eusebius-scr-eccl.vita-constantini 1.38.1
Ἤδη δ' αὐτῆς Ῥώμης ἄγχιστα ἦν . εἶθ' ὡς μὴ τοῦ τυράννου χάριν Ῥωμαίοις πολεμεῖν ἐξαναγκάζοιτο , θεὸς αὐτὸς οἷα δεσμοῖς τισι τὸν τύραννον πορρωτάτω πυλῶν ἐξέλκει , καὶ τὰ πάλαι δὴ κατ΄ ἀσεβῶν ὡς ἐν μύθου λόγῳ παρὰ τοῖς πλείστοις ἀπιστούμενα , πιστά γε μὴν πιστοῖς ἱεραῖς βίβλοις ἐστηλιτευμένα , αὐταῖς ἐνεργείαις ἅπασιν ἁπλῶς εἰπεῑν πιστοῖς ἅμα καὶ ἀπίστοις ὀφθαλμοῖς τὰ παράδοξα θεωμένοις ἐπιστώσατο . ὥσπερ γοῦν ἐπ' αὐτοῦ ποτε Μωὑσέως καὶ τοῦ θεοσεβοῦς Ἑρραίων γένους ἅρματα Φαραὼ καὶ τὴν δύναμιν αὐτοῦ ἔρριψεν εἰς θάλασσαν καὶ ἐπιλέκτους ἀναβάτας τριστάτας κατεπόντισεν ἐν ἐρυθρᾷ ” , κατὰ ταῦτα δὴ καὶ Μαξέντιος οἴ τ' ἀμφ' αὐτὸν ὑπλῖται καὶ δορυφόροι „ ἔδυσαν εἰς βυθὸν ὡσεὶ λίθος ” , ὁπηνίκα νῶτα δοὺς τῇ ἐκ θεοῦ μετὰ Κωνσταντίνου δυνάμει τὸν πρὸ τῆς πορείας διῄει ποταμόν , ὃν αὐτὸς σκάφεσι ξεύξας καὶ εὖ μάλα γεφυρώσας μηχανὴν ὀλέθρου καθ’ ἑαυτοῦ συνεπήξατο , ὧδέ πη ἐλεῖν τὸν τῷ θεῷ φίλον ἐλπίσας . ἀλλὰ τῷδε μὲν δεξιὸς παρῆν ὁ αὐτοῦ θεός , ὁ δ' τὰς τὰς κρυφίους μηχανὰς καθ’ ἐαυτοῦ συνίστη . ἐφ' ᾠ καὶ ἡν εἰπεῖν , ὡς ἄρα λάκκον λάκκον καὶ ἀνέσκαψεν αὐτὸν καὶ ἐμπεσεῖται εἰς βόθρον ὃν εἰργάσατο . ἐιστρέψει ὁ πόνος αὐτοῦ εἰς κεφαλὴν αὐτοῦ , καὶ ἐπὶ κορυφὴν αὐτοῦ ἡ ἀδικία αὐτοῦ καταβήσεται . ” οὕτω δῆτα θεοῦ νεύματι τῶν ἐπὶ τοῦ ζεύγματος μηχανῶν τοῦ τ' ἐν αὐτοῖς ἐγκρύμματος διαλυθέντος οὐ κατὰ τὸν ἐλισθέντ , ὑφιζάνει μὲν ἡ διάβασις χωρεῖ δ’ ἀθρόως αὔτανδρα κατà τοῦ βυθοῦ τὰ σκάφη , καὶ αὐτός γε πρῶτος ὸ δείλαιος εἶτα δὲ καὶ οἱ ἀμφ' αὐτὸν ὑπασπισταί τε καὶ δορυφόροι , ᾐ τὰ θεῖα προανεφώνει φώνει λόγια , „ ἔδυσαν ὡσεὶ μόλιβδος ἐν ὕδατι σφοδρῷ . ” ὥστ' εἰκότως ἂν εἰ καὶ μὴ λόγοις ἔργοις δ' οὖν ὁμοίως τοῖς ἀμφὶ τὸν μέγαν θεράποντα Μωῦσέα τοὺς παρὰ θεοῦ τὴν νίκην ἀραμένους αὐτὰ δὴ τὰ κατὰ τοῦ πάλαι δυσσεβοῦς τυράννου ὧδέ πως ἀνυμνεῖν καὶ λέγειν · „ ἄσωμεν τῷ κυρίῳ , ἐνδόξως γὰρ δεδόξασται . ἵππον καὶ ἀναβάτην ἔρριψεν εἰς θάλασσαν , βοηθὸς καὶ σκεπαστὴς ἐγένετό μοι εἰς σωτη - ρίαν . “ καί „ τίς ὅμοιός σοι ἐν θεοῖς , κύριε , τίς ὅμοιός σοι ; ἐν ἁγίοις , θαυμαστὸς ἐν δόξαις , ποιῶν τέρατα . “
Lemmas: ἤδη δέ αὐτός Ῥώμη ἄγχι εἰμί . εἶτα ὡς μή ὁ τύραννος χάρις Ῥωμαῖος πολεμέω ἐξαναγκάζω , θεός αὐτός οἷος δεσμός τις ὁ τύραννος προσωτέρω πύλη ἐξέλκω , καί ὁ πάλαι δή κατά ἀσεβής ὡς ἐν μῦθος λόγος παρά ὁ πλεῖστος ἀπιστέω , πιστός γε μήv πιστός ἱερός Βίβλος στηλιτεύω , αὐτός ἐνέργεια ἅπας ἁπλόος εἶπον πιστός ἅμα καί ἄπιστος ὀφθαλμός ὁ παράδοξος θεάομαι πιστόω . ὥσπερ γοῦν ἐπί αὐτός ποτός Μωυσῆς καί ὁ θεοσεβής ἐραῖα γένος ἅρμα Φαραώ καί ὁ δύναμις αὐτός ῥίπτω εἰς θάλασσα καί ἐπίλεκτος ἀναβάτης τριστάτης καταποντίζω ἐν ἐρυθρός ” , κατά οὗτος δή καί Μαξέντιος οἶς τε ἀμφι αὐτός υπλιος καί δορυφόρος „ δύο εἰς βυθός ὡσεί λίθος ” , ὁπηνίκα νῶτον δίδωμι ὁ ἐκ θεός μετά Κωνσταντῖνος δύναμις ὁ πρό ὁ πορεία δίειμι ποταμός , ὅς αὐτός σκάφος ξέω καί εὕω μάλα γεφυρόω μηχανή ὄλεθρος κατά ἑαυτοῦ συμπήγνυμι , ὧδε πῇ αἱρέω ὁ ὁ θεός φίλος ἐλπίζω . ἀλλά ὅδε μέν δεξιός πάρειμι ὁ αὐτός θεός , ὁ δέ ὁ ὁ κρύφιος μηχανή κατά ἑαυτοῦ συνίστημι . ἐπί ὀͅς καί ἐάν εἶπον , ὡς ἄρα λάκκος λάκκος καί ἀνασκάπτω αὐτός καί ἐμπίπτω εἰς βόθρος ὅς ἐργάζομαι . ειστρεφω ὁ πόνος αὐτός εἰς κεφαλή αὐτός , καί ἐπί κορυφή αὐτός ὁ ἀδικία αὐτός καταβαίνω . ” οὗτος δῆτα θεός νεῦμα ὁ ἐπί ὁ ζεῦγμα μηχανή ὁ τε ἐν αὐτός ἔγκρυμμα διαλύω οὖον κατά ὁ ἐλισθέντ , ὑφιζάνω μέν ὁ διάβασις χωρέω δέ ἀθρόος αὔτανδρος κατà ὁ βυθός ὁ σκάφη , καί αὐτός γε πρῶτος ο δείλαιος εἶτα δέ καί ὁ ἀμφι αὐτός ὑπασπιστής τε καί δορυφόρος , ὁ ὁ θεῖον προαναφωνέω φωνέω λόγιος , „ δύο ὡσεί μόλυβδος ἐν ὕδωρ σφοδρός . ” ὥστε εἰκότως εἄν εἰμί καί μή λόγος ἔργον δέ οὖν ὁμοίως ὁ ἀμφί ὁ μέγας θεράπων Μωϋσῆς ὁ παρά θεός ὁ Νίκη ἀείρω αὐτός δή ὁ κατά ὁ πάλαι δυσσεβής τύραννος ὧδε πως ἀνυμνέω καί λέγω · „ ἀάω ὁ κύριος , ἔνδοξος γάρ δοξάζω . ἵππος καί ἀναβάτης ῥίπτω εἰς θάλασσα , βοηθός καί σκεπαστής γίγνομαι ἐγώ εἰς Σώτη - Ριάν . “ καί „ τίς ὅμοιος σύ ἐν θεός , κύριος , τίς ὅμοιος σύ ; ἐν ἅγιος , θαυμαστός ἐν δόξα , ποιέω τέρας . “