eustathius-philol.commentarii-ad-homeri-odysseam 1519
Ὅτι δὲ τὸ πωλεῖν οὐκ οἶδε γράφειν Ὅμηρος διὰ τοῦ μικροῦ ὦ , ἐκδηλωτάτων ἐστιν . Ὅτι καὶ κοιμωμένη ἡ Πηνελόπη πενθεῖ τὸν Ὀδυσσέα ἐν ὀνείρῳ , μεμνημένη καὶ λέγουσα ὅσα καὶ πρὸ μικροῦ ἐργηγοῦντα . ὁμοιολοιπὰ τε πόσιν ἀπολέσαι εἰπούσα παντοίας ἀστέας ἔχοντα , καὶ αὐλῶν καὶ Ἑλλάδα καὶ μέσον * Ἀργος , ὃ ἐστι κατὰ Θετταλίαν καὶ Πελοπόννησον . ἐνθὲ μάλιστα γνωρίζεται ὡς καὶ προδηλώται . Εἶτα καὶ τοῦ ἀγαπητοῦ παιδὸς μᾶλλον ὑπερπαθεῖν φησὶν ἢ περ τοῦ ἀνδρός . αἰ γὰρ καὶ αὐτὴν ἡ τοῦ παρόντος ἀχθηδὼν κακοῦ τρυᾶ κατὰ τὸν παρ᾽ Ἀσχύλῳ Προμηθέα . Σημεῖωσαι δὲ ὡς καὶ ἡ Πηνελόπη ἐνταῦθα τῶν ποιησμένων μέμνηται καὶ ἐν ὀνείροις . διὸ ἐφη αὐτὴ ἀλλαχοῦ , ὡς εἴπερ τὸ τοῦ Ὀδυσσέως κελόν δῶμα λείψει , μεμνήσεται αὐτοῦ ἐν περ ὀνείρῳ . Ὅτι περὶ πολεμίων γῆν ἐκδημοῦντι νῦν ἀγαθὸν παναπλῆθῳ , ἐπιφωθηθήσεται τὸ , παῖς ἀγαπητὸς ἐξὴ νήπιος , οὔτε πόνων ἐὺ εἰδώς , οὔτ᾽ ἀγορῶν . τοῦ δὴ ἔγω καὶ μᾶλλον οὐδύρομαι . τοῦ δ᾽ ἄμφιτρομέω καὶ δαίδα μὴ τι πάθῃται . δυσμενέες γὰρ πολλοὶ ἐπ᾽ αὐτῷ μηχανώμενοι ἴσασιν πτεῖναι πρὶν πατρίδα γαῖαν ἰκέσθαι . Ὅρα δὲ ὡς νήπιος νῦν ὁ Τηλέμαχος , οὔτε παιδικῶς , οὔτε ὡς ἀνὴρ ὤν , ἀλλ᾽ ὡς τῶν κατ᾽ ἄνδρα πράξεων ἐτι ἄπειρος . μητρικῆς δὲ ἀφελίας ἡ τοιαύτη λέξις ἐστίν . ἵσως δὲ καὶ ἐνταῦθα τὸ νήπιος , ἰδίᾳ καθ᾽ ἑαυτὸ ἀναφωνεῖται . ἵνα λέγεται νήπιος ὁ Τηλέμαχος κατὰ τι σχῆμα , ὡς οὐκ ἐμφρόνως τὸν πλοῦν στείλειμεν . Ὅτι θάρσους ποιητικὸν τὸ , θάρσει μὴ δέ τι πᾶγχυ μετὰ φρεσὶ δεδιθὶ λίαν . τοῦτο γὰρ τοι πομπὸς ἄμ᾽ ἔσται , ἢν τε καὶ ἄλλοι ἄνδρες ἡρήσαντο παρασταμένοι . δύναται γάρ . Τὸ δὲ μὴ δεδιθὶ λίαν , πάνυ ἀσφαλῶς ἐφράθη . ἀπολοῦθῶς τῷ , μηδὲν ἄγαν . Ὡς δὲ ἀγαθὸν ποτε καὶ τὸ δεδιέναι , δηλοῖ ὁ γράψας τὸ , ἀλλ᾽ ἐστάτω μοι καὶ δέος τι καίριον . Τὸ δὲ ἡμῖν ἔπος , παρωδηθήσεται , καὶ εἰς ἄνδρα δυνατὸν ὠφελεῖν . Ὅτι οὐ θέλων θεό - ὧν γνῶναι περὶ τινος εἴτε ζῶν ἐστίν εἴτε καὶ μή , δύναται * εἰπεῖν τὸ , εἰ μὲν δή θείοι ἔχλυνς αὐδήσῃ , εἰ δ᾽ ἄγε μοι καὶ κείνων διζυρῶν καταλέξον εἴ που ἐτι ζῶσι καὶ ὀρᾷ φάος Ἡλίου . ἡ ἤδη τέθνηκε καὶ εἰν Ἅιδου δόμοισιν , ἐστὶ δηλαδή . ὁ δὲ γε ἀπολογοῦμενος μὲν πρὸς τοιαύτην ἐρώτησιν οὐ μὴν εἰδὼς ἀχρι - βῶς , εἴποι ἄν , ὡς οὐ μέντοι κείνων γε διηνεκῶς ἀσφαλῶς ἀσφαλίσε , ζῶσι δ᾽ ἢ τέθνηκε , κακῶν δ᾽ ἀνευώμα βάζειν . τοῦτο δὲ γνωμικῶς ἐφράθη . Καὶ ὅρα ἐν τούτοις ὅτι τὲ τρεῖς στίχοι ἐφεξῆς ἀπὸ τοῦ εἰ ἀρχον - ται . ὁ εἷς , εἰ μὲν δή θεὸς ἔσων . ὁ δεύτερος , εἰ δ᾽ ἄγε μοι . καὶ ὁ τρίτος , εἰ που ἐτι ζῶσι . Καὶ ὅτι * τὸ , εἰδ᾽ ἄγε , φανερῶς ἐνταῦθα κείται ἀντὶ τοῦ , εἰα δή ἄγε κατὰ θείων πα - ράλληλον ταυτοδύναμον . τὸ γὰρ εἰπεῖν , εἰδ᾽ ἄγε ἀντὶ τοῦ εἰ δὲ βούλει ἄγε , ἐδιανόητόν ἐστι . Τὸ δὲ καὶ ὀρᾷ φάος Ἥλιον , δι᾽ ὁρῴτητα ἐννοίας κείται . ὡς δυνατὸν ὄν ζῆν μὲν μὴ βλέπειν δέ . οὕτω δὲ καὶ τὸ , εἰν Ἅιδου δόμοισι , πρὸς ἀκριβείαν λόγου ἐφράθη . κατὰ γὰρ τὸν ἐν τοῖς ἐξῆς δηλωθησομένου Ἑλληνικὸν μῦθον , οὐ πᾶς τεθνηκὼς καὶ ἐν Ἅιδου γίνεται εἰ μὴ καὶ πυρὶ δοθῆ καὶ ὁ τοῦ Εὐριπίδου ἐμφαίνει Πολύδωρος . ὥστε τὸ , ἡ ἤδη τέθνηκε καὶ * εἰν Ἅιδου δόμοισιν , ἀντὶ τοῦ ἡ ἤδη τέθνηκε καὶ τέθαρπε . Τὸ δὲ διηνεκῶς , τὴν ἀλήθη δηλοῖ ἀπόφασιν , τὴν δὲ ὅλον πράγματος τινος ἤκουσεν . ὡς ἐκ μεταφορᾶς τῆς διηνεκούς ὁδοῦ . ἢ γουν δι᾽ ἡς ὁρθῆς οὗσης καὶ ὡς εἰπεῖν ἀτραποῦ , ἐστιν ἀσφαλῶς ἀνεχθῆναι τινα . τὸ γὰρ φάναι ζῶσι ὅγε ἡ τέθνηκεν , οὐ διηνεκὲς ἐστιν , ἀλλὰ διακοπήν τινα ἔχει . ἢν δ᾽ ἄν διηνεκὲς , εἰ μόνον ἐφη τὸ ζῶσι , ἢ μόνον τὸ τέθνηκεν . οἱ μέντοι μεθ᾽ Ὁμήρου ἄλλως χρῶνται τῷ τοιούτῳ ἐπιώρηματι , καὶ τοῖς αὐτοῦ συστοίχοις ὀνόμασιν . Ὑστέρων δὲ ὅτι τὸ , ζῶσι ὅγ᾽ ἡ τέθνηκεν , ὑπὸ τοῦ ὀρείου ἡμῖν , λοξῶς ἔχει ὡς ἐν λόγῳ χρησμοῦ . πλάττει δὲ ὁ ποιητὴς τοῦτο , πειν δεξίως . εἰ γὰρ ἠληθεύσε τὸ ἀδύλον εἰς διηνεκὲς καὶ εἴπε ζῇ τὸν Ὀδυσσέα , οὐ συνέφερε τῇ ποίησι ταύτῃ . σύστασις γὰρ αὐτῆς , τὸ ἀγνοεῖ - σθαι τὸν Ὀδυσσέα ὑπὸ πάντων , καὶ μάλιστα ὑπὸ τῆς γυναικός , ὡς καὶ ἐν τοῖς ἐξῆς φανείσα σαφῶς . Τὸ δὲ ἀνευώλια ὅτι ἐκ τοῦ ἀνευώλια χέρεται , ἀλλαχοῦ δηλοῦται . Ὅτι τὸ , τὴν δ᾽ ἀπα - μηθόμενον προσέφη ἀδύλον ἀμανοῦν ἢ γουν ὁ ὕπνρος , δις ἐνταῦθα φησὶν ὁ ποιητὴς . ὅπερ εἴποι τις ἄν , ἐπὶ προσώπῳ ἰσχνῷ τιν καὶ αὐχμητῷ . Ὅτι τὸ , ἐλιάσθη ἐς πνοίας ἀνε*μων , προ - σώπῳ ἄν ἐπιληχτείῃ ἀφαντωθέντι οὐκ ἀξίῳ λόγου . Ὅτι κείται καὶ ἐνταῦθα τὸ , νευτὸς ἐμολιφ , κατὰ καὶ ἐν Πριάδ . καὶ ἀμωτται καὶ ὧδε τὰ ἡμῖντα ἐκτὶ . ἀσφαλέστερον δὲ ἵσως νοῆσαι ἀμολ - γὸν νευτὸς οὐ τὸν ἀφ᾽ ἑσπέρας ἀλλὰ μᾶλλον τὸν πρὸς τῇ ἡμέρᾳ , ὅτε καὶ εἰκὸς ἀληθεύειν τὸν ἐνταῦθα
Lemmas: ὅτι2 δέ ὁ πωλέω οὐ οἶδα γράφω Ὅμηρος διά ὁ μικρός εἰμί , ἐκδήλως εἰμί . ὅτι2 καί κοιμάω ὁ Πηνελόπη πενθέω ὁ Ὀδυσσεύς ἐν ὄνειρος , μιμνήσκω καί λέγω ὅσος καί πρό μικρός ἔργω . ομοιολοιπος τε πόσις ἀπόλλυμι εἶπον παντοῖος Ἀστέας ἔχω , καί αὐλή καί Ἑλλάς καί μέσος * ἀργός , ὅς εἰμί κατά Θεσσαλία καί Πελοπόννησος . ἔρχομαι μάλιστα γνωρίζω ὡς καί προδηλόω . εἶτα καί ὁ ἀγαπητός παῖς μᾶλλον ὑπερπαθέω φημί ἢ περ ὁ ἀνήρ . ὁ γάρ καί αὐτός ὁ ὁ πάρειμι ἀχθηδών κακός τρυᾶ κατά ὁ παρά Ἀσχύλῳ Προμηθεύς . σημειόω δέ ὡς καί ὁ Πηνελόπη ἐνταῦθα ὁ ποιέω μιμνήσκω καί ἐν ὄνειρος . διό φημί αὐτός ἀλλαχοῦ , ὡς εἴπερ ὁ ὁ Ὀδυσσεύς κέλομαι δῶμα λείπω , μιμνήσκω αὐτός ἐν περ ὄνειρος . ὅτι2 περί πολέμιος γῆ ἐκδημέω νῦν ἀγαθός παναπλῆθῳ , ἐπιφωνέω ὁ , παῖς ἀγαπητός ἔξεστι νήπιος , οὔτε πόνος εὖ οἶδα , οὔτε ἀγορά . ὁ δή ἐγώ καί μᾶλλον ουοδυρομαι . ὁ δέ ἀμφιτρομέω καί δαΐς μή τίς πάσχω . δυσμενής γάρ πολύς ἐπί αὐτός μηχανάομαι οἶδα πτεῖναι πρίν πατρίς γαῖα ἱκνέομαι . Ὅρας δέ ὡς νήπιος νῦν ὁ Τηλέμαχος , οὔτε παιδικός , οὔτε ὡς ἀνήρ εἰμί , ἀλλά ὡς ὁ κατά ἀνήρ πρᾶξις ἔτι ἤπειρος . μητρικός δέ ἀφαιρέω ὁ τοιοῦτος λέξις εἰμί . ἴσως δέ καί ἐνταῦθα ὁ νήπιος , ἴδιος κατά ἑαυτοῦ ἀναφωνέω . ἵνα λέγω νήπιος ὁ Τηλέμαχος κατά τίς σχῆμα , ὡς οὐ ἔμφρων ὁ πλόος στέλλω . ὅτι2 θάρσος ποιητικός ὁ , θάρσος μή δέ τίς πάνυ μετά φρήν δίειμι λίαν . οὗτος γάρ ὅς πομπός ἅμα εἰμί , εἄν τε καί ἄλλος ἀνήρ αἱρέω παρίστημι . δύναμαι γάρ . ὁ δέ μή δίειμι λίαν , πάνυ ἀσφαλῶς φράζω . ἀπόλλυμι ὁ , μηδείς ἄγαν . ὡς δέ ἀγαθός ποτός καί ὁ δείδω , δηλόω ὁ γράφω ὁ , ἀλλά ἵστημι ἐγώ καί δέος τίς καίριος . ὁ δέ ἐγώ ἔπος , παροράω , καί εἰς ἀνήρ δυνατός ὠφελέω . ὅτι2 οὖον ἐθέλω θεός - ὅς γιγνώσκω περί τις εἴτε ζῶ εἰμί εἴτε καί μή , δύναμαι * εἶπον ὁ , εἰμί μέν δή θεῖος ἔχλυνς αὐδάω , εἰμί δέ ἄγω ἐγώ καί ἐκεῖνος διζυροος καταλέγω εἰμί ποῦ ἔτι ζῶ καί ὁράω φάος Ἡλίας . ὁ ἤδη θνῄσκω καί ἐν Ἅιδου δόμος , εἰμί δηλαδή . ὁ δέ γε ἀπολογέομαι μέν πρός τοιοῦτος ἐρώτησις οὖον μήv εἰδοί ἄχρι - βοῦς , εἶπον ἄν , ὡς οὖον μέντοι ἐκεῖνος γε διηνεκής ἀσφαλῶς ασφαλίζω , ζῶ δέ ἢ θνῄσκω , κακός δέ ανευωμος βάζω . οὗτος δέ γνωμικός φράζω . καί ὁράω ἐν οὗτος ὅτι τε τρεῖς στίχος ἐφεξῆς ἀπό ὁ εἰμί ἄρχω - ὁ . ὁ εἷς , εἰμί μέν δή θεός ἕννυμι . ὁ δύο , εἰμί δέ ἄγω ἐγώ . καί ὁ τρίτος , εἰμί ποῦ ἔτι ζῶ . καί ὅτι * ὁ , εἶδος ἄγω , φανερῶς ἐνταῦθα κεῖμαι ἀντί ὁ , εἶα δή ἄγω κατά θεῖον πῃ - ράλληλον ταυτοδύναμος . ὁ γάρ εἶπον , εἶδος ἄγω ἀντί ὁ εἰμί δέ βούλομαι ἄγω , διανοέομαι εἰμί . ὁ δέ καί ὁράω φάος Ἥλιος , διά ὁράω ἔννοια κεῖμαι . ὡς δυνατός εἰμί ζῶ μέν μή βλέπω δέ . οὗτος δέ καί ὁ , ἐν Ἅιδου δόμος , πρός ἀκρίβεια λόγος φράζω . κατά γάρ ὁ ἐν ὁ ἑξῆς δηλόω Ἑλληνικός μῦθος , οὖον πᾶς θνῄσκω καί ἐν Ἅιδου γίγνομαι εἰμί μή καί πῦρ δίδωμι καί ὁ ὁ Εὐριπίδης ἐμφαίνω Πολύδωρος . ὥστε ὁ , ὁ ἤδη θνῄσκω καί * ἐν Ἅιδου δόμος , ἀντί ὁ ὁ ἤδη θνῄσκω καί τέθαρπε . ὁ δέ διηνεκής , ὁ ἀλάομαι δηλόω ἀπόφασις , ὁ δέ ὅλος πρᾶγμα τις ἀκούω . ὡς ἐκ μεταφορά ὁ διηνεκής ὁδός . ἢ γοῦν διά εἰμί ὀρθός εἰμί καί ὡς εἶπον ἀτραπός , εἰμί ἀσφαλῶς ἀνέχω τις . ὁ γάρ φαίνω ζῶ ὅσγε ὁ θνῄσκω , οὖον διηνεκής εἰμί , ἀλλά διακοπή τις ἔχω . εἄν δέ ἄν διηνεκής , εἰμί μόνος φημί ὁ ζῶ , ἢ μόνος ὁ θνῄσκω . ὁ μέντοι μετά Ὅμηρος ἄλλως χράω ὁ τοιοῦτος ἐπιώρηματι , καί ὁ αὐτός σύστοιχος ὄνομα . ὕστερος δέ ὅτι ὁ , ζῶ ὅσγε ὁ θνῄσκω , ὑπό ὁ ὄρειος ἐγώ , λοξός ἔχω ὡς ἐν λόγος χρησμός . πλάσσω δέ ὁ ποιητής οὗτος , Πέιν δεξιός . εἰμί γάρ ἀληθεύω ὁ ἀδύλον εἰς διηνεκής καί εἶπον ζῶ ὁ Ὀδυσσεύς , οὖον συμφέρω ὁ ποίησις οὗτος . σύστασις γάρ αὐτός , ὁ ἀγνοέω - ἕπομαι ὁ Ὀδυσσεύς ὑπό πᾶς , καί μάλιστα ὑπό ὁ γυνή , ὡς καί ἐν ὁ ἑξῆς φαίνω σαφῶς . ὁ δέ ἀνευώλια ὅτι ἐκ ὁ ἀνευώλια χράω , ἀλλαχοῦ δηλόω . ὅτι2 ὁ , ὁ δέ ἀπος - μήθω πρόσφημι ἀδύλον ἀμανός ἢ γοῦν ὁ ὕπνρος , δις ἐνταῦθα φημί ὁ ποιητής . ὅσπερ εἶπον τις ἄν , ἐπί πρόσωπον ἰσχνός ὅς καί αὐχμέω . ὅτι2 ὁ , λιάζομαι εἰς πνοή ἀνε*μων , προ - σωπάω ἄν ἐπιλήγω ἀφαντόω οὐ ἄξιος λόγος . ὅτι2 κεῖμαι καί ἐνταῦθα ὁ , νευσσός ἐμολιφ , κατά καί ἐν Πριάδ . καί ἀμόω καί ὧδε ὁ ημιειντα ἐκτὶ . ἀσφαλής δέ ἴσως νοέω ἀμολ - γος νευσσός οὖον ὁ ἀπό ἑσπέρα ἀλλά μᾶλλον ὁ πρός ὁ ἡμέρα , ὅτε καί εἰκός ἀληθεύω ὁ ἐνταῦθα