eustathius-philol.commentarii-ad-homeri-odysseam 1672
Κιμμερίους τοιαύτη νὺξ τέτατο , ἥγουσιν ζωοφθόνη καταστάσεως , ἀφρ ἐπινέφελος , οὐ καθαφρῶ ἡλίω λαμπρόμενος . οὐ μὴν αὐτόχημα νὺς καθόλου , ὡς ὁ Κράτης ὑποτίθεται . * πῶς γὰρ φασιν εἶχον ζῆν ; Ὅτι Ὀμήρου αἰτῶντος ἱερῶς τὰ ἐν Ἀἰδου σφάγια ἐπὶ χοῇ νεκρῶν , φασίν οἱ παλαιοὶ οὐκ ὀρθῶς αἰρήσθαι τοῦτο , ἐπὶ γὰρ νεκρῶν τόμια φασι καὶ ἔντομα , ἐπὶ δὲ θνῶν ἱερώς . εἶτα Φιλαγνώμοντες φασίν ὅτι ἱερῶς καὶ ἀπλῶς τὰ θρήμματα . ἐν ἄλλοις δὲ Ἀττικῇ λέγεται ἡ λέξις ἐπὶ τῶν ἀπλῶς σφαζομένων . Ὅτι καθὲ πρὸ βραχίων Ἀττικῶν ἦν τὸ , Κιμμερίων δήμῳ τε πόλις τε ἥμα πικανλυμένοι , οὕτω καὶ νῦν τὸ , τοὺς δ᾽ ἐπὶ εὐχωλῆσι ληξοὶ τε ἔθνεα νεκρῶν ἐλισσάμην . ἔθνεα γὰρ νεκρῶν τοὺς νεκροὺς λέγει . πρὸς δὲ καὶ οἰκείως ἔχει τὸ , τοὺς δ᾽ ἐπεὶ ἐλισσάμην . Ἰστέον δὲ ὅτι καὶ μὴτ᾽ οὐλῆ , καινοπρεπὲς κείμεν σχῆμα τὸ , ψυχὴ Τειρεσίου ἔχων σκέπτην , ὡς μικρὸν ὕστερ εὑρίσκεται . Ἐτυμολογικὸν δὲ τὸ , ληξοὶν ἐλισσάμην . τοῦτο δὲ καὶ γοννοῦσθαι ἀνωτέρω φησίν , ὡς καὶ ἐν τῇ πρὸ ταύτης ὁμοιῳδίᾳ . εἰς τοῦτο δὲ εἰπόντες οἱ παλαιοὶ πῶς γοννοῦνται καὶ λίσσονται , αἱ μὴ προαισθάνονται ποιησίων αἱ ψυχαί ; λύουσιν ἄλλως τε , καὶ διὰ τοῦ εἰπεῖν ὡς τιμὴν τοῦτο ποιεῖ τῶν δεσποτῶν , Πλούτωνος δηλαδὴ καὶ Περσεφόνης , ἐπαγγελλόμενος καὶ οὕτω δοκῶν γονυπετεῖν . Ὅτι ἐν μὲν τῷ , Ζεὺς κελαυνεῖς , ἔγκειται τὸ νέφος . ἐστι γὰρ κελαυνεῖς ἐκεῖνος , ὡς τὰ νέφη μελαίνων τῇ πυκνώσει , νεφεληγερῆτης γὰρ . ἐν δὲ τῷ , μὴλα λαβὼν ἀπεκόμισα εἰς βόθρον , ἥδε δ᾽ αἴμα κελαυνεῖς , ἡ λέξις τὸ κελαυνεῖς δηλοῖ , ἥγουσι τὸ μέλαν . ἐπὶ καὶ μέλαν αἷμα φησὶ πολυχροῦ . καὶ μὴν καὶ Ζεὺς κελαυνεῖς κατὰ ἀλληγορίαν , ὁ μέλας ἰδεῖν καὶ σιωπῇ αὐτὸς κελαυνεῖς διὰ τὸ τοῦ νοῦ δυσόρατον . Ὅτι ἐν τῷ , αἱ δ᾽ ἀγύωτοι ψυχαὶ ὑπ᾽ ἐξ Ἑφέδους νεκρῶν κατατεθνηότων , περιττύνει ὡς καὶ ἀλλαχοῦ τὸ κατατεθνηότων καὶ οὐ πρὸς διαστολὴν τινὰ κείται , ὡς καὶ ἐν Ἰλιάδι φαίνεται , ὁρθεῖν δ᾽ ἂν τὸ τοιοῦτον ἔπος ἀστειῶς , ὅτε πολλοὶ τινὲς ἀλιπεῖς καὶ λεπτόσφραγοι ὁμοῦ ἀγύωροντο . τὸ δὲ ἡξίης ἀφρόδισι ποτὲ εἰπεῖν ἐπὶ συνάξεως προσώπων κινδυνευόντων , τὸ , νύμφαι τ᾽ ἡδέαι τε πολυλήκτοι τε γέροντες , παρθενικαὶ τ᾽ ἀπαλαί , νεοπενθέα θυμὸν ἔχουσαι . πολλοὶ δ᾽ οὐτάμενοι χαλκήρεσιν ἔγχεισιν ἄνδρες ἀρήϊμοι βεβρωτομένοι τεῦχε᾽ ἔχοντες . Ἐν τούτοις δὲ ὅρα ὅτι ταῖς νύμφαις τοὺς ἡδέους ἀντέθετο διὰ ἡλικίας ταυτότητα , καὶ τοῖς πολυλήκτοις γέροντας τὰς ἀπαλας παρθένους κατὰ τι ἀντιθετικὸν σχῆμα . εἰσὶ γὰρ ἀπαλαὶ παρθέναι αἱ μηδὲν δυνάμεναι τλήναι διὰ τὸ τῆς ἡλικίας ἀπαλόν . τὸ δὲ τοιοῦτον τοῖς πολυλήκτοις ἀντίκειται . Τὸ δὲ νεοπενθέα θυμὸν , ἀπαιτεῖ τὰς μὴ νέας παλαιοπενθεῖς εἶναι . Τὸ δὲ οὐτάμενοι γενικῶς καὶ νῦν κείται ἐπὶ τε τῶν τετρωμένων ἐπὶ τε τῶν βεβλημένων . οὐ γὰρ ἂν παιδαίως εἴποι τις ὡς τῶν μὲν οὐταμένων ἦν τις φρασίς , τῶν δὲ βεβλημένων οὔ . Βεβρωτομένα δὲ τεῦχεα τὰ δοκοῦντα βεβρωτώσθαι , ὅ ἐστιν αἵματι μεμολύνθαι . Ἰστέον δὲ ὅτι φάντασμα ἦν τὰ τοιαῦτα τῷ Ὀδυσσῇ . ἐπεὶ καὶ κλῆρος ἦν Ἑλληνιδος , τὸν ἀέρα εἴδολα τῶν τεθνηκότων σκιώδη καὶ ἀμνημονῆ ἐμαρτυόμενον καὶ ὡς οἷον ἐν σκιαγραφίᾳ εἰκονικῇ τυποῦντα φαντάζων * οὕτω τοὺς βλέποντας , ὡς τὸν τε γέροντα τοιοῦτον εἶδος ἐναπλύναι τῷ ἀέρι , καὶ τὸν βεβλημένον δὲ τοιαύτην θάνατον ἐνδείξαι αὐτῷ , καὶ τοὺς λοιποὺς ὁμοίως . ὥστε ἐκεῖνο βλέπεσθαι , ὅ καὶ ζῶντων προφαίνετο τὸν σωματικὸν δηλαδὴ χρωτὰ καὶ τὰ περὶ αὐτὸν ἐπιπολαζόντα πάθη . διὸ καὶ αἱ νεοφανεῖς νύμφαι κατὰ γυμνικὸν σχῆμα προσάπτουσι τοῖς τοῦ ὁρώντος ὀφθαλμοῖς . καὶ οἱ πεσόντες νεοπενθεῖς ἐν συνδρομῇ καταστάσει φαίνονται , καὶ οἱ ἐν ὀπλοῖς θανόντες ὁμοίως φαντασιοῦνται , καὶ οἱ θηρώντες ἐν κυνηγίᾳ σκιαγραφούνται σχήματι , καὶ οἱ μετὰ σιγμάτος πεσόντες ἀγρημενίων ἔχουσι πάντα ἐκ τοῦ σιγμάτιον , ὡς ἐν τοῖς ἑξῆς δηλοῖ τὰ κατὰ τὸν Ἀχαιμόνον , καὶ αἱ τῶν βεβλημένων φαντασίαι μετὰ ὀτειλῶν ἐπιφαίνονται , καὶ αἱ τῶν γερωτῶν ὁικαί , καὶ αἱ τῶν κατηφισμένων σιγχαί , ὥσπερ δήτα καὶ ἐν ὀπείροις . διὸ καὶ ἡ τῆς μητρὸς τοῦ Ὀδυσσέως ψυχὴ μετ᾽ ὀλίγα σκιᾷ ἰκέλη ἦ καὶ ὀνειρῷ ἐπτατο ἐποχωροῦσα . τοιοῦτον δὲ καὶ το , ψυχὴ ὡς ὄνειρος ἀποπταμένη πεπότηται . Ὡς καὶ τὸν Λίαντα , οὐδ᾽ ἂν εἴ τι καὶ πείθοι Ὀδυσσεύς , μεταβαλεῖ ἐν Ἀἰδου τῆς μνήμης , ἐσχηματισμένου κατὰ τὴν ἄνω διάθεσιν , ὥστε δηλαδὴ ἦν ἐν τοῖς ζῴοι . καὶ τοιαῦτα μὲν καὶ ταῦτα . τὰ δὲ ἡξίης τοῦ Ὀμήρου δομηδὸν δηλωτικά . φησι γὰρ ὡς πολλοὶ περὶ βόθρον ἱροῖτον ἄλλοθεν ἄλλος θεσπεσίῃ ἰαχῇ . ἐμὶ δὲ χλωρὸν δέος ἦκε , τούτεστι χλωροποιόν , ὀχρότητος ποιητικόν , ὥσπερ καὶ κωθροὶ νότοι παρ᾽ Ἱπποκράτει οἱ
Lemmas: Κιμμέριος τοιοῦτος νύξ τείνω , ἄγω ζωοφθονεω κατάστασις , ἀφρός ἐπινέφελος , οὖον καθαφρῶ ἥλιος λάμπρω . οὖον μήv αυτοχημη ὗς καθόλου , ὡς ὁ Κράτης ὑποτίθημι . * πῶς γάρ φημί ἔχω ζῶ ; ὅτι2 Ὄμηρος αἰτέω ἱερός ὁ ἐν αἰδέομαι σφάγιον ἐπί χοή νεκρός , φημί ὁ παλαιός οὐ ὀρθῶς αἱρέω οὗτος , ἐπί γάρ νεκρός τόμιον φημί καί ἔντομα , ἐπί δέ θνῄσκω ἱερός . εἶτα Φιλαγνώμοντες φημί ὅτι ἱερός καί ἀπλόος ὁ θρήμματα . ἐν ἄλλος δέ Ἀττικός λέγω ὁ λέξις ἐπί ὁ ἀπλόος σφάζω . ὅτι2 κάθω πρό βραχύς Ἀττικός εἰμί ὁ , Κιμμέριος δῆμος τε πόλις τε ἀμάω πικανλυμενω , οὗτος καί νῦν ὁ , ὁ δέ ἐπί εὐχωλή λήγω τε ἔθνος νεκρός λίσσομαι . ἔθνος γάρ νεκρός ὁ νεκρός λέγω . πρός δέ καί οἰκεῖος ἔχω ὁ , ὁ δέ ἐπεί λίσσομαι . ἰστέον δέ ὅτι καί μήτε οὐλή , καινοπρεπής κεῖμαι σχῆμα ὁ , ψυχή Τειρεσίας ἔχω σκέπτομαι , ὡς μικρός ὕστερον εὑρίσκω . ἐτυμολογικός δέ ὁ , λήγω λίσσομαι . οὗτος δέ καί γοννουω ἀνωτέρω φημί , ὡς καί ἐν ὁ πρό οὗτος ομοιωδιο . εἰς οὗτος δέ εἶπον ὁ παλαιός πῶς γοννουντ καί λίσσομαι , ὁ μή προαισθάνομαι ποιησίων ὁ Ψυχή ; λύω ἄλλως τε , καί διά ὁ εἶπον ὡς τιμή οὗτος ποιέω ὁ δεσπότης , Πλούτων δηλαδή καί Περσεφόνη , ἐπαγγέλλω καί οὗτος δοκέω γονυπετέω . ὅτι2 ἐν μέν ὁ , Ζεύς κελαυνεος , ἔγκειμαι ὁ νέφος . εἰμί γάρ κελαυνεος ἐκεῖνος , ὡς ὁ νέφος μελαίνω ὁ πύκνωσις , νεφεληγερής γάρ . ἐν δέ ὁ , μῆλον λαμβάνω αποκομίζω εἰς βόθρος , ὅδε δέ αἷμα κελαυνεος , ὁ λέξις ὁ κελαυνεος δηλόω , ἄγω ὁ μέλας . ἐπί καί μέλας αἷμα φημί Πολυχρός . καί μήv καί Ζεύς κελαυνεος κατά ἀλληγορία , ὁ μέλας ὁράω καί σιωπή αὐτός κελαυνεος διά ὁ ὁ νόος δυσόρατος . ὅτι2 ἐν ὁ , ὁ δέ αγυωτος ψυχή ὑπό ἐκ Ἑφέδους νεκρός καταθνῄσκω , περιττύνει ὡς καί ἀλλαχοῦ ὁ καταθνῄσκω καί οὖον πρός διαστολή τις κεῖμαι , ὡς καί ἐν Ἰλιάς φαίνω , ὁράω δέ εἄν ὁ τοιοῦτος ἔπος ἀστεῖος , ὅτε πολύς τις ἀλιπής καί λεπτοσφραγοω ὁμοῦ αγυορνυμι . ὁ δέ ἔξειμι ἄφρος ποτέ εἶπον ἐπί σύναξις πρόσωπον κινδυνεύω , ὁ , νύμφη τε ἐσθίω τε πολυλήκτοι τε γέρων , παρθενικός τε ἁπαλός , νεοπενθής θυμός ἔχω . πολύς δέ οὐτάω χαλκήρης ἔγχος ἀνήρ αρηιεγω βιβρώσκω τεῦχος ἔχω . ἐν οὗτος δέ ὁράω ὅτι ὁ νύμφη ὁ ἀδεής ἀνατίθημι διά ἡλικία ταυτότης , καί ὁ πολυλήκτοις γέρων ὁ ἁπαλός παρθένος κατά τίς ἀντιθετικός σχῆμα . εἰμί γάρ ἁπαλός παρθένη ὁ μηδείς δύναμαι ἔτλην διά ὁ ὁ ἡλικία ἁπαλός . ὁ δέ τοιοῦτος ὁ πολυλήκτοις ἀντίκειμαι . ὁ δέ νεοπενθής θυμός , ἀπαιτέω ὁ μή νέος παλαιοπενθής εἰμί . ὁ δέ οὐτάω γενικός καί νῦν κεῖμαι ἐπί τε ὁ τιτρώσκω ἐπί τε ὁ βάλλω . οὖον γάρ εἄν παιδαις εἶπον τις ὡς ὁ μέν οὐτάω εἰμί τις φράσις , ὁ δέ βάλλω οὖον . Βεβρωτομένα δέ τεῦχος ὁ δοκέω βιβρώσκω , ὅς εἰμί αἷμα μολύνω . ἰστέον δέ ὅτι φάντασμα εἰμί ὁ τοιοῦτος ὁ ὀδύσσομαι . ἐπεί καί κλῆρος εἰμί Ἑλληνίς , ὁ ἀήρ εἴδωλον ὁ θνῄσκω σκιώδης καί ἀμνημονέω εμαρτυμαι καί ὡς οἷος ἐν σκιαγραφία εἰκονικός τυπόω φαντάζω * οὗτος ὁ βλέπω , ὡς ὁ τε γέρων τοιοῦτος εἶδος ἐναπολύω ὁ ἀήρ , καί ὁ βάλλω δέ τοιοῦτος θάνατος ἐνδείκνυμι αὐτός , καί ὁ λοιπός ὁμοίως . ὥστε ἐκεῖνος βλέπω , ὅς καί ζῶ προφαίνω ὁ σωματικός δηλαδή νεκρό-χρως καί ὁ περί αὐτός ἐπιπολάζω πάθος . διό καί ὁ νεοφανής νύμφη κατά γυμνικός σχῆμα προσάπτω ὁ ὁ ὁράω ὀφθαλμός . καί ὁ πίπτω νεοπενθής ἐν συνδρομή κατάστασις φαίνω , καί ὁ ἐν ὅπλον θνῄσκω ὁμοίως φαντασιόω , καί ὁ θήρ ἐν κυνηγία σκιαγραφέω σχῆμα , καί ὁ μετά σῖγμα πίπτω ἀγρημενίων ἔχω πᾶς ἐκ ὁ σιγμάτιον , ὡς ἐν ὁ ἑξῆς δηλόω ὁ κατά ὁ αχαιμονος , καί ὁ ὁ βάλλω φαντασία μετά οτειλαω ἐπιφαίνω , καί ὁ ὁ γερωτῶν ὁικαί , καί ὁ ὁ κατηφισμένων σιγχαί , ὥσπερ δῆτα καί ἐν οπειροος . διό καί ὁ ὁ μήτηρ ὁ Ὀδυσσεύς ψυχή μετά ὀλίγος σκιά Ἴκελος εἰμί καί ὄνειρος πέτομαι ἐπιχωρέω . τοιοῦτος δέ καί ὁ , ψυχή ὡς ὄνειρος ἀποπέτομαι πέτομαι . ὡς καί ὁ Λιάντα , οὐδέ εἄν εἰμί τίς καί πείθω Ὀδυσσεύς , μεταβάλλω ἐν αἰδέομαι ὁ μνήμη , σχηματίζω κατά ὁ ἄνω διάθεσις , ὥστε δηλαδή εἰμί ἐν ὁ ζῷον . καί τοιοῦτος μέν καί οὗτος . ὁ δέ ἔξειμι ὁ Ὄμηρος δομηδος δηλωτικός . φημί γάρ ὡς πολύς περί βόθρος ἱερόω ἄλλοθεν ἄλλος θεσπέσιος ἰαχή . ἐγώ δέ χλωρός δέος ἥκω , τουτέστι χλωροποιός , οχροτητη ποιητικός , ὥσπερ καί κόθρος νότος παρά Ἱπποκράτης ὁ