eusebius-scr-eccl.quaestiones-evangelicae-ad-marinum pg022_0500.1
μετὰ τὸ Σάββατον · οὐτω γὰρ καὶ ὥρῃ τῆς ὥρας εἰώθασμεν λέγειν , καὶ ὥρῃ τοῦ καιροῦ , καὶ ὥρῃ τῆς χρείας · οὐ τὴν ἑσπέραν δηλοῦντες , οὐδὲ τὴν μετὰ ἥλιον δυσμὰς χρόνον , τὸ δὲ σφόδρα βραδύον τοῦτο σημαίνουσι τῷ τρόπῳ · ὅθεν ὥσπερ διερμηνεύων αὐτὸς ἑαυτὸν ὁ Ματθαῖος μετὰ τὸ ὥρῃ Σαββάτων , ἐπηγάγε τῇ ἐπιφωκούσῃ ἡμέρᾳ · δηλαδὴ ὥρᾳ τῇ λοιπῇ ἤδη ὑποφαίνουση , καὶ ἐπιφωκούση εἰς τὴν Κυριακὴν ἡμέραν , ἥτις ἦν ὥρῃ καὶ πρὸς λοιπὸν ἐλαίνοῦσα τῶν Σαββάτων · λέλεκται δὲ ὥρῃ τοῦ Σαββάτου παρὰ τοῦ ἐρμηνεύσαντος τὴν Γραφήν · ὁ μὲν γὰρ εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος Ἑβραϊδὶ γλώττῃ παρέδωκε τὸ εὐαγγέλιον · ὁ δὲ ἐπὶ τὴν Ἑλληνῶν φωνὴν μεταβαλὼν αὐτό , τὴν ἐπιφωκούσαν ὥραν εἰς τὴν Κυριακὴν ἡμέραν , ὥρῃ Σαββάτων προσεῖπεν · ὥστε τὸν αὐτὸν σχεδὸν νοεῖσθαι καιρόν , ἢ τὸν σφόδρα ἐγγὺς παρὰ τοῖς εὐαγγελισταῖς διαφόροις ὀνόμασι τετρημένον · μηδὲν τε διαφέρειν Ματθαῖον εἰρηκότα · « Ὡρῇ δὲ Σαββάτων τῇ ἐπιφωκούση εἰς μίαν Σαββάτων ἦλθε Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ καὶ ἡ ἄλλη Μαρία θεωρῆσαι τὸν τάφον , » Ἰωάννου φήσαντος · « τῇ δὲ μὴ τῶν Σαββάτων ἔρχεται Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ πρωὶ εἰς τὸ μνημείον , ἐτι οὐσης σκοτίας , » Πλάτωνος γὰρ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν δηλοῦσι ( 30 ) χρόνον διαφόροις ῥήμασι · ὁ μὲν Ματθαῖος ὥρῃ , ἀντὶ τοῦ βραδύον · καὶ ὥρῃ τῆς συντυχὸς ὀνομάσας πρωί , ὁ διερμηνεύων ἐπηγάγε τὸ σκοτίας οὐσης , ἵνα μὴ τις τὸν βραδύν λέγειν αὐτὸν ὑπολάβοι · ὡς καὶ ὁ Ματθαῖος τῇ ὥρῃ Σαββάτων , ἵνα μὴ τὴν ἑσπερινὴν ὥραν νομισεῖ τις λέγεσθαι , προσέθηκε τῇ ἐπιφωκούση εἰς μίαν Σαββάτων . Ἐπεὶ καὶ ἀκριβῶς οὕτως Σαββάτου εἴπεν τὴν ὥραν , μὴ τις τὴν ἑσπέραν ὑπολάβοι λέγεσθαι τὴν μετὰ ἥλιον δυσμὰς , ἀλλὰ Σαββάτων φησὶν ὥρῃ . β' . Ἔθος δὲ ἦν τὴν ἑβδομάδα Σαββάτον καλεῖν , καὶ πάσας τὰς ἡμέρας οὕτως ὀνομάζειν . Λέγεται γοῦν παρὰ τοῖς εὐαγγελισταῖς τῇ μὴ τῶν Σαββάτων · ἐν δὲ τῇ συνθεῖζ , δευτέρα Σαββάτων , καὶ τρίτη Σαββάτων , καὶ τετάρτη Σαββάτων · οὕτως οὖν ὁ Ματθαῖος τὸν καιρὸν τὸν ἐπιαύζοντα εἰς τὴν ἑω τῆς Κυριακῆς ἡμέρας , Σαββάτων ὥρῃ ὠνόμασεν · οὐχ εἰπὼν ἑσπέραν τοῦ Σαββάτου , οὐδὲ ἡλὶ Σαββάτου · ἐπεὶ ἐχὼν ἡμᾶς τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Σαββάτου μετὰ ἥλιον δυσμὰς ἑσπέρας γινομένης ἀπονησιζεσθαι · καὶ οὐκέτι τὴν Κυριακὴν ἡμέραν ἀγαλλεῖν , ἀλλὰ τὴν ἑσπέραν τοῦ Σαββάτου , εἴπερ τοῦτ' ἔδηλου ὁ εὐαγγελιστής . Ἄλλ' οὐχ ἑσπέραν τοῦ Σαββάτου εἰώθαμεν τὰς νηστείας καταλεῖν , ἀλλ' ἡ νυκτὸς ἐπιλαβοῦσης , αὐτῇ μεσονυκτίῳ , καὶ ἡ περὶ ἀλεκτρυόνων βοὴς , ἡ ἀμφὶ τὸν δρόνον · ὥστε καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ πράγματος , καὶ ἐκ τῆς κεχρατηκυίας ἐν ταῖς Ἐκκλησίαις τοῦ Θεοῦ συνήθειας , τὴν διὰ τοῦ ὥρῃ Σαββάτων δηλωμένον καιρόν , μὴ τὴν ἑσπερινὴν ὥραν εἶναι , ἀλλὰ ταύτην , ἣν Ματθαῖος αὐτὸς παρέστησεν εἰπὼν τῇ ἐπιφωκούση εἰς μίαν Σαββάτων . Οὐδὲ γὰρ λόγον εἶχε κατὰ τὴν ἑσπέραν τοῦ Σαββάτου τοιούτων θαυμάτων ἀμφὶ τὸ μνημεῖον τοῦ Σωτῆρος ἀποτελουμένων , μὴ οὐχὶ πάντας τοὺς τὴν πόλιν οἰκοῦντας μαθεῖν τὰ γι -
Lemmas: μετά ὁ σάββατον · οὗτος γάρ καί ὥρα ὁ ὥρα εἴωθα λέγω , καί ὥρα ὁ καιρός , καί ὥρα ὁ χρεία · οὐ ὁ ἑσπέρα δηλόω , οὐδέ ὁ μετά ἥλιος δυσμή χρόνος , ὁ δέ σφόδρα βραδύνω οὗτος σημαίνω ὁ τρόπος · ὅθεν ὥσπερ διερμηνεύω αὐτός ἑαυτοῦ ὁ Ματθαῖος μετά ὁ ὥρα σάββατον , ἐπάγω ὁ ἐπιφώσκω ἡμέρα · δηλαδή ὥρα ὁ λοιπός ἤδη ὑποφαίνω , καί επιφωκουω εἰς ὁ κυριακός ἡμέρα , ὅστις εἰμί ὥρα καί πρός λοιπός ἐλαύνω ὁ σάββατον · λέγω δέ ὥρα ὁ Σάββατο παρά ὁ ἐρμηνεύω ὁ γραφή · ὁ μέν γάρ εὐαγγελιστής Ματθαῖος Ἑβραΐς γλῶττα παραδίδωμι ὁ Εὐαγγέλιος · ὁ δέ ἐπί ὁ Ἕλλην φωνή μεταβάλλω αὐτός , ὁ επιφωκουω ὥρα εἰς ὁ κυριακός ἡμέρα , ὥρα σάββατον προσλέγω · ὥστε ὁ αὐτός σχεδόν νοέω καιρός , ἢ ὁ σφόδρα ἐγγύς παρά ὁ εὐαγγελιστής διάφορος ὄνομα τετραίνω · μηδείς τε διαφέρω Ματθαῖος λέγω · « Ὥρα δέ σάββατον ὁ επιφωκουω εἰς εἷς σάββατον ἔρχομαι Μαρία ὁ Μαγδαληνή καί ὁ ἄλλος Μαρία θεωρέω ὁ τάφος , » Ἰωάννης φημί · « ὁ δέ μή ὁ σάββατον ἔρχομαι Μαρία ὁ Μαγδαληνή πρωί εἰς ὁ μνημεῖον , ἔτι εἰμί σκοτία , » Πλάτων γάρ εἷς καί ὁ αὐτός δηλόω ( 30 ) χρόνος διάφορος ῥῆμα · ὁ μέν Ματθαῖος ὥρα , ἀντί ὁ βραδύνω · καί ὥρα ὁ Σύντυχος ὀνομάζω πρωί , ὁ διερμηνεύω ἐπάγω ὁ σκοτία εἰμί , ἵνα μή τις ὁ βραδύς λέγω αὐτός ὑπολαμβάνω · ὡς καί ὁ Ματθαῖος ὁ ὥρα σάββατον , ἵνα μή ὁ ἑσπερινός ὥρα νομίζω τις λέγω , προστίθημι ὁ επιφωκουω εἰς εἷς σάββατον . Ἐπεί καί ἀκριβῶς οὕτως Σάββατο λέγω ὁ ὥρα , μή τις ὁ ἑσπέρα ὑπολαμβάνω λέγω ὁ μετά ἥλιος δυσμή , ἀλλά σάββατον φημί ὥρα . βε . ἔθος δέ εἰμί ὁ ἑβδομάς σάββατον καλέω , καί πᾶς ὁ ἡμέρα οὕτως ὀνομάζω . λέγω γοῦν παρά ὁ εὐαγγελιστής ὁ μή ὁ σάββατον · ἐν δέ ὁ συντίθημι , δεύτερος σάββατον , καί τρίτος σάββατον , καί τέταρτος σάββατον · οὕτως οὖν ὁ Ματθαῖος ὁ καιρός ὁ ἐπιαύω εἰς ὁ εἰμί ὁ Κυριακός ἡμέρα , σάββατον ὥρα ὀνομάζω · οὐ λέγω ἑσπέρα ὁ Σάββατο , οὐδέ Ἡλί Σάββατο · ἐπεί ἔχω ἐγώ ὁ ἡμέρα ὁ Σάββατο μετά ἥλιος δυσμή ἑσπέρα γίγνομαι απονησιζω · καί οὐκέτι ὁ κυριακός ἡμέρα ἀγάλλω , ἀλλά ὁ ἑσπέρα ὁ Σάββατο , εἴπερ οὗτος δηλέομαι ὁ εὐαγγελιστής . ἄλλος οὐ ἑσπέρα ὁ Σάββατο εἴωθα ὁ νηστεία καταλέω , ἀλλά ὁ νύξ ἐπιλαμβάνω , αὐτός μεσονύκτιον , καί ὁ περί ἀλεκτρυών βοή , ὁ ἀμφί ὁ δρόνος · ὥστε καί ἐκ αὐτός ὁ πρᾶγμα , καί ἐκ ὁ χράω ἐν ὁ ἐκκλησία ὁ θεός συνήθεια , ὁ Ζεύς ὁ ὥρα σάββατον δηλόω καιρός , μή ὁ ἑσπερινός ὥρα ἔρχομαι , ἀλλά οὗτος , ὅς Ματθαῖος αὐτός παρίστημι λέγω ὁ επιφωκουω εἰς εἷς σάββατον . οὐδέ γάρ λόγος ἔχω κατά ὁ ἑσπέρα ὁ Σάββατο τοιοῦτος θαῦμα ἀμφί ὁ μνημεῖον ὁ Σωτήρ ἀποτελέω , μή οὐ πᾶς ὁ ὁ πόλις οἰκέω μανθάνω ὁ γι -