ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.8.11
Ἀντίπατρος γοῦν ὁ κατ’ αὐτὸν γενόμενος ἔμελλε μὲν ἀγωνιᾶν τι γράφειν , πρὸς δ’ οὖν τοὺς ἀπὸ Καρνεάδου καθ’ ἡμέραν ἀποφερομένους λόγους οὔποτε ἐδημοσίευσεν , οὐκ ἐν ταῖς διατριβαῖς , οὐκ ἐν τοῖς περιπάτοις , οὐδὲ εἶπεν , οὐδὲ ἐφθέγξατο , οὐδ’ ἤκουσέ τις αὐτοῦ , φασὶν , οὐδὲ γρῦ · ἀντιγραφὰς δὲ ἐπανετείνετο καὶ γωνίαν λαβὼν βιβλία κατέλιπε γράψας τοῖς ὕστερον , οὔτε νῦν δυνάμενα , καὶ τότε ἦν ἀδυνατώτερα πρὸς οὕτως ἄνδρα ὑπέρμεγαν φανέντα καὶ καταδόξαντα εἶναι τοῖς τότε ἀνθρώποις τὸν Καρνεάδην .
Lemmas: Ἀντίπατρος γοῦν ὁ κατά αὐτός γίγνομαι μέλλω μέν ἀγωνιάω τίς γράφω , πρός δέ οὖν ὁ ἀπό Καρνεάδης κατά ἡμέρα ἀποφέρω λόγος οὔποτε δημοσιεύω , οὐ ἐν ὁ διατριβή , οὐ ἐν ὁ περίπατος , οὐδέ εἶπον , οὐδέ φθέγγομαι , οὐδέ ἀκούω τις αὐτός , φημί , οὐδέ γρῦ · ἀντιγραφή δέ ἐπανατείνω καί γωνία λαμβάνω βιβλίον καταλείπω γράφω ὁ ὕστερος , οὔτε νῦν δύναμαι , καί τότε εἰμί ἀδύνατος πρός οὕτως ἀνήρ ὑπέρμεγαν φαίνω καί καταδοκέω εἰμί ὁ τότε ἄνθρωπος ὁ Καρνεάδης .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.8.12
ὅμως δὲ , καίτοι καὐτὸς ὑπὸ τῆς Στωϊκῆς φιλονεικίας εἰς τὸ φανερὸν κυκῶν , πρός γε τοὺς ἑαυτοῦ ἑταίρους δι’ ἀπορρήτων ὡμολόγει τε καὶ ἠλήθευε καὶ ἀπεφαίνετο ἃ κἂν ἄλλος τῶν ἀπιτυχόντων . ”
Lemmas: ὅμως δέ , καίτοι αὐτός ὑπό ὁ Στωϊκός φιλονεικία εἰς ὁ φανερός κυκάω , πρός γε ὁ ἑαυτοῦ ἑταῖρος διά ἀπόρρητος ὁμολογέω τε καί ἀληθεύω καί ἀποφαίνω ὁ κἀν ἄλλος ὁ ἀποτυγχάνω . ”
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.8.13
Εἶτα ἑξῆς φησι “ Καρνεάδου δὲ γίνεται γνώριμος Μέντωρ μὲν πρῶτον , οὐ μὴν διάδοχος · ἀλλ’ ἔτι ζῶν Καρνεάδης ἐπὶ παλλακῇ μοιχὸν εὑρὼν , οὐχ ὑπὸ πιθανῆς φαντασίας , οὐδ’ ὡς μὴ κατειληφὼς , ὡς δὲ μάλιστα πιστεύων τῇ ὄψει καὶ καταλαβὼν παρῃτήσατο τῆς διατριβῆς . ὁ δὲ ἀποστὰς ἀντεσοφίστευε καὶ ἀντίτεχνος ἦν , ἐλέγχων αὐτοῦ τὴν ἐν τοῖς λόγοις ἀκαταληψιαν . “
Lemmas: εἶτα ἑξῆς φημί “ Καρνεάδης δέ γίγνομαι γνώριμος Μέντωρ μέν πρῶτος , οὖον μήv διάδοχος · ἀλλά ἔτι ζῶ Καρνεάδης ἐπί παλλακή μοιχός εὑρίσκω , οὐ ὑπό πιθανός φαντασία , οὐδέ ὡς μή καταλαμβάνω , ὡς δέ μάλιστα πιστεύω ὁ ὁράω καί καταλαμβάνω παραιτέομαι ὁ διατριβή . ὁ δέ ἀφίστημι ἀντισοφιστεύω καί ἀντίτεχνος εἰμί , ἐλέγχω αὐτός ὁ ἐν ὁ λόγος ἀκαταληψιαν . “
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.8.14
Καὶ πάλιν ἐπιφέρει λέγων “ Ὁ δὲ Καρνεάδης , οἷον ἀντεστραμμένα φιλοσοφῶν , τοῖς ψεύσμασιν ἐκαλλωπίζετο καὶ ὑπ’ αὐτοῖς τὰ ἀληθῆ ἠφάνιζε . παραπετάσμασιν οὖν ἐχρῆτο τοῖς ψεύσμασι , καὶ ἠλήθευεν ἔνδον λανθάνων καπηλικώτερον . ἔπασχεν οὖν πάθημα ὀσπρίων , ὧν τὰ μὲν κενὰ ἐπιπολάζει τε τῷ ὕδατι καὶ ὑπερέχει , τὰ χρηστὰ δὲ αὐτῶν ἐστι κάτω καὶ ἐν ἀφανεῖ . ”
Lemmas: καί πάλιν ἐπιφέρω λέγω “ ὁ δέ Καρνεάδης , οἷος ἀντιστρέφω φιλοσοφέω , ὁ ψεῦσμα καλλωπίζω καί ὑπό αὐτός ὁ ἀληθής ἀφανίζω . παραπέτασμα οὖν χράω ὁ ψεῦσμα , καί ἀληθεύω ἔνδον λανθάνω καπηλικός . πάσχω οὖν πάθημα ὄσπριον , ὅς ὁ μέν κενός ἐπιπολάζω τε ὁ ὕδωρ καί ὑπερέχω , ὁ χρηστός δέ αὐτός εἰμί κάτω καί ἐν ἀφανής . ”
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.8.15
Ταῦτα καὶ περὶ Καρνεάδου λέγεται . διάδοχος δ’ αὐτοῦ τῆς διατριβῆς καθίσταται Κλειτόμαχος , μεθ’ ὃν Φίλων , οὗ πέρι ὁ Νουμήνιος μνημονευει ταύτα
Lemmas: οὗτος καί περί Καρνεάδης λέγω . διάδοχος δέ αὐτός ὁ διατριβή καθίστημι Κλειτόμαχος , μετά ὅς Φίλων , ὅς περί ὁ Νουμήνιος μνημονεύω οὗτος
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.9.1
“ Ὁ δὲ Φίλων ἄρα οὗτος μὲν ἐκδεξάμενος τὴν διατριβὴν ὑπὸ χαρμονῆς ἐξεπέπληκτο , καὶ χάριν ἀποδιδοὺς ἐθεράπευε , καὶ τὰ δεδογμένα τῷ Κλειτομάχῳ ηὖξε , καὶ τοῖς Στωϊκοῖς ἐκορύσσετο νώροπι χαλκῷ .
Lemmas: “ ὁ δέ Φίλων ἄρα οὗτος μέν ἐκδείκνυμι ὁ διατριβή ὑπό χαρμονή ἐκπλήσσω , καί χάρις ἀποδίδωμι θεραπεύω , καί ὁ δοκέω ὁ Κλειτόμαχος αὐξάνω , καί ὁ Στωϊκός κορύσσω νῶροψ χαλκός .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.9.2
ὡς δὲ προἰ·όντος μὲν τοῦ χρόνου , ἐξιτήλου δ’ ὑπὸ συνηθείας οὔσης αὐτῶν τῆς ἐποχῆς , οὐδὲν μὲν κατὰ τὰ αὐτὰ ἑαυτῷ ἐνόει , ἡ δὲ τῶν παθημάτων αὐτὸν ἀνέστρεφεν ἐνάργειά τε καὶ ὁμολογία . πολλὴν δῆτ’ ἔχων ἤδη τὴν διαίσθησιν ὑπερεπεθύμει , εὖ οἶσθ’ ὅτι , τῶν ἐλεγξόντων τυχεῖν , ἵνα μὴ ἐδόκει μετὰ νῶτα βαλὼν αὐτὸς ἑκὼν φεύγειν .
Lemmas: ὡς δέ προΐημι μέν ὁ χρόνος , ἐξίτηλος δέ ὑπό συνήθεια εἰμί αὐτός ὁ ἐποχή , οὐδείς μέν κατά ὁ αὐτός ἑαυτοῦ νοέω , ὁ δέ ὁ πάθημα αὐτός ἀναστρέφω ἐνάργεια τε καί ὁμολογία . πολύς δῆτα ἔχω ἤδη ὁ διαίσθησις ὑπερεπιθυμέω , εὕω οἶδα ὅτι , ὁ ἐλέγχω τυγχάνω , ἵνα μή δοκέω μετά νῶτον βάλλω αὐτός ἑκών φεύγω .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.9.3
Φίλωνος δὲ γίνεται ἀκουστὴς Ἀντίοχος , ἑτέρας ἄρξας Ἀκαδημίας . Μνησάρχῳ γοῦν τῷ Στωϊκῷ σχολάσας ἐναντία Φίλωνι τῷ καθηγητῇ ἐφρόνησε , μυρία τε ξένα προσῆψε τῇ Ἀκαδημίᾳ.᾿
Lemmas: Φίλων δέ γίγνομαι ἀκουστής Ἀντίοχος , ἕτερος ἄρχω Ἀκαδημία . Μνήσαρχος γοῦν ὁ Στωϊκός σχολάζω ἐναντίος Φίλων ὁ καθηγητής φρονέω , μυρίος τε ξένος προσάπτω ὁ Ἀκαδήμιος
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.9.4
Ταῦτα καὶ παραπλήσια τούτοις μυρία τῆς Πλάτωνος περὶ διαδοχῆς μνημονεύεται . ὥρα δ’ οὖν ἄνωθεν τὸν λόγον ἀναλαβόντας τῶν φυσικῶν φιλοσόφων τὰς ψευδοδοξίας ὁμοῦ καὶ ἀντιδοξίας ἐπισκέψασθαι , οἱ τὴν πολλὴν γῆν πλανηθέντες , καὶ τὴν τοῦ ἀληθοῦς εὕρεσιν περὶ πλείστου πεποιημένοι , ταῖς τε τῶν παλαιῶν ἁπάντων δόξαις καθωμιληκότες , καὶ τἀκριβὲς τῆς παρὰ πᾶσι Φοίνιξί τε καὶ Αἰγυπτίοις αὐτοῖς τε Ἕλλησι πολὺ πρότερον θεολογίας ἐξηκριβωκότες , τίνα τῶν πόνων τὸν καρπὸν εὕροντο παρ’ αὐτῶν ἄξιον ἀκοῦσαι , ὡς ἂν μάθοιμεν εἴ τι θεοπρεπὲς εἰς αὐτοὺς παρὰ τῶν πρεσβυτέρων κατῆλθεν .
Lemmas: οὗτος καί παραπλήσιος οὗτος μυρίος ὁ Πλάτων περί διαδοχή μνημονεύω . ὥρα δέ οὖν ἄνωθεν ὁ λόγος ἀναλαμβάνω ὁ φυσικός φιλόσοφος ὁ ψευδοδοξία ὁμοῦ καί ἀντιδοξία ἐπισκοπέω , ὁ ὁ πολύς γῆ πλανάω , καί ὁ ὁ ἀληθής εὕρεσις περί πλεῖστος ποιέω , ὁ τε ὁ παλαιός ἅπας δόξα καθομιλέω , καί ἀκριβής ὁ παρά πᾶς Φοῖνιξ τε καί Αἰγύπτιος αὐτός τε Ἕλλην πολύς πρότερος θεολογία ἐξακριβόω , τίς ὁ πόνος ὁ καρπός εὑρίσκω παρά αὐτός ἄξιος ἀκούω , ὡς εἄν μανθάνω εἰμί τίς θεοπρεπής εἰς αὐτός παρά ὁ πρέσβυς κατέρχομαι .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.9.5
ἐκράτει μὲν γὰρ πρότερον ἐκ παλαιοῦ αἰῶνος παρὰ τοῖς ἔθνεσιν ἡ πολύθεος δεισιδαιμονία , νεῴ τε καὶ ἱερὰ καὶ μυστήρια τῶν θεῶν κατὰ πόλεις καὶ χώρας συνήθως παρὰ πᾶσιν ἐφυλάττοντο . οὐ δὴ οὖν οὐδὲ φιλοσοφίας ἀνθρωπίνης ἦν χρεία , εἰ δὴ τὸ τῆς θεοσοφίας προειλήφει · οὐδ’ ἦν τις ἀνάγκη καινοτομεῖν τοὺς σοφοὺς , εἰ δὴ τὰ τῶν προγόνων αὐτοῖς εὖ ἔχοντα ἦν , ἀλλ’ οὐδὲ στασιάζειν καὶ διαφέρεσθαι τοὺς γενναίους φιλοσόφους , εἰ δὴ σύμφωνος καὶ ἀληθὴς ἡ πάτριος αὐτοῖς περὶ θεῶν δόξα τυγχάνειν δεδοκίμαστο .
Lemmas: κρατέω μέν γάρ πρότερος ἐκ παλαιός αἰών παρά ὁ ἔθνος ὁ πολύθεος δεισιδαιμονία , ναῦς τε καί ἱερόv καί μυστήριον ὁ θεός κατά πόλις καί χώρα συνήθης παρά πᾶς φυλάσσω . οὖον δή οὖν οὐδέ φιλοσοφία ἀνθρώπινος εἰμί χρεία , εἰμί δή ὁ ὁ θεοσοφία προλαμβάνω · οὐδέ εἰμί τις ἀνάγκη καινοτομέω ὁ σοφός , εἰμί δή ὁ ὁ πρόγονος αὐτός εὕω ἔχω εἰμί , ἀλλά οὐδέ στασιάζω καί διαφέρω ὁ γενναῖος φιλόσοφος , εἰμί δή σύμφωνος καί ἀληθής ὁ πάτριος αὐτός περί θεός δόξα τυγχάνω δοκιμάζω .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.9.6
τί δὲ ἔδει πολεμεῖν ἀλλήλοις καὶ μάχεσθαι , ἢ τὴν μακρὰν ὁδὸν ἄνω καὶ κάτω περιτρέχειν πλανᾶσθαί τε καὶ τὰ βαρβάρων ὑποσυλᾶν , οἴκοι δέον μένοντας παρὰ θεῶν ἐκμανθάνειν , εἰ δή τινες ἦσαν θεοὶ , ἢ παρὰ τῶν θεολόγων ἀνδρῶν τοὺς ἀληθεῖς καὶ ἀδιαπτὡτους περὶ τῶν ἐπιζητουμένων ἐν φιλοσοφίᾳ λόγους , περὶ ὧν μυρία ὅσα μοχθήσαντες διηνέχθησαν , μακρῷ τῆς τἀληθοῦς εὑρέσεως ἀφυστερήσαντες ;
Lemmas: τίς δέ ἐσθίω πολεμέω ἀλλήλων καί μάχομαι , ἢ ὁ μακράν ὁδός ἄνω καί κάτω περιτρέχω πλανάω τε καί ὁ βάρβαρος ὑποσυλάω , οἴκοι δήω μένω παρά θεός ἐκμανθάνω , εἰμί δή τις εἰμί θεός , ἢ παρά ὁ θεολόγος ἀνήρ ὁ ἀληθής καί αδιάπτωτος περί ὁ ἐπιζητέω ἐν φιλοσοφία λόγος , περί ὅς μυρίος ὅσος μοχθέω διαφέρω , μακρός ὁ ἀληθής εὕρεσις ἀφυστερέω ;
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.9.7
τί δὲ καὶ περὶ θεῶν νεώτερα χρῆν ἐπιζητεῖν τολμᾶν , ἢ στασιάζειν καὶ διαπυκτεύειν ἀλλήλοις , εἰ δὴ ἀσφαλὴς καὶ βεβαία θεῶν εὕρεσις καὶ γνῶσις εὐσεβείας ἀληθὴς ἐν τελεταῖς καὶ μυστηρίοις τῇ τε ἄλλῃ τῶν παλαιτάτων περιείχετο θεολογίᾳ , αὐτὴν ἐκείνην παρὸν ἀκίνητον καὶ ὁμολογουμένην συμφώνως περιέπειν ;
Lemmas: τίς δέ καί περί θεός νέος χράω ἐπιζητέω τολμάω , ἢ στασιάζω καί διαπυκτεύω ἀλλήλων , εἰμί δή ἀσφαλής καί βέβαιος θεός εὕρεσις καί γνῶσις εὐσέβεια ἀληθής ἐν τελετή καί μυστήριον ὁ τε ἄλλος ὁ παλαιός περιέχω θεολογία , αὐτός ἐκεῖνος πάρειμι ἀκίνητος καί ὁμολογέω σύμφωνος περιέπω ;
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.9.8
ἀλλὰ γὰρ εἰ φανεῖεν οὗτοι μηδὲν ἀληθὲς περὶ θεοῦ παρὰ τῶν προτέρων μεμαθηκότες , οἰκείαις δ’ ἐπινοίαις τῇ περὶ φύσεως ἐπιβεβληκότες ἐξετάσει , καὶ στοχασμοῖς μᾶλλον ἢ καταλήψει κεχρημένοι , τί χρὴ λοιπὸν μὴ οὐχὶ συνομολογεῖν τὴν παλαιὰν τῶν ἐθνῶν θεολογίαν μηδὲν πλέον τῆς ἀποδοθείσης ἐν τοῖς πρὸ τούτου συγγράμμασιν ἱστορίας ἐπέχειν ;
Lemmas: ἀλλά γάρ εἰμί φαίνω οὗτος μηδείς ἀληθής περί θεός παρά ὁ πρότερος μανθάνω , οἰκεῖος δέ ἐπίνοια ὁ περί φύσις ἐπιβάλλω ἐξέτασις , καί στοχασμός μᾶλλον ἢ καταλαμβάνω χράομαι , τίς χρή λοιπός μή οὐ συνομολογέω ὁ παλαιός ὁ ἔθνος θεολογία μηδείς πλέω ὁ ἀποδίδωμι ἐν ὁ πρό οὗτος σύγγραμμα ἱστορία ἐπέχω ;
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.9.9
ὅτι μὲν οὑν ἐξ ἀνθρωπίνων στοχασμῶν καὶ πολλῆς λογομαχίας καὶ πλάνης , ἀλλ’ οὐκ ἔκ τινος ἀκριβοῦς καταλήψεως , ἡ παρὰ τοῖς Ἕλλησιν . ὑπέστη φιλοσοφία , ἐκ τῆς πρὸς Ἀνεβὼ τὸν Αἰγύπτιον ἐπιστολῆς τοῦ Πορφυρίου μάθοις ἂν , αὐτὸ δὴ τοῦτο ἀκούσας ὁμολογοῦντος ἐν τούτοις
Lemmas: ὅτι μέν ἐν ἐκ ἀνθρώπινος στοχασμός καί πολύς λογομαχία καί πλάνης , ἀλλά οὐ ἐκ τις ἀκριβής κατάληψις , ὁ παρά ὁ Ἕλλην . ὑφίστημι φιλοσοφία , ἐκ ὁ πρός ανεβαίνω ὁ Αἰγύπτιος ἐπιστολή ὁ Πορφύριος μανθάνω εἄν , αὐτός δή οὗτος ἀκούω ὁμολογέω ἐν οὗτος
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.10.1
“ Ἄρξομαι δὲ τῆς πρὸς σὲ φιλίας ἀπὸ θεῶν καὶ δαιμόνων ἀγαθῶν τῶν τε τούτοις συγγενῶν φιλοσοφημάτων , περὶ ὧν εἴρηται μὲν πλεῖστα καὶ παρὰ τοῖς Ἑλλήνων φιλοσόφοις , εἴρηται δὲ ἐκ στοχασμοῦ τὸ πλέον τὰς ἀρχὰς ἔχοντα τῆς πίστεως . ”
Lemmas: “ ἄρχω δέ ὁ πρός σύ φίλιος ἀπό θεός καί δαίμων ἀγαθός ὁ τε οὗτος συγγενής φιλοσόφημα , περί ὅς εἴρω μέν πλεῖστος καί παρά ὁ Ἕλλην φιλόσοφος , εἴρω δέ ἐκ στοχασμός ὁ πλέω ὁ ἀρχή ἔχω ὁ πίστις . ”
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.10.2
Καὶ ὑποβὰς ἑξῆς ἐπιφέρει λέγων “ . Παρὰ μὲν γὰρ ἡμῖν λογομαχία τίς ἐστι πολλὴ , ἅτε ἐξ ἀνθρωπίνων λογισμῶν τοῦ ἀγαθοῦ εἰκαζομένου · οἷς δὲ μεμηχάνηται ἡ πρὸς τὸ κρεῖττον συνουσία , εἰ παρεῖται τὸ μέρος τοῦτο εἰς ἐξέτασιν , μάτην αὐτοῖς ἡ σοφία ἐξήσκηται . ”
Lemmas: καί ὑποβαίνω ἑξῆς ἐπιφέρω λέγω “ . παρά μέν γάρ ἐγώ λογομαχία τίς εἰμί πολύς , ἅτε ἐκ ἀνθρώπινος λογισμός ὁ ἀγαθός εἰκάζω · ὅς δέ μηχανάομαι ὁ πρός ὁ ἀγαθός συνουσία , εἰμί παρίημι ὁ μέρος οὗτος εἰς ἐξέτασις , μάτην αὐτός ὁ σοφία ἐξασκέω . ”
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.10.3
Ἀλλὰ καὶ ἐν οἶς ἀντέγραψε Βοηθῷ περὶ ψυχῆς ὁ αὐτὸς ὧδε γράφων ὁμολογεῖ πρὸς λέξιν Ως τὰ μὲν τῶν ἐννοιῶν καὶ τὰ τῆς ἱστορίας ἀναμφιλέκτως συνίστησι τὴν ψυχὴν εἶναι ἀθάνατον · οἶ δὲ εἰς ἀπόδειξιν παρὰ τῶν φιλοσόφων κομισθέντες λόγοι δοκοῦσιν εἶναι εὐανάτρεπτοι , διὰ τὴν ἐν πᾶσιν εὺρεσιλογίαν τῶν ἐριστικῶν . τίς γὰρ λόγος τῶν ἐν φιλοσοφίᾳ οὐκ ἀμφισβητήσιμος τοῖς ἑτεροδόξοις , ὅπου καὶ περὶ τῶν δοκούντων ἐναργῶν ἐπέχειν αὐτῶν τισιν ἐδόκει ; ”
Lemmas: ἀλλά καί ἐν οἶς ἀντιγράφω βοηθός περί Ψυχή ὁ αὐτός ὧδε γράφω ὁμολογέω πρός λέξις ὡς ὁ μέν ὁ ἔννοια καί ὁ ὁ ἱστορία ἀναμφίλογος συνίστημι ὁ ψυχή εἰμί ἀθάνατος · οἶς δέ εἰς ἀπόδειξις παρά ὁ φιλόσοφος κομίζω λόγος δοκέω εἰμί εὐανάτρεπτος , διά ὁ ἐν πᾶς εὑρεσιλογία ὁ ἐριστικός . τίς γάρ λόγος ὁ ἐν φιλοσοφία οὐ ἀμφισβητήσιμος ὁ ἑτερόδοξος , ὅπου καί περί ὁ δοκέω ἐναργής ἐπέχω αὐτός τις δοκέω ; ”
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.10.4
Καὶ ἐν οἷς δὲ ἐπέγραψε “ Περὶ τῆς ἐκ λογίων φιλοσοφίας ” διαρρήδην ὁμολογεῖ τοὺς Ἕλληνας πεπλανῆσθαι , ἐπιμαρτυρόμενος τὸν ἑαυτοῦ θεὸν , ὡς τοῦτο καὶ τοῦ Ἀπόλλωνος διὰ χρησμῶν ἐξειπόντος , καὶ βαρβάροις μᾶλλον ἢ Ἕλλησι τὴν εὕρεσιν τῆς ἀληθείας ἐπιμαρτυρήσαντος , καὶ δὴ καὶ Ἑβραίων μνημονεύσαντος ἐν τοῖς μαρτυρηθεῖσι .
Lemmas: καί ἐν ὅς δέ ἐπιγράφω “ περι ὁ ἐκ λόγιος φιλοσοφία ” διαρρήδην ὁμολογέω ὁ Ἕλλην πλανάω , ἐπιμαρτύρομαι ὁ ἑαυτοῦ θεός , ὡς οὗτος καί ὁ Ἀπόλλων διά χρησμός ἐκλέγω , καί βάρβαρος μᾶλλον ἢ Ἕλλην ὁ εὕρεσις ὁ ἀλήθεια ἐπιμαρτυρέω , καί δή καί Ἑβραῖος μνημονεύω ἐν ὁ μαρτυρέω .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.10.5
μετὰ γοῦν τὴν τοῦ χρησμοῦ παράθεσιν ἐξῆς τούτοις κέχρηται τοῖς ἐπιλόγοις “ Ἀκήκοας πόσος πόσος πόνος , ἵν’ ὑπὲρ σώματός τις τὰ καθάρσια θύσῃ , οὐχ ὅτι τῆς ψυχῆς τὴν σωτηρίαν ἐξεύρῃ ; χαλκόδετος γὰρ ἡ πρὸς θεοὺς ὁδὸς αἰπεινή τε καὶ τραχεῖα , ἧς πολλὰς ἀτραποὺς βάρβαρ·οι μὲν ἐξεῦρον , Ἕλληνες δὲ ἐπλανήθησαν , οἱ δὲ κρατοῦντες ἤδη καὶ διέφθειραν · τὴν δὲ εὕρεσιν Αἰγυπτίοις ὁ θεὸς ἐμαρτύρησε Φοίνιξί τε καὶ Χαλδαίοις Ἀσσύριοι γὰρ οὗτοι ) Λυδοῖς τε καὶ Ἑβραίοις . ”
Lemmas: μετά γοῦν ὁ ὁ χρησμός παράθεσις ἑξῆς οὗτος χράομαι ὁ ἐπίλογος “ ἀκούω πόσος πόσος πόνος , ἵνα ὑπέρ σῶμα τις ὁ καθάρσιος θύω , οὐ ὅτι ὁ Ψυχή ὁ σωτηρία ἐξευρίσκω ; χαλκόδετος γάρ ὁ πρός θεός ὁδός αἰπεινός τε καί τραχύς , ὅς πολύς ἀτραπός βάρβαρ·οι μέν ἐξευρίσκω , Ἕλλην δέ πλανάω , ὁ δέ κράτος ἤδη καί διαφθείρω · ὁ δέ εὕρεσις Αἰγύπτιος ὁ θεός μαρτυρέω Φοῖνιξ τε καί Χαλδαῖος Ἀσσύριος γάρ οὗτος ) Λυδός τε καί Ἑβραῖος . ”
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.10.6
Ταῦτα ὁ φιλόσοφος , μᾶλλον δὲ ὁ αὐτοῦ · θεός . ἆρ’ οὖν ἄξιον μετὰ ταῦθ’ ἡμῖν ἐπιμέμψασθαι , ὅτι δὴ τοὺς πεπλανημένους Ἕλληνας καταλείψαντες τὰ Εβραίων εἱλόμεθα , τῶν ἑέ ἀληθείας καταλήψει μεμαρτυρημένων ;
Lemmas: οὗτος ὁ φιλόσοφος , μᾶλλον δέ ὁ αὐτός · θεός . ἆρα οὖν ἄξιος μετά αὐτός ἐγώ ἐπιμέμφομαι , ὅτι δή ὁ πλανάω Ἕλλην καταλείβω ὁ Ἑβραῖος αἱρέω , ὁ ἐγώ ἀλήθεια καταλαμβάνω μαρτυρέω ;
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.10.7
τί δὲ χρὴ παρὰ φιλοσόφων μαθήσεσθαι προσδοκᾶν ; ἢ ποία ἐλπὶς τῆς ἐξ αὐτῶν ὠφελείας , εἰ δὴ τὰ λεγόμενα παρ’ αὐτοῖς ἐκ στοχασμῶν καὶ εἰκασμῶν τὸ πλέον τὰς ἀρχὰς ἔχοντα τῆς πίστεως τυγχάνει ; λογομαχίας δὲ τίς ὁ καρπὸς , εἰ δὴ πάντες οἱ τῶν φιλοσόφων λόγοι εὐανάτρεπτοι καθεστήκασι διὰ τὴν ἐν πᾶσιν εὑρεσιλογίαν ; ταῦτα γὰρ οὐ ἡμῶν ἀρτίως , ἀλλὰ παρ’ αὐτῶν εἰρημένα ἠκούετο .
Lemmas: τίς δέ χρή παρά φιλόσοφος μανθάνω προσδοκάω ; ἢ ποῖος Ἐλπὶς ὁ ἐκ αὐτός ὠφέλεια , εἰμί δή ὁ λέγω παρά αὐτός ἐκ στοχασμός καί εἰκασμός ὁ πλέω ὁ ἀρχή ἔχω ὁ πίστις τυγχάνω ; λογομαχία δέ τίς ὁ καρπός1 , εἰμί δή πᾶς ὁ ὁ φιλόσοφος λόγος εὐανάτρεπτος καθίστημι διά ὁ ἐν πᾶς εὑρεσιλογία ; οὗτος γάρ οὖον ἐγώ ἄρτιος , ἀλλά παρά αὐτός εἴρω ἀκούω .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.10.8
διόπερ εὖ μοι δοκοῦμεν καὶ μετὰ κρίσεως ἑξητασμένης , οὐχὶ δ’ ἀλόγως , ὡς ἂν τοιούτων καταπεφρονηκέναι , τὰ δὲ παρ’ Ἑβραίοις ἠγαπηκέναι , οὐχ ὅτι πρὸς τοῦ δαίμονος μεμαρτύρηται , ἀλλ’ ὅτι τῆς ἐνθέου ἀρετῆς τε καὶ δυνάμεως μέτοχα ὄντα ἀποδείκνυται .
Lemmas: διόπερ εὕω ἐγώ δοκέω καί μετά κρίσις ἐξετάζω , οὐ δέ ἄλογος , ὡς εἄν τοιοῦτος καταφρονέω , ὁ δέ παρά Ἑβραῖος ἀγαπάω , οὐ ὅτι πρός ὁ δαίμων μαρτυρέω , ἀλλά ὅτι ὁ ἔνθεος ἀρετή τε καί δύναμις μέτοχος εἰμί ἀποδείκνυμι .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.10.9
ἔνα δ’ οὖν καὶ αὐτοῖς ἔργοις τἀς τῶν θαυμαστῶν φιλοσόφων λογομαχίας μάθοις , τάς τε περὶ ἀρχῶν καὶ περὶ θεῶν καὶ τῆς τοῦ παντὸς συστάσεως διαφωνίας μικρὸν μὲν ὕστερον ἐκθήσομαί σοι τὰς αὐτῶν φωνάς .
Lemmas: νάω δέ οὖν καί αὐτός ἔργον εἰς ὁ θαυμαστός φιλόσοφος λογομαχία μανθάνω , ὁ τε περί ἀρχή καί περί θεός καί ὁ ὁ πᾶς σύστασις διαφωνία μικρός μέν ὕστερος ἐκτίθημι σύ ὁ αὐτός φωνή .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.10.10
πρῶτον δ’ ἐπειδὴ περιφέρουσιν ἄνω καὶ κάτω θρυλοῦντες τὰ μαθήματα , δεῖν ἐξ ἅπαντος φάσκοντες τοὺς μέλλοντας ἐν πείρᾳ τῆς τοῦ ἀληθοῦς καταλήψεως γίνεσθαι μετελθεῖν ἀστρονομίαν , ἀριθμητικὴν , γεωμετρίαν , μουσικὴν , αὐτὰ δὴ τὰ παρὰ βαρβάρων εἰς αὐτοὺς ἥκειν ἀποδειχθέντα · τούτων γὰρ ἄνευ μὴ δύνασθαι λόγιον ἄνδρα καὶ φιλόσοφον ἀποτελεσθῆναι , ἀλλ’ οὐδὲ τῆς τῶν ὄντων ἀληθείας ψαῦσαι , μὴ τούτων ἐν ψυχῇ τῆς γνώσεως προτυπωθείσης · ) εἶτ’ ἐπανατεινάμενοι τῇ μαθήσει τῶν εἰρημένων ἐπ’ αὐτοῦ μονονουχὶ τοῦ αἰθέρος βαίνειν μετέωροι ἀρθέντες οἴονται , ὡς δὴ τὸν θεὸν αὐτὸν ἐν τοῖς ἀριθμοῖς περιφέροντες , ἡμᾶς τε , ὅτι μὴ τὰ ὅμοια ζηλοῦμεν , βοσκημάτων κατ’ οὐδὲν διαφέρειν ἡγοῦνται , ταύτῃ δέ φασι μηδὲ θεὸν , μηδέ τι τῶν σεμνῶν ἡμὰς δύνασθαι εἰδέναι · φέρε τοῦτο πρῶτον οὐκ ὀρθῶς ἔχον ἀπευθύνωμεν , τὸν ἀληθῆ λόγον ἀντὶ φωτὸς αὐτοῖς παραβάλλοντες .
Lemmas: πρῶτος δέ ἐπεί περιφέρω ἄνω καί κάτω θρυλέω ὁ μάθημα , δήω ἐκ ἅπας φάσκω ὁ μέλλω ἐν πείρω ὁ ὁ ἀληθής κατάληψις γίγνομαι μετέρχομαι ἀστρονομία , ἀριθμητικός , γεωμετρία , μουσική , αὐτός δή ὁ παρά βάρβαρος εἰς αὐτός ἥκω ἀποδείκνυμι · οὗτος γάρ ἄνευ μή δύναμαι λόγιος ἀνήρ καί φιλόσοφος ἀποτελέω , ἀλλά οὐδέ ὁ ὁ εἰμί ἀλήθεια ψαῦσαι , μή οὗτος ἐν Ψυχή ὁ γνῶσις προτυπόω · ) εἶτα ἐπανατείνω ὁ μανθάνω ὁ εἴρω ἐπί αὐτός μονονού ὁ αἰθήρ βαίνω μετέωρος ἀραρίσκω οἴομαι , ὡς δή ὁ θεός αὐτός ἐν ὁ ἀριθμός περιφέρω , ἐγώ τε , ὅτι μή ὁ ὅμοιος ζηλόω , βόσκημα κατά οὐδείς διαφέρω ἡγέομαι , οὗτος δέ φημί μηδέ θεός , μηδέ τίς ὁ σεμνός ἡμός δύναμαι οἶδα · φέρω οὗτος πρῶτος οὐ ὀρθῶς ἔχω ἀπευθύνω , ὁ ἀληθής λόγος ἀντί φάος αὐτός παραβάλλω .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.10.11
ὁ δὲ μυρίους μὲν Ἕλληνας , μυρία δὲ καὶ βαρβάρων γένη , τοὺς μὲν σὺν τοῖς εἰρημένοις μαθήμασιν οὔτε θεὸν οὔτε σώφρονα βίον οὔθ᾿ ὅλως τι τῶν βελτίστων καὶ συμφερόντων ἐπιγνόντας ἀποδείξει , τοὺς δὲ τῶν μαθημάτων ἐκτὸς πάντων εὐσεβεστάτους καὶ φιλοσοφωτάτους γεγονέναι . ὁ γοῦν παρὰ πᾶσιν αὐτοῖς ᾀδόμενος Σωκράτης ὅπως ποτὲ ἐδόξαζε περὶ τῶνδε μάθοις ἂν Ξενοφῶντι πιστεύσας ἐν Ἀπομνημονεύμασιν ὧδέ πη ἱστοροῦντι
Lemmas: ὁ δέ μυρίος μέν Ἕλλην , μυρίος δέ καί βάρβαρος γένος , ὁ μέν σύν ὁ εἴρω μάθημα οὔτε θεός οὔτε σώφρων βίος οὔτε ὅλως τίς ὁ ἀγαθός καί συμφέρω ἐπιγιγνώσκω ἀποδείκνυμι , ὁ δέ ὁ μάθημα ἐκτός πᾶς εὐσεβής καί φιλόσοφος γίγνομαι . ὁ γοῦν παρά πᾶς αὐτός ἀείδω Σωκράτης ὅπως ποτέ δοξάζω περί ὅδε μανθάνω εἄν Ξενοφῶν πιστεύω ἐν ἀπομνημόνευμα ὧδε πῇ ἱστορέω
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.11.1
“ Ἐδίδασκε δὲ καὶ μέχρις ὅτου δέοι ἔμπειρον εἷναι ἑκάστου πράγματος τὸν ὀρθῶς πεπαιδευμένον . αὐτίκα γεωμετρίαν μέχρι μὲν τούτου ἔφη δεῖν μανθάνειν , ἕως ἱκανός τις γένοιτο , εἴ ποτε δεήσειε , γῆν μέτρῳ ὀρθῶς ἢ παραλαβεῖν ἢ παραδοῦναι ἢ διανεῖμαι , ἢ ἔργον ἀποδεῖξαι . οὕτω δὲ τοῦτο ῥᾴδιον εἶναι μαθεῖν , ὥστε τὸν προσέχοντα τὸν νοῦν τῇ μετρήσει ἅμα τήν τε γῆν ὁπόση ἐστὶν εἰδέναι , καὶ ὡς μετρεῖται ἐπιστάμενον ἀπιέναι .
Lemmas: “ διδάσκω δέ καί μέχρι ὅστις δήω ἔμπειρος ἵημι ἕκαστος πρᾶγμα ὁ ὀρθῶς παιδεύω . αὐτίκα γεωμετρία μέχρι μέν οὗτος φημί δήω μανθάνω , ἠώς ἱκανός τις γίγνομαι , εἰμί ποτός δήω , γῆ μέτρον ὀρθῶς ἢ παραλαμβάνω ἢ παραδίδωμι ἢ διανέμω , ἢ ἔργον ἀποδείκνυμι . οὗτος δέ οὗτος ῥᾴδιος εἰμί μανθάνω , ὥστε ὁ προσέχω ὁ νόος ὁ μετρέω ἅμα ὁ τε γῆ ὁπόσος εἰμί οἶδα , καί ὡς μετρέω ἐφίστημι ἀφίημι .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.11.2
τὸ δὲ μέχρι τῶν δυσξυνέτων διαγραμμάτων γεωμετρίαν μανθάνειν ἀπεδοκίμαζεν · ὅ τι μὲν γὰρ ὠφελοίη ταῦτα οὐκ ἔφη ὁρᾶν · καίτοι οὐκ ἄπειρός γε αὐτῶν ἠν . ἔφη δὲ ἱκανὰ αὐτὰ εἶναι ἀνθρώπου βίον κατατρίβειν καὶ ἄλλων πολλῶν τε καὶ ὠφελίμων μαθημάτων ἀποκωλύειν .
Lemmas: ὁ δέ μέχρι ὁ δυσσύνετος διάγραμμα γεωμετρία μανθάνω ἀποδοκιμάζω · ὅς τίς μέν γάρ ὠφελέω οὗτος οὐ φημί ὁράω · καίτοι οὐ ἄπειρος γε αὐτός ἐάν . φημί δέ ἱκανός αὐτός εἰμί ἄνθρωπος βίος κατατρίβω καί ἄλλος πολύς τε καί ὠφέλιμος μάθημα ἀποκωλύω .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.11.3
ἐκέλευε δὲ καὶ ἀστρονομίας ἐμπείρους γίγνεσθαι , καὶ ταύτης μέντοι μέχρι τοῦ νυκτός τε ὥραν καὶ μηνὸς καὶ ἐνιαυτοῦ δύνασθαι γινώσκειν , ἕνεκα τοῦ πορείας τε καὶ πλοῦ καὶ φυλακῆς , καὶ ὅσα ἄλλα ἢ νυκτὸς ἢ μηνὸς ἢ ἐνιαυτοῦ πράττεται , πρὸς ταῦτ᾿ ἔχειν τεκμηρίοις χρῆσθαι , τὰς ὥρας τῶν εἰρημένων διαγινώσκοντα . καὶ ταῦτα δέ ῥᾴδια μαθεῖν παρά τε νυκτο - θηρῶν καὶ κυβερνητῶν καὶ ἄλλων πολλῶν , οἶς ἐπιμελὲς ταῦτα εἰδέναι .
Lemmas: κελεύω δέ καί ἀστρονομία ἔμπειρος γίγνομαι , καί οὗτος μέντοι μέχρι ὁ νύξ τε ὥρα καί μείς καί ἐνιαυτός δύναμαι γιγνώσκω , ἕνεκα ὁ πορεία τε καί πλόος καί φυλακή , καί ὅσος ἄλλος ἢ νύξ ἢ μείς ἢ ἐνιαυτός πράσσω , πρός αὐτός ἔχω τεκμήριον χράω , ὁ ὥρα ὁ εἴρω διαγιγνώσκω . καί οὗτος δέ ῥᾴδιος μανθάνω παρά τε Νύκτα - θήρ καί κυβερνήτης καί ἄλλος πολύς , οἶς ἐπιμελής οὗτος οἶδα .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.11.4
τὸ δὲ μέχρι τούτου ἀστρονομίαν μανθάνειν , μέχρι τοῦ καὶ τὰ μὴ ἐν τῇ αὐτῇ περιφορᾷ ὄντα , καὶ τοὺς πλανήτας καὶ ἀσταθμήτους ἀστέρας γνῶναι , καὶ τὰς ἀποστάσεις αὐτῶν ἀπὸ τῆς γῆς , καὶ τὰς περιόδους , καὶ τὰς αἰτίας αὐτῶν ζητοῦντα κατατρίβεσθαι , ἰσχυρῶς ἀπέτρεπεν . ὠφέλειαν μὲν γὰρ οὐδεμίαν οὐδ’ ἐν τούτοις ἔφη ὁρᾶν · καίτοι οὐδὲ τούτων γε ἀνήκοος ἢν . ἔφη δὲ καὶ ταῦτα ἱκανὰ εἶναι κατατρίβειν ἀνθρώπου βίον καὶ πολλῶν καὶ ὠφελίμων ἀποκωλύειν .
Lemmas: ὁ δέ μέχρι οὗτος ἀστρονομία μανθάνω , μέχρι ὁ καί ὁ μή ἐν ὁ αὐτός περιφορά εἰμί , καί ὁ πλανήτης καί ἀστάθμητος ἀστήρ γιγνώσκω , καί ὁ ἀπόστασις αὐτός ἀπό ὁ γῆ , καί ὁ περίοδος , καί ὁ αἴτιος αὐτός ζητέω κατατρίβω , ἰσχυρῶς ἀποτρέπω . ὠφέλεια μέν γάρ οὐδείς οὐδέ ἐν οὗτος φημί ὁράω · καίτοι οὐδέ οὗτος γε ἀνήκοος εἄν . φημί δέ καί οὗτος ἱκανός εἰμί κατατρίβω ἄνθρωπος βίος καί πολύς καί ὠφέλιμος ἀποκωλύω .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.11.5
ὅλως δὲ τῶν οὐρανίων ᾗ ἕκαστα ὁ θεὸς μηχανᾶται , φροντιστὴν γίγνεσθαι ἀπέτρεπεν · οὔτε γὰρ εὑρετὰ ἀνθρώποις αὐτὰ ἐνόμιζεν εἶναι οὔτε χαρίζεσθαι θεοῖς ἂν ἡγεῖτο τὸν ζητοῦντα , ἃ ἐκεῖνοι σαφηνίσαι οὐκ ἐβουλήθησαν . κινδυνεῦσαι δ’ ἂν ἔφη καὶ παραφρονῆσαι τὸν ταῦτα μεριμνῶντα οὐδὲν ἧττον ἢ Ἀναξαγόρας παρεφρόνησεν , ὁ μέγιστον φρονήσας ἐπὶ τῷ τὰς τῶν θεῶν μηχανὰς ἐξηγεῖσθαι .
Lemmas: ὅλως δέ ὁ οὐράνιος ὅς ἕκαστος ὁ θεός μηχανάομαι , φροντιστής γίγνομαι ἀποτρέπω · οὔτε γάρ εὑρετός ἄνθρωπος αὐτός νομίζω εἰμί οὔτε χαρίζομαι θεός εἄν ἡγέομαι ὁ ζητέω , ὁ ἐκεῖνος σαφηνίζω οὐ βούλομαι . κινδυνεύω δέ εἄν φημί καί παραφρονέω ὁ οὗτος μεριμνάω οὐδείς κακός ἢ Ἀναξαγόρας παραφρονέω , ὁ μέγας φρονέω ἐπί ὁ ὁ ὁ θεός μηχανή ἐξηγέομαι .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.11.6
ἐκεῖνος γὰρ λέγων μὲν τὸ αὐτὸ εἶναι πῦρ τε καὶ ἥλιον ἠγνόει ὅτι τὸ μὲν πῦρ οἶ ἄνθρωποι ῥᾳδίως καθορῶσιν , εἰς δὲ τὸν ἥλιον οὐ δύνανται ἀντιβλέπειν · καὶ ὑπὸ μὲν τοῦ ἡλίου καταλαμπόμενοι τὰ χρώματα μελάντερα ἔχουσιν , ὑπὸ δὲ τοῦ πυρὸς οὔ . ἠγνόει δὲ καὶ ὅτι τῶν ἐκ τῆς γῆς φυομένων ἄνευ μὲν ἡλίου αὐγῆς οὐδὲν δύναται καλῶς αὔξεσθαι , ὑπὸ δὲ τοῦ πυρὸς θερμαινόμενα πάντα ἀπόλλυται · φάσκων δὲ τὸν ἥλιον λίθον διάπυρον εἶναι καὶ τοῦτο ἠγνόει ὅτι λίθος μὲν ἐν πυρὶ ὢν οὔτε λάμπει οὔτε πολὺν χρόνον ἀντέχει , ὁ δὲ ἥλιος πάντα τὸν χρόνον πάντων λαμπρότατος ὢν διαμένει .
Lemmas: ἐκεῖνος γάρ λέγω μέν ὁ αὐτός εἰμί πῦρ τε καί ἥλιος ἀγνοέω ὅτι ὁ μέν πῦρ οἶς ἄνθρωπος ῥᾳδίως καθοράω , εἰς δέ ὁ ἥλιος οὖον δύναμαι ἀντιβλέπω · καί ὑπό μέν ὁ ἥλιος καταλάμπω ὁ χρῶμα μέλας ἔχω , ὑπό δέ ὁ πυρός οὖον . ἀγνοέω δέ καί ὅτι ὁ ἐκ ὁ γῆ φύω ἄνευ μέν ἥλιος αὐγή οὐδείς δύναμαι καλῶς αὐξάνω , ὑπό δέ ὁ πυρός θερμαίνω πᾶς ἀπόλλυμι · φάσκω δέ ὁ ἥλιος λίθος διάπυρος εἰμί καί οὗτος ἀγνοέω ὅτι λίθος μέν ἐν πῦρ εἰμί οὔτε λάμπω οὔτε πολύς χρόνος ἀντέχω , ὁ δέ ἥλιος πᾶς ὁ χρόνος πᾶς λαμπρός εἰμί διαμένω .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.11.7
ἐκέλευε δὲ καὶ λογισμοὺς μανθάνειν , καὶ τούτων δὲ ὁμοίως τοῖς ἄλλοις ἐκέλευε φυλάττεσθαι τὴν μάταιον πραγματείαν μέχρι δὲ τοῦ ὠφελίμου πάντα καὶ αὐτὸς συνεσκόπει καὶ συνδιεξῄει τοῖς συνοῦσι . ” Ταῦτα Ξενοφῶν ἐν Ἀπομνηυμονεύμασιν . ἐν ἐπιστολῇ δὲ ὁ αὐτὸς τῇ πρὸς Αἰσχίνην περὶ Πλάτωνος καὶ τῶν αὐχούντων τὴν τοῦ παντὸς φισιολογίαν τοιαυτα γράφει
Lemmas: κελεύω δέ καί λογισμός μανθάνω , καί οὗτος δέ ὁμοίως ὁ ἄλλος κελεύω φυλάσσω ὁ μάταιος πραγματεία μέχρι δέ ὁ ὠφέλιμος πᾶς καί αὐτός συσκοπέω καί συνδιεξέρχομαι ὁ σύνειμι . ” οὗτος Ξενοφῶν ἐν απομνηυμονευμα . ἐν ἐπιστολή δέ ὁ αὐτός ὁ πρός Αἰσχίνης περί Πλάτων καί ὁ αὐχέω ὁ ὁ πᾶς φισιολογιος τοιοῦτος γράφω
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.12.1
“ Ὅτι μὲν γὰρ τὰ θεῖα ὑπὲρ ἡμὰς παντὶ δῆλον · ἀπόχρη δὲ τῷ κρείττονι τῆς δυνάμεως αὐτοὺς σέβειν · οἷοι δέ εἰσιν οὔτε εὑρεῖν ῥᾴδιον οὔτε ζητεῖν θεμιτόν . οὐδὲ γὰρ δεσποτῶν φύσιν ἢ πρᾶξιν δούλοις εἰδέναι πλέον ὑπηρεσίας προσήκει . καὶ τὸ μέγιστον , ὅσῳ χρὴ ἄγασθαι τἀνθρώπινα διαπονουμένων , τοσῷδε τοῖς δόξης ἐκ πολλῶν ἀκαίρων καὶ κενῶν γλιχομένοις ἄχθος φέρει . πότε γὰρ , ὠ Αἰσχίνη , Σωκράτους ἀκήκοε τις οὐρανίων πέρι λέγοντος ; ἢ γραμμὰς εἰς ἐπανόρθωσιν παραινοῦντος μανθάνειν ; μουσικὴν μὲν γὰρ ἴσμεν αὐτὸν μέχρι ὤτων συνιέντα · διετέλει δὲ ἑκάστοτε αὐτοῖς λέγων τί καλὸν καὶ τί ἀνδρεία δικαιοσύνη τε καὶ ἄλλαι ἀρεταί . ἀνθρώπινα γοῦν αὐτὰ ἀγαθὰ ἐκάλει , τὰ δ’ ἄλλα , ἢ ἀδύνατον ἀνθρώποις ἁλῶναι ἔφασκεν , ἢ μύθων εἶναι συγγενῆ , μετ’ ὀφρύος σοφιστῶν παίγνια διεξιόντων . καὶ οὐκ ἔλεγε μὲν ταῦτα , οὐχὶ δὲ ἔπραττε . γράφειν δὲ τὰ πραχθέντα εἰδότι σοι , καίπερ οὐκ ἀηδὲς ἐσόμενον , χρόνον ἔχει , ἀνέγραψά τε ἄλλοθι . παυσάσθωσαν οὖν ἐλεγχόμενοι , ἢ πρὸς τὸ εἰκὸς ἴτωσαν , οἶς Σωκράτης οὐκ ἤρεσεν , ᾧ ζῶντι μὲν ὁ θεὸς σοφίαν ἐμαρτύρησεν , οἱ δὲ κτείναντες τῆς μετανοίας ἀποκάθαρσιν οὐχ εὗρον . τὸ δὲ καλὸν ἄρα , Αἰγύπτου ἠράσθησαν καὶ τῆς Πυθαγόρα τερατώδους σοφίας , ὧν τὸ περιττὸν καὶ μὴ μόνιμον ἐπὶ Σωκράτει ἤλεγξεν ἔρως τυραννίδος , καὶ ἀντὶ διαίτης λιτῆς Σικελιῶτις γαστρὸς ἀμέτρου τράπεζα . ” Ταῦτα Ξενοφῶν τὸν Πλάτωνα αἰνιττόμενος . ὁ δέ γε Πλάτων’ ἐν Πολιτείᾳ περὶ γυμναστικῆς καὶ μουσικῆς τάδ’ ἱστορεῖ φάναι τὸν Σωκράτην
Lemmas: “ ὅτι2 μέν γάρ ὁ θεῖον ὑπέρ ἡμός πᾶς δῆλος · ἀποχράω δέ ὁ ἀγαθός ὁ δύναμις αὐτός σέβω · οἷος δέ εἰμί οὔτε εὑρίσκω ῥᾴδιος οὔτε ζητέω θεμιτός . οὐδέ γάρ δεσπότης φύσις ἢ πρᾶξις δοῦλος οἶδα πλέω ὑπηρεσία προσήκω . καί ὁ μέγας , ὅσος χρή ἄγαμαι ἀνθρώπινος διαπονέω , τοσόσδε ὁ δόξα ἐκ πολύς ἄκαιρος καί κενός γλίχομαι ἄχθος φέρω . πότε γάρ , ᾠόν Αἰσχίνης , Σωκράτης ἀκούω τις οὐράνιος περί λέγω ; ἢ γραμμή εἰς ἐπανόρθωσις παραινέω μανθάνω ; μουσική μέν γάρ οἶδα αὐτός μέχρι οὖς συνίημι · διατελέω δέ ἑκάστοτε αὐτός λέγω τίς καλός καί τίς ἀνδρεία δικαιοσύνη τε καί ἄλλος ἀρετή . ἀνθρώπινος γοῦν αὐτός ἀγαθός καλέω , ὁ δέ ἄλλος , ἢ ἀδύνατος ἄνθρωπος ἁλίσκομαι φάσκω , ἢ μῦθος εἰμί συγγενής , μετά ὀφρύς σοφιστής παίγνιον διεξέρχομαι . καί οὐ λέγω μέν οὗτος , οὐ δέ πράσσω . γράφω δέ ὁ πράσσω οἶδα σύ , καίπερ οὐ ἀηδής εἰμί , χρόνος ἔχω , ἀναγράφω τε ἄλλοθι . παύω οὖν ἐλέγχω , ἢ πρός ὁ εἰκός ἔρχομαι , οἶς Σωκράτης οὐ ἀρέσκω , ὅς ζῶ μέν ὁ θεός σοφία μαρτυρέω , ὁ δέ κτείνω ὁ μετάνοια ἀποκάθαρσις οὐ εὑρίσκω . ὁ δέ καλός ἄρα , Αἴγυπτος ἔραμαι καί ὁ Πυθαγόρας τερατώδης σοφία , ὅς ὁ περισσός καί μή μόνιμος ἐπί Σωκράτης ἐλέγχω Ἔρως τυραννίς , καί ἀντί δίαιτα λιτός Σικελιῶτις γαστήρ ἄμετρος τράπεζα . ” οὗτος Ξενοφῶν ὁ Πλάτων αἰνίσσομαι . ὁ δέ γε Πλάτων ἐν πολιτεία περί γυμναστικός καί μουσικός ὅδε ἱστορέω φαίνω ὁ Σωκράτης
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.13.1
“ Tί ἂν οὖν εἴη , ὖ αύκων , μάθημα ψυχῆς ὁλκὸν ἀπὸ τοῦ γιγνομένου ἐπὶ τὸ ὄν ; τόδε δ’ ἐννοῶ λέγων ἅμα · οὐκ ἀθλητὰς μέντοι πολέμου ἔφαμεν τούτους ἀναγκαῖον εἷναι νέους ὄντας ; Ἔφαμεν γάρ . Δεῖ ἄρα καὶ τοῦτο προσέχειν τὸ μάθημα ὃ ζητοῦμεν πρὸς ἐκείνῳ . Τὸ ποῖον ; Μὴ ἄχρηστον πολεμικοῖς ἀνδράσιν εἶναι .
Lemmas: “ εἶμι εἄν οὖν εἰμί , ὒ αύκων , μάθημα Ψυχή ὁλκός ἀπό ὁ γίγνομαι ἐπί ὁ εἰμί ; ὅδε δέ ἐννοέω λέγω ἅμα · οὐ ἀθλητής μέντοι πόλεμος φημί οὗτος ἀναγκαῖος ἵημι νέος εἰμί ; φημί γάρ . Δεύς ἄρα καί οὗτος προσέχω ὁ μάθημα ὅς ζητέω πρός ἐκεῖνος . ὁ ποῖος ; μή ἄχρηστος πολεμικός ἀνήρ εἰμί .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.13.2
Δεῖ μέντοι , ἔφη , εἴπερ οἶόν τε . Γυμναστικῇ πη καὶ μουσικῇ ἔν γε τῷ πρόσθεν ἐπαιδεύοντο ἡμῖν . Ἠν ταῦτα , ἔφη . Καὶ γυμναστικὴ μέν που περὶ γιγνόμενον καὶ ἀπολλύμενον τετεύτακε · σώματος γὰρ αὔξης καὶ φθίσεως ἐπιστατεῖ . Φαίνεται . Τοῦτο μὲν δὴ οὐκ ἂν εἴη ὃ ζητοῦμεν μάθημα . Οὐ γάρ . Ἀλλ᾿ ἄρα μουσικὴ ὅσην τὸ πρότερον διήλθομεν ;
Lemmas: Δεύς μέντοι , φημί , εἴπερ οἶος τε . γυμναστικός πῇ καί μουσικός ἐν γε ὁ πρόσθεν παιδεύω ἐγώ . ἐάν οὗτος , φημί . καί γυμναστικός μέν ποῦ περί γίγνομαι καί ἀπόλλυμι τευτάζω · σῶμα γάρ αὔξη καί φθίσις ἐπιστατέω . φαίνω . οὗτος μέν δή οὐ εἄν εἰμί ὅς ζητέω μάθημα . οὖον γάρ . ἀλλά ἄρα μουσική ὅσος ὁ πρότερος διέρχομαι ;
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.13.3
Ἀλλ᾿ ἦν ἐκείνη γ’ , ἔφη , ἀντίστροφος τῆς γυμναστικῆς , εἰ μέμνησαι , ἔθεσι παιδεύουσα τοὺς φύλακας , κατά τε ἁρμονίαν εὐαρμοστίαν τινὰ , οὐκ ἐπιστήμην , παραδιδοῦσα , καὶ κατὰ ῥυθμὸν εὐρυθμίαν , ἔν τε τοῖς λόγοις ἕτερα τούτων ἀδελφὰ ἔθη ἄττα ἔχουσα , καὶ ὅσοι μυθώδεις τῶν λόγων καὶ ὅσοι ἀληθινώτεροι ἦσαν · μάθημα δὲ πρὸς τοιοῦτόν τι ἄγον , οἶον σὺ νῦν ζητεῖς , οὐδὲν ἦν ἐν αὐτῇ .
Lemmas: ἀλλά εἰμί ἐκεῖνος γε , φημί , ἀντίστροφος ὁ γυμναστικός , εἰμί μιμνήσκω , ἔθος παιδεύω ὁ φύλαξ , κατά τε ἁρμονία εὐαρμοστία τις , οὐ ἐπιστήμη , παραδίδωμι , καί κατά ῥυθμός εὐρυθμία , ἐν τε ὁ λόγος ἕτερος οὗτος ἀδελφή ἔθος τις ἔχω , καί ὅσος μυθώδης ὁ λόγος καί ὅσος ἀληθινός εἰμί · μάθημα δέ πρός τοιοῦτος τίς ἄγω , οἶος σύ νῦν ζητέω , οὐδείς εἰμί ἐν αὐτός .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.13.4
Ἀκριβέστατα , ἦν δ’ ἐγὼ , ἀναμιμνήσκεις με · τῷ γὰρ ὄντι τοιοῦτον οὐδὲν εἶχεν . Ἀλλ᾿ ὦ δαιμόνιε Γλαύκων , τί ἂν εἴη τοιοῦτον ; αἵ τε γὰρ τέχναι βάναυσοί που ἅπασαι ἔδοξαν εἷναι . Πῶς δ’ οὔ;’
Lemmas: ἀκριβής , εἰμί δέ ἐγώ , ἀναμιμνήσκω ἐγώ · ὁ γάρ εἰμί τοιοῦτος οὐδείς ἔχω . ἀλλά εἰμί δαιμόνιος Γλαύκων , τίς εἄν εἰμί τοιοῦτος ; ὁ τε γάρ τέχνη βάναυσος ποῦ ἅπας δοκέω ἵημι . Πῶς δέ οὖ
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.13.5
Εἶθ᾿ ἑξῆς προϊὼν ἐπιλέγει Μή ποτ’ αὐτῶν τι ἀτελὲς ἐπιχειρῶσιν ἡμῖν μανἐν θανεῖν οὓς θρέψομεν , καὶ οὐκ ἐξῆκον ἐκεῖσε ἀεὶ οἶ πάντας δεῖ ἀνήκειν , οἷον ἄρτι περὶ τῆς ἀστρονομίας ἐλέγομεν . ἢ οὐκ οἶσθ’ ὅτι καὶ περὶ ἁρμονίας ἕτερον τοιοῦτον ποιοῦσι ; τὰς γὰρ ἀκουομένας αὖ συμφωνίας καὶ φθόγγους ἀλλήλοις ἀναμετροῦντες ἀνήνυτα ὥσπερ οἱ ἀστρονόμοι ποιοῦσι .
Lemmas: εἶτα ἑξῆς προέρχομαι ἐπιλέγω μὴ πρός αὐτός τίς ἀτελής ἐπιχειρέω ἐγώ μαίνομαι θνῄσκω ὅς τρέφω , καί οὐ ἐξήκω ἐκεῖσε ἀεί οἶς πᾶς δεῖ ἀνήκω , οἷος ἄρτι περί ὁ ἀστρονομία λέγω . ἢ οὐ οἶδα ὅτι καί περί ἁρμονία ἕτερος τοιοῦτος ποιέω ; ὁ γάρ ἀκούω αὖος συμφωνία καί φθόγγος ἀλλήλων ἀναμετρέω ἀνήνυτος ὥσπερ ὁ ἀστρονόμος ποιέω .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.13.6
Νὴ τοὺς θεοὺς , ἔφη , καὶ γελοίως γε , πυκνώματ’ ἄττα ὀνομάζοντες καὶ παραβάλλοντες τὰ ὦτα , οἷον ἐκ γειτόνων φωνὴν θηρευόμενοι , οἱ μέν φασιν ἔτι κατακούειν ἐν μέσῳ τινὰ ἠχὴν καὶ σμικρότατον εἶναι τοῦτο διάστημα ᾧ μετρητέον , οἶ δ’ ἀμφισβητοῦντες ὡς ὅμοιον ἤδη φθεγγομένων , ἀμφότεροι ὦτα τοῦ νοῦ προστησάμενοι .
Lemmas: νή ὁ θεός , φημί , καί γελοῖος γε , πύκνωμα τις ὀνομάζω καί παραβάλλω ὁ οὖς , οἷος ἐκ γείτων φωνή θηρεύω , ὁ μέν φημί ἔτι κατακούω ἐν μέσος τις ἠχή καί μικρός εἰμί οὗτος διάστημα ὅς μετρητέον , οἶς δέ ἀμφισβητέω ὡς ὅμοιος ἤδη φθέγγομαι , ἀμφότερος οὖς ὁ νόος προίστημι .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.13.7
Σὺ μὲν , ἦν δ’ ἐγὼ , τοὺς χρηστοὺς λέγεις τοὺς ταῖς χορδαῖς πράγματα παρέχοντας καὶ βασανίζοντας , ἐπὶ τῶν κολλόπων στρεβλοῦντας . ἵνα δὲ μὴ μακροτέρα ἡ εἰκὼν γίγνηται , πλήκτρῳ τε πληγῶν γιγνομένων καὶ κατηγορίας πέρι καὶ ἐξαρνήσεως καὶ ἀλαζονείας χορδῶν , παύομαι τῆς εἰκόνος , καὶ οὔ φημι τούτους λέγειν , ἀλλ’ ἐκείνους οὓς ἔφαμεν νῦν δὴ περὶ ἁρμονίας εἰρῆσθαι .
Lemmas: σύ μέν , εἰμί δέ ἐγώ , ὁ χρηστός λέγω ὁ ὁ χορδή πρᾶγμα παρέχω καί βασανίζω , ἐπί ὁ κόλλαβος στρεβλόω . ἵνα δέ μή μακρός ὁ εἰκών γίγνομαι , πλῆκτρον τε πληγή γίγνομαι καί κατηγορία περί καί ἐξάρνησις καί ἀλαζονεία χορδή , παύω ὁ εἰκών , καί οὖον φημί οὗτος λέγω , ἀλλά ἐκεῖνος ὅς φημί νῦν δή περί ἁρμονία εἴρω .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.13.8
ταὐτὸν γὰρ ποιοῦσι τοῖς ἐν τῇ ἀστρονομίᾳ . τοὺς γὰρ ἐν ταύταις ταῖς συμφωνίαις ταῖς ἀκουομέναις ἀριθμοὺς ζητοῦσιν , ἀλλ’ οὐκ εἰς προβλήματα ἀνίασιν , ἐπισκοπεῖν τίνες ξύμφωνοι ἀριθμοὶ καὶ τίνες οὒ , καὶ διὰ τί ἑκάτεροι .
Lemmas: αὐτός γάρ ποιέω ὁ ἐν ὁ ἀστρονομία . ὁ γάρ ἐν οὗτος ὁ συμφωνία ὁ ἀκούω ἀριθμός ζητέω , ἀλλά οὐ εἰς πρόβλημα ἀνέρχομαι , ἐπισκοπέω τίς σύμφωνος ἀριθμός καί τίς οὖον , καί διά τίς ἑκάτερος .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.13.9
Ἀλλὰ γὰρ καὶ ταῦθ’ ἡμῖν πρὸ ὁδοῦ κείσθω , ἀπολογουμένοις ὅτι μὴ δίχα διανοίας ὀρθῆς καὶ τῆς τῶν τοιῶνδε ἀχρηστομαθείας ὠλιγωρήσαμεν . σκεψώμεθα δῆτα λοιπὸν ἤδη ἄνωθεν ἀρξάμενοι τὰς τῶν εἰρημένων φυσικῶν φιλοσόφων δογματικὰς πρὸς ἀλλήλους ἀντιδοξίας , γράφει δὴ ἀθρόως ἀπάντων τῶν Πλατωνικῶν ὁμοῦ καὶ Πυθαγορείων τῶν τε ἔτι πρεσβυτέρων φυσικῶν φιλοσόφων ἐπικεκλημένων καὶ αὖ πάλιν τῶν νεωτέρων Περιπατητικῶν τε καὶ Στωϊκῶν καὶ Ἐπικουρείων τὰς δόξας συναγαγὼν ὁ Πλούταρχος ἐν οἶς ἐπέγραψε “ Περὶ τῶν ἀρεσκόντων τοῖς φιλοσόφοις φυσικῶν δογμάτων , ” ἐξ ὦν παραθήσομαι ταύτα
Lemmas: ἀλλά γάρ καί αὐτός ἐγώ πρό ὁδός κεῖμαι , ἀπολογέομαι ὅτι μή δίχα διάνοια ὀρθός καί ὁ ὁ τοιόσδε ἀχρηστομαθεια ὀλιγωρέω . σκέπτομαι δῆτα λοιπός ἤδη ἄνωθεν ἄρχω ὁ ὁ εἴρω φυσικός φιλόσοφος δογματικός πρός ἀλλήλων ἀντιδοξία , γράφω δή ἀθρόος ἀπαντάω ὁ πλατωνικός ὁμοῦ καί Πυθαγόρειος ὁ τε ἔτι πρέσβυς φυσικός φιλόσοφος ἐπικαλέω καί αὖος πάλιν ὁ νέος περιπατητικός τε καί Στωϊκός καί Ἐπικούρειος ὁ δόξα συνάγω ὁ Πλούταρχος ἐν οἶς ἐπιγράφω “ περι ὁ ἀρέσκω ὁ φιλόσοφος φυσικός δόγμα , ” ἐκ οὖν παρατίθημι οὗτος
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.14.1
“ Θαλῆς ὁ Μιλήσιος , εἶς τῶν ἑπτὰ σοφῶν , ἀρχὴν τῶν ὄντων ἀπεφήνατο εἶναι τὸ ὕδωρ . δοκεῖ δὲ ὁ ἀνὴρ οὗτος ἄρξαι τῆς φιλοσοφίας , καὶ ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ ἡ Ἰωνικὴ αἵρεσις προσηγορεύθη · ἐγένοντο πλεῖσται διαδοχαί . φιλοσοφήσας δὲ ἐν Αἰγύπτῳ πρεσβύτερος ἦλθεν εἰς Μίλητον . ἐξ ὕδατος δέ φησι πάντα εἶναι καὶ εἰς ὕδωρ πάντα ἀναλύεσθαι . στοχάζεται δὲ ἐκ τούτου πρῶτον ὅτι πάντων ζῴων ἡ γονὴ ἀρχή ἐστι , ὑγρὰ οὖσα · οὕτως εἰκὸς καὶ τὰ πάντα ἐξ ὑγροῦ τὴν ἀρχὴν ἔχειν . δεύτερον , ὅτι πάντα τὰ φυτὰ ὑγρῷ τρέφεταί τε καὶ καρποφορεῖ , ἀμοιροῦντα δὲ ξηραίνεται . τρίτον δὲ , ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ πῦρ τὸ τοῦ ἡλίου καὶ τῶν ἄστρων ταῖς τῶν ὑδάτων ἀναθυμιάσεσι τρέφεται , καὶ αὐτὸς ὁ κόσμος . διὰ τοῦτο καὶ Ὅμηρος ταύτην τὴν γνώμην ὑποτίθεται περὶ τοῦ ὕδατος , Ὠκεανὸν , ὅσπερ γένεσις πάντεσσι τέτυκται . ταῦτα μὲν ὁ Θαλῆς . ”
Lemmas: “ Θαλῆς ὁ Μιλήσιος , εἰμί ὁ ἑπτά σοφός , ἀρχή ὁ εἰμί ἀποφαίνω εἰμί ὁ ὕδωρ . δοκέω δέ ὁ ἀνήρ οὗτος ἄρχω ὁ φιλοσοφία , καί ἀπό αὐτός ὁ ὁ ἰωνικός αἵρεσις προσαγορεύω · γίγνομαι πλεῖστος διαδοχή . φιλοσοφέω δέ ἐν Αἴγυπτος πρέσβυς ἔρχομαι εἰς Μίλητος . ἐκ ὕδωρ δέ φημί πᾶς εἰμί καί εἰς ὕδωρ πᾶς ἀναλύω . στοχάζομαι δέ ἐκ οὗτος πρῶτος ὅτι πᾶς ζῷον ὁ γονή ἀρχή εἰμί , ὑγρός εἰμί · οὕτως εἰκός καί ὁ πᾶς ἐκ ὑγρός ὁ ἀρχή ἔχω . δύο , ὅτι πᾶς ὁ φυτόν ὑγρός τρέφω τε καί καρποφορέω , ἀμοιρέω δέ ξηραίνω . τρίτος δέ , ὅτι καί αὐτός ὁ πῦρ ὁ ὁ ἥλιος καί ὁ ἄστρον ὁ ὁ ὕδωρ ἀναθυμίασις τρέφω , καί αὐτός ὁ κόσμος . διά οὗτος καί Ὅμηρος οὗτος ὁ γνώμη ὑποτίθημι περί ὁ ὕδωρ , Ὠκεανός , ὅσπερ γένεσις πᾶς τεύχω . οὗτος μέν ὁ Θαλῆς . ”
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.14.2
“ Ἀναξίμανδρος δὲ ὁ Μιλήσιός φησι τῶν ὄντων τὴν ἀρχὴν εἶναι τὸ ἄπειρον · ἐκ γὰρ τούτου πάντα γίνεσθαι καὶ εἰς τοῦτο πάντα φθείρεσθαι · διὸ καὶ γεννᾶσθαι ἀπείρους κόσμους , καὶ πάλιν φθείρεσθαι εἰς τὸ ἐξ οὗ γίνεται . λέγει δ’ οὖν , διότι τὸ ἀπέραντόν ἐστιν , ἵνα μηδὲν ἐλλείπῃ καὶ ἡ γένεσις ἡ ὑφιστα - μένη . ἁμαρτάνει δὲ καὶ οὗτος μὴ λέγων τί ἐστι τὸ ἄπειρον , πότερον ἀήρ ἐστιν , ἢ ὕδωρ , ἢ γῆ , 7 ἢ ἄλλα τινὰ σώματα · ἁμαρτάνει οὗν τὴν μὲν ὕλην ἀποφαινόμενος , τὸ δὲ ποιοῦν αἴτιον ἀναιρῶν . τὸ γὰρ ἄπειρον οὐδὲν ἄλλο ἢ ὕλη ἐστίν · οὐ δύναται δὲ ἡ ὕλη εἶναι ἐνεργείᾳ , ἐὰν μὴ τὸ ποιοῦν ὑπόθηται . ”
Lemmas: “ Ἀναξίμανδρος δέ ὁ Μιλήσιος φημί ὁ εἰμί ὁ ἀρχή εἰμί ὁ ἤπειρος · ἐκ γάρ οὗτος πᾶς γίγνομαι καί εἰς οὗτος πᾶς φθείρω · διό καί γεννάω ἤπειρος κόσμος , καί πάλιν φθείρω εἰς ὁ ἐκ ὅς γίγνομαι . λέγω δέ οὖν , διότι ὁ ἀπέραντος εἰμί , ἵνα μηδείς ἐλλείπω καί ὁ γένεσις ὁ ὑφιστάω - μένω . ἁμαρτάνω δέ καί οὗτος μή λέγω τίς εἰμί ὁ ἤπειρος , πότερος ἀήρ εἰμί , ἢ ὕδωρ , ἢ γῆ , 7 ἢ ἄλλος τις σῶμα · ἁμαρτάνω ἐν ὁ μέν ὕλη ἀποφαίνω , ὁ δέ ποιέω αἴτιος ἀναιρέω . ὁ γάρ ἤπειρος οὐδείς ἄλλος ἢ ὕλη εἰμί · οὖον δύναμαι δέ ὁ ὕλη εἰμί ἐνέργεια , ἐάν μή ὁ ποιέω ὑποτίθημι . ”
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.14.3
“ Ἀναξιμένης δὲ ὁ Μιλήσιος ἀρχὴν τῶν ὄντων τὸν ἀέρα ἀπεφήνατο · ἐκ γὰρ τούτου πάντα γίνεσθαι καὶ εἰς αὐτὸν πάλιν ἀναλύεσθαι . οἶον ἡ ψυχὴ , φησὶν , ἡ ἡμετέρα ἀήρ ἐστι · συγκρατεῖ γὰρ ἡμᾶς · καὶ ὅλον δὲ τὸν κόσμον πνεῦμα καὶ ἀὴρ ἐμπεριέχει · λέγεται δὲ συνωνύμως ἀὴρ καὶ πνεῦμα . ἁμαρτάνει δὲ καὶ οὗτος ἐξ ἁπλοῦ καὶ μονοειδοῦς ἀέρος καὶ πνεύματος δοκῶν συνεστάναι τὰ ζῷα . ἀδύνατον γὰρ ἀρχὴν μίαν τὴν ὕλην τῶν ὄντων ὑποστῆναι · ἀλλὰ καὶ τὸ ποιοῦν αἴτιον χρὴ τιθέναι . οἷον , οὐκ ἄργυρος ἀρκεῖ πρὸς τὸ ἔκπωμα γενέσθαι , ἐὰν μὴ τὸ ποιοῦν ᾖ , τοῦτ’ ἔστιν ὁ ἀργυροκόπος · ὁμοίως καὶ ἐπὶ τοῦ χαλκοῦ καὶ ξύλων καὶ τῆς ἄλλης ὕλης . ”
Lemmas: “ Ἀναξιμένης δέ ὁ Μιλήσιος ἀρχή ὁ εἰμί ὁ ἀήρ ἀποφαίνω · ἐκ γάρ οὗτος πᾶς γίγνομαι καί εἰς αὐτός πάλιν ἀναλύω . οἶος ὁ ψυχή , φημί , ὁ ἡμέτερος ἀήρ εἰμί · συγκρατέω γάρ ἐγώ · καί ὅλος δέ ὁ κόσμος πνεῦμα καί ἀήρ ἐμπεριέχω · λέγω δέ συνώνυμος ἀήρ καί πνεῦμα . ἁμαρτάνω δέ καί οὗτος ἐκ ἁπλόος καί μονοειδής ἀήρ καί πνεῦμα δοκέω συνίστημι ὁ ζῷον . ἀδύνατος γάρ ἀρχή εἷς ὁ ὕλη ὁ εἰμί ὑφίστημι · ἀλλά καί ὁ ποιέω αἴτιος χρή τίθημι . οἷος , οὐ ἄργυρος ἀρκέω πρός ὁ ἔκπωμα γίγνομαι , ἐάν μή ὁ ποιέω εἰμί , οὗτος εἰμί ὁ ἀργυροκόπος · ὁμοίως καί ἐπί ὁ χαλκός καί ξύλον καί ὁ ἄλλος ὕλη . ”
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.14.4
“ Ἡράκλειτος καὶ Ἵππασος ὁ Μεταποντῖνος ἀρχὴν τῶν πάντων τὸ πῦρ . ἐκ τοῦ πυρὸς γὰρ τὰ πάντα γίνεσθαι καὶ εἰς πῦρ πάντα τελευτᾶν λέγουσι · τούτου δὲ κατασβεννυμένου κοσμοποιεῖσθαι τὰ πάντα . πρῶτον μὲν γὰρ τὸ παχυμερέστατον αὐτοῦ εἰς αὑτὸ συστελλόμενον γῆ γίγνεται · ἔπειτα ἀναχαλωμένην τὴν γῆν ὑπὸ τοῦ πυρὸς φύσει ὕδωρ ἀποτελεῖσθαι , ἀναθυμιώμενον δὲ ἀέρα γίνεσθαι . πάλιν δὲ τὸν κόσμον καὶ πάντα τὰ σώματα ὑπὸ πυρὸς ἀναλοῦσθαι ἐκπυρώσει . ἀρχὴ οὖν τὸ πῦρ , ὅτι ἐκ τούτου τὰ πάντα , τέλος δὲ καθότι εἰς τοῦτο ἀναλύεται τὰ πάντα . ”
Lemmas: “ Ἡράκλειτος καί Ἵππασος ὁ Μεταποντῖνος ἀρχή ὁ πᾶς ὁ πῦρ . ἐκ ὁ πυρός γάρ ὁ πᾶς γίγνομαι καί εἰς πῦρ πᾶς τελευτάω λέγω · οὗτος δέ κατασβέννυμι κοσμοποιέω ὁ πᾶς . πρῶτος μέν γάρ ὁ παχυμερής αὐτός εἰς ἑαυτοῦ συστέλλω γῆ γίγνομαι · ἔπειτα ἀναχαλάω ὁ γῆ ὑπό ὁ πυρός φύσις ὕδωρ ἀποτελέω , ἀναθυμιάω δέ ἀήρ γίγνομαι . πάλιν δέ ὁ κόσμος καί πᾶς ὁ σῶμα ὑπό πυρός ἀναλόω ἐκπύρωσις . ἀρχή οὖν ὁ πῦρ , ὅτι ἐκ οὗτος ὁ πᾶς , τέλος δέ καθότι εἰς οὗτος ἀναλύω ὁ πᾶς . ”
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.14.5
” Δημόκριτος , ᾧ μετὰ πλεῖστον Ἐπίκουρος ἠκο - λούθησεν , ἀρχὰς τῶν ὄντων σώματα ἄτομα , λόγῳ δὲ θεωρητὰ , ἀμέτοχα κενοῦ , ἀγέννητα , ἀΐδια , ἄφθαρτα , οὐδὲ θραυσθῆναι δυνάμενα , οὔτε διαπλασμὸν ἐκ τῶν μερῶν λαβεῖν , οὔτε ἀλλοιωθῆναι , εἶναι δ᾿ αὐτὰ λόγῳ θεωρητὰ , ταῦτα μέντοι κινεῖσθαι ἐν τῷ κενῷ καὶ διὰ τοῦ κενοῦ · εἶναι δὲ καὶ αὐτὸ τὸ κενὸν ἄπειρον καὶ τὰ σώματα ἄπειρα . συμβεβηκέναι δὲ τοῖς σώμασι τρία ταῦτα , σχήματα , μέγεθος , βάρος , ἀλλ᾿ ὁ μὲν Δημόκριτος ἔλεγε δύο , μέγεθος καὶ σχῆμα · ὁ δὲ Ἐπἐκουρος τούτοις καὶ τρίτον βάρος προσέθηκεν . ἀνάγκη γὰρ , φησὶ , κινεῖσθαι τὰ σώματα τῇ τοῦ βάρους πληγῇ , ἐπεὶ οὐ κινηθήσεται . εἶναι δὲ τὰ σχήματα τῶν ἀτόμων περιληπτὰ , οὐκ ἄπειρα · μὴ γὰρ εἶναι μήτε ἀγκιστροειδεῖς , μήτε τριαινοειδεῖς , μήτε κρικοειδεῖς · ταῦτα γὰρ τὰ σχήματά ἐστιν εὔθραυστα , αἶ δὲ ἄτομοι ἀπαθεῖς , ἄθραυστοι · ἴδια δὲ ἔχειν σχή - ματα λόγῳ θεωρητά . καὶ εἴρηται ἄτομος οὐχ ὅτι ἐστὶν ἐλαχίστη , ἀλλ᾿ ὅτι οὐ δύναται τμηθῆναι , ἀπαθὴς οὖσα καὶ ἀμέτοχος κενοῦ ’ ὥστε ἐὰν εἴπῃ ἄτομον , ἄθραυστον λέγει , ἀπαθῆ , ἀμέτοχον κενοῦ . ὅτι δέ ἐστιν ἄτομος σαφές · καὶ γάρ ἐστι στοιχεῖα καὶ ζῷα κενὰ καὶ ἡ μονάς . ”
Lemmas: ” Δημόκριτος , ὅς μετά πλεῖστος Ἐπίκουρος ἀκοή - λούω , ἀρχή ὁ εἰμί σῶμα ἄτομος , λόγος δέ θεωρητός , ἀμέτοχος κενός , ἀγέννητος , ἀΐδιος , ἄφθαρτος , οὐδέ θραύω δύναμαι , οὔτε διαπλασμός ἐκ ὁ μέρος λαμβάνω , οὔτε ἀλλοιόω , εἰμί δέ αὐτός λόγος θεωρητός , οὗτος μέντοι κινέω ἐν ὁ κενός καί διά ὁ κενός · εἰμί δέ καί αὐτός ὁ κενός ἤπειρος καί ὁ σῶμα ἤπειρος . συμβαίνω δέ ὁ σῶμα τρεῖς οὗτος , σχῆμα , μέγεθος , βάρος , ἀλλά ὁ μέν Δημόκριτος λέγω δύο , μέγεθος καί σχῆμα · ὁ δέ Ἐπἐκουρος οὗτος καί τρίτος βάρος προστίθημι . ἀνάγκη γάρ , φημί , κινέω ὁ σῶμα ὁ ὁ βάρος πλήσσω , ἐπεί οὖον κινέω . εἰμί δέ ὁ σχῆμα ὁ ἄτομος περιληπτός , οὐ ἤπειρος · μή γάρ εἰμί μήτε ἀγκιστροειδής , μήτε τριαινοειδής , μήτε κρικοειδής · οὗτος γάρ ὁ σχῆμα εἰμί εὔθραυστος , ἀεί δέ ἄτομος ἀπαθής , ἄθραυστος · ἴδιος δέ ἔχω ἔχω - μάτη λόγος θεωρητής . καί εἴρω ἄτομος οὐ ὅτι εἰμί μικρός , ἀλλά ὅτι οὖον δύναμαι τέμνω , ἀπαθής εἰμί καί ἀμέτοχος κενός ’ ὥστε ἐάν εἶπον ἄτομος , ἄθραυστος λέγω , ἀπαθής , ἀμέτοχος κενός . ὅτι δέ εἰμί ἄτομος σαφής · καί γάρ εἰμί στοιχεῖον καί ζῷον κενός καί ὁ μόνος . ”
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.14.6
“ Ἐμπεδοκλῆς Μέτωνος , Ἀκραγαντῖνος , τέτταρα μὲν στοιχεῖα , πῦρ , ἀέρα , ὕδωρ , γῆν , δύο δὲ ἀρχὰς καὶ δυνάμεις , φιλίαν τε καὶ νεῖκος , ὧν ἡ μέν ἐστιν ἑνωτικὴ , τὸ δὲ διαιρετικόν . φησὶ δὲ οὕτως τέσσαρα τῶν πάντων ῥιζώματα πρῶτον ἄκουε · Ζεὺς ἀργὴς , ‘Πρη τε φερέσβιος , ἠδ᾿ Ἀϊδωνεύς , Νῆστίς θ᾿ , ἣ δακρύοις τέγγει κρούνωμα βρότειον . Δία μὲν γὰρ λέγει τὴν ζέσιν καὶ τὸν αἰθέρα , Ἥραν δὲ φερέσβιον τὸν ἀέρα · τὴν γῆν τὸν Ἀϊδωνέα · Nῆ - ’στιν δὲ καὶ κρούνωμα βρότειον , οἱονεὶ τὸ σπέρμα καὶ τὸ ὕδωρ . ”
Lemmas: “ Ἐμπεδοκλῆς Μέτων , Ἀκραγαντῖνος , τέσσαρες μέν στοιχεῖον , πῦρ , ἀήρ , ὕδωρ , γῆ , δύο δέ ἀρχή καί δύναμις , φίλιος τε καί νεῖκος , ὅς ὁ μέν εἰμί ἑνωτικός , ὁ δέ διαιρετικός . φημί δέ οὕτως τέσσαρες ὁ πᾶς ῥίζωμα πρῶτος ἀκούω · Ζεύς ἀργής , Πρη τε φερέσβιος , ἤδη Ἀϊδωνεύς , νῆστις ὁ , ὅς δάκρυ τέγγω κρούνωμα βρότειος . Ζεύς μέν γάρ λέγω ὁ ζέσις καί ὁ αἰθήρ , Ἥρα δέ φερέσβιος ὁ ἀήρ · ὁ γῆ ὁ ᾍδης · ἧμαι - εἰμί δέ καί κρούνωμα βρότειος , οἱονεί ὁ σπέρμα καί ὁ ὕδωρ . ”
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.14.7
Τοσαύτη μὲν ἡ τῶν πρώτων φυσικῶν φιλοσόφων διαφωνία , τοιαύτη δὲ αὐτῶν καὶ ἡ περὶ ἀρχῶν δόξα , οὐ θεὸν , οὐ ποιητὴν , οὐ δημιουργὸν , οὐδέ τι τῶν ὅλων αἴτιον , οὐδὲ μὴν θεοὺς , οὐδ’ ἀσωμάτους δυνάμεις , οὐ νοερὰς φύσεις , οὐ λογικὰς οὐσίας , οὐδ’ ὅλως τι τῶν ἐκτὸς αἰσθήσεων ἐν ταῖς ἀρχαῖς ὑποθεμένων .
Lemmas: τοσοῦτος μέν ὁ ὁ πρῶτος φυσικός φιλόσοφος διαφωνία , τοιοῦτος δέ αὐτός καί ὁ περί ἀρχή δόξα , οὖον θεός , οὖον ποιητής , οὖον δημιουργός , οὐδέ τίς ὁ ὅλος αἴτιος , οὐδέ μήv θεός , οὐδέ ἀσώματος δύναμις , οὖον νοερός φύσις , οὖον λογικός οὐσία , οὐδέ ὅλως τίς ὁ ἐκτός αἴσθησις ἐν ὁ ἀρχή ὑποτίθημι .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.14.8
μόνος δ’ οὖν πρῶτος Ἑλλήνων Ἀναξαγόρας μνημονεύεται ἐν τοῖς περὶ ἀρχῶν λόγοις νοῦν τὸν πάντων αἴτιον ἀποφήνασθαι . φασὶ γοῦν ὡς ἄρα οὗτος μάλιστα παρὰ τοὺς πρὸ αὐτοῦ ἐθαύμασε φυσιολογίαν · μηλόβοτόν γε τοι τὴν ἑαυτοῦ χώραν δι’ αὐτὴν εἴασε , τόν τε περὶ ἀρχῶν λόγον πρῶτος Ἑλλήνων διήρθρωσεν . οὐ γὰρ μόνον περὶ τῆς πάντων οὐσίας ἀπεφήνατο , ὡς οἱ πρὸ αὐτοῦ , ἀλλὰ καὶ περὶ τοῦ κινοῦντος αὐτὴν αἰτίου .
Lemmas: μόνος δέ οὖν πρῶτος Ἕλλην Ἀναξαγόρας μνημονεύω ἐν ὁ περί ἀρχή λόγος νόος ὁ πᾶς αἴτιος ἀποφαίνω . φημί γοῦν ὡς ἄρα οὗτος μάλιστα παρά ὁ πρό αὐτός θαυμάζω φυσιολογία · μηλόβοτος γε ὅς ὁ ἑαυτοῦ χώρα διά αὐτός ἐάω , ὁ τε περί ἀρχή λόγος πρῶτος Ἕλλην διαρθρόω . οὖον γάρ μόνος περί ὁ πᾶς οὐσία ἀποφαίνω , ὡς ὁ πρό αὐτός , ἀλλά καί περί ὁ κινέω αὐτός αἴτιος .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.14.9
“ ἦν γὰρ ἐν ἀρχῇ φησὶν ) ὁμοῦ τὰ πράγματα πεφυρμένα , νοῦς δὲ εἰσελθὼν αὐτὰ ἐκ τῆς ἀταξίας εἰς τάξιν ἤγαγε . ” θαυμάσαι δ’ ἔστιν ὡς οὗτος πρῶτος παρ’ Ἕλλησι τοῦτον θεολογήσας τὸν τρόπον , δόξας Ἀθηναίοις ἄθεος εἶναι , ὅτι μὴ τὸν ἥλιον ἐθεολόγει , τὸν δὲ ἡλίου ποιητὴν , μικροῦ δεῖν καταλευσθεὶς ἔθανε .
Lemmas: “ εἰμί γάρ ἐν ἀρχή φημί ) ὁμοῦ ὁ πρᾶγμα φύρω , νόος δέ εἰσέρχομαι αὐτός ἐκ ὁ ἀταξία εἰς τάξις ἄγω . ” θαυμάζω δέ εἰμί ὡς οὗτος πρῶτος παρά Ἕλλην οὗτος θεολογέω ὁ τρόπος , δόξα Ἀθηναῖος ἄθεος εἰμί , ὅτι μή ὁ ἥλιος θεολογέω , ὁ δέ ἥλιος ποιητής , μικρός δήω καταλεύω θνῄσκω .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.14.10
λέγεται δὲ μηδὲ οὗτος σῶον φυλάξαι τὸ δόγμα . ἐπιστῆσαι μὲν γὰρ νοῦν τοῖς πᾶσι , οὐκέτι δὲ κατὰ νοῦν καὶ λογισμὸν τὴν περὶ τῶν ὄντων ἀποδοῦναι φυσιολογίαν . ἐπάκουσον δ’ οὖν οἶα ὁ Σωκράτης ἐν τῷ Πλάτωνος Περὶ ψυχῆς αἰτιᾶται τὸν ἄνδρα ἐν τούτοις
Lemmas: λέγω δέ μηδέ οὗτος σῶς φυλάσσω ὁ δόγμα . ἐφίστημι μέν γάρ νόος ὁ πᾶς , οὐκέτι δέ κατά νόος καί λογισμός ὁ περί ὁ εἰμί ἀποδίδωμι φυσιολογία . ἐπακούω δέ οὖν οἶος ὁ Σωκράτης ἐν ὁ Πλάτων περι Ψυχή αἰτιάομαι ὁ ἀνήρ ἐν οὗτος
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.15.1
“ Ἀλλ᾿ ἀκούσας μέν ποτε ἐκ βιβλίου τινὸς , ὡς ἔφη , Ἀναξαγόρου ἀναγινώσκοντος , καὶ λέγοντος ὡς ἄρα νοῦς ἐστιν ὁ διακοσμῶν τε καὶ πάντων αἴτιος , ταύτῃ δὴ τῇ αἰτίᾳ ἥσθην τε καὶ ἔδοξέ μοι τρόπον τινὰ εὖ ἔχειν τὸ τὸν νοῦν εἶναι πάντων αἴτιον , καὶ ἡγησάμην , εἰ τοῦτο οὕτως ἔχει , τόν γε νοῦν κοσμοῦντα πάντα κοσμεῖν καὶ ἕκαστον τιθέναι ὅπη ἂν βέλτιστα ἔχῃ .
Lemmas: “ ἀλλά ἀκούω μέν ποτός ἐκ βιβλίον τις , ὡς φημί , Ἀναξαγόρας ἀναγιγνώσκω , καί λέγω ὡς ἄρα νόος εἰμί ὁ διακοσμέω τε καί πᾶς αἴτιος , οὗτος δή ὁ αἴτιος ἧμαι τε καί δοκέω ἐγώ τρόπος τις εὕω ἔχω ὁ ὁ νόος εἰμί πᾶς αἴτιος , καί ἡγέομαι , εἰμί οὗτος οὕτως ἔχω , ὁ γε νόος κοσμέω πᾶς κοσμέω καί ἕκαστος τίθημι ὅπῃ εἄν ἀγαθός ἔχω .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.15.2
εἰ οὖν τις βούλοιτο τὴν αἰτίαν εὑρεῖν περὶ ἑκάστου , ὅπη ἢ γίνεται ἢ ἀπόλλυται ἢ ἔστι , τοῦτο δεῖν περὶ αὐτοῦ εὑρεῖν , ὅπη βέλτιστον αὐτόν ἐστιν ἢ εἶναι ἢ ἄλλο ὁτιοῦν πάσχειν ἢ ποιεῖν . ἐκ δὴ τοῦ λόγου τούτου οὐδὲν ἄλλο σκοπεῖν προσήκειν ἀνθρώπῳ καὶ περὶ αὐτοῦ καὶ περὶ τῶν ἄλλων ἀλλ᾿ ἢ τὸ ἄριστον καὶ τὸ βέλτιστον . ἀναγκαῖον δὴ εἶναι τὸν αὐτὸν τοῦτον καὶ τὸ χεῖρον εἰδέναι · τὴν αὐτὴν γὰρ εἷναι ἐπιστήμην περὶ αὐτῶν .
Lemmas: εἰμί οὖν τις βούλομαι ὁ αἴτιος εὑρίσκω περί ἕκαστος , ὅπῃ ἢ γίγνομαι ἢ ἀπόλλυμι ἢ εἰμί , οὗτος δήω περί αὐτός εὑρίσκω , ὅπῃ ἀγαθός αὐτός εἰμί ἢ εἰμί ἢ ἄλλος ὁστισοῦν πάσχω ἢ ποιέω . ἐκ δή ὁ λόγος οὗτος οὐδείς ἄλλος σκοπέω προσήκω ἄνθρωπος καί περί αὐτός καί περί ὁ ἄλλος ἀλλά ἢ ὁ ἀγαθός καί ὁ ἀγαθός . ἀναγκαῖος δή εἰμί ὁ αὐτός οὗτος καί ὁ χείρων οἶδα · ὁ αὐτός γάρ ἵημι ἐπιστήμη περί αὐτός .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.15.3
ταῦτα δὴ λογιζόμενος ἄσμενος εὑρηκέναι ᾤμην διδάσκαλον τῆς αἰτίας περὶ τῶν ὄντων κατὰ νοῦν ἐμαυτῷ , τὸν Ἀναξαγόραν , καί μοι φράσειν πρῶτον μὲν πότερον ἡ γῆ πλατεῖά ἐστιν ἢ στρογγύλη , ἐπειδὴ δὲ φράσειεν , ἐπεκδιηγήσασθαι τὴν αἰτίαν καὶ τὴν ἀνάγκην , λέγοντα τὸ ἄμεινον , καὶ ὅτι αὐτὴν ἄμεινον ἦν τοιαύτην εἶναι · καὶ εἰ ἐν μέσῳ φαίη εἶναι αὐτὴν , ἐπεκδιηγήσεσθαι ὡς ἄμεινον ἦν αὐτὴν ἐν μέσῳ εἶναι · καὶ εἴ μοι ταῦτα ἀποφαίνοιτο , παρεσκευάσμην ὡς οὐκέτι ποθεσόμενος αἰτίας ἄλλο εἶδος .
Lemmas: οὗτος δή λογίζομαι ἄσμενος εὑρίσκω οἴομαι διδάσκαλος ὁ αἴτιος περί ὁ εἰμί κατά νόος ἐμαυτοῦ , ὁ Ἀναξαγόρας , καί ἐγώ φράζω πρῶτος μέν πότερος ὁ γῆ πλατύς εἰμί ἢ στρογγύλος , ἐπεί δέ φράζω , ἐπεκδιηγέομαι ὁ αἴτιος καί ὁ ἀνάγκη , λέγω ὁ ἀγαθός , καί ὅτι αὐτός ἀγαθός εἰμί τοιοῦτος εἰμί · καί εἰμί ἐν μέσος φημί εἰμί αὐτός , ἐπεκδιηγέομαι ὡς ἀγαθός εἰμί αὐτός ἐν μέσος εἰμί · καί εἰμί ἐγώ οὗτος ἀποφαίνω , παρασκευάζω ὡς οὐκέτι ποθέω αἴτιος ἄλλος εἶδος .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.15.4
καὶ δὴ καὶ περὶ ἡλίου οὕτω παρεσκευάσμην ὡσαύτως πευσόμενος , καὶ σελήνης καὶ τῶν ἄλλων ἄστρων , τάχους τε πέρι πρὸς ἄλληλα καὶ τροπῶν καὶ τῶν ἄλλων παθημάτων , πή ποτε ταῦτ᾿ ἄμεινόν ἐστιν ἕκαστον καὶ ποιεῖν καὶ πάσχειν ἃ πάσχει . οὐ γὰρ ἄν ποτ᾿ αὐτὸν ᾤμην , φάσκοντά γε ὑπὸ νοῦ αὐτὰ κεκοσμήσθαι , ἄλλην τινὰ αὐτοῖς αἰτίαν ἐπενεγκεῖν ἢ ὅτι βέλτιστον αὐτὰ οὕτως ἔχειν ἐστὶν ὥσπερ ἔχει .
Lemmas: καί δή καί περί ἥλιος οὗτος παρασκευάζω ὡσαύτως πυνθάνομαι , καί σελήνη καί ὁ ἄλλος ἄστρον , τάχος τε περί πρός ἀλλήλων καί τροπή καί ὁ ἄλλος πάθημα , πῇ ποτός αὐτός ἀμείνων εἰμί ἕκαστος καί ποιέω καί πάσχω ὁ πάσχω . οὖον γάρ ἄν πρός αὐτός οἴομαι , φάσκω γε ὑπό νόος αὐτός κοσμέω , ἄλλος τις αὐτός αἴτιος ἐπιφέρω ἢ ὅτι ἀγαθός αὐτός οὕτως ἔχω εἰμί ὥσπερ ἔχω .
eusebius-scr-eccl.praeparatio-evangelica 14.15.5
ἑκάστου οὐν [ αὐτῶν ] ἀποδιδόντα τὴν αἰτίαν καὶ κοινῇ πᾶσι τὸ ἑκάστῳ βέλτιστον ᾤμην καὶ τὸ κοινὸν πᾶσιν ἐπιδιηγήσασθαι ἀγαθόν . καὶ οὐδ᾿ ἂν ἀπεδόμην πολλοῦ τὰς ἐλπίδας , ἀλλὰ πάνυ σπουδῇ λαβὼν τὰς βίβλους ὡς τάχιστα οἷός τ᾿ ἦν ἀνεγίνωσκον , ἔν᾿ ὡς τάχιστα εἰδείην τὸ βέλτιστον καὶ τὸ χεῖρον . ἀπὸ δὴ θαυμαστῆς , ὦ ἑταῖρε , ἐλπίδος ᾠχόμην φερόμενος . ἐπεὶ δὲ προϊὼν καὶ ἀναγινώσκων ὁρῶ ἄνδρα τῷ μὲν νῷ αὐδὲν χρώμενον οὐδέ τινας αἰτίας ἐπαιτιώμενον εἰς τὸ διακοσμεῖν τὰ πράγματα , ἀέρας δὲ καὶ αἰθέρας καὶ ὕδατα αἰτιώμενον καὶ ἄλλα πολλὰ καὶ ἄτοπα .
Lemmas: ἕκαστος ὀν [ αὐτός ] ἀποδίδωμι ὁ αἴτιος καί κοινός πᾶς ὁ ἕκαστος ἀγαθός οἴομαι καί ὁ κοινός πᾶς ἐπιδιηγέομαι ἀγαθός . καί οὐδέ εἄν πωλέω πολύς ὁ ἐλπίς , ἀλλά πάνυ σπουδή λαμβάνω ὁ Βίβλος ὡς ταχύς οἷος τε εἰμί ἀναγιγνώσκω , ἐν ὡς ταχύς οἶδα ὁ ἀγαθός καί ὁ χείρων . ἀπό δή θαυμαστός , εἰμί ἑταῖρος , ἐλπίς οἴχομαι φέρω . ἐπεί δέ προέρχομαι καί ἀναγιγνώσκω ὁράω ἀνήρ ὁ μέν νάω αὐδέ χράω οὐδέ τις αἴτιος ἐπαιτιάομαι εἰς ὁ διακοσμέω ὁ πρᾶγμα , ἀήρ δέ καί αἰθήρ καί ὕδωρ αἰτιάομαι καί ἄλλος πολύς καί ἄτοπος .