eustathius-philol.commentarii-ad-homeri-odysseam 1867
εἰ μὴ τις γρηὺς ἐστὶ παλαιὴ κἄδν’ εἰδυία , ἢ τις δὴ τέτληκε τόσσο φρεσὶν ὅσσα τ’ ἐγὼ περ , κατὰ τὸ ἀ*νάλογον καὶ δυνατόν καὶ ἔχωροῦν δηλαδή . πῶς γὰρ ἂν ἄλλως γυνὴ εὐρεθείη τετληκυία τόσσα φρεσὶν ὅσα ὁ παρὼν ξένος ; τὴνδε δ’ ἂν , φησιν , οὐ φθονέομι ποδῶν ἄψασθαι ἐμαῖο . καὶ δὴ γίνεται οὕτω . καὶ νῆπι αὐτὸν μετ’ ὀλίγα ἢ πειφρων Εὐρύκλεια , γρηὺς πυκνὰ φρεσὶ μήδεα ἔχουσα , ὁ ταυτὸν ἐστι τῷ , κενδὰ εἰδυία · ὀλιγπλεῖουσα , ὡς ἐρεῖ ὁ ποιητὴς τουτέστιν ἀσθενῶς ἔχουσα καὶ ἥδη ὀλίγην πέλουσα κατὰ τὸ * εἶναι , καὶ κατὰ γε τοῦτο τετληκυένα δοκοῦσα1867 φρεσὶν ὅσα καὶ Ὀδυσσεύς . τλήμονες γὰρ οἱ πᾶν γέροντες καὶ πολλῶν κακῶν ἰδρυες . ἡ δ’ αὐτὴ καὶ μαῖα ἦν ποτὲ τῷ Ὀδυσσεῖ , ὡς δηλοῖ τὸ , ἡ κείνον δύστηνον ἐὐτρεφεν ἡδ’ ἀτίταλλε δεξαμένη χειροσσιν ὅτε μὴν πρῶτον τέκε μήτηρ . μαίας δὲ ταῦτα πάντα ἴδια . Ἰστέον δὲ ὅτι φίλα Ὀδυσσεῖ φανόυνται τὰ τῆς τοιαύτης γραῆς , καὶ εὐτυχῶς αὐτῷ ἐπιλέξεται ἡ Ἡρηλόπη ταύτην . ἐθέλει γὰρ ὁ ποιη - τὴς γυναῖκα πλάσασθαι τινα ἐκ τῶν ἐνδον καὶ οἰκιοτέρων καὶ μάλιστα δυναμένων , ἡ καὶ αὐτὴ συναντι - λήψεται τῶν ἔργων τῷ Ὀδυσσεῖ ἐν τοῖς ἐφεξῆς . ἐπιχοῖνι γοῦν ταύτην ὡς χρησιμωτάτην . καὶ τοίνυν ἀναγνωρίσει μὲν αὐτὴ ὡς ἐκπαλαι εἰδὼμυον τὸν φίλαμένον τρόφιμον Ὀδυσσέα νῆππουσα , ὡς ἐφεξῆς ῥηθή - σεται . καὶ δομήσει μὲν ἐκλαλῆσαι τὸ πρᾶγμα ὑφ’ ἰδονῆς , οὐ δυνήσεται δὲ οἷα ὀλιγπλεῖουσα , καθά - πῃρηται . τὸ γῆρᾶς τε γὰρ ἐφεξὶ αὐτὴν τοῦ λαλῆσαι , καὶ μὴν καὶ ἡ παρ’ ἐλπίδας χαρὰ ὁποία τὰ τῶν γερόντων , οὐς καὶ τοῦ ζῆν ἐσθ’ ὅτε ἀπάγει τὸ πολὺ τοῦ χαίρειν . καὶ Ὀδυσσεὺς δὲ ἐπαναστὰς καλύψει αὐτὴν ῥαδίως διὰ τὸ ὀλι*γπλελεῖν . καὶ αὐτὸς μὲν ἰκτεύσει σιγᾶν , ἡ δὴ πείσεται οἷα φίλη μαῖα . καὶ οὕτως ἐκμανθῆσασα τοῦ λοιποῦ ἡ γραὺς ἔσται τῷ Ὀδυσσεῖ κατὰ τῶν μνηστήρων καὶ αὐτὴ ἐν καιρῷ χρη - σιμος . Καὶ τοίνυν Ὀδυσσεὺς μὲν οὐκ ἂν ἴσως δοκοῖν σχῆμασθαι καλῶς ὑπὸ τοιαύτης γυναικὸς τοὺς πόδας νίψασθαι , οἷα αἰρούμενος , φασί , τὴν δυναμένην ἐκ τῆς ἐπισήμου γνώρισαὶ αὐτὸν οὐλῆς . διὸ καὶ ἀθετεῖται ὁ τοιοῦτος τόπος παρὰ τῶν παλαιῶν . ὁ μέντοι ποιητὴς εὐμεθόδως εἶπεν εὐπλάστως διὰ τοιαύτης γραῆς τὸν Ὀδυσσία νίψας αὐτὸν μὲν οὐδὲν βλάψει , πιθανῶς πλάσας τὸ πᾶν καὶ εὐτυχῶς ἀπαλλάξας αὐτόν . ἦν γὰρ τῷ ὕπτι ἀναγκαῖον ἔχειν καὶ γυναῖκα ἐκ τῶν ἐνδον , ὡς εὐρέθη , συναρουμε - νην αὐτῷ . εἰ δ’ ἴσως καὶ ἐξ ἱστορίας τοῦτο ἔχει ὁ ποιητής , οὐκ ἂν ἕτερα εὐρεθῇ χρητίτων εἰς τοιοῦτον ἔργον ἢ περ ἡ Εὐρύκλεια . Σημειῶσαι δὲ καὶ τὸν τόπον τοῦτον εἰς παράδειγμα βουλεύματος οὐκ ἐν μὲν ἐσκεμένου , εἰς ἀγαθὸν δὲ ἐχθάντος . ἰδοὺ γὰρ , Ὀδυσσεὺς εἰ καὶ γραῦν οὐ καλῶς ἐπιλέξατο τὴν δυνα - μένην ἀναγνῶναι αὐτόν , ἀλλ’ ὅμως εὐτυχῶς ἔσχεν ἀναγνωρισθεὶς ὑπ’ αὐτῆς . πολλὰ γὰρ τῇ μνηστηρο - πτοία καὶ ἡ τοιαύτη συνήνυχχε γραὺς Εὐρύκλεια . καὶ ταῦτα μὲν οὐν ἕκω λόγου . ὁ δὲ ξένος κἀν*ταύθα Κοῆτης μέμνηται , περιγραφάσας αὐτὴν ἐκ τῶν κατ’ αὐτὴν ὁρέων . φησὶ γάρ’ ὅτε πρῶτον Κοῆτης ὧρα νιφόντα νοσφισάμην ἐπὶ νηὸς ἰὼν δολιηρητέμυον . ἦν ἐξ Ὀμήρου λαβόντες οἱ ὑστερον μακρὰν νῆσα φασί . Τὸ δὲ , χλαῖνα καὶ ῥήγεια ἠχθιτο , Αἰολιχὸν σχῆμα καὶ Δωριχόν . καὶ εἰσὶ παρὰ Πινδάρῳ τοιαῦτα πολλά . Ἀττικὸς δὲ ἂν ἡ οὐκ ἂν οὕτω φράσοι , ἀλλὰ διὰ τὰς χλαῖνας ἐρεῖ ἂν ἠχθοντο πληθυντικῶς . τὸ δὲ νοσφισάμην ἀντὶ τοῦ ἠγῆμα , νόσφιν ἐποιησάμην . Τὸ δὲ , ἀύπνους νύκτας ἴκανον καὶ τὸ , πολλὰς δὴ νύκτας ἀεικλίρ ἐνὶ κοίτῃ ἄσσα , τῆς αὐτῆς ἐννοίας εἰσί . Ποδάνιπτρα δὲ ἡ αὐτὴν λέγει τὴν νίψιν τῶν ποδῶν ἢ τὸ ὕδωρ , ὃ πό - δας νίπτουται , ὁ καὶ ἀπόνιπτρον ἐλεγον , ὡς καὶ ὁ κομικὸς ἐν Ἀχαρνέσι δηλοῖ . Ἰστέον δὲ ὅτι , καθάπερ ἐν τῷ , βοῶν ἐπιβουκὸλος ἄνὴρ , περιττεύει τὸ βοῶν , καὶ ἐν τῷ , οἶνον οἰνοχοεῖ , τὸ οἶνον , καὶ ἐν τῷ , αἰπόλος αἰγῶν , τὸ αἰγῶν · αἰπόλος γὰρ οὐδενὸς ἄλλου ζῴου λέγεται , ἀλλὰ μόνων αἰγῶν · οὕτω καὶ ἐνταῦθα παρέλκει τὸ ποδῶν ἐν τῷ , ποδάνιπτρα ποδῶν . διὸ μετ’ ὀλίγα ἠρεσθῆ εἰπὼν οἰομένη ποδάνι - πτρα . καὶ εἴρηται περὶ τῶν τοιούτων ἐν Ἡλιάδι εἰς ὅσον ἔχωρει . Τὸ δὲ , ἐπύθανα θυμῷ , χρεῖτον οὕτω γράφεσθαι ἢ περ ἐπίφ’ ἀνὰ θυμῷ . ἡ γὰρ ἀνὰ πρόθε*σις οὐκ ἐωθὴν ἀπλῶς ἐπὶ τοιούτων σημαίνειν - νυν δστιχὶ συντάσθαι . ἔστι δὲ πρωτότυπον τοῦτο τοῦ ἐπίφρα . ἐντεῦθεν γὰρ ἐκεῖνο γίνεται ἀποκο - πέν , ὡς καὶ ἀλλαχοῦ δεδήλωται . Τὸ δὲ , οὐ φθονέομι ποδῶν ἄψασθαι , ἀντὶ τοῦ οὐ μεμφοίμην . πολλοχοῦ γὰρ ὁ φθόνος καὶ ἐπὶ μέμψεως ἀπλῶς τίθεται . Ὅτι ἐπαινος ἀγα - θοῦ ξένου τὸ , ξεῖνε φίλε , οὐ πῶ τις ἄνὴρ πεπνυμένος ὧδε ξείνων τηλεδαπῶν φιλίων ἐμὸν ἴκετο δόμα , ὡς σὺ μᾶλ’ ἐδραδῶς πεπνυμένα πάντ’ ἀγορεύεις . ἔστι δὲ φιλίων ὁ φίλτερος , καὶ γίνεται
Lemmas: εἰμί μή τις γραῦς εἰμί παλαιός ἀείδω οἶδα , ἢ τις δή ἔτλην τόσσος φρήν ὅσος τε ἐγώ περ , κατά ὁ ἀνάλογος καί δυνατός καί χωρέω δηλαδή . πῶς γάρ εἄν ἄλλως γυνή εὑρίσκω ἔτλην τόσος φρήν ὅσος ὁ πάρειμι ξένος ; ὅδε δέ εἄν , φημί , οὖον φθονέω πούς ἅπτω Μάιος . καί δή γίγνομαι οὗτος . καί νήπιος αὐτός μετά ὀλίγος ἢ πειφρεω Εὐρύκλεια , γραῦς πυκνός φρήν μήδεα ἔχω , ὁ τατός εἰμί ὁ , κενδὰ οἶδα · ολιγπλειειμι , ὡς εἴρω ὁ ποιητής τουτέστιν ἀσθενής ἔχω καί ἥδη ὀλίγος πέλω κατά ὁ * εἰμί , καί κατά γε οὗτος τελέω δοκέω φρήν ὅσος καί Ὀδυσσεύς . τλήμων γάρ ὁ πᾶς γέρων καί πολύς κακός ἱδρύω . ὁ δέ αὐτός καί μαῖα εἰμί ποτέ ὁ Ὀδυσσεύς , ὡς δηλόω ὁ , ὁ ἐκεῖνος δύστηνος εὐτρεφής ἤδη ἀτιτάλλω δέχομαι χείρων ὅτε μήv πρῶτος τίκτω μήτηρ . μαῖα δέ οὗτος πᾶς ἴδιος . ἰστέον δέ ὅτι φίλος Ὀδυσσεύς φαίνω ὁ ὁ τοιοῦτος γράω , καί εὐτυχής αὐτός ἐπιλέγω ὁ Ἡρηλόπη οὗτος . ἐθέλω γάρ ὁ ποιέω - σής γυνή πλάσσω τις ἐκ ὁ ἔνδον καί οἴκιος καί μάλιστα δύναμαι , ὁ καί αὐτός συναντέω - λαμβάνω ὁ ἔργον ὁ Ὀδυσσεύς ἐν ὁ ἐφεξῆς . επιχοις γοῦν οὗτος ὡς χρήσιμος . καί τοίνυν ἀναγνώρισις μέν αὐτός ὡς ἔκπαλαι εἰδὼμυον ὁ φίλαμένον τρόφιμος Ὀδυσσεύς νηππουω , ὡς ἐφεξῆς εἴρω - σέτα . καί δομέω μέν ἐκλαλέω ὁ πρᾶγμα ὑπό ιδονεος , οὖον δύναμαι δέ οἷος ολιγπλειειμι , καθά - ἐπαίρω . ὁ γῆρας τε γάρ ἔφεξις αὐτός ὁ λαλέω , καί μήv καί ὁ παρά ἐλπίς χαρά ὁποῖος ὁ ὁ γέρων , οὖς καί ὁ ζῶ ἐστώ ὅτε ἀπάγω ὁ πολύς ὁ χαίρω . καί Ὀδυσσεύς δέ ἐπανίστημι καλύπτω αὐτός ῥᾳδίως διά ὁ ὀλι*γπλελεῖν . καί αὐτός μέν ἱκτεύω σιγάω , ὁ δή πείθω οἷος φίλος μαῖα . καί οὕτως ἐκμανθάνω ὁ λοιπός ὁ γραῦς εἰμί ὁ Ὀδυσσεύς κατά ὁ μνηστήρ καί αὐτός ἐν καιρός χρή - σιμός . καί τοίνυν Ὀδυσσεύς μέν οὐ εἄν ἴσως δοκός σχάζω καλῶς ὑπό τοιοῦτος γυνή ὁ πούς νίζω , οἷος αἱρέω , φημί , ὁ δύναμαι ἐκ ὁ ἐπίσημος γνωρίζω αὐτός οὐλή . διό καί ἀθετέω ὁ τοιοῦτος τόπος παρά ὁ παλαιός . ὁ μέντοι ποιητής εὐμέθοδος εἶπον εὐπλάστως διά τοιοῦτος γράω ὁ Ὀδυσσία νίζω αὐτός μέν οὐδείς βλάπτω , πιθανός πλάσσω ὁ πᾶς καί εὐτυχής ἀπαλλάσσω αὐτός . εἰμί γάρ ὁ ὕπτιος ἀναγκαῖος ἔχω καί γυνή ἐκ ὁ ἔνδον , ὡς εὑρίσκω , συναιρέω - νη αὐτός . εἰμί δέ ἴσως καί ἐκ ἱστορία οὗτος ἔχω ὁ ποιητής , οὐ εἄν ἕτερος εὑρίσκω χρητιος εἰς τοιοῦτος ἔργον ἢ περ ὁ Εὐρύκλεια . σημειόω δέ καί ὁ τόπος οὗτος εἰς παράδειγμα βούλευμα οὐ ἐν μέν σκέπτομαι , εἰς ἀγαθός δέ ἐχθάντος . ἰδού γάρ , Ὀδυσσεύς εἰμί καί γραῦς οὖον καλῶς ἐπιλέγω ὁ δυνα - μένω ἀναγιγνώσκω αὐτός , ἀλλά ὅμως εὐτυχής ἔχω ἀναγνωρίζω ὑπό αὐτός . πολύς γάρ ὁ μνηστήρ - πτοία καί ὁ τοιοῦτος συμφέρω γραῦς Εὐρύκλεια . καί οὗτος μέν ὀν ἔκω λόγος . ὁ δέ ξένος κἀν*ταύθα κοητω μιμνήσκω , περιγράφω αὐτός ἐκ ὁ κατά αὐτός ὁράω . φημί γάρος ὅτε πρῶτος κοητω ὤρα νίφω νοσφίζομαι ἐπί ναός εἶμι δολιηρητέμυον . εἰμί ἐκ Ὄμηρος λαμβάνω ὁ ὕστερος μακράν νέος φημί . ὁ δέ , χλαῖνα καί ῥῆγος ἄγω , αιολιχω σχῆμα καί Δωρικός . καί εἰμί παρά Πίνδαρος τοιοῦτος πολύς . Ἀττικός δέ εἄν ὁ οὐ εἄν οὗτος φράζω , ἀλλά διά ὁ χλαῖνα εἴρω εἄν ἔχθω πληθυντικός . ὁ δέ νοσφίζομαι ἀντί ὁ ἥγημα , νόσφι ποιέω . ὁ δέ , ἄυπνος νύξ ἱκάνω καί ὁ , πολύς δή νύξ ἀεικλίρ ἐν κοίτη τις , ὁ αὐτός ἔννοια εἰμί . ποδάνιπτρον δέ ὁ αὐτός λέγω ὁ νίψις ὁ πούς ἢ ὁ ὕδωρ , ὅς πό - δαΐς νίφω , ὁ καί ἀπόνιπτρον λέγω , ὡς καί ὁ κομίζω ἐν Ἀχαρνεύς δηλόω . ἰστέον δέ ὅτι , καθάπερ ἐν ὁ , βοῦς ἐπιβουκόλος ἀνήρ , περισσεύω ὁ βοῦς , καί ἐν ὁ , οἶνος οἰνοχοεύς , ὁ οἶνος , καί ἐν ὁ , αἰπόλος αἴξ , ὁ αἴξ · αἰπόλος γάρ οὐδείς ἄλλος ζῷον λέγω , ἀλλά μόνος αἴξ · οὗτος καί ἐνταῦθα παρέλκω ὁ πούς ἐν ὁ , ποδάνιπτρον πούς . διό μετά ὀλίγος ἀρέσκω εἶπον οἴομαι πόδα - πτρα . καί εἴρω περί ὁ τοιοῦτος ἐν Ἡλιάς εἰς ὅσος χωρέω . ὁ δέ , πυνθάνομαι θυμός , χρέω οὗτος γράφω ἢ περ ἐπίφημι ἀνά θυμός . ὁ γάρ ἀνά πρόθεσις οὐ ὠθέω ἀπλόος ἐπί τοιοῦτος σημαίνω - νυν δστιχὶ συντάσσω . εἰμί δέ πρωτότυπος οὗτος ὁ ἐπίφρα . ἐντεῦθεν γάρ ἐκεῖνος γίγνομαι ἀποκο - Πεν , ὡς καί ἀλλαχοῦ δηλόω . ὁ δέ , οὖον φθονέω πούς ἅπτω , ἀντί ὁ οὖον μέμφομαι . πολλοχοω γάρ ὁ φθόνος καί ἐπί μέμψις ἀπλόος τίθημι . ὅτι2 ἔπαινος ἀγα - τίθημι ξένος ὁ , ξένος φίλος , οὖον πῶ τις ἀνήρ πνέω ὧδε ξένος τηλεδαπός φίλος ἐμός ἱκνέομαι δόμα , ὡς σύ μῆλον ἐδραδῶς πνέω πᾶς ἀγορεύω . εἰμί δέ φίλος ὁ φίλος , καί γίγνομαι