eustathius-philol.commentarii-ad-homeri-odysseam 1754
ἄνδρες , οὐκ ἀξίησιν αὐτοὺς τοσούτους εἶναι ὅποσοι τοῖς ὑστερογενέσιν ἰστόρηται , ἀλλ’ εἰδὼν αὐτοὶ σχεδὸν τι τὸ μηδὲν , εἴ τις ἐνθυμοῖτο ἐξ ἱστοριῶν , ὡς Νικίας μὲν τις χιλίους ἔχων οἰκέτας ἐμισθώσε , φασιν , αὐτοὺς εἰς τὰ ἀργυρεῖα Σωσία τῷ Θρακί , ἐφ’ ᾧ ὁδολὸν ἕκαστον τελῶν τῆς ἡμέρας . Λαριδανεῖς δὲ δούλους ἐκπῶντο ὁ μὲν χιλίους , ὁ δὲ καὶ πλείους , ὧν ἕκαστος ἐν μὲν εἰρήνῃ γεωργεῖν λέγεται , ἐν πολέμῳ δὲ λοχιζεσθαι ὑπὸ ἡγεμόνι τῷ ἰδίῳ δεσπότῃ , Ῥωμαίων δὲ ἕκαστος μυρίους καὶ διςμυρίους πολλοὶ δὲ καὶ πλείους , οὐκ ἐπὶ προσόδοις φασιν ὡς ὁ τῶν Ἑλλήνων ζάπλουτος Νικίας , καὶ Μυνάσων δέ , φασιν , ὁ Φωκεὺς πλείους ἐκείνητο δούλους τῶν χιλίων . Ὅτι Εὐμαιοὺς μὲν κατέλεγε τῶν μνηστήρων , Ὁ*δυσσέως δὲ τὴν γαστέρα ἐν τοσούτῳ τημελῶν χρόνῳ * ἡσθιε πᾶν τε σῶνον ἀρπαλέως ἀκίων , κακὰ δὲ τοῖς ἐχθροῖς φύτευεν . αὐτὰρ ἐπεὶ δεῖπνησε καὶ ἥρασε θυμὸν ἐδωδή , ὁ καὶ ἀλλαχοῦ ἐγράφη , ἐποίησε τόδε . δύναται δὲ προσσαμοῦσαι ταῦτα τῷ ἐν καιρῷ δαιτὸς μὴ ἐθελόντι διὰ πείναν ἀκούειν πολυλογῶν . Ἵστέον δὲ ὅτι ὁ οὕτως ἐσθίον κατὰ σπουδὴν διὰ πείναν ὀξυχειρὸς χρησθαι οὐκ ἐγκρατῶς λεχθεῖν ἄν , κατὰ τὸν εἰπόντα ὡς ἐπὶ τὰ ἀλλότρια δεῖπνα , ὁποία ὑνὶ τροφὸν τινὰ καὶ τὰ τοῦ Ὁδυσοῦς , πᾶς γίνεται ὀξυχειρ , οὐκ ἐγκρα*τής , ὁ δὲ ὀξυχειρ καὶ ὀξυλάφος οὐχ ἕστην ἄν , καὶ ἡ κατ’ αὐτὸν σπουδὴ ὀξυλάχεια . Ὅτι φιλοτησίους δαιτὸς τό , πλησάμενος δῶκε σκύφρον ἢ σκύφος , ᾧ περ ἔπινεν , οἶνον εὐίπλειον . ὁ δ’ ἰδξάτο , χαῖρε δὲ θυμῷ . ἐπαινετικὸν δὲ τό , τίς ἐκεῖνος ὁδε μᾶλ’ ἀρνειὸς καὶ καστερὸς ὡς ἀγορεύεις ; εἴπέ μοι αἷ μέ ποθι γνῶω τοιούτον ὄντα . εἰ δὲ καὶ πλανήτης ὁ τὴν τοιαύτην τιθείς ἐρώτησιν , εἴποι ἄν καὶ τό , θεὸς που τόδε οἶδεν εἰ μέ μιν ἀγγείλαιμι ἰδὼν , ἐπίπολλα δ’ ἀλήθην . ὁ δὲ μὴ μέλλον πεισθήναι τοιούτῳ ἀγγέλῳ αἴποι ἄν * ὦ γέρον , οὔτις ἐκείνων ἄνηρ ἀλα*λήμενος ἐλθὼν ἀγγέλων πεῖσειε τοὺς ἐκείνου . Ἵστέον δὲ ὅτι Ὁδυσεὺς ἐνταῦθα δίδωσι σκύφρον τῷ Εὐμαίῳ δεξιούμενος κατὰ τὸν τοῦ προπίνεν λόγον , ὡς καὶ ἀλλαχοῦ δεδήλωται . Ὅτι δηλὸν κατὰ πῦσαν γνῶμην ὁ ποιητής ὡς ψεύσται καὶ λόγῳ συνθέται οἱ πλα*νῆται πτωχοὶ ὡς ἐπὶ πολὺ φησιν ὅτι ἄλλως τουτέστι μάτην οὕτω κομιδῇ ψευδόμενοι , τουτέστιν ἐπιμεικίας χρήζοντες ἄνδρες ἀλήται , ψεύδονται , οὐδ’ ἐθέλουσιν ἀληθέα μυθήσασθαι , ὁ πέρ ἐστι περίφρασις τοῦ ψευδόνται . Ὅτι ἐν μὲν τοῖς ἐξῆς ὁ Τηλέμαχος αἰτιάται τὴν μητέρα ὡς ἐπαληθόρην τοῖς ξένοις προσφερομένην διὰ τὸ ἐπὶ τῷ ἀνδρὶ φιλήκοον καὶ μὴ διακρίνουσαν τίς τε ἀγαθὸς καὶ τίς μὴ τοιούτος . ἐνταῦθα δὲ ὁ Εὐμαιοὺς τὴν ἔνοιαν ἐκείνην ἄλλως διηγηματικῶς καὶ σαφέστε*ρον φράζων φησίν * ὡς δ’ ἄν ἀλητεῦον εἰς Ἰθάκην ἴνηται , ἐλθὼν εἰς δέσποι - ναν ἐμὴν , ἀπατήλια βάζει . ἢ δ’ ἐν δεξαμένη φιλεῖ καὶ ἕκαστα μεταλλά καὶ οἱ ὀδυρομένη βλεφάρων ἀπὸ δάκρυα πίπτει , ἢ θέμις ἐστὶ γυναικὸς ἐπὴν πόσις ἄλλοθ’ ὀλλται . εἶτα φησὶ πρὸς τὸν Ὁδυσεά , ὁ περ οἰκείον εἰπεῖν πρὸς πτωχὸν ὑποπτευόμενον ἐπὶ ψευδεσιν * αὐθὰ κε καὶ σὺ γεραὶς ἔπος παρατεκτήναιο , εἰ τίς τοι χλαϊνάν τε χιτῶνά τε εἵματα δοίη . λέγει δὲ παρατεκτήναισθαι τὸ παρατεχνησασθαι , ὡς ἐκ μεταφορᾶς τῶν ἀτέχνων τεκτόνων ἢ τῶν ἀπατῶντων ἐφ’ οἷς τεκταίνουσι . Τὸ δὲ ἢ θέμις ἐστὶ , δύναται καὶ ἀντὶ τοῦ , καθὰ δίκαιον , κεῖσθαι , καὶ ἄλλως δέ , πρὸς ὁμοιότητα τοῦ , ἢ γὰρ ὁμῶν διχὴ ἐστίν . Ὅτι περὶ τινος ἀνιστορήτως ἀπολωλότος ἠθηήσεται τό , τοῦ δ’ ἤδη μέλλουσι κύνες ταχέες τ’ οἰωνοί , ὧνόν ἀπ’ ὀστεόφιν ἐρύσαι , ψυχὴ δὲ κέλοισεν , ἢ τὸν γ’ ἐν πόντῳ γάγῳν ἰχθύες , ὀστέα δ’ αὐτοῦ κείται ἐπ’ ἡπείρου , ψαμάθῳ εἰλυμένα πολλῇ , ὁ ἔστι κεκαλυμμένα , ὡς εἰ περ ἐτάφησαν κατὰ τι αὐτόματον . Τὸ δὲ ὁνὸν ἀπ’ ὀστεόφιν ἐρύσαι , οὐδὲν ἄν εἴη ἕτερον , ἢ ἕλωρ γενέσθαι τὸν οὕτω παθόντα , εἰτε ἰλώριον . Ἵστέον δὲ ὅτι τῷ ὀνόματι τῶν ἰχθύων ἐνταῦθα καὶ τὰ κήτη συμπεριληπται . Καὶ ὅτι τοῦ ἐπ’ ἡπείρου ψαμάθῳ κεκα*λύφθαι τὰ ὀστά , προηγεῖται τό , εἰν ἄλι κύμα κυλίνδει . Ὅτι δοῦλος ἀγαθὸν ἐπ’ ἄλλοδαπῆς ἀπολέσας δεσπότῃν ἢ καὶ τις ξένος ὑπουργικὸς ἄνηρ ὁμοίως τοιούτου οἰκοδεσπότου διεκπσῶν εἴποι ἄν ὡς ἐν ἠθοποιεῖ τοιάδε * ὡς ὁ μὲν ἐνθ’ ἀπώλεε . φίλοισι δὲ κἧδε ὁπίσσω πᾶσιν , ἐμοὶ δὲ μάλιστα , τετεύχαται . οὐ γὰρ ἐτ’ ἄλλον ἥπιον ὧδ’ ἄνακτα μηχόσομαι ὁππόσ’ ἐπέλθω οὐδ’ εἰ κεν πατρὸς καὶ μητρὸς αὐτὶς ἴκωμαι οἶκον , ὅθι πρώτων γενόμην καὶ μ’ ἐτρέφον οὔτοι . οὐδὲ τι τῶν ἐτι τόσσον ὀδύρομαι * ἀχνύμενός περ ὀφθαλμοῖσιν ἰδέσθαι , ἀλλὰ με τοῦ δεῖνος πόθος αἰνύται οἰχομένοιο . τὸν μὲν ἐγὼν , ὦ ξένιε , καὶ οὐ παρόντα ὀνομάζων αἰδέομαι . περὶ γὰρ με φίλει καὶ κήδετο θυμῷ . ἀλλὰ μιν ἠθεῖον καλέω καὶ νόσφιν ὄντα . ἔστι δὲ ἠθεῖος ὁ πρεσβύτερος
Lemmas: ἀνήρ , οὐ ἀξία αὐτός τοσοῦτος εἰμί ὁπόσος ὁ ὑστερογενής ἱστορέω , ἀλλά ἀνάκλεις αὐτός σχεδόν τίς ὁ μηδείς , εἰμί τις ἐνθυμέομαι ἐκ ἱστορία , ὡς Νικίας μέν τις χίλιοι ἔχω οἰκέτης μισθώνω , φημί , αὐτός εἰς ὁ ἀργύρειος Σωσίας ὁ Θρᾷξ , ἐπί ὅς ὁδολὸν ἕκαστος τέλος ὁ ἡμέρα . Λαριδανεῖς δέ δοῦλος ἐκπίνω ὁ μέν χίλιοι , ὁ δέ καί πλείων , ὅς ἕκαστος ἐν μέν εἰρήνη γεωργέω λέγω , ἐν πόλεμος δέ λοχίζω ὑπό ἡγεμών ὁ ἴδιος δεσπότης , Ῥωμαῖος δέ ἕκαστος μυρίος καί διςμυρίους πολύς δέ καί πλείων , οὐ ἐπί πρόσοδος φημί ὡς ὁ ὁ Ἕλλην ζάπλουτος Νικίας , καί μυνασοι δέ , φημί , ὁ Φωκεύς πλείων κινέω δοῦλος ὁ χίλιοι . ὅτι2 ευμαιος μέν καταλέγω ὁ μνηστήρ , Ὁδυσσεύς δέ ὁ γαστήρ ἐν τοσοῦτος τημελέω χρόνος * ἐσθίω πᾶς τε σώνω ἀρπαλέως ἀκίων , κακός δέ ὁ ἐχθρός φυτεύω . ἀτάρ ἐπεί δειπνέω καί ἐράω θυμός ἐδωδή , ὁ καί ἀλλαχοῦ γράφω , ποιέω ὅδε . δύναμαι δέ προσσαμουω οὗτος ὁ ἐν καιρός δαίς μή ἐθέλω διά πεῖνα ἀκούω πολυλογέω . ἰστέον δέ ὅτι ὁ οὕτως ἐσθίω κατά σπουδή διά πεῖνα Ὀξυχείρος χράω οὐ ἐγκρατῶς λέω ἄν , κατά ὁ εἶπον ὡς ἐπί ὁ ἀλλότριος δεῖπνον , ὁποῖος υνί τροφός τις καί ὁ ὁ οδυσος , πᾶς γίγνομαι ὀξυχειρ , οὐ ἐγκρατής , ὁ δέ ὀξυχειρ καί ὀξυλάφος οὐ ἵστημι ἄν , καί ὁ κατά αὐτός σπουδή ὀξυλάχεια . ὅτι2 φιλοτήσιος δαίς ὁ , πίμπλημι δίδωμι σκύφρον ἢ σκύφος , ὅς περ πίνω , οἶνος ευιπλειων . ὁ δέ ὁράω , χαίρω δέ θυμός . ἐπαινετικός δέ ὁ , τίς ἐκεῖνος ὅδε μῆλον ἀρνειός καί καστερὸς ὡς ἀγορεύω ; εἶπον ἐγώ ὅς ἐγώ πόθι γιγνώσκω τοιοῦτος εἰμί . εἰμί δέ καί πλανήτης ὁ ὁ τοιοῦτος τίθημι ἐρώτησις , εἶπον ἄν καί ὁ , θεός ποῦ ὅδε οἶδα εἰμί ἐγώ ὅς ἀγγέλλω εἶδον , επιπολυς δέ ἀλάομαι . ὁ δέ μή μέλλω πείθω τοιοῦτος ἄγγελος αἰπός ἄν * εἰμί γέρων , οὔτις ἐκεῖνος ἀνήρ ἀλα*λήμενος ἔρχομαι ἄγγελος πείθω ὁ ἐκεῖνος . ἰστέον δέ ὅτι Ὀδυσσεύς ἐνταῦθα δίδωμι σκύφρον ὁ Εὔμαιος δεξιόομαι κατά ὁ ὁ προπίνω λόγος , ὡς καί ἀλλαχοῦ δηλόω . ὅτι2 δῆλος κατά πύθω γνώμη ὁ ποιητής ὡς ψεύστης καί λόγος συνθέτης ὁ πλανάω πτωχός ὡς ἐπί πολύς φημί ὅτι ἄλλως τουτέστι μάτην οὗτος κομιδή ψεύδω , τουτέστιν ἐπιμείγνυμι χρῄζω ἀνήρ ἀλέω , ψεύδω , οὐδέ ἐθέλω ἀληθής μυθέομαι , ὁ περ εἰμί περίφρασις ὁ ψεύδω . ὅτι2 ἐν μέν ὁ ἑξῆς ὁ Τηλέμαχος αἰτιάομαι ὁ μήτηρ ὡς ἐπαληθόρην ὁ ξένος προσφέρω διά ὁ ἐπί ὁ ἀνήρ φιλήκοος καί μή διακρίνω τίς τε ἀγαθός καί τίς μή τοιούτος . ἐνταῦθα δέ ὁ ευμαιος ὁ νοια ἐκεῖνος ἄλλως διηγηματικός καί σαφής φράζω φημί * ὡς δέ ἄν ἀλητεύω εἰς Ἰθάκη ἰνέω , ἔρχομαι εἰς δέσπος - νάω ἐμός , ἀπατήλιος βάζω . ἢ δέ ἐν δέχομαι φιλέω καί ἕκαστος μεταλλάω καί ὁ ὀδύρομαι βλέφαρον ἀπό δάκρυ πίπτω , ἢ θέμις εἰμί γυνή ἐπήν πόσις ἄλλοτε ὄλλυμι . εἶτα φημί πρός ὁ Οδυσέα , ὁ περ οἰκέω εἶπον πρός πτωχός ὑποπτεύω ἐπί ψευδής * αὐθὰ κε καί σύ γερός ἔπος παρατεκταίνομαι , εἰμί τίς ὅς χλαῖνα τε χιτών τε εἷμα δήω . λέγω δέ παρατεκταίνω ὁ παρατεχνάομαι , ὡς ἐκ μεταφορά ὁ ἄτεχνος τέκτων ἢ ὁ ἀπατάω ἐπί ὅς τεκταίνομαι . ὁ δέ ἢ θέμις εἰμί , δύναμαι καί ἀντί ὁ , καθά Δίκαιος , κεῖμαι , καί ἄλλως δέ , πρός ὁμοιότης ὁ , ἢ γάρ ὁμός διχή εἰμί . ὅτι2 περί τις ἀνιστόρητος ἀπόλλυμι ἠθέω ὁ , ὁ δέ ἤδη μέλλω κύω ταχύς τε οἰωνός , ὦνος ἀπό ὀστέον ἐρύω , ψυχή δέ κέλομαι , ἢ ὁ γε ἐν πόντος Γάγαι ἰχθύς , ὀστέον δέ αὐτός κεῖμαι ἐπί ἤπειρος , ψάμαθος εἰλύω πολύς , ὁ εἰμί καλύπτω , ὡς εἰμί περ θάπτω κατά τίς αὐτόματος . ὁ δέ ὄνος ἀπό ὀστέον ἐρύω , οὐδείς ἄν εἰμί ἕτερος , ἢ ἕλωρ γίγνομαι ὁ οὗτος πάθος , εἴτε ἰλώριον . ἰστέον δέ ὅτι ὁ ὄνομα ὁ ἰχθύς ἐνταῦθα καί ὁ κῆτος συμπεριλαμβάνω . καί ὅτι ὁ ἐπί ἤπειρος ψάμαθος καλύπτω ὁ ὁστόν , προηγέομαι ὁ , ἐν Ἆλι κύμα κυλίνδω . ὅτι2 δοῦλος ἀγαθός ἐπί ἀλλοδαπός ἀπόλλυμι δεσπότης ἢ καί τις ξένος ὑπουργικός ἀνήρ ὁμοίως τοιοῦτος οἰκοδεσπότης διεκπίπτω εἶπον ἄν ὡς ἐν ἠθοποιέω τοιόσδε * ὡς ὁ μέν ἔνθα ἀπόλλυμι . φίλος δέ κήδω ὀπίσω πᾶς , ἐγώ δέ μάλιστα , τυγχάνω . οὖον γάρ ἔτι ἄλλος ἤπιος ὧδε ἄναξ μηχοσομης ὁπόσος ἐπέρχομαι οὐδέ εἰμί ἄν πατήρ καί μήτηρ αὖτις ἱκνέομαι οἶκος , ὅθι πρῶτος γίγνομαι καί εἷς τρέφω οὔτοι . οὐδέ τίς ὁ ἔτι τόσος ὀδύρομαι * ἀχεύω περ ὀφθαλμός ὁράω , ἀλλά ἐγώ ὁ Δεῖνος πόθος αἴνυμαι οἴχομαι . ὁ μέν ἐγώ , εἰμί ξένιος , καί οὖον πάρειμι ὀνομάζω αἰδέομαι . περί γάρ ἐγώ φιλέω καί κήδω θυμός . ἀλλά ὅς ἠθεῖος καλέω καί νόσφι εἰμί . εἰμί δέ ἠθεῖος ὁ πρέσβυς