eustathius-philol.commentarii-ad-homeri-odysseam 1953
πολλοῖς ἄνασσεσ , πρὸς διαστολὴν μικροβασιλείας εἴρηται , τὸ δὲ , καὶ ἰσθίμοις , πρὸς ἔνδειξιν τῆς Ἑλληνικῆς γεναιότητος . καὶ τοιαύτη μὲν ἡ τοῦ Ἀχιλλέως εἰδωλοποιΐα . ἡ δὲ γε τοῦ βασιλέως ἐπὶ τῷ Ἀχιλλεῖ ἀντισμύννει μὲν τὸν Ἀχιλλέα μάλιστα διὰ μακροῦ λόγου . ἑαυτῷ δὲ ἀκερδὲς τὸ τοῦ Τρωϊκοῦ πολέμου δείκνυσι τέλος ἐν πᾶν ὀλιγίστῳ λόγῳ · ἐχθὴ γὰρ ἤδη ὁ Ἀχιλλεύς ἐν τοῖς ὑπ’θεῖσι περὶ τῆς τοιαύτης πλατύτερον δυσπραγίας εἰπεῖν . ἔχει δὲ * ὧδε πῶς καὶ ἡ περ ἡθοποιεῖται κατὰ τὸν βασιλέα · ὅλητε Πηλὸς υἱὲ θεῷ ἐπικειλ’ Ἀχιλλεῦ , ὃς θάνες ἐν Τροίῃ ἰκὰς Ἀργεος , τοῦ Θητᾱλικοῦ δηλαδὴ · ἄμφι δὲ σ’ ἄλλοι πτείνοντο Τρῶων καὶ Ἀχαιῶν ἄριστοι μαρνάμενοι περὶ σοῦ , σὺ δὲ στροφαλίγγι κονίης κεισὸ μέγας μεγαλωστὶ λελασμένος ἱπποσυνάων . ὡς δὴ ὀλοδάκτυλος στίχος κείται πον καὶ ἐν Ἰλιάδι . ἡμεῖς δὲ πρόπεν ἡμαρ ἐμαράμεθα , οὐδ’ ἂν πάμπαν πανσάμεθα πολέμου , εἰ μὴ Ζεὺς λαίλαπι παῦσεν , ἢ δηλαδὴ τὸν ἀέρα στροφαλίγγι κονίης συγχέας ἢ καὶ ἄλλως ἐκφορῆσας κα*τὰ τι πᾶθος αἰγίδος τῆς πολλαχοῦ δηλουμένης . αὐτὰρ ἐπεὶ σ’ ἐπὶ νῆας ἐνεικάμεν ἐκ πολέμου , κάθθεμεν ἐν λεχέεσσι καθήραντες χρόα καλὸν ὕδατι τε λιαρῷ καὶ ἄλειφατι , πολλὰ δὲ σε ἄμφις δάκρυα θερμὰ χέον Δαναοὶ κείροντό τε χαίτας . ἡ περ εἴωθεν ἐπὶ νε*κροῖς γίνεσθαι , ὡς καὶ ἐν τοῖς κατὰ τὸν Πάτροκλον φαίνεται . εἶτα λέγει ἡ εἰδωλοποιΐα καὶ ὡς ἡ μήτηρ Θέτις μαθοῦσα ἐξ ἀλὸς ἦλθε σὺν γε ταῖς Νηρησίσι , βοὴ δ’ ἐπὶ πόντον ὠρώρει θεσπεσίη , ἡ ἐξ ἐκείνων , ὑπὸ δὲ τρόμος ἔλαβε πάντας Ἀχαιοὺς . δι’ ὧν φόβος θαλαττίος φράζεται . καὶ δή , φησιν , ἀναῖξαντες ἐβήσαν ἄν οἱ Ἀχαιοὶ πεφοβημένοι , ὁ ἔστι πεφευγότες , ἐπὶ νῆας , εἰ μὴ ἄνηρ κατέρυκε παλαίᾳ τε πολλὰ τε εἰδώς , Νέστωρ , οὗ καὶ πρόσθεν ἄριστὸν φαίνεται βουλή , δηλώσας μὴ χρήναι φεύ*γεν διὰ τὸ τὴν μητέρα Θέτιν ἐξ ἀλὸς ἐρχεσθαι οἱ παυδὸς ἀντιδῶσαν . καὶ οἱ μὲν οὕτως ἐσχοντο φόβου ἤγουν φρυγής , ἄμφι δὲ σε , φησίν , ἔστησαν αἱ Νηρηΐδες οἴκτρῳ ὀλοφυρόμεναι , περὶ δ’ ἄμδρότα ἔμματα ἔσσαν , τουνεστίν ἐνέδυσαν . Μοῦσαι δ’ ἐννέα πᾶσαι ἀμειβόμεναι ὅπι καλὴ Θρήμνον · ἐνθα κεν οὐ τιν’ ἀδάκρυτόν γε νοήσας Ἀργείων · τοῦον γὰρ ἐπώροεν , ἢ ἐπὸρυνες , Μοῦσα λύγεια . ἐπτακαίδεκα μὲν σε ὁμῶς νύκτας τε καὶ ἡμαρ κλαίομεν , ἀθάνατοί τε θεοὶ θνητοὶ τ’ ἄνθρωποι , ὀκτωκαίδεκατὴ δ’ ἔδομεν πυρί , πολλὰ δὲ σε ἄμφις μῆλα κατεκτανό*μεν μᾶλα πίοια καὶ ἔλικας βοῦς . κεισὸ δ’ ἐν πυρὶ ἐσθῆτι θεῶν καὶ ἄλειφατι πολλῷ καὶ μέλιτι γλυκερῷ , πολλοὶ δ’ ἤρωες Ἀχαιοὶ τεύχεσιν ἐξώσαντο πυρὶν περιεκαμομένου πείζοι θ’ ἱππῆς τε , πολὺς δ’ ὀρυμαγδὸς ὠρώρει . αὐτὰρ ἐπεὶ δή σε φιλὸς ἤνυσεν Ἥκαίστοιο , ἤωθεν δή τοι λέγομεν , τουνεστί συνήγομεν , λευκὰ ὀστέα , Ἀχιλλεῦ , οἷνφ ἐν ἀκοήτῳ καὶ ἄλειφατι · δῶκε δὲ μήτηρ χρύσεον ἀμφιφορῆα , Λιονύσιο δὲ δῶρον φάσκ’ ἔμναι , ἔργον δὲ περιχλυτοῦ Ἥκαίστοιο . τοῦτο μὲν διὰ τὸ ἐν πυρὶ τεχνικῶς κατειργάσθαι , ἐκεῖνο δὲ διὰ τὸ ἐπιτετυδεῦθαι ὑ*ποδέ - χεσθαι οἶνον , εἰς ὃν ἀλληγορεῖται Διόνυσος . ἐν τούτῳ σοι κείται λευκὰ ὀστέα , φραϊδμ’ Ἀχιλλεῦ , μίγδα δὲ Πατρόκλιο , χωρὶς δ’ Ἀντιλόχιο , τὸν ἐξοχα τῶς ἀπάντων ἄλλων ἐτέρων μετὰ Πάτροκλόν γε θανόντα . διὸ καὶ ἀναμιξ μὲν ἐκειτο τὰ Πατρόκλου καὶ Ἀχιλλέως ὀστέα συγκεχυνμένα , ἰδία δὲ συμπαρέκειντο τὰ τοῦ Ἀντιλόχου . ἄμφ’ αὐτοῖσι δὲ μέγαν καὶ ἀμύμονα τύμβον χεῖσαμεν Ἀργείων ἱερὸς στρατὸς αἰγμητῶν ἄκτῃ ἐπὶ προδύσουσῃ ἐπὶ πλατεῖ Ἑλλησπόντῳ , τῷ δηλουμένῳ ἐν Ἰλιάδι , ὡς ἂν τηλεφανὴς ἐκ ποντόρων ἀνδράσιν εἴης διὰ τοῦ τάφου , οἱ νῦν γεγάασι καὶ οἱ μετόπισθεν ἔσονται . μήτηρ δ’ αἰτήσασα θεοὺς περικαλλε’ ἀεθλα θῆκε μέσῳ ἐν ἀγῶνι ἀριστήσεσιν Ἀχαιῶν . ὧν δὴ ἀγῶνα ἐξαίρων ἐπαίνετικῶς ἐπάγει · ἤδη μὲν πολέων τάφῳ ἀνδρῶν ἀντεβόλησας ἱρώων , ὅτε ἂν ποτε ἀπορθιμένον βασιλῆος ζώνννται τε νέοι καὶ ἐπεντύνονται ἀεθλα , ἤγουν εἰς ἀγῶνας ὀπλίζονται . ἀλλὰ γε κείνα μάλιστα ἰδὼν θυμῷ ἐτεθλίπτα ἢ ἐτεθλίπτεας , οἷα ἐπὶ σοὶ κατέθηκε μήτηρ περικαλλε’ ἀεθλα , * μᾶλα γὰρ φίλος ἤσθα θεῷ . ὡς σὺ μὲν οὐδὲ θανὼν ὄνομα ὠλεσας , ἀλλὰ τοι αἰεὶ πάντας ἐπ’ ἀνθρώπους κλεὸς ἔσσετα ἐσθλόν , Ἀχιλλεῦ . αὐτὰρ ἐμοὶ τὸ τοῦ ἥδος , ἤγουν ἡδονὴ καὶ ὤνησις , ἐπεὶ πόλεμον τολίπνευσα , τουνεστί κατειργασάμην ὡς καὶ ἀλλαχοῦ κείται . ἐν τούτῳ γὰρ μοι Ζεὺς μίσαστο λυγρὸν ὀλεθρον Αἰγίσθον ὑπὸ χειρὸς καὶ οὐλομένης ἀλόχοιο , καθὰ καὶ προιστόρηται . τοιαῦτα καὶ τὰ περὶ Ἀχιλλέως ἀφελῶς προηγμένα , ἤδη δὲ καὶ εὐτελῶς , καὶ τῆς μὲν Ὀμηρικῆς μεγαλονοίας οὐκ ἄξια , προσώπων δὲ ποιότητι πρέποντα , οὔτε χαιρόντων καὶ ἐν σκιάς εἰδώλων σωζόντων τὴν λογικότητα . ἔχει δὲ ὅμως ὁ λόγος ἱστορίας φίλας τῷ ποιητῇ καὶ λαλεῖ τι ὧν ἐνέλειψεν ἡ Ἰλιάς , τὰ κατὰ τὸν θάνατον δηλαδὴ τοῦ Ἀχιλλέως , εἰ καὶ ἄτῶνως γέγραπται καὶ ἐπελευστικῶς καὶ ὡς οὐκ ἂν ἐν Ἰλιάδι πεποίηκεν Ὀμηρος . μεγαλοπρεπεῖ γὰρ ἐκεῖ
Lemmas: πολύς ἀνάσσω , πρός διαστολή μικροβασιλεία εἴρω , ὁ δέ , καί ἰσθίμοις , πρός ἔνδειξις ὁ Ἑλληνικός γεναιότης . καί τοιοῦτος μέν ὁ ὁ Ἀχιλλεύς εἰδωλοποιία . ὁ δέ γε ὁ βασιλεύς ἐπί ὁ Ἀχιλλεύς ἀντισμύννει μέν ὁ Ἀχιλλεύς μάλιστα διά μακρός λόγος . ἑαυτοῦ δέ ἀκερδής ὁ ὁ Τρωϊκός πόλεμος δείκνυμι τέλος ἐν πᾶς ὀλίγιστος λόγος · ἔχθω γάρ ἤδη ὁ Ἀχιλλεύς ἐν ὁ ὑποτίθημι περί ὁ τοιοῦτος πλατύς δυσπραγία εἶπον . ἔχω δέ * ὧδε πῶς καί ὁ περ ἠθοποιέω κατά ὁ βασιλεύς · ὅλος Πηλός υἱός θεός ἐπικαλέω Ἀχιλλεύς , ὅς θνῄσκω ἐν Τροία αἰθόλιξ Ἄργος , ὁ θηταλιπου δηλαδή · ἀμφί δέ σός ἄλλος πτείνοντο Τρώς καί Ἀχαιός ἀγαθός μάρναμαι περί σύ , σύ δέ στροφάλιγξ κονία κεῖμαι μέγας μεγαλωστί λανθάνω ἱπποσύνη . ὡς δή ὀλοδάκτυλος στίχος κεῖμαι πως καί ἐν Ἰλιάς . ἐγώ δέ πρωπ ἦμαρ μαραίνω , οὐδέ εἄν πάμπαν πανίζω πόλεμος , εἰμί μή Ζεύς λαῖλαψ παύω , ἢ δηλαδή ὁ ἀήρ στροφάλιγξ κονία συγχέω ἢ καί ἄλλως ἐκφορέω κατά τίς πάθος αἰγίς ὁ πολλαχοῦ δηλέομαι . ἀτάρ ἐπεί σός ἐπί ναῦς φέρω ἐκ πόλεμος , καθίημι ἐν λέχος καθαίρω χρώς καλός ὕδωρ τε λιαρός καί ἄλειφαρ , πολύς δέ σύ Ἄμφις δάκρυ θερμός χέω Δαναοί κείρω τε χαίτη . ὁ περ εἴωθα ἐπί νε*κροῖς γίγνομαι , ὡς καί ἐν ὁ κατά ὁ Πάτροκλος φαίνω . εἶτα λέγω ὁ εἰδωλοποιία καί ὡς ὁ μήτηρ Θέτις μανθάνω ἐκ Ἀλός ἔρχομαι σύν γε ὁ Νηρησίσι , βοή δέ ἐπί πόντος ὄρνυμι θεσπέσιος , ὁ ἐκ ἐκεῖνος , ὑπό δέ τρόμος λαμβάνω πᾶς Ἀχαιός . διά ὅς φόβος θαλάσσιος φράζω . καί δή , φημί , ἀναΐσσω βαίνω ἄν ὁ Ἀχαιός φοβέω , ὁ εἰμί φεύγω , ἐπί ναῦς , εἰμί μή ἀνήρ κατερύκω παλαιός τε πολύς τε οἶδα , Νέστωρ , ὅς καί πρόσθεν ἄριστον φαίνω βουλή , δηλόω μή χρή φεύγω διά ὁ ὁ μήτηρ Θέτις ἐκ Ἀλός ἔρχομαι ὁ παῖς ἀντιδίδωμι . καί ὁ μέν οὕτως ἔχω φόβος ἤγουν φρύγω , ἀμφί δέ σύ , φημί , ἵστημι ὁ Νηρῇς οἰκτρός ὀλοφύρομαι , περί δέ ἄμδρότα ἔμματα ἔσσα , τουνεστίν ἐνδύω . Μοῦσα δέ ἐννέα πᾶς ἀμείβω δρύοψ κάλως Θρήμνον · ἔνθα ἄν οὖον τις ἀδάκρυτος γε νοέω Ἀργεῖος · τοῦον γάρ πωρέω , ἢ ἐπόρνυμι , Μοῦσα λύγειος . ἑπτακαίδεκα μέν σύ ὁμῶς νύξ τε καί ἦμαρ καλέω , ἀθάνατος τε θεός θνητός τε ἄνθρωπος , ὀκτωκαίδεκα δέ δίδωμι πῦρ , πολύς δέ σύ Ἄμφις μῆλον κατακτείνω μῆλον πῖος καί ἕλιξ βοῦς . κεῖμαι δέ ἐν πῦρ ἐσθής θεός καί ἄλειφαρ πολύς καί μέλι γλυκερός , πολύς δέ ἥρως Ἀχαιός τεῦχος ἐξωθέω πῦρ περικάμνω πειζεω ὁ ἱππεύς τε , πολύς δέ ὀρυμαγδός ὄρνυμι . ἀτάρ ἐπεί δή σύ φίλος ἀνύω Ἥκαίστοιο , ἕωθεν δή ὅς λέγω , τουνεστί συνάγω , λευκόν ὀστέον , Ἀχιλλεύς , ὅς ἐν ἄκοτος καί ἄλειφαρ · δίδωμι δέ μήτηρ χρύσεος ἀμφιφορεύς , Λιονύσιο δέ δῶρον πάσχα μνᾶ , ἔργον δέ περιχλυος Ἥκαίστοιο . οὗτος μέν διά ὁ ἐν πῦρ τεχνικός κατεργάζομαι , ἐκεῖνος δέ διά ὁ επιτετυδευθαις ὑποδέω - χω οἶνος , εἰς ὅς ἀλληγορέω Διόνυσος . ἐν οὗτος σύ κεῖμαι λευκόν ὀστέον , φραϊδμ’ Ἀχιλλεύς , μίγδα δέ Πάτροκλος , Χωρὶς δέ Ἀντίλοχος , ὁ ἔξοχος Τῶς ἀπαντάω ἄλλος ἕτερος μετά Πάτροκλος γε θνῄσκω . διό καί ἀναμίξ μέν κεῖμαι ὁ Πάτροκλος καί Ἀχιλλεύς ὀστέον συγχέω , ἴδιος δέ συμπαρέκειντο ὁ ὁ Ἀντίλοχος . ἀμφί αὐτός δέ μέγας καί ἀμύμων τύμβος χέζω Ἀργεῖος ἱερός στρατός αἰγμητῶν ἀκτή ἐπί προδύομαι ἐπί πλατύς Ἑλλήσποντος , ὁ δηλέομαι ἐν Ἰλιάς , ὡς εἄν τηλεφανής ἐκ ποντορος ἀνήρ εἰμί διά ὁ τάφος , ὁ νῦν γίγνομαι καί ὁ μετόπισθεν εἰμί . μήτηρ δέ αἰτέω θεός περικαλλής ἆθλος τίθημι μέσος ἐν ἀγών ἀριστήσεσιν Ἀχαιός . ὅς δή ἀγών ἐξαίρω ἐπαινετικός ἐπάγω · ἤδη μέν πολύς τάφος ἀνήρ ἀντιβολέω ἱερόω , ὅτε εἄν ποτός απορθιμενω βασιλεύς ζώννυμι τε νέος καί ἐπεντύνω ἆθλος , ἤγουν εἰς ἀγών ὁπλίζω . ἀλλά γε ἐκεῖνος μάλιστα εἶδον θυμός θλίβω ἢ θλίβω , οἷος ἐπί σύ κατατίθημι μήτηρ περικαλλής ἆθλος , * μῆλον γάρ φίλος εἰμί θεός . ὡς σύ μέν οὐδέ θνήσκω ὄνομα ὄλλυμι , ἀλλά ὅς ἀεί πᾶς ἐπί ἄνθρωπος κλέος εἰμί ἐσθλός , Ἀχιλλεύς . ἀτάρ ἐγώ ὁ ὁ ἦδος , ἤγουν ἡδονή καί ὤνησις , ἐπεί πόλεμος τολίπνευσα , τουνεστί κατεργάζομαι ὡς καί ἀλλαχοῦ κεῖμαι . ἐν οὗτος γάρ ἐγώ Ζεύς μίσα λυγρός ὄλεθρος Αἴγισθος ὑπό χείρ καί οὐλόμενος ἄλοχος , καθά καί προϊστορέω . τοιοῦτος καί ὁ περί Ἀχιλλεύς ἀφελής προηγμένα , ἤδη δέ καί εὐτελής , καί ὁ μέν ομηρικός μεγαλόνοια οὐ ἄξιος , πρόσωπον δέ ποιότης πρέπω , οὔτε χαίρω καί ἐν σκιά εἴδωλον σῴζω ὁ λογικότης . ἔχω δέ ὅμως ὁ λόγος ἱστορία φίλος ὁ ποιητής καί λαλέω τίς ὅς ἐλλείβω ὁ Ἰλιάς , ὁ κατά ὁ θάνατος δηλαδή ὁ Ἀχιλλεύς , εἰμί καί ἄτος γράφω καί ἐπελευστικῶς καί ὡς οὐ εἄν ἐν Ἰλιάς ποιέω Ὅμηρος . μεγαλοπρεπής γάρ ἐκεῖ