eustathius-philol.commentarii-ad-homeri-odysseam 1859
γόνον εἰπὼν αὐτὸς ὁ περ ἡ Πηνελόπη γένος εἶπε , τούτ’ ἐστι τὴν γενεὰν ἢ τὴν γέννησιν . Ἐν τούτοις δὲ ὅρα ὅτι τὴν δρὺς γενικὴν συστήλλει Ὅμηρος , εἰ καὶ ἡ εὐθεῖα ἐκτεταμένην ἔχει τὸ δίχρον . τοῦτο δὲ γίνεται καὶ ἐπὶ τοῦ σὺς σὺς καὶ μὺς μὺς , καὶ ἐπὶ ἄλλων δὲ . φησὶ γοῦν Ἡσιόδῳ , ὅτι τὸ ὐ ἐπ’ εὐθείας ἐκτεινόμενον φιλὶ συστήλλειν τὰς ἄλλας πτώσεις , καὶ οὐ μόνον ἐν τῷ πύρ πυρός , ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ , ἰχθύος , δρὺς , ἰσχύος . Ὅτι δὲ οὐ μόνον δρὺς καὶ τὰ κατ’ αὐτὸ περισπώται , ἀλλὰ καὶ τινὰ τῶν ὑπὸ μίαν συλλαβὴν , δηλοῖ ὁ αὐτὸς γράφας οὕτω · τὰ εἰς ὐς ὀξύνται δηλῶς συστήλλονται τὸ ὐ διὰ τοῦ δέλτα κλίνονται · κροκῦδος , γλαμῦδος · τὰ δὲ ἐκτεταμένον ἔχοντα τὸ ὐ διὰ καθαροῦ τοῦ ὅς , διζῦδος , Ἐριννύος . τὰ δὲ περισπώμενα καὶ αὐτὰ καθαρεύει · ὀσφύος , ὀφρύος , δονύος · ὡς τε περισπᾶ καὶ τὸ ὀσφύς καὶ τὸ ὀφρύς . ἐν ἄλλοις δὲ δοκεῖ ὁμοίων τόνων ἐπιτιθέναι καὶ τῇ τοῦ ἰχθύος εὐθείας . εἰπὼν γὰρ ἐν τῷ περὶ τῶν εἰς ὐς περισπωμένων μονοσυλλαβῶν ἀρσενικῶν , ὡς φυλάσσουσι τὸ ἰ ἐν τῇ κλίσει , ἐπάγει ὅτι ἐν μόνον ὑπὲρ μίαν συλλαβὴν ὁ ἰχθύς ὁμοίως ἐκλίθη τοῖς προειρημένοις . καὶ τοιαῦτα μὲν καὶ ταῦτα . Τὸ δὲ , οὐδ’ ἀπὸ δρὺς ἔστι παλαιφάτου οὐδ’ ἀπὸ πέτρας , ἐξήγηται μὲν ἰκανῶς ἐν τῇ Ἰλιάδι . καὶ νῦν δὲ εἰς τοσούτων ῥητέον , ὅτι τε παροιμιώδης ὁ λόγος καὶ ὅτι καταφατικῶς μὲν ἀπὸ δρὺς ἢ ἀπὸ πέτρας εἴναι τις λέγεται , ὥστε οὐκ ἔστι γένος αὐτοῦ εἰπεῖν . ἀποφατικῶς δὲ φαμεν ὡς οὐκ ἔστι τις ἀπὸ δρὺς παλαιφάτου ἢ ἀπὸ πέτρας , ὥστε οὐκ ἂν ἔχοι συγγῆσαι πόθεν ἐστίν . εἰ γὰρ καὶ τὰ * λα μὴ ἀκριβῶς οἷδ’ τις κατὰ λεπτόν , τίνων γοῦν ἐξέρω , οἷδεν ὡς εἰκός · ἢ ἀλλὰ ποίας γοῦν ἐστὶ γῆς . εἰλη - πται δὲ ἡ παροιμία ἐκ τοῦ παλαιοῦ βίου , ὅτε ἐν σπηλαίοις καὶ δρυῶν ἤγουν δένδρων κοιλότησι , ταυτὸν δ’ εἰπεῖν , γεφανδροῦν , ἐξετίθεντο τὰ νεογνὰ ὑπὸ τῶν γεννησαμένων κατὰ ἀπορίαν βίου . οἱς ἀναλη - φθεῖσι καὶ ἐκτεθραμμένοις ὕστερ , τουνεχὶ δένδρα κοῦφα , εἰς μητέρας ἐνεγράφοντο κατὰ τοῦς ἐκ μελιῶν , οὓς φησιν Ἡσιόδος , ἢ καὶ πέτραι σπηλαιώδεις , ὅτι τοίνυν οἱ τοιούτοι οὐκ εἶχον γονεῖς ἀν - θρώπους λέγειν ὡς ἐκ δρυῶν καὶ ῥοχμῶν ἑτέρων ἀνειλημμένοι , ἐξέπεσε παροιμία ἐκεῖθεν ἐπὶ τῶν ἀγε - νελογητῶν τὸ ἐκ δρὺς αὐτοὺς εἶναι ἢ ἀπὸ πέτρας . καὶ τοῦτο μὲν οὕτω · ἵνα λέγῃ ἡ Πηνελόπη τῷ ξείνῳ , εἶπέ μοι τὸ σὸν κατ’ ἀνθρώπους γένος · οὐ γὰρ δή που ἐκ δρὺς ἢ πέτρας γέγονας ὡς οἱ παλαι - τατοὶ ἐβούλοντο λέγειν , ἐκπλήττοντες τοὺς πολλούς . ἔστι δὲ καὶ ἄλλως νοηθῆναι τὸ ῥητὸν οὕτως ἀπλούστερον . εἴπε μοι τὰ κατὰ σέ οὐ γὰρ ἂν εἴποις χρόνῳ μακρῷ ἀπειλήσθαι τὴν περὶ αὐτῶν μνήμην , ὡς τὰ ἐκ δρὺς καὶ πέτρας παλαιὰ διηγήματα . νοῆσαι δὲ τὸ παροιμιώδες τοῦτο ἐνταῦθα ἐπὶ ἀγνοίτη - τος οὐχ’ Ὁμηριζόν ἐστι . παραχωρήσας δ’ ἂν τις εὐφυῶς ποτὲ εἴποι ἂν αὐτὸ καὶ ἐπὶ ἀγρίου ἤθους , ἵνα τὸν μὲν τοιούτων ἐρεῖ ἀπὸ δρὺς * εἶναι ἢ ἀπὸ πέτρας , τούτ’ ἐστι ξύλινον ἢ πέτρινον · ἢ καὶ ἄλλως , δρὺς εἴτε καὶ πέτρας ἀτερμάνουν ἀπόχομμα , καθὰ καὶ τῷ ἐπὶ Ἀμφινόμῳ ῥηθέντι ἐν τῷ , νευστάζων κεφαλὴ δὴ γὰρ κακὸν ὅσσετο θυμός , ἐπὶ κακούργου ἀνδρὸς τῶν τις σοφῶν ἐχορήσατο ὕστερον , τὸ μὲν σῶμα φυλάξας τῆς γραφῆς , παραποιήσας δὲ τὸν νοῦν δεξιῶς πρὸς ὁ περ ἐβούλετο . Ἰστέον δὲ ὡς εἰ περ γράφεται ἀπὸ δρὺς παλαιφάτου , ἀφορμὴν ἢ λέξις ἐτυμολογικὴν ἐνδίδωσι τῆς φηγοῦ . δῆλον γὰρ ὡς φηγὸς ἢ δρὺς , ἐπεὶ προκατήρξε τοῖς ἀνθρώποις σὺν τῷ φαγεῖν . οὐ δοκεῖ προϋπάρχειν μέλλων δεῦτε - ρος ὁ φαγώ , ὡς ἀνειλθὼν εἰς ἐνεστῶτα παράγει ῥηματικὸν ὄνομα τὸ φάγημα , ὁμοίων ὃν πρὸς τε τὸ τραγῶν τράγημα καὶ πρὸς τὸ στρατιωτικὸν ἄγημα τὸ ἑτέρωθι δηλωθὲν καὶ πρὸς τὸ τραγικὸν πέσχημα . καὶ τοῦτο δηλοῖ ὁ Θαλάσσιον ἐχίνον αὐτῷ κελύχει ἐνθεῖς τῷ στόματι καὶ βρύκων αὐτὸν τοῖς ὀδοῦσι καὶ ἐν τῷ δυσχορητισθαι , ὡς γράφει Ἀθήναιος , εἰπὼν · ὦ φάγημα μισρόν , οὔτε μὴ νῦν σε ἀφῶ μαλθακί - σθεις , οὔτ’ αὖθις ἐπὶ λάβοιμι . ἐν οἷς ὅρα τὸ βρύκων , ἤγουν τραγῶς μετὰ ποιοῦ τινὸς ἤχου ἐσθίων , οὐ χρησὶς ἐν τοῖς τοῦ κωμικοῦ Ὀρνισιν ὕθεν καὶ παραβρύκων λίχνον τινὸς ἐπίθετον · καὶ τὸ ἀφῶ ἀντὶ τοῦ ἀφῶ ἤτοι ἀφήσω πλεο*νασμῷ τοῦ ἑ . δοκεῖ δὲ ὡς περ ἐκ τοῦ τρῶν τρώγω ἑτραγών εἶναι τραγεῖν ἀπαρξίματον καὶ τράγος ὕνομ , οὕτω καὶ φάγω φαγεῖν καὶ φάγος . ἐκ δὲ τοῦ τοιούτου φῶ καὶ φατὸς καὶ μυλήφατος . ἀπὸ μέντοι ἑτέρου φῶ , ἐξ οὗ καὶ τὸ φώς , φώζω . οὐ μετοχὴ ἐν χρήσει τὸ πεφρωμένον · καὶ φώδες αἱ παρὰ τῷ κωμικῷ · καὶ φωκτόν · οἷον , φωκτόν γὰρ ἀνοιδάινει βαρύχρημον . εἰ δὲ γράφεται δρὺς παλαιφάτου , ἐνθυμητέον ὡς οὐ μόνον δρὺς παλαιφάτος , ἀλλὰ δμωνυμίας λόγῳ καὶ χῶρον ἀνδρὸς σοφοῦ θεραπεύσαντος μῦθους πρὸς ἱστορίαν , εἰς ὃ καὶ τις Ἡράκλειτος ἐπονῆσατο , ἐπὶ δὲ καὶ Σάραξ . Παλαιφάτου δὲ μέμνηται καὶ Ἀθήναιος , ἐνθα μαγειροῦ σοφισομένου καὶ τὴν οἰκείαν
Lemmas: γόνος εἶπον αὐτός ὁ περ ὁ Πηνελόπη γένος εἶπον , οὗτος εἰμί ὁ γενεά ἢ ὁ γέννησις . ἐν οὗτος δέ ὁράω ὅτι ὁ δρῦς γενικός συστέλλω Ὅμηρος , εἰμί καί ὁ εὐθύς ἐκτείνω ἔχω ὁ διχρω . οὗτος δέ γίγνομαι καί ἐπί ὁ σῦς σῦς καί μῦς μῦς , καί ἐπί ἄλλος δέ . φημί γοῦν Ἡσίοδος , ὅτι ὁ υἱός ἐπί εὐθύς ἐκτείνω φιλί συστέλλω ὁ ἄλλος πτῶσις , καί οὖον μόνος ἐν ὁ πῦρ πῦρ , ἀλλά καί ἐν ὁ , ἰχθύς , δρῦς , ἰσχύς . ὅτι2 δέ οὖον μόνος δρῦς καί ὁ κατά αὐτός περισπάω , ἀλλά καί τις ὁ ὑπό εἷς συλλαβή , δηλόω ὁ αὐτός Γράφας οὗτος · ὁ εἰς ὗς ὀξύνω δήλως συστέλλω ὁ υἱός διά ὁ δέλτα κλίνω · κροκύς , γλαμῦδος · ὁ δέ ἐκτείνω ἔχω ὁ υἱός διά καθαρός ὁ ὅς , διζῦδος , Ἐριννύς . ὁ δέ περισπάω καί αὐτός καθαρεύω · ὀσφῦς , ὀφρύς , δονύος · ὡς τε περισπάω καί ὁ ὀσφῦς καί ὁ ὀφρύς . ἐν ἄλλος δέ δοκέω ὅμοιος τόνος ἐπιτίθημι καί ὁ ὁ ἰχθύς εὐθύς . εἶπον γάρ ἐν ὁ περί ὁ εἰς ὗς περισπάω μονοσυλλαβέω ἀρσενικός , ὡς φυλάσσω ὁ εἷς ἐν ὁ κλίσις , ἐπάγω ὅτι ἐν μόνος ὑπέρ εἷς συλλαβή ὁ ἰχθύς ὁμοίως κλίνω ὁ προερέω . καί τοιοῦτος μέν καί οὗτος . ὁ δέ , οὐδέ ἀπό δρῦς εἰμί παλαίφατος οὐδέ ἀπό πέτρα , ἐξηγέομαι μέν ἱκανῶς ἐν ὁ Ἰλιάς . καί νῦν δέ εἰς τοσοῦτος ῥητέος , ὅτι τε παροιμιώδης ὁ λόγος καί ὅτι καταφατικός μέν ἀπό δρῦς ἢ ἀπό πέτρα εἶμι τις λέγω , ὥστε οὐ εἰμί γένος αὐτός εἶπον . ἀποφατικός δέ φημί ὡς οὐ εἰμί τις ἀπό δρῦς παλαίφατος ἢ ἀπό πέτρα , ὥστε οὐ εἄν ἔχω συγγῆσαι πόθεν εἰμί . εἰμί γάρ καί ὁ * λάω μή ἀκριβῶς οἶδα τις κατά λεπτός , τίνω γοῦν ἐξεῖπον , οἶδα ὡς εἰκός · ἢ ἀλλά Ποίας γοῦν εἰμί γῆ . εἵλη - πέτομαι δέ ὁ παροιμία ἐκ ὁ παλαιός βίος , ὅτε ἐν σπήλαιον καί δρῦς ἤγουν δένδρον κοιλότης , τατός δέ εἶπον , γεφανδροῦν , ἐκτίθημι ὁ νεογνός ὑπό ὁ γεννάω κατά ἀπορία βίος . οἱςστις ανάλατος - φθίω καί ἐκτρέφω ὕστερον , τουνεχὶ δένδρον κοῦφος , εἰς μήτηρ ἐγγράφω κατά ὁ ἐκ μελία , ὅς φημί Ἡσίοδος , ἢ καί πέτρα σπηλαιώδης , ὅτι τοίνυν ὁ τοιοῦτος οὐ ἔχω γονεύς εἰς - θρώπους λέγω ὡς ἐκ δρῦς καί ῥωχμός ἕτερος ἀναλαμβάνω , ἐκπίπτω παροιμία ἐκεῖθεν ἐπί ὁ ἀγα - νελογητης ὁ ἐκ δρῦς αὐτός εἰμί ἢ ἀπό πέτρα . καί οὗτος μέν οὗτος · ἵνα λέγω ὁ Πηνελόπη ὁ ξένος , εἶπον ἐγώ ὁ σός κατά ἄνθρωπος γένος · οὖον γάρ δή ποῦ ἐκ δρῦς ἢ πέτρα γίγνομαι ὡς ὁ πάλαι - Τατόι βούλομαι λέγω , ἐκπλήσσω ὁ πολύς . εἰμί δέ καί ἄλλως νοέω ὁ ῥητός οὕτως απλουστερος . εἶπον ἐγώ ὁ κατά σός οὖον γάρ εἄν εἶπον χρόνος μακρός ἀπειλέω ὁ περί αὐτός μνήμη , ὡς ὁ ἐκ δρῦς καί πέτρα παλαιός διήγημα . νοέω δέ ὁ παροιμιώδης οὗτος ἐνταῦθα ἐπί ἀγνοέω - ὅς οὐ Ὁμηρίζω εἰμί . παραχωρέω δέ εἄν τις εὐφυής ποτέ εἶπον εἄν αὐτός καί ἐπί ἄγριος ἦθος , ἵνα ὁ μέν τοιοῦτος εἴρω ἀπό δρῦς * εἰμί ἢ ἀπό πέτρα , οὗτος εἰμί ξύλινος ἢ πέτρινος · ἢ καί ἄλλως , δρῦς εἴτε καί πέτρα ἀτερμάνουν ἀπόχομμα , καθά καί ὁ ἐπί Ἀμφίνομος εἴρω ἐν ὁ , νευστάζω κεφαλή δή γάρ κακός ὄσσομαι θυμός , ἐπί κακοῦργος ἀνήρ ὁ τις σοφός χωρέω ὕστερος , ὁ μέν σῶμα φυλάσσω ὁ γραφεύς , παραποιέω δέ ὁ νόος δεξιός πρός ὁ περ βούλομαι . ἰστέον δέ ὡς εἰμί περ γράφω ἀπό δρῦς παλαίφατος , ἀφορμή ἢ λέξις ἐτυμολογικός ἐνδίδωμι ὁ φηγός . δῆλος γάρ ὡς φηγός ἢ δρῦς , ἐπεί προκατάρχω ὁ ἄνθρωπος σύν ὁ ἐσθίω . οὖον δοκέω προυπάρχω μέλλω δεῦρο - ρος ὁ ἐσθίω , ὡς ἀνέρχομαι εἰς ἐνίστημι παράγω ῥηματικόν ὄνομα ὁ φάγημα , ὅμοιος ὅς πρός τε ὁ τρώγω τράγημα καί πρός ὁ στρατιωτικός ἄγημα ὁ ἑτέρωθι δηλόω καί πρός ὁ τραγικός πέσχημα . καί οὗτος δηλόω ὁ θαλάσσιος ἐχῖνος αὐτός κλύζω ἐντίθημι ὁ στόμα καί βρύκω αὐτός ὁ ὀδούς καί ἐν ὁ δυσχορητιεπομαι , ὡς γράφω Ἀθήναιος , εἶπον · εἰμί φάγημα μισρόν , οὔτε μή νῦν σύ ἀφίημι μαλθακός - σθένω , οὔτε αὖθις ἐπί λαμβάνω . ἐν ὅς ὁράω ὁ βρύκω , ἤγουν τραγάω μετά ποιέω τις ἦχος ἐσθίω , οὖον χρῆσις ἐν ὁ ὁ κωμικός Ὄρνις ὕθεν καί παραβρυκως λίχνος τις ἐπίθετος · καί ὁ ἀφίημι ἀντί ὁ ἀφίημι ἤτοι ἀφίημι πλεονασμός ὁ ὅς . δοκέω δέ ὡς περ ἐκ ὁ τρέω τρώγω τρώγω εἰμί τρώγω ἀπάρχω καί τράγος ὕνομ , οὗτος καί ἐσθίω ἐσθίω καί φάγος . ἐκ δέ ὁ τοιοῦτος φημί καί φατός καί μυλήφατος . ἀπό μέντοι ἕτερος φημί , ἐκ ὅς καί ὁ φάος , φώγω . οὖον μετοχή ἐν χρῆσις ὁ φράζω · καί φώδες ὁ παρά ὁ κωμικός · καί φωκτός · οἷος , φωκτός γάρ ἀνοιδαίνω βαρύχρημον . εἰμί δέ γράφω δρῦς παλαίφατος , ἐνθυμέομαι ὡς οὖον μόνος δρῦς Παλαίφατος , ἀλλά δμωνυεις λόγος καί χῶρος ἀνήρ σοφός θεραπεύω μῦθος πρός ἱστορία , εἰς ὅς καί τις Ἡράκλειτος πονέω , ἐπί δέ καί σάραξ . Παλαίφατος δέ μιμνήσκω καί Ἀθήναιος , ἔνθα μάγειρος σοφίζω καί ὁ οἰκεῖος