eustathius-philol.commentarii-ad-homeri-odysseam 1878
στόμα διὰ τοὺς ἐλεφαντόχρωτάς φασιν ὀδόντας , ἵνα λέγῃ συμβολικῶς ἡ σοφὴ Πηνελόπη πιστότερα τῶν ἀπλῶς οὕτω λεγομένων εἶναι τὰ ἐξ ἀποτελείσματος ὁρώμενα . διὸ καὶ τοῖς περὶ Ὀδυσσέως ὀνειροχρη - τικῶς λεγομένοις πιστέμεν δηλαδή , ὅτε ἂν ἴδοι αὐτά . Ἄλλοι δὲ κέρασι μὲν εἴκασαν τοὺς οὐρανίους ὀνεί - ρους , οὓς καὶ διοπτιπτοὺς ἐλχον καὶ ἀληθεῖς · ἐπεὶ καὶ τὰ κέρατα εἰς ὑψος ἀνέχουσιν · ἐλέφαντι δὲ τοὺς χθονίους · τὰ γὰρ τῶν ἐλεφάντων κέρατα κάτω νεῦει . δηλοῖ δὲ καὶ ἀλλαχοῦ ὁ ποιητὴς τοὺς μὲν * οὐρανίους ἐν τῷ , καὶ γὰρ τ’ ὕπαρ ἐκ Διός ἐστι , τοὺς δὲ χθονίους ἐν τῷ , Λευκάδα πέτραν καὶ ’Ηελίου πύλας καὶ δῆμον ὀνείρων . ἐθέλει οὖν εἰπεῖν ἡ γυνή , ὡς ἐμοὶ ὁ θεαθεὶς ὄνειρος οὐκ ἦν ἐκ Διός , ἀλλὰ ποθέν κάτωθεν . Εἰσὶ δὲ οἱ καὶ οὕτως ἐνόησαν , ὡς ὅσα μὲν τις ἴδοι πλησάμενος τροφῆς ἢ καθυπνογ - γοῦσιν οἱ ἐλεφαντοφανεῖς ὀδόντες , ταῦτα ψευδόνται · ὅσα δὲ φαντασθείη ὁ νήφων καὶ ἀναπεπταμένος ὑμοῦ καὶ ἄνω νεύων κατὰ τὸ κέρας τὸ ἀρχιστεῦον τῷ τῆς κεφαλῆς ἡγεμονικῷ , ταῦτα δὲ ἀληθῆ εἶσὶ . καὶ τοῦτο δέδωκεν ἀρχὴν τῷ Ἰταλῷ ἐν τῷ περὶ ὀνείρων λόγῳ εἰπεῖν τὸ ἀδόμενον , ὁ πέρ ἐστι τοιούτων προγ - γνωμὴν τινὶ βασιλική · τὸ δὲ εἶναι νηστίας τὸ κέρας σύμβολον καὶ τοῦ ἕλε φαγε τὸν ἐλέφαντα , καλὸν μὲν , ὦ βασιλεῦ , ἀλλὰ δημώδες εἰπεῖν . ἐθέλει τοίνυν εἰπεῖν κατὰ τὸν λόγον τοῦτον ἡ Πηνελόπη , ὡς ὁ περὶ τῶν γημῶν ὄνειρος οὐ νήφοντος ἦν λογισμοῦ , ἀλλὰ δηλαδή τοῦ ἀνάπαλιν , ἤτοι ὡς εἰπεῖν ἐξ ὀδόντων , ὁ περ ὠκνησεν εἰπεῖν ὡς μὴ αὐτῆς ἀξίων , εἰποῦσα μὲν τὴν ἄρσιν τὸ μὴ ἐκ τοῦ κατὰ κεφαλὴν ἡγεμονικοῦ τὸν ὄνειρον εἶναι , σιγήσασα δὲ τὴν θέσιν τὸ , ἀλλ’ ἐκ πληρώμου τροφῆς . ὁ δ’ αὐτὸς Ἰταλὸς καὶ ἐκ τῆς ἐνταῦθα ἠθδείσης τετάρτης ἐννοίας ὡφελμένος τῆς κατὰ τοὺς οὐρανίους καὶ χθονίους * ὀνει - ρους γράφει , ὡς ἡ φαντασία δύναμὶς ἐστι ψυχικὴ τῶν τε ἀπλουστέρων μετασχημὶς καὶ τῶν παχυτέρων καὶ ψευδεστέρων . καὶ τοῦτον τὸ μὲν κέρας , τὸ δὲ ἐλέφατα , φησίν , ὁνομάσθη , ὡς τοῦ μὲν εἰς ὕψος δρόντος καὶ ἄνω ὄντος , καθὰ καὶ τῶν παχυτέρων ὑπέρκειται τὰ ἀπλούστερα · τοῦ δὲ τῇ προνομαίᾳ νευευ - κότος εἰς ἕδαφος , καὶ τοῦ μὲν νοῦ τυγχάνοντος , τοῦ δὲ αἰσθήσεώς τε καὶ τῶν ἐπομένων αὐτῇ . οἱ μὲν οὖν ἐξ ἐλεφάντων ὄνειροι ἐξ αἰσθήσεώς εἰσιν , ἢ μᾶλλον εἰπεῖν , ἐκ γῆς μελανοπτερύγων μητρὸς ὀνείρων · οἱ δ’ ἐν κεράτων ἐκ μετεώρου τινός , καὶ ὡς εἰπεῖν , οἱ μὲν ἐν νοῦ καὶ νοερὰς καταστάσεως , οἱ δὲ ἐν τινων σωματικῶν καὶ ἀλόγων δυνάμεων · ὕθεν οἱ μὲν ἀληθεῖς ὡς ἐκ χωρίων ἀληθινῶν εἰς φαντασίαν γίνον - τες , οἱ δὲ ψευδεῖς ὡς κάτωθεν εἰς αὐτὴν ἀναβαίνοντες καὶ τὸ εἰλικρινὲς θολοῦντες αὐτῆς καὶ ἀμαυ - ροῦντες τὸ καθαρῶτατον . καὶ οὕτω μὲν καλὰ ταῦτα . πολλῶν δὲ ὄντων ἃ συμνύνει τὸν ἐλέφαντα καὶ τὸ εὐγενὲς καὶ θέας ἀξιὸν ζῷον , ἰδοὺ καὶ Ὀμηρικὸν εἰς ἐκεῖνον πεπόρισται σέμνωμα τὸ κατὰ τὴν ὀνειρίαν ἐλεφαντίνην πύλην . περιῆδεταί οὖν καὶ αὐτὴ οὐδὲν ἧττον ἢ περ αἱ θεσφικαὶ καὶ ξυνωρίδες τῶν ἐλεφάν - των καὶ τὰ κατὰ πόλεμον ἄγηματα τῶν αὐτῶν . ἱστορεῖται γὰρ πού ὡς περ ἄγημα * στρατιωτῶν ἄθα - νάτων καὶ μηλοφόρων , οὕτω καὶ ἄγημα ἐλεφάντων . τακτικὴ δὲ λέξις τὸ ἄγημα , ἴσως μὲν παρὰ τὸ ἄγειν γεγονία , ἴσως δὲ παρὰ τὸ ἀγῶν ἄγῃσω , διὰ τὸ ἐκπλήττειν καὶ θαμαζέσθαι . Ἐν τοῖσι δὲ σημειῶσαι καὶ ὅτι τοῦ ἀληθοῦς ὀνείρου ἐτυμολογουμένου ἀπὸ τε τοῦ , αὐτὸ τὸ ὄν εἴρειν , ἐπὶ δὲ καὶ ἀπὸ τοῦ ὄνω τὸ ὄφελω , ἐξ οὗ καὶ τὸ ὄνειαρ πλινασμῷ τοῦ ἰῶτα , ὀνόμασέ τις ὄνειαρ καὶ αὐτὸ τὸ ὄνειρον , οἷον , ὄνειαρ κεράτων οὐδ’ ἐλέφαντος ὄν . ἐξ οὐ δήλον , ὅτι οὐκ ἐπὶ βρωμάτων μόνον λέγεται τὸ ὄνειαρ , ἀλλὰ πᾶν εἰς ὄνησιν ἐπιτιθέιον οὕτω καλεῖται , ὁποῖόν τι καὶ ὁ ἀληθὴς ὄνειρος . * οἱ γλωσσογράφοι1878 μέντοι ἐπὶ βρώματος τὴν λέξιν ἰδίασαν . Ἀμήχανοι δὲ ὄνειροι , πρὸς οὓς οὐκ ἔστι χρῆσιν τινὰ ὡρισμένην τεχνησασθαι ἤτοι μηχανήσασθαι . διὸ καὶ ἀκριτόμυθοι οἱ αὐτοί . σαφεστέρα δὲ τοῦ - του ἐρμηνεία τὸ , οὐδὲ τι πάντα τελείεται ἀνθρώποισ , ἀλλ’ εἰσὶν οἱ καὶ μάτην ἀπλῶς οὕτω βλέποντα , ἀμηχανίαν ἐμποιοῦντες καὶ ἀκριτομυθίαν τοῖς κατασχεπτομένοις αὐτούς . Ἄμενηροὶ δὲ ὄνειροι οἱ φαν - τασιούντες μὴ στερεοινῶς τὰ βλεπόμενα καὶ ὡς εἰπεῖν μετὰ τινοὺς μένους . εἴρηται δὲ καθ’ ὁμοιότητα τῶν ἀμενηρῶν ἐν Ἄιδου εἰδώλων τῶν ἐν τῇ νεκύᾳ διὰ καὶ τὸ συγγενεὲς ἐκεῖνα πρὸς τοὺς ὄνειρους ἔχειν κατὰ τὸ , ψυχὴ δ’ ἥντ’ ὄνειρος ἀποπταμένη πεύπεται . Τοῦ δὲ ἀκράαντα τὸ ῥῆμα χραιμίνω , ὡς περ τὸ κραίνω τοῦ ἀκραντα , οἷον , ἀκραντα γαρίετον . Ἄινὸν δὲ ὄνειρον ἢ τὸν σκοτεινόν , ὡς καὶ ἐπαινή Περσεφόνη ἢ αἰανή , ἢ τὸν αἰνυματώδη παρὰ τὸ αἴνος , ὅς δηλοῖ ποτὲ καὶ τὸ αἴνυμα , καθὰ πολλοχον ἐφάνη . Ὅτι τὸ ἐν ποιήσει εὐπλάστον κατορθοῦν πανταχοῦ μάλιστα ὁ ποιητὴς θαυμαστός ἐστι καὶ ἐνταῦθα εὐμεθῶς ἀπὸ ἰῶν ἄρτι προλαλῶν καὶ
Lemmas: στόμα διά ὁ ἐλεφαντόχρως φημί ὀδούς , ἵνα λέγω συμβολικός ὁ σοφός Πηνελόπη πιστός ὁ ἀπλόος οὗτος λέγω εἰμί ὁ ἐκ ἀποτελείσματος ὁράω . διό καί ὁ περί Ὀδυσσεύς ὀνειροχρη - Τικῶς λέγω πιστέω δηλαδή , ὅτε εἄν ὁράω αὐτός . ἄλλος δέ κέρας μέν εἰκάζω ὁ οὐράνιος ὀνέω - ῥόος , ὅς καί διοπτιπτοὺς ἐλχον καί ἀληθής · ἐπεί καί ὁ κέρας εἰς ὕψος ἀνέχω · ἐλέφας δέ ὁ χθόνιος · ὁ γάρ ὁ ἐλέφας κέρας κάτω νεύω . δηλόω δέ καί ἀλλαχοῦ ὁ ποιητής ὁ μέν * οὐράνιος ἐν ὁ , καί γάρ τε ὕπαρ ἐκ Ζεύς εἰμί , ὁ δέ χθόνιος ἐν ὁ , Λευκάς πέτρα καί ’Ηελίου πύλη καί δῆμος ὄνειρος . ἐθέλω οὖν εἶπον ὁ γυνή , ὡς ἐγώ ὁ θεάομαι ὄνειρος οὐ εἰμί ἐκ Ζεύς , ἀλλά πίνω κάτωθεν . εἰσί δέ ὁ καί οὕτως νοέω , ὡς ὅσος μέν τις ὁράω πίμπλημι τροφή ἢ καθυπνογ - γόνυ ὁ ἐλεφαντοφανής ὀδούς , οὗτος ψεύδω · ὅσος δέ φαντάζω ὁ νήφω καί ἀναπεπταμένος ὑμέτερος καί ἄνω νεύω κατά ὁ κέρας ὁ αρχιστευμαι ὁ ὁ κεφαλή ἡγεμονικός , οὗτος δέ ἀληθής εἰμί . καί οὗτος δίδωμι ἀρχή ὁ Ἰταλός ἐν ὁ περί ὄνειρος λόγος εἶπον ὁ ἀείδω , ὁ περ εἰμί τοιοῦτος προ - γνώμη τις βασιλικός · ὁ δέ εἰμί νῆστις ὁ κέρας σύμβολον καί ὁ αἱρέω ἐσθίω ὁ ἐλέφας , καλός μέν , εἰμί βασιλεύς , ἀλλά δημώδης εἶπον . ἐθέλω τοίνυν εἶπον κατά ὁ λόγος οὗτος ὁ Πηνελόπη , ὡς ὁ περί ὁ γημῶν ὄνειρος οὖον νήφω εἰμί λογισμός , ἀλλά δηλαδή ὁ ἀνάπαλιν , ἤτοι ὡς εἶπον ἐκ ὀδούς , ὁ περ ὀκνέω εἶπον ὡς μή αὐτός ἄξιος , εἶπον μέν ὁ ἄρσις ὁ μή ἐκ ὁ κατά κεφαλή ἡγεμονικός ὁ ὄνειρος εἰμί , σιγάω δέ ὁ θέσις ὁ , ἀλλά ἐκ πληρώμου τροφή . ὁ δέ αὐτός ἰταλός καί ἐκ ὁ ἐνταῦθα ηθδεισος τέταρτος ἔννοια ὁράω ὁ κατά ὁ οὐράνιος καί χθόνιος * ὀνέω - ῥόος γράφω , ὡς ὁ φαντασία δύναμις εἰμί ψυχικός ὁ τε απλός μετασχημὶς καί ὁ παχύς καί ψευδής . καί οὗτος ὁ μέν κέρας , ὁ δέ ἐλέφατα , φημί , ὀνομάζω , ὡς ὁ μέν εἰς ὕψος δράω καί ἄνω εἰμί , καθά καί ὁ παχύς ὑπέρκειμαι ὁ απλός · ὁ δέ ὁ προνομαία νεύω - κότος εἰς ἔδαφος , καί ὁ μέν νόος τυγχάνω , ὁ δέ αἴσθησις τε καί ὁ επομένη αὐτός . ὁ μέν οὖν ἐκ ἐλέφας ὄνειρος ἐκ αἴσθησις εἰμί , ἢ μᾶλλον εἶπον , ἐκ γῆ μελανοπτέρυξ μήτηρ ὄνειρος · ὁ δέ ἐν κέρας ἐκ μετέωρος τις , καί ὡς εἶπον , ὁ μέν ἐν νόος καί νοερός κατάστασις , ὁ δέ ἐν τίνω σωματικός καί ἄλογος δύναμις · ὕθεν ὁ μέν ἀληθής ὡς ἐκ χωρίον ἀληθινός εἰς φαντασία γίνομαι - αἱρέω , ὁ δέ ψευδής ὡς κάτωθεν εἰς αὐτός ἀναβαίνω καί ὁ εἰλικρινής θολόω αὐτός καί ἀμάω - ροέω ὁ καθαρός . καί οὗτος μέν καλός οὗτος . πολύς δέ εἰμί ὁ συμνύνει ὁ ἐλέφας καί ὁ εὐγενής καί θέα Ἀξιός ζῷον , ἰδού καί Ὀμηρικός εἰς ἐκεῖνος πορίζω σέμνωμα ὁ κατά ὁ ὀνειρίαν ἐλεφάντινος πύλη . περιδέω οὖν καί αὐτός οὐδείς κακός ἢ περ ὁ θεσφικαὶ καί ξυνωρίς ὁ ἐλέφας - ὁ καί ὁ κατά πόλεμος ἄγημα ὁ αὐτός . ἱστορέω γάρ πού ὡς περ ἄγημα * στρατιώτης ἄθος - νάω καί μηλοφόρος , οὗτος καί ἄγημα ἐλέφας . τακτικός δέ λέξις ὁ ἄγημα , ἴσως μέν παρά ὁ ἄγω γίγνομαι , ἴσως δέ παρά ὁ ἄγος Ἁγησώ , διά ὁ ἐκπλήσσω καί θαμάζω . ἐν ὅς δέ σημειόω καί ὅτι ὁ ἀληθής ὄνειρος ἐτυμολογέω ἀπό τε ὁ , αὐτός ὁ εἰμί εἴρω , ἐπί δέ καί ἀπό ὁ ὄνος ὁ ὀφείλω , ἐκ ὅς καί ὁ ὄνειαρ πλινασμῷ ὁ ἰῶτα , ονομάζω τις ὄνειαρ καί αὐτός ὁ ὄνειρος , οἷος , ὄνειαρ κέρας οὐδέ ἐλέφας εἰμί . ἐκ οὖον δῆλος , ὅτι οὐ ἐπί βρῶμα μόνος λέγω ὁ ὄνειαρ , ἀλλά πᾶς εἰς ὄνησις ἐπιτιθέιον οὗτος καλέω , ὁποῖος τίς καί ὁ ἀληθής ὄνειρος . * ὁ γλωσσογράφος μέντοι ἐπί βρῶμα ὁ λέξις ἰδιάζω . ἀμήχανος δέ ὄνειρος , πρός ὅς οὐ εἰμί χρῆσις τις ὁρίζω τεχνάομαι ἤτοι μηχανάομαι . διό καί ἀκριτόμυθος ὁ αὐτός . σαφής δέ ὁ - ὁ ἑρμηνεία ὁ , οὐδέ τίς πᾶς τελέω ἄνθρωπος , ἀλλά εἰμί ὁ καί μάτην ἀπλόος οὗτος βλέπω , ἀμηχανία ἐμποιέω καί ἀκριτομυθία ὁ κατέχω αὐτός . Ἄμενηροὶ δέ ὄνειρος ὁ φημί - τασιούντες μή στερεοινεω ὁ βλέπω καί ὡς εἶπον μετά τίνω μένος . εἴρω δέ κατά ὁμοιότης ὁ ἀμενηρῶν ἐν Ἅιδου εἴδωλον ὁ ἐν ὁ νεκύα διά καί ὁ συγγενής ἐκεῖνος πρός ὁ ὄνειρος ἔχω κατά ὁ , ψυχή δέ ὅντες ὄνειρος ἀποπέτομαι πυνθάνομαι . ὁ δέ ἀκράαντος ὁ ῥῆμα χραιμενω , ὡς περ ὁ κραίνω ὁ ἄχραντος , οἷος , ἄχραντος γαριιημι . αἶνος δέ ὄνειρος ἢ ὁ σκοτεινός , ὡς καί ἐπαινέω Περσεφόνη ἢ Αἰανή , ἢ ὁ αἰνυματώδη παρά ὁ Αἴνος , ὅς δηλόω ποτέ καί ὁ αἴνυμα , καθά πολλοχον φαίνω . ὅτι2 ὁ ἐν ποιέω εὔπλαστος κατορθόω πανταχοῦ μάλιστα ὁ ποιητής θαυμαστός εἰμί καί ἐνταῦθα εὐμεθῶς ἀπό ἰά ἄρτι προλαλέω καί