eustathius-philol.commentarii-ad-homeri-odysseam 1693
ἐν λόγῳ πειθώμῳ , γίνεται τῶν ἐφεξῆς , καὶ φησίν · οὐοὶν δὴ καὶ κείνη ἐμήσατο ἔργον ἀεικὲς , κουριδίῳ τεύξασα πόδα φόνου . ἥτοι ἔφη γὰρ ἀσπάσιος τοῖς ἑμοῖς οἴκαδ' ἐλεύσεσθαι . ἡ δ' ἔχορε λυγῶς εἰδυία ἑαυτὴ τε κατ' αἰχμὰς ἔχουσα καὶ ἑσαυμὴν ὁπίσω θηλυτέρῃσιν γυναιξί , καὶ ἡ ἄν εὐχοῦς ἔχοι , τούτεστιν ἀγαθῇ . ἀληθὲς γὰρ ἐκ τῆς Κλυταιμνήστρας καὶ τῶν κατ' αὐτὴν αἱ γυναῖκες ἄπασαι ἀνώ - πονται . οἴδασι γὰρ * καὶ ἐκ τῶν ἄπαξ ποτὲ γενομένων οἱ ῥήτορες ὥσπερ ἐπαίνους οὕτω καὶ ψόγων τόπους πορίζεισθαι . καὶ τοιαύτη μὲν ἡ κατὰ τὸν Ἀγαμέμνονα ἱστορία , ὡς ἄρα καὶ τινα ἕτερα ἐν τοῖς ἐφεξῆς . Ἰστέον δὲ ὅτι σεμνὸς ἦν ὡς βουὼν ἐπὶ γάτῃ τὸν βασιλέα φονευθῆναι , ὃν ἐν ἄλλοις καὶ θοὶ ταύτῳ εἴκασεν ἐκπροεπιστάτῳ ἐν ἀγέλη . τοὺς μέντοι ἐταίρους οὐκ ἐσέμνυνε μὲν , οἴκτρως δὲ θανεῖν ἔφη κατὰ σῦας . ἔχα δὲ οἴκτον πρὸς τῷ σεμνῷ , καὶ εἰ μὴ ἑγαζομένη θοὶ ὁ βασιλεὺς παραβαλ - λεται οὐδὲ μαχομένη πρὸς ἀντίπαλον οὐδ' ἄλλο τι ποιούση γυναικὸν βουὸς ἀξίων , ἀλλὰ πρὸς τῇ γάτῃ ἑνεχαισίως ὅτι καὶ κρύψαι πεσόντι , μὴ καὶ αἰσθόμενος ἀμύνται τοὺς φονευτάς . Τὸ δὲ περὶ βοὸς τοῦτο ῥητὸν ἐχορήσεν ὑστέρου εἰς ἀστυότητα ἡν ἱστορεῖ Ἀθηναῖος . μεθυθείς γὰρ τις ὑπὸ ψάλτου κακοῦ καὶ πεσὼν εἰς βαρὺν ὕπνον , εἶτα ξένοις γεγυώς , καὶ ἑρωτηθείς τί πάθωι , ἔφη ὡς ὁ ἐπιβουλὸς καὶ ἐνα - γὴς ψάλτης ὡς βουὼν ἐπὶ γάτῃ διανύσας ἀπέκτεινέ με . Ἐνταῦθα δὲ ὅρα καὶ ὅτι φθάσας ἐν δυοὶ στί - χοις χορῶς διηγήσασθαι τὸν τοῦ βασιλέως θάνατον ἐν τῷ δηλῶσαι , ὡς Αἴγισθος αὐτὸν ἔκτα σὺν οὐλομένη ἀλόχῳ , νῦν καὶ ἐν τοῖς ἑξῆς αὐξάνει καὶ πλατίνει τὸ ἀπλῶς ἤδη καὶ συντόμως διηγηθέν . περὶ δὲ γάμου καὶ * ἑράνου καὶ εἰλαπίνης ἑκανῶς προεῖπται , ἑνθα καὶ παροεσημάνθη καὶ ὡς ὁ ἐνταῦθα ἑρανος οὐκ ἐκ ταπεινῆς εἶναι φραίνεται συμβολῆς ἀλλὰ πολυτελῆς ἐστιν ὡς ὑπὸ ἀμμοῦ τινὸς γεγυώς . Κρητῆρα δὲ ἐνικῶς διὰ τὸ μέτρον ἔφη , οὐ γὰρ ἐνεδέχετο κρητῆρας εἰπεῖν . ἄλλως γὰρ οὐκ εἰκὸς ἐν τοσαύταις τραπέζαις κρητῆρα ἕνα εἶναι . καὶ ὁμοῦ τῷ ἐνικῷ ἑμαρ - νεται τὸ πλήθος εἰδικώτερον . Ἐνταῦθα δὲ σημειῶσαι τὸ τοῦ πελασμοῦ , ὡς εἰπὼν ἐπιθυμίαν εἶναι μίθης τοῖς δυνατάσι διὸ φησι ποιεῖν Ὀμηρος τὸν Ἀχιλλέα λουδροούμενον τῷ βασιλεῖ , οἴνοδαρὲς κινδὺς ὁμίας τ' ἔχων , λέγει καὶ ὡς ἄρ' ὁμοίως ὁ ποιητὴς καὶ τὸν ἐκεῖνον θάνατον ἀποσημαίνει ἐν τῷ , ἄμφι κρητῆρα τραπέζας τε πληθούσας ἐκίμεθα . καὶ ἔστι χελιδὼν καὶ ἐν Ἀδων τοιούτων μεμιγμένη τὸ τοῦ βασιλέως εὐώλον , ὡς σίων ἐν οἴκῳ μεμυημένου τῆς ὑπὲρ γῆν τρυφῆς . Τράπεζαι δὲ πληθούσαι καθ' ὁμοιότητά τε ποταμοῦ πληθόντος , καὶ πρὸς διαστολὴν δὲ τῶν κενῶν , ὡς τὸ , κενὰς δ' ἀμρίστα - μα τραπέζας . ἡ δὲ Ἰλιάς καὶ σέληνην οὐδὲ πλήθουσαν . οὐδὲν τοῖς ὑστέρου συντέθεται τὸ πλησιελέ - νον , ὅπερ ἄλλοι μετέλαβον εἰς τὸ πλησιασέ . Ὅρα δ' ἐν τοῖς ἑληθεῖσι καὶ ὅτι διέπεδον καὶ νῦν ἴσως τὸ τοῦ μεγάρου ἑδαφος εἶπεν , ἑνθα καὶ αἱ * τράπεζαι καὶ οἱ κρατήρες . Τὸ δὲ ἐκτεινεν ἄμφ' ἐμοί , ἡ' ἀντὶ τοῦ δι' ἐμὲ ἀνεῖλε τὴν Κασάνδραν , ἡ' ἀντὶ τοῦ ἐπ' ἐμοί , τούτεστιν ἐπάνω ἐμοῦ ὡς ὅσα ἐπὶ τινὸς ἐπιζήρου , ὁ ἐστιν ἐπιζόρμου , ὁποῖόν τι καὶ ἐν Ἡμιδί γίνεται . Τὸ δὲ αὐτὰρ ἐγὼ ποτὶ γαῖη χείρας ἀείρων βάλλον καὶ ἑξῆς , καὶ πρὸ αὐτῶν δὲ τὸ , οἴκτροτάτην ἤκουσα ὅπα Κασάνδρης , ἀκριβῶς ἔχουσι . τὸ μὲν γὰρ οἴκτροτάτην ἤκουσα ὅπα Κασάνδρας ἡν πτεῖν Κλυται - μνήστρα ἄμφ' ἐμοί , διττὴν ἑνοιαν προσβέβληται . ἡ γὰρ οἴκτραν φησίν ἤκουσα φωνὴν τῆς Ἡριαμίδος ἐπ' ἐμοί , ὡς ἐφύει , ἡ οἴκροτάτην περὶ τῆς Ἡριαμοῦ ἤκουσα φωνὴν διὰ * τὸ ὡς εἰκὸς ὑπὸ Κλυται - μνήστρας ὀνειδίζεσθαι αὐτὴν ἄμφ' ἐμοί . καὶ τοῦτο μὲν οὕτω διπλοῦν κατὰ ἑνοιαν , ἐπίτηδες ποτε καὶ τοιαῦτα τεχνωμένω τοῦ ποιητοῦ χάριν ποικιλίας κατὰ λόγον δεινότητος . ὁμοία δὲ καὶ τὰ ἐφεξῆς , ἤχουν τὸ , αὐτὰρ ἐγὼ ποτὶ γαῖη χείρας ἀείρων ἐβαλλον ἀποθνήσκων περὶ φασγάνου , ἡ δὲ κενώσεως νοοῦσατο . ἡ γὰρ λέγει ὅτι ἐγὼ μὲν πρὸς τῇ γῇ θνησκὼν ἐπέβαλλον χείρας αἴρων πρὸς τῷ φασγάνῳ ὡς ἐπὶ ἀμύνῃ , ἡ δὲ Κλυταιμνήστρα φθάσασα ἐστέργασέ με τοῦ ἀμυντηρίου , νόσφι ἐμοῦ ποιησαμένη αὐτό , ἡ ὅτι ἐγὼ μὲν πρὸς τῇ γῇ τὰς χείρας αἴρων ἐβαλλον σημαδεστικῶς προσεαμόττων ἐν τῷ θνησκειν περὶ φασγάνου . ἡ δὲ γυνὴ ἐχωρίσθη νόσφι γινομένη καὶ μὴ τὰ ὅσαι' ἐπ' ἐμοὶ τελέσασα . διὸ ἐπῆκεν οὐ δέ μοι ἐτὶ , ἀπίοντι τοὺς τε ὀφθαλμοὺς καθελεῖν καὶ τὸ στόμα συγκροῖσαι . Ὅρα δὲ τὴν ἑρωϊκὴν καὶ ἐν τοῖς ἑληθεῖσι σεμνότητα . τὴν γὰρ χειρίστην γυναῖκα ἑρκεῖσθαι ὁ παθὼν οἴκιστα βασιλεὺς οὐλομένην μόνον προσειπεῖν καὶ κενώπιδι . Τὸ δὲ κύντερον πάλιν ἑνταῦθα προσφρὲς τῇ ὡς ἐφύει κενώπιδι Κλυ - ταμνήστρας . Κορύδιον δὲ πόσων τῶν Ἀγα*μέμνονα τῇ Κλυταιμνήστρῃ εἶναι , τούτεστιν
Lemmas: ἐν λόγος πειθωμος , γίγνομαι ὁ ἐφεξῆς , καί φημί · οὖον δή καί ἐκεῖνος μήδομαι ἔργον ἀεικής , κουρίδιος τεύχω πούς φόνος . ἤτοι φημί γάρ ἀσπάσιος ὁ ἐμέω οἴκαδε ἔρχομαι . ὁ δέ χορός λυγῶς οἶδα ἑαυτοῦ τε κατά αἰχμή ἔχω καί εσαυμεις ὀπίσω θῆλυς γυνή , καί ὁ ἄν εὖχος ἔχω , τουτέστιν ἀγαθός . ἀληθής γάρ ἐκ ὁ Κλυταιμνήστρα καί ὁ κατά αὐτός ὁ γυνή ἅπας Ἀνώ - πόντης . οἶδα γάρ * καί ἐκ ὁ ἅπαξ ποτέ γίγνομαι ὁ ῥήτωρ ὥσπερ ἔπαινος οὗτος καί ψόγος τόπος πορίζω . καί τοιοῦτος μέν ὁ κατά ὁ Ἀγαμέμνων ἱστορία , ὡς ἄρα καί τις ἕτερος ἐν ὁ ἐφεξῆς . ἰστέον δέ ὅτι σεμνός εἰμί ὡς βοῦα ἐπί Γάτη ὁ βασιλεύς φονεύω , ὅς ἐν ἄλλος καί θέω ταύτος εἰκάζω εκπροεπιστατον ἐν ἀγέλη . ὁ μέντοι ἑταῖρος οὐ σεμνύνω μέν , οἰκτρός δέ θνῄσκω φημί κατά σῦς . χάσκω δέ οἶκτος πρός ὁ σεμνός , καί εἰμί μή εγαζομενω θέω ὁ βασιλεύς παραβάλλω - λεται οὐδέ μάχομαι πρός ἀντίπαλος οὐδέ ἄλλος τίς ποιέω γυναικὸν βοῦς ἄξιος , ἀλλά πρός ὁ Γάτη ενεχαιθεος ὅτι καί κρύπτω πίπτω , μή καί αἰσθάνομαι ἀμύντης ὁ φονευτής . ὁ δέ περί βοῦς οὗτος ῥητός χωρέω ὕστερος εἰς αστυοτηταω ἐάν ἱστορέω Ἀθηναῖος . μεθύω γάρ τις ὑπό ψάλτης κακός καί πίπτω εἰς βαρύς ὕπνος , εἶτα ξένος γίγνομαι , καί ἐρωτάω τίς πάθος , φημί ὡς ὁ επίβουλος καί εἷς - γῆ ψάλτης ὡς βοῦα ἐπί Γάτη διανύω ἀποκτείνω ἐγώ . ἐνταῦθα δέ ὁράω καί ὅτι φθάνω ἐν δύο εἰμί - χόω χορως διηγέομαι ὁ ὁ βασιλεύς θάνατος ἐν ὁ δηλόω , ὡς Αἴγισθος αὐτός κτείνω σύν οὐλόμενος ἄλοχος , νῦν καί ἐν ὁ ἑξῆς αὐξάνω καί πλαταίνω ὁ ἀπλόος ἤδη καί σύντομος διηγέομαι . περί δέ γάμος καί * ἔρανος καί εἰλαπίνη κανεύς προεῖπον , ἔνθα καί παροσημαινω καί ὡς ὁ ἐνταῦθα ἔρανος οὐ ἐκ ταπεινός εἰμί φραινω συμβολή ἀλλά πολυτελής εἰμί ὡς ὑπό ἄμμος τις γίγνομαι . κρατήρ δέ ἑνικός διά ὁ μέτρον φημί , οὖον γάρ ἐνδέχομαι κρατήρ εἶπον . ἄλλως γάρ οὐ εἰκός ἐν τοσοῦτος τράπεζα κρατήρ εἷς εἰμί . καί ὁμοῦ ὁ νικάω Εμάρ - νω ὁ πλήθος εἰδικός . ἐνταῦθα δέ σημειόω ὁ ὁ πελασμός , ὡς εἶπον ἐπιθυμία εἰμί μίθης ὁ δυνατός διό φημί ποιέω Ὅμηρος ὁ Ἀχιλλεύς λουδροουμενω ὁ βασιλεύς , οἶνος κινδὺς ὁμίας τε ἔχω , λέγω καί ὡς ἄρα ὁμοίως ὁ ποιητής καί ὁ ἐκεῖνος θάνατος ἀποσημαίνω ἐν ὁ , ἀμφί κρατήρ τράπεζα τε πλήθω κίω . καί εἰμί χελιδών καί ἐν ἀείδω τοιοῦτος μίγνυμι ὁ ὁ βασιλεύς εὐώλον , ὡς σίον ἐν οἶκος μυημένος ὁ ὑπέρ γῆ τρυφή . τράπεζα δέ πλήθω κατά ὁμοιότης τε ποταμός πλήθω , καί πρός διαστολή δέ ὁ κενός , ὡς ὁ , κενός δέ ἀμρίστα - μή τράπεζα . ὁ δέ Ἰλιάς καί σελήνη οὐδέ πλήθω . οὐδείς ὁ ὕστερος συντίθημι ὁ πλησιαιρεω - νοῦς , ὅσπερ ἄλλος μεταλαμβάνω εἰς ὁ πλησιάζω . Ὅρας δέ ἐν ὁ ἑληθεῖσι καί ὅτι διαποδίζω καί νῦν ἴσως ὁ ὁ μέγαρον ἔδαφος εἶπον , ἔνθα καί ὁ * τράπεζα καί ὁ κρατήρ . ὁ δέ κτείνω ἀμφί ἐγώ , ἤ ἀντί ὁ διά ἐγώ ἀναιρέω ὁ Κασσάνδρα , ἤ ἀντί ὁ ἐπί ἐγώ , τουτέστιν ἐπάνω ἐγώ ὡς ὅσος ἐπί τις ἐπιζήρου , ὁ εἰμί ἐπιζόρμου , ὁποῖος τίς καί ἐν ἀμίς γίγνομαι . ὁ δέ ἀτάρ ἐγώ πρός γαῖα χείρ ἀείρω βάλλω καί ἑξῆς , καί πρό αὐτός δέ ὁ , οἰκτρός ἀκούω δρύοψ Κασσάνδρη , ἀκριβῶς ἔχω . ὁ μέν γάρ οἰκτρός ἀκούω δρύοψ Κασσάνδρη ἐάν πέτομαι κλυτός - μνήστρα ἀμφί ἐγώ , δισσός νοια προσβάλλω . ὁ γάρ οἰκτρός φημί ἀκούω φωνή ὁ ηριαμις ἐπί ἐγώ , ὡς ἐφύω , ὁ οικροτηταω περί ὁ Ἡριαμοῦ ἀκούω φωνή διά * ὁ ὡς εἰκός ὑπό κλυτός - μνήστρα ὀνειδίζω αὐτός ἀμφί ἐγώ . καί οὗτος μέν οὗτος διπλόος κατά νοια , ἐπίτηδες ποτός καί τοιοῦτος τεχνάομαι ὁ ποιητής χάρις ποικιλίας κατά λόγος δεινότης . ὅμοιος δέ καί ὁ ἐφεξῆς , ἠχέω ὁ , ἀτάρ ἐγώ πρός γαῖα χείρ ἀείρω βάλλω ἀποθνήσκω περί φάσγανον , ὁ δέ κένωσις νοέω . ὁ γάρ λέγω ὅτι ἐγώ μέν πρός ὁ γῆ θνῄσκω ἐπιβάλλω χείρ ἀείρω πρός ὁ φάσγανον ὡς ἐπί ἀμύνω , ὁ δέ Κλυταιμνήστρα φθάνω στέργω ἐγώ ὁ ἀμυντήριον , νόσφι ἐγώ ποιέω αὐτός , ὁ ὅτι ἐγώ μέν πρός ὁ γῆ ὁ χείρ ἀείρω βάλλω σημαδεστικῶς προσεαμόττων ἐν ὁ θνῄσκω περί φάσγανον . ὁ δέ γυνή χωρίζω νόσφι γίγνομαι καί μή ὁ ὅσος ἐπί ἐγώ τελέω . διό ἐφίημι οὖον δέ ἐγώ τίμι , ἄπειμι ὁ τε ὀφθαλμός καθαιρέω καί ὁ στόμα συγκροισος . Ὅρας δέ ὁ ἑρωϊκὴν καί ἐν ὁ ἑληθεῖσι σεμνότης . ὁ γάρ κακός γυνή ερκειεπομαι ὁ πάσχω οἰκιστής βασιλεύς οὐλόμενος μόνος προσεῖπον καί κενώπιδι . ὁ δέ κύντερος πάλιν ἐνταῦθα προσφρὲς ὁ ὡς ἐφύω κενώπιδι Κλυ - ταμνήστρας . κορύδιον δέ πόσος ὁ Ἀγαμέμνων ὁ Κλυταιμνήστρη εἰμί , τουτέστιν