eustathius-philol.commentarii-ad-homeri-odysseam 1691
Ρ Α Ψ Ω Μ Ι Α Α . πολλὰ λέγειν ἐπίμοις ὁμοῖα , ὥστε δοκεῖν * τὸν ποιητὴν καθηγήσασθαι καὶ τοῦ κατὰ τὸν μῦθον ὁρισμοῦ τοῖς ὑστερον κατὰ τὸ εἰδεῖν πλαττεῖν πιθανῶς τὰ ψευδῆ , ὡς εἶναι αὐτὰ ἐπίμοις ὁμοῖα , ὁ πέρ ἐστι καὶ μύθου ἔχων , ὃς λόγος ἐστι ψευδῆς ἀληθείας ἔχων ἔμφασιν . οὕτω καὶ ποιητὴς ἕτερος τὴν γνώμην πρὸ τῶν ὑστέρων ῥητορῶν ὁρίζειν ἐν τῷ , εἶπε πρὸς με βασιλ ἀεὶ δ’ ὑμνούμενα . ὁ προειρημένος ἐκείνος ἐπάγει γυναικῶν τὸ , γύναι , γυναῖξί κόρον ἢ σιγὴ φέρει . εἰ γὰρ ἐστι γυνῶν παραίνεσις κεφαλαιώδης καθολική , δήλον ὡς καὶ ἐκείνος οὕτω πως τὴν γνώμην ὁρίζεται . τὸ γὰρ καλὸν ἢ σιγὴ ταῖς γυναιξί , βαίως ἐστι παραινετικὸς λόγος , ἤτοι κεφαλαιώδης καὶ σύντομος . ὁ δ’ αὐτὸς καὶ καθολικὸς διὰ τὸ ἀεὶ ὑμνεῖσθαι . αἰώνια γὰρ πως τὰ ἀληθῆ γνωμολογήματα . Ἰστέον δὲ ὅτι εἰ καὶ μὴ νῦν ἴσως δοκεῖ λέγειν ὁ Ὀδυσσεὺς ψεύδεα , ὅθεν ἂν τις οὐδ’ ἴδοιτο , ἀλλ’ ὅτε εἰς ’Ιθάκην παραγίνεται , πολλὰ τοιαῦτα λαλεῖ . ὅθεν καὶ τὰ πολλὰ τῆς ποιήσεως ὑποπτα τίθησι . Τὸ δὲ μορφὴ ἐπίων καὶ φρένες ἐσθλαὶ δηλοῖ δύνασθαι μὲν τὸν Ὀδυσσέα μορφάζειν τὰ ψευδῆ καὶ οὕτως εἰκονίζειν ἀληθεῖαν , μὴ ἂν δὲ ποιεῖν τοῦτο εἰκῇ καὶ ἀπλῶς διὰ τὰς ἐσθλὰς φρένας , κατὰ τὸ ψευδὸς δ’ οὐν ἐφέει , μᾶλα γὰρ πεπαιδευὸς ἐστὶ . Τὸ δὲ ἐπὶ μὲν μορφὴ ἐπίων χράρεται καὶ ἐν μὲν * μορφὴ ἐπίων ὁ ἐστι κάλλος ἢ πιθανότης . Τὸ δὲ πάντων Ἀργείων ἢ παρ’ ἕκων ἔχει τὸ πάντων ἢ ἀπλοϊκῶς αὐτὸ λέγει ὁ βασιλεύς , ὡς καὶ ἐν τῷ , ἀέθλων πειρησόμεν πάντων . οὔτε γὰρ ἐκεῖ πάντων ἀέθλων πειρὰ γίνεται , οὔτε ἐνταῦθα πάντων Ἀργείων νόστος κατελέχθη . Σημείωσα δὲ ὅτι ἀπλοϊκώτερον ὁ βασιλεὺς ἔφη τὸν Ὀδυσσέα ἐπιστημόνως εἰπεῖν ἂ κατέλεξεν . εἰ γὰρ κατὰ τὸν μῦθον ἐκτετόπισται , οὐκ οἶδεν ἄρα . μὴ εἰδὼς δὲ , οὐκ ἐν χρίνει τὸν Ὀδυσσέα λαλεῖν . εἰ δὲ πρὸς ἀκριβέστεν λαλεῖ καὶ εἰδὼς λέγει ὁ λέγει , οὐκ ἄρα πον οἴκῃ ἔκτοπος . Ὅτι ἐθέλων ὁ ποιητὴς δηλώσων τὴν ὥραν ὅτε τὰ νῦν ποιούμενα γίνεται , καὶ ὅτι φθινόπωρον ἤν ἢ καὶ περαιτέρω τοιαύτης ὥρας , φησὶ νὺς ἤδε μᾶλα μακρὴ ἀθέσγατος . Ἀλκίνοος δὲ τοῦτο φησὶ λέγων καὶ ὅτι οὐδέπω ὥρῃ ἐὐδεν ἐν μεγάρῳ καθὰ καὶ πρὸ ὀλίγου ἐγράφη . εἶτα ἐνδεικνύμενος , ὅπως χαίρει τοῦ σοφοῦ Ὀδυσσέως ἀκούων , ἐπάγει · σὺ δὲ μοι λέγε θέσπια ἔργα . καὶ κεν ἐς ἥν διὰν ἀνασχοίμην ὅτε μοι σὺ τλαίης ἐν μεγάρῳ τὰ σὰ κήδεα μυθίσασθαι , ἤτοι τὰ τῶν σῶν ἐτάρων . κοινὰ γὰρ τὰ τῶν φίλων . οὐ γὰρ τὰ ἑαυτοῦ νῦν ἐρεῖ Ὀδυσσεύς , ἀλλ’ ὡς ὁ βασιλεὺς ἀπήτησε τὰ τῶν ἀντιδίων ἐτάρων , οἱ ἅμα αὐτῷ εἰς ’Ιλιον ἐπόμενοι ἔθανον . διὸ καὶ Ὀδυσσεὺς οὕτως ἐμηνεῦον ἐρεῖ · Ἀλκίνοε , ὥρῃ μὲν πολέων μύθων , ὥρῃ δὲ καὶ ὕπνου , τούτ’ ἐστιν , ἢ παροῦσα νὺς ἐξαρκεῖ καὶ εἰς τὸ πολλὰ εἰπεῖν καὶ εἰς τὸ ἰκανῶς ὑπνῶσαι . μάλιστα δὲ γνω - μικότερον , ἐστι μὲν καιρὸς καὶ τοῦ λαλεῖν πολλά , οἷον ὁ ἐν ἡμέρα , ἐστι δὲ καιρὸς καὶ τοῦ ὑπνοῦν , ὡς ἄρα ὁ τῆς νυκτός . εἰ δὲ ἀκονέμεναι γε λιλαιεία , ὁ ἐστιν εἰ δὲ ἀκούων ἐπιθυμεῖς , οὐκ ἂν ἐπειτα τούτων σοι φθονέοιμι καὶ οἴκτροτέρ’ ἀλλ’ ἀγορεύειν κήδεα ἐμῶν ἐτάρων , ὥστε τὰ τῶν φίλων ἄρατι λαλήσει ὁ Ὀδυσσεὺς , Ἀγαμέμνονος , Ἀχιλλέως , καὶ τινων ἑτέρων , πρὸς γε τὸ παρὸν , ὡς ἐξήτησεν ὁ βασιλεύς . προὐὼν δὲ καὶ ἄλλοιά τινα εὐμεθόδως ἐκθήσεται καταποικιλλων οὕτω τοὺς λόγους . εἶτα ἐμηνεῦον ποίων ἐτάρων κήδεα ἐρεῖ , φησίν · οἱ δὲ μετόπισθεν ὕλοντο , τούτ’ ἐστιν ὕστερον , ὡς δηλοῖ καὶ τὸ , οἱ Τρώων μὲν ὑπέξεργον στονόεσσαν αὐτήν , ἐν νόστῳ δ’ ἀπόλοντο κακῆς ἰότητι γυναι - κός . Ἰστέον δὲ ὅτι τε τὸ μᾶλα καὶ τὸ ἀθέσγατος εἰς διασάφησιν κίνεται τοῦ τῆς νυκτὸς μήκους , καὶ ὅτι καθὰ νῦν ὁ βασιλεὺς καὶ ἐς ἥν ἀνασχέσθαι λέγει τοῦ Ὀδυσσέως μυθουμένου , οὕτω πον καὶ ἐν τοῖς ἐξῆς ἢ Πηνελόπη ἐρεῖ · ὡς ἐκ μοι ἐθέλεις ξένε παρήμνος ἐν μεγάροισι τέπτειν , οὐ κέ μοι ὕπνος ἐπὶ φλεφάροισι χυθείη . Ἐπὶ ἰστέον ὅτι τε Ὀμηρικῷ ζηλῶ * λέγει τις παρὰ Ἀθηναίῳ τὸ ὥρῃ δ’ ἑαύν , ὥρῃ δὲ γαμεῖν , ὥρῃ δὲ παύεσθαι , ὃ σύγκειται καὶ τὸ ἡνὶκ’ ἐχοῦν δύναμ , τὸτ’ ἀρχε - σθαι ἡδύνεσθαι , ἡμῖν δὲ ἐπὶ γηραῖ τρυφῆν . καὶ ὅτι Ὀμῆρον ἐπίπονος οἴκτρα κήδεα , ἐντεῦθεν ἐπορίσατο Φιλόξενος νοῦν ἀστεῖον ὅτε τοῦ τυράννου Λιονυσίου τραγωδίαν οἰκείαν ἀναγιγνώσκον - τος ὑπὸ ἀκροατῆ Φιλοξένῳ μετὰ τὸ ἐπαναληθῆναι τῶν λατομιῶν καὶ ἐρωτήσαντος τὸν Φιλόξενον τί δή ποτὲ οἱ δοκεῖ περὶ αὐτῆς καὶ ὁποῖά τις ἂν εἴη , ψέγειν μὲν οὐκ ἔχων τὴν τοῦ τυράννου γραφήν , ἐπαι - νεῖν δὲ μὴ ἐθέλων οἴκτρα ἔπε . καὶ οὕτω τὸν Λιονυσίον ἐσοφίσσατο , νοήσαντα ὡς οἴκτρα ἢ τραγωδία ἐστιν , ὁ πέρ ἐστιν ἀρετὴ λόγου τραγῳδικοῦ . τὸ δ’ ἤν ἄλλως ὑπὸ Φιλοξένου λεχθέν , ὅτι μοχθηρὰ καὶ οἴκτου ἀξία ἤν ὁ λόγος καὶ οἴκτρὸν ἀνδράποδον λέγομεν . Στονόεσσα δὲ αὐτή , ἢ μάχη πρὸς
Lemmas: Ρ Α Ψ Ω Μ Ι Α Α . πολύς λέγω ἐπίμοις ὅμοιος , ὥστε δοκέω * ὁ ποιητής καθηγέομαι καί ὁ κατά ὁ μῦθος ὁρισμός ὁ ὕστερος κατά ὁ εἴδω πλάσσω πιθανός ὁ ψευδής , ὡς εἰμί αὐτός ἐπίμοις ὅμοιος , ὁ περ εἰμί καί μῦθος ἔχω , ὅς λόγος εἰμί ψευδής ἀλήθεια ἔχω ἔμφασις . οὗτος καί ποιητής ἕτερος ὁ γνώμη πρό ὁ ὕστερος ῥήτωρ ὁρίζω ἐν ὁ , εἶπον πρός ἐγώ Βασίλ ἀεί δέ ὑμνέω . ὁ προερέω ἐκείνος ἐπάγω γυνή ὁ , γυνή , γυνή κόρος ἢ σιγή φέρω . εἰμί γάρ εἰμί γυνή παραίνεσις κεφαλαιώδης καθολικός , δῆλος ὡς καί ἐκείνος οὗτος πως ὁ γνώμη ὁρίζω . ὁ γάρ καλός ἢ σιγή ὁ γυνή , Βαιώ εἰμί παραινετικός λόγος , ἤτοι κεφαλαιώδης καί σύντομος . ὁ δέ αὐτός καί καθολικός διά ὁ ἀεί ὑμνέω . αἰώνιος γάρ πως ὁ ἀληθής γνωμολόγημα . ἰστέον δέ ὅτι εἰμί καί μή νῦν ἴσως δοκέω λέγω ὁ Ὀδυσσεύς ψεῦδος , ὅθεν εἄν τις οὐδέ ὁράω , ἀλλά ὅτε εἰς Ἰθάκη παραγίγνομαι , πολύς τοιοῦτος λαλέω . ὅθεν καί ὁ πολύς ὁ ποίησις ὕποπτος τίθημι . ὁ δέ μορφή Ἐπίων καί φρήν ἐσθλός δηλόω δύναμαι μέν ὁ Ὀδυσσεύς μορφάζω ὁ ψευδής καί οὕτως εἰκονίζω ἀλήθεια , μή εἄν δέ ποιέω οὗτος εἰκῇ καί ἀπλόος διά ὁ ἐσθλός φρήν , κατά ὁ ψευδός δέ ὀν ἐφίημι , μῆλον γάρ παιδεύω εἰμί . ὁ δέ ἐπί μέν μορφή Ἐπίων χράω καί ἐν μέν * μορφή Ἐπίων ὁ εἰμί κάλλος ἢ πιθανότης . ὁ δέ πᾶς Ἀργεῖος ἢ παρά ἑκών ἔχω ὁ πᾶς ἢ ἀπλοϊκός αὐτός λέγω ὁ βασιλεύς , ὡς καί ἐν ὁ , ἆθλος πειράω πᾶς . οὔτε γάρ ἐκεῖ πᾶς ἆθλος πειράω γίγνομαι , οὔτε ἐνταῦθα πᾶς Ἀργεῖος νόστος καταλέγω . σημειώνω δέ ὅτι ἀπλοϊκός ὁ βασιλεύς φημί ὁ Ὀδυσσεύς ἐπιστήμων εἶπον ὅς καταλέγω . εἰμί γάρ κατά ὁ μῦθος ἐκτοπίζω , οὐ οἶδα ἄρα . μή εἰδοί δέ , οὐ ἐν χρίω ὁ Ὀδυσσεύς λαλέω . εἰμί δέ πρός ἀκριβής λαλέω καί εἰδοί λέγω ὁ λέγω , οὐ ἄρα πως ἔοικα ἔκτοπος . ὅτι2 ἐθέλω ὁ ποιητής δηλόω ὁ ὥρα ὅτε ὁ νῦν ποιέω γίγνομαι , καί ὅτι φθινόπωρον ἐάν ἢ καί περαιτέρω τοιοῦτος ὥρα , φημί ὗς ἀδέω μῆλον μακρός ἀθέσγατος . Ἀλκίνοος δέ οὗτος φημί λέγω καί ὅτι οὐδέπω ὥρα εὕδω ἐν μέγαρον καθά καί πρό ὀλίγος γράφω . εἶτα ἐνδείκνυμι , ὅπως χαίρω ὁ σοφός Ὀδυσσεύς ἀκούω , ἐπάγω · σύ δέ ἐγώ λέγω Θεσπιαί ἔργον . καί ἄν εἰς ὅς δῖος ἀνέχω ὅτε ἐγώ σύ ἔτλην ἐν μέγαρον ὁ σός κῆδος μυθίζω , ἤτοι ὁ ὁ σός ἑταῖρος . κοινός γάρ ὁ ὁ Φίλων . οὖον γάρ ὁ ἑαυτοῦ νῦν εἴρω Ὀδυσσεύς , ἀλλά ὡς ὁ βασιλεύς ἀπαιτέω ὁ ὁ αντίδι ἑταῖρος , ὁ ἅμα αὐτός εἰς ’Ιλιον επόμενος θνῄσκω . διό καί Ὀδυσσεύς οὕτως ἐμηνεῦον εἴρω · Ἀλκίνοος , ὥρα μέν πολύς μῦθος , ὥρα δέ καί ὕπνος , οὗτος εἰμί , ἢ πάρειμι ὗς ἐξαρκέω καί εἰς ὁ πολύς εἶπον καί εἰς ὁ ἱκανῶς ὑπνόω . μάλιστα δέ γιγνώσκω - Μικότερον , εἰμί μέν καιρός καί ὁ λαλέω πολύς , οἷος ὁ ἐν ἡμέρα , εἰμί δέ καιρός καί ὁ ὑπνόω , ὡς ἄρα ὁ ὁ νύξ . εἰμί δέ ἀκονέω γε λιλαιεία , ὁ εἰμί εἰμί δέ ἀκούω ἐπιθυμέω , οὐ εἄν ἔπειτα οὗτος σύ φθονέω καί οἰκτρός ἀλλά ἀγορεύω κῆδος ἐμέω ἑταῖρος , ὥστε ὁ ὁ Φίλων ἄρατος λαλέω ὁ Ὀδυσσεύς , Ἀγαμέμνων , Ἀχιλλεύς , καί τίνω ἕτερος , πρός γε ὁ πάρειμι , ὡς ἐξαιτέω ὁ βασιλεύς . προέρχομαι δέ καί ἀλλοῖος τις εὐμέθοδος ἐκτίθημι καταποικίλλω οὗτος ὁ λόγος . εἶτα ἐμηνεῦον ποῖος ἑταῖρος κῆδος εἴρω , φημί · ὁ δέ μετόπισθεν ὑλάω , οὗτος εἰμί ὕστερος , ὡς δηλόω καί ὁ , ὁ Τρώς μέν ὑπέξεργον στονόεις αὐτός , ἐν νόστος δέ ἀπόλλυμι κακός ἰότης γυνή - γυνή . ἰστέον δέ ὅτι τε ὁ μῆλον καί ὁ ἀθέσγατος εἰς διασάφησις κινέω ὁ ὁ νύξ μῆκος , καί ὅτι καθά νῦν ὁ βασιλεύς καί εἰς ὅς ἀνέχω λέγω ὁ Ὀδυσσεύς μυθέομαι , οὗτος πως καί ἐν ὁ ἑξῆς ἢ Πηνελόπη εἴρω · ὡς ἐκ ἐγώ ἐθέλω ξένος παρήμνος ἐν μέγαρον πέσσω , οὖον κε ἐγώ ὕπνος ἐπί φλεφαροις χέω . ἐπί ἰστέον ὅτι τε Ὀμηρικός ζηλόω * λέγω τις παρά Ἀθηναῖος ὁ ὥρα δέ ἑός , ὥρα δέ γαμέω , ὥρα δέ παύω , ὅς σύγκειμαι καί ὁ ἡνίκα χόω δύναμαι , τότε ἀρχε - ἕπομαι ἡδύνω , ἐγώ δέ ἐπί γῆρας τρυφή . καί ὅτι Ὅμηρος ἐπίπονος οἰκτρός κῆδος , ἐντεῦθεν πορίζω Φιλόξενος νόος ἀστεῖος ὅτε ὁ τύραννος λιονυσιον τραγῳδία οἰκεῖος ἀναγιγνώσκω - ὅς ὑπό ακροατής Φιλόξενος μετά ὁ ἐπαναληθῆναι ὁ λατομία καί ἐρωτάω ὁ Φιλόξενος τίς δή ποτέ ὁ δοκέω περί αὐτός καί ὁποῖος τις εἄν εἰμί , ψέγω μέν οὐ ἔχω ὁ ὁ τύραννος γραφεύς , παῖς - νέος δέ μή ἐθέλω οἰκτρός ἔπω . καί οὗτος ὁ Λιονυσίον σοφίζω , νοέω ὡς οἰκτρός ἢ τραγωδία εἰμί , ὁ περ εἰμί ἀρετή λόγος τραγῳδικός . ὁ δέ ἐάν ἄλλως ὑπό Φιλόξενος λέγω , ὅτι μοχθηρός καί οἶκτος ἄξιος ἐάν ὁ λόγος καί οἰκτρός ἀνδράποδον λέγω . στονόεις δέ αὐτός , ἢ μάχη πρός