καί ὁ ἐνέργεια ἕτερος εἰμί , καί οὗτος πρόδηλος , εἴπερ ὁ μέν εἰμί αἱρετός , ὁ δέ φευκτός . ὁ δέ αἱρετός καί φευκτός ἕτερος ὁ εἶδος . ἔχω τοίνυν ὁ ἡδονά ὁ αὐτός ὁ ἐνέργεια πρός ἀλλήλων διαφορά . εἰμί δέ οὗτος , οὐ ὁμοειδής εἰμί πᾶς ὁ ἡδονή . εἶπον δή ὅτι ὁ ἕτερος ὑπό ἕτερος τελειόω , πιστόω οὗτος καί ἀπό ὁ φυσικός καί ἀπό ὁ τεχναστός . ἄλλος γάρ τέλος ὁ ὁ φυτός γένεσις καί ἄλλος ὁ ὁ ζῷον , ὅτι καί ὁ γένεσις ἕτερος . ὁ μέν γάρ ὁ φυτός γένεσις τέλος αὐτός ὁ φυτόν καί ὁ ὁ ζῷον ὁ ζῷον , ὁ δέ οἰκοδόμησις ὁ οἰκίον καί ὁ ὑγίανσις ὁ ὑγίεια . ὡς οὖν ὁ γένεσις ὁ τέλος ἕτερος , οὕτως καί ὁ οἷος τέλος ὁ ἐνέργεια ἕτερος . ἄλλος γάρ ἡδονή ὁ νοερός ζωή ὁ εἶδος καί ἕτερος ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθησις . p . λέγω 29 φαίνω δέ εἄν οὗτος καί ἐκ ὁ συνοικειόω ὁ ἡδονή ἕκαστος ὁ ἐνέργεια ὅς τελειόω . ὁ μή ομοειδής εἰμί πᾶς ὁ ἡδονά ἀλλά τις τις ἀνομοειδής , φημί , φαίνω καί ἐκ ὁ οἰκεῖος εἰμί ὁ ἡδονά ὁ ἐνέργεια , ἐπί ὅς γίγνομαι . ὁ δέ οἰκεῖος ἐκ ἀνάγκη συνδιαιρέω ὁ ὅς εἰμί οἰκεῖος . εἰμί οὖν ὁ ἐνέργεια διάφορος καί ἀνομοειδής , καί ὁ οἰκεῖος αὐτός ἡδονά διάφορος καί ἀνομοειδής . ὅτι δέ ἕκαστος ὁ ἐνέργεια εἰμί τις οἰκεῖος ἡδονή , ὅστις καί τελειόω αὐτός , δῆλος ἐκ ὁ συναυξάνω ὁ ἐνέργεια ὁ ἡδονή . ὁ γάρ ἐπί ὁ γεωμετρέω ἡδονή συναυξάνω ὁ κατά ὁ γεωμετρία ἐνέργεια καί ὁ ἐπί ὁ κιθαρίζω ὁ κιθαριστικός ἐνέργεια , οἷος εἄν μέν εἰμί ὁ ἐνέργεια ὁ μέν ἀριθμός ἕτερος , ὁ δέ εἶδος ὁ αὐτός , καί ὁ ἡδονά δηλονότι ὁ μέν ἀριθμός εἰμί ἕτερος , ὁ αὐτός δέ ὁ εἶδος · εἰμί δέ εἰμί καί ὁ ἀριθμός καί ὁ εἶδος ὁ ἐνέργεια ἕτερος , καί ὁ ἡδονά κατά ἄμφω ἕτερος εἰμί . ὅτι δέ συναυξάνω ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια ὁ ἡδονή , δῆλος . μᾶλλον γάρ γεωμετρικός γίγνομαι ὁ χαίρω ὁ γεωμετρία καί μᾶλλον μουσικός ὁ χαίρω ὁ μουσικός ὁ μή χαίρω ἑαυτοῦ , ὥστε ἐπεί συναυξάνω ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια ὁ ἡδονή , οἰκειόω οὗτος . ὁ γάρ μή οἰκέω λυπηρός , ὁ δέ ἐπίλυπος φθείρω , οὐ αὐξάνω φύω . p . 1175b1 ἔτι δέ οὗτος μᾶλλον φανείηἂν ἐκ ὁ ὁ ἀπό ἕτερος ἡδονά ἐμπόδιος ὁ ἐνέργεια εἰναι . ὁ μῆον πᾶς ἡδονά εἰμί οἰκεῖος πᾶς ἐνέργεια ἀλλά ἄλλος ἡδονά συνοικειόω ἄλλος ἐνέργεια καί διά οὗτος ἀνάγκη ὁμοίως ὁ ἐνέργεια καί οὗτος ἀλλήλων κατά εἶδος διαφέρω δῆλος εἰμί πρῶτος μέν ἐκ ὁ μή δύναμαι ὁ ἐπί ἄλλος τις ἐνέργεια ἡδονά ἐπί ἄλλος τις ἐνέργεια γίγνομαι · ὁ γάρ σωφρόνως ζῶ καί κατά σωφροςυνη ἐνεργέω καί ὁ σωφρονικός πράσσω οὐ ἐπιγίγνομαι ὁ αὐτός τοιοῦτος ἐνέργεια ὁ ἐκ ὁ ἀκολασταίνω ἡδονή · ἀδύνατος γάρ ὁ σωφρόνως ζῶ ἥδομαι ὁ ὁ ἀκόλαστος ἡδονή , καί ὅλως ὁ μή προσομιλέω γυνή ὁ ὁ προσομιλέω · ὥστε ἄλλος μέν εἰμί ἡδονή ὁ συνοικειόω ὁ ὁ σώφρων ἐνέργεια καί ἄλλος ὁ ὁ ἀκολασταίνω · ἀνάκλεις μή εἰμί ὅς ἡδονά ἕτερος ὥσπερ καί ὁ ἐνέργεια ἀλλά ὁ αὐτός , τίς ὁ κωλύω εἰμί ὁ μέν ὁ ἀκόλαστος ἐνέργεια φεύγω ὁ σώφρων ὡς φευκτός , ὁ δέ ἡδονά διώκω ὡς ὁ αὐτός αὐτός εἰμί καί ὁμοειδής ὁ ὁ σώφρων ἡδονή ; πάσχω μέν δή ἐκ οὗτος δῆλος , ὅτι ἕκαστος ἐνέργεια συνοικέω τις ἡδονή καί ὅτι διαφέρω ἀλλήλων ἐπίσης ὁ ἐνέργεια , δύο δέ ὅς καί αὐτός Ἀριστοτέλης λέγω ἐκ ὁ ὁ ἐπί ἄλλος ἐνέργεια ἡδονά ἐμποδίζω ὁ ἐπί ἄλλος γίγνομαι . ὁ γάρ φίλαυλος , ὅταν ἀκούω αὐλέω τις , οὖον προσέχω ὁ τότε εἰμί τυγχάνω μυθολογέω , ἀλλά καί μᾶλλον φεύγω ὁ ἀπό ὁ μυθολογέω ἡδονά ὡς ἐμποδίζω ὁ ἀπό ὁ αὐλέω ἡδονή , ὥσπερ δή καί ἔμπαλιν ὁ φιλόμυθος ἀνίλλω καί ἀηδής διάκειμαι πρός ὁ ἐκ ὁ αὐλέω ἐγγίγνομαι ἡδονά ὁ χαίρω αὐτός . εἰμί οὖν ὁ γίγνομαι ἐπί ὁ αὐλέω ἡδονή ἐμποδίζω ὁ γίγνομαι ἐπί ὁ διηγέομαι μῦθος καί οὗτος ἐκεῖνος , δῆλος ὅτι ἕτερος εἰμί καί οὐ ὁμοειδής , ὥσπερ καί ὁ αὔλησις καί ὁ ὁ μῦθος διήγησις , ἐπί Αἶς ὁ ἡδονή . ἀλλά καί ἐκ ὁ φθαρτικός ἀλλήλων εἰμί , πιστεύω ἄν τις ὡς οὐ εἰμί ὁμοειδής . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος συμβαίνω , ὅταν ἅμα περί δύο ἐνεργέω · καί ὁ ἀκούω αὐλέω καί μυθολογέω περί δύο ἐνεργέω . εἰμί γάρ νῦν δύο τις εἰμί , ὁ μέν αὐλή , ὁ δέ μῦθος διέξειμι , ὄλλυμι δέ τις τρίτος ἀπεύω ἀμφότερος , οὗτος ὁ ἀκούω περί δύο Όμα ἐνεργέω . ἀλλά ἄν τις νῦν ὅτε ὁράω ὅδε τίς καλός εἰμί ἅμα καί κιθαρίζω ἀκούω , περί δύο καί οὗτος ἅμα ἐνεργέω . καί ἐπί οὗτος δή εἰμί μάλα εἰμί ψιλόκαλος ἢ φιλόμουσος ὁ ἀπό ὁ ὁράω ὁ καλός ἐγγίγνομαι ἡδονή ἐκκρούω καί ἀπωθέω ὁ ἐκ ὁ κιθάρισις ἡδονή , ὥστε ἕτερος εἰμί ὁ ἐπί ὁ ὅρασις ἐγγίγνομαι χαρά ὁ ἐπί ὁ κιθαρῳδία χαρά · κἀν μέν βραχύς τίς διαφέρω ἀλλήλων ὁ ἐνέργεια , βραχύς διαφέρω καί ὁ ἀπό αὐτός ἡδονή , εἰμί δέ μακρός διαφέρω , ἀνάλογος ἔχω ὁ διαφορά καί ὁ ἡδονή . ἐκκρούω οὖν ὁ μᾶλλον Ἠδωνός ἐνέργεια ὁ κακός ἡδύς οὕτως , ὥστε μηδέ ἐθέλω ὁ φιλόμουσος ἀφοράω εἰς ὁ καλός ἢ ὁ Φιλόκαλον κατακούω ὁ κιθαρῳδέω . οὗτος δέ πάντως συμβαίνω διά ὁ συνοικειόω ἕκαστος ἐνέργεια ἡδονά καί εἰμί ἄλλος ἡδονά ἄλλος ἐνέργεια ἴδιος καί ἕτερος ἕτερος καί διαφέρω κατά ὁ ἐπί ὅς ἐγγίγνομαι ἐνέργεια . διό χαίρω ὁ τῳοῦν σφόδρα οὖον πάνυ δράω ἕτερος , διά ὁ ὁ ἕτερος ὁ εἶδος ἐνέργεια οἰκεῖος ἕπω ἡδονή καί ἄλλος ἡδονά ἄλλος ἐνέργεια ἴδιος εἰμί , ὡς ἄνθρωπος μέν ὁ γελαστικός , ἵππος δέ ὁ χρεμετιστικός . ὅταν χαίρω τις ὁ γεωμετρέω , οὐδέ ὅλως ἕτερος τίς δράω ἀλλά μόνος ἀντέχω ὁ γεωμετρία . ὀρέγω γάρ ὁ τοιόσδε ἡδονή ἐνεργέω οὐ ἄλλος τις ἐνέργεια ἀλλά ἐκεῖνος , ὅς εἄν οἴομαι ἕπω ὁ τοιαυος ἡδονά ἐκ ἀνάγκη . ὥσπερ γάρ ᾳδίς μέν ὁ σῶμα ἴδιος εἰμί ὅδε ὁ χυμός καί ὅδε ὁ ὀσμή , ἄλλος δέ ἄλλος χυμός καί ἄλλος ὀσμή , οὗτος καί ὅδε μέν ὁ ἐνέργεια συνοικειόω ὅδε , ὅδε δέ ὅδε ὁ ἡδονή . ὅταν οὖν , ὡς εἴρω , χαίρω τις περί τίς σφόδρα , ἄλλος τίς δράω οὖον βούλομαι . εἰμί δέ συμβαίνω ποτέ καί ἄλλος τίς δράω , ἀλλά ἠμελημένως πάμπαν ἐνεργέω περί ἐκεῖνος . ὅτι δέ ὅταν τις περί τίς χαίρω σφόδρα ἕτερος τίς δράω οὖον βούλομαι , δηλόω ὁ συμβαίνω ἐν ὁ ἱπποδρομία . οὐδείς γάρ ὁ θεατής ἀγωνίζομαι ὁ Ἡνίοχοι ἄλλος τίς πράσσω , ἀλλά ἐκεῖνος πάνυ προέχω διά ὁ σφόδρα χαίρω ὁ ὁ ἵππος δρόμος , καί ὁ τότε ὁ Ἡνίοχοι ἐνέργεια , ὅταν δέ ὁ ἑπτά ἀνύω δίαυλος καί οὗτος μέν ἡσυχάζω , φαῦλος δέ τις ἀγωνίζομαι , ὁποῖος εἰμί ὁ παλαίω καί τις τοιοῦτος , τότε ὁ μέν πρός ἀλλήλων διαλέγω , ὁ δέ τραγηματίζω · οὖον γάρ χαίρω ὁ ὁ παλαίω ἀγών . τράγημα δέ εἰμί ὁ ταγηνίτης ἐρέβινθος καί τις ἕτερος τοιοῦτος . τότε οὖν , φηςίν , αὐτός δράω , ἤτοι τότε τραγηματίζω , ὅταν ἵημι ὁ ἀγωνίζομαι φαῦλος . p . 1175b 13 ἐπεί δέ ὁ μέν οἰκεῖος ἡδονή ἐξακριβόω ὁ ἐνέργεια καί χρόνιος καί ἀγαθός ποιέω . Δῆλος διά οὗτος ποιέω , τίς δηλόω ὁ ἕκαστος ὁ ἡδονή ἕκαστος ὅς οἰκέω ἐνέργεια τελειόω εἰμί γάρ ὁ τελειόω δηλωτικός ὁ βέβαιος καί χρόνιος καί ἀγαθός ἀποτελέω . εἰμί οὖν ὁ οἰκεῖος ἡδονά ἀγαθός καί χρόνιος οὗτος ποιέω , δῆλος ὡς πολύς διΐστημι ὁ ἡδονά ἀνάλογος ὁ ἐπί Αἶς γίγνομαι ἐνέργεια , καί εἰμί ἀνομοειδής ὥσπερ καί ὁ ἐνέργεια . εἰμί γάρ ὁ καλός ἕτερος ὁ εἶδος ὁ αἰσχρός , δῆλος ὅτι καί ὁ κάλαις ἐνέργεια ἕτερος εἰμί ὁ εἶδος , εἰμί γε πᾶς μέν ἀπό ὁ καλός ἐνέργεια ἡδονά καθαρός τε καί ἄμικτος εἰμί λύπη καί μετάνοια , ὁ δέ ἀπό ὁ αἰσχρός ἐνέργεια πλήρης λύπη καί μετάνοια καί μεταμέλεια . ἐξακριβόω οὖν καί συναυξάνω ὁ οἰκεῖος ἡδονή ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια , οἷος ὁ ἐπί ὁ γεωμετρέω ὁ κατά ὁ γεωμετρέω ἐνέργεια καί ὁ ἄλλος ὁμοίως , ὁ δέ ἀλλότριος λυμαίνομαι ὡς λυπέω . ὁ γάρ ἐπί ὁ γεωμετρέω ἡδονή ἀλλότριος εἰμί ὁ κιθάρισις φθείρω ὁ κίθαρις . ὁ γάρ χαίρω ὁ γεωμετρία ὁ ἐπί ὁ κιθάρισις ἡδονή καταφρονέω . σχεδόν γάρ ὁ ἀλλότριος ἡδονά ποιέω ὅσπερ ὁ οἰκεῖος λύπη . ὁ σχεδόν πρόσκειμαι , ὅτι ὁ οἰκεῖος λύται ἀεί Κάι πάντως εἰμί ὁ ἐνέργεια φθαρτικός , ὁ δέ ἡδονά οὐ ἀεί . οἰκεῖος δέ λύπη εἰμί ὁ ἐναντίος ὁ οἰκεῖος ἡδονή , οἷος εἰμί εἰμί τις ὁ γράφω ἢ κιθαρίζω ἡδύς , ὁ μή γράφω ἢ μή κιθαρίζω ὁ τοιοῦτος λυπηρός εἰμί · εἰμί δέ ἔμπαλιν ὁ μή γράφω ἢ μή κιθαρίζω ἡδύς , ὁ γράφω καί κιθαρίζω λυπηρός . ὁ οὖν χαίρω ὁ μή γράφω οἰκεῖος λύπη ὁ γράφω , ὅστις λύπη καί φθείρω ὁ ἐνέργεια , ἤτοι ὁ γράφω . εἰμί οὖν ὅς ποιέω ὁ οἰκεῖος λύπη , οὗτος ποιέω καί ὁ ἀλλότριος ἡδονή , ὁ δέ οἰκεῖος λύπη ἕτερος εἰμί ὁ οἰκέω ἡδονή , καί ὁ ἀλλότριος ἄρα ἡδονά ἕτερος εἰμί ὁ οἰκέω ἡδονή , ὥστε καί ἀνομοειδής . συμβαίνω δέ περί ὁ ἐνέργεια ὁ ἐναντίος ὁ οἰκέω ἡδονή τε καί λύπη . εἰμί ὁ φθείρω ἐναντίος ὁ αὐξάνω καί ὁ φθείρω ὁ αὐξάνω , ὁ ἐναντίος περί ὁ ἐνέργεια ποιέω ὁ οἰκεῖος ἡδονά καί ὁ οἰκεῖος λύπη . ὁ μέν γάρ οἰκεῖος ἡδονά αὐξάνω αὐτός καί χρόνιος ποιέω , ὁ δέ οἰκεῖος λύπη φθείρω καί ἀφανίζω . ῥητέος δέ καθόλου περί ἡδονή , ὅτι ὁ μέν εἰμί αὐτός κατά φύσις ὁ ἥδομαι αὐτός , ὁ δέ παρά φύσις . καί κατά φύσις μέν εἰμί ὁς ἵημι ἐνεργέω ὁ κατά φύσις ἐνέργεια , παρά φύσις δέ ὅς καί ὁ ἐνέργεια παρά φύσις . ἕκαστος γάρ ὁ ζῷον εἰμί τις οἰκεῖος καί κατά φύσις αὐτός ἐνέργεια . καί γάρ καί ἄνθρωπος εἰμί ἐνέργεια τις γίγνομαι κατά ὁ ὁ ἄνθρωπος φύσις καί ἵππος καί κύων κατά ὁ ἵππος καί κύων φύσις · ὅς καί ὁ ἡδονά καί αὐτός χρή λέγω κατά φύσις ἐκεῖνος . ὁ γάρ ἕπω ἡδονή ὁ κατά φύσις ὁ ἄνθρωπος 25 ἐνέργεια κατά φύσις εἰμί ὁ ἄνθρωπος · ὅς ἡδονή ὁ μέν κατά φύσις ἕκαστος καί ἡδονά λέγω χρή , ὁ δέ ἐπί ὁ ὑπό τίνω οὖον κατά ὁ οἰκεῖος φύσις αὐτός γίγνομαι ἐνέργεια παρά φύσις ἡδονά ῥητέος . p . 1175b24 διαφέρω δέ ὁ ἐνέργεια ἐπιείκεια καί φαυλότης . ἔρομαι πολλάκις καί δείκνυμι , ὅτι ὁ ἡδονά συνοικειόω ὁ ἐπί ὅς γίγνομαι ἐνέργεια . καί διά οὗτος καί συνδιαιρέω οὗτος . διαφέρω δέ κατά εἶδος ὁ ἐνέργεια , ὥστε καί ὁ ἡδονά διαφέρω ὁ εἶδος , καί εἰμί ἀνομοειδής . εἰμί γάρ ὁ σπουδαῖος ἐνέργεια ὁ ἡδονά σπουδαῖος καί ὁ φαῦλος φαῦλος , ὁ δέ σπουδαῖος καί φαῦλος ἐναντίος , τίς μηχανή ὁ ἐναντίος λέγω ομοειδής ; διαφέρω ἄρα ὁ εἶδος ὁ σπουδαῖος καί φαῦλος ἡδονή . εἰμί δέ ἐπιεικής καί αἱρετός ἐνέργεια ὁ ἀπό ὁ ἀρετή καί ἐπιστήμη , φαῦλος δέ ὅς ἀπό ὁ κακία , οἷος ὁ ὁ ἀκόλαστος καί τυμβωρύχος καί εροςυλαω . οὐδέτερος δέ ὁ ἀναγκαῖος , οἷος ὁ διά παιδοποιία ὁμιλία καί ὁ ὅμοιος . ὅτι δέ οὐ εἰμί πᾶς ὁ ἡδονά ὁμοειδής , δείκνυμι καί ἀπό ὁ ἐπιθυμία . εἰμί γάρ εἰμί ὁ ἐπιθυμία ὄρεξις ἡδύς , εἰμί δέ ὁ ἐπιθυμία ὁμολογουμένως ὁ μέν ἀείρω ὁ δέ φευκτός , δῆλος ὅτι καί ὁ ἡδύς ὅς εἰμί ὁ ἐπιθυμία , ὡσαύτως ἔχω ὁ ἐπιθυμία καί εἰμί ὁ ἡδύς ὁ μέν αἱρετός ὁ δέ φευκτός , ὥστε καί ὁ ἀπό αὐτός ἡδονά εἰμί κατά οὗτος ὁ ἡδύς ὁ μέν αἱρετός ὅς δέ φευκτός καί φαῦλος · ἀνομοειδής ἄρα , ὅτι καί ὁ αἱρετός καί φευκτός ἀνομοειδής ὑπάρχω . p . 1175b30 οἰκεῖος δέ ὅς ‘νεργειος ὁ ἐν αὐτός ἡδονά ὁ ὄρεξις . δείκνυμι ὅτι οὖον πᾶς ἡδονή πᾶς ἡδονή ὁμοειδής εἰμί , ἀλλά τις μέν εἰμί ὁμοειδής τις δέ ἀνομοειδής , δείκνυμι , ὅτι οὐδέ αὐτός εἰμί ὁ ἡδονή ὁ ἐπιθυμία ἀλλά ἕτερος . εἰμί δέ ὁ λόγος διά ὅς δείκνυμι τοιοῦτος · ἐνέργεια · ὁ ἡδονή ἄρα οὐ εἰμί ἐπιθυμία . καί ὅτι μέν ὁ ἐπιθυμία πρότερος εἰμί ὁ χρόνος ὁ ἐνέργεια , δῆλος . πρότερος γάρ ἐπιθυμέω τις καί οὕτως ἵημι ἐπί ὁ ἐπιθυμητός . ὅτι δέ καί ὁ ἡδονή Όμα τε εἰμί καί οὐ εἰμί ὁ ἐνέργεια ἐπί ὅς γίγνομαι , εἴρω μυριάκις καί δείκνυμι . εἰμί οὖν ὁ ἐπιθυμία πρότερος ὁ ἐνέργεια , ὁ δέ ἡδονή ἅμα ὁ ἐνέργεια , ὁ Όμα σύνειμι οἰκεῖος εἰμί ὁ προηγούμενος καί μή σύνειμι1 . ἔτι ὅσος πλέω ἀφίστημι ὁ ἐφίημι καί ἐπιθυμέω τις καί μηδέπω ἔχω αὐτός ὁ ἔχω καί σύνειμι1 αὐτός , τοσοῦτος καί ὁ ἐπιθυμία ἀφίστημι ὁ ἐνέργεια , παρὸ ὁ ἡδονή . ὁ μέν γάρ ἐπιθυμία ἔφεσις εἰμί ἡδονή · διά γάρ ὁ ἡδονά ζητέω ὁ ἡδύς . ὁ δέ ἡδονή σύνειμι ὁ ἐνέργεια καί ἔχω ὁ μέν ἡδονή ὁ ἐνέργεια ( σύνειμι γάρ αὐτός ) , ὁ δέ ἐπιθυμία οὐ ἔχω . οἰκεῖος ἄρα ὁ ἐνέργεια ὁ ἡδονή ὅσπερ ὁ ἔφεσις καί τοσοῦτος οἰκειός , ὡς καί ἀμφισβητέω , εἰμί αὐτός εἰμί ἡδονή καί ἐνέργεια ἢ ἕτερος · ἐπί δέ ὁ ἐπιθυμία καί ἐνέργεια μηδείς ἀμφισβητέω , πότερος ὁ αὐτός εἰμί ἢ ἕτερος . εἰμί δή ὁ μέν οἰκεῖος εἰμί , ὁ ἐνέργεια δέ κακός οἰκεῖος , ἕτερος εἰμί καί οὐ ὁ αὐτός . οὖον μήv ἔοικα ὁ ἡδονή διάνοια . διάνοια ὁ ὁ διάνοια λέγω ἐνέργεια , οἷος ὁ διανόησις . ὅς δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί · εἰμί καί δοκέω ὁ ἡδονή αὐτός ὁ διανοέομαι διά ὁ συνοικέω , οὖον χρή καί ὡς ἀληθής ὁ τοιοῦτος ἀποδέχομαι . ἕτερος γάρ εἰμί καί ὁ διανόησις καί ὁ κατά ἐνέργεια αἴσθησις ὁ ἐπί αὐτός γίγνομαι ἡδονή . εἰμί γάρ εἰμί ὁ ἐνέργεια αὐτός ὁ ἡδονή , οὐδείς εἄν εἰμί ἐνέργεια ἀνήδονος , ἀλλά πᾶς εἄν εἰμί σύν ἡδονή . νῦν δέ εἰμί πολύς καί χωρίς ἡδονή . ὁ τε γάρ ἀθλητής ὁ ἐνέργεια ἀνήδονος μᾶλλον δέ μετά λύπη , ὁ τε μανθάνω γράμμα καί μήπω κατορθόω , ὁ τε 50 πρός ἀρετή βαδίζω καί μήπω καταλαμβάνω , ὥστε δῆλος ὅτι οὐ εἰμί ὁ ἡδονή καί ὁ ἐνέργεια αὐτός . ὡς γάρ ὁ χρόνος καί ὁ κίνησις οὖον αὐτός , καίτοι μή δύναμαι ὁ χρόνος Χωρὶς εἰμί κίνησις , οὕτως οὐδέ ἡδονή καί ἐνέργεια αὐτός κἀν ἐκ ἀνάγκη ἅμα εἰμί . και ἐπεί συνέπομαι ὁ ἐνέργεια ὅς ἡδονή , ὡς εἄν ἔχω ὁ ἐνέργεια κατά τε ὁ εὕω καί ὁ ἐναντίος , οὕτως ἔχω καί ὁ ἐπί αὐτός ἡδονή . | p . 1175b36 διαφέρω δέ ὄψις μέν ἀφίημι καθαριότης . ὁ μέν ὄψις ὁ εἶδος εἰμί αὐτός ἀντιληπτικός δίχα ὁ ὕλη , ὡς ἐν ὁ δύο ὁ περι Ψυχή πραγματεία δείκνυμι . ὥσπερ γάρ ὁ κηρός ὁ σφραγίς μόνος ὁ ἐν ὁ χρυςίνῳ δακτύλιος ἀπομάσσω Χωρὶς ὁ ὑπόκειμαι ὕλη ( χρυσός γάρ εἄν γίγνομαι ὁ κῆρ , εἰμί σύν ὁ ὑπόκειμαι ὡς ὕλη ὁ χράω ὁ σφραγίς δέχομαι ) , οὗτος καί ὁ ὄψις ὁ εἶδος εἰμί ἀντιληπτικός Χωρὶς ὁ ὑπόκειμαι αὐτός ὕλη . ὁ δέ ἀκοή καί ὁ ὄσφρησις σωματοειδής εἰμί καί παθητικός μετά ὕλη εἰσδέχομαι ὁ αἰσθητής . μετά γάρ ὁ ἀήρ καί σύν ὁ ἀήρ , ὅς πάθος εἰμί ὁ ψόφος καί ὁ ὀσμή , ἀντιλαμβάνω ὁ οἰκέω αἰσθητής , ἤτοι ὁ ψόφος καί ὁ ὀσμή . καθαρός ἄρα ὁ ὄψις , ὡς ἄυλος ἀντιληπτικός , ἀκοή καί ὄσφρησις ὁ μετά ὕλη εἰσδέχομαι ὁ οἰκεῖος αἰσθητής . οὗτος δέ πάλιν καθαρός γεῦσις ὅσος ὁ ὑπόκειμαι ὁ ψόφος καί ὁ ὀσμή ὁ ἀήρ λεπτομερής εἰμί ὁ ὑδατώδης ὑγρός , ἐν ὅς εἰμί ὡς ὕλη ὁ χυμός · ὁ δέ ἀφίημι διαφέρω ὁ τέσσαρες οὗτος αἴσθησις πάνυ ὁ καθαριότης , ὁ μέν ἐν ὅλος ὁ σῶμα ἁφή , ὅτι ὁ αἰσθητός αὐτός ὑπόκειμαι ἔχω ὁ τέσσαρες στοιχεῖον πῦρ γῆ ὕδωρ ἀήρ , ὥστε ὑλώδης . ὅς δέ ἐπικρατέω ὁ ὁ ὕλη , κακός ἐκεῖνος καθαρός καί κακός τίμιος ὁ ἄυλος . ὁ δέ ἁφή ὁ ἐν ὁ συνουςιος ὅσος διαφέρω ὁ καθαριότης , τίς ἁγνός ; ὁ γάρ ὁ ζωώδης καί γενεσιουργός ἀποπληρόω χρεία πῶς εἄν ἐπίσης εἰμί καθαρός ὅρασις καί ἀκοή καί ὁ λοιπός δύο , ὁς ὁ διαφορά καί κοινωνία ὁ αἰσθητής γιγνώσκω . δρόμος τε ἀστήρ διά ὁ ὄψις προποδισμός τε καί ἀναποδισμός καί στηριγμός καί φάσις καί κρύπτω ἀντιλαμβάνω . ἐπεί οὖν διαφέρω οὗτος ὁ αἴσθησις καί ὁ ἀπό αὐτός ἐνέργεια ὁ καθαριότης καί ὁ τίμιος , διαφέρω εἄν ὡσαύτως καί ὁ ἐπί αὐτός ἡδονή . πάλιν ἐπεί ὁ ὁ νόος καί ὁ διάνοια ενεργειαιδιαφερω ὁ ἀπό ὁ αἴσθησις ἐνέργεια , εἰμί καί ὁ ἐπί αὐτός ἡδονά τίμιος καί καθάριος , ὅσος νόος αἴσθησις τίμιος καί σεμνός . ὁ μέν οὖν λέγω διά οὗτος , οὗτος εἰμί . ὁ δέ καί ἑκάτερος ἀλλήλων περί ὁ ἡδονή εἶπον ὁ νόος καί ὁ διάνοια . ἐπεί γάρ δισσός ὁ νόος , ὅς τε θεωρητικός καί ὁ πρακτικός , καί ὁ οὗτος ἡδονά διαφέρω . καί εἰμί , ὅσος θεωρία πρᾶξις ὑψηλός , τοσοῦτος καί ἡδονή ὁ ἡδονή . οὗτος δέ προαναψωνεῖ ὠδίς ἤδη ὁ περί ὁ νοερός ζωή καί ὁ τοιοῦτος εὐδαιμονία λόγος . p . 1176a 3 δοκέω δέ ἕκαστος ζῷον εἰμί καί ἡδονή οἰκεῖος ὥσπερ ἔργον . εἴρω2 ἐγώ μικρός πρόσθεν , ὅτι ὁ ἡδονή ὁ μέν εἰμί κατά φύσις ὁ ἥδομαι αὐτός , ὁ δέ παρά φύσις · καί κατά φύσις ὁ γίγνομαι ἐπί ὁ κατά φύσις αὐτός ἐνέργεια , παρά φύσις δέ ὁ ἐπί ὁ παρά φύσις · εἰμί γάρ ἕκαστος ὁ ζῷον κατά φύσις οἰκεῖος ἐνέργεια , ὅς ἐνέργεια καί ὅς ἡδονά κατά φύσις εἰμί , ὅς καί ἀγαθός εἰμί καί ἀληθής ἡδύς ὑπάρχω . εἰμί οὖν οὗτος ἀληθής , ὥσπερ δή καί εἰμί , μάλιστα δέ ἔχω εἰμί ὁ ἄνθρωπος ( τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ ἀγαθός ) , ἄγω εἄν κατά ψύσιν ἄνθρωπος ἡδονά ὅς μάλιστα ὁ ἀγαθός φαίνω καί δοκέω . ἀλλά καί ὁ κατά φύσις ἄνθρωπος ἡδονπῶν εἰμί τις διαφορά ὁ ὁ μέν αὐτός μᾶλλον οἰκεῖος αὐτός εἰμί , ὁ δέ κακός οἰκεῖος . ὁ μέν γάρ ἐπί ὁ κατά ἀρετή ἐνέργεια γίγνομαι ἡδονά μᾶλλον καί μάλιστα οἰκεῖος ἄνθρωπος , ὁ δέ ἐπί ὁμιλία ἀνήρ πρός γυνή κακός οἰκεῖος , πλήν καί οὗτος κατά φύσις , ἀλλά οὖον παρά φύσις . καί ὁ μέν ὁ πρόκειμαι διάνοια οὗτος , ὁ δέ λέγω ὑπό ὁ λέξις Ἡράκλειτος ὁ Ἐφεςίου καί ἐγώ πολίτης ὁ ὄνος σύρμα εἄν αἱρέω <μᾶλλον> ἢ ὅρυξ σύρμα ὁ χόρτος Ἡράκλειτος λέγω , ὅς , κατά φύσις ἡδύς εἰμί ὁ ὄνος . ὁ μέν ὁ ἕτερος ὁ εἶδος διαφέρω εἶδος . ἕτερος ὁ εἶδος ἄνθρωπος ἵππος βοῦς κύω . οὗτος ὁ ἕτερος ὁ εἶδος διαφέρω , ὡς ἐρω , καί ὁ κατά φύσις ἐνέργεια ὁ εἶδος καί ὁ ἐπί αὐτός γίγνομαι ἡδονή . ὁ δέ ὁ αὐτός ὁ εἶδος ἐπί ὁ ἄλογος ζῷον ζῷον εὔλογος εἰμί ὁ αὐτός ὁ εἶδος . πᾶς γάρ ὁ ἵππος , ὁ αὐτός εἰμί ὁ εἶδος , ὁ αὐτός εἰμί ἡδύς , οἷος χόρτος καί κριθή , καί ὁ κύων πᾶς ὁμοειδής εἰμί ὀστέον καί κρέας , ὁ δέ βοῦς πᾶσις ὄροβος . ἐπί μέν οὖν ὁ ἄλογος ζῷον , ὡς εἴρω , ἀληθής ὁ εἴρω , ὅτι ὁ φύσις ἔχω μόνος αὐτός ποδηγετέω . ἀλλά καί ἐπί ὁ ἄνθρωπος ὁ σπουδαῖος · πᾶς γάρ ὁ κατά ἀρετή νοερός ζῶ ὁ αὐτός εἰμί ἡδώ , ὁ δέ μοχθηρός ἄλλος ἄλλος . ἀλλά ἐάνπερ οὗτος οὕτως ἔχω , οὖον χρή πᾶς ἡδύς λέγω οὐδέ πᾶς ἀγαθός ἢ καλός , ἀλλά ὁ δοκέω τοιοῦτος ὁ σπουδαῖος . καί ἐπεί καλῶς λέγω , ὅτι ἀγαθός εἰμί ὁ δοκέω σπουδαῖος , καί εἰμί ἕκαστος μέτρον ὁ ἀρετή , ἤτοι ὁ ἐνάρετος καί σπουδαῖος καί ἀγαθός ὅς ἀγαθός ( ὅς γάρ εἄν ὁ ἀγαθός μετρέω , ἤτοι ὁρίζω καί κρίνω καί φημί ἀγαθός ἐκεῖνος ἀληθής εἰμί ἀγαθός ) δηλονότι καί ἡδονά ἄγω εἄν καί λέγω ὁ ὁ ἄγω καί σπουσαίῳ δοκέω ἡδονά εἰμί καί ἀληθής ἡδύς , ὅς οὗτος χαίρω καί γηθέω . εἰμί δέ τις ὁ ὁ ἀγαθός δοκέω δυσχερής φαίνω ἡδύς , μή θαυμάζω τις . νοσέω γάρ ὁ ἀληθινός ἄνθρωπος , ὁ νόος , ὁ δύναμαι διακρίνω ἀπό ὁ φαίνω καί ψευδής ὁ εἰμί καί ἀληθής . ὁ οὖν δυσχερής ὁ σπουδαῖος μέν ἡδύς οὐ εἰμί , φαίνω δέ ἡδύς ὁ οὗτος διάκειμαι , τουτέστι ὁ διαφθείρω καί μοχθηρός διάκειμαι . οὗτος εἶπον ἐπιφέρω ὁ μέν ὁμολογέω αἰσχρός ἡδονά οὖον φατέος ἡδονή , ἀλλά ῥητέος ὅτι ἁπλόος μέν καί κύριος οὐ εἰμί ἡδονή , δοκέω δέ ἡδονά ὁ φαῦλος ἔχω . ὁ δέ ἐπιεικής εἰμί δοκέω , ποῖος ἢ τίς φατέος εἰμί ὁ ἄνθρωπος ; πολύς εἰμί ὁ ἐπιεικής ἡδονή , ποῖος εἰμί χρή λέγω ἀπό οὗτος ὁ ὁ ἄνθρωπος ἡδονή ; καί ἐρωτάω ἀποκρίνω λέγω ἐκ ὁ ἐνέργεια δῆλος . ἐπεί γάρ ἐπί ὁ ἐνέργεια γίγνομαι , οἷος εἄν εἰμί ὁ ὁ ἄνθρωπος ὡς ἄνθρωπος ἐνέργεια , εἴτε εἷς εἰμί οὗτος ὁ ἐνέργεια εἴτε πλείων , ὁ ἕπω ἡδονή ὁ ἐνέργεια ἐκεῖνος ἢ ὁ ἕπομαι ὁ ἐνέργεια , ἐκεῖνος εἰμί ἢ εἰμί ὁ ἀνθρωπέω ἡδονή ἢ ἡδονή . καί οὗτος εἶπον ἐπί ὁ περί εὐδαιμονία ἵημι λόγος . οὗτος γάρ εἰμί ὁ ὁ ἄνθρωπος ἐνέργεια , ὅς ζητέω . ἐπεί δέ ὁ εὐδαιμονία διττός , ὅς τε ἐπανθέω ὁ ἡδονή περί ὅς εἶπον ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον , καί ὁ νοερός ζωή , περί ὅς εἴρω , δισσός εἄν εἰμί καί ὁ ὁ ἄνθρωπος ἐνέργεια , ὥστε καί ὁ ἡδονή . p . 1176a30 εἴρω δή ὁ περί ὁ ἀρετή τε καί φίλιος καί ἡδονή , λοιπός περί εὐδαιμονία τόπος διέρχομαι . ὁ τύπος ἕννυμι εἰμί ὁ οὖον γεωμετρικός οὐδέ ἐκ ἀναγκαῖος , ἀλλά ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς λέγω καί ὁ δοκέω ἢ πᾶς ἢ ὁ πλεῖστος ἢ ὁ σοφός . εἴρω δέ περί ἀρετή , καίτοι περί εὐδαιμονία εἰμί αὐτός ὁ πρόθεσις εἶπον , καί περί φίλιος καί ἡδονή · περί ἀρετή μέν , ὅτι ὁ μέν πρακτικός καί πολιτικός λέγω εὐδαιμονία τέλος εἰμί ὁ πρακτικός καί ἠθικός ἀρετή , ὁ δέ θεωρητικός εὐδαιμονία τέλος εἰμί πᾶς ὁ πρακτικός καί θεωρητικός ἀρετή . δισσός γάρ ὁ ἄνθρωπος οὗτος ὁ φιλόσοφος δοξάζω , ὁ μέν ἐκ Ψυχή καί σῶμα , ὁ δέ νόος ( ὀνομάζω δέ νόος ὁ λογικός ζωή , ἤτοι αὐτός ὁ λογικός ὁ Ψυχή μέρος , ὅς δή νόος καί εἰμί καί πρῶτος καί μάλιστα ἄνθρωπος τίθημι ) , δισσός καί ὁ εὐδαιμονία εὑρίσκω , ὁ μέν νοερός καί τέλειος , ὅς καλέω θεωρητικός , ὁ δέ δέ μετά ὁ ἐκτός ὑφίστημι . ἐκτός δέ λέγω ὁ τε ὁ σῶμα ὑγίεια , ὁ ὁ ὕλη χορηγία , ὁ εὐγένεια καί ὁ εὐτεκνία . καί εἰκότως οὗτος λέγω καί σύμφωνος ἑαυτοῦ . γάρ ὁ ἄνθρωπος ἐκ Ψυχή καί σῶμα ἀφορίζω ἀνάγκη καί ὁ ὁ σῶμα ἕξις εἰς ὁ ὁ ἀνθρώπινος εὐδαιμονία συμπλήρωσις παραλαμβάνω . οὖον γάρ δήπου θατέρου ὁ ὁ ὅλος μόριον κακῶς ἔχω εὐδαίμων εἰμί ποτέ ὁ ὅλος . διότι μέν οὖν τέλος εἰμί ὁ δισσός οὗτος ὁ εὐδαιμονία ὁ ἀρετή , διά οὗτος ὁ περί ὁ ἀρετή διέρχομαι ἀμφότερος , ὁ τε πρακτικός καί ὁ λογικός . περί φίλιος δέ εἶπον , ὅτι οὗτος ὁ μέν εἰμί ὁ ἐπιθυμητικός μέρος ὁ Ψυχή , κατά ὅς φυσικός ὁ συγγενής ἀλλήλων φιλέω καί ὁ παῖς ὁ πατήρ , ὁ δέ ὁ θυμοειδής , κατά ὅς ὁ συστρατεύω καί συμπολεμέω συμπνέω καί οὗτος φυσικός ἀλλήλων , ὁ δέ ὁ λογιστικός , ὅστις παρά ὁ σπουδαῖος μάλιστα θεωρέω διά εὐζωΐα κοινός καί θεωρία συνάπτω ὁ ὁ Φίλων Ψυχή . περί δέ ἡδονή πάλιν εἴρω , ὅτι μικτός εἰμί ὁ τέλος ἐγώ , ὅς εἰμί ὁ εὐδαιμονία , ἐκ τε νοερός ζωή καί ἡδονή . οὔτε γάρ ὁ νοερός ζωή διχα;ηδονεος πρός εὐδαιμονία ἀρκέω ( οὖον γάρ ἔχω ὁ ἐφετός ἀνήδονος ὕω ) οὔτε αὖος ὁ ἡδονή Χωρὶς ὁ τοιοῦτος ζωή συμπληρόω καί ἀπαρτίζω δύναμαι ὁ εὐδαιμονία . οὖον γάρ ἔχω ὁ ἱκανός καί αὐτάρκης , ἄνοος εἰμί καί πᾶς στερέω γνωστικός ἐνέργεια . εἶπον οὖν , φημί , περί ἀρετή καί φίλιος καί ἡδονή , ἐν ὅς ὁ εὐδαιμονέω , ῥητέος καί περί εὐδαιμονία ὁ ἐν θεωρία . οὗτος γάρ δεῖ προσυπακούω · μέλλω δέ περί οὗτος λέγω ἀναμιμνήσκω ἐγώ ὁ περί πολιτικός εὐδαιμονία ῥέω αὐτός ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον · συντελέω γάρ αὐτός μέλλω εἰς ὁ πρόκειμαι . p . 1176a33 εἶπον δή ὅτι οὐ εἰμί ἕξις · καί γάρ ὁ καθεύδω διά βίος ὑπάρχω ἄν . εἴρω ἑν ὁ πρῶτος πάντης ἄνθρωπος ὁ ὑπό αὐτός ὁ ἀλήθεια ἄγω ὁ εὐδαιμονία ὁ ἄκρος τέλος εἰμί τίθημι · ἄκρος δέ πάλιν τέλος λέγω ὁ εὕω ζῶ καί εὕω πράσσω εἰμί οὖν ὁ εὐδαιμονία ὁ ἄκρος εἰμί τέλος , ὁ δέ τοιοῦτος τέλος εὕω ζῶ καί εὕω πράσσω εἰμί , ὁ δέ εὕω ζῶ καί εὕω πράσσω οὐ ἕξις εἰμί ἀλλά ἐνέργεια , ὁ εὐδαιμονία ἄρα πρᾶξις τε καί ἐνέργεια . καί τίς γάρ εὐδαίμων φημί ὁ ἔχω μέν ὁ ἀρετή , ἀπρακτέω δέ ἢ καθεύδω παρά ὅλος ὁ βίος , οἷος ὁ Ενδυμίων μυθολογέω , καί φυτός ζῶ βίος ; φυτός γάρ ὁ καθεύδω ἔοικα , μόνος ὡς εἶπον ἐν αὐτός ὁ φυσικός ἐνεργέω δύναμις , καθάπερ ἐν ὁ φυτός . ἢ τίς εἄν εὐδαιμονίζω ὁ ὁ μέγας ὁ ἀγαθός ἔχω παρά ὅλος ὁ βίος , κακοπαθέω δέ ; εἰμί δή οὗτος μή ἀρέσκω μηδέ ἀληθής εἰμί δοκέω ὁ ὁ καθεύδω ἢ ἀπρακτέω λέγω εὐδαίμων , κἀν ὅτι μάλιστα πᾶς ἔχω ὁ ἀρετή , <οὐκ ἐν ἔχω δεῖ τίθημι ὁ εὐδαιμονία ἀλλά εἰς Ψυχή ἐνέργεια ἀναπέμπω κατά ἀρετή ἐν βίος τέλειος , ὡς εἴρω ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον . p . 1176 b 2 ὁ δέ ἐνέργεια ὁ μέν εἰμί ἀναγκαῖος καί διά ἕτερος αἱρετός , ὁ δέ κατά ἑαυτοῦ . ᾿Αναγκαίας ἐνέργεια καί διά ἕτερος λέγω αἱρετός ὁ ποιητικός , οἷος οἰκοδόμησις ἰάτρευσις χαλκεύς , διά ἑαυτοῦ δέ ὁ κατά ἀρετή πρᾶξις καί ὁ θεωρία καί γνῶσις ὁ εἰμί . ὁ ἐνεργέω οὖν διττός εἰμί κατά γένος , ὁ εὐδαιμονία , φημί , τις τώνα ἑαυτοῦ ἐνέργεια καί οὖον ὁ διά ἕτερος τίς αἱρετός . εἰμί γάρ ἀνενδεής τίς καί αὐτάρκης ὁ εὐδαιμονία , ὁ δέ ἀνενδεής καί αὐτάρκης διά ἑαυτοῦ αἱρετός , ὁ εὐδαιμονία ἄρα ὁ διά ἑαυτοῦ εἰμί αἱρετός . εἶπον δέ ὅτι ὁ καλός καί σπουδαῖος πᾶς ὁ διά ἑαυτοῦ αἱρετός , ἐπάγω καί ὁ παιδιά δέ ὁ ἡδύς ὁ διά ἑαυτοῦ εἰμί αἱρετός . οὖον γάρ διά ἕτερος αὐτός αἱρέω , ὡς ὁ ἀγαλματοποιητική διά ὁ ἄγαλμα καί ὁ στρατιωτικός διά ὁ Νίκη καί ὁ ἰατρικός διά ὑγίεια . αἱρέω δέ ὁ ἡδύς παιδιά ὡς εὐδαιμονικός ὅσος ὁ εὐδαιμονία τίθημι ἐν ὁ ἀπολαυστικός ζῶ καί ἥδομαι ἐσθίω καί πίνω καί παίζω ἢ ἀκολασταίνω . εἶπον δέ ὅτι ὁ ἡδύς ὁ παιδιά ὁ διά ἑαυτοῦ εἰμί αἱρετός , ἐπάγω ὁ αἴτιος οὗτος ἐπιφέρω · βλάπτω γάρ ἀπό αὐτός μᾶλλον ὅς ὠφελέω . ὁ γάρ παιδιά σχολάζω , οἷος ὁ κυβεύω , ὁ ἀστραγαλίζω , ἀμελέω ὁ γυμναςίων καί ὁ κτῆσις βλάπτω κατά ἄμφω καί ὁ σῶμα καί ὁ κτῆσις , ὥστε οὐ εἰμί ὁ παιδιά ὁ διά ἄλλος τίς αἱρετός . ὁ γάρ διά ἄλλος τίς αἱρετός ὠφέλιμος εἰμί , ὡς ὁ ἐμπορία καί ὁ καπηλικός · αὐξάνω γάρ ἀπό αὐτός ὁ κτῆσις , ἐκ δέ ὁ παιδιά ἐναντίος μειόω . ὥστε οὐ εἰμί ὁ διά ἄλλος τίς αἱρετός ἀλλά οὐδέ ὁ διά ἑαυτοῦ αἱρετός , κἀν ὅτι μάλιστα διά αὐτός αἱρέω οὗτος ὁ ὁ ἀπολαυστικός τιμή βίος . εἰμί γάρ ὁ βλαβερός αναίρετος , ὁ δέ τοιοῦτος παιδιά βλαβερός , αναίρετος ἄρα καί οὐ αἱρετός . p . 117b 12 kαταφευγους δέ ἐπί ὁ τοιοῦτος διαγωγή ὁ εὐδατμονιζομένωω ὁ πολύς . Τοιαύτη διαγωγή λέγω ὁ εἴρω παιδιά . ὁ γάρ ἐν ἀπολαύω καί σωματικός ἡδονή ὁ εὐδαιμονία τίθημι καί ἀφορίζω ὁ πλείων , ἴσως δέ πᾶς , ὠκύς καί δύω πᾶς προθυμία καί ἐπί ὁ ὁ παιδιά ἡδονά ἵημι . οὗτος γάρ σημαίνω ὁ καταφεύγω ὁ μετά σπουδή καί ταχέως πρός αὐτός φέρω . ἤ τοιοῦτος διαγωνγὰς λέγω ὁ σύνοδος , ἀπό οὖν ηδουη πορίζω . συνδιάγω γάρ καί συνδιημερεύω μετά ποῦ ἥδω δύναμαι ὁποῖος ἄν εἰμί εἴτε αὐλή εἴτε βωμολόχος ἔτι ὀρχηστής ἱμείρω . καί διά ὁ μάλιστα ὁ ἄλλος ὁ τοράννους ἐν ἡδονή ὁ εὐδαιμονία ἱδτᾶν καί μηδείς ἄλλος πιστεύω εἰμί ὁ εὐδαιμονέω ἤ ὁ κατά πᾶς ἥδομαι αἴσθησις εὐδοκιμέω ἐν αὐτός καί τιμάω ὁ ευτραοαιρεω · λέγω νῦν εὐτράπελος πᾶς ἁπλόος ὅσος δύναμαι πορίζω αὐτός ἡδονά ὁπωσδηποιοῦν . εὐδοκιμέω δέ παρά αὐτός καί σπουδάζω διότι παρέχω ἑαυτοῦ ἡδύς πρός ἐκεῖνος οὖν ἐφίημι · ὀρέγω γάρ χαίρω καί γελάω καί μέλος ἀκούω σαίνω ὁ ἀκοή παρέχω ἑαυτοῦ πρός οὗτος ἡδύς . λέγω γάρ καί ἀείδω καί πράσσω οἶς ὁ τύραννος χαίρω . ὁ δέ πράσσω καί λέγω ἐκεῖνος , οἶς ὁ τύραννος | ἥδομαι , ἡδύς εἰμί πάντως ὁ τύραννος , ὡς καί ὁ λέγω καί πράσσω οἶς ὁ σπουδή χαίρω ἡδύς εἰμί ὁ σπουδαῖος . ὁ μέν οὖν ὁ πρόκειμαι διάνοια οὗτος . ὁ δέ δήω δέ τοιοῦτος σημαίνω ἄν δήω δέ τύραννος οὖον σπουδαῖος ( πῶς γάρ ὅς καί μισέω καί ἀπελαύνω τιμάω καί εὐδοκιμέω ὡς ἡδύς αὐτός . p . 1176 b 16 δοκέω μέν οὖν εὐδαιμονικός οὗτος εἰμί . ’Ακολούθως ὁ ὁ πολύς ημαριημαι ὑπόληψις εὐδαιμονικός δοκέω ὁ γελοῖος . ἐπεί γάρ ὁ πολύς εὐδαίμων οἴομαι ὁ τύραννος καί δυνάτης , καί ὅς διώκω αὐτός καί φιλέω ευδαιμονιστικός φημί εἰμί , τουτέστιν οἰκεῖος καί ἴδιος ὁ εὐδαιμονία . οὐ εἰμί δέ σημεῖον οὐδέ ἀπόδειξις ὁ εὐδαίμων ὁ τύραννος εἰμί καί ὁ δυνάστης ὁ ἐνεξουσιάζω καί ποιέω ὅς βούλομαι . οὖον γάρ ἐν ὁ δυναστεύω καί δυνατῶς πράσσω ὁ ἀρεστής σφεῖς αὐτός ὁ ἀρετή καί ὁ πολιτικός ἤ θεωρητικός εὐδαιμονία , ἐάν θεωρητικός εὐδαιμονία νόος εἶπον . εἰμί Λυν μή εἰμί ὁ τυραννίς καί ὁ δυναστεία αὐτός ὁ εὐδαιμονία ἀλλά ἕτερος καί ἀπό ἀλλήλων ἐκ διάμετρος διΐστημι , οὐδέ ὁ σωματικός ἡδύς οὐδέ ὁ ἡδύς ὁ παιδιά εὐδαιμονικός εἰμί . ὁμοίως οὐδέ ὁ ἐνέργεια καί ὁ πρᾶξις ὁ τύραννος ὁ σπουδαῖος εἰμί , ἀλλά εἰμί ἀγαθός καί σπουδαῖος ἐνέργεια ὁ ἀπό ὁ ἀρετή καί ὁ ἀπό ὁ νόος . πῶς οὖν ἐπί ὁ σωματικός ἡδονά ὁ τοσοῦτος ἀπέχω ὁ ἄλλος πλοῦτος καί δύναμις τύραννος σπεύδω ; ἤ , φημί , ὅτι ἄγευστος τυγχάνω εἰμί εἰλικρινής ἡδονή . λέγω δέ εἰλικρινής ἡδονά ὅς οὖον μίγνυμι ἢ μετά βραχύς ἕπω λύπη μηδέ μετάνοια . καί εἴρω πρότερος περί οὗτος τίς οὗτος . εἰμί μέν οὖν εἰμί , ὥσπερ εἶπον , ὁ τυραννίς αὐτός ὁ εὐδαιμονία , εἰμί εἄν εὐδαιμονικός πρός ὁ χάσκω οὗτος καί ὅς ἐφίημι . ἐπεί δέ οὐ εἰμί , οὖον δεῖ ὁ ἡδονά ὅς ὁ τύραννος διώκω , εὐδαιμονικός ἀποφαίνω . ἀλλά ὥσπερ οὐδέ ὁ ὁ παίω ἀγαθός καί τίμιος , τοιοῦτος δέ στρόμβος καί ἀστράγαλος καί σφαιρίον , καί ἁπλόος εἰμί τίμιος καί σπουδαῖος , οὕτως οὐδέ ὁ ἔντιμος ὁ κατά αἴσθησις ζῶ καί ἁπλόος εἄν ἀγαθός καί καλῶς εἰμί . καί εἰμί εὔλογος , ὥσπερ ἄλλος μέν φαίνω παιςὶν ἥδομαι καί τίμιος , ἄλλος δέ ἀνήρ , οὗτος μή ὁ αὐτός δοκέω ἐπιεικής καί φαῦλος ἀλλά διαφέρω , καί τίμιος μέν καί καλός ἀληθής εἰμί ὁ δοκέω τοιοῦτος ὁ σπουδαῖος , φαίνω δέ ὁ ὁ φαῦλος νομίζω . ὡς οὖν αὐτός οὕτως ἔχω , οὕτως καί ἕκαστος αἱρετός εἰμί ἐνέργεια ὁ κατά ὁ οἰκεῖος καίω ἐξέρχομαι . ὁ γάρ ἕξις μέν ἔχω μουσικός ἐνεργέω αἱρέω ὁ μουσικός καί ὁ ἀκολασία ὁ ὁ ἀκόλαστος πράσσω ἐπείγω . κατά ὁ αὐτός δή καί ὁ σπουδαῖος ὁ κατά ὁ ἀρετή ἐνεργέω γηθέω τε καί ἀγάλλομαι . ἐν ἀρετή ἄρα καί νάω , ἤτοι νοερός ζωή , ὁ εὐδαιμονέω ἀλλά οὐ ἐν παιδιά διά ὁ ὁ τύραννος τρέχω ὠκύς πούς πρός αὐτός . καί γάρ ἄτοπος ὁ τέλος εἰμί παιδιά , εἰμί ὁ παίζω εὐδαιμονέω · ὁ εὐδαιμονέω δέ τέλος · ὁ παίζω ἄρα τέλος . ἄτοπος δέ καί παντελῶς καταγέλαστος πᾶς πράσσω καί πόνος ὑφίστημι χάρις ὁ εὐδαιμονέω , ἤτοι ὁ παίζω . εἰμί γάρ χάρις ὁ εὐδαιμονέω πονέω , ὁ δέ εὐδαιμονέω ὁ παίζω αὐτός , ἕνεκα ὁ παίζω κακοπαθέω . οὗτος δέ γελοῖος . ἐπεί οὖν ὁ μέν πονέω ἕνεκα ὁ τυγχάνω ὁ εὐδαιμονία ἀγαθός , ὁ δέ παίζω οὐ ἀγαθός , οὐ εἄν εἰμί ὁ εὐδαιμονέω καί ὁ παίζω αὐτός . καί ἄλλως · ὥσπερ ἄλλος πολύς χάρις ἕτερος τις αἱρέω , οὗτος καί ὁ παίζω · ὁ δέ εὐδαιμονία οὐ ἕνεκα τις αἱρέω · ὥστε οὐ εἰμί ὁ εὐδαιμονία καί ὁ παίζω αὐτός . ὁ δέ ὡς εἶπον πρόσκειμαι ὅτι αἱρέω καί ὁ ἀρετή αὐτός κατά ἑαυτοῦ , κἀν μή μέλλω εὐδαιμονέω . καί πολύς ὁ πλοῦτος διώκω διά αὐτός καί οὐ ἕτερος χάρις . p . 1176 b 33 παίζω δέ ὅπως σπουδάζω κατά Ἀνάχαρσις ἀρθῶς ἔχω δοκέω . | ὥσπερ γάρ ὁ πολεμέω χάρις ὁ εἰρηνεύω ἐπαινέω , οὗτος καί ὁ μετά ὁ πρός ὁ καλῶς πόνος ἐπί παιδιά ἀποκλίνω οὖον μεμπτέος εἰμί · ἀναταύει γάρ ἐγώ ὁ παιδιά καί κουφίζω ὁ πόνος . ἀναπαύω γάρ ἔοικα , ὁ δέ ἀνάπαυσις ἐπανάγω ὁ κάμνω ὁ σῶμα ἐπί ὁ πρότερος ἰσχύς , ὅς ἔχω πρό ὁ κόπος . εἰμί μέν γάρ ἄπονος ὁ σῶμα ἐγώ διατηρέω ἐν ὁ πρᾶξις καί ἐνέργεια , οὐ ἄν ἀνάπαυσις χρῄζω οὐδέ παιδιά ὁ ἀναπαύω ἔοικα · ἐπεί δέ κάμνω , δεῖ ἀνάπαυσις καί παιδιά οὖον πᾶς ἀλλά ὁ ἔοικα ὁ ἀναπαύω εἰς ἀνάληψις ἰσχύς καί ῥώμη , ἵνα πάλιν πράσσω καί ἐνεργέω καί μή εἰμί ἄπρακτος καί ἀνενέργητος . εἰμί δέ ἕνεκα ὁ τᾶλις ἐνεργέω αἱρέω ὁ παιδιά , ὅς ἀνάπαυσις εἶπον , οὐ εἰμί τέλος ὁ παιδιά , ὥστε οὐδέ εὐδαιμονία . ὁ γάρ εὐδαιμονία τέλος καί διά ἑαυτοῦ αἱρετός , ἀλλά οὐ ἕνεκα τις ἄλλος . ἀγαθός τε λέγω ὁ σπουδαῖος ὁ γελοῖος . ὁ κοινός καί αὐτοφυής ὁ ἄνθρωπος ἔννοια εἰς πίστος ἐπάγω ὁ μή παιδιά εἰμί ὁ εὐδαιμονία . ἄνθρωπος ἔννοια εἰς πίστις οὐ ἐκ τις μάθησις ἤ παραγγελία ἀγαθός λέγω ὁ σπουδαῖος , ἤτοι ὁ ἀρετή καί ὁ . κατά ἀρετή ἐνέργεια , ὁ γελοῖος καί μετά παιδιά . ὁ δέ ἀγαθός κακός εἰμί ἀγαθός · εἰμί δέ χείρων ὁ γελοῖος καί ὁ παιδιά , οὐ ἄν εἰμί ὁ παιδιά εὐδαιμονία . οὖον γάρ εἰμί ὁ εὐδαιμονία τις <χείρων> ἀλλά ὁ ἀείρω καί καλῶς ὁ παρά ἐγώ . καί ὁ ἀγαθός ἀεί μόριον καί ἄνθρωπος σπουδαῖος ὁ ἐνέργεια . ἀγαθός μόριον καί ἄνθρωπος ὁ νόος ἐγώ λέγω , λέγω δή ὁ λογικός μέρος ὁ Ψυχή . καί ὁράω , ὅπως ὁ εἰμί καί μάλιστα ἄνθρωπος ἐν λογικός ζμῇ τίθημι καί δισσός αὐτός διά οὗτος ἀποφαίνω , εἷς μέν ὁ ἐκ Ψυχή καί σῶμα , οἶς καί ὁ εὕω ζῶ καί εὐδαιμονέω ἐν ὁ κατά ὁ ἀρετή ζῶ εἶπον εἰμί ἐν ὁ μέγας Ἡθικός , ὡς καί ἐν ὁ πρῶτος ὅδε βιβλίον , ἄλλος δέ ὁ πρῶτος καί εἰμί ἄνθρωπος , ὁ ἐν ἐγώ νόος ὑπέρ οὖον προέρχομαι εἴρω . χωρίζω δέ εἰμί εἰμί αὐτός οὗτος ὅσπερ εἰμί . καί δῆλος ἐκ οὗτος ὡς ὁ λέγω ὁ Αριστοτέλης θνγτὴν δοξάζω ὁ ψυχή οὐδείς τίς λέγω . ἀλλά περί μέν τοῦτις . ὁ ὁ ἀγαθός μόριον ὁ Ψυχή ἐνέργεια ἀγαθός καί σπουδαῖος , δύναμις λέγω ἐκεῖνος αὐτός ὁ μόριον ἐνέργεια , λέγω ἀγαθός καί σπουδαίος τέρα , ὁ σπουδαῖος καί ἀπό ἀρετή καί οἰκεῖος ὁ ἄνθρωπος , ὅς ἄνθρωπος , ἀλλά οὖον ὁ ἀπό κακία . εἰμί οὖν οὗτος ἀγαθός ὁ ὁ χείρων μόριον ὁ Ψυχή ἐνέργεια , εἰμί δέ ἐνέργεια ὁ χείρων μόριον ὁ παιδιά , οὐ εἰμί ὁ παιδιά εὐδαιμονία , ἀλλά ὁ ὁ ἀγαθός μόριον οἰκεῖος ἐνέργεια . ὁ δέ εὐδαιμονικός αὐτός εἰμί ὁ καί δεῖ οὗτος εὐδαιμονία λέγω , ἀλλά οὖον ὁ παιδιά . p.1177a6 ἀπολαύω τε εἄν ὁ σωματικός ἡδονή ὁ τυγχάνω . δείκνυμι πολλάκις , ὅτι ὁ εὐδαιμονία τέλος ὁ ἀγαθός καί τέλειος τέλος . ὁ δέ τοιοῦτος τέλος Μόνις ὁ σπουδαῖος ὑπάρχω . ὥσπερ γάρ οἶς πάρειμι ζωή , ζῶ , οὕτως οἶς πάρειμι ἀγαθός καί ὁ ὁ ἀγαθός τέλος , οὗτος ἀγαθός εἰμί καί τέλειος . οὖον πᾶς δέ πάρειμι οὐδέ πᾶς μετέχω οὗτος · εἰμί γάρ εἄν πᾶς ἀγαθός καί τέλειος καί εὐδαίμων · οὐ εἰμί δέ , ἀλλά ὁ πλείων ἀνδραποδώδης καί φαῦλος , ἕ καί μάλιστα τυγχάνω ὁ σωματικός ἡδονή , ὅς σωματικός ἡδονή εἰμί καί ὁ παιδιά . καί οὖον φ ὡς οὖον δύναμαι ὁ φαῦλος εὐδαιμονέω · δύναμαι γάρ , εἰμί ὁ κακία φυγή , ὁ ἀρετή διώκω καί ἐν ἔχω οὗτος γίγνομαι . ἀλλά ὅς λέγω εἰμί , ὅτι ὁ σωματικός ἡδονή ἀπολαύω δύναμαι ἅτε ἐθέλω · εὐδαίμων δέ εἰμί οὐ ἐνδέχομαι ὅτε ἐθέλω . χρόνος γάρ πολύς καί συνάσκησις πολύς καί πρᾶξις καί ἐνέργεια καλός καί παμπολύς χρεία ὁ τυγχάνω ὁ καλός καί τέλειος τέολους , ὁ εὐδαιμονία . ἀπολαύω οὖν ὁ σωματικός ἡδονή καί ὁ παιδιά δύναμαι ὁ τυγχάνω , ἤτοι καί ὁ φαῦλος καί ὁ μήτε σπουδαῖος μήτε ψάλλω , καί ἀνήρ καί παῖς καί γυνή · εὐδαιμονία δέ οὔτε ὁ φαῦλος οὔτε ὁ μηδέτερος οὔτε ὁ παῖς , ὡς ἐν ὁ Μέγας ὁ ἠθικός εἶπον . ὁ γάρ τέλειος τέλος ὁ εὐδαιμονία ἐν ἀτελής γίγνομαι ὁ ἡλικία οὖον φέρω . ἀγαπητός γάρ ὅστις καί εἰς τέλειος ἡλικία ἐγγίγνομαι . εἰμί γάρ εἰμί τέλος ὁ εὐδαιμονία ὁ ἀγαθός , ἤτοι παῦνος ὁ ἀρετή , ὅς εἷς καί ὁ φρόνησις , οὐδείς δέ παῖς φρόνιμος , δῆλος ὡς οὐδέ εὐδαίμων . εἶπον δέ ὅτι ἀπολαύω τε εἄν ὁ σωματικός ἡδονή καί ὁ τυγχάνω , ἤτοι καί ὁ σπουδαῖος καί πᾶς ὁ μή σπουδαῖος , ἐπάγω καί μάλιστα ὁ ἀγαθός . μάλιστα γάρ ὁ ἀνδραποδώδης ὁ ἡδονή ὁ σωματικός , καί ὁ παιδιά ὁ φαῦλος ἤ2 ὁ σπουδαῖος . ὁ γάρ χαίρω ὁ παιδιά καί ὁ σωματικός ἡδονή μᾶλλον ἀπολαύω δύναμαι ὁ τοιοῦτος ὁ μή χαίρω . ἐπεί τοίνυν πᾶς ἄνθρωπος ὁ σωματικός ἡδονή καί ὁ παιδιά ὁ φαῦλος μεταδίδωμι , τουτέστι χαίρω καί παίζω ὁμολογέω , καί οὐδείς εἰμί ὅς οὖον λέγω μή διώκω ὁ φαῦλος καί ἀνδραποδώδης ὁ σωματικός ἡδονά καί ὁ παιδιά μηδέ περί αὐτός πτοέω , εὐδαιμονία δέ αὐτός οὖον μεταδίδωμι οὐδέ εὐδαίμων αὐτός ἀποκαλέω , ἐναντίος | δέ καί κακοδαίμων αὐτός φημί , οὐ εἄν εἰμί εὐδαιμονία ὁ παιδιά ἢ σωματικός ἡδονή . εἶπον δέ ὅτι οὐδείς μεταδίδωμι εὐδαιμονία ὁ ἀνδραποδώδης οὐδέ εὐδαιμονίζω ὁ τοιοῦτος , ἐπάγω εἰμί μή καί βίος , τουτέστιν ὅτι μηδέ βίος σπουδαῖος μεταδίδωμι αὐτός , ὡς ὁ σπουδαῖος βίος ἕπομαι ὁ εὐδαιμονία καί οὖον ὁ ὁ φαῦλος διαγωγή . p . 1177 a 12 εἰ δέ εἰμί ὁ εὐδαιμονία κατά ἀρετή ἐνέργεια , εὔλογος ὅτι κατά ὁ ἀγαθός · οὗτος δέ εἰμί ὁ ἀγαθός . ὁ ἀγαθός σημαίνω ὁ ἄκρος · λέγω δέ ἀγαθός καί ἄκρος ἐνέργεια καί εὐδαιμονία ὁ νοερός ζωή . δείκνυμι δή , ὅτι ὁ εὐδαιμονία Ψυχή εἰμί ἐνέργεια κατά ἀρετή , ἐπεί ὁ ἀρετή διττός , ὅς τε πρακτικός , ὅς καί ἠθικός καί πολιτικός ὁ ἐκ ὁ περίπατος καλέω ( ὁ γάρ πλατωνικός ἕτερος εἰμί λέγω ὁ πολιτικός ὁ ἠθικός ) · ἐπεί οὖν δισσός κατά αὐτός ὁ ἀπετή , ὁ μέν ἠθικός , ὁ δέ θεωρητικός , καί διά οὗτος καί ὁ εὐδαιμονία διττός , ἐν μέν ὁ πρῶτος βιβλίον εἶπον περί πολιτικός εὐδαιμονία , κατά ὅς ὁ Πολιτικὸς εὐδαίμων κοσμέω ὁ χείρων ὁ λόγος , ἐν οὗτος δέ λέγω περί ὁ θεωρητικός εὐδαιμονία καί ὁ κατά αὐτός εὐδαίμων , ὅς εἰμί ὁ πρῶτος καί εἰμί ἄνθρωπος καί ὁ ἀληθινός ἄνθρωπος , ὁ ἐν ἐγώ δηλονότι νόος καί ἐπιγίγνομαι ὁ τοιοῦτος εὐδαίμων ὁ πολιτικός εὐδαίμων . ἄδων γάρ εἰμί ἐν τις ἐνῶ νοερός ζωή μή μετρέω ὁ πάθος διά ὁ ἠθικός ἀρετή καί κατά ὁ πολιτικός εὐδαιμονία ζάω . ἀόριστος γάρ εἰμί ὁ πάθος ὁ ἑαυτοῦ φύσις καί ἀστάθμητος καί ὁ ἑαυτοῦ ἐνέργεια περατόω οὖον δύναμαι . ὡς γάρ ὁ πῦρ ὅρος ὁ ἑαυτοῦ ποίησις περιφέρω οὖον δύναμαι , ἀλλά ἀόριστος θερμαίνω πᾶς ὁ δύναμαι θερμαίνω , ὁ αὐτός τρόπος ἕκαστος ὁ παθητικός μόριον ἔμπληκτος εἰμί καί ἄμετρος καί δήω ὁ ἀρετή , ἵνα κόσμος τυγχάνω καί τάξις , ὁ μέν θυμός ὁ ἀνδρεῖος , ὁ δέ ἐπιθυμία ὁ σωφροςυνεος , <τῆς μέν ἀνδρεῖος ὁ θυμός , ἵνα θαρσέω καί ἀδεῶς ἵημι ἔνθα δεῖ , φεύγω δέ ἀπό ὅς χρή , ὁ δέ ἐπιθυμία ὁ σώφρων πρός ὁ χαίρω ὅς δεῖ καί λυπέω ἔνθα δεῖ . εἰμί οὖν ἄμετρος ὁ πάθος καί ἀόριστος καί ὄχλος καί ταραχή ἐμποιητικός , πῶς οἷος τε νοερός ἐνεργέω ὁ ὑπό ὁ ἄλογος πάθος περιέλκω καί ἀπό ἄλλος εἰς ἄλλος διασπάω καί περιφέρω ; καλῶς ἄρα εἴρω ὁ εἶπον ὁ πρακτικός ἀρετή καί ὁ τέλος αὐτός ὁ εὐδαιμονία επιτηδειότητα τις εἰμί πρός ὑποδοχή ὁ θεωρητικός ὕδης - μονίας . ἀλλά περί μέν οὗτος καί αὖθις . λέγω δέ αὐτός , ὅτι ἐπεί εἰμί ὁ εὐδαιμονία ὁ Ψυχή ἐνέργεια , εὔλογος αὐτός μάλιστα λέγω κατά ὁ ἄκρος ὁ Ψυχή ἐνέργεια . ὁ δέ ἄκρος αὐτός ἐνέργεια εἰμί ἕνωσις πρός ὁ ἀγαθός καί “ ὁμοίωσις θεός κατά ὁ δυνατός ” , ὅς φημί ὁ Πλάτων , ἄνθρωπος . δυνατός γάρ ὁ ἄνθρωπος μείζων ἀγαθός κτάομαι ὁ πολιτικός εὐδαιμονία . εἰμί δέ οὗτος , οὐ εἄν εἰμί ὁ πολιτικός εὐδαιμονία ὁ ἄκρος καί τέλειος ἐγώ τέλος , ἀλλά ὁ μείζων αὐτός , ὁ θεωρητικός εὕω δαιμόνιος , ἡʹ σύμπας ἐγώ ἐνέργεια καί ὁ ὅλος μέτρον σής ἀνθρώπινος ἐνέργεια . ὁ μέν γαρ ἀρετή μέτρον καί τέλος ὁ πολιτικός εὐδαιμονία , ὁ δέ πολιτικός εὐδαιμονία ὁ θεωρητικός εὐδαιμονία οὗτος δέ σεμνός τίς ἄλλος καί οἰκεῖος ὁ ἀνθρώπινος φύσις οὐ εἰμί . οἰκεῖος μέν γάρ ὁ ἄνθρωπος ἐνέργεια ὁ κατά ἀρετή πρᾶξις , οἰκεῖος δέ ὁ πολιτικός εὐδαιμονία , οἰκεῖος δέ καί μέτρον καί ὅρος καί τέλειος τέλος ὁ Ἡμων ἄνοδος ὁ θεωρία , ἐνέργεια ο=7σα ὁ ἐν ἐγώ , ὅς φημί , ἀγαθός . οὗτος δέ ὁ ἐν ἐγώ ἄριστον εἰμί ὁ ἐν ἐγώ νόος καί ὁ εἰμί καί ἀληθινός ἄνθρωπος . εἴτε δή νόος οὗτος εἴτε ἄλλος τίς ὅς δή κατά φύσις δοκέω ἄρχω . ἐπί μέν ὁ φαῦλος καί ἀκολασία χαίρω ἄρχω παρά φύσις ὁ χείρων ὁ ἀγαθός , ἐπί δέ ὁ σπουδαῖος ἄρχω ὁ ἀγαθός , ὁ λόγος , ὁ χείρων , ὁ ἄλογος ζωή . εἶπον δέ ὁ κατά νόος εὐδαιμονία ἐνέργεια εἰμί ὁ ἐν ἐγώ ἀγαθός καί φύζω ἄρχω καί κρατέω ὁ ἐν ἐγώ δῆμος , ὁ ἄλογος μέρος ὁ Ψυχή , ἐπάγω εἴτε δή νόος εἰμί οὗτος ἐν ἐγώ ἀγαθός , δύναμις λέγω , εἴτε δή νόος αὐτός χρή καλέω , ὡς ἐγώ αὐτός ὀνομάζω , εἴτε ζωή λογικός , ὡς ὁ Πλάτων , ὅς δή ἀγαθός , ὡς εἶπον , φύω ἄρχω , καί πρός οὗτος ἔννοια ἔχω καί κατάληψις , ὅς εἰμί καλός · καί οὗτος ὁ μέν ἀληθής καλός , ὁ δέ φαίνω · καί ὅτι εἰμί ἀσώματος τις οὐσία χωριστός ὁ σῶμα καί κατά ἑαυτοῦ ἵστημι , καί πρό γε οὗτος αἴτιος τίς πᾶς ὁ οὐσία εἰμί , παντέλειος ἐνέργεια διακρατέω καί διακυρβερνῶσα ὁ σύμπας . εἴτε δή νόος χρή λέγω ὁ ἐν ἡμεῖς ἀγαθός εἴτε θεῖος1 τίς καί θεῖος τις μοῖρα καί ἀπορροή , ὡς καί οὗτος ὁ Πλάτων λέγω , εἴτε ὁ ἐν ἐγώ ὁ θεῖος ὁ οὗτος ἐνέργεια κατά ἀρετή , ὁ νοερός δηλονότι ζωή , εἰμί εἄν ὁ ζητέω νῦν εὐδαιμονία καί εὐδαίμων ὁ ζῶ κατά ὁ θεοπρεπής οὗτος ζωή , καί γίγνομαι ἐν ὁ σφέτερος ἀκρότης καί ἐν ὁ τέλειος τέλος . εἰμί γάρ , ὡς εἴρω , καί ὁ πολιτικός εὐδαιμονία τέλος , ἀλλά οὖον ὁ τέλειος . εἶπον δέ ἐπιτίθημι δή ὁ θεῖος ὁ ἐν ἡμίνα , ὅτι ἔθος αὐτός καί ὁ αἴσθησις καί ἁπλόος ὁ φύσις καί πᾶς ὁ ὁ φύσις ἔργον | προσαγορεύω . ὁ γάρ φύσις , φηςὶν αὐτός ἐν ἄλλος , θεός μέν τοτον , ὁ δέ λογίζομαι θέω καί θεῖος . p . 1177 a 18 ὁμολογέω δέ ἄν δοκέω καί ὁ πρότερος καί ὁ ἀληθής . ὁ λέγω λόγος ὁ ὁ θεῖος ὁ ἐν ἐγώ κατά ὁ οἰκεῖος ἀρετή ἐνέργεια τέλειος εὐδαιμονία , ἀτελής δέ ὁ πολιτικός σύμφωνος εἰμί καί ὁ πρότερος ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον εἴρω καί ὁ ἀλήθεια . ἐπεί γάρ δισσός ἀφορίζω ὁ ἄνθρωπος καί ὁ εἰμί καί μάλιστα καί πρῶτος ἄνθρωπος ὁ νόος ἐγώ εἰμί φημί , δύο δέ ὁ ἐκ Ψυχή καί σῶμα , ἀληθής εἰμί καί σύμφωνος ὁ ἀλήθεια ὁ λέγω ὁ ἐνέργεια ὁ εἰμί καί πρῶτος ἄνθρωπος ἀγαθός καί τέλειος καί σεμνός ὁ πολιτικός εὐδαιμονία , καί τοσοῦτος ἀγαθός καί τίμιος , ὅσος ὁ ὑπόκειμαι περί ὅς ἐνεργέω ὁ ὑπόκειμαι ὁ πολιτικός ἀγαθός καθίστημι . ὁ μέν γάρ πολιτικός εἰμί ὁ κόσμος ἐπάγω ὁ δύο καί Τάκι καί ὅρος τίθημι ( καί εἴρω πολύς περί οὗτος ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον ) , οὗτος δέ ἀνάτασις πρός ὁ ἀγαθός καί ἕνωσις καί γνῶσις ὁ ὁ θεῖον οὐσία κοινωνία καί διαφορά , ὅτε καί ἐνέργεια λέγω νόος ὁ οὗτος θεωρέω οὕτως δύναμαι . εἰμί μέν γάρ καί πρό ὁ ἐνεργέω δύναμαι εὐδαίμων κατά ὁ νοερός οὗτος καί ἔνθεος ζωή οὐσία ἀσώματος ζωριζω δύναμαι ὁ ζῷον οὗτος , ὅς ὁ ἐπιτροπεία λαγχάνω . λέγω δέ δύναμις νόος τότε διότι δεκτικός εἰμί ὁ παρά Ἀριστοτέλης θύραθεν νόος , μᾶλλον δέ ὁ ὁ θύραθεν ἔλλαμψις νόος , ὅς ἐπειδάν μετέχω , νοερός τε λέγω καί τέλειος νόος καί εὐδαίμων θεωρητικός καί ὁ ἄκρος ἐνέργεια ἐνεργός καί ἄλλος ὅσος πολλάκις εἶπον . p . 1177 a 21 ἔτι συνεχετάτη · θεωρέω τε γάρ μᾶλλον δύναμαι συνεχῶς . καί διά ὁ ἐνέργεια εἰμί ὁ θεωρητικός εὐδαιμονία ὁ ἐν ἐγώ ἀγαθός καί θεῖος δεῖ λέγω αὐτός ἀγαθός καί ἄκρος καί τέλειος καί διά ὁ συνεχής ὑπάρχω . εἴρω γάρ ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον ὅτι μόνιμος τε καί δυσαφαίρετος οἴομαι ὁ εὐδαιμονία ὑπάρχω . εἰμί οὖν εἷς τίς ὁ στοιχεῖον ὁ εὐδαιμονία ὑπάρχω καί ὁ μόνιμος , ὁ μόνιμος ἄρα εὐδαίμων · μόνιμος δέ ὁ πλείων χρόνος ὑπάρχω . ὑπάρχω δέ πλείων χρόνος ὁ συνεχής καί μακροχρονία - τέρος · συνεχής δέ καί μακροχρόνιος ὁ εὐδαιμονία ὁ θεωρητικός ὁ πολιτικός · ἀγαθός ἄρα καί θεῖος καί διά οὗτος καί ἄκρος καί τέλειος . ἔτι εἰμί ὁ ἀεί ἐγγύς ὁ συνεχής , πρόσω δέ ὁ μή συνεχῶς καί ἐπί ὀλίγος χρόνος ὑπάρχω , ὁ δέ ἀεί ὁ μή ἀεί τέλειος καί ἀγαθός , καί ὁ θεωρητικός ἄρα εὐδαιμονία ὡς συνεχής καί πολυχρόνιος ἐγγίων εἰμί ὁ ἀεί ἐν ὁ νοητός θεωρία · πόρρω δέ ὁ πολιτικός · τέλειος ἄρα ὁ θεωρητικός εὐδαιμονία καί ἀγαθός δή καί ἄκρος . ὅτι δέ ὁ ἀεί ἐγγίων εἰμί ὁ πλείων χρόνος καί συνεχής ὁ μικρός καί μή συνεχής , δῆλος . λέγω δέ πλείων καί συνεχής χρόνος αὐτός ὁ ἐνέργεια καί πρᾶξις διά ὁ κρίνω ὁ μῆκος αὐτός καί ὁ βραχύτης καί ὁ συνέχεια καί ὁ μή τοιοῦτος χρόνος . εἰμί δή θεωρητικός εὐδαιμονία εἰμί ὁ ὁ θεῖον γνῶσις , οὗτος δέ χρονικός μέτρον ὁρίζω ὡς ὁ πρᾶξις ( λέγω γάρ πρᾶξις ὡριαῖος καί μηνιαῖος καί ἐνιαυσιαῖος ) , εἰμί δέ ἀγαθός ὁ κατά ἀρετή χρόνιος πρᾶξις , οἷος ὁ μηνιαῖος ὁ ωριαίος καί ὁ θεωρητικός ἄρα εὐδαιμονία τέλειος εἰμί ὁ πρακτικός , ὅτι καί πρός μείζων μέτρον χρόνος θεωρέω δύναμαι καί θεωρέω . ὅτι μέν οὖν ὁ συνεχής ὁ καλός ἀγαθός ὁ μή τοιοῦτος , πᾶς ποῦ διά οὗτος δῆλος . ὅτι δέ καί συνεχής ἐνεργέω ὁ θεωρητικός εὐδαίμων δύναμαι ὁ πολιτικός ἐνεργέω δῆλος εἰμί διά οὗτος . οἶδα ὅτι πᾶς πρᾶξις καί ἐνέργεια ἀγαθός τις ἐφίημι καί πᾶς ὁ πράσσω καί ἐνεργός ὀρεκτός τις καί ἐξετάζω κινέω καί ἕλκω κινέω καί πράσσω χάρις ὁ τυγχάνω ὅς ὁ ἔφεσις ἔχω . εἰμί οὖν πᾶς ὀρεκτός ἕλκω πρός ἑαυτοῦ ὁ ἐφίημι , ὡς ὁ Μαγνῆτις ὁ σίδηρος , ὁ μᾶλλον ὀρεκτός καί ὁ ἑαυτοῦ φύσις μᾶλλον εἄν κινέω ὁ ἐφίημι αὐτός πρός ἑαυτοῦ καί ὁ αὐτός τεῦξις . εἰμί δέ ὁ ἑαυτοῦ φύσις ὀρεκτός ὁ πρῶτος , ὅς φημί οὗτος , ὁ πᾶς αἴτιος καί ἐράσμιος καί ποθεινός καί ὅς κόρος λαμβάνω οὖον δύναμαι ὁ οὗτος θεάομαι δύναμαι . ὁ μέν γάρ ἄλλος ἀγαθός καί ὁ ὀρεκτός καί ὁ φαίνω ἀγαθός εἰμί κόρος , καί μέχρι ἐκεῖνος διώκω αὐτός , μέχρι εἄν τυγχάνω αὐτός καί κόρος ἔχω αὐτός . ἐπάν δέ τυγχάνω καί πίμπλημι αὐτός , παύω καί οὐκέτι περί οὗτος ἐνεργέω βούλομαι · καί δῆλος ὅτι ὅς μέν ὁ τεῦξις ῥᾴδιος καί ὁ ἀπόλαυσις καί ὁ ἀπό αὐτός πλήρωσις τάχα γίγνομαι , βραχύς καί ὁ περί αὐτός χρόνος ἐγώ ὁ ἐνέργεια , καί οὐδέ συνεχῶς ἀλλά ἐκ διάλειμμα μακρός ἐπί αὐτός φέρω , ὅς δέ ἐργώδης καί κόρος αὐτός τάζιον οὖον γίγνομαι , ἀλλά ὅσος μᾶλλον ἀπολαύω , τοσοῦτος μᾶλλον ποθέω , ὁ περί αὐτός ἐνέργεια ἐγώ καί χρόνος μακρός μετρέω , καί ὁ ἐπί αὐτός φορά κατά βραχύς γίγνομαι καί ἐκ διάλειμμα . ὅς δέ μηδέποτε κόρος , ἀλλά ὅσος ἀπολαύω τις αὐτός τοσοῦτος ποθέω καί ὀρέγω , περί οὗτος δηλονότι συνεχῶς ἐνεργέω καί ἀεί , κἀν συμβαίνω διά τις περίπτωσις ἀποκλίνω ὁ πρός ἐκεῖνος διατριβή , οὐ ἐπί πολύς εἄν ἀνέχω ὁ ἀπουςίας ἐκεῖνος , ἀλλά ὅσος τάχα ἐπανήκω πρός ἐκεῖνος . τοιοῦτος δέ εἰμί πᾶς ὁ θέω καί ὁ δημιουργός ἐγώ . συνεχής ἄρα ὁ περί αὐτός ὁ νόος ἐνέργεια , ὅστις εἰμί ὁ θεωρητικός εὐδαιμονία , εἰμί πρός ὁ εἴρω , ὥστε καίω διά ὁ συνέχεια ἀγαθός καί ἄκρος καί τελέτος εἰμί , οὖον μόνος δέ ὡς αὐτάρκης καί ὡς συνεχής εἰμί τέλειος καί ἄκρος , ἀλλά καί ὡς Ἡδίστη · ὁ γάρ ἡδύς συνόχωκα λίαν ἐπί πολύς ἄκρος , ἀλλά καί ὡς Ἡδίστη · ὁ γάρ ἡδύς συνόχωκα λίαν ἐπί πολύς δύναμαι ὅς χαίρω αὐτός . ὅς τε γάρ ὁ μέλος σφόδρα χαίρω διά ὅλος , ὡς εἶπον , ἡμέρα καί νύξ ἐκεῖνος ἀκούω , ὅς τε ὁ κατά γεωμετρία ἢ ὁ μέγας συντάσσω μόγις ἀφίστημι οὗτος καί μετά βραχύς πάλιν ἀνατρέχω πρός ἐκεῖνος . εἰμί δέ αὐτός οὕτως ἔχω δύναμαι ὁ χαίρω αὐτός , τίς δεῖ λέγω περί ὁ καλός καί ἀγαθός καί ἡδύς καί ὁ ἑαυτοῦ φύσις ὀρεκτός ; εἰμί τόνος ὁ θεωρητικός εὐδαιμονία καί ὡς Ἡδίστη τέλειος · ὁ δίστη δί ὁ τοιοῦτος ἐνέργεια , ὅτι καί ὁ ὀρεκτός καί ἐφετός αὐτός ἡδύς . ὁ δέ ἡδύς εἰμί ὁ θεωρητικός ἐνέργεια δηλόω εἶπον οἴομαι τε δήω ἡδονά παραμείγνυμι ὁ εὐδαιμονία . πᾶς γάρ ἡδύς εἰμί δοκέω ὁ εὐδαίμων βίος . ὁ γάρ τέλειος ζωή καί ἀνελλιπής καί αὐτάρκης ἀγαθός καί ἄκρος , ὥστε καί Ἡδίστη · εἰμί δέ τοιοῦτος ζωή ὁ νοερός . εἰμί μέν γάρ καί ὁ πολιτικός εὐδαιμονία αὐτάρκης καί τέλειος καί ἡδύς · ἀλλά ὁ εἰμί τέλειος ἐν ὁ πρῶτος εἶδος ὁ ζωή εἰμί καί ὁ εἰμί ἡδύς · πρῶτος δέ εἶδος ζωή ὁ θεωρητικός εὐδαιμονία . εἶπον δή ἀγαθός εἰμί ὁ ἐν θεωρία καί γνῶσις ὁ Ἀρίστων εὐδαιμονία , ἐπάγω δοκέω γοῦν ὁ φιλοσοφία θαυμαστός ἔχω ἡδονά καθαριότης καί ὁ τίμιος . ὁ δέ φιλοσοφία , ὅτι θεωρία εἰμί καί ζωή νοερός , οὐδείς ἀγνοέω , ὥστε Ἡδίστη . ὁ δέ καθαριότης προσκω διά ὁ πρό ἀλίγου εἴρω . εἴρω γάρ ὅτι ὁ καθαριμτέρων καί ἄυλος αἴσθησις ὁ ἐνέργεια καθάριος . εἰμί δέ οὗτος , ὅσος ὁ νόος ἄυλος καί τίμιος ὁ αἴσθησις , τοσοῦτος καί ὁ ἐνέργεια αὐτός ὁ ἐνέργεια ὁ αἴσθησις . καί ἐκ ὁ ὑπόκειμαι ὅσος ὑπερφέρω ὁ νόησις καθαριότης καί ὁ τίμιος ὁ νοητός ὁ αἰσθητής , τοσοῦτος καί ὁ νόησις ὁ αἴσθησις καί θεωρία πρᾶξις . ἔτι ἐπεί ὁ Πολιτικὸς εὐδαίμων ὁ πολίτης περιποιέω ὁ εὐδαιμονέω ( οὗτος δέ αὐτός ἐμποιέω ἀδύνατος εἰμί Χωρὶς ὁ προσήκω ἕκαστος τάξις καί εὐκορμίας · ὕω δέ γίγνομαι ὁ ὁ μέν τιμάω , ὁ δέ καί κολάζω ) , ἐνδέχομαι ποτός μετάμελος λαμβάνω καί μετάνοια , ὅτι ὅδε κολάζω ἢ ὅδε τις χαρίζομαι . ὁ δέ θεωρός καί ὁ φύσις ὁ εἰμί ἐπισκέπτομαι οὐδέποτε ἐν μετάνοια . γίγνομαι , ὅτι ὅδε τις ὁ φύσις γιγνώσκω , ὅτι νοερός ζῶ . ἄμικτος μέν οὖν καί καθαρός ὁ ἐπί ὁ θεωρέω ἡδονή διά οὗτος , ἄμικτος δηκονότι κύπτω καί μεταμέλεια , τίμιος δέ , διότι καί περί ὁ ἐνεργέω καί ὅς ἀντιλαμβάνω νοέω ὁ θεωρητικός εὐδαίμων τίμιος . p . 1177a26 Εὔλογος δή ὁ οἶδα ὁ ζητέω ἡδύς ὁ διαγωγή εἰμί . ὁ πρακτός , περί ὅς ὁ Πολιτικὸς εὐδαίμων ἐνδιατρίβω , ἄστατος καί ἀόριστος τυγχάνω καί ἄλλοτε ἄλλως ἕχω . οὖον γάρ εἰμί σήμερον συμφέρω φίλιος ἔχω ὅδε τις καί συμμαχέω αὐτός ὅς συμμαχέω πρός αὐτός , καί ἀεί ὠφέλιμος εἰμί , οὐδέ εἰμί χρή νῦν πρός ὅδε πόλεμος ἔχω , καί ἀεί πολεμητέος αὐτός . εἰμί οὖν ἀόριστος οὗτος . ὁ δέ ἀόριστος ἄγνωστος , ἀναγιγνώσκω ἄρα καί ζητέω ὁ Πολιτικὸς εὐδαίμων εἰμί ζητέω ἄρα πότερος δεῖ πολερος ἀείρω κατά ὅδε ὅς σπένδω καί συμμάσσω ὅδε ὅς παρεῖδον δήω κινδυνεύω καί πεζός πολεμέω ὅς ναυμαχέω καί ὅδε κολάζω ὅς ἀφίημι καί ὅλως ἀεί σχεδόν ἐν ἄγνοια καί ζητέω καθίστημι . ὁ δέ κατά νόος ἐνεργός ἐν κατοχή καί ἄπταιστος γνῶσις ὁ σύστοιχος γνωστός εἰμί . ἡδύς ἄρα ὁ διαγωγή καί ὁ θεωρητικός βίος ὁ πολιτικός . ὁ γάρ ζητέω ἀγνοέω , ὁ δέ ἀγνοέω οὐ ἥδομαι . τέλειος οὖν ὁ θεωρητικός εὐδαιμονία ὁ πολιτικός καί ὡς αὐτάρκης καί ὡς Ἡδίστη καί ὡς συνεχής . ὁ γάρ ἀγαθός τέλος ὁ ὄρεξις κόρος οὐ ἔχω συνεχής εἰμί καί ἐπί ἄπειρος . ὁ μέν γάρ πρός ὁ ζῶ ἀναγκαῖος καί ὁ σοφός καί ὁ δίκαιος καί ὁ λοιπός δήω . εἶπον ὁ θεωρητικός βίος ἀνενδεής δαί αὐτάρκης ( εἰμί γάρ ὡς ἀληθής ὁ νοερός ζωή αὐτάρκης καί ἀπροσδεής · ἔχω γάρ ὁ θεωρητικός εὐδαίμων ὁ ὅλος ὁ ἑαυτοῦ δύναμις ἀγαθός καί οὗτος ἀπολαύω ὑπεροράω ὁ δύο πλήν ὁ ἀναγκαῖος · οὗτος γάρ ἐπιζητέω , οὐ ὡς αὐξάνω δέ μέλλω ὁ νοερός αὐτός ζωή δήω αὐτός , ἀλλά ἐπεί παρά ὁ ὁ ὅλος θεός σῶμα ἐπιτροπεία λαγχάνω , δήω ὁ ἀναγκαῖος εἰς συντήρησις αὐτός καί ποιέω διά αὐτός ὁ αὐτός πρόνοια απροσπαθαω · ὁ μέν γάρ ὁ εὐδαίμων τέλειος ζωή ἀνενδεής εἰμί , ὁ δέ δήω ὁ ἀναγκαῖος ὁ ὁ σῶμα εἰμί ζωή διά ὁ οἰκέω ἀγαθός καί ὁ σφέτερος τελεότης · ἀναγκαῖος οὖν εἰμί ὁ εὐδαίμων ὁ ὁ σῶμα τελειότης καί οὐ προηγούμενος ἀγαθός . ) εἶπον δέ ὁ μέν θεωρητικός βίος αὐτάρκης , ὁ δέ πολιτικός βίος ἐνδεής , φηςὶν ὅτι ὁ μέν ἀναγκαῖος πᾶς δήω καί ὁ σοφός καί ὁ δίκαιος , λέγω Δίκαιος ὁ πολιτικός εὐδαίμων , ὥσπερ σοφός ὁ θεωρητικός . ἀλλά ὁ μέν ἄλλος δήω ὡς προηγούμενος ἀγαθός , ὁ δέ θεωρητικός . ὡς εἴρω , ὡς ἀναγκαῖος . ἔσχατος γάρ λιμώσσω ὁ σῶμα ἢ χαλαεπῶς νοσέω παρεμποδίζω ὁ θεωρία , ἀλλά ὁ μέν τοιοῦτος ὑπεροράω , καθάπερ λέγω , ὁ δύο . ὁ δέ τοιοῦτος , ἤτοι ὁ ἀγαθός , ἤτοι ὁ πολιτικός εὐδαιμονία ἱκανῶς χορηγέω καί πρόσειμι ὁ δήω - τέρος ἅπας , λέγω δή ὁ ἀρετή καί ὁ ἐκτός ἀγαθός , οὐ αὐτάρκης οὔτε ὁ ἀρετή μόνος πρός εὐδαιμονία ( καί δείκνυμι οὗτος ὁ ἐξηγητής Ἀλεξένδρῳ ἐν τις ὁ αὐτός μονόβιβλος ) οὔτε ὁ ὁ ἐκτός ἀγαθός παρουσία , ἀλλά εἰμί καί οὗτος πάρειμι ἐνδεής . δήω γάρ , ἐπεί ἐνέργεια καί ὁ πολιτικός εὐδαιμονία τίθημι , ὁ ἴδιος ὑπόκειμαι περί ὁ ἐνεργέω . εἰμί γάρ πᾶς ἐνέργεια πρός τίς καί περί τίς , δεῖ ὁ περί ὁ ἐνεργέω . ἀνάγκη γάρ ἀναιρέω ὁ πρᾶξις καί ἐνέργεια ὁ πολιτικός εὐδαίμων , μή εἰμί ὁ κινέω καί ἐπισπάω αὐτός πρός ὁ ἐνεργέω . ὥσπερ γάρ χρῄζω ὄργανον , διά ὅς εἄν ἐνεργέω , οὗτος καί ὑπόκειμαι Τέρι ὁ . καί οὗτος καί ἐπί αὐτός ὁ ἄλλος δῆλος , καί πρῶτος ὁ ἐναίρω . ὅς τε γάρ δίκαιος δήω , πρός ὅς δικαιοπραγέω ( εἰμί γάρ ὁ δικαιόω ὁ ἴσος ὁ κατά ἀναλογία ἕκαστος εἰμί διανεγητική , δήω ὅς ὁ κατά ἄξιος πωλέω · μή πάρειμι ἐν οὗτος οὖν οὗτος ἀναιρέω ὁ ἐνέργεια αὐτός καί ὁ δικαιοπραγία ) ὅς τε ἀνδρεῖος δήω ὁ ὁ πολέμιος παρουσία ( οὖον δυνατέω γάρ πολέμιος μή πάρειμι ἐνεργέω ὁ ἀνδρικός ) , ὅς τε σώφρων ὡσαύτως δέω τίνω , πρός οὃς ὁ σωφρονικός διαπράσσω ( οὗτος τε οὖν αὐτός χρεία , καί ἔτι ὄργανον · ὁ μέν γάρ ἐλευθέριος χργμάτων , ὁ δέ ἀνδρεῖος ὅπλον καί ὁ Δίκαιος ἐκεῖνος , ὁ μέλλω διανέμω ) καί ὁ φρόνιμος τέλος ἤ τίνω τέλος , ἵνα ὁ πρός ὁ λῆφιν αὐτός καί κατάσχεσις συντελέω εὑρίσκω . ὁ δέ θεωρητικός οὐδείς χρῄζω · ἔχω γάρ , ὡς εἴρω , ὁ ὅλος ὁ οἰκεῖος δύναμις ἀγαθός ἀπροσδεής καί ὅλως οὖον δέω τις ἄλλος πρός ὁ ἐνεργέω περί αὐτός . καί ὅσος εἄν σοφός καί ἀγαθός ὁ ἕξις εἰμί , τοσοῦτος μᾶλλον ἐνεργέω . εἰμί οὖν ὁ Πολιτικὸς δήω τίνω πρός ὁ ἐνεργέω , ὁ δέ θεωρητικός οὖον δήω , ὁ θεωρητικός ἄρα εὐδαιμονία αὐτάρκης καί Ἡδίστη διά αὐτός οὗτος ὁ μή δήω καί τέλειος . p . 1177a34 Ἀγαθός δέ ἴσως συνεργός ἔχω , ἀλλά ὅμως αὐτάρκης . συνεργός οὖον πρός ὁ κατά νόος ἐνέργεια , ἀλλά πρός ὁ ἀνενόχλητος ὁ θεωρία · χρῄζω γάρ ὁ ἕψω ὁ λάχανον καί ὕδωρ κομίζω καί ὁ χιτώνιον ἀπορρύπτω καί ὅλως ὁ ὁ ἀναγκαῖος ποιέω . ὅμως , φημί , κἀν οὗτος ἀπορέω , αὐτάρκης , εἰμί διά ὁ πάμπαν ὀλίγος χρῄζω · ἀντλέω γάρ αὐτός ὕδωρ καί λάχανον ἕψω . εἰμί μέν γάρ πέρδιξ καί φασιανός ἕψησις δήω καί τράπεζα πολυτελής , τότε εἄν εἰμί ἄσχολος καί ἐπιδεής · ἐπεί δέ ὕδωρ καί μᾶζα , καί ὁ οὗτος παρασκευάζω ἀπορέω αὐτάρκης εἰμί . ἢ συνεργός λέγω εἄν ὁ οἰκεῖος αὐτός φέλοθς . δέομαι γάρ οὗτος , ὅτι ὁ φίλος παραθήγω ἀλλήλων ὁ ἀρετή , καί χρόνος πλείων καί συνεχής ἢ κατά μόνος ἐνεργέω κατά αὐτός . ὁ δέ ἴσως πρόσκειμαι πρός μέν ὁ πρότερος , ὅτι ὁ περί ὁ ἀναγκαῖος ἐπιτήσετιοι οὖον πρός ὁ εὐδαιμονία αὐτός κατά ἑαυτοῦ οὐδέ πρός αὔξησις αὐτός εἰμί συνεργός , ἀλλά πρός ὁ ὁ σῶμα τελειότης · ὅσπερ σῶμα εἰμί μέν αὐτός , ἴσως εἄν , ἤτοι κατά συμβαίνω εἄν εἶπον συνερέω , καί οὐ ἁπλόος · πρός δέ ὁ δύο διά τις εὐλάβεια καί ὁ πρός ὁ διδάσκαλος Πλάτων αἰδώς , μηδείς λέγω δήω συνεργός ὁ εἰμί ἄνθρωπος . αὐτός γάρ ἐν ὁ Ψυχή ὁ νόος ἐλλάμπω καί ὅλος κεινόω εἰμί , τίς ὁ χρεία τις ἄλλος πρός ὁ εὐδαίμων ζῶ ; καί λέγω περί οὗτος ὁ Πλάτων καί ἐν ὁ πολιτεία καί εἰμί ὁ Νόμος . ὅτι δέ μετά ὁ Φίλων καί μᾶλλον καί συνεχής ἐνεργέω ὁ εὐδαίμων , λέγω ἐν ὁ πρό οὗτος βιβλίον , ὅτε ἐκεέκνυεν ὅτι ὁ εὐδαίμων δήω φίλος . Δίξειε δέ εἄν οὗτος μόνος διά εσυος ἀγαπάω . εἰμί ὁ διά ἑαυτοῦ ἀείρω ὁ διά ἄλλος , ὡς λέγω , αἱρετός ( ὁ γάρ ὑγίεια διά ἑαυτοῦ εἰμί αἱρετός φαρμακεία καί φλεβοτομία ὁ μή διά ἑαυτοῦ ἀλλά διά ὁ ὑγίεια εἰμί αἱρετός καί τέλειος ) , εἰμί δέ ὁ μέν πολιτικός εὐδαιμονία ὁ διά ἄλλος τίς αἱρετός ( διά γάρ ὁ θεωρητικός εὐδαιμονία καί ἔτι ὁ πολίτης καί ὁ πόλις εὐδαίμων ποιέω ) , αὐτός δέ ὁ νοερός ζωή διά ἑαυτοῦ καί οὖον διά ἄλλος τίς εἰμί αἱρετός , οὗτος εἄν εἰμί ὁ τέλειος εὐδαιμονία . Τέλειος μέν εἰμί . [ ; Ἆλιν τέλειος μέντοι εἶδος ὁ ἀρετή , ἀλλά πρός ὁ πολιτικός εὐδαιμονία ἀτελής εἰμί . καί ὅλως ὁ ὑφίημι ὅσος πρός ὁ οἰκεῖος φύσις καί ὁ σφέτερος εἶδος Ἔλεια μέν εἰμί , ἀτελής δέ λέγω ὡς πρός ὁ ὑπέρτερος καί σεμνός . εἰμί οὖν οὗτος οὕτως ἔχω ( καί πᾶς μᾶλλον ἀληθής ) , εἰμί δέ ὁ θεωρητικός εὐδαιμονία ὁ ἔσχατος εἶδος καί ὁ διά ἑαυτοῦ καί μή διά ἄλλος τίς |αἱρετόν , οὗτος εἄν εἰμί ὁ τέλειος εὐδαιμονία . ὅτι δέ ὁ σχάζω τέλος καί τέλειος εἰμί καί μόνος διά ἑαυτοῦ καί οὖον διά ἄλλος τίς ἀγαπάω , δῆλος ἐκ ὁ μηδείς ἄλλος τίς παρά αὐτός ἐγώ παραγίγνομαι . ἀπό μέν γάρ σής ἀσδρείας ἐπιγίγνομαι νίκη , ἀπό δέ σωφροςύηνς ἀοχλγςία , ἀπό δέ φρόνησις τεῦξις ὁ πρός έλος τίς συντείνω , ἀπό δέ παῦνος ὁμοῦ ὁ πολιτικός εὐδαιμονία · καί ἀπό ὁ ἄλλος πάξη καί ποίησις ὁμοίως , ἀπό μέν ὅδε πλέω , ἀπό δέ ὅδε μικρός , οἶος ἀπό μέν ὁ ἐμπορία πλοῦτος , ἀπό δέ ὁ ὑφαντικός ὕφασμα καί ἀπό ὁ ἰατρικός ἢ ἰάτρευσις ὑγίεια καί ἀπό ὁ οἰκοδόμησις οἰκίον · ἀπό δέ ὁ δεωρίας οὐδείς τίς ἀλλά αὐτός εἰμί ὁ θεωρία καί ἐνέργεια καί τέλος . p . 1177b4 δοκέω τε ὁ εὐδαιμονία ἐν ὁ σχολή . ὁ σχολάζω ἐκτός πᾶς ὄχλος εἰμί εὐδαίμων λέγω καί κατά ἕκαστος ἀκούω πᾶς λέγω ὑπό αὐτός ὁ φήσεως ἄγω “ ὁ Δεῖνα μακάριος εἰμί καί εὐδαίμων ” . ἐρωτάω δέ διά τίς , λέγω “ διότι ἀνενόχλητος διατελέω σχολάζω καί δίχα θρουβος διαβιόω ” . εἰμί οὖν ὁ σχολάζω εὐδαιμονίζω , ἐν σχολή δέ μάλα εἰμί ὁ νοερός ζῶ , οὗτος μάλα εἰμί εὐδαίμων , καί μᾶλλον καί εἰμί ἄκρος καί τέλειος εὐδαιμονία εἰμί ὁ κατά νόος ζωή καί γνῶσις ὅς θεῖον καί πήγνυμι καί οὐ ὁ ἐν ἀσχολία παντοῖος πολιτικός εὐδαιμονία . πᾶς τοίνυν , ὅσος περί εὐδαιμονία δοξάζω ὁ πρό αὐτός καί σύν αὐτός , δείκνυμι ὑπάρχω ὁ θεωρητικός εὐδαιμονία . εἴτε γάρ εὐδαιμονία εἰμί , ὅς τις εἶπον , ὁ διά ἑαυτοῦ αἱρετός καί μή διά ἄλλος τίς , ὁ νοερός μόνος ζωή οὗτος ὑπάρχω καί οὐ ἄλλος τις , εἴτε φυχή ἐνέργεια , ὡς ἄλλος ἀφίημι , ὁ κατά ὁ ἀγαθός ὁ ἀπό ὁ ἀγαθός εἰς αὐτός ἀφικνέομαι , ὁ δή ἀγαθός εἰμί , ὅς τε ἐκεῖθεν ἔλλαμφις ὁ πρός ὁ θεωρητικός εὐδαίμων καί ὁ ἐπί οὗτος γνῶσις ὁ τε πρῶτος καί δύο καί ὁ ἐφεξῆς καί ὁ κοινωνία αὐτός καί διαφορά καί ὁ ἕκαστος ἰδιότης , καί οὗτος ὁ οὗτος ἐξαιρετός εἰμί καί ὁράω , εἴτε εὐζωΐα καί εὐπάθεια , καί οὗτος ευμοιρώ , εἴτε σχολή καί ἀπραξία , ὡς ὁ Ἐπίκουρος βούλομαι , καί οὗτος οὗτος εἰμί διά ὁ πρόκειμαι δείκνυμι λέξις , λέγω δοκέω τε ὁ εὐδαιμονία ἐν ὁ σχολή . εἰμί γάρ ὁ εὐδαιμονία τέλος εἰμί ὁ ἔσχατος , εἰμί δέ καί ὁ σχολή τέλος ἔσχατος , ὁ εὐδαιμονία ἐν σχολή εἄν εἰμί . ὅτι δέ ὁ σχολή τέλος εἰμί ἔσχατος , προβιβάζω ἀπό ὁ πολιτικός εὐδαιμονία , ὅστις εὐδαιμονία ἁπλόος μέν ἐν σχολή οὐ εἰμί , ὁ δέ καί κατά τίς . ἐν σχολή μέν γάρ εἰμί , καθόσον ὑπείκω αὐτός πᾶς ὁ πλησιάζω πόλις , καθόσον δέ ὁ ὁ πόλις ὁσημέραι περισκοπέω καί ὁ κοινός καί Χωρὶς ἕκαστος καλός καί συμφέρω βέβαιος καί μόνιμος διαμένω φροντίζω , ἄσχολος εἰμί καί θορυβέω . πόθεν δέ δῆλος , ὅτι ὁ σχολή τέλος εἰμί ἔσχατος ; ἐκ ὁ τόξον μέν γλύφω καί θώραξ πλέκω καί θυρεός συναρμόζω διά ὁ πόλεμος , ὁ δέ πόλεμος αἱρέω διά ὁ εἰρήνη , ὅστις εἰμί σχολή . ὥστε ἐπεί ὁ εἰρήνη σχολή , τέλος δέ ὁ εἰρήνη , καί ὁ σχολή ἄρα τέλος ὁ ἀσχολία , ἤτοι ὁ ὁ ὅπλον κατασκευή καί ὁ λοιπός ἄλλος ὁ πρός ὁ πόλεμος παρασκευή . ἀλλά ἐπεί καί οὗτος ὁ σχολή ἀσχολία τίς εἰμί , ὡς εἴρω , πᾶς δέ ἀσχολία τέλος τις καί σχολή ἐφίημι , εἰμί εἄν ὁ ὁ ἀσχολία οὗτος τέλος σχολή · καί ὁ ἔσχατος τέλος ( οὗτος δέ εἰμί ὁ θεωρητικός εὐδαιμονία ) ἐν σχολή ἄρα . p.1177b6 ὁ μέν μέν οὖν πρακτικός ἀρετή ἐν ὁ πολιτικός ἢ ἐντός πολεμικός ὁ ἐνέργεια . εἶπον ὅτι ἐν σχολή δοκέω εἰμί ὁ εὐδαιμονία , δείκνυμι διά οὗτος , ὅτι οὐδείς ἄλλος τις ἐνέργεια οὔτε ολεμικὴ οὔτε πολιτικός οὔτε ὁ πολιτικός αὐτός εὐδαιμονία ἐν σχολή εἰμί , ἄλλος μόνος ὁ κατά νόος ἐνεργέω , ὁ θεωρητικός εὐδαιμονία . οὗτος δείκνυμι λέγω , ὅτι ὁ μέν πρακτικός ἀρετή , ἤτοι ὁ ἠθικός , ὁ ἐνέργεια ἢ ἐν ὁ πολιτικός πρᾶγμα εἰμί ἢ ἐν ὁ πολεμικός , ὅστις , καί ὁ κατά ὁ πόλεμος καί ὁ κατά ὁ πόλις , ὅτι ἄσχολος εἰμί καί μεστός φροντίς καί ταραχή , οὐδείς ἀγνοέω ὁ ἐν πόλεμος καί πολιτικός πρᾶγμα διατρίβω . ὁ τε γάρ ὁ χρῆμα ὁ πόλις ταμίας ἀναπλέω εἰμί θόρυβος , φροντίζω ὡς λόγος ἀποδίδωμι ὁ θησαυρίζω καί ἀποθησαυρίζω , ὁ τε ὁ ἀδικέω πειράω ἀναστέλλω ἐν παντοῖος ταραχή καθίστημι εἰμί , ὁ τε ὁ ἀμοιβή καί ἀνταλλαγή ἐπισκοπέω , ὅπως εἄν ὅτι μάλιστα κατά ἄξιος γίγνομαι . τέλειος εἰμί ἄσχολος . τίς δέ εἄν εἶπον τις περί ὁ πολιαρχέω , ὅς ὕπαρχος καλέω ; οὐ εἰμί οὐδείς οὗτος ἄσχολος , λέγω δέ ὁ εἰμί τάμιας καί πολίαρχος καί ὁ ἄλλος ὁμοίως , ἀλλά οὐ ὁ κατά ἐγώ κόραξ . εἶπον δή ὅτι καί ὁ πολιτικός καί ὁ πολεμικός ἐνέργεια ἄσχολος εἰμί , δείκνυμι πρῶτος , ὅπως ὁ πολεμικός τοιοῦτος εἰμί καί φημί οὐδείς γάρ ὁ πολεμέω αἱρέω χάρις ὁ πολεμέω , ἀλλά | πολεμέω , ἵνα εἰρήνη ἄγω . εἰμί οὖν πολεμέω , ἵνα εἰρηπᾶν δέ τογιγνομαι ἐκ ὁ αντικείμενο ἢ ὁ ἀντίκειμαι ἢ ὁ ἐναντίος γίγνομαι , ὡς ἐν ὁ πρῶτος ὁ φυσικός δείκνυμι . εἰμί οὖν καί ὁ εἰρήνη ἐκ ὁ πόλεμος γίγνομαι , εἰμί δέ ὁ εἰρήνη σχολή , ὁ πόλεμος ἄρα ἀσχολία καί ὁ ἐν αὐτός πρᾶξις . ὅτι δέ χάρις ὁ σχολάζω πολεμέω , πιστόω ἐπάγω οὐδείς γάρ αἱρέω ὁ πολεμέω χάρις ὁ πολεμέω , ὅς αὐτός εἰμί ὁ οὐδείς γάρ αἱρέω ὁ ἀσχολέω χάρις ὁ ἀσχολέω , ἀλλά ἵνα σχολάζω . μιαιφόνος γάρ καί ἀσεβής καί παντάπασι ἄδικος ὁ πολεμέω ἵνα πόλεμος ἔχω . εἰμί γάρ ὁ πόλεμος αἱρέω , ἵνα πολεμῇ,λ κρατέω πᾶς ὁ πολέμιος καί ὑπό χείρ ποιέω , τίσις πολεμέω ; ἐπεί ὁ πολεμέω αἱρέω ἕνεκα ὁ πολεμέω , δῆλος δή , ὅτι κατά ὁ Φίλων επαέ ξέω ὁ πόλεμος , ὅσπερ ἀσχάτης εἰμί ἀδικία καί μιαιφονία . οὐ ἄρα πολεμέω , ἵνα πολεμέω , ἀλλά ἵνα ἡσοχιαν ἄγω , ὅσπερ αὐτός εἰμί , ὡς εἴρω , ὁ ἀσχολέω σχολάζω . ἄσχολος ἄρα ὁ πολεμικός πρᾶξις , ἐπεί ὁ τέλος αὐτός , ὁ εἰρήνη , σχολή . εἰμί δέ καί ὁ ὁ πολιτικός ἄσχολος , καί παραός ὁ πολιτεύω . ὁ καί σύνδεσμος ὁ ἐν ὁ λέγω ὁ καί παρά κὐτὸ ὁ πολιτεύω οὖον παρέλκω , αλλ’ενδεικνυος , ὅτι οὖον μόνος ὅτε μή ἐνεργέω σκοπέω τίς μέν πράσσω , τίς δέ ὁ ἀναγκαῖος παραλείπω , καί δεῖ εἰς νέωτα πράσσω καί τίς μή ποιέω . καί εἰμί ἄν μᾶλλον κατάλληλος ὁ λέξις καί ὁ λέγω σύμφωνος , εἰμί οὗτος πως ἔχω καί ἐν αὐτός ὁ μή πολιτεύω ἄσχολος εἰμί ἀλλά οὗτος μέν ἴσως τοιοῦτος . δείκνυμι δέ ὁ πολεμικός ἐνέργεια ἄσχολος , δείκνυμι ὅτι οὐδέ ὁ πολιτικός ἀπαλλάσσω εἰμί θόρυβος καί ταραχή , ἀλλά καί αὔτης ἄσχολος τυγχάνω εἰμί . ὁ γάρ περιποιέω τιμή καί δυναστεία ἑσυτῷ καί ὁ πόλις καί σπουδάζω καί μεριμνάω κυριεύω ὁ πέριξ πόλις καί τιμάω καί αὐτός καί ὁ πολίτης πρός ἅπας , ἐν ἀφθονία τε τυγχάνω πᾶς ὁ πρός ζωήν,πῶς ἄν ὁ οὕτως ἔχω φημί ἄν τις ἄσχολος εἰμί μέν διάνοια ὁ πρόκειμαι συλλαβή οὗτος . ὁ δέ λέξις ὁ ἕτερος ὁ πολιτικός , ὅς καί ζητέω ὑπερβατός ἀναγνωστέον ἕτερος εἰμί ὅς καί ζητέω ὁ πολιτικός λέγος δέ ὅτι ὁ εὐδαίμων ἑαυτοῦ καί ὁ πολίτης δυνατείας περιποιέω , καί ὁ τοιοῦτος εὐδαιμονία ἕτερος εἰμί ὁ θεωρητικός εὐδαιμονία , ὅς θεωρητικός εὐδαιμονία ζητέω νάω . ὁ δέ καί σύνδεσμος ἐκ περισσός κεῖμαι νῦν . εἰμί γάρ ὁ ὀρθός τοιοῦτος ἕτερος εἰμί , ὅς ζητέω , ὁ πολιτικός . Ρ . 1177b 16 Eἰ δή ὁ κατά ὁ ἀρετή πρᾶξις ὁ πολιτικός καί πολεμικός . οὗτος οἶος συμπέρασμα εἰμί ὁ περί ὁ θεωρητικός εὐδαιμονία εἴρω . ὅς δέ λέγω , τοιοῦτος ἄν εἰμί δύναμις . εἰμί ὁ στοιχεῖον ὁ τέλειος εὐδαιμονία εἰμί ὁ δι’ἐαυτὸ καί μή δι’ἄλλο τίς αἱρετός , ὁ ἡδύς , ὁ αὔεργείας , ὡς ἄνθρωπος δυνατός . εἰμί χύτρειος οὗτος εἰμί ὁ συστατικός ὁ εὐδαιμονία στοιχεῖον , οὗτος δέ μόνος ὁ θεωρητικός δπάρχει εὐδαιμονία , ὁ πρῶτος καί τέλειος εὐδαιμονία καί ὁ ἄνθρωπος οἰκεῖος [ ἐστίν]αὕτη ἄν εἰμί . ὁ δέ πολιτικός Δεύτερος καί μετ’αυος οἰκεῖος οὖον ὁ ἀληθινός καί εἰμί ἄνθρωπος , ἀλλά ὁ σύγκειμαι ἐκ νόος καί σῶμα , εἰμί γάρ καί ἕκαστος φύσις αὐτός οὗτος ὅσπερ εἰμί τέλειος ὑπάρχω , ἀλλά ὁ ὑπέρκειμαι ὑφάω καί ἀτελής εἰμί πρός ὁ ὑπέρτερος , ὥστε καί ὁ πολιτικός κατά αὐτός οὗτος ἀτκείαν ἀτελής εἰμί , ὡς πρός ὁ θεωρητικός , εἰμί καί τέλειος κατά γε ὁ οἰκεῖος φύσις εἰμί . ὅς μέν βούλομαι λέγω οὗτος εἰμί . περί δέ ὁ λέξις ἐκεῖνος πρῶτος ῥητέος , ὅτι ὁ οὗτος ἀπόδοςίς εἰμί ἐν ὁ ὁ τέλειος εὐδαιμονία οὗτος ἄν ἐω ἄνθρωπος λαμβάνω μῆκος βίος τέλειος , ὁ δέ λοιπάς μεταξύ παρεμβάλλω , ἀνάμνησις εἰμί ὁ εἴρω περί εὐδαιμονία . ἔπειτα ῥητέος , ὅσος διαφέρω πόλις εἷς ἀνήρ , τοσοῦτος καί ὁ κατά ἀρετή πολιτικός πρᾶξις ἅπας , ὅστις εἰμί ὁ πολιτικός εὐδαιμονία , διαφέρω μέγεθος καί κάλλος εἷς κατά ἀρετή πρᾶξις . ὁ γάρ ἀπό ἀρετή καί κατά ἀρετή πᾶς ὁ πολίτης προέρχομαι τε καί πράσσω μέγας καί καλός τυγχάνω . καί πολύς προέχω ὁ εἷς ἀνήρ ἀρετή καί πρᾶξις . ὁμοίως δή καί ἐπί ὁ πολεμικός ἔχω πρᾶξις · πολύς ὑπερέχω ὁ ὁ στράτευμα ὅλος κατά ἀρετή πρᾶξις καί ἀνδραγαθία ὁ εἷς στρατιώτης κατόρθωμα , ὅμως δέ οὖν , καίτοι μέγας καί καλός εἰμί , ὁ σχολαστικός οὖον πάρειμι αὐτός ἀλλά πρός ὁ ἄσχολος εἰμί καί οὖον διά ἑαυτοῦ ἀλλά διά ἄλλος τίς τυγχάνω εἰμί αἱρετός , διά Νίκη , διά χρῆμα σνλλογη καί χώρα ἐπίκτησις . ὁ δέ διά ἄλλος τίς ἀείρω ἀτελής καί ἐπαφή , σπουδή διαφέρω δοκέω , τουτέστιν ὁ ὁ θεῖον κατάλψις ἀτελής καί ἐπαφή , σπουδή διαφέρω δοκέω , τουτέστιν ὁ ἀκρότης καί ὁ τίμιος . ὁ τίμιος γάρ καί ἄκρος ἐγώ ἐνέργεια καί θεοφιλής ὁ νοερός εἰμί ζωή . ὁ γάρ ἠθικός καί πρακτικός δεύτερος τε καί μετά ἐκεῖνος . καί πρός | οὗτος Ἡδίστη τε εἰμί · ὁ γάρ τέλειος ἡδύς . ὁ δέ τοιοῦτος ἡδονή τέλειος ὡς ἀμεταμέλητος καί μετάνοια ἄδεκτος . τέλειος δέ εἰμί καί ἡδύς δυνάζω καί ὁ ἐνέργεια . εἰμί δέ καί αὐτάρκης · διά ἑαυτοῦ γάρ εἰμί αἱρετός καί ἄτρυτος καί ἀνένδοτος καί πρός ἄνεσις ἀμείλικτος γάρ οὗτος δύναμαι πλεῖστος χρόνος ἐγκαρτερέω ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια καί πρᾶξις ὡς ὁ θεωρία σχολάζω . p . 1177 b 25 Δαβός μῆκος βίος τέλειος · οὐδείς γάρ ἀτελής εἰμί ὁ ὁ εὐδαιμονία . εί ὁ ἀίδιος τέλειος , ὁ ἐγγύς ὁ ἀίδιος τελειοτορος ὁ πορρώτερος . ἐγγύτερος δέ ὁ μακρός χρόνος ὁ βραχύς , ὥστε καί ὁ πολυχρόνιος εὐδαιμονία ὁ βραχυχρονιωτέρας ὁ παντέλειος ὁ εὐδαιμονία ὁ κατά νόος εἰμί ζωή , · ἐπάγω λαμβάνω μακής βίος τέλειος , ἀκόλουθος λέγω οἶς αὐτός ἀρέσκω . βούλομαι γάρ οὗτος ὁ δαιμόνιος ἀνήρ ὁ εὐδαιμονία συμπληρόω μέν ἐκ ὁ ὅλος ἀρετή , ὁ τε ἠθικός καί θεωρητικός , δήω δέ ὁ πολτικός καί σής ἐκτός χορηγία , ἱκανός εἰμί ὑπηρετέω ὅς κατά ἀρετή ἐνέργεια , δήω δέ καί βίος τέλειος πρός ὁ δυμπαζω εὐθημοσύνη ἢεὐζωΐαν καί οπραυεις . πολλή γάρ μεταβολή γίγνομαι καί παντοῖος Τύχη κατά ὁ βίος καί ὁ χρόνος προέρχομαι ἐλεγκτικός γίγνομαι ὁ τε ὡς ἀληθής εὐδαίμων καί ὅς ὑποκρίνομαι εὐδαίμων ζεύς . ὁ γάρ φύσις ἔχω εὕω μεταβάλλω ἢ καί δοκέω μέν εἰμί ὅδε τίς , μή εἰμί δέ , ὁχρόνος ἐλεγκτικός εἰμί . ἔτι εἰμί τέλειος ὁ εὐδαιμονία , τέλειος δέ ὁ μόνιμος , μόνιμος δέ ὁ πλείων χρόνος εὐδαιμονέω , οὗτος δέ εὐδαίμων , πᾶς ποῦ δῆλος ὅτι ὁ βραχύς χρόνος εὐδαιμονέω ἐγγύς πως εἰμί ὁ μή εὐδαιμονέω , ὥστε καί ἀτελής ὁ τοιοῦτος εὐδαιμονία . δήω ἄρα καί βίος τέλειος . ἀλλά καί ὅτι ὁ μακρός χρόνος νοερός ἐνεργέω θεοπρεπής εἰμί ὁ ὁ βραχύς χρόνος ὡσαύτως ἐνεργέω ὁ ὁμολογέω εἰμί , ὥστε καί τέλειος . δείδω ἄρα τέλειος καί μακροχρόνιος βίος . εἰμί δέ τις ἐνίστημι λέγω , ὅτι ὁ εὐδαιμονέω ἐν ὁ νάω ὅλος πάρειμι καί παντελής ὑπάρχω καί οὐδείς ἐκ ὁ ὁ χρόνος προσλαμβάνω παρατάεως , ὁ οὗτος λέγω πρῶτος μέν παρά ὁ συναίσθησις ἐγώ λέγω , ἷγμαι , εἶτα καί ὁ ὁ πλεῖστος ἢ καί σχεδόν πᾶς δόξα . πᾶς γάρ ὁ ὅτι πολύς χρόνος εὐδαιμονέω ἀγαθός πολύς φημί ὁ ὡσαύτως μέν ἐν ὀλίγος δέ χρόνος ζῶ · ὥστε καί ὁ ὁ χρόνος παράτασις δυνάζω ὁ εὐδαίμων ὀξύνω , ἄν ἐν ὁ νῦν ὁ ἐνίστημι ὡσαύτως ἀμφότερος ἐνεργέω . ἔτι εἰμί ὁ διά πολύς ὁ καλός ἔργον ἀγωνίζομαι μᾶλλον εὐδαιμονίζω , ἐν δέ ὁ πλείων χρόος καί πλείων καλός πράσσω δυνατός , πᾶς ποῦ δῆλος ὡς δοντελεῖ πρός εὐδαιμονία ὁ μεακρὸς Κρόνος καί ὁ τέλειος μῆκος ὁ βίος . οὖον γάρ εἰμί ἐν ὀλίγος παμπολύς καί μέγας πράσσω ἤ θεωρέω , ὅσπερ λάω , ὁ γράφω περισσός ἄν εἰμί , ὡς δήω καί μῆκος βίος τέλειος . ἐπεί οὖν τέλειος εἰμί ὁ εὐδαιμονία καί οὐδείς ὁ αὐτός ἀτελής ὑπάρχω , ἀνάγκη καί ὁ χρόνος τέλειος εἰμί , ἵνα μή κατά οὗτος ἀτελής ὑπάρχω . 30 p . 1177b26 ‘O δέ τοιοῦτος ἄν εἰμί βίος ἀγαθός ἤ κατά ἄνθρωπος . Ἄνθρωπος ὠθέω ὁ συντίθημι λέγω ὁ ἐκ ψυκῆς καί σῶμα . Λέγος δέ ὁ πάρειμι λόγος , ὅτι ὁ θεωρητικός βίος καί ὁ νοερός ζωή ὑπέρ ὁ πολιτικός εἰμί εὐδαιμονία καί ὁ πολιτικός εὐδαίμων , ὁ ἐν ἔχω τυγχάνω πρός ὁ δύο καί συμπλέκω αὐτός καί ἀσχολέω περί αὐτός . ὁ γάρ νοερός ζωός ξέω οὐ εἰμί ἄνθρωπος , ὁ ἀπό λόγος καί ὁ πολυκέφαλος ὁ ἐπιθυμία θηρίον καί ὁ λεοντώδης ὁ θυμός μετά ὁ σῶμα εἰμί , οὗτος βιόω , ἀλλά οὗτος διαβιόω , εἰμί θεῖος1 τίς ἐν αὐτός ὑ παρέχω , τουτέστιν ἀλλά ὡς χωρίζω ἑαυτοῦ ἀπό ὁ συναρτάω ζῷον καί ἑνόω ἑαυτοῦ πρός ὁ πρῶτος ἀγαθός καί ὁ ἀπό ἐκεῖνος κατέρχομαι εἰς αὐτός ἔλλαμψις . οὗτος γάρ εἰμί ὁ νοερός ζῶ , ὁ ἀναφεύγω ἀπό ὁ περί ὁ ὕλη πτόα ἐπί ὁ νοερός ἀκρώρεια . καί ὅσος , φημί , διαφέρω ὁ ἐν ἐγώ νόος ὁ σύνθετος οὗτος , ὁ ἐκ Ψυχή καί σῶμα , τοσοῦτος καί ὁ νοερός ἐνέργεια αὐτός ὁ πολιτικός εὐδαιμονία . ἄλλος γάρ ἀρετή ὁ πολιτικός εἶπον εὐδαιμονία . εἰμί δή θέω ὁ νόος πρός ὁ ἄνθρωπος , τουτέστιν εἰμί ὁ ἄσχετος νόος καί ἀνεπίστροφος θεῖος εἰμί ὁ ἐν σχέσις καί πρός ὁ ὕλη ῥέπω , καί ὁ βίος αὐτός , ὁ κατά νόος ἐνέργεια , θεῖος ὁ ἀνθρώπινος ζωή , ὁ πολικός εὐδαιμονία . p . 1177b31 οὖον χρή δέ κατά ὁ παραινέω ἀνθρώπινος φρονέω ἄνθρωπος εἰμί . Τινές μέν Θέογνις φημί εἰμί ὁ γνώμη οὗτος , ὁ δέ Σόλων . ὅς δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί · εἰμί μέν ὁ κύριος καί μάλιστα καί εἰμί ἄνθρωπος εἰμί ὁ συμπληρόω διά λόγος καί ὁ πρόκειμαι | αὐτός , Δίκαιος εἰμί πείθω ὁ λέγω δήω ἀνθρώπινος φρονέω καί ἐν ὁ πολιτικός ἐμμένω εὐδαιμονία . ἐπεί δέ οὖον οὗτος ὁ σύνθετος εἰμί ὁ ἀληθής ἄνθρωπος ἀλλά ὁ ἐν ἐγώ θεῖος , ὁ νόος , δεῖ μή πείθω ἀλλά ἀπαθανατίζω ἑαυτοῦ , ἤτοι χωρίζω ἀπό ὁ πρός ὁ θνητός ζῷον ἐμπάθεια καί ἀπαθανατίζω καί ἐξομοιόω ἑαυτοῦ ὁ ἀθάνατος , ὁ νονταῖς δηλαδή καί νοερός ὕπαρξις . ὁ γάρ ὁ ὄντγως ἄνθρωπος πρέπω εὐδαιμονία ὁ πρός θεός εἰμί ὁμοίωσις . ὁμοιόω δέ θεός ὁ ὁ ἐνταῦθα ἀφίστημι καί ὁ νοερός ἐνδιατρίβω . ὥστε δεῖ πᾶς ποιέω ὅσος συντελής πρός ὁ ζῶ κατά νόος , ὅς εἰμί ὁ ἄκρος καί ἀγαθός καί θεῖος ὁ ἐν ἐγώ . ζῶ οὖν κατά αὐτός , ὡς εἴρω , ὁ περιλάμπω ὑπό ὁ θεῖος αἴγλη ὑπερφρονέω ὁ ἔξω καί ἀπολύω καί ἐλευθερόω ἑαυτός ἀπό ὁ ἄσχετος καί ακάθεκτος πρός ὁ σῶμα ῥοπή . εἰμί γάρ ὁ ὄγκος μικρός εἰμί , δύναμις καί τελειότης πολύς μάλλον ὑπερέχω . ὁ μικρός ὁ ὄγκος αὐτός εἰμί ὁ ἀμεγέθης . ὁ δέ λέγω τοιοῦτος εἄν εἰμί · οὖον χρή ὁ ἐν ἐγώ θεῖος ὅς τίς ὁ τυγχάνω νομίζω οὐδέ εἰς ὁ ἀμέρεια αὐτός ἀφοράω καί παροράω καί καταφρονέω ὡς εὐτελής αὐτός . οὖον γάρ ὄγκος καί μέγεθος ὁρίζω χρή ὁ τίμιος καί ὁ δυνατός , ἀλλά ἐν ὁ ἀμέρεια μᾶλλον καί ὁ ἀσώματος . τίμιος γάρ καί δυνατός ἀσύγκριτος ὁ νοερός καί ἀσώματος οὐσία πᾶς σωματικός φύσις . p . 1178a2 δοκέω δέ εἄν εἰμί καί ἕκαστος εἰμί οὗτος . ὥσπερ πόλις κύριος εἰμί καί λέγω ὁ κρατέω καί ἄρχω , οἷος ἐν μέν τῆ δημοκρατέομαι ὁ δῆμος ( οὗτος γάρ ἐν αὐτός ὁ κύριος ) καί ἐν ὁ βασιλεύω πόλις πάλιν ὁ βασιλεύς εἰμί καί λέγω καί ἐν ὁ τυραννεύω ὁ τύραννος , οὗτος καί ἄνθρωπος κύριος εἰμί ὁ ἐν ἐγώ νόος καί εἰμί κύριος ὁ Ἀριστοτέλης καί Πλάτων ὁ ὁ Ἀριστοτέλης νόος καί ὁ ὁ Πλάτων , ὅτι ὁ ἐν ἕκαστος κύριος ὁ ἐν ἕκαστος νόος εἰμί καί ὁ ἀγαθός καί ἀγαθός . εἰμί οὖν οὗτος ἀληθής καί ὁ μακάριος ἐγώ ἱδρύω ἐν ὁ νάω [ βίος ] καί ὁ ζωός αὐτός , ὁ θεωρία , τίς δεῖ πείρω ὁ οἰκέω βίος , ὁ οἰκέω ἀγαθός , ἐπιδιώκω τις ἄλλος βίος , οἷος ὁ ὁ πολιτικός ἢ ὁ ἀπολαυστικός ; ὁ λέγω τε πρότερος ἁρμόζω καί νῦν · ὁ γάρ οἰκέω ὁ φύσις ἀγαθός . ὅτι ὁ οἰκειόω ἕκαστος ὁ φύσις ἀγαθός καί ἀγαθός καί ἡδύς εἰμί ἐκεῖνος , εἴρω πρότερος , ὅτε περί ἡδονή λέγω ἐν ὁ πάρειμι βιβλίον , καί ἐγώ ἐκεῖσε περί οὗτος εἶπον ὁ δυνατός ἐγώ . δῆλος δέ πάντως , ὅτι ὁ οἰκέω ὁ ὁ ἵππος φύσις κράτιστος εἰμί ὁ ἱππεία φύσις καί φίλος · ὁμοίως καί ὁ ὁ ὁ βοῦς φύσις ἡδύς εἰμί καί σωστικός ὁ ὁ βοῦς φύσις καί τελειωτικός . ἀλλά περί οὗτος εἴρω2 ἐγώ ἐν ἐκεῖνος καί οὖον δεῖ παλιλλογέω . δῆλος δέ ὡς καί ὁ οἰκέω ὁ ὁ ἀληθής ἄνθρωπος φύσις , κράτιστος εἰμί αὐτός καί ἀγαθός καί ἡδύς , καί οὗτος προήκης ζητέω καί εὑρίσκω , καί εὑρίσκω σταθηρῶς καί ἀκλινῶς ἐμμένω αὐτός , ὁ δέ ἄλλος χαίρω ἐάω . ὅτι δέ ὁ ἀληθινός , ὁ νόος Ἡμων , ὁ νοερός ζωή καί ὁ θεωρητικός βίος εἰμί οἰκεῖος , πολλάκις ἀκούω . εἰμί δέ ὁ οἰκεῖος αὐτός βίος ὁ θεωρητικός εἰμί , ὁ ἄρα κατά αὐτός ζῶ εὐδαίμων εἰμί , ὁ δέ κατά ὁ ἠθικός καί πραγματικός δύο καί μετά ἐκεῖνος , διότι καί ὁ κατά ὁ ἠθικός ἀρετή ἐνέργεια ἀνθρωπικός εἰμί καί ὁ πολιτικός εὐδαίμων . p . 1178a10 δικαία γάρ καί ἀνδρεῖος καί ὁ ἄλλος ὁ κατά ὁ ἀρετή πρός ἀλλήλων πράσσω . εἶπον ὅτι ὁ κατά ὁ ἠθικός ἐνέργεια νθρωπικαί εἰμί ( ὁ συνίημι θέτης γάρ εἰμί ἄνθρωπος ἐκ Ψυχή καί σῴζω ) οὗτος διά οὗτος συνίστημι , λέγω ὅτι καί ὁ Δίκαιος καί ὁ ἀνδρεῖος καί ὁ ἄλλος ὁ ἐν συνάλλαγμα καί χρεία πρός ἀλλήλων πράσσω , διατηρέω ἐν ὁ πάθος ὁ πρέπω . ὁ δέ πάθος , οἶος ἡδονά καί λύπη , ὁ σύνθετος ἐκ Ψυχή καί σῶμα , ὥστε καί ὁ κατά ὁ ἠθικός ἀρετή ἐνέργεια περί ἡδονά καί λύπη , ὡς μανθάνω , εἰμί ὁ πρέπω αὐτός ἐπάγω καί ὅρος αὐτός ἐπιτίθημι ὁ σύνθετος ἄν ἄγω , ὥστε καί ἀνθρωπικός . ὅτι δέ ὁ ἠθικός ἀρετή μετρέω ὁ πάθος , καί οὗτος ἔμπροσθεν μανθάνω . ἀπό μέν γάρ ὁ ἀνδρεῖος ὁρμάω ἐπί ὁ ἀνδρεῖος καί θαρσέω ὅπου δεῖ , καί φεύγω ὁ φοβερός ὅτε δεῖ καί ὅπως δεῖ , καί ὅλως μετρέω διά αὐτός ὁ φόβος καί ὁ θάρσος , ἀπό δέ ὁ σωφροςυνεος ὁ διά ἁφή λύπη καί ἡδονή , καί ὁ μέν αἱρέω καί διώκω , ὁ δέ φεύγω . ὅτι δέ καί ὁ ἐλευθεριότης καί ὁ μεγαλοπρέπεια μετρέω ὁ πρᾶξις , ὅς διά δόσις καί λῆψις χρῆμα ἐνεργέω , οὐ ἀγνοέω , εἰμί τίς μιμνήσκω ὁ περί ἐλευθεριότης καί μεγαλοπρέπεια εἴρω ὁ φιλοςόφῳ οὗτος . μανθάνω δέ Καό ὁ μεγαλοψυχία καί φιλοτιμία ἐν ὁ συμμετρία καί κατά ἄξιος ὁ τιμή αἵρεσις ὁ εἰμί ἔχω , πρός δέ οὗτος ὅτι καί ὁ μέν πραότης εἰμί ἐπί ὁ ὁ ὀργή σύμμετρος , ὁ δέ δικαιόω σωστικός ὁ κοινωνία | ἐγώ , φύσις εἰμί πολιτικός . εἰμί δέ αὐτός οὕτως ἔχω , πᾶς ὁ κατά ἀρετή ἐνέργεια καί ποιέω ἀνθρωπικός εἰμί πη δύο ὁ λουικω ἀρετή . ἔτι εἰμί ἀγαθός ἄνθρωπος λέγω καί εἰμί ὁ μήτε ἐν ὁ πάθος ἄμετρος μήτε ἐν ὁ περί οὗτος πρᾶξις ἀόριστος , εἰμί ἄν καί οὗτος καταφανής ὁ ὁ ἠθικός ἀρετή , ὅς ἀγαθός λέγω , καί ὁ κατά αὐτός πρᾶξις ἀνθρωπικός ὑπάρχω , εἰμί γε ὁ πάθος , ὡς εἴρω , ὁ σύνθετος εἰμί . p . 1178a14 ἔνιοι δέ καί συμβαίνω ἀπό ὁ σῶμα δοκέω , καί πολύς συνοικειόω ὁ πάθος ὁ ὁ ἦθος ἀρετή . καί διά οὗτος ὁ αὐτός δείκνυμι , λέγω δή ὁ ὁ ἠθικός ἀρετή καί ὁ κατά αὐτός ἐνέργεια ενθρωπικαι εἰμί . ἵζω γάρ , φημί , τις φύσις σώφρων καί ἀνδρεῖος καί Δίκαιος · οὗτος δέ αὐτός ὑπάρχω ἀπό ὁ σῶμα , ἤτοι ἀπό ὁ ποιός ὁ σῶμα κρᾶσις καί ὁ ὁ στοιχεῖον ὁ σῶμα συνδρομή καί σύμπηξις , ὥστε ὁ σύνθετος εἰμί καί ὁ ἀπό αὐτός ἐνέργεια . εἶπον δέ ἔνιοι δέ καί συμβαίνω ἀπό ὁ σῶμα δοκέω , ἐπάγω καί πολύς συνοικειόω ὁ πάθος ὁ ὁ ἦθος ἀρετή . ὥσπερ γάρ οὖον πᾶς ἡσονή , ὡς δείκνυμι , πρότερος οὖον πᾶς ἐνέργεια οἰκειόω ἀλλά ὁ διάφορος καί ἕτερος ὁ εἶδος ἐνέργεια καί ὁ ἐπί αὐτός ἡδονά ἕτερος ὁ εἶδος εἰμί εἰσέχω , οὗτος καί ὁ πάθος , ὁ ἡδονή καί λύπη , ἄλλος ἄλλος ὁ ἀρετή συνοικειόω . ὁ μέν γάρ ἕπομαι ἡδονή ὁ δόσις ὅς δεῖ οὖον πᾶς ἀρετή οἰκειόω , ἀλλά ὁ ἐλευθεριότης , καί ὁ ἕπομαι ἡδονή ὁ κατά ὁ γεωμετρία ἀνάλογος διανομή οἰκεῖος ἀρετή εἰμί ὁ δικαιόω , ἀλλά οὐ ὁ σωφροςύνη ἢ ἀνδρεία . εἰμί δή ὁ ἠθικός ἀρετή ὁ πάθος οἰκειόω , ὁ δέ πάθος ἀνθρωπικός , καί ὁ ἠθικός ἄρα ἀρετή ὁ σύνθετος εἰμί καί οὖον ὁ εἰμί ἄνθρωπος . p . 1178a16 συζεύγνυμι δέ καί ὁ φρόνησις ὁ ὁ ἦθος ἀρετή καί οὗτος ὁ φρόνησις . δείκνυμι ὁ ἠθικός ἀρετή ἀνθρωπικός εἰμί , δείκνυμι καί ὁ φρόνησις ( οὗτος γάρ ἀρετή εἰμί ὁ λογιστικός μέρος ὁ Ψυχή δοκέω εἄν εἰμί ὁ νόος ἀρετή καί οὖον ὁ σύνθετος ) , δείκνυμι δή καί οὗτος ὅτι μή ὁ εἰμί ἄνθρωπος εἰμί ἀρετή , ἀλλά ὁ σύνθετος . ὅς δέ λέγω , δῆλος εἰμί ἀναμιμνῄσκω ἐγώ αὐτός ὁ ἐά ἄλλος ἀποδείκνυμι . δείκνυμι δέ ὅτι ἀντακολουθέω ὁ λοιπός , καί ἐν ὅς εἄν εἷς τις ἐκ αὐτός εἰμί , ἐκ ἀνάγκη ἐκεῖνος καί ὁ λοιπός ἕπω καί οὐ ἐνδέχομαι ἀνδρεῖος εἰμί ὁ ἠθικός ἀνδρεῖος μή καί σώφρων εἰμί καί Φρόνιμον καί Δίκαιος , ἢ σώφρων εἰμί μή εἰμί καί Δίκαιος καί ἀνδρεῖος καί Φρόνιμον , ἢ Φρόνιμον ἄντα μή ὁ διώκω βούλομαι καί αἱρέω καί ὁ σωφρονικός καί ἀνδρεῖος · ἀλλά ὅς εἄν εἰμί φρόνιμος , οὗτος εὐθύς καί δίκαιος εἰμί καί σώφρων , καί ὁ δίκαιος φρόνιμος καί ἀνδρεῖος καί σώφρων . ἐπεί τοίνυν ἀντακολουθέω δείκνυμι ὁ ἀρετή καί συζεύγνυμι εἰμί ὁ φρόνησις ὁ ὁ ἦθος ἀρετή , τουτέστιν ὁ ἠθικός ἀρετή , καί ὁ ἠθικός ἀρετή ὁ φρόνησις καί ἀλλήλων , καί οὐ ἐνδέχομαι χωρίζω ἀπό ἀλλήλων , εἰμί δέ ὁ ἠθικός ἀρετή ἀνθρωπικός , εἰμί εἄν καί ὁ φρόνησις ὁ σύνθετος . ὁ μέν ὁ λέγω διάνοια οὗτος · κατά δέ ὁ λέξις εἶπον ὅτι συζεύγνυμι δέ καί ὁ φρόνησις ὁ ὁ ἦθος ἀρετή καί οὗτος ὁ φρόνησις , ὁ αἴτιος οὗτος ἐπάγω εἶπον εἴπερ ὁ μέν ὁ φρόνησις ἀρχή κατά ὁ ἠθικός εἰμί ἀρετή . λέγω δέ ἀρχή ὁ τελικός αἴτιος , ὅς ἕνεκα πράσσω τις καί ποιέω . ὡς γάρ ἰατρός τελικός αὖτις καί ὁ ὅς ἕνεκα πᾶς ποιέω καί πράσσω , ὅσος ποιέω καί πράσσω , ὑγίεια , καί οἰκοδόμος ἀρχή τελικός ὁ οἰκίον καί στρατηγός νίκη , σώφρων τε ὁ ὁ πάθος συμμετρία , οὐτάω καί ὁ φρόνησις , ὡς δείκνυμι ὅτε περί οὗτος λέγω , ὁ κατά ὁ ἠθικός ἀρετή ὀρθός σκοπός τέλος εἰμί καί αἴτιος ὁ πράσσω ἐκεῖνος ἕνεκα . εἰμί γάρ ἐγώ ἀπό ὁ ἠθικός ἀρετή ὁ ὀρθοδοξέω περί ὁ τέλος · ὁ γάρ ὀρθῶς δοξάζω ὅτι ὅδε τίς ἀγαθός εἰμί , οἷος ὁ μή ἀδικέω , ὁ τιμάω ὅδε τις , ὁ ποιέω ὁ συμφέρω ὁ ὁ λέι , καί ὅδε μέν εἰμί συμφέρω καί ὅδε Δίκαιος καί ποιητέος , ὅδε δέ ἀσύμφορος καί ἄδικος καί φευκτέος · ὁ γοῦν ὀρθῶς περί οὗτος δοξάζω καί μή ἀπατάω μηδέ νομίζω ὁ μή ἀγαθός ὡς ἀγαθός ἀπό ὁ ἠθικός ἐγώ ἀρετή πρόσειμι , ἀπό δέ ὁ φρόνησις ὁ εὕρεσις ὁ ὕλη καί ὁ ὄργανον καί πρᾶξις καί ποίησις , διά εἰμί ὁ ὀρθός σκοπός καί ὁ τέλος γίγνομαι . ἐπεί οὖν ὁ μέν ἠθικός ἀρετή ὁ ὀρθός σκοπός ὑποδείκνυμι , ὁ δέ φρόνησις ὁ συντελέω πρός ὁ οὗτος λῆψις καί ἐπιτυχία ἀνευρίσκω , συζεύγνυμι ὅς ἄγω . οὗτος μέν οὕτως . ἔχω δέ ἀσάφεια ἡʹ λέξις ὁ ἐλλιπής εἰμί , ὁ λέγω ὁ δέ ὀρθός ὁ ἠθικός κατά ὁ φρόνησις . ἵημι δέ ὅς ὁ πλήρης τοιοῦτος · ὁ δέ ὀρθός τέλος , ὅσπερ ἡμεῖς ὅτι ὀρθός καί ἀγαθός γνώριμος εἰμί ἀπό ὁ ἠθικός ἀρετή ( ἀπό γάρ οὗτος γνωρίζω , ὅτι ὀρθός εἰμί ) , οὗτος δέ ὁ ὀρθός τέλος κατά ὁ φρόνησις , τουτέστιν ἀπό ὁ φρόνησις , ἐπικτάομαι . ὁ φρότὸ συναρτάω δε|αυος καί ὁ πάθος τοιοῦτος εἰμί · συζεύγνυμι εἰμί ὁ ἀρετή ὁ φρόνησις καί ὁ φρόνησις ὁ ἀρετή καί οὖον μόνος ἀλλήλων συζεύγνυμι ἀλλά καί ὁ πάθος , ὅς δή πάθος ἀνθρωπικός καί ὁ σύνθετος εἰμί , ἀνθρωπικός καί αὔτης ὅς ἄγω , ὅς τε φρόνησις καί ὁ ἀρετή , καί ὁ βίος δή καί ὁ ζωή ὁ κατά ὁ ἠθικός ἀρετή καί ὁ φρόνησις ἀνθρωπικός εἰμί · ὁ σύνθετος γάρ . ὁ δέ ὁ νόος βίος ὁ ἀληθινός καί εἰμί ἄνθρωπος καί ὁ νοερός ζωή χωρίζω εἰμί ὁ ὁ σύνθετος πάθος , ὥστε ὁ κατά ὁ νοερός ζωή ὁ ἀληθινός ἄνθρωπος εὐδαιμονία ἕτερος ὅς ἵημι ὁ πολιτικός εὐδαιμονία . ὁ δέ διακριβόω δέ μείζων ὁ πρόκειμαι εἴρω κἰνιττόμενος , ὅτι ὁ θεολόγος προσήκω περί αὐτός λέγω . ὁ πρός τίς γάρ ὁ νόος ( ὁ νοῦς γάρ ) , ὡς καί ὁ αἴσθησις ὁ αἰσθητής , ὁ δέ πρός τίς ὁ αὐτός ἐπιστήμη , ὁ δέ περί νοητός λέγω θεολογία εἰμί , ὥστε καί περί νόος ἐκεῖνος . p . 1178a23 δοκέω γάρ καί ὁ ἐκτός χορηγία ἐπί μικρός ὅς μικρός δήω ὁ ἠθικός . ὁ πολιτικός εὐδαιμονία διά ὁ ἠθικός δηλόω . ὁ δέ ἐπί μικρός αὐτός εἰμί ὁ παντάπασι ὀλίγος δήω ὁ ἐκτός Χορήγας . εἰμί δέ μή πάντῃ , φημί , παντελῶς μικρός , ἀλλά οὖν ἐπίσης ὁ πολιτικός εὐδαίμων χερίζω ὁ ἕκτος · οὗτος γάρ εἰμί δηλωτικός ὁ ὅς ἐπί μικρός δήω ὁ πολιτικός . οὖον γάρ ὥσπερ ὁ πολιτικός πολύς χρῄζω ὁ ἐκτός , οὗτος καί ὁ θεωρητικός εὐδαιμονία , ἀλ ἀίσσω πολύς δήω ὁ ὅς - οὐτάω . ὁ μέν γάρ ἀναγκαῖος , ὡς πρότερος εἴρω ( καί εἴρω2 ἐγώ ἐκεῖ ὁ διά τίς ) , ἐπίσης ἀμφότερος χρῄζω , εἰμί καί μᾶλλον ὁ θεωρητικός ὁ Πολιτικὸς διαπονέω περί ὁ ἀναγκαῖος καί ὅσος ὁ ἀναγκαῖος ὅμοιος μηδέ πόρρω καθίστημι . μικρός τίς γάρ ἐπί ὁ πλέω ὁ ἀναγκαῖος ἐκκλίνω ὁ πολιτικός . πρός μέν ὁ ὁ ἀναγκαῖος χρεία ὀλίγος τίς διαλλάσσω οὗτος , πρός δέ ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια πολύς καίω ὅσος σχεδόν ὁ εἰμί ὁ μή εἰμί . ὁ μέν γάρ θεωρητικός , ὡς πρός ὁ κατά νόος ἐνεργέω καί ὁ νοητός ἐνδιατρίβω οὐδείς χρῄζω , ὥσπερ οὐδέ ὁ ὑγιαίνω ὁράω πρός ὁ ὁράω ὅδε ὁ γράμμα φάος πάρειμι χρεία τις εἰμί ἀλλά ἢ μόνος ἀείρω ὁ βλέφαρον , εἰμί τυγχάνω καλέω εἰμί , οὔτως οὐδέ ὁ θεωτητιπου τις εἰμί χρεία πρός ἐπίβλεψις καί ἐπαφή ὁ νοητός διακόσμησις , ὁ δέ πολιτικός ὡς μέν ἐλευθέριος χρεία χρῆμα , εἰμί μέλλω πράσσω ὁ Ἐλευθέρια · ὁμοίως καί ὁ δίκαιος χρῆμα δήω , ὅπως ἀποδίδωμι ὁ κατά ἄξιος ἕκαστος . ἀπό γάρ ὁ πρᾶξις γνωρίζω ὁ δίκαιος καί ὁ Ἐλευθέριος , οὖον μή ἐκ ὁ λέγω , ὅτι Βούλομαι ὁ Δίκαιος πράσσω καί ὁ ἐλευθέριος πράσσω δέ Χωρὶς ὁ οἰκέω ὁ πρᾶξις ὄργανον ἀμήχανος . ὄργανον δέ οἰκεῖος ὁ Δίκαιος καί ἐλευθέριος ὡς Δίκαιος καί ἐλεθερίῳ ὁ χρῆμα . ὡς δέ ἀνδρεῖος δήω παρουσία πολέμιος , ὡς δέ φρόνιμος πάλιν ἕτερος . εἶπον δέ ὁ γάρ βούλησις ἄδηλος , ὁ αἴτιος οὗτος ἐπάγω εἶπον προποιέω δέ καί ὁ μή Δίκαιος βούλομαι δικαιοπραγέω , ὅς οὐ εἄν εἶπον Δίκαιος διά ὁ ὁ βούλομαι προσποίησις . ὅτι δέ καί ὁ σώφρων τις δήω , δῆλος · Ἐλευθέριος γάρ μάλιστα . ὁ γάρ σωφρονέω ὑπό παιδαγωγός τάσσω ἢ ἄλλος τις , ὅς φοβέω ἢ αἰδέομαι ἀπέχω ὁ ἐκ ὁ ἁφή ἡδονή , οὔπω δῆλος εἰμί , εἰμί σώφρων εἰμί εἰμί . p . 1178 a 34 ᾿αμφισβητειος δέ πότερος κύριος ὁ ἀρετή ὁ προαίρεσις ἢ ὁ πρᾶξις . εἶπον ὅτι ἀπό ὁ πρᾶξις γνωρίζω ὁ σώφρων , ὁ ἀνδρεῖος , ὁ δίκαιος , ὁ φρόνιμος , ἐπεί πολύς σωφρονέω ἵνα τυγχάνω , φέρω εἶπον , αρχιερωςυνεος , ἄλλος δέ δικαιοπραγέω , ἵνα τυγχάνω ἀρχή πολιτικός , καί ἕτερος Ζεύς ἄλλος τίς μή εἰμί κατά ἀλήθεια σώφρων ἢ Δίκαιος , λείπω δέ ἐνάρετος εἰμί ὁ βούλομαι ὁ ἀνδρεῖος καί σωφρονικός , ὅσπερ μόνος οὗτος οὐ ἀρεκῖ , ἀμφισβητέω δικαίως . καί ὁ μέν ὁ βούλομαι ὁρίζω ὁ ἀρετή καί σπουδαῖος λέγω ὁ βούλομαι , ὁ δέ ὁ Πράς - ξέω , δήω ἀμφότερος συμμίγνυμι , ὡς ἐν ἄμφω εἰμί ὁ ἀρετή . δίκαιος γάρ εἰμί εἰμί ὁ βούλομαι καί πράσσω ὁ Δίκαιος , καί σώφρων ὡσαύτως ὅς καί ἀνδρεῖος . εἰμί οὖν ἐν ἄμφω ὁ ἀρετή , πρός δέ ὁ πράσσω χρῆμα χρεία , δήω ἄρα καί ὁ Δίκαιος καί ὁ ἐλευθέριος χρῆμα , καί ὅσος εἄν μείζων ὁ πρᾶξις εἰμί καί καλός , τοσοῦτος χρεία πλείων αὐτός . ὁ δέ θεωρητικός οὖον μόνος οὖον συντελέω πρός ὁ ἐνεργέω ἀλλά καί μᾶλλον ἐμπόδιος τυγχάνω εἰμί . πρός μέν γάρ ὁ κατά νόος ἐνέργεια ἀνενδεής εἰμί , ἐπεί δέ ἄνθρωπος εἰμί , ἤτοι ἐπεί ἔτι συναρτάω αὐτός ὁ σῶμα καί ἄνθρωπος συζάω , δήω καί οὗτος πρός ὁ ἀνθρωπεύομαι , ἤτοι ὁ καθήκω πράσσω πρός ὁ φοιτάω εἰς αὐτός . p . 1178 b 7 ὁ δέ τέλειος εὐδαιμονία ὅτι θεωρητικός τίς εἰμί ἐνέργεια , καί ἐντεῦθεν εἄν φαίνω . καί οὗτος δεικτικός εἰμί ὁ ὅτι ὁ τέλειος εὐδαιμονία ἐν ὁ ὁ Ἀρίστων ἵστημι γνῶσις . ἀγαθός δέ ὅτι ὁ θεῖος εἰμί , πρός ἅπας ἀνομολογέομαι . εἰμί οὖν ὁ μέγας καί τυειότατον ἀγαθός ὁ ἄνθρωπος ὁ εὐδαίμων ζῶ εἰμί ( οὗτος δέ ἐν θεωρία εἰμί δείκνυμι καί διά ὁ πρόκειμαι λέξις δείκνυμι ) , ὁ τέλειος εὐδαιμονία ἐν γνῶσις καί θεωρία ὁ Ἀρίστων εἰμί ἄν , ἀλλά οὐ ἐν πρᾶξις καί ποιέω ὡς ὁ πολιτικός . δείκνυμι δέ οὗτος ὁ τρόπος οὗτος · ἐν ὅς ὁ θεῖον ὁ εὐδαιμονέω καί ὁ μακαριότης εἰμί , ἐν οὗτος καί ἐγώ , ὡς δυνατός οὗτος . ὁ δέ θεός ὁ εὐδαιμονέω καί ὁ μακαριότης ἐν θεωρία , καί ἐγώ ἄρα ὁ κύριος εὐδαιμονέω ἐν θεωρία . ὅτι δέ ἐνέργεια θεός καί μακαριότης ἐν θεωρία καί οὖον πρᾶξις ἢ ποιέω , δείκνυμι μέν φιλόσοφος ἐν ὁ Λ ὁ μετά ὁ φυσικός , δείκνυμι δί καί νῦν ἔνδοξος λέγω πάντης ὑπολαμβάνω καί πιστεύω ὁ θέω ζῶ καί ἐνεργέω . πᾶς δέ ἐνέργεια ἢ πρακτικός ἢ ποιητικός ἢ θεωρητικός . εἰμί οὖν μήτε πράσσω μήτε ποτέω ὁ θέω ἐνεργέω , λείπω ὁ τρίτος ὁ θεωρία . ἀλλά μήv ἀγαθός καί ἀγαθός καί ἄκρος ὁ ὁ θεός ἐνέργεια καί ὁ συγγενής ἄρα ἐγώ ἐνέργεια ὁ ὁ θεός ἐνέργεια ἀγαθός καί ἄκρος καί τέλειος ὁ θεωρία εἰμί . ὅτι δέ ὁ ὁ θεός ἐνέργεια οὐ ἐν πρᾶξις οὐδέ ἐν ποιέω ἢ ἐν πολιτικός εὐδαιμονία ἀλλά θεωρία εἰμί , δείκνυμι λέγω · ὁ ἠθικός ἀρετή πᾶς ὁ πάθος εἰμί , ὡς δείκνυμι , μετρητός · ὁ δέ πάθος οὐ εἰμί ἐν θεός , ὥστε οὐδέ ὁ ἠθικός ἀρετή · οὐδέ δήω αὐτός , ὥστε οὐδέ Δᾶτα ὁ ποιτικὴν εὐδαιμονία εὐδαίμων εἰμί . τίς γάρ εἄν δήω ὁ θέω δικαιοσύνη ; εἰμί γάρ δικαιοσύνη εἰμί ὁ κατά ἀναλογία ἀνταλλάσσω καί ἀμοιβή ποιέω ὁ τε παρακαταθήκη ἀποδίδωμι , γελοῖος εἄν φαίνω ἐγώ τε καί ἐκεῖνος , ἐγώ μέν , εἰμί τοιοῦτος περί θεός ὑπολαμβάνω , ἐκεῖνος δέ , εἰμί ὅς - οὗτος ἐνασχολέω . τίς δέ εἄν δήω ἀνδρεῖος , ὅς μηδείς εἰμί δήω μηδέ φοβερός ; τίς δέ ἐλευθεριότης ; ἄτοπος γάρ εἰμί τις αὐτός πάρειμι βομιζεω χρῆμα καί νόμισμα καί δόσις οὗτος καί λαμβάνω , ὅς δεῖ δίδωμι καί ἀπό ὅς λαμβάνω . τίς δέ σώφρων εἰμί ; ἢ βαφὺς καί φορτικός ὁ ἔπαινος , ὁ λέγω ὡς ἐπιθυμέω μέν , κρατέω δέ καί οὐ ἄγω πρός ὁ ἐπιθυμία · μῶμος γάρ αὐτός μᾶλλον καί οὐ ἔπαινος οὗτος . τίς γάρ ἄν οὕτως ἔχω διαφέρω ὁ ἐγκρατής καί καρτερικός ; διαιρέω οὖν ἐγώ πᾶς ὁ ἀρετή καί ὁ κατά αὐτός ἐνέργεια μικρός καί ἀνάξιος φαίνω νοντ ὁ θεῖος φύσις . ἀλλά μήνη ζῶ φημί ὁ θέω καί ἐνεργέω · οὖον γάρ δή καθεύδω ὡς ὁ Ἐνδυμίων . θεωρία ἄρα ὁ οὗτος ἐστ́ω ἐνέργεια μακαριότης καί τιμιότης καί κάλλος διαφέρω ὁ ανθρωτικως , ἤτοι ὁ ὁ πολιτικός εὐδαιμονία ἐνέργεια . καί ὁ ὁ ἀνθρώτου ἄρα ἐνέργεια ὁ ἀληθινός καί εἰμί ἄνθρωπος ὁ συγγενής ὁ ὁ θεός ἐνέργεια μακάριος καί τέλειος καί εὐδαιμονικός · δύο δέ οὗτος καί πολλοστός ὁ ἀνθρωπικός ὁ πολιτικός . p . 1178b24 σημεῖον δέ καί ὁ μή μετέχω ὁ λοιπάς ζῷον εὐδαιμονία , ὁ τοιοῦτος ἐνεγργείας στερέω . τοιοῦτος ἐνέργεια ὁ θεωρία λέγω , ἤτοι ὁ νοερός ζωή καί γνῶσις ὁ Ἀρίστων καί θεῖον . Λέγος δέ ὡς συλλέγω ὁ παραλείπω καί ὅς προσυπακούω ἔξωθεν χρή , ὅστις κατά μέν ὁ ὁ ἄλλος φιλόσοφος Ἐπικούρειος τε καί ὁ ὕστερος στωικός περί εὐδαιμονία ὑπόληψις δύναμαι τις εὐδαιμονία μεταδίδωμι καί ὁ ἄλογος ζῷον , κατά ἐγώ δέ καί Πλάτων καί ὁ ἄλλος ὅσος ὁ εὐδαιμονία ἐν ονερᾷ ζωή ἵστημι , ἀδύνατος κατά οὗτος εὐδαιμονέω ὁ ἄλογος ὁ ζῷον , στερέω νόος καί ζωή λογικός . ὅτι δέ δυνατός κατά ὁ εποκορος τρόφιμος καί ὁ στωϊκός μετέχω εὐδαιμονία καί ὁ ἄλογος ζῷον , διά οὗτος ἄν τις παρίστημι · εἰμί ὁ εὐπαθέω εὕω ζῶ εἰμί κατά Ἐπίκουρος , ὁ δέ εὕω ζῶ αὐτός εἰμί κατά Ἐπίκουρος καί στωϊκός ὁ εὐδαιμονέω , ὁ εὐπαθέω ἄρα εὐδαιμονέω εἰμί · ὑπάρχω δέ ὁ ἄλογος ζῷον ὁ εὐπαθέω , ὥστε καί ὁ εὐδαιμονέω . πάλιν , εἰμί ὁ κατά φύσις διάγω κατά ὁ στωϊκός εὕω ζῶ εἰμί , ὁ δέ εὕω ζῶ καί κατά αὐτός καί κατά Ἐπίκουρος εὐδαιμονέω εἰμί , ὁ κατά φύσις ἄρα διάγω εὐδαιμονέω εἰμί · ἀλλά μήv ὑπάρχω ὁ ἄλογος ζῷον ὁ κατά φύσις διάγω ἀπό γένεσις μέχρι ὁ ἀκμή · εὐδαιμονέω εἰμί ἄρα ὁ ἄλογος ζῷον . ὅτι δέ ὁ εὐπαθέω καί | διά ὁ εὐπαθέω ὁ εὕω ζῶ ὑπάρχω ὁ ἄλογος ζῷον , δῆλος ἀπό ὅς μουσικός ζῷον . εἰμί γάρ μή κατά φύσις ζῶ , οὐ εἄν ἀποπληρόω ὁ οἰκέω ἔργον ἀείδω συνεχής . Μουσίκις γάρ αὐτός εἰμί ὁ κατά φύσις ἔργον εἰμί ᾠδή · οὗτος δέ ποιέω καί ἀείδω κατά φύσις ζῶ . οὗτος δέ εἰμί ὁ εὕω ζῶ καί εὐδαιμονέω κατά ὁ Στοά . ὅτι δέ καί αὐτός ὁ ἀείδω εὐπαθέω εἰμί , δείκνυμι ὁ συνεχής ἐνέργεια . οὐδείς γάρ ὁ ζῷον λυπέω οὐ ὅτι συνεχῶς ἀλλά οὐδαμῶς ὅλως ἀλέω . ὁ γάρ ἀείδω οὖον λυπέω ἀλλά εὐπαθέω ἢ κατά φύσις διάγω εἰμί . πάλιν , εἰμί ὁ εὐδαιμονέω εἰμί κατά ὁ στωϊκός ὁ ἔσχατος ὁ φυσικός ὄρεξις , ἐπί ὅς ἔρχομαι ὁ φύσις ὁ ὅς ἕνεκα καί ὁ τέλος ἔχω , ὅς τυγχάνω πλέω οὐδείς ἐπιποθέω πλήν ὁ καταχέω αὐτός ὁ οἰκέω ἀγαθός αὐτός καί μή ἀπόλλυμι , οὗτος δέ ὑπάρχω καί ὁ ἄλογος , μετέχω ἄρα καί ὁ ἄλογος ζῷον εὐδαιμονία . τίς δέ εἰμί ὁ τέλος ὁ φυσικός ὄρεξις ; ἢ δηλονότι ὁ ἀκμή εἰμί ὁ ἐπίδοσις καί ὁ παρακμή , κίνησις εἰμί ἀμφότερος καί ὁ ἐπίδοσις καί ὁ παρακμή καί ἀντίκειμαι ἀλλήλων , ὁ μέν ἐπίδοσις ὡς ἀρχή , ὁ δέ παρακμή ὡς τέλος καί ὡς ὁ μέν ἐπίδοσις ἄγω εἰς ὁ εἰμί , ὁ δέ παρακμή ἐπί ὁ μή εἰμί . ἀλλά μήv δεῖ ὁ ἐναντίος κίνησις εἰμί τίς μεταξύ , ὁ στάσις ἀνόμοιος εἰμί ὁ ἐπί ἑκάτερος κίνησις . ὁ γάρ ἀνόμοιος ὁ κίνησις στάσις . ἀϋτή δέ ὁ στάσις ὁ Μεταξή ὁ ἐπίδοσις καί ὁ παρακμή λέγω ὁ φυσικός γέννημα ἀκμή καί τέλος εἰμί ὁ φύσις , ὅς καί λαμβάνω ὁ παράγω φυσιάω ὁ φυσικός σῴζω πειράω καί καταχέω ὡς οἰκέω ἀγαθός . ὁ δέ ὑπόκειμαι φύσις , ὁ ὕλη , ἀπόλλυμι ὁ ὅλος , οὖον στέγω ὁ φύσις ὁ εἶδος . εἰμί γάρ φύσις καί ὁ ὑπόκειμαι ὕλη , ὡς ἐν ὁ φυσικός ἀκροάομαι μανθάνω , εἰμί δέ φύσις καί ὁ εἶδος , εἰμί δέ φύσις καί ὁ ὁ ὕλη ἀλλοιόω καί κινέω ἐπί ὁ ὁ εἶδος λῆψις . ὁ μέν οὖν τοιοῦτος εὐδαιμονία , ὡς λέγω , μετέχω καί ὁ ἄλογος ζῷον , ὁ δέ ἐν νοερός ζωή καί ὁ ὁ θεῖος γνῶσις ὁρίζω οὐδαμῶς . μόνος γάρ ὁ ἐπί γῆ ἅπας ζῷον ὁ ἄνθρωπος ἔχω ὁ ζητέω παρά ἑαυτοῦ περί ὁ ὁ θεῖον φύσις καί διαλαμβάνω καί λέγω , ὁποῖος τίς εἰμί ὁ οὗτος οὐσία , καί τις διά ὁ νόησις αὐτός ὁμοιότης πρός αὐτός λαμβάνω . καί οὗτος μέν περί ὁ πρᾶγμα . καθοράω δέ καί ὁ λέξις . δείκνυμι ὅτι θεός ἐνέργεια θεωρία εἰμί ( αὐτός γάρ εἰμί ὁ νοέω · αὐτός ὁ νοέω φημί ἐν ὁ Λ ὁ μετά ὁ φυσικός · ) καί ἐπάγω καί ὁ εἰμί δή καί ἀληθινός ἄνθρωπος ὁ οὗτος συγγίγνομαι , ἐπιφέρω σημεῖον δέ ὁ ὁ νοερός ζωή εὐδαιμονία εἰμί μή εἰμί ὁ σύνθετος , ὁ πολιτικός , ἀλλά ὁ εἰμί καί ἀληθινός ἄνθρωπος · σημεῖον δέ οὗτος ὁ μή μετέχω ὁ τοιοῦτος εὐδαιμονία μηδείς ὁ ἄλογος ζῷον . οὖον μετέχω δέ , διότι μηδέ ὁ τοιοῦτος , ἤτοι ὁ νοερός , ἐνέργεια . οὐ ἐνεργέω δέ νοερός , ὅτι ἀμοιρέω νόος , ὅς εἰμί ὁ ἀληθινός ἄνθρωπος . p . 1178b25 ὁ μέν γάρ θεός ἀείρω ὁ βίος μακάριος , ὁ δέ ἄνθρωπος , ἐπί ὅσος ὁμοίωμα τίς . εἰ ὁ μακάριος ἐν θεωρία καί γνῶσις ὁ Ἀρίστων εἰμί ὁ μέν ἐνδελεχής ἀεί θεωρέω , μακάριος ἀεί ἐνέργεια ἀείρω ὁ Βίος , ὁ δέ ἀωθρώποις , ὅτε μέν εωεργους , μακάριος ἐωεργείᾳ , ὅτε δέ μή θεωρέω δυωάμει μακάριος . ὁ δέ ἐπί ὀδούς ὁμοίωμα τίς ὁ τοιοῦτος ἐνέργεια τοιοῦτος ἄν εἰμί . νοέω ὁ θέω ἑαυτοῦ καί ἐκεῖ ἑαυτοῦ · ὁ γάρ νοέω ἔχω ὑπό ὁ νοέω καί εἰμί αὐτός ὁ νοέω καί νοέω καί ἔχω καί ἔχω . νοέω δέ αὐτός καί ἔχω καί ὁ θεωρητικός εὐδαίμων , ὁ ἤδη θεωρός καί ἤδη ἐνεργός , ἀλλά οὐ ὡσαύτως . ὅς γάρ ὤσπερ νοέω ὁ θέω ἑαυτοῦ οὐτάω καί καί ὁ θεωπητικός ἀωτιλαμβάωεται αὐτός καίω νοέω αὐτός , ὥστε ὁ νόησις καί ὁ κατάληψις ὁ θεωρητικός εὐδαίμων ὁμοίωμα τίς καί ἴωδαλμά εἰμί ὁ ὁ θεός νόησις , κατά εἄν νοέω ἐαθτόν . εἰμί δέ οὗτος , δῆλος ὅστις καί ὁ μακάριος ὁ θεωρητικός εὐδαίμων ὅμοιος τίς ὁ ὁ θεός μακαριότης , ἀλλά ὅς αὐτός . ἐπί ὅσος δή διατείνω ὁ θεωρία , καί εὐδαιμονία . ἤ ὁ λέγω εἰμί , ὅστις ὅσος ὁ ζῷον ἐλλογάω εἰμί καί νόος εἰμί ἐν αὐτός δυάω νοερός ζῶ , οὗτος καί ευσαιμονεος δύναμαι ὁ θεωρητικός εὐδαιμονία εὐδαιμονέω , ἤ λεύω ἄν ὅστις ἐπίσης εἰμί ὁ θεωρία καί ὁ εὐδαιμονία , καί διά οὗτος ἐπί ὅσος ἄν χρόνος διατείνω ὁ ἑωέργεια , τοσοῦτος καί ὁ εὐδαιμονία . εἰ γάρ σύνδρομος εἱμί ὁ εὐδαιμονία ὁ ἐωεργείᾳ , εἰ ἕξ ὤρα , εἰμί τυγχάνω , εἰμί ὁ ἐνέργεια , τοσοῦτος εἰμί καί ὁ εὐδαιμονία καί οὔτε πλείων οὔτε ἑλαττόνων.ὥστε ὁ μέν ἀεί εωεργους συναιδιος εἰμί καί ὁ ευσαιμονεος ὁ ἀίδιος ἑωεπγείᾳ , ὁ δέ ἄλλος , ὅσος ἄν εἰμί ὁ χρόνος ἑν οἶς ἐνεργέω , τοσοῦτος εἰμί καί ὁ εὐδαιμονία , ὅς κατά συμβαίνω ἀλλά κατά θεωρία , ἄλλος τίς δημαινομενω ὁ κατά συμβαίνω διά οὗτος ἐγώ παραδίδωμι . δημαινοος δέ ἄν ὁ συμβαίνω οὗτος ὁ ἀτελής · καί εἰμί ἄν ὁ λέγω , ὅς κατά ὁ ἀτελής εὐδαιμονία , ὁ πολιτικός ἤ ὁ ἑν παιδιά ὁ δυνάστης καί τύραννος καί ὁ τοιοῦτος εὐδαιμονίζω ὁρίζω ἀλλά κατά ὁ θεωρία , ἤτοι ὁ ἁπλόος καί κύριος ευσαιμονια . ὅς λέγω ἄν οὖον κατά δυμβεβηκὸς ἀωτὶ ὁ ‘ ὅς διά ἄλλος τίς εἰμί εὐδαίμων , ἀλλά διά αὐτός ὁ θεωρία καί ὁ περί ὁ ἀεί ὡσαύτως ἔχω διατρίβω . ὡς γάρ ὁ στεφανόω θεός ὁ ὁ πατήρ ἀρετή ἤ δημόσιος τυγχάνω τροξεω ὅς διά ἑαυτοῦ τυγχάνω ὁ τιμή , ἀλλά διά ὁ πατήρ καί κατά συμβεβηκός , ὁ δέ ἀριστεύω καί στέφανος τυγχάνω διά ἑαυτοῦ στεφανόω καί ὅς κατά συμβεβηκός , οἶος διά ὁ υἱός εἰμί ἁριστεύω , ὄον καί ἡθεωρία κατά ἑαυτοῦ εἰμί εὐδαιμονία καί ὁ θεωρητικός κατά οὗτος εὐδαίμων , ἀλλά οὖον διά εὐγένεια ἢ πλοῦτος ἤ τίς τοιοῦτος . p . 1178b33 δήω δέ καί ὁ ἐκτός εὐμημερίας ἄνθρωπος εἰμί . πολλάκις εκισημαινω οὗτος διά τε ὁ Πλάτων μή δήω ὅλως λέγω3 τις ὁ ὡς ἀληθής καί μή κατά συμβαίνω εὐδαίμων καί διά ὁ ῥευστός καί εὐπαθής ὁ σῶμα ἐγώ · δήω γάρ ὑγιαίνω . τίς γάρ νοέω καί ὑπό ὁ νόσος σφόδρα ἐνοχλέω δυνατός σχολάζω ; δήω δέ καί τροφή . οὖον γάρ εἰμί ἄπους ἐγώ ὁ σῶμα . καί εἴρω2 ἐγώ περί οὗτος ὁ δήω πρότερος , καί οὖον δεῖ πόλις μηκύνω . λέγω δέ ἐκτός εὐημερία Ούτο πλῆθος ὁ δοῦλος καί χρῆμα καί κτῆμα πολύς ἀριθμός , ἀλλά εὐημερία λέγω ὁ ὑγεία καί ὁ ὁ ἀναγκαῖος εὐπορία καί οὗτος τοσοῦτος , ὅσος ἀνθρωπεύομαι . οὖον μείς , φημί , πολύς καί μέγας . εἰμί μέν γάρ ἀδύνατος εἰμί εὐδαίμων ζῶ δίχα ὁ πλῆθος καί μέγεθος ὁ ἐκτός ἀγαθός , ἐσθίω εἄν αὐτός ὁ τοιοῦτος , ἐπεί δέ καί Χωρὶς ὁ οὗτος ὑπερβολή δύναμαι μακάριος ζῶ , ὅς πολύς αὐτός οὗτος χρεία . οὖον γάρ ἐν ὁ ὑ περιβολή ὁ αὐτάρκης οὐδέ ὁ κρίσις , τουτέστιν οὐδέ ὁ αὐτάρκεια δεῖ κρίνω ἐκ ὁ ὁ χρῆμα ὑπερβολή . ἐπισφαλής γάρ καί ἡμαρτημένως κρίνω ὁ λέγω , ὅτι αὐτάρκης εἰμί ὁ πάνυ πολύς πλοῦτος περιβεβλημένος . Ουδ εὐδαιμονικός πρᾶξις δεῖ λέγω ὁ ἀπό ὁ πλῆθος ἔχω πλοῦτος πράσσω · δυνατός γάρ καί ὁ ὀλίγος καλῶς χράω καί ἀπό ὀλίγος πράσσω ὁ καλός , καί μάλιστα ὁ ἀγαθός ἐνεργέω ἐνέργεια ὁ νόος .. ὅτι δέ καί ἀπό ὁ μέτριος δύναμαι τις [ ῥάσσω ὁ καλός , δῆλος · ὁ γάρ ἀδώτης ( οὗτος δέ εἰμί ὁ ὁ μέτριος κτάομαι καί μή δυναστεύω μηδέ ἀρχή ἔχω ) μᾶλλον πράσσω ὁ ἐπιεικής ὁ δυνάστης καί πλούσιος . μᾶλλον γάρ ξενοδοχέω καί πένης ἐπιμελέομαι καί ναός ἐνασχολέω καί μᾶλλον ὁ ὁ Ἐλευθερίων ἐνεργέω . εἰμί δέ οὗτος , πολύς μᾶλλον ὁ θεωρητικός εὐδαίμων καί νοερός ζῶ μέτριος εκετημένος καί ὁ κατά ἀρετή ἀπό οὗτος πρᾶξις , ἐπειδάν ἀνθρωπεύω . ἱκανός οὖν , φημί , τοσοῦτος ὑ παρέχω , τουτέστιν ἱκανός εἰμί ὁ εὐδίμονι τοσῦτα ὑπάρχω αὐτός . ἀρκέω γάρ αὐτός ὁ ὁ μέτριος ὕπαρξις . δύναμαι γάρ πράσσω ὁ καλῶς καί ἀπό αὐτός οὐ ἀφαιρέω διά ὁ ὀλιγότης ὁ μακάριος , ὅτι μηδέ ἐν πλῆθος ὁ μακαριότης ὁρίζω . ὅτι δέ οὐ ἐν πλῆθος καί μέγεθος ὁ ἐκτός ἀγαθός ὁ εὐδαίμων ζῶ εἰμί ἀλλά ἐν ὁ ἐπιεικής οὗτος χρῆσις , καί πολύς καί ὀλίγος εἰμί , μαρτύρομαι καί ὁ Σόλων λέγω εὐδαίμων οὖον ὁ πολύς καί μέγας εὐπορέω ἀλλά ὁ ἐν ἀμφότερος εἰμί , ὁ τε μέτριος κτάομαι καί πράσσω ὁ καλῶς καί ζῶ σωφρόνως . εἶπον δέ ὁ σωφρόνως ἀντί ὁ καί κατά πᾶς ζῶ ὁ ἀρετή . p . 1179a13 ἔοικα δέ καί Ἀναξαγόρας οὖον πλούσιος οὐδέ δυνάστης ὑπολαμβάνω ὁ εὐδαίμων . ἔθος Ἀριστοτέλης μετά ὁ ἀποδείκνυμι εἰμί πλείων πίστις ὁ πρᾶγμα ἐπάγω καί ὁ ὁ σοφός δόξα καί ὁ ὁ πολύς αὐτοφυής συγκατάθεσις . ὅταν γάρ ὁ περί τίνω ἐπιχείρησις συμφωνέω καί ὁ ὁ σοέω περί ἐκεῖνος δόξα καί ὁ ὁ πολύς φήμη , παναληθής ὁ συνάγω ὑπέρ ὁ ἐκεῖνος σύστασις εἰμί . δείκνυμι οὖν ὅτι οὐ ἐν πλῆθος καί μέγεθος ὁ ἐκτός ἀπαθής εἰμί ὁ εὐδαιμονέω , ἀλλά ἐν ὁ πρός θεός ἐγγύτης , ἐπήγαρε πρός πλείων πειθώ καί ὁ ὁ σοφός δόξα , ὁ τε Σόλων καί ὁ Ἀναξαγόρας . λέγω δέ ὁ αναξαφοηρα μηδείς εἰμί θαυμαστός , εἰμί ὁ πολύς ἄτοπος καί κακοδαίμων νομίζω . κακοδαίμων γάρ ὁ Ἀναξαγόρας ὁ πολύς καλέω ὡς μή πολ|λῶν εὐπορέω , καίτοι πλούσιος εἰμί ὁ θεωρία καί ὁ εἰμί εὐδαίμων . ἀλλά ὁ πολύς ἐπισφαλής <τὴν εὐδαιμονία ἐν ὁ πλῆθος ὁ χρῆμα τίθημι , ὁ δέ Ἀναξαγόρας ὁράω μέτριος κτάομαι , κακοδαίμων καί ἄτοπος τις δυσφημέω . οὖον δεῖ , φημί , ὁ Ἀναξαγόρας , θαυμάφειν , ὅτι ἐγώ ὁ πολύς κακαδαιμονος κρίνω . κρίνω γάρ ὁ εὐδαίμων ὁ ἐκτός ἀγαθός , ἀνεπαίσθητος ὁ εἰμί ἀγαθός εἰμί . οὗτος εἶπον λέγω , ὅτι ὁ ὁ σοφός περί εὐδαιμονία δόξα ὁ τε Σόλων καί Ἀναξαγόρας σύμφωνος εἰμί ὁ ἐμέω λόγος , ὁ λέγω μή ἐν πλῆθος καί μέγεθος ὁ ἐκτός εἰμί ὁ εὐδαιμονέω μηδέ ἀπό οὗτος δήω κρίνω ὁ εὐδαίμων ἀλλά ἀπό ὁ ὅλος ἀρετή χαρακτηρίζω αὐτός . πίστις μέν οὖν καί ὁ τοιοῦτος ἔχω τις . τοιοῦτος λέγω ὁ τε κατασκευάζω λόγος , ὅτι οὐ εἰμί εὐδαίμων ζῶ ἐν ὁ ἄρχω ἔθνος καί πόλις πολύς καί θάλασσα ἄπλετος , ἀλλά ἐν ὁ μέτριος κτάομαι , πράσσω δέ ὁ καλῶς καί ἀγαθός . ὁ τε οὖν λόγος οὗτος λέγω τοιοῦτος καί ὁ ὁ σοφός δόξα . ἔχω μέν δή , φημί , καί ὁ λόγος καί ὁ δόξα ὁ σοφός ὁ πιθανός , ὁ δέ ἀληθής ἀπό ὁ ἔργον ἐν ὁ πρακτός κρίνω . εἰμί γάρ τις λέγω εὐδαίμων ὁ μέτριος κτάομαι καί ὁ ἀγαθός μεταδιώκω καί λέγω μηδείς τίς πλέω ἔχω ὁ ἀναγκαῖος , πράσσω τε ὁ καλῶς καί ἀγαθός καί ὁ θεωρία ὁλικός ἀντέχω , πείθω δεῖ οὗτος καί ἀληθής καί αὐτός καί ὁ λόγος αὐτός λέγω · εἰμί δέ λέγω μέν οὗτος , πράσσω δέ τἀναντία οὖν λέγω , συνάγω πάντοθεν χρυςὸν καί ἄργυ - ἀντίμοιρος καί λοιπός ἄλλος κτείνω , ψεύστης ὁ τοιοῦτος καί γόης ἀποφαίνω ὡς μή συμφωνέω ὅς λέγω ὅς πράσσω . ὁ μέν οὖν ὁ λεγομώνων δύναμις οὗτος · ὁ δέ λόγος ὑποληπτέον αὐτός εἰμί ὁ φωνή ὑποληπτεον κενός εἰς ἀήρ χέω , μᾶλλον δέ εἰμί χρή σαφής εἶπον , ψόφος ἄναρθρος καί παντάπασι ἄσημος . p . 1177a22 ὁ δέ κατά νόος ἐνεργός καί οὗτος θεραπεύω καί διάκειμαι ἀγαθός καί θεοφιλής ἔοικα εἰμί . Θεοφιλέστατος εἰμί ὅς φιλέω ὁ θεός · θεοφιλής γάρ ὁ φίλος θεός . δείκνυμι ὁ θεωρητικός εὐδαίμων ἀγαθός καί ἀγαθός καί αὐτάρκης καί ἄλλος ὅσος εἴρω , δείκνυμι αὐτός καί δεοφιλέστατον λέγω , εἰμί ἐπιμελέομαι ἄνθρωπος ὁ θέω καί προνοέω οὗτος , ὥστερ δοκέω ὁ λίστα ὁ ἀγαθός καί συγγενής . ὁ δέ ἀγαθός καί συγγενής ὁ θεός ὁ νόος ἐγώ εἰμί . ἐπιγηθέω μέν γάρ ὁ θέω πᾶς ὁ αὐτός ποίημα καλός εἰμί λίαν , μάλιστα δέ ὁ νάω ὡς συγγενής . συγγενής δέ οὖον ὁ οὐσία ἀλλά ὡς δύναμαι εἰς ἑαυτοῦ νεύω καί ὁράω ἑαυτοῦ καί διά ὁ εἰς ἑαυτοῦ ἐπιστροφή καί σύννευσις ἀνατείνω πρός ὁ θεῖον τοίνυν εἰμί ὁ νόος ἕκαστος ἐγώ ὁ θεός κατά ὁ ὁ ἐνέργεια Γενῆς τοίνυν εἰμί ὁ νόος ἕκαστος ἐγώ ὁ θεός κατά ὁ ὁ ἐνέργεια ομνοιοτης . ἐκεῖνος γάρ ἑαυτοῦ νοέω καί ἐγώ ἑαυτοῦ , ὅταν ὑπεράνω ὁ φαντασία γίγνομαι . εἰμί οὖν συγγενής ἐγώ ὁ νόος ὁ θεός , εὔλογος ἀγαπάω ὁ θεός ὁ ἀγάπη καί τιμή ὁ συγγενής αὐτός καί ἀντευποιέω . ἀγαπάω δέ ὁ συγγενής ὁ θεός νόος ὁ ὁ ὅλος ἀρετή ἐγκολπόω , φεύγω ὁ πολυειδής ὀρέγω καί ὁ σύντροφος αἴσθησις Σέις ὡς ὁ διάνοια ἀπατάω καί ὁ φαντασία ὡς μορφωτικός καί ὡς μεριστός καί ὡς ποικιλίας ἀμήχανος ὅσος ἐπεισάγω , ἀποστρέφω τε ὁ δόξα ὡς ποικίλος καί αὐτός καί εἰς ὁ ἐκτός φέρω καί ὁ αἴσθησις καί τῆ φαντασία συμμείγνυμι ( πᾶς γάρ δόξα μετά αἴσθησις ἄλογος καί φαντασία ἐνεργέω ) ἀνατρέχω τε είς ἐπιστήμη καί νόος , μετά δέ οὗτος ἐπί ὁ νοερός ζωή καί ὁ ἁπλόος ἐπιβολή , ἐν ὅς γίγνομαι ὁ ἐκεῖθεν ἐλλάμπω εἰσδέχομαι καί ψωτὸς ἄχραντος πληρόω . τίς δέ ὁ ἀντευτοιΐα , ὅς ὁ δείδω ἀντευποιέω ὁ δεραπευειμι ὁ συγγενής νόος αὐτός ; ὁ τρανός ὁ φάος ἔλλαμψις ὁ γνῶσις αὐτός καί ὁ τέλειος συναφή πρός αὐτός καί ὁ ἐποπτεία ὁ νοερός διακοσμέω . θεοφιλής ἄρα ὁ σοφός εἰμί γάρ ἐγώ φιλέω ὁ ἀγάπη ὁ ἐγώ παῖς ἢ συγγενής , πῶς οὖον δεῖ ὁ πανάγαθος θεός φιλέω ὁ ἀγάπη ὁ συγγενής αὐτός ; εἶπον δέ ὅτι δεοφιλος εἰμί ὁ σοφός διά ὁ ἄγω πᾶς ὁ συγγενής αὐτός , σαφηνίζω , τίς εἰμί ὁ τιμή οὗτος καί ἀγάπη , ἐπάγω καί ὀρθῶς και καλῶς πράσσω , ὡς εἰμί λέγω ‘ ὁ ἀγαπάω ὁ νόος οὐδείς εἰμί ἕτερος εἰμί μή ὁ εὐπραγέω καί κατά πᾶς ἐνεργέω ὁ ἀρετή , ὁ ἐν πρᾶξις καί λόγος ὅτι δέ οὗτος πᾶς ὁ σοφός ὑπάρχω , οὐ ἄδηλος . οὗτος πᾶς λέγω ὅσος περί εὐδαιμονία εἶπον , ὁ αὐτάρκης , ὁ ἄτρυτος , ὁ ἐπιμελέομαι ὁ οἰκεῖος νόος , ὁ θεοφιλής καί ἄλλος ὅσος εἴρω . οὗτος δή ὑπάρχω εἄν ἴσως καί ὁ πλιτικῷ εὐδαίμων ζῶ κατά ὁ ἠθικός ἀρετή , ἀλλά μάλιστα καί ἀναντίρρητος ὑπάρχω ὁ ζῶ νοερός , ὥστε ὁ μέν Πολιτικὸς εἰμί εἄν θεοφιλής καί εὐδαίμων , ὁ δέ θεωρητικός θεοφιλής καί εὐδαίμων p . 1179a33 ἆρα οὖν εἰμί περί οὗτος καί ὁ ἀρετή , ἔτι δέ περί φίλιος καί ἡδονή ἱκανῶς εἴρω . πληρόω ὁ περί ὁ ἠθικός καί λογικός ἀρετή σύμπας λόγος διά ὁ πρόκειμαι λέξις καί ὁ ἔχω αὐτός , ἀναπείθω ἐγώ πειράω πρός ὁ κατά αὐτός ἐνέργεια . ὁ γάρ λόγος μόνος καί ὁ διά ὁ λέγω αὐτός γνῶσις μόνος οὔτε εὐδαίμων οὔτε πολιτικός οὔτε θεωρητικός ἀποτελέω δύναμαι , ἀλλά πάμπαν ἀδρανής εἰμί καί ανίσχυρος · προτρέπω μέν γάρ πρός ὁ πρᾶξις ὁ ἐλευθέριος καί καλῶς τρέφω καί ἀνάγω ὁ νέος ἰσχύω , εἰς εὐδαιμονία δεῖ ἄγω καί ὁ οὗτος τεῦξις ἀδυνατέω . καλῶς δέ τρέφω καί ἀνάγω ὁ ἐν ἀγαθός πόλις διάγω . τοιαυω δέ εἰμί ὁ νόμος σπουδαῖος χράω καί ἔθος ἐπιεικής πολιτεύω . εἰμί δέ ὁ τέλος ὁ ἀνθρώπινος ἀγαθός ὁ ἀγαθός ὁ εὐδαίμων ζῶ εἰμί , οὗτος δέ δίχα Τῶς ὁ ἀρετή κτῆσις λαμβάνω ἀδύνατος , κτάομαι δέ οὗτος καί ὅλως σπουδαῖος γίγνομαι οὐ ἐνδέχομαι ὁ ἐν πόλις διατρίβω μοχθηρός νόμος καί ἔθος χράω , εὔλογος εἰμί , ἵνα μή λέγω ἐναγκαῖον , εἶπον περί πολιτεία , τίς τε ἁμαρτάνω καί τίς ὀρθῶς πολιτεύω καί τίς ὁ ὀρθῶς πολιτεύω ὁ ἀγαθός καί τίς ἔχω νόμος δεῖ . ὁ μέν οὖν σύμπας ὁ ἐντεῦθεν μέχρι τέλος ὁ βιβλίον σκοπός καί ὁ προαίρεσις οὗτος , λέγω δέ δείκνυμι , ὅτι ἀναγκαῖον εἰμί μετά ὁ ὁ παῦνος ἀρετή πραγματεία , <ἥτις εἰμί ὁ προκειμένη> , πολιτεία τε γραφεύς καί περί νόμος εἶπον , ποῖος ποῖος ἁρμόζω καί ποῖος σῴζω αὐτός δύναμαι καί ποῖος φθείρω , ὥστε δεῖ ὁ βούλομαι τέλειος εἰμί ὁ ανθρωινη φιλοσοφία , σοφία , ἤτοι πολιτικός εὐδαίμων , μετά ὁ βιβλίον οὗτος ὁ πολιτεία αὐτός ἐφεξῆς οὗτος εἰμί ἀναγιγνώσκω . καί περί μέν οὖν οὗτος οὗτος . ὁ δέ ὁ λέξις οὕτως ἄν ἔχω . ἆρα , φηςίν , ἐπεί περί ὁ ἀρετή ἱκανῶς εἴρω ὁ τύπος , τουτέστι καθόλου καί ὡς ἄρχω ὁ βιβλίον εἶπον , παχυλῶς ( ἐκ γάρ ὁ ἐνδέχομαι καί ὡς ἐπί ὁ πολύς ὁ λόγος συμπεραίνω ) , ὑποληπτέον τέλος ἔχω καί οὐδείς ἄλλος χρῄζω πρός ὁ εὐδαιμονέω πλήν ὁ ἀναγιγνώσκω ὁ βιβλίον , ἤ καθάπερ δείκνυμι ὅς λόγος ὁ τέλος οὐ εἰμί γνῶσις ψιλός , ὥσπερ ὁ δείκνυμι ὅτι ὁ ἥλιος μείζων ὁ γῆ , ἀλλά πρᾶξις καί ποίησις , οὐ ἀρκέω συνίημι ὁ λέγω , ἀλλά καί ὁ πρᾶξις ἀντέχω καί ὁ ἔργον ἀνάγκη . εἰμί οὖν καί ἐπί ὁ ἄλλος , ὅς ὁ τέλος οὐ εἰμί ψιλός γνῶσις , ἀλλά πρᾶξις ὁ λόγος αἱρέω διά ὁ πρᾶξις , ὁ δέ περί ἀρετή λόγος ὁ τέλος πρᾶξις εἰμί , πειρατέον πράσσω ὅσος ἐγώ ὑφηγέομαι . τίς γάρ σεμνός ὁ γιγνώσκω , τίς εἰμί ἀνδρεία ἤ δικαιόω , ὁ μή μέλλω ὁ ἀνδρεῖος καί Δίκαιος πράσσω ; ὁ μέν λέγω τοιοῦτος , ὁ δέ ὁ λέξις , ὁ ἤ εἴπερ ἄλλως ἀγαθός γίγνομαι , οὕτως ἐπάγω , ὡς εἰμί λέγω ‘ εἰμί μέν ἀπό ὁ ὁ ἀρετή χρῆσις γίγνομαι ἀγαθός , χρηστέον αὐτός , εἰμί δέ τις ἄλλος τρόπος , ἐκεῖνος ζητητέος · πάντως δέ χρηστέον ἐκεῖνος , διά ὅς ἀγαθός εἰμί p . 1179b4 εἰμί μέν οὖν εἰμί οιλογος αἰτάρκεις ποιέω ἐπιεικής . εἰμί μέν οὖν ἀρκέω μόνος ὁ ὁ λόγος ἀκρόασις καί ὁ σύνεσις ὁ λέγω πρός καλοκαγαθία , μισθός πολύς καί μέγας , ὅς φημί Θέων , φέρω καί δίδωμι ὁ γράφω ἠθικός πραγματεία ἐξωνέομαι αὐτός . νῦν δέ προτρέπω μέν , ὡς εἴρω , καί ῥοπή τις ποιέω πρός καλοκαγαθία δύναμαι , * * * ἐπάγω καί τίς δύναμαι κινέω πρός ὁ κατά ἀρετή πρᾶξις , ὅτι μή πᾶς ἀλλά ὁ ἐλευθέριος ὁ νέος . λέγω δέ νῦν ἐλευθέριος ὁ μή δουλόω τρουφη καί ακολαςιος ἀλλά ὁ καλῶς ἀχρέντας ὑπό παιδαγωγός ἤ συγγενής καί διά ὁ ἐπιεικής οὗτος ἀγωγή εὐπειθής εἰμί καί εὐκίνητος ἐπί ὁ κατά ἀρετή πρᾶξις . ὁ μέν δή τοιοῦτος ὁ νέος δύναμαι προτρέπω καί ἦθος αὐτός μετά ὁ πρᾶξις εὐγενής καί ἀληθής Φιλόκαλον , κατακώχιμος ὑπάρχω ἐκ ὁ ἀρετή . λέγω δέ νῦν ἀρετή οὖον ὁ κύριος ἀρετή , σωφροςυνη ἀνδρεῖος δικαιόω , ἀλλά ὁ γίγνομαι διάθεσις ἤ ἕξις αὐτός ἀπό ὁ ἀγαθός ἀγωγή καί ἐπιεικής ἀνατροφή , κατά ὅς ἀνάγω παρά ὁ παιδαγωγός ἤ ὁ πατήρ ἤ τις ὁ συγγενής . ὁ δέ κατακώχιμος σημαίνω καί ὁ πλήρης , οἷος ὁ Δεῖνα κατακώχιμος εἰμί σοφία , καί ὁ ἔχω καί κρατέω , οἷος ὁ Δεῖνα κατακώχιμος εἰμί ὁ ἀρετή · δηλόω καί ὁ ὑπείκω καί εὐπειθής , ὅς νῦν σημαίνω λαμβάνω ὁ κατακώχιμος , καί λέγω ὅτι ὁ γίγνομαι ἦθος εὐάγεγον καί εὐπειθής ἕπω ὁ καλός λέγω · γίγνομαι δέ τοιοῦτος ἐκ ὁ ἀρετή , ἤτοι ὁ καλός ἀγωγή , δύναμαι ὁ λόγος παρορμέω ἐπί ὁ πράσσω καί σύν ὁ πρᾶξις εὐγενής καί Φιλόκαλον ἀποτελέω καί ποιέω φιλέω ὁ καλός καί σπεύδω ἐπί ὁ κτείνω αὐτός . ὁ γάρ παιδεύω καί ἐθίζω ἀπέχω ὁ κακός ἅμα τε ὁ εἰσηγέομαι ὁ χρηστός λόγος ἀκούω καί τρέχω ἐπί αὐτός , ὁ δέ πολύς ἀδουνατεῖ πρός καλοκαγαθία προτρέπω · δυσπειθής γάρ οὗτος , φαῦλος γάρ ἀνάγω καί μηδείς ἔννοια ἔχω ὁ καλός οὐδέ ἀκούω ὑπομένω ὁ ἐπί ὁ καλός παρακαλέω , μή ὅτι γε πείθω . πρός γάρ ὁ πάμπαν ἐγώ ἄγνωστος ἢ οὐδέ ὅλως ἄγω ἢ σύν βία . διό ὁ μέν καλῶς ἀνάγω <πρὸς ὁ καλός ἀγωγή αἰδήμων εἰμί πειθαρχέω ( αἰσχύνω γάρ μή ὁ καλῶς λέγω τίνω καί ὁ κακῶς ἀπέχω ) , ὁ δέ πολύς κἀν ἀπιστέω ποτός ὁ κακός , νέος δέ πρός ὁ καλός , οὖον διά αἰσών οὗτος πράσσω , ἀλλά διά φόβος ἢ τιμωρία ὁ ἀπό ὁ νόμος . ὁ γάρ πάθος συχῶντες οὐ αἰδέομαι · ἀναίσχυντος δέ διώκω ὁ ἐμπαθής καί ζῳώδης ἡδονή , φεύγω δέ , ὡς πολλάκις εἴρω , ὁ ἐναντίος λύπη . ὁ γάρ φίλοινος διώκω μέν ὁ ἀπό ὁ πίνω ἡδονή , φεύγω δέ ὁ ἀπό ὁ μή πίνω λύπη . καί ἁπλόος ὁ φαῦλος πᾶς διά ἄγνοια ὁ καλός καί ὁ ὡς ἀληθής ἡδύς ὁ σωματικός ἀκρατής διώκω ἡδονή . ὅτι δέ ὡς ἀληθής ἡδονά ὁ κατά ἀρετή ἐνέργεια , μυριάκις εἴρω . ὁ οὖν οὗτος , φημί , κακῶς διάκειμαι καί ὁ ἐμπαθής ἡδονή εἴρω . διώκω οὐδείς εἄν λόγος μεταρρυθμίαειε καί ὁ πρός ὁ φαῦλος ῥοπή ἀπάγω . ἀδύνατος γάρ ἢ χαλεπός ὁ ἐκ μακρός χρόνος φαῦλος ἔθος καταλαμβάνω μεθίστημι ὁ κακία . ὅπου γάρ καί πᾶς ὑπάρχω , οἷος ἀνατροφή σπουδαῖος , ἀγωγή δεμνῆς , αἰδώς , πειθώ , οὖον πάντῃ ῥᾴδιος μετέχω ὁ ἀρετή , ἀγαπάω εἄν εἰμί ὁ ἀρετή τυγχάνω . καί τίς μηχανή πᾶς ὁ ἐναντίος προέρχομαι μετέχω αὐτός ; p . 1179b20 γίγνομαι δέ ἀγαθός οἴομαι ὁ μέν φύσις , ὁ δέ ἔθος , ὁ δέ διδαχή . ὁ μέν οὖν μανθάνω ὁ ὁ ἀρετή φύσις καί κοινωνία αὐτός καί διαφορά , ἔτι τε κτάομαι ὁ ἔθος , ἐπί ἐγώ εἰμί εἰμί καί ὁ ἡμέτερος βούλησις καί προαίρεσις , ὁ δέ φύσις γίγνομαι σώφρων , Δίκαιος , φρόνιμος οὐ ἐγώ ἀλλά δῶρον θεός λ ἄλλιστος καί τίμιος . ὁ μέν οὖν ὁ φύσις οὐ ἐγώ , δῶρον δέ δείδω , ὁ δέ ἐθίζω ἑαυτοῦ ἥδομαι ὅς δεῖ καί λυπέω ἐγώ . καί ἰσχύω ὁ τοιοῦτος ἔθος ἀγαθός ποιέω ἐγώ . ὁ δέ λόγος καί ὁ διδαχή οὐ ἐν ἅπας , ὡς εἴρω , ἔχω , ἀλλά ἐν ὁ προλέγω ὁ ἔθος , τουτέστι ὁ προευτρεπίζω ὑπό ὁ ἐπιεικής ἀγωγή . δεῖ οὖν ἐγώ προευτρεπίζω πρός ὑποδοχή ὁ λέγω ὥσπερ γῆ . ὡς γάρ οὗτος προεργάζομαι καρποφορέω , μή προεργάζομαι δέ ἀκανθοφορέω καί φθείρω ὁ καταβάλλω καρπός , οὗτος καί ὁ ψυχή ἐγώ , εἰμί μή προθεραπεύω καί ἀπορρίπτω ὁ ψευδοδοξία , ἢ οὖον προσδέχομαι ὁ ἀλήθεια , ἢ εἴπερ ἄρα καί συμβαίνω οὗτος , μάταιος γίγνομαι . λόγος οὖν μοχθηρός οὐ ὑπείκω , μόνος δέ βία καί ἀνάγκη . καί ὁράω ὅπως οὗτος ὁ φθάνω προεῖπον αἰνίσσομαι , λέγω δή ὁ δήω πολιτεία ἐκδίδωμι διαλαμβάνω , πῶς εἄν ὁ πολίτης διάγω ἀγαθός γίγνομαι . δεῖ δή ὁ ἦθος προυπάρχω πως οἰκέω ὁ ἀρετή , ἤτοι ἐπιτήδειος δέχομαι ὁ ὁ ἀρετή λόγος , καί δέχομαι τηρέω , ὥσπερ τις προεργάζομαι γῆ καί καρπός πολύς ἀναφέρω . εἰμί δέ τοιοῦτος ὁ ἦθος ἐκ ὁ ὀρθός ἀγωγή . ὀρθῶς δέ ἄγω χαλεπός εἰμί ὁ μή ὑπό νόμος ὀρθῶς ἔχω καί πολίτης τοιοῦτος τρέφω . ὁ γάρ σωφρόνως ζῶ μή ἡσσάομαι τε ἡδονή , ὅς μή δεῖ , οὐ ἐδύς ὁ πολύς , ἐπίλυπος δέ . ἄχθομαι γάρ ἀποτυγχάνω ὁ ἡδύς . διό δείδω νόμος τάσσω προστάσσω ὁ ἀγωγή εὐθύς ἐκ βρέφος ὁ ἐπιτήδειος ποιέω ὁ ἦθος αὐτός μή δυσχεραίνω ἐν ὁ ὁ φαῦλος ἡδονή ἀποτυχία . εἰμί δέ οὗτος δεῖ , ἀναγχαῖόν εἰμί πολιτεία ἐκδίδωμι καί νόμος . εἶπον δέ ῾διὸ νόμος χρή τάσσω , ἐπάγω οὐ εἰμί γάρ λυπηρός συνήθης γίγνομαι . ἀναγκάζω γάρ ὑπό ὁ νόμος καί ὁ νομοφύλαξ πράσσω ὁ καλός καί ἀντέχω πρός ὁ ἡδονή , οὐ εἰμί ὁ καρτερέω αὐτός ἐπίλυπος ἤδη ἐθίζω φέρω γενναῖος . οὐδείς γάρ συνήθης λυπηρός . | p . 1180 a 1 οὐχ ἱκανός δέ ἴσως νέος εἰμί τροφή καί ἐπιμέλεια τυγχάνω . ὅς λέγω τοιοῦτος εἰμί · οὖον χρεία νόμος εἰμί ἐκεῖνος μόνος ὁ διακελεύομαι περί παῖς ἀγωγή , ἀλλά καί ὁ διαγορεύω , τίς δεῖ πρᾷσσω ἀνδρόω . δῆλος γάρ ὡς ἄλλος μέν ἐπιτηδευτής νέος εἰμί καί ἄλλος ἀνήρ καί ἕτερος παρακμάζω . τοιοῦτος τε οὖν χρεία νόμος , καί ἔτι πῶς ὁ ἅπας βίος διοδευτέον . ὁ πολύς γάρ ἀνάγκη μᾶλλον καί ζημία πειθαρχέω ἢ λόγος . διό δεῖ νόμος ὁ ἀναγκάζω ζημία εὐπραγέω καί φεύγω ὁ κακοπραγία . καί διά ὁ ὁ πολύς , φημί , πειθαρχέω ζημιόω καί κολάζω , ἀρέσκω , φημί , ὁ ὁ νομοθέτης προσγράφω ἐν ὁ νόμος ‘ταῦτα μέν παρακεευομος ὁ πολίτης πράσσω ὁ καλός χάρις καί ὁ γίγνομαι σπουδαῖος , εἰμί δέ ἀπειθέω , κολάζω διά μέν ὅδε ὁ ἀπείθεια ὅδε ὁ κόλασις , διά ὅδε δέ ὅδε . ὅς ἄδα καί τιμωρέω ἀνίατος μένω , φεύγω ἐκεί ὁ πόλεως.’ Δεύς οὖν , φημί , ὁ φαῦλος μαστίζω ὡς ὄνος ( οὗτος γάρ εἶπον ὑποζύγιον . ὅς γάρ μή παιδεύω λόγος , παιδεύω μάστιξ ) καί λυπέω ὁ φαῦλος λύπη , ὅς ἐναντιόομαι ὁ ἀγαπάω ἡδονή . ὁ γάρ ἐναντίος ὁ Ἐνατίων ἴαμα , οἶος εἰμί τις χαίρω ὑβρίζω , μή λυπέω αὐτός ζημία ἀλλά ὁ κωλύω μή ὑβρίζω , ὁμοίως καί ὁ ὁ μέθη χαίρω ὁ ἀπολέγω οἶνος . Ρ . 1180 a 14 Eἰ οἶδα καθάπερ εἴρω , ὁ εἰμί ἀγαθός τρέφω καλῶς δεῖ . καί οὗτος περί ὁ δήω νόμος κεῖμαι λέγω παρακαλέω τοὺςμ μέν εὐπειθής πρός ἀρετή , ἀναγκάζω δέ ὁ σκληρός καί ἀντιβαίνω ὁ ἠθέω ἀπέχω ὁ φαῦλος , ἀντέχω δέ ὁ ἀγαθός . εἰμί δέ λόγος εἰμί ἀπό φρόνησις καί νόος . ὁ δ’ἄλλα ἐν μέος κεῖμαι , συνάγω ὁ δήω κεῖμαι νόμος περί ὁ ὁ παῖς ἀγωγή καί ὁ ἄλλος ἅπας . εἰμί ὁράω συλλαμβάνω εἶπον , ὅς λέγω διά ὁ κεῖμαι λέξις τοιοῦτος . ἐπεί ὁ ἀνθρώπινος καί πολιτικός σοφία ὁ σκόπιμος τέλος εἰμί γίγνομαι ὁ πολίτης ἀγαθός καί εὐδαίμων ζῶ , οὗτος δέ γίγνομαι ἐκ ὁ τρέφω καί ἀνάγω καλῶς καί μή πράσσω φαῦλος μηδείς μανθάνω μητ’ακοειντα ( ἄκων γάρ πράσσω ὁ κακός ὁ ἐξαπατάω πρός τίνω φαῦλος <ηλικιους καί πρός ὁ χείρων παρασθρέντες ) , ὁ ὕδω καλῶς τρέφω γίγνομαι ὁ κατά νόος ὁ βίος διανύω , δήω νόος , ὅπως ὁ ἐκεῖνος ὑποθήκη καί πρόσταγμα ἕπομαι καλῶς διάγω . ἔθος δέ ὁ Ἀριστοτέλης πᾶς ὁ ὑπερέχω ἤ κατά τέχνη ἤ φρόνησις ἤ ἐμπειρία ἤ πρόγνωσις ἤ εὕρεσις ὁ καλός καί συμφέρω ὀνομάζω νόος . δέομαι οὖν πρός ὁ καλός ἀγαθός γίγνομαι νόος . ὅλος μέν πατρικός νόος , ἤτοι ὁ πατήρ κοάζω , δύναμαι μέν ὑφηγέομαι ὁ καλός , εἰμί μήπου φαῦλος εἰμί καί ὁ ἀγεληδόν ἔρχομαι , καί πείθω ὁ καλῶς ἄγω ὑμιεῖς ἐπί ὁ πρᾶξις εἶμι , εἰς δέ ὁ φαῦλος ὁ ἠθέω ἄναλκις εἰμί καί σαθρός καί ἐκ ἔχω ὁ ἀνάγω , ἤτοι ὁ βίαιον,ὡς ὁ νόμος . ὁ γάρ φυσικός φίλτρον ἀφαιρέω ὁ πρός ὁ υἱός βία . καί τίς δεῖ λέγω ὁ πατερα;ὅλως γάρ εἰμί ἀνήρ ἀναγκάζω οὖον δυνατός πόλις ὅλος παῖς ὅλος , εἰμί μήπου βασιλεύς βασιλεύς ἤ τύραννος εἰμί . καί οὗτος οὗτος δύναμαι ποιέω διά περιουσία δύναμις . ἀλλά ἐπεί οὖον πᾶς ὁ πόλις βασιλεύω ὅς τυραννέω , δεῖ νόμος . πᾶς γάρ νόμος ἕχω δύναμις ἀναγκαστικός , λόγος ἀνά ἀπό τις φρόνησις καί νόος καί παράλληλος τίθημι ὁ φρόνησις καί ὁ νόος . ἐξέμπειρίας γάρ μακρός συλλέγω ὁ φρόνησις καί ὁ νόος ὁ περί ὁ πρακτός . καί εἶπον ὅτε περί φρόνησις λέγω , ὅτι δεῖ ὁ ὁ ἔμπειρος καί γηραιός λόγος ὡς ἀρχή ἀποδέχομαι . ἔχω γάρ ἐκ ὁ πείρω ὄμμα , λέγω ὄμμα ὁ φρόνησις , ἐκ εἰμί προοράω δύναμαι ὁ συμφέρω . πείθω οὖν ὁ νόμος ὁ ἄνθρωπος πιστεύω , ὡς ὁ νομοθετέω ἐκ ὄμμα ὁ καλός καί συμφέρω δύναμαι προοράω ὁ νόμος τίθημι . p.118a22 καί ὁ μέν ἄνθρωπος ἐχθραίνω ὁ ἐναντιόομαι ὁ ὁρμή . εἶπον ὅτι εἷς ἄνθρωπος πρόσταξις ὁ βίαιος οὐ ἕχω οὐδέ ἀναγκάζω δύναμαι , ὡς δηλονότι ὁ | πολύς οὗτος ποιέω ἰσχύω , διά πειθώ ἄγω ἐπί ὁ ἀγαθός ὁ ἐνέργεια . ὁ γάρ κυρός βιάζομαι ὁ λόγος πείθω εἰμί ἀλλά αὖος μάστιξ καί παντοῖος κάκωσις · ὁ γάρ κολάζω καί ποικίλως κακόω μᾶλλον ἀντιπίπτω καί ἀντιβαίνω , οὖον μήv ὑπείκω · οὗτος τε καί ὅτι οὐδείς ἄκων καί λυπέω πράσσω τίς κατορθόω ὁ πρακτός , ὥστε οὐδέ ἀγαθός γίγνομαι ἄν ποτός ὁ ὁ καλός βία πράσσω , ἀλλά ὁ λόγος πείθω ὅτι δεῖ ἀρετή διώκω καί ὁ κατά ἀρετή πράσσω καί φεύγω ὁ κάκωσις , οὗτος δηλαδή καί ἑκών πρᾶξις ὁ καλός καί πράππων ἀγαθός ἕννυμι . ἀλλά διά τίς ἐχθραίνω ὁ ἐναντιόομαι τίω ὁ ὁρμή καί κωλύω ἐπές ὁ σφεῖς ἡδύς ἀφαιρέω ὅτι κακῶς ἀνάγω καί ὁ φαῦλος διά ὁ μοχθηρός ἀνατροφή ἀγαθός νομίζω ὑπολαμβάνω φθόνος καί μίσιος κωλύω παρά ὁ ἐναντιόομαι ἀλλά οὖον στοργή τις καί ἄγαμαι . οὐδείς γάρ φίλος κωλύω ὁ φιλέω καί ἀπάγω ὁ ἀγαθός . ὁ μέν κωλύω ἄνθρωπος καί αναχαιτίζω ἀπό ὁ πρός ὁ φαῦλος φορός μισέω ὡς φθονέω . ὁ δέ νόμος ἀνεπανθής εἰμί αὐτός διά ἀνατίος . ἵημι γάρ ὅτι ὡς φθείρω νάω ἵημι ὅτι ὡς μισέω αὐτός ὁ νόμος οὗτος προστάσσω ὑπονοέω δύναμαι . πῶς γάρ ὁ πρό πεντακόσιοι χρόνος , εἰμί τυγχάνω , τίθημι ; διό καί φυσικός δύναμαι συλλογίζομαι καί λέγω ἥδομαι γάρ φθονέω ὅς μισέω ἐγώ ὁ νομοθέτης οὗτος γράφω , ὅς ὁ συμφέρω ἐγώ πργματευμαι ; ἀλλά μήv οὖον φθονέω . πῶς γάρ ὁ μήπω γεννάω μηδέ ὅτι γεννάω γιγνώσκω ; ὥστε ὁ συμφέρω σκοπέω καί ὁ τότε εἰμί καί ὁ ἐφεξῆς εἰμί πᾶς ὁ νόμος οὗτος γράφω διά αὐτός οὖν ανεπαχθής εἰμί ὁ νόμος . p . 1180a24 ἐν μόνος δή ὁ Λακεδαιμόνιος πόλις μετά ὀλίγος ὁ νομοθέτης ἐπιμέλεια δοκέω ποιέω . ὅς λέγω δύναμις τοιοῦτος εἰμί · εἰμί μέν κεῖμαι νόμος ἐν ὁ πόλις προστάσσω , πῶς δεῖ ὁ νέος ἐπιμελέομαι , ὅπως καλός ἀγαθός γίγνομαι , καί κεῖμαι ὀρθῶς ἔχω καί μή ὅλως ἢ κατά τίς διημαρτημένως , οὐδείς εἄν ἐσθίω πλέω ἐπιζητέω ἀλλά ἐκεῖνος ἀρκέω . ἐπεί δέ οὗτος οὐ εἰμί , ἀλλά ἐν μόνος ὁ Λακεδαιμόνιος πολιτεία καί τις ὀλίγος ἄλλος πόλις ( καί εἴρω , τίς οὗτος , ἐν ὁ τρίτος καί τέταρτος ὁ πολιτεία βιβλίον ) , ἐπεί οὖν ἐν μόνος ὁ ὁ Λακεδαιμόνιος πολιτεία μετά ὀλίγος ἄλλος πόλις ὁ νομοθέτης προστάσσω , πῶς εἄν ὁ παῖς ἐπιμελέομαι , τουτέστι παιδεία τυγχάνω , ἐν δέ ὁ ἄλλος ἐξαμελέω , ὡς καί ἐν οὗτος ὁ ὁ μέγας Κωνσταντῖνος , καί ζῶ ἕκαστος ὡς βούλομαι καί ὁ οἰκέω ἀνάγω παῖς , ὡς ἐθέλω , νόμος μηδείς λόγος ἔχω , ὡς ὁ παρά Ομήρης ἐν ὁ Ὀδυσσεία Κύκλωψ , θεμιστεύω , ἤτοι βασιλεύω , παῖς καί γυνή ( νόμος γάρ ἐκεῖνος εἰμί ὁ οἰκέω βούλημα ) , ἐπεί οὖν αὐτός οὕτως ἔχω , δεῖ ἐγώ περί οὗτος εἶπον καί γράφω πολιτεία . ὁ γάρ ὁ Λακεδαιμόνιος καί Κρής καί ὁ ἄλλος , ὡς δείκνυμι ἐν ὁ πολιτεία , ἁμαρτάνω πᾶς εἰμί καί ὁ κεῖμαι ἐν οὗτος νόμος οὖον μικρός δήω ὁ διόρθωσις . οὗτος εἶπον ἐπιφέρω ἀγαθός μέν καί ἀγαθός εἰμί νόμος κεῖμαι ὀρθῶς ἔχω <καὶ> κοινός ἐπιμέλεια ποιέω ὁ παῖς , ἀμελέω δέ ὁ κοινός ἐπιμέλεια ἢ ὁ μή κεῖμαι ὁ οὗτος πράσσω νόμος ἢ κεῖμαι μέν , παροράω δέ ἀμέλεια ὁ ἄρχω ὁ πόλις , προήκης προθύμως ἕκαστος ἐπιμελέομαι ὁ σφέτερος παῖς καί Φίλων , ὅπως καλός ἀγαθός ἀπεργάζομαι . οὗτος γάρ δηλόω διά ὁ εἰς ἀρετή συμβάλλω . συμβάλλω δέ εἰς ἀρετή καί συνεργέω ὁ ὁ καλός τίθημι ὑπό ὄψις καί διδάσκω , ὅτι ὅδε μέν βλάπτω διά ὅδε , ὅδε δέ ὠφέλιμος εἰμί , κἀν μή δοκέω . διά ὅδε · καί πρός οὗτος εἰς ἀρετή συνεργέω ὁ δίδωμι ἔχω ὁ μή ἔχω ὅς χρῄζω εἰς ὁ ὁ ἀρετή καί ὁ ἠθικός καί ὁ λογικός κτῆσις . δεῖ οὖν , φημί , συνεργέω , εἰμί δέ μή δύναμαι , προαιρέω δέ οὖν καί βούλομαι βοηθέω καί συνεργέω , εἰμί δύναμαι ποτός . p . 1180a32 μάλιστα ὅδε οὗτος δύναμαι δοκέω ἐκ ὁ εἴρω νομοθετικός γίγνομαι . νομοθετικός λέγω ὁ ἔχω νόος ἐκ λόγος καί πείρω , προβλεπτιδὴ κόος ὁ καλός καί Δίκαιος καί συμφέρω ὁ τε πόλις παύω καί Χωρὶς ἕκαστος . ὅς δέ λέγω εἰμί , ἐκ ὁ εἴρω καί ἐκ οὖν εἶπον δῆλος γίγνομαι ὁ νοέω δύναμαι ὁ εἴρω , ὅτι ἐκεῖνος δύναμαι ὁ ἴδιος παίω συμβάλλω , ὅστις εἰμί νομοθετικός . ἢ εἰμί εἄν λέγω , ὅτι ἐκ ὁ εἴρω δῆλος εἰμί , ὅτι ὅς εἰμί νομοθετικός δύναμαι γιγνώσκω ποδαπός μέν νόμος δεῖ τίθημι περί ὁ κοινός ὁ | παῖς ἐπιμέλεια καί παίδευσις καί ποῖος περί ὁ εἰς ἀνήρ φθάνω ἐπιτήδευμα καί ποῖος ἐν ἅπας ὁ βίος καί τίς πρός ὁ συμφέρω ἰδίως ἕκαστος καί τίς πρός ὁ ὠφέλιμος πᾶς ὁ πολίτης , ἀνήρ καί γυνή . ὅτι δέ ἄλλος μέν ἁρμόζω ὁ δημοκρατέομαι πόλις καί ἕτερος ὁ ἀριστοκρατέω καί ἄλλος ὁ τιμοκρατέω καί ἄλλος ὁ βασιλεύω , καί τίς ἕκαστος οὗτος εἰμί , εἴρω ἐν ὁ πολιτεία . ὅτι δέ καί ἐκ μέν ὁ ἐπιεικής νόμος ἀγαθός γίγνομαι ὁ κατά αὐτός ζῶ , ἐκ δέ ὁ φαῦλος φαῦλος , καί οὗτος δῆλος . ὁ δέ διακρίνω δύναμαι , τίς ὁ νόμος ἐπιεικής καί τίς φαῦλος , ὁ νομοθετικός εἰμί , ὡς καί ἰατρός ὁ χωρίζω ὁ νοσώδης ἀπό ὁ ὑγιεινός . οὗτος εἶπον λέγω δύναμις , πρός μέν ὁ ἀγαθός ἢ φαῦλος γίγνομαι ὁ πολίτης μέγας συντελέω ὁ νόμος · ὁ δέ γράφω ἢ ἄγραφος ὑπάρχω , οὐδείς τίς συμβάλλω . ὁ γάρ πρᾶξις δύναμαι πρός καλοκαφαθίαν ἢ κακία , ἀλλά οὖον ὁ γράφω ἢ μή γράφω ὁ ποιητέος ἢ μή ποιητέος . ἄγραφος δέ εἄν ἄγω νόμος ὁ κοινός ἔθος . οὐδέ δή διά οὖν εἰμί ἢ πολύς παιδεύω . πρός μέν ὁ σπουδαῖος γίγνομαι ὁ πολίτης μέγας τίς συμβάλλω ὁ ὁ νόμος ἐπιείκεια καί ὀρθότης , καί οὗτος δεῖ σκοπέω ὁ ἀναμάρτητος τυγχάνω . ὁ δέ σκοπέω , φημί , πότερος ὁ δύναμαι νόμος εἷς ποιέω ἀγαθός δύναμαι καί πολύς τοιοῦτος ἀποτελέω , καί πότερος ὁ πολύς ὠφέλιμος καί εἷς τοιοῦτος εἰμί , οὗτος οὐδείς διαφέρω . ὀρθός γάρ εἰμί καί πάντῃ ἄπταιστος αὐτός ποιέω ὁ ἄλλος τέχνη καί ἐπιστήμη καί ὁ τεχνίτης καί ἐπιστήμων . ὡς γάρ ἐκεῖνος ὁ δύναμαι εἷς διδάσκω καί ἀπαρτίζω μουσικός ἢ ἰατρός δύναμαι καί πολύς , καί ἔμπαλιν ὁ πολύς καί εἷς , οὗτος καί νόμος ὁ δύναμαι εἷς σπουδαῖος ἀποτελέω δύναμαι καί πολύς , καί ἔμπαλιν . ὥσπερ γάρ ἐν ὁ πόλις ἰσχύω ὁ νόμιμος καί ὁ ἔθος , οὗτος καί ἐν οἰκίον ὁ πατρικός λόγος . ζητητέος πῶς πρό ὀλίγος εἶπον μηδείς ἰσχύω ὁ πατρικός πρόσταξις , νῦν φημί ἐπίσης ὁ νόμος καί ὁ ἔθος ἔχω . καί ῥητέος ὅτι περί ὁ πολύς καί μοχθηρός ζῶ εἶπον ἐκεῖνος μηδείς ἰσχύω , ἐνταῦθα δέ περί ὁ καλῶς ἀνάγω οὗτος λέγω . ἢ ῥητέος ὅτι οὐ εἶπον ἐκεῖ μηδαμῶς ἰσχύω , ἀλλά ὅτι οὐ ἔχω ἰσχυρός , λέγω ἰσχυρός ὁ ἀναγκαστικός καί βίαιος . οὐδείς γάρ ὁ υἱός διά ὁ φυσικός στοργή βιάζομαι καί κολάζω ἐπιχειρέω ὡς ὁ νόμος , ἀλλά πού μικρός ὁ ἐπιτίμησις ἐπιφέρω . οὐδέ αὖος ὁ πατήρ τις ὡς ὁ νόμος ὑποπτήσσω καί δείδω . ὥστε οὐ ἰσχώει ὁ πατήρ ὁ πρόσταξις , ὡς νόμος ἰσχύω μέντοι . καί οὗτος μέν τοιοῦτος . παραινέω δέ ὁ πρόκειμαι συλλαραὶ μή ὁ πᾶς σής ὅς ουκειμαι παῖς ἀγωγή ἀναρτάω ὁ κοινός ὁ παῖς ἐπιμέλεια , ἀλλά καί ἡμεῖς αὐτός Τέρι οὗτος δπουδάζειν καί ποιέω ἐπιτήδειος καί δεκτικός καί ὁ κοινός παίδευμα . ὡς οὖν ἐν ὁ πόλις ἰσχύω ὁ νόμος καί ὁ ἔθος , οὗτος καί ὁ ᾶτρολπὸ λόγος ἐν οἰκίον πρός ὁ ὁ καλός ἀντίληψις . αἰδέομαι γάρ ὁ υἱός μή πείθω ὁ πατήρ καί οὗτος σπουδαῖος εἰμί καί ὁ καλός ἐργάτης . Ζεύς τε οὖν οὗτος δύναμαι ὁ ὁ πατήρ λόγος καί διά ὁ δυγγένειαν καί διά ὁ εὐεργεσία . Πᾶς γάρ ὁ εὐεργέτης αἰδέομαι · οὐδείς γάρ ευερυετουμην ὑποπτεύω ἄν ὁ εὐεργέτης , ὡς φθονέω ἢ μίδας ἀπάγω αὐτός ἐκ ὁ δοκέω αὐτός καλός , μή εἰμί δέ καλός . πείθω οὖν ὁ συγγενής καί εὐεργέτης ὡς φιλέω ἐγώ . Δυγγενέστατιος δέ πᾶς ὁ πατήρ , ἀλλά καί εὐεργετικός . ὁ γάρ ὅς ἀγαθός μέγας ὁ εἰμί παρά ὁ πατήρ ἐγώ . p . 1180b7 ἔτι δέ καί διαφέρω ὁ κατά ἕλαστπμ παιδεία ὁ κοινός . καί διά οὗτος ὁ πατήρ προτρέπω μή ἀρκέω παῖς κοινός ἐπιμέλεια ἀλλά καί αὐτός συνεισφέρω ὁ ουκαιω . καί εἰμί ἄν ὁ λέγω ὁ δύναμις · δεῖ ὁ πατήρ ὁ ὁ νόμος ἔλλειμα ἀναπληρόω · ὁ μέν γάρ νόμος ὁ καθόλου , ὁ δέ πρᾶξις ὁ κατά ἕπω πολύς ὁ ἀγαθός ἔχω . ὡς γάρ ἐπί ὁ ἰατρικός οὐ ἀεί ἕπω ὁ καθόλου , ἀλλά εἰμί ἐπί οὖν παροράω καί ἄλλος μέν λέγω ὁ καθόλου λόγος , ἄλλος δέ ὁ ἰατρός ποιέω διά τις περίπτωσις , οὕτως οὐδέ ὁ ὁ νόμος δεῖ πρόσταγμα διά ὅλος γίγνομαι . ὁ μέν γαίνω γάρ νόμος λέγω , ξένος εἰμί ἀνέρχομαι ἐπί τίκτω , πολέμιος κύκλος ὁ πόλις τηρέω , θάνατος τελευτάω ἀλλά οὐδείς εὕω φρονέω ἀναιρέω ὁ ἀνέρχομαι ξένος καί αριστειοδοω . πάλιν ὁνόμος φημί , δήω ὁ κλέπτω τιμωρέω , ἀλλά οὖον ὁ οὗτος ποιέω διά μέγας ἀνάγκη καί ἔσχατος ἀπορία καί μήτε δύναμαι δουλεύω μήτε πρός τίνω ἐλεέω , οὐδείς ἄν κολάζω , εἰμί μή μαίω . ἀλλά καί ὁ λόγος ὁ ιατρικός καθόλου φημί ὁ ἐπί σῆψις πυρέσσω ἡσυχία καί ἄστιος συμγέρειν , ἀλλά ὅμως εὑρίσκω τις , οἶς ὁ ἀσιτέω οὖον συμφέρω . τις οὖν μαυ,αστὸν καί ὁ νόμος λέγω , δήω πᾶς παῖς οὗτος ἀνάγω καί παιδεύω , εὑρίσκω δετιναω μή φέρω ὁ τοιοῦτος ἀγωγή ἤ ὁ τοιοῦτος στρατιωτικός στρατιωτικός συνάσκησις , οἶος ὁ ὁ Λακεδαιμόνιος ἱστορέω , γυμνός μάχαιρα κατακεντέω ἀλλήλων ; οὗτος οὖν τίς ἄν ἐπιχειρέω οὔτως ὁ πολεμικός ἐκπαιδεύω ; οὐδείς οἴομαι . ἀλλά ὁ κοινός νόμος καί ὁ κοινός ἐπιμέλεια ἀφίημι , ἐπί ὁ δύμμετρον καί κατάλληλος αὐτός ὁ φημί βαδίζω . Προῦς οὗτος δέ ἀφί - ξέω ὁ ὁ φύσις αὐτός ἐπίσταμαι . ἐπίσταμαι δέ ὁ πατήρ σπουδαῖος εἰμί , τίνω μέν ἀντέχω δυνατός καί πρός ποῖος ὁ μάθημα εὐφυής ἔχω , πρός ποῖος δέ ἀνεπιτήδειος εἰμί καί πόσος ἀνεπιτήδειος , οἷος εἰμί τριάκοντα ‘οομηρικος ἀποστοματίζω δύναμαι καί μηδείς πλέω , μή ἀναγκάζω αὐτός ἐπέκεινα ὁ τριάκοντα ἀποδίδωμι , εἰμί δέ πεντήκοντα , μή πλέω οὗτος . διαφέρω οὖν ὁ κατά ἕκαστος παιδεία ὁ κοινός . καί δεῖ μή μόνος ὁ καθόλου γιγνώσκω , ὅτι συμφέρω πᾶς παῖς ὅδε τίς καί πᾶς παῖς διδακτέον ὅδε τίς , ἀλλά καί ὁ πρέπω ἕκαστος φύσις καί πρός τίς ἐπιτήδειος εἰμί , καί πρός ἐκεῖνος ἄγω ὁ μή δύναμαι κατά ὁ καθόλου ὁ νόμος προστάξις ἐκπαιδεύω . οὗτος δέ τίς εἄν ὁ Πάρτος μᾶλλον δύναμαι ποιέω ; ὅτι δέ οὖον πᾶς ὑπό ὁ καθόλου τάσσω δεῖ , δηλόω ὁ πυκτικός . οὐδέ γάρ ὁ πυκτικός πᾶς ὁ πυκτεύω ὁ αὐτός περιτίθημι μάχη , ἀλλά ὁ μέν μείζων καί χαλεπός καί ἐν πλείων χρόνος , ὁ δέ μικρός καί ἐν μικρός χρόνος . p.1180b11 ἐξακριβόω δέ δοκέω εἄν μάλιστα ὁ κατά ἕκαστος ἴδιος ὁ ἐπιμέλεια γίγνομαι . ὁ κατά ἕκαστος ἀντί ὁ εἰμί ἕκαστος εἴρω . λέγω δέ ὅτι ἀκριβής εἄν γίγνομαι , φέρω εἶπον , πύκτης ὁ τυγχάνω ἴδιος ἐπιμέλεια , ἤτοι ὁ ὁ σύμμετρος αὐτός μάχη καί ὁ οἰκεῖος φύσις πρέπω μάχομαι . καί γάρ καί γυμναστής μᾶλλον εἄν ὑγιής φυλάσσω ὅς σύμμετρος γυμνάζω ὁ πολύς πλέω ἢ μικρός ὁ γυμνάσιον προστάσσω , καί γραμματικός μᾶλλον εἄν ἀκριβής ποιέω ὁ προστάσσω ἀποστοματίζω ὁ δύναμαι ὁ πλείων κατά πολύς ἢ κακός προστάσσω · καί ἀγαθός δή καί σπουδαῖος μᾶλλον εἄν ἀποτελέω ὁ ὁ σύμμετρος κατά ἀρετή ἐνέργεια ἕκαστος ἐνεργέω ἐπιτάσσω . ὁ δέ ἀπλόος πᾶς ὁ αὐτός μάχη περιτίθημι ἢ ὁ αὐτός γυμνάσιον γυμνάζω ἢ ἀπαγγέλλω ἀναγκάζω οὐ ἄν ποτός πᾶς ἢ ὁ πυκτεύω ἢ ὁ γυμνάζω ἢ μανθάνω ἀκριβής περί ὁ πυκτικός ἢ ὁ γραμματικός ἀποτελέω . καί οὖον οὗτος λέγω Ἀριστοτέλης , οἶος ἵστημι ἐπί ὁ γραμματικός ὅτι καί οἱκ εὐφυής καί ὁ ἀφυής ὁ σύμμετρος ὁ οἰκεῖος φύσις μανθάνω ἐπίσης ἀκριβής γεόω γραμματικός καί ἐν ἴσος χρόνος . δῆλος γάρ ὅτι ὁ εὐφυής καί ταχύς εἄν φθάνω εἰς ὁ ἀκρίβεια καί ἀκριβής γίγνομαι . ἀλλά ὅς λέγω τοιοῦτος εἰμί · ὁ ἀφυής δήω ἐπιμελέομαι ἔρχομαι εἄν εἰς ὁ ἀκρίβεια καί ὁ τελειότης ὅσος εἰμί ὁ φύσις αὐτός χωρητικός , εἰμί δέ μή τυγχάνω ὁ προσήκω ἐπιμέλεια , οὐ εἄν τυγχάνω ὁ τοιυος ἀκρίβεια ἢ τελετοτητη . δεῖ ἄρα ὁ ἕκαστος φύσις γιγνώσκω καί ἐπάγω ὁ οἰκέω αὐτός . p . 1180b13 ἀλλά ἐπιμελέομαι μέν ὁ κατά εἷς ἀγαθός καί ἰατρός καί γυμναστής . δισσός φέρω ὁ γραφεύς , ὁ μέν ἔχω ὁ κατά εἷς , ὁ δέ ὁ κατά ὅλος . εἶπον δέ ὅτι ἐξακριβόω μέν ὁ ὁ καθόλου οἶδα , λέγω ὅτι μάλιστα εἄν ἐπιμελέομαι εἄν εἷς ἕκαστος ὁ ὁ καθόλου οἶδα . ἀπό γάρ ὁ καθόλου δύναμαι μάλιστα γνωρίζω , ὡς ἐπί ὁ πολύς καί ὁ κατά ἕκαστος . ὁ γάρ εἰδοί τίς συμφέρω πᾶς θερμός καί ξηρός φύσις , οἶδα καί τίς οὗτος ὁ μερικός , καί ὁ εἰδοί τίς πᾶς παιδικός ἡλικία συμφέρω ἐπιτήδευμα ὡς ἐπί ὁ πολύς οἶδα καί τίς ἕκαστος παῖς . καί ὅς μέν λέγω εἄν διά ὁ ἔχω γραφεύς ἀλλά ἐπιμελέομαι εἄν ὁ κατά εἷς , οὗτος εἰμί . ὁ δέ λέξις ὁ ὁ καθόλου εἰδοί τίς πᾶς ἐλλιπής εἰμί · λείπω γάρ ὁ συμφέρω , καί δεῖ προσυπακούω αὐτός ποιέω ὁ ὅλος τοιοῦτος ὅς ὁ καθόλου εἰδοί τίς πᾶς συμφέρω ὅτι δέ ὁ ἐπιστήμη ὁ κοινός διδάσκω , οἶδα ἅπας ὁ οὗτος μετέρχομαι . ὁ γάρ ἰατρικός οὖον διδάσκω τίς συμφέρω Σωκράτης , ἀλλά τίς πᾶς κρᾶσις ὁποῖος ὁ Σωκράτης , οἷος πᾶς θερμός καί ξηρός , καί τίς πᾶς γέρων , ἀλλά οὖον τίς Παρμενίδης . ὁ μέν οὖν ὁ καθόλου εἰδοί ἐπιμελέομαι εἄν καί ὁ κατά εἷς . ἀλλά καί εἷς τις ὁ καθόλου ἀγνοέω οὐδείς κωλύω ἐπιμελέομαι τις εἷς ἐκ πείρω οἶδα , τίς τε ὁ ὠφελέω αὐτός καί τίς ὁ βλάπτω . καί εἰμί τις μᾶλλον ὠφελέω ἑαυτοῦ ὁ ἰατρός ἐκ πείρω γιγνώσκω ὁ σῴζω ἑαυτοῦ , ὥστε καί ὁ πατήρ ὁ γιγνώσκω ἐκ πείρω ὁ υἱός ποῖ ὁ γυμνάσιον ὠφελέω , μᾶλλον εἄν γυμνάζω ὁ γυμναστής . διαφέρω δέ ὁ τοιοῦτος ὁ ὁ καθόλου οἶδα , ὅτι ὁ ὁ καθόλου εἰδοί πολύς εἄν ἰάομαι καί πολύς εἄν ἄμεμπτος γυμνάζω , οὗτος δέ ἐκεῖνος μόνος ἄν ἐκ πείρω οἶδα , ὅτι πρός ὁ τοιοῦτος ὠφελέω , βλάπτω δέ παρά ὁ τοιοῦτος . ὡς οὖν ἐπί οὗτος , οὗτος καί ἐπί ὁ ὁ παῖς ἀγωγή ὁ ὁ καθόλου , ἤτοι ὁ νόμος , εἰδοί ἐπιμελέομαι εἄν πολύς , ὁ δέ λοιπός εἷς ὅς οἶδα τίσις τε πειθήνιος εἰμί καί πρός τίς ἀνεπαχθῶς ἄγω καί τίσις | ἀπειθέω καί ἀπεχθῶς διάκειμαι καί διά τίνω λόγος καί πρᾶξις ἐπί αὐτός φύω φέρω . πρός μέν οὖν ὁ ἔχω γραφή ὁ κατά εἷς οὗτος , πρός δέ ὁ ὁ καθόλου λέγω ἄν ὅς εἰδοί ὁ καθόλου περί παῖς ἢ ἀκμάζω ἢ καί πᾶς ὁ πολίτης νόμος ἐπιμελέομαι εἄν καθόλου πάντων ὥστε δεῖ ὁ βούλομαι θεωρητός ἤτοι τεχνικός γίγνομαι πόμι ὁ καθόλου βαδίζω , ἤτοι ὁ ὁ καθόλου διδάσκω λόγος , οἷος ὅτι πᾶς πυρέσσω ἐπί σῆψις ὅδε τίς συμφέρω . ἐπί οὗτος τε οὖν ὁ καθόλου λόγος βαδιστέος καί ἐπί ὁ νόμος ὁ βούλομαι ἐπιμέλεια ποιέω ὁ ὅλος πόλις . ὁ δέ καί γνωριστέον ὡς ἐνδέχομαι λέγω ἄν ὅτι δεῖ οὕτως αὐτός γινώ σκῶ , ὡς οὐ ἀεί κατά ὁ ὑπό αὐτός λέγω χρή πράσσω , ἀλλά ὡς ἐπί ὁ πολύς , ὅτι μηδέ ὁ ὑπόκειμαι ἀεί ὡσαύτως ἔχω . p . 1180b23 Τάχα δέ ἄν καί ὁ βούλομαι ἀγαθός διά ἐπιμέλεια ποιέω εἴτε πολύς εἴτε ὀλίγος . ὥσπερ γάρ ὁ γραμματικός ὁ τέχνη καί ὁ πύκτης καί ὁ ἰκτρὸς δύναμαι πολύς καί ὀλίγος , ὁ μέν γραμματικός ἀποτελέω , ὁ δέ πύκτης , ὁ δέ ὑγιής , οὗτος καί ἀγαθός πολίτης καί πολύς καί ὀλίγος ποιέω ἰσχύω ὁ ὁ καθόλου , ἤτοι ὁ νόμος , ἀνάκλεις ὁ ὀρθῶς κεῖμαι , ὥστε ὁ βούλομαι ἀγαθός πολίτης ἀποτελέω πειρατέον νομοθετικός γίγνομαι . λέγω δέ νομοθετικός ὁ δύναμαι τίθημι νόμος ὀρθός καί ἄπταιστος . ὅτι δέ ὁ οὗτος ποιέω δύναμαι δύναμαι καί ὁ κεῖμαι νόμος διακρίνω ὁ ἀγαθός καί μή τοιοῦτος , οὐ ἄδηλος . οὖον γάρ εἰμί ὁ τυγχάνω διατίθημι , ἤτοι κρίνω , εἰμί καλῶς ἤ μή καλῶς οὗτος ὁ νόμος ἔχω , ἀλλά ὁ οἶδα . λέγω δέ οἶδα ὁ πολιτικός σοφός καί ὁ ἀνθρώπινος σοφία σοφός . τοιοῦτος Δ΄ εἰμί , ὡς ἐν ὁ πολιτεία εἴρω , ὁ εἰδοί πόσος εἶδος πολιτεία , καί τίς ὁ διαμαρτάνω καί τίς ὁ ἀγαθός πολιτεία καί τίς ὁ σῴζω ἕκαστος καί τίς ὁ φθείρω , καί ποῖος φθείρω εἰς ποῖος μεταβάλλω , οἷος ὁ ὁ δημοκρατία φθορά πότερος εἰς τιμοκρατία μεταβαίνω ἤ εἰς ἀριστοκρατία . οὗτος οὖν εἰμί ὁ πολιτικός · ὁ δέ αὐτός καί νομοθετικός . μέρος γάρ ὁ νομοθετικός ὁ πολιτικός . ὁ δέ ὥσπερ ἐπί ἱππικός τοιοῦτος εἰμί · ὥσπερ ὁ ἔχω ὁ ἱππικός τέχνη δύναμαι καλός ἀγαθός ὁ ἵππος ἀποτελέω , οὗτος καί ἀγαθός ποιέω δύναμαι ὁ ναμοθετικός . p . 1180b28 ἆρα οὖν μετά οὗτος ἐπισκεπτέος πόθεν ἤ πῶς νομοθετικός γίγνομαι ἄν . ὁ ἆρα οὖν ἀποφαντικός εἰμί . λέγω δέ , ὅτι ἐπεί ὁ νομοθετικός εἰμί ὁ καλός ἀγαθός ἀποτελέω πολίτης , δεῖ ὁράω τίσις διδάσκαλος χρηστέον εἰς ὁ νομοθετικός γίγνομαι , καί πῶς , ἤτοι ἐκ ποῖος ἐπιτήδευμα γίγνομαι ἄν νομοθετικός . καί οὗτος ἐπάγω εἶπον , ὅτι καθάπερ ἐπί ὁ ἄλλος , οὕτως ἔχω καί ὁ νομοθετικός . ὡς γάρ γραμματικός καί ἰατρός καί μουσικός γίγνομαι παρά ὁ οἶδα , οὗτος καί νομοθετικός εἰμί εἄν παρά ὁ πολιτικός . ἢ οὐ ὅμοιος φαίνω ἐπί ὁ πολιτικός καί ὁ λοιπός ἐπιστήμη καί δύναμις ; δύναμις καλέω ὁ παλαιός ὁ ἐπιχειρέω τέχνη εἰς τἀναντία , οἷος ῥητορική διαλεκτική , ἐπιστήμη δέ ὁ μή τοιοῦτος , οἷος ἀριθμητικός γεωμετρία φυσικός . ὅς δέ λέγω , οὐ ἀρέσκω λέγω . αὐτός γάρ εἰμί ὁ λέγω ἐν ὁ πολιτεία ὁ πολιτικός εἰμί ὁ νομοθετέω . ἀλλά ὅς λέγω ἐπισκώπτω ὁ διδάσκω ὁ πολιτικός , παντάπασι δέ ἀγνοέω τίς εἰμί ὁ πολιτικός τεχυεῖον . καί εἰμί εἄν δύναμις λέγω κατά μέν αὐτός ὁ ἀλήθεια καί ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις καί ἀκολουθία ὁ νομοθετέω οὐδείς εἰμί πλήν ὁ πολιτικός , κατά δέ ὁ σοφιστής ὁ ἑαυτοῦ ἀνακηρύσσω πολιτικός , μή εἰμί δέ , ἀλλά δημεραστής καί δημοκόλαξ , οὐ εἰμί ὁ πολιτικός ὁ νομοθετικός ἀποτελέω ὁ γάρ μή εἰμί πολιτικός οὐδέ νομοθετικός , ὁ δέ μή εἰμί νομοθετικός οὐδέ νομοθετικός ἀποτελέω δύναμαι , ὥστε ὁ σοφιστής πολιτικός μή εἰμί νομοθετικός οὐ εἄν ποιέω ποτός . ὅτι δέ οὖον πολιτικός εἰμί ὁ σοφιστικός φῦλον , προβιβάζω καί συνίστημι ἀπό ὁ ἐπιστήμη καί κυνάμεων , λέγω ὅς ἐν αὐτός εἰδοί ἅμα τε διδάσκω ὅς οἶδα τέχνη καί ἐνεργέω κατά αὐτός , οἷος ὁ ζωγράφος οὖον διδάσκω μόνος ἀλλά καί ζῷον γράφω καί ὁ ῥήτωρ διδάσκω τε καί λόγος ῥητορικός ἐκφέρω καί ὁ ἰατρός ἰατρός τε ἀποτελέω καί ὑγιάζω , καί πᾶς ἁπλόος ὁ οἶδα τίς διδάσκω τε ὅς οἶδα καί ἐνεργέω κατά ὁ τέχνη . ὁ δέ πολιτικός ἐπαγγέλλω μέν διδάσκω ὁ σοφιστής , | πράσσω δέ οὐδαμῶς , ὥστε ἀγνοέω . εἰμί γάρ οἶδα , καί πράσσω . πράσσω δέ ὁ πολιτεύω νῦν , οἷος Δημοσθένης , Αἰσχίνης , ἀλλά οὐδέ οὗτος οἶδα , τίς εἰμί ὁ πολιτικός , ἀλλά δύναμις τις , ἤτοι ἐμπειρία καί ἄλογος τριβή , καί οὖον διάνοια καί τέχνη πολιτικός . p . 1181 a 3 οὔτε γάρ γράφω οὔτε λέγω περί ὁ τοιοῦτος . εἶπον ὅτι ὁ νῦν πολιτεύω πράσσω ὁ πολιτικός οὐ ἐκ ὁ ἔχω ὁ πολιτικός ἐπιστήμη ἀλλά ἐκ ἐμπειρία , πίστις οὗτος κομίζω ὁ μήτε λέγω μήτε γράφω τίς περί αὐτός , ἤτοι ὁ πολιτικός ἔργον . εἰμί γάρ πολιτικός εἰμί ὁ εἰμί καλός καί εἰμί Δίκαιος καί εἰμί συμφέρω , οὗτος δέ εἰμί ὁ κατά ἀρετή καί ἐκ ἀρετή πράσσω , οὗτος δέ ὁ νῦν πολιτεύω ἀγνοέω ὁ φύσις ὁ ὡς ἀληθής καλός καί Δίκαιος καί συμφέρω , ὡς καί ὁ Πλάτων ἐν ὁ Γοργίας δείκνυμι , πῶς δύναμαι περί αὐτός λέγω ἢ γράφω ; καίτοι , φημί , καλός εἰμί αὐτός γιγνώσκω ἢ λόγος γράφω δικανικός καί δημηγορικός , ἤτοι συμβουλευτικός , δείκνυμι οὖν διά οὗτος ἀγνοέω ὁ πολιτικός , δείκνυμι ὁ ἄγνοια αὐτός καί ἐκ ὁ μηδείς υἱός ἢ φίλος διδάσκω αὐτός ὁ πολιτικός τέχνη . σημεῖον γάρ ἐναργής ὁ μή οἶδα ὁ πολιτικός τέχνη . σημεῖον γάρ ἐναργής ὁ μή οἶδα ὁ πολιτικός ἐπιστήμη ὁ μηδείς διδάσκω καί πολιτικός ποιέω ἢ υἱός ἢ φίλος . οὐδείς γάρ ἄλλος μείζων εἄν ἀγαθός καταλείπω ὁ πόλις ὁ υἱός ἢ ὁ Φίλων πολιτικός γίγνομαι . εἰμί οὖν οἶδα ὁ πολιτικός , διδάσκω εἄν ὁ υἱός καί φίλος · οὖον διδάσκω δέ · ἀγνοέω ἄρα . p . 1181a9 οὖον μήv μικρός γε ἔοικα ὁ ἐμπειρία συμβάλλω . ὁ μέν κύριος ὁ κυβερνάω καλῶς Τάντα ὁ ὁ πόλις παρά ὁ προΐστημι ὁ ἔχω εἰμί ὁ πολιτικός ἐπιστήμη . ὅμως ὁ ἐμπειρία μέγας συμβάλλω , ὡς καί ἰατρικός καί ὁ ἄλλος , ὅς ὁ τέλος οὐ εἰμί γνῶσις ψιλός , ἀλλά ὁ ἔργον αὐτός ἀποτελέω διά λόγος καί πράχεως . εἶπον δέ μέγας συμβάλλω ὁ ἐμπειρία , ὁ αἴτιος οὗτος ἐπάγω εἶπον οὖον γάρ γίγνομαι ἄν διά ὁ πολιτικός συνήθεια μᾶλλον . εἰμί δέ ὁ λέγω τοιοῦτος · εἰμί μή συμβάλλω πρός ὁ πολιτικός πρᾶξις ὁ ἐμπειρία , οὐ ἐν γίγνομαι διά ὁ πολιτικός συνήθεια μᾶλλον πολιτικός . ὁ γάρ ὁ λόγος καί ὁ πείρω ἔχω ὁ πολιτικός μᾶλλον εἰμί πολιτικός ὁ μόνος ὁ λόγος ἔχω . ἀλλά καί ὁ πλείων χρόνος διατρίβω ἄλογος ἐν ὁ πολιτικός καί πλείων πείρω ἔχω ὁ πρᾶγμα πολιτικός εἰμί ὁ ἄλλος ὁ κακός χρόνος πολιτεύω καί κακός πείρω συλλέγω . ὥστε δεῖ καί ἐμπειρία ὁ ἐφίημι πολιτικός πολιτικός γίγνομαι . οὐδαμῶς ἄρα πολιτικός εἰμί ὁ ὁ σοφιστής γένος μήτε ἔμπειρος εἰμί ὁ πολιτικός μήτε οἶδα , τίς εἰμί ὁ πολιτικός ἐπιστήμη . ὁ δέ δοφιστῶν ὁ ἐπαγγέλλω λίαν φαίνω πόρρω εἰμί ὁ διδάσκω . ὁ μέν οὖν πολιτεύω δύναμαι μέτριος στερέω πόρρω λίαν εἰμί ὁ διδάσκω , οἷος ὁ Πρόδικος , ὁ ἱππάς , ὁ Γοργίας καί ὁ λοιπός πᾶς ὁ ὁ νεολαία λυμαντήρ . ὅτι δέ ἀγνοέω ὁ σοφιστής , τίς εἰμί ὁ πολιτικός , δῆλος ἐκ ὁ λέγω ὅτι ὁ πολιτικός καί ὁ ῥητορικός αὐτός εἰμί ἢ ὁ ἀρικθμητικὴ καί ὁ μαθηματικός . οὔτε οὖν , εἰμί γιγνώσκω τίς εἰμί ὁ πολιτικός , ὁ αὐτός ὁ ῥητορικός λέγω αὐτός , οὔτε πλημμελής ἀποφαίνω ῥᾴδιος εἰμί ὁ νομοθεςίαν . τίς γάρ , φημί , δυσχέρεια ἕχω ὁ νόμος τίθημι ; εἰμί ὁ νομοθεσία . ὁ ἐκεῖνος φημί λόγος , συνάγω ὁ εὐδοκιμέω ὁ νόμος καί ἐκ αὐτός ἐκλέγω λόγος , συνάγω ὁ εὐδοιμοῦντας ὁ νόμος καί ἐκ αὐτός ἐκλέγω ξομαι ὁ ἀγαθός . ἀλλά , εἰμί σοφιστής , ὁ ἐκλέγω τίς εἰμί ὁ ἀγαθός καί τίς ὁ ἐφεξῆς καί τίς ὁ ἔχω πολύς δήω σύνεσις καί ὁ εἰμί - ὅς πολιτικός ἐπιστήμη , ὥσπερ καί μουσικός διακρίνω ὁ σύντονος ὁ μέλος ὁ μή τοιοῦτος · καί οὖον μόνος ἐπί μουσικός ἀλλά καί καθόλου ἐν ἅπας ὁ ἔμπειρος · λέγω λέγω δέ νῦν ἔμπειρος καταχράομαι ὁ περί ἕκαστος ἐπιστήμων καί τεχνίτης . ἐν ἅπας οὖν ὁ ἔμπειρος κρίνω ὀρθῶς ὁ ἔργον , καί διά ὅς ἤ πῶς ἐπιτελέω . ὁ γάρ εἰμί ἰατρός οἶδα τίς εἰμί ὑγεία καί διά ὅς φάρμακον καί διά οἷος δίαιτα ἐπιγίγνομαι καί ὁ τρόπος ὁ | χρῆσις , ἀλλά οὐ ὁ τυγχάνω . ὁμοίως καί ὁ γραφικός γιγνώσκω τίς εἰμί ἀγαθός εἰκών καί τίς ἁμαρτάνω καί κατά ποῖος μέρος , ὁ δέ ἤπειρος καί ἄτεχνος ποιέω μέν ἢ πράσσω ὁ ἔργον ἀδύνατος , ἀγαπητός δέ αὐτός εἰμί γιγνώσκω , εἰμί καλῶς ἢ μή καλῶς ἐργάζομαι . οὗτος καί ὁ μή εἰμί πολιτικός τίθημι νόμος οὐ εἄν δύναμαι , ἴσως δέ δρίνη , ὅτι ὅδε καλῶς ἔχω , συμβαίνω αὐτός . p . 1181a23 ὁ δέ νόμος ὁ πολιτικός ἔργον ἐλίκασι . ὁ νόμος οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ ὁ νομοθετέω αὐτός , ὥσπερ πάλιν νομοθέτης ὅς νομοθέτης ὁ νόμος . διό νόμος ὁ νομοθέτης εἶπον νῦν · καί οὗτος δηλόω εὐθύς εἶπον πῶς οὖν ἐκ οὗτος νομοθετικός τείνω ἄν ; ὁμοίως καί ἔργον αὐτός ὁ ἐργάζομαι . ὁ γάρ ἐάω κύτος εἰμί ὁ ξῳγράφος , οὐ ὅς ἄνθρωπος ἀλλά ὅς ζωγράφος . ὁμοίως καί ὁ πολιτικός ἔργον αὐτός εἰμί ὁ Πολιτικὸς ὅς πολιτικός . ἐπεί οὖν ὁ νόμος ὁ πολιτικός ἔοικα πρᾶγμα , αὐτός δέ καλῶς ἐργάζομαι ὁ πολιτικός ἐπιστήμη καί ὁ πείρω καί πολιτικός εἰμί ἀληθής ὁ ἀμφότερος ὁ πολιτικός ἐπιστήμη καί πείρω κοσμέω , ὥστε καί νομοθετικός εἰμί εἄν οὐ ὁ συνάγω ὁ ἀγαθός νόμος , κάν δίδωμι οὗτος , λέγω δή ὁ δύναμαι δίχα σύνεσις ἀθροίζω ὁ τοιοῦτος , ἀλλά εἰμί νομοθετικός ἀληθής ὁ πείρω ἅμα καί τέχνη ἔχω ὁ πολιτικός . ὡς καί ἐπί ὁ ἰατρικός , φηςίν , ὁράω . οὖον γάρ ὁ συνάγω ὁ ἐατρικὰ βιβλίον καί ἀναγιγνώσκω αὐτός δύναμαι ὁ ἰκτρικὰ πράσσω · καίτοι λέγω , ὅτι ὅδε μέν νοσέω , πᾶς ὁ νοσέω ἢ ὁμοιομερής νόσημα νοσέω ἢ ὀργανικός , ἀλλά ὅδε μέν οἷος ὀργανικός οὖον νοσέω διά ὅδε καί ὅδε , ὁμοιομερής ἄρα , καί οὗτος ἢ ὅδε ἢ ὅδε ἢ ὅδε , ἀλλά μήv οὖον ὅδε οὐδέ ὅδε ὅδε νοσέω διά ὅδε καί ὅδε · ὅδε ἄρα · ἀλλά μήv ὅδε θεραπεύω , εἰμί τυγχάνω , καί διά κένωσις ὁ ἀπό φλέψ καί διά κάθαρσις καί ἱδρώς · καί οὗτος διέρχομαι καί ὁ τρόπος ὁ θεραπεία εἶπον ἀγνοέω ὁ ποιητέος , εἴτε φλέψ δεῖ τέμνω ἢ ἱδρώς κινέω ἢ γαστήρ λαπάσσω . ὁ δέ ἅμα ὁ λόγος καί ὁ πείρω ἔχω εὐθύς πράσσω , εἰδοί τίς δεῖ πράσσω νῦν καί τίς μή . καί εἰμί ὁ εἴρω ὁ νόσημα διαίρεσις καί ὁ ἴαμα ὁ μέν ἐμπειρικός καί ὁ λογικός ἅμα ὠφέλιμος , ὁ δέ μόνος ὁ βιβλίον ἀναγιγνώσκω οὐδαμῶς . ὡς οὖν ἐπί ὁ ἰατρικός οὗτος καί ἐπί ὅς νόμος καί πολιτεία ἔχω εἄν ὡς συναγωγή ὁ τοιοῦτος · ὁ μέν εὐφυής καί ὄμμα κριτικός ἔχω ἐκ πείρω ὁ καλός ἢ μή καλῶς γράφω χρήσιμος εἄν ὁ συλλογή γίγνομαι , ὁ δέ ὅλως ἤπειρος ὁ πολιτικός ἔργον ἄχρηστος , οὐδέ ὑπάρχω εἄν αὐτός ὁ κρίνω περί οὗτος καλῶς , εἰμί μήπου ἐκ τις τυγχάνω , ὡς καί θησαυρός εὕρεσις . p . 1181b12 παραλείπω οὖν ἀνερεύνητος ὁ πρότερος περί νομοθεσία . ἐπεί , φημί , ὁ πρό ἐγώ παραλείπω εἶπον περί νόμος καί πολιτεία , ὁ Ἀρίστων δηλαδή , αὐτός ἐγώ δεῖ περί οὗτος ἐπισκοπέω . δίδωμι ( πολύς γάρ , ὅς ἱστορέω ἐν ὁ πολιτεία , καί νομοθέτης γίγνομαι καί πολιτεία γράφω , ἀλλά καί Πλάτων αὐτός ) , ἀλλά ὅς λέγω εἰμί ὅτι , ἐπεί μηδείς ὁ πρό ἐγώ ἀκριβόω οὗτος , ἀλλά πᾶς ὁ ἀληθής πολιτεία καί ἀγαθός ὁ φύσις ἀγνοέω , πειράω αὐτός εἶπον ὁ ἀγαθός . ὁ δέ ἴσως πρόσκειμαι διά ὁ μήπω δείκνυμι πολύς ἁμάρτημα γέμω ὁ ἐκδίδωμι καί νομοθεσία ὑπό τε Πλάτων καί ὁ ἄλλος . δείκνυμι δέ οὗτος ἐν ὁ ἑαυτοῦ πολιτεία . καί ὅλως , φημί , πειρατέον εἶπον εἰμί ὁ πολιτεία καί πότερος πολλαχῶς ἢ μοναχός ὁ πολιτεία λέγω , ὅπως ὅσος ἐπί ὁ ἐμέω δύναμις , φημί , τελειόω ὁ ἀνθρώπινος καί πρακτικός φιλοσοφία . ὁ γάρ εἰς ὁ πρό ἐγώ ἥκω ἀτελής εἰμί . p . 1181b15 Πρῶτος μέν οὖν εἰμί τίς κατά μέρος εἴρω καλῶς ὑπό ὁ προγενής , πειράω ἐπέρχομαι . ὁράω ὅπως ὁ πάρειμι πραγματεία περί ἀρετή συνεχής εἰμί ὁ περί ὁ πολιτεία · ὁ γάρ | ἐκεῖνος ἱστορέω καί διδάσκω , νυνί προδιαγράφω , δή θεάομαι , ὁράω καί ὁ ὁ ἀνήρ φιλόσοφος . οὖον γάρ εἶπον πρῶτος μέν , εἰμί τίς φαῦλος καίω μή καλῶς ὁ ἔλεγχος ἐπιφέρω ὁ κακῶς εἴρω οὖον διά ἀπέχθεια ἢ φιλαυτία ἀλλά ὁ ὁ ἀλήθεια σωτηρία , δεῖ , φημί , συνάγω ὁ ὁ προγενής καί συνάγω ὁ ὑπό ἐκεῖνος ἐκδίδωμι πολιτεία ὁράω ὁ ποῖος φθείρω καί σῴζω ἕκαστος αὐτός . δείκνυμι γάρ εὐθύς ὁ ὁ Πλάτων ἐπισκέπτομαι πολιτεία , ὅτι τις ὁ λέγω γίγνομαι ἐπί ὁ σῴζω πόλις ἀναιρετικός μάλα εἰμί πολιτεία , οὖον σωτήριος . εἶτα φημί · μετά οὗτος θεωρητέον , τίς ὁ νῦν πολιτεία καλῶς πολιτεύω καί ποῖος φαῦλος . οὗτος εἶπον ἐπιφέρω · καί τίς ὁ ὄφελος ἐκ ὁ τοιοῦτος θεωρία , ὅτι ὁ μανθάνω τίς ὁ ἀγαθός πολιτεία , καί πῶς ἕκαστος τάσσω , οἷος πῶς ὁ δημοκρατία τάσσω καί τίσις νόμος καί ἔθος χράω ἀγαθός εἰμί . ὡς γάρ δείκνυμι ἐν ὁ πολιτεία , πλείων εἶδος δημοκρατία εἰμί καί οὗτος ὁ μέν ἀγαθός , ὁ δέ χείρων · ποῖος οὖν χράω ἀγαθός εἰμί καί ἀκατάλτος . ὁμοίως καί βασίλειος πῶς ἔχω διαμένω εἰς ἀεί · ὁμοίως καί Ἀριστοκράτεια καί Τιμοκράτεια . ὧδε μέν τέλος ἔχω καί ὁ εἰς ὁ Κάππα σχολή . οὗτος κατά ὁ ἐμός δύναμις · εἰμί δέ τις ἔχω ἀγαθός καί καλῶς λέγω , κατασπάζομαι . καί εἰμί ἄν , εἰμί δεσπότης καί δημιουργός , ὁ σταυρόω διά ἄφατος φιλανθρωπία ὑπέρ ἐγώ καί Φίλων ὁ Πανάριστος καί διδάσκαλος οὗτος ὁ σεπτός ἐγώ · καί ὁ μέν ἐμός εἰμί ‘Ηφαίστῳ τροφή , ὁ δέ ἐκεῖνος εἰς ἀεί Ψυχή φιλόκαλος καί θεοειδής .