eustathius-philol.commentarii-ad-homeri-odysseam 1778
χαιρετον , ὦ * χοῦροι , φησι , καὶ Νέστορι ποιμένι λαῶν εἰπεῖν , τούτέστιν εἴπατε αὐτῷ τοῦτο τὸ χαίρειν . διατί ; ἡ γὰρ ἔμοιγε πατὴρ ὡς ἥπιος ἦν ἐν Τροίᾳ . ἐπὶ δὲ τούτοις τῷ Ἠλείαχρῳ εὐξα - μένῳ , ὡς αἱ γὰρ ἐγὼ νυστήσας , τούτέστιν Ἰθάκησδε κιών Ὀδυσσεῖ ἐπὶ οἴκῳ εἴποιμι ὡς παρὰ σέω τυχὼν φιλότητος ἀπάσης ἔχομαι . αὐτὰρ ἄγω κειμήλια πολλὰ καὶ ἐσθλὰ , εἰ καὶ μὴ ὅσα ἐκεῖ - νος ἐκ Φαιάκων , ἐπέπτατο φησι δεξιὸς ὤν τις αὐτὸς , ἀογὴν χήρα φέμωι ὀνύχῃσι πέλυσαι ἡμερον ἐξ αὐλῆς , οἱ δ᾽ ἰζόντες ἔποντο ἀνέρες ἤδε γυναικες . ὁ δὲ σφιν ἐγγύθεν ἐλθὼν δεξιὸς * ἡῦξε πρόσθ᾽ ἱππῶν , οἱ δὲ ἰδόντες γηθήσαν καὶ πᾶσιν ἐπὶ φρεσὶ θυμὸς ἱάνθη . ὁ δὲ περίφρασὶς ἐστι τοῦ γηθή - σαν . καὶ ὁ μὲν Νεστορίδης φράζω δὴ Μενέλαε φησιν εἰτε ἡμῖν τοῦτ᾽ ἔχρη θεὸς τέρας ἢ σοὶ αὐτῷ , τέρας τὸ σημεῖον εἴπών . οὐ γὰρ τι παρὰ φύσιν ἐποράγθη , ἵνα καὶ τέρας εἴη . Μενέλαος δὲ μικρή - ριζεν , ὅπως οἱ κατὰ μοῖραν ὑποχρώαιτο νοήσας , ὅ ἐστιν ἐμελέτα σκεπτόμενος , πῶς ἂν προσήκόντως νοήσας ἀποκριθείη . οὕτω γὰρ οἷδε φράζειν ὁ ποιητής , οἷα μὴ εἰδὼς τὴν παρὰ τοῖς ὑστεροῖς δραματι - κὴν ἡ καὶ ἀλλοίαν ὑπόκρισιν . Ἑλένη δὲ * ἐν τοσούτῳ τανύπεπλος ὑποχθασμένη , τούτέστι φθάσασα καὶ προλαβοῦσα διὰ ὀξύτητα φύσεως καὶ ἀρχήσιων , εὐηρῆς γὰρ καὶ ἐν τοῖς φθάσει δεδει - κται , λύει τὸ ἄπορον πρὸ τοῦ ἀνδρός , εἰπούσα · κέλευτέ μεν , αὐτὰρ ἐγὼ μαρτυεύσομαι , ὡς ἐπὶ θυμῷ ἀθάνατοι βέλλουσι καὶ ὡς τελείσθαι ὧν . ἄ δὴ καὶ ἀλλαχοῦ κέινται . ὡς ὁδε χήν᾽ ἠρ - σαξεν ἀπιταλλομένην ἐπὶ οἴκῳ ἐλθὼν ἐξ ὄρεος ὦθ᾽ οἱ γενεὴ τε τόκος τε , ὡς Ὀδυσσεὺς κακὰ πολλά παθὼν καὶ πολλ᾽ ἐπαληθεὶς οἴκαδε νυστήσει καὶ τίσεται , ἢ καὶ ἤδη οἴκοι ἐστὶ μνηστήροις κακὸν πάντεσι φυ*τευών , νοήσασα , ὡς εἰδός , ἡ Ἑλένη τοῦτο ἐκ τοῦ ἄμα τῇ εὐχῇ τὸν φηδέντα φανῆναι χρημοφόρον ἀετόν , ἡ καὶ ἐκ τοῦ ἐγγύθεν ἐλθεῖν δεξιόν . καὶ ὁ Ἠλείαχος τὴν τοῦ τέρατος λύσιν μαθὼν καὶ εὐχάμενος οὕτω γενέσθαι καὶ εἰπών , ὡς εἰ τοῦτο γένηται , καὶ κείθι , τούτέστιν ἐν τῇ Ἰθά*χῃ θεοῦ1778 ὡς εὐχετομήν , ἤρουν εὔχοιμην ἂν σοι δίχα θεοῦ , ἐγ᾽ ἱπατοῖν μᾶστιν βέλε καὶ ἡξάτο ἀπέρχεσθαι , ἡμοχὼν αὐτὸς ἐνταῦθα οἷα ἐκ τοῦ Πησιστράτου ἤδη μαθών . ταφρώτα γὰρ ἐκ Πύλου εἰς τὴν Σπάρτην ἐκεῖνος ἠνιόχεν . ἐν τούτοις δὲ καὶ λέξις κείται ποιητικὴ τὸ , δέπαι δεδισκόμενος , ὅ ἐστι δεξιούμενος , ὅ ἐν ἄλλοις δεδισκόμενος ἐφη ὡς ἀπὸ τοῦ δέχω , δέκω , δίσκω , δεδίσκω , καὶ δευδίσκω κατὰ διχρόνον ἐπένθεσιν . Ἐπὶ καὶ λόγος ἐνταῦθα κείται ἀνδρὸς ἀγγελιαφόρου τὸ , καὶ λίην κείνη γε ὡς ἀγορεύεις πάντα τάδ᾽ ἐλθόντες καταλέξομεν . Ἴστοιὸν δὲ καὶ ὅτι ἐν τοῖς περὶ τοῦ φηθείτου τέρατος τὸ μὲν ὄφσις γενιχόν , εἴδος δὲ ὁ αἰετὸς , ἡ καὶ ἄλλως ὤφσις συνήθως ὁ σημαντι - κὸς τοῦ μέλλοντος οἰωνός , ὅς δεξιὸς ἐνταῦθα ἐπιπευσθείς ἀγαθὰ οἰωνίζεται . Ἀογὴν δὲ χήνα λέγει μὲν τὴν οἰκουρὸν καὶ , ὡς αὐτὸς φησιν , ἡμερον καὶ ἀπιταλλομένην ἐν οἴκῳ . δηλοῖ δὲ * καὶ διὰ τῆς καποιειδίου ταύτης χηνοῦ τοὺς μνηστήρας . οἰκουρὸς γὰρ καὶ αὐτὴ καὶ κατ᾽ ἐκινους πολὺν ἄργος καὶ ἀπὸ τοῦ χαίνειν καὶ χανδὸν ἐσθίειν καλουμένη . καὶ ἐν τοῖς ἐξῆς δὲ χήνες καθ᾽ ὑπανον διὰ ταῦτα ἐν ὀνειρῷ οἱ μνηστήρες ὁπτάνονται τῇ Πηνελόπῃ . καὶ τοῦτο μὲν διὰ τὸ βρωδὸν καὶ οἰκουρόν , ἐν δὲ τοῖς ἐξῆς καὶ κύκρος Ἀπόλλωνος ταχύς ἀγγελος ἐν ποσὶ τίλλει ἔχων πέλειαν , παρὰ δὲ καταχέει ἔραζε , τὸν ὀλεθρον καὶ αὐτὸς ὑποσημαίνων τῶν μνηστήρων , εἰς πελείας νοουμένων , αἱ διὰ δελίας καὶ τρήμους λέγονται ὡς εὐτρετοί . Θηλυκῶς δὲ ἡ χήν πρὸς ἑμιασὶν τῆς τῶν μνηστήρων ἀσθενείας . οὐ γὰρ μόνον ἡμερος χήν ἀλλὰ καὶ θήλεια τῷ Ὀδυσσεῖ ἀετῷ κατέχεται . ὡς ὁ γε ἀγριος χήν οὐχ᾽ οὕτως ἀγεννής . ὡς δὲ καὶ ἀρσενικῶς ποτὲ λέγεται ὁ χήν , καὶ ὡς περισπούδαστα ἦσαν κατὰ φῶμην τὰ χήνεα ἡπατα , οἱ πα - λαδοὶ δηλοῦσι . παρ᾽ οἷς καὶ χάρτος ὑφλονται ὑπὸ Ῥωμαίων χήνες , ὡς περιποιησάμενοι ποτὲ αὐτοῖς διὰ νυκτέρου κραυγῆς τὴν ἀκρόπολιν κλεπτομένην ὑπὸ πολεμίων . ὡς δὲ ἀπὸ τοῦ χαίνειν οὐ μόνον χήν καὶ χανδὸν ἀλλὰ καὶ ἰχνὺς χάννος διπλάζων Ἀσιλικῶς τὸ ἀμετάβολον , ἱδασιν οἱ ἐτυμολόγοι , ἐκ τοῦ χω δὲ τὸ χωρὸ γίνεται τὸ χαίνω ὁμοίως τῷ ὧν φάινω καὶ τοῖς τοιούτοις . * Ἴστοιὸν δὲ ὅτι χαίνειν λεγο - μένον καὶ τοῦ λαλεῖν ὡς ἐκ τοῦ παρακολουθοῦντος τοῖς λαλοῦσι , καθά διηλοῖ Σοφοκλῆς ἐν τῷ μαστι - γοφόρῳ , ἐκεῖθεν γίνεται προχάνη ἡ πρόφρασις . καὶ εἰσὶ δύο αὐται λέξεις ταυτοδύναμοι . διότι γὰρ ταυτὸν τραγικώτερον τὸ χαίνειν καὶ τὸ φάσκειν εἰς ἴσον ἤκουσιν ἐμηνίας καὶ ἡ προχάνη καὶ ἡ πρόφρα - σις . οἱ δὲ ἀετώδεις ὄνυχες βελῶν δηλοῦσιν ὀξύτητα , δι᾽ ὧν οἱ μνηστήρες πίπτουσι . τὸ δὲ πέλυσον τῆς χηνοῦ τὸ κῶν μνηστήρων αἰνίττεται κατ᾽ αὐτοὺς εἰπεῖν ὑπερφίαλον . Τὸ δὲ ἰζέειν φωνή
Lemmas: χαίρω , εἰμί * χούρος , φημί , καί Νέστωρ ποιμήν λαός εἶπον , τουτέστιν εἶπον αὐτός οὗτος ὁ χαίρω . διατί ; ὁ γάρ ἐγώ πατήρ ὡς ἤπιος εἰμί ἐν Τροία . ἐπί δέ οὗτος ὁ Ἠλείαχρῳ εὔχομαι - μένος , ὡς ὁ γάρ ἐγώ νυιστημι , τουτέστιν Ἰθάκη κίω Ὀδυσσεύς ἐπί οἶκος εἶπον ὡς παρά σέω τυγχάνω φιλότης ἀπασάω ἔχω . ἀτάρ ἄγω κειμήλιον πολύς καί ἐσθλός , εἰμί καί μή ὅσος ἐκεῖ - Μύκονος ἐκ Φαίαξ , πετάννυμι φημί δεξιός εἰμί τις αὐτός , ἀγή χήρα φημί ὀνύχῃσι πέλω ἥμερος ἐκ αὐλή , ὁ δέ ἵζω ἕπω ἀνήρ ἀδέω γυνή . ὁ δέ σφεῖς ἐγγύθεν ἔρχομαι δεξιός * αὐξάνω πρόσθεν ἵππος , ὁ δέ ὁράω γηθέω καί πᾶς ἐπί φρήν θυμός ἰαίνω . ὁ δέ περίφρασις εἰμί ὁ γηθέω - σάω . καί ὁ μέν Νεστορίδης φράζω δή Μενέλαος φημί εἴτε ἐγώ οὗτος χράω θεός τέρας ἢ σύ αὐτός , τέρας ὁ σημεῖον εἶπον . οὖον γάρ τίς παρά φύσις ἐποράγθη , ἵνα καί τέρας εἰμί . Μενέλαος δέ μικρός - Ρίζεν , ὅπως ὁ κατά μοῖρα ὑποχωρέω νοέω , ὅς εἰμί μελετάω σκέπτομαι , πῶς εἄν προσήκω νοέω ἀποκρίνω . οὗτος γάρ οἶδα φράζω ὁ ποιητής , οἷος μή εἰδοί ὁ παρά ὁ ὑστερέω δρᾶμα - κάν ὁ καί ἀλλοῖος ὑπόκρισις . Ἑλένη δέ * ἐν τοσοῦτος τανύπεπλος ὑποχθασμένη , τουτέστι φθάνω καί προλαμβάνω διά ὀξύτης φύσις καί ἀρχήσιων , Εὐήρης γάρ καί ἐν ὁ φθάνω δείδω - κται , λύω ὁ ἄπορος πρό ὁ ἀνήρ , εἶπον · κελεύω μέν , ἀτάρ ἐγώ μαρτυαγρευω , ὡς ἐπί θυμός ἀθάνατος βάλλω καί ὡς τελέω ὅς . ὅς δή καί ἀλλαχοῦ κεῖμαι . ὡς ὅδε χήνος ἔαρ - Σάξε ἀπιταλλομένην ἐπί οἶκος ἔρχομαι ἐκ ὄρος οὖς ὁ γενεά τε τόκος τε , ὡς Ὀδυσσεύς κακός πολύς πάσχω καί πολύς ἐπαλάομαι οἴκαδε νυιστημι καί τίνω , ἢ καί ἤδη οἴκοι εἰμί μνηστήρ κακός πᾶς φυ*τευών , νοέω , ὡς οἶδα , ὁ Ἑλένη οὗτος ἐκ ὁ ἄμη ὁ εὐχή ὁ φηδέντα φαίνω χρημοφορος ἀετός , ὁ καί ἐκ ὁ ἐγγύθεν ἔρχομαι δεξιός . καί ὁ Ἠλείαχος ὁ ὁ τέρας λύσις μανθάνω καί εὔχομαι οὗτος γίγνομαι καί εἶπον , ὡς εἰμί οὗτος γίγνομαι , καί ἐκεῖθι , τουτέστιν ἐν ὁ Ἰθά*χῃ εἶμι ὡς ευχετομεις , ἀρόω εὔχομαι εἄν σύ δίχα θεός , ἐγώ ἱπατοῖν μάστις βέλος καί ἄγω ἀπέρχομαι , ημοχοω αὐτός ἐνταῦθα οἷος ἐκ ὁ πησιστρατος ἤδη μανθάνω . ταφρώτα γάρ ἐκ Πύλος εἰς ὁ Σπάρτη ἐκεῖνος ἡνίοχος . ἐν οὗτος δέ καί λέξις κεῖμαι ποιητικός ὁ , δέπας δεδίσκομαι , ὅς εἰμί δεξιόομαι , ὅς ἐν ἄλλος δεδίσκομαι φημί ὡς ἀπό ὁ δέχομαι , δεκάω , δίσκος , δίσκος , καί δευδισκος κατά διχρονος ἐπένθεσις . ἐπί καί λόγος ἐνταῦθα κεῖμαι ἀνήρ αγγελιοφόρος ὁ , καί λίαν ἐκεῖνος γε ὡς ἀγορεύω πᾶς ὅδε ἔρχομαι καταλέγω . Ἴστοιὸν δέ καί ὅτι ἐν ὁ περί ὁ φηθειος τέρας ὁ μέν ὄφσις γενικός , εἶδος δέ ὁ ἀετός , ὁ καί ἄλλως ὤφσις συνήθης ὁ σημαίνω - γυνή ὁ μέλλω οἰωνός , ὅς δεξιός ἐνταῦθα ἐπιπευσθείς ἀγαθός οἰωνίζομαι . Ἀογὴν δέ χήνα λέγω μέν ὁ οἰκουρός καί , ὡς αὐτός φημί , ἥμερος καί ἀπιταλλομένην ἐν οἶκος . δηλόω δέ * καί διά ὁ καποιειδιος οὗτος Χήνου ὁ μνηστήρ . οἰκουρός γάρ καί αὐτός καί κατά εκινοος πολύς Ἄργος καί ἀπό ὁ χαίνω καί χανδόν ἐσθίω καλέω . καί ἐν ὁ ἑξῆς δέ χήν κατά ὑπάνειμι διά οὗτος ἐν ὄνειρος ὁ μνηστήρ οπτανοντ ὁ Πηνελόπη . καί οὗτος μέν διά ὁ ῥόδον καί οἰκουρός , ἐν δέ ὁ ἑξῆς καί κύκρος Ἀπόλλων ταχύς ἄγγελος ἐν πούς τίλλω ἔχω πέλεια , παρά δέ καταχέω ἔραζε , ὁ ὄλεθρος καί αὐτός ὑποσημαίνω ὁ μνηστήρ , εἰς πέλεια νοέω , ὁ διά Δελιάς καί τρήμους λέγω ὡς εὐτρετοί . θηλυκός δέ ὁ χήν πρός εμιασις ὁ ὁ μνηστήρ ἀσθένεια . οὖον γάρ μόνος ἥμερος χήν ἀλλά καί θῆλυς ὁ Ὀδυσσεύς ἀετός κατέχω . ὡς ὁ γε ἄγριος χήν οὐ οὕτως ἀγεννής . ὡς δέ καί ἀρσενικός ποτέ λέγω ὁ χήν , καί ὡς περισπούδαστος εἰμί κατά φάω ὁ χήνεος ἧπαρ , ὁ πῃ - λαδής δηλόω . παρά ὅς καί Χάρτος υφλοντ ὑπό Ῥωμαῖος χήν , ὡς περιποιέω ποτέ αὐτός διά νύκτερος κραυγή ὁ ἀκρόπολις κλέπτω ὑπό πολέμιος . ὡς δέ ἀπό ὁ χαίνω οὖον μόνος χήν καί χανδόν ἀλλά καί ἰχνὺς χάννη διπλάζω Ἀσιλικῶς ὁ ἀμετάβολος , ἱδασιν ὁ ετυμολόγος , ἐκ ὁ χόω δέ ὁ χώρος γίγνομαι ὁ χαίνω ὁμοίως ὁ ὅς φαίνω καί ὁ τοιοῦτος . * Ἴστοιὸν δέ ὅτι χαίνω λεγο - μένω καί ὁ λαλέω ὡς ἐκ ὁ παρακολουθέω ὁ λαλέω , καθά διηλόω Σοφοκλῆς ἐν ὁ μάστις - γοφορος , ἐκεῖθεν γίγνομαι προχάνη ὁ πρόφρασις . καί εἰμί δύο αὐτός λέγω ταὐτοδυναμέω . διότι γάρ τατός τραγικός ὁ χαίνω καί ὁ φάσκω εἰς ἴσος ἥκω μήνιος καί ὁ προχάνη καί ὁ πρόφρων - τις . ὁ δέ ἀετώδης ὄνυξ βέλος δηλόω ὀξύτης , διά ὅς ὁ μνηστήρ πίπτω . ὁ δέ πέλω ὁ Χήνου ὁ Κῶς μνηστήρ αἰνίσσομαι κατά αὐτός εἶπον ὑπερφίαλος . ὁ δέ ἰάζω φωνή