eustathius-philol.commentarii-ad-homeri-odysseam 1937
περ μᾶλ ἔοντα καὶ τε χαλινωροῦντο σωφροσύνης ἐπέβησε , τούτῃστιν ἐπεβίβασεν . ὅς , τούτῃστιν οὕτος , σὲ παρέβλαψε · πρὶν δὲ φρένας αἰσίμην ἡσθα . τίπτε με λωβέεις πολυπειθέα θυμὸν ἔχουσαν ταῦτα παρὲξ ἐρέουσα καὶ ἐξ ὕπνου μ’ ἀνεγείρας ἰδέος , ὅς μ’ * ἐπέδησε φίλα βλήφαρ’ ἀμρικαλύψας ; οὐ γὰρ πω τοιόνδε , ἤρουν οὕτως ἢ τοιούτων , ὕπνον κατέδραμον , τούτῃστιν ἐκοιμήθην , ἐξ οὗ Ὀδυσεὺς ὤχετο ἐπονόμησεν Κακοίλιον οὐχ ὀνομαστήν . ἀλλ’ ἄγε νῦν κατάβηθι καὶ ἄν’ ἔχων μέγαρονδε , ἤρουν εἰς τὴν γυναικωνίτην . εἰ γὰρ τις με ἄλλη γυναικῶν , αἱ μοι ἔαστι , ταύτ’ ἐλθοῦσα ἤγγελε καὶ ἐξ ὕπνου μ’ ἀνέγειρε , συγχερὼς ἂν αὐτὴν ἀπίπρωγα νέσθαι αὐτὶς ἐσω μέγαρον , τούτῃστιν εἰς τὸ μέγαρον ἢ ἐσω μεγάρων , σὲ δὲ τοῦτό γε γῆρας ὀνήσει , τούτῃστιν ὅσον εἰς τὸ μὴ συγχερὼς ἀποπεμφθῆναι , ὀνήσει σε τὸ γῆρας , εἰ καὶ ἄλλως μεμπτέα ἔσφ . Ἰστέον δὲ ὅτι ὁ βαθύτατος ὕπνος τῆς γυναικός , ὃν αὐτὴ ἐπὶ βλε - φάροις Ἀθηνᾶ ἔβαλε , λύει καὶ ἀπορίαν τὴν , πῶς δή , ποτε τοσοῦτον θυοῦρθον ἐν τῇ μάχῃ γενόμενον ἐκείνη οὐκ ἡσθέτο . δηλοῖ δὲ καὶ ὅς , ἂν ἐκείνη οὐδὲν ἔγνω , τῷ παντὶ πλείον οὐδὲ οἱ ἐξω τοῦ οἴκου ἠσακή - σιοι . Τῶν δὲ ἠθέντων τὸ μὲν , φίλον τέκος , ἄρχαν εὐνοίαν τῆς χαοὸς πρὸς τὴν δέσποιναν ἐνδείκνυται καὶ ἐκείνης αὐθὶς αἰδῶ πρὸς ταύτην οἷα φίλην μαίαν τοῦ ἀνδρός . οὕτω δὲ καὶ μετ’ ὀλίγα , οὐ τί σε λωβέω , φίλον τέκος , φησί . Τὸ δὲ , ὀφθαλμοῖσι τεοῖσιν , ἀκριβέστατα εἰωθε λέγε - σθαι πρὸς διαστολὴν τῶν τε φανταζομένων τινὰς ὡς τὸ , ὁσόμενος πατὴρ ἐσθλόν , καὶ τῶν ἄλλο - τριῶς ὁρώντων ὀφθαλμοῖς , ὁποῖοι οὐ μόνον οἱ ἐν τυφλότητι πρὸς τῶν βλεπόντων ὀδηγοῦμενοι , ἀλλὰ καὶ οἱ ἀπὸ τῶν αὐτοῦν βλεπόντων μενθάνοντες τὸ θεαθῆν · ὃν πάντων διαφέρει ὁ ἰδὼν τι ὀφθαλ - μοῖς ἰδίως . Τὸ δὲ , ἠλθεν Ὀδυσεὺς , ἀπλοῖως εἴρηται . Τὸ δὲ , καὶ οἶκον ἰκάνεται , πρὸς σαφήνιαν τέπῃται · οὐ γὰρ πᾶς ὁ ἐλθὼν εἰς ἀλλοδαπὴς εἰς πατρίδα ἤδη καὶ οἴκαδε αὐτίκα ἐστὶ . καὶ δηλοῖ τοῦτο Ἀκαμάνων ἐπιβὰς μὲν τῆς πατρίδος γῆς , τὸν οἶκον δὲ οὐκ ἰδὼν , ἐπεὶ καὶ ταυτολογία εἶναι δοκεῖ τὸ ἠλθεν Ὀδυσεὺς καὶ οἶκον ἰκάνεται . Ἰστέον καὶ ὅτι ἤδη τὰ ἤδη ταυτολογεῖ - σθαι . διὸ καὶ τὸ ὧν περ ἐλθὼν τῇ τοιαύτῃ ταυτολογίᾳ συμβάλλεται τι . Τὸ δὲ , μνηστήρας δ’ ἐκτινεν , ἐπίτασις τοῦ χαλοῦ , εἰ ἐλθὼν καὶ οἶκον ἰκόμενος καὶ ὧν ἐλθὼν ἐκτεινε καὶ τοὺς κακούς . Τὸ δὲ ἀγή - νορας φανερὸς ἐπὶ ψύχου κείται , ὡς δηλοῖ τὸ , οἱ περ οἶκον κήδεσκον καὶ τὰ ἐξῆς . Σημειῶσαι δὲ ὅπως ἡ χαῦς , ὡς ἐχὴν , οὐ μακρολογεῖ πρὸς τὴν δέσποιναν ἐξω καιροῦ , ἀλλὰ γοργῶς αὐτὸ ἀρρηγεται τὸ ἀναγκαῖον , ἤρουν τὸ μὲν τὸν Ὀδυσεὶα ἐλθὶν ἐν στίχῳ ἐνί , ἐν δὲ ἑτέρῳ τὸ τοὺς μνηστήρας θλεῦσαι , ὁ δὲ τρίτος ἐκ περιττοῦ μέν , ὧμως δὲ κατάρρησιν τῶν μνηστήρων ἔχει * διὰ τὸ κακῶς περὶ ἐκείνους διατεθεῖσθαι τὴν χαῦν . Τὸ δὲ βιάσθαι πρωτότυπόν ἐστι τοῦ βιάζεσθαι . δηλοῦν δὲ ὡς οἱ μεθ’ Ὀμηρον καὶ ἐπὶ γυναικείας πείρας τὴν λέξιν ἐτίθεντο . Μάρη δὲ ἡ μαινο - μένη , καὶ μάρηος ὁ τοιούτος , ὕδεν καὶ μαργαίνεν ὁῆμα καὶ λέμαργος καὶ γαστρίμαργος . Τὸ δὲ , ὅς δύναται ἄφρονα ποιῆσαι καὶ ἐξῆς , θεῖαν γνωμικῶς δηλοῖ ἐνέργιαν , ὁποίαν τινὰ ἔχει καὶ Ἑρμῆς τοὺς μὲν ὑπνῶντας ἐγείρων , τοὺς δὲ καὶ ἀνάπαλιν διατιθέμενος . Χαλίφρων δὲ καὶ χαλιφρονῶν ὁ τὰς φρένας παρηρημένους παρὰ τὸ χαλῶ , ἐξ οὗ καὶ τὸ παγγαλῶ καὶ χαλὶξ οἶνος ὁ χαλὼν καὶ ἀνείας ἡμᾶς , καὶ ἀχροχαλὶξ οἶνος ὁ μεθύνων . καὶ Ἐπίχαρμος δέ , φασί , χαλικάζειν λέγει τὸ περὶ συνουσίαν ὑφ’ ἡδονῆς ἀνιέσθαι καὶ ὑποστρέφειν . Σωφροσύνη δέ , τούτῃστι σωφροσύνη , παρὰ μέν τοῖς ὑστερον ἀρετὴ περὶ ἡδονὰς καὶ λύπας . Ὀμηρος δὲ σώαν φρόνησιν οἶδεν αὐτήν . διὸ καὶ ἐναντία τῇ χαλιφροσύνῃ ἐστίν , ὥστε καὶ ὁ σάοφρων ἐναντίος τῷ χαλίφρονι , καθὰ καὶ ὁ περίφρων , ὡς τὸ , ἀλλὰ σάοφρων ἐστι , νημεσάται δ’ ἐνὶ θυμῷ καὶ ἐξῆς . κείται δὲ καὶ μετ’ ὀλίγα ἡ τοιαύτη σωφροσύνη ἐν τῷ , ἀλλὰ σωφροσύνησι νοήματα πατρὸς ἐκενθε . Τὸ δέ , σωφροσύνης ἐπέβησαν , ὕμοιον τῷ , ἀναδείης * ἐπέβησαν , ὁ πρὸ ὀλίγου εἴρηται , καὶ τῷ , ὕφρα εὐφροσύνης ἐπιβήτοιν , ὁ μετ’ ὀλίγα κείται . Τοῦ δὲ παρέβλαψε κατὰ φρένας νοεῖται νῦν , ὕδεν ὁ βλαψίφρων σύγχεται . διὸ ἐπάγει · πρὶν δὲ φρένας αἰσίμην ἡσθα , κατὰ τὸ , γῆρας δ’ ἐναίσμιον ἄνδρα τιθήσιν . ἐστι μὲν αἰσίμην ἡ τηροῦσα τὸ αἴσιον ἤτοι κασίζων καὶ δίαισον , καὶ γίνεται ἐκ τοῦ αἰσίου διώιως τοῦ , ἐοῖμος ἐοήμη , χοήσιμος χοσήμη , καὶ τοῖς τοιούτοις . Τοῦ δὲ λωβέειν πρωτότυπον τὸ λωβῶ , ἐξ οὗ καὶ ὁ λωβητήρ . λαμβάνεται δὲ ἡ λέξις ἐπὶ τε χλεύης καὶ ἰβρεως ὡς τὰ πολλά , καὶ ἐπὶ τῆς ἀπλῶς δὲ βλάβης , ὡς καὶ ἐν τῷ , οἷς ἐλω - βᾶθ’ οἱ ξένοι . * παράγεται δὲ παρὰ τὸ ἐπὶ λαοῦ συμβαίνειν , ἵνα ἢ λαόβη καὶ ἐν συναφρείω λώβη.1937
Lemmas: περ μᾶλ ἔω καί τε χαλινωροῦντο σωφροσύνη ἐπιβαίνω , τοῦτος ἐπιβιβάζω . ὅς , τοῦτος οὗτος , σύ παραβλάπτω · πρίν δέ φρήν αἴσιμος εἰμί . τίπτε ἐγώ λωβάω πολυπειθεος θυμός ἔχω οὗτος παρέξ εἴρω καί ἐκ ὕπνος εἷς ἀνεγείρω ἶδος , ὅς εἷς * πεδάω φίλος βλήφαρ’ αμρικαλυπτω ; οὖον γάρ πω τοιόσδε , ἀρόω οὕτως ἢ τοιοῦτος , ὕπνος κατατρέχω , τοῦτος κοιμάω , ἐκ ὅς Ὀδυσσεύς ἀχεύω επονοπαραμαω Κακοΐλιος οὐ ὀνομαστός . ἀλλά ἄγω νῦν καταβαίνω καί ἄνω ἔχω μέγαρον , ἀρόω εἰς ὁ γυναικόω . εἰμί γάρ τις ἐγώ ἄλλος γυνή , ὁ ἐγώ ἐάω , αὐτός ἔρχομαι ἀγγέλλω καί ἐκ ὕπνος εἷς ἀνεγείρω , συγχράομαι εἄν αὐτός ἀπίπρωγα νω αὖτις ἕννυμι μέγαρον , τοῦτος εἰς ὁ μέγαρον ἢ ἕννυμι μέγαρον , σύ δέ οὗτος γε γῆρας ὀνίνημι , τοῦτος ὅσος εἰς ὁ μή συγχράομαι ἀποπέμπω , ὀνίνημι σύ ὁ γῆρας , εἰμί καί ἄλλως μεμπτέος εἰμί . ἰστέον δέ ὅτι ὁ βαθύς ὕπνος ὁ γυνή , ὅς αὐτός ἐπί βλε - φᾶρος Ἀθηνᾶ βάλλω , λύω καί ἀπορία ὁ , πῶς δή , ποτός τοσοῦτος θυοῦρθον ἐν ὁ μάχομαι γίγνομαι ἐκεῖνος οὐ αἰσθάνομαι . δηλόω δέ καί ὅς , εἄν ἐκεῖνος οὐδείς γιγνώσκω , ὁ πᾶς πλείων οὐδέ ὁ ἐξω ὁ οἶκος ἀσάω - θεός . ὁ δέ ἠθέω ὁ μέν , φίλος τέκος , ἀρχή εὔνοια ὁ χαός πρός ὁ δέσποινα ἐνδείκνυμι καί ἐκεῖνος αὐθίς αἰδώς πρός οὗτος οἷος φίλος μαῖα ὁ ἀνήρ . οὗτος δέ καί μετά ὀλίγος , οὖον τίς σύ λωβάω , φίλος τέκος , φημί . ὁ δέ , ὀφθαλμός τις , ἀκριβής εἴωθα λέγω - ἕπομαι πρός διαστολή ὁ τε φαντάζω τις ὡς ὁ , ὁράω πατήρ ἐσθλός , καί ὁ ἄλλος - τριῶς ὁράω ὀφθαλμός , ὁποῖος οὖον μόνος ὁ ἐν τυφλότης πρός ὁ βλέπω οδηγουμενοω , ἀλλά καί ὁ ἀπό ὁ ἀϋτέω βλέπω μενθάνοντες ὁ θεάομαι · ὅς πᾶς διαφέρω ὁ εἶδον τίς ὀφθαλ - Μοίς ἰδίως . ὁ δέ , ἔρχομαι Ὀδυσσεύς , απλοιος εἴρω . ὁ δέ , καί οἶκος ἱκάνω , πρός σαφήνεια τέπῃται · οὖον γάρ πᾶς ὁ ἔρχομαι εἰς ἀλλοδαπής εἰς πατρίς ἤδη καί οἴκαδε αὐτίκα εἰμί . καί δηλόω οὗτος Ἀκαμάνων ἐπιβαίνω μέν ὁ πατρίς γῆ , ὁ οἶκος δέ οὐ εἶδον , ἐπεί καί ταυτολογία εἰμί δοκέω ὁ ἔρχομαι Ὀδυσσεύς καί οἶκος ἱκάνω . ἰστέον καί ὅτι ἤδη ὁ ἤδη ταυτολογέω - ἕπομαι . διό καί ὁ ὅς περ ἔρχομαι ὁ τοιοῦτος ταὐτολογία συμβάλλω τίς . ὁ δέ , μνηστήρ δέ ἐκτίνω , ἐπίτασις ὁ Χαλού , εἰμί ἔρχομαι καί οἶκος ἱκνέομαι καί ὅς ἔρχομαι ἐκτείνω καί ὁ κακός . ὁ δέ ἀγή - Νοράς φανερός ἐπί ψύχω κεῖμαι , ὡς δηλόω ὁ , ὁ περ οἶκος κήδω καί ὁ ἑξῆς . σημειόω δέ ὅπως ὁ Χαῦς , ὡς ἔχω , οὖον μακρολογέω πρός ὁ δέσποινα ἐξω καιρός , ἀλλά γοργός αὐτός ἀρήγω ὁ ἀναγκαῖος , ἀρόω ὁ μέν ὁ Ὀδυσεὶα ἔρχομαι ἐν στίχος ἐν , ἐν δέ ἕτερος ὁ ὁ μνηστήρ θλευσος , ὁ δέ τρίτος ἐκ περισσός μέν , ὠμός δέ κατάρρησις ὁ μνηστήρ ἔχω * διά ὁ κακῶς περί ἐκεῖνος διατίθημι ὁ χαῦς . ὁ δέ βιάω πρωτότυπος εἰμί ὁ βιάζομαι . δηλόω δέ ὡς ὁ μετά Ὅμηρος καί ἐπί γυναικεῖος πείρω ὁ λέξις τίθημι . Μάρη δέ ὁ μαίνω - μένω , καί Μαρήος ὁ τοιούτος , κάτ-ηλυς καί μαργαίνω ὁῆμα καί λέμαργος καί γαστρίμαργος . ὁ δέ , ὅς δύναμαι ἄφρων ποιέω καί ἑξῆς , θεῖος γνωμικός δηλόω ἐνέργεια , ὁποῖος τις ἔχω καί Ἑρμῆς ὁ μέν ὑπνόω ἐγείρω , ὁ δέ καί ἀνάπαλιν διατίθημι . χαλίφρων δέ καί χαλιφρονέω ὁ ὁ φρήν παραλέγω παρά ὁ χαλάω , ἐκ ὅς καί ὁ παγγαλῶ καί χάλιξ οἶνος ὁ χαλάω καί Ἀνείας ἐγώ , καί ἀχροχαλὶξ οἶνος ὁ μεθυναω . καί Ἐπίχαρμος δέ , φημί , χαλικάζω λέγω ὁ περί συνουσία ὑπό ἡδονή ἀνίημι καί ὑποστρέφω . Σωφροσύνη δέ , τοῦτος σωφροσύνη , παρά μέν ὁ ὕστερος ἀρετή περί ἡδονά καί λύπη . Ὅμηρος δέ σῶς φρόνησις οἶδα αὐτός . διό καί ἐναντίος ὁ χαλιφροσύνη εἰμί , ὥστε καί ὁ σώφρων ἐναντίος ὁ χαλίφρων , καθά καί ὁ περίφρων , ὡς ὁ , ἀλλά σώφρων εἰμί , νημεσάται δέ ἐν θυμός καί ἑξῆς . κεῖμαι δέ καί μετά ὀλίγος ὁ τοιοῦτος σωφροσύνη ἐν ὁ , ἀλλά σωφροσύνη νόημα πατήρ ἐκενθε . ὁ δέ , σωφροσύνη ἐπιβαίνω , ὕμοιος ὁ , ἀναδέω * ἐπιβαίνω , ὁ πρό ὀλίγος εἴρω , καί ὁ , ὕφρα Εὐφρόσυνος ἐπιβήτης , ὁ μετά ὀλίγος κεῖμαι . ὁ δέ παραβλάπτω κατά φρήν νοέω νῦν , κάτ-ηλυς ὁ βλαψίφρων συγχέω . διό ἐπάγω · πρίν δέ φρήν αἴσιμος εἰμί , κατά ὁ , γῆρας δέ ἐναίσμιον ἀνήρ τίθημι . εἰμί μέν αἴσιμος ὁ τηρέω ὁ αἴσιος ἤτοι κασσίζω καί διαισος , καί γίγνομαι ἐκ ὁ αἴσιος διώιως ὁ , εἰμί οἴομαι , χοήσιμος χοσήμη , καί ὁ τοιοῦτος . ὁ δέ λωβάω πρωτότυπος ὁ λωβάω , ἐκ ὅς καί ὁ λωβητήρ . λαμβάνω δέ ὁ λέξις ἐπί τε χλεύη καί ἰβρεως ὡς ὁ πολύς , καί ἐπί ὁ ἀπλόος δέ βλάβη , ὡς καί ἐν ὁ , ὅς αἱρέω - βάθος ὁ ξένος . * παράγω δέ παρά ὁ ἐπί λαός συμβαίνω , ἵνα ἢ λαόβη καί ἐν συναφρείω λώβη