eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 4.16.12
Ταῦτα μὲν οὖν τοῦτον εἶχε τὸν τρόπον . εἰκότως ἄρα ὁ θαυμάσιος Κλήμης ἐν τῷ πρὸς Ἕλληνας Προτρεπτικῷ , αὐτὰ δὴ ταῦτα ἐπιμεμφόμενος , τοιάδε καὶ αὐτὸς τὴν πλάνην τῶν ἀνθρώπων ἀπολοφύρεται λέγων “ Φέρ᾿ οὖν δὴ καὶ τοῦτο προσθῶμεν , ὡς ἀπάνθρωποι καὶ μισάνθρωποι δαίμονες εἶεν ὑμῶν οἱ θεοὶ καὶ οὐχὶ μόνον ἐπιχαίροντες τῇ φρενοβλαβείᾳ τῶν ἀνθρώπων , πρὸς δὲ καὶ ἀνθρωποκτονίας ἀπολαύον - τες · νυνὶ μὲν τὰς ἐν σταδίοις ἐνόπλους φιλονεικίας , νυνὶ δὲ τὰς ἐν πολέμοις ἀναρίθμους φιλοτιμίας ἀφορμὰς σφίσιν ἡδονῆς ποριζόμενοι , ὅπως ὅτι μάλιστα ἔχοιεν ἀνθρωπείων ἀνέδην ἐμφορεῖσθαι φόνων . ἤδη δὲ κατὰ πόλεις καὶ ἔθνη , οἱονεὶ λοιμοὶ ἐπισκήψαντες , σπονδὰς ἀπῄτησαν ἀνημέρους . Ἀριστομένης γοῦν ὁ Μεσσήνιος τῷ Ἰθωμήτῃ Διὶ τριακοσίους ἀπέσφαξε , τοσαύτας ὁμοῦ καὶ τοιαύτας καλλιερεῖν οἰόμενος ἑκατόμβας · ἐν οἷς καὶ Θεόπομπος ἦν ὁ Λακεδαιμονίων βασιλεὺς , ἱερεῖον εὐγενές . Ταῦροι δὲ τὸ ἔθνος , οἱ περὶ τὴν Ταυρικὴν Χερρόνησον κατοικοῦντες , οὓς ἂν τῶν ξένων παρ᾿ αὐτοῖς ἕλωσι , τούτων δὴ τῶν κατὰ θάλατταν ἐπταικότων , αὐτίκα μάλα τῇ Ταυρικῇ καταθύουσιν Ἀρτέμιδι . ταύτας σου τὰς θυσίας Εὐριπίδης ἐπὶ σκηνῆς τραγῳδεῖ . Μόνιμος δὲ ἱστορεῖ ἐν τῇ τῶν θαυμασίων Συναγωγῇ ἐν Πέλλῃ τῆς Θεττα - λίας Ἀχαιὸν ἄνθρωπον Πηλεῖ καὶ Χείρωνι καταθύε - σθαι . Λυκτίους γὰρ — Κρητῶν δὲ ἔθνος εἰσὶν οὗτοι — Ἀντικλείδης ἐν Νόστοις ἀποφαίνεται ἀνθρώπους ἀποσφάττειν τῷ Διὶ , καὶ Λεσβίους Διονύσῳ τὴν ὁμοίαν προσάγειν θυσίαν Δωσίδας λέγει . Φωκαεῖς δὲ — οὐδὲ γὰρ αὐτοὺς παραπέμψομαι — τούτους Πυθοκλῆς ἐν τρίτῳ Περὶ ὁμονοίας τῇ Ταυροπόλῳ Ἀρτέμιδι ἄνθρωπον ὁλοκαυτεῖν ἱστορεῖ . Ἐρεχθεὺς δὲ ὁ Ἀττικὸς καὶ Μάριος ὁ ῾Ρωμαῖος τὰς αὑτῶν ἐθυσάτην θυγατέρας · ὧν ὁ μὲν τῇ Φερρεφάττῃ , ὡς Δημάρατος ἐν πρώτῃ Τραγῳδουμένων , ὁ δὲ τοῖς ἀποτροπαίοις , ὁ Μάριος , ὡς Δωρόθεος ἐν τετάρτῃ Ἰταλικῶν ἱστορεῖ . φιλάνθρωποί γε ἐκ τούτων καταφαίνονται οἱ δαίμονες · πῶς δὲ οὐκ ἀνόσιοι ἀναλόγως οἱ δεισιδαίμονες , οἱ μὲν σωτῆρες εὐφημούμενοι , οἱ δὲ σωτηρίαν αἰτούμενοι παρὰ τῶν ἐπιβούλων σωτηρίας ; καλλιερεῖν γοῦν τοπάζοντες αὐτοῖς σφᾶς αὐτοὺς λελήθασιν ἀποσφάττοντες ἀνθρώπους . οὐ γὰρ οὖν παρὰ τὸν τόπον ἱερεῖον γίνεται ὁ φόνος · οὐδ᾿ εἰ Ἀρτέμιδί τις καὶ Διὶ ἐν ἱερῷ δῆθεν χωρίῳ μᾶλλον ἢ ὀργῇ καὶ φιλαργυρίᾳ , ἄλλοις ὁμοίοις δαίμοσιν ἐπὶ βωμοῖς , ἢ ἐν ὁδοῖς ἀποσφάττοι τὸν ἄνθρωπον , ἱερὸν ἱερεῖον ἐπιφημίσας · ἀλλὰ φόνος ἐστὶ καὶ ἀνδροκτασία ἡ τοιαύτη θυσία .
Lemmas: οὗτος μέν οὖν οὗτος ἔχω ὁ τρόπος . εἰκότως ἄρα ὁ θαυμάσιος Κλήμης ἐν ὁ πρός Ἕλλην προτρεπτικός , αὐτός δή οὗτος ἐπιμέμφομαι , τοιόσδε καί αὐτός ὁ πλάνη ὁ ἄνθρωπος ἀπολοφύρομαι λέγω “ φέρω οὖν δή καί οὗτος προστίθημι , ὡς ἀπάνθρωπος καί μισάνθρωπος δαίμων ἄγω σύ ὁ θεός καί οὐ μόνος ἐπιχαίρω ὁ φρενοβλάβεια ὁ ἄνθρωπος , πρός δέ καί ἀνθρωποκτονία ἀπολαύω - αἱρέω · νυνί μέν ὁ ἐν στάδιον ἔνοπλος φιλονεικία , νυνί δέ ὁ ἐν πόλεμος ἀνάριθμος φιλοτιμία ἀφορμή σφεῖς ἡδονή πορίζω , ὅπως ὅτι μάλιστα ἔχω ἀνθρώπειος ἀνέδην ἐμφορέω φόνος . ἤδη δέ κατά πόλις καί ἔθνος , οἱονεί λοιμός ἐπισκήπτω , σπονδή ἀπαιτέω ἀνήμερος . Ἀριστομένης γοῦν ὁ Μεσσήνιος ὁ Ἰθωμήτης Ζεύς τριακόσιοι ἀποσφάζω , τοσοῦτος ὁμοῦ καί τοιοῦτος καλλιερέω οἴομαι ἑκατόμβη · ἐν ὅς καί Θεόπομπος εἰμί ὁ Λακεδαιμόνιος βασιλεύς , ἱερεῖον εὐγενής . Ταῦρος δέ ὁ ἔθνος , ὁ περί ὁ ταυρικός Χερρόνησος κατοικέω , ὅς εἄν ὁ ξένος παρά αὐτός αἱρέω , οὗτος δή ὁ κατά θάλασσα πταίω , αὐτίκα μάλα ὁ Ταυρική καταθύω Ἀρτέμιδι . οὗτος σύ ὁ θυσία Εὐριπίδης ἐπί σκηνή τραγῳδέω . Μόνιμος δέ ἱστορέω ἐν ὁ ὁ θαυμάσιος συναγωγή ἐν Πέλλα ὁ Θεττα - Λία Ἀχαιός ἄνθρωπος Πηλεύς καί Χείρων καταθύω - ἕπομαι . Λύκτιος γάρ — Κρής δέ ἔθνος εἰμί οὗτος — Ἀντικλείδης ἐν Νόστος ἀποφαίνω ἄνθρωπος ἀποσφάζω ὁ Ζεύς , καί Λέσβιος Διόνυσος ὁ ὅμοιος προσάγω θυσία Δωσίδας λέγω . Φωκαιεύς δέ — οὐδέ γάρ αὐτός παραπέμπω — οὗτος Πυθοκλῆς ἐν τρίτος περι ὁμόνοια ὁ Ταυρόπολος Ἀρτέμιδι ἄνθρωπος ὁλοκαυτέω ἱστορέω . Ἐρεχθεύς δέ ὁ Ἀττικός καί Μάρις ὁ Ῥωμαῖος ὁ ἑαυτοῦ θύω θυγάτηρ · ὅς ὁ μέν ὁ Φέρεφασσα , ὡς Δημάρατος ἐν πρῶτος τραγῳδέω , ὁ δέ ὁ ἀποτρόπαιος , ὁ Μάρις , ὡς Δωρόθεος ἐν τέταρτος Ἰταλικός ἱστορέω . φιλάνθρωπος γε ἐκ οὗτος καταφαίνω ὁ δαίμων · πῶς δέ οὐ ἀνόσιος ἀνάλογος ὁ δεισιδαίμων , ὁ μέν σωτήρ εὐφημέω , ὁ δέ σωτηρία αἰτέω παρά ὁ ἐπίβουλος σωτηρία ; καλλιερέω γοῦν τοπάζω αὐτός σφεῖς αὐτός λανθάνω ἀποσφάζω ἄνθρωπος . οὖον γάρ οὖν παρά ὁ τόπος ἱερεῖον γίγνομαι ὁ φόνος · οὐδέ εἰμί Ἄρτεμις τις καί Ζεύς ἐν ἱερός δῆθεν χωρίον μᾶλλον ἢ ὀργή καί φιλαργυρία , ἄλλος ὅμοιος δαίμων ἐπί βωμός , ἢ ἐν ὁδός ἀποσφάζω ὁ ἄνθρωπος , ἱερόν ἱερεῖον ἐπιφημίζω · ἀλλά φόνος εἰμί καί ἀνδροκτασία ὁ τοιοῦτος θυσία .