eustathius-philol.commentarii-ad-homeri-odysseam 1741
Ἰθάκης , ἀλλὰ προσεπιτίθησιν αὐξήσει χρόνῳ νος . Σημειῶσαι δὲ ὡς ἄλλως ἐνταῦθα ὁ ποιητὴς τὴν Ἀθηναῖαν ποιεῖ ἀπλοϊωτέροιν σμιχρύνουσαν τὸν τῆς Ἰθάκης ἔπαινον ἐν τῷ εἰπεῖν καὶ εἰς Τροίαν ἰκάσαι τὸ αὐτὸς ὄνομα . οὐδὲν γὰρ μέγα , εἰ περ εἰς Τροίαν μόνην φθάσαι . ποιεῖ δὲ Ὀμηρος οὕτω διὰ τὸ ἀρχεῖν * τοῦ φαινομένου παραπάλου βώτορος νέον , ὃς οὐκ ἂν ἔχοι μέγα τι λαλεῖν , καὶ ἔοικεν ἡ τοιαύτη ἐγχομιστική σμικροτητέαια τῷ εἰς Ὀδυσσέα ἔπαινον τῆς Πηνελόπης εἰποισης , τὸ τοῦ ἀνδρὸς πον κλεος εἶναι καθ’ Ἑλλάδα καὶ Ἀργος . Ἵστέων δὲ ὅτι τὸ οὔτε λίην ἀνώνυμος ἀντὶ τοῦ οὐδὸλως νοεῖται ὁμοίως τῷ οὐ πᾶμπαν . Τὸ δὲ πρὸς ἡμῶ καὶ πρὸς ἡλιον , τὴν αὐτὴν ἔχουσαν ἔνοιαν , ὡς πρὸ καὶ τὸ μετόπισθε καὶ τὸ ποτὶ ζῶρον . ἐνθα καὶ ὅρα ὡς εὐλόγως ἐπὶ διὰςως τὶθεται τὸ ὁπίσω , ὡς τῆς ἀνατολῆς προσώπου λόγον ἔχούσης , διὰ τὸν ἐκεῖθεν ἀνόπτα ὀρθαλ - μὸν τῆς ἡμέρας ἡλιον . τὸ δὲ ἤτοι μὲν τριχέαι , τὸ τοῦ λέγοντος διλοῖ φιλέληθες , ὡς περ καὶ τὸ , οὐχ’ ἐπιήλατος , καὶ τὸ , οὐδὲ λίην λυπηή , καὶ τὸ , αὐτὰρ οὐδ’ εὐρεῖα , καὶ τὸ μὴ εἰπεῖν δὲ αὐτὴν μολόδοτον . ἠμαίνει γὰρ τοι ῥητορικώτερον , ὡς εἴ γε μὴ ἐπιχρύπτει τὰ ψοφερά τῆς νήσου , ἀληθεῖοι ἂν καὶ ἐπὶ τοῖς κατ’ ἐκείνην ἀγαθοῖς . Ἀοῦμοι δὲ οἱ ἐξ ὑδάτων ἐγχορίων πιστοὶ τῶν ζῴων . καὶ οὕτω μὲν ἡ πλάστη Ἀθηνα . Ὀδυσσεὺς δέ , φησι , μεῖδίας χαί - ρων ἢ γαῖη πατροῦρη , τουνεχεν ὅτι ἐγὼν τῆς πατρίδος ἐπιβήνας . ἴσως δὲ χαίρει καὶ τῷ τῆς πατρίδος ἐγχορίῳ . γὰρ ἴδεα τὰ τοιαῦτα κατὰ τοὺς παλαιούς ῥήτορας . Ὅτι μὲλλων ποιήσειν Ὀμηρος τὸν Ὀδυσσέα λαλοῦντα τῇ φαινομένῃ Ἀθηναῖ προεπισμαίνεται ὡς ψεύσεται , ἵνα λάθῃ Ὀδυ - σσεὺς εἶναι · παρήγγελται γὰρ χρηζῶα μηδ’ ἀναφανδὰ ἐς τὴν πατρίδα ἐιξῆσαι . φησὶ γοῦν ὁ προσαρ - μοζὼν παντὶ νευδομίῳ οὐδ’ ὃ γ’ ἀλήθεια εἶπε . πάλιν δ’ ὃ γε λάξετο μῦθον , ἤκουεν πρὸς ψεύδος ἐλάλησεν . ἀνάπαλιν γὰρ τῆς ἀληθείας τὸ ψεῦδος . δήλον δὲ ὅτι οὐ μάτην οὕτω ἀλλὰ καιρὸν εὐρὼν ὁ Ὀδυσσεὺς τοῦ νεῖναισθαι λαλεῖ οὐ πρὸς ἀλήθειαν , ἀλλ’ ἐν στήθεσι νόον πολυκρύδεα νομῶν . Καὶ ἐστιν ἐνταῦθα παραποιησάντα εἰπεῖν , ὡς ψεῦδος ἔρει · μᾶλα γὰρ πεπνευμένως ἐστίν . ἐφη μὲν οὖν καὶ ἐν τοῖς Φαιάξι πολλὰ ψευδῆ ὁ Ὀδυσσεὺς . ἀλλ’ ἐκεῖνα μυθίζεις ἀρχῆς ἐξήπτο προπεπλασμένων ἴπὸ ἔτερον , ὁποία πρὸς ἄλλοις καὶ τὰ ποτὶ ἡρώων καὶ ἡρωίδων . ἐν γὰρ τοι τοῖς καθ’ ἑαυτὸν ἀληθεύειν ὑπόδει , ἐνταῦθα δὲ καὶ ἐν ἐν τοῖς πρὸς τὸν Ἰῦμαιον καὶ ἐν οἷς δὲ διηγήσεται τῇ Πηνελόπῃ καὶ τοῖς μηνησῖροι περὶ τῶν καθ’ ἑαυτὸν , οὐκ ἐν παλαιῶν μύθων τὰ ψεύσματα ἀλλ’ αὐτοῦ Ὀδυσσέως πλάσματα . οὐδὲν * καὶ τὴν ὅλην ταύτην ποίησιν , ὡς καὶ προείρηται πον , ὑποπτον τὶθήκιν ὁ ποιητὴς , ὡς οἷα ψεύδεα λέγων ἐτύμοισιν ὁμοία . καὶ πεῖ - θων καθὲ καὶ Ὀδυσσεὺς , οὕτω δή καὶ αὐτὸς τοὺς ἀκροατὰς οἷς εὐπλάστοις λαλεῖ . ἀρχεται δὲ τῶν πρὸς τὴν Ἀθηναῖαν ψευδίων ὁ ποιητὴς οὕτω · πυθδανόμην Ἰθάκης γε καὶ ἐν Κρήτῃ εἰρήμ τιλοῦ ὑπερ πόντον . νῦν δ’ ἡλθον καὶ αὐτὸς χρήμασι σὺν τοιξδεσαι . λισπὼν δ’ ἐπὶ παυσὶ τοσαῦτα φηῖγω , ἐπὰ φίλον , φησίν , νῖον κατέκτασον Ἰδομηνὸς , οὐ καὶ ὄνομα πλάττει Ὀροίλοχον πρὸς πειθανότητα διη - γήματος . καὶ ἀρετὴν * δὲ αὐτοῦ λέγει τὸ πόδας ὠκὺν εἶναι , ὃ καὶ ἐφερμηνέων περιφραστικῶς ἐπάγει · ὡς ἐν Κρήτῃ ἀνίρας ἀληστάς νικα ταχίσσι πόδεσσι . λέγει δὲ καὶ αἰτίαν τοῦ φόνου τὴν ἐκ τοῦ ἠθόντος Ὀροίλοχον πολλὴν ἀδικίαν . ὡς , φησιν , ἠθελὲ με σκιόσαι ληίδος πάσης Τρωϊάδος . * καὶ τρόπων δὲ τοῦ φόνου λέγει τὸ , ἐβάλον χαλκήρεῦ δουρὶ λοχησάμενος . καὶ τόπον ἐποτίθησιν , ἀγρὸν , ἄπω ἀνελὼν τὸν Ὀροίλοχον κατιόντα ἀγρόδεν ἐγγὺς ὁδοῦ . ἐπὶ δὲ καὶ καιρὸν . νὺς γάρ , φησι , μᾶλα δνοφερή . καὶ οὕτω ποιήσας τὸν λόγον πιστὸν τε ἄμα καὶ ἐπιτριβόλον μύνησιν καὶ Φοινίκων ἀνδρῶν ὡς ἀγαθῶν ἐπαθόν καὶ μὴ θελήσων τοὺς ἐπατήσαι . οὐς νῦν μὲν ἀγανοὺς καλεῖ , ἐν δὲ τοῖς ἐξῆς πον τρώκτας ἔρει . καὶ λέγει λύσασθαι μὲν αὐτὸς ἐκείνους καὶ πολλὰ δοῦναι ἢ γ’ ὁ Πήλονδὲ καταστήσαι τοῦτον καὶ ἐρίσσαι , ὃ ἐστι καθίσαι , ἰδρύσαι , ἢ καὶ αἰς Ἠλῖδα διὰν ὄθι κρασάσαν Ἐπιωί . ἀλλ’ αὐτοὺς μὲν ἐκεῖθεν ἀπόσασό , φησιν , ἀνμὸς πολλῆ ἀκαζομένους , οὐδ’ ἠθελον ἐξαπατήσαι . ἐκεῖθεν δὲ ἐνταῦθα * ἐλθόντων , αὐτὸς μὲν ποιμηθῆναι φησι , τοὺς δὲ τὰ χρήματα ἐκ νηὸς ἴλόντας καταθεῖναι ἐν γραμῆδοισιν , ἵπα ἵς Σιδονίην ἐὐ ναυομένην ἀποβήναι . καὶ τοῦτ’ ἤν αἴτιον τοῦ εἰπεῖν ὡς οὐν ἠθελον οἱ Φοινικες ἀπατήσαι , ἵνα δηλαδὴ πειθανεύηται περὶ τῶν χρημάτων , ὡς διήδων μὴ θελήσων ἐκείνων χαρ - δήσαι τὸ ἀλλότριον . ἄλλως γὰρ ἀτορον ἔδοξεν ἂν τῷ φανίντι βώτορι , πῶς ξένος ἀνὴρ ἐν Ἰθάκῃ μετὰ
Lemmas: Ἰθάκη , ἀλλά προσεπιτίθημι αὐξάνω χρόνος Μύκονος . σημειόω δέ ὡς ἄλλως ἐνταῦθα ὁ ποιητής ὁ Ἀθηναῖος ποιέω ἀπλοϊωτέροιν σμιχρυνουω ὁ ὁ Ἰθάκη ἔπαινος ἐν ὁ εἶπον καί εἰς Τροία ἰκάσαι ὁ αὐτός ὄνομα . οὐδείς γάρ μέγας , εἰμί περ εἰς Τροία μόνος φθάνω . ποιέω δέ Ὅμηρος οὗτος διά ὁ ἄρχω * ὁ φαίνω παραπάλλω βώτορος νέος , ὅς οὐ εἄν ἔχω μέγας τίς λαλέω , καί ἔοικα ὁ τοιοῦτος ἐγχομιστική σμικροτητέαια ὁ εἰς Ὀδυσσεύς ἔπαινος ὁ Πηνελόπη εἶπος , ὁ ὁ ἀνήρ πως κλέος εἰμί κατά Ἑλλάς καί ἀργός . Ἵστέων δέ ὅτι ὁ οὔτε λίαν ἀνώνυμος ἀντί ὁ οὐδόλως νοέω ὁμοίως ὁ οὖον πάμπαν . ὁ δέ πρός ἀμάω καί πρός ἥλιος , ὁ αὐτός ἔχω νοια , ὡς πρό καί ὁ μετόπισθεν καί ὁ πρός ζωρός . ἔνθα καί ὁράω ὡς εὔλογος ἐπί διάω τίθημι ὁ ὀπίσω , ὡς ὁ ἀνατολή πρόσωπον λόγος ἔχω , διά ὁ ἐκεῖθεν άνοπτος ὀρθαλ - πορθμός ὁ ἡμέρα ἥλιος . ὁ δέ ἤτοι μέν τριχέα , ὁ ὁ λέγω διαιρέω φιλέληθες , ὡς περ καί ὁ , οὐ ἐπιήλατος , καί ὁ , οὐδέ λίαν λυπέω , καί ὁ , ἀτάρ οὐδέ εὐρύς , καί ὁ μή εἶπον δέ αὐτός μολοδιδωμι . ημαίνω γάρ ὅς ῥητορικός , ὡς εἰμί γε μή ἐπικρύπτω ὁ ψοφερά ὁ νῆσος , ἀληθέω εἄν καί ἐπί ὁ κατά ἐκεῖνος ἀγαθός . αοομου δέ ὁ ἐκ ὕδωρ εγχοριον πιστός ὁ ζῷον . καί οὗτος μέν ὁ Πλάστη Ἀθηνᾶ . Ὀδυσσεύς δέ , φημί , Μειδίας Χάι - ῥόος ἢ γαῖα πατροῦρη , τοὔνεκα ὅτι ἐγώ ὁ πατρίς ἐπιβαίνω . ἴσως δέ χαίρω καί ὁ ὁ πατρίς εγχοριον . γάρ ἶδος ὁ τοιοῦτος κατά ὁ παλαιός ῥήτωρ . ὅτι2 μέλλω ποιέω Ὅμηρος ὁ Ὀδυσσεύς λαλέω ὁ φαίνω Ἀθῆναι προεπισμαινω ὡς ψεύδω , ἵνα λανθάνω Ὀδυ - σεύς εἰμί · παραγγέλλω γάρ χρηζῶα μηδέ ἀναφανδά εἰς ὁ πατρίς ἐξίημι . φημί γοῦν ὁ προσαρ - μοζὼν πᾶς νευδομίῳ οὐδέ ὅς γε ἀλήθεια εἶπον . πάλιν δέ ὅς γε λαγχάνω μῦθος , ἀκούω πρός ψεύδος λαλέω . ἀνάπαλιν γάρ ὁ ἀλήθεια ὁ ψεῦδος . δῆλος δέ ὅτι οὖον μάτην οὗτος ἀλλά καιρός εὑρίσκω ὁ Ὀδυσσεύς ὁ νέομαι λαλέω οὖον πρός ἀλήθεια , ἀλλά ἐν στῆθος νόος πολυκρυδα νομός . καί εἰμί ἐνταῦθα παραποιέω εἶπον , ὡς ψεῦδος ἔρομαι · μῆλον γάρ πνέω εἰμί . φημί μέν οὖν καί ἐν ὁ Φαίαξ πολύς ψευδής ὁ Ὀδυσσεύς . ἀλλά ἐκεῖνος μυθίζω ἀρχή ἐξάπτω προπλάσσω ἴπος ἕτερος , ὁποῖος πρός ἄλλος καί ὁ πρός ἥρως καί ἡρωΐς . ἐν γάρ ὅς ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀληθεύω ὑποδέω , ἐνταῦθα δέ καί ἐν ἐν ὁ πρός ὁ ιυμαιων καί ἐν ὅς δέ διηγέομαι ὁ Πηνελόπη καί ὁ μηνησιροος περί ὁ κατά ἑαυτοῦ , οὐ ἐν παλαιός μῦθος ὁ ψεῦσμα ἀλλά αὐτός Ὀδυσσεύς πλάσμα . οὐδείς * καί ὁ ὅλος οὗτος ποίησις , ὡς καί προερέω πως , ὕποπτος τίθημι ὁ ποιητής , ὡς οἷος ψεῦδος λέγω ἔτυμος ὅμοιος . καί πεῖ - Θῶν κάθω καί Ὀδυσσεύς , οὗτος δή καί αὐτός ὁ ἀκροατής ὅς εὔπλαστος λαλέω . ἀρχω δέ ὁ πρός ὁ Ἀθηναῖος ψευδίων ὁ ποιητής οὗτος · πυνθάνομαι Ἰθάκη γε καί ἐν Κρήτη εἰρήμ τῖλος ὑπερ πόντος . νῦν δέ ἡλσχω καί αὐτός χρῆμα σύν τοιξδεσαι . λίσπος δέ ἐπί παῦσις τοσοῦτος φηῖγω , ἐπάν φίλος , φημί , νίον κατακτείνω ιδομεις , οὖον καί ὄνομα πλάσσω οροιλοχος πρός πειθανοτηταω δῖος - γῆμα . καί ἀρετή * δέ αὐτός λέγω ὁ πούς ὠκύς εἰμί , ὅς καί ἐφερμηνέων περιφραστικός ἐπάγω · ὡς ἐν Κρήτη ανιηρα ἀληστάς Νίκη ταχύς πούς . λέγω δέ καί αἴτιος ὁ φόνος ὁ ἐκ ὁ ἠθέω οροιλοχος πολύς ἀδικία . ὡς , φημί , ἐθέλω ἐγώ σκιάζω ληίς πᾶς Τρωϊάς . * καί τρόπος δέ ὁ φόνος λέγω ὁ , βάλλω χαλκήρεῦ δόρυ λοχάω . καί τόπος εποτιθημι , ἀγρός , ἄπειμι ἀναιρέω ὁ οροιλοχος κατέρχομαι ἀγρόδεν ἐγγύς ὁδός . ἐπί δέ καί καιρός . ὗς γάρ , φημί , μῆλον δνοφερός . καί οὗτος ποιέω ὁ λόγος πιστόν τε ἄμη καί επιτριβολος μύνη καί Φοῖνιξ ἀνήρ ὡς ἀγαθός πάσχω καί μή ἐθέλω ὁ πατέω . οὖς νῦν μέν ἀγανός καλέω , ἐν δέ ὁ ἑξῆς πως τρώκτης ἔρομαι . καί λέγω λύω μέν αὐτός ἐκεῖνος καί πολύς δίδωμι ἢ γε ὁ πάλλω καθίστημι οὗτος καί ἐρίζω , ὅς εἰμί καθίζω , ἱδρύω , ἢ καί ὅς Ἦλις δῖος ὅθι κράζω Ἐπιωί . ἀλλά αὐτός μέν ἐκεῖθεν ἀπόσασό , φημί , ἀνμὸς πολλής ακαζομενος , οὐδέ ἐθέλω ἐξαπατάω . ἐκεῖθεν δέ ἐνταῦθα * ἔρχομαι , αὐτός μέν ποιέω φημί , ὁ δέ ὁ χρῆμα ἐκ ναός εἴλω κατατίθημι ἐν γραμηδοις , ἴψ ἴς Σιδόνιος εὕω νάω ἀποβαίνω . καί οὗτος ἐάν αἴτιος ὁ εἶπον ὡς ὀν ἐθέλω ὁ Φοῖνιξ ἀπατάω , ἵνα δηλαδή πειθανευαειδω περί ὁ χρῆμα , ὡς διηδωνος μή ἐθέλω ἐκεῖνος χαρ - δήω ὁ ἀλλότριος . ἄλλως γάρ ἀτορέω δοκέω εἄν ὁ φανίς βώτορι , πῶς ξένος ἀνήρ ἐν Ἰθάκη μετά