eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 8.4
IV . μυρίους μὲν γὰρ ἱστορήσαι ἄν τις θαυμαστὴν ὑπὲρ εὐσεβείας τοῦ θεοῦ τῶν ὅλων ἐνδεδειγμένους προθυμίαν , οὐκ ἐξ ὅτουπερ μόνον ὁ κατὰ πάντων ἀνεκινήθη διωγμός , πολὺ πρότερον δὲ καθ’ ὃν ἔτι τὰ τῆς εἰρήνης συνεκροτεῖτο . ἄρτι γὰρ ἄρτι πρῶτον ὡσπερ ἄπο κάρου βαθέος ὑποκινουμένου τοῦ τὴν ἐξουσία εἰληφότος κρύβδην τε ἔτι καὶ ἀφανῶς μετὰ τὸν ἀπὸ Δεκίου καὶ Οὐαλεριανοῦ μεταξὺ χρόνον ταῖς ἐκκλησίαις ἐπιχειροῦντος οὐκ ἀθρόως τε τῷ καθ’ ἡμῶν ἐπαποδυομένου πολέμῳ , ἀλλ’ ἔτι τῶν κατὰ τὰ στρατόπεδα μόνων ἀποπειρωμένου ( ταύτῃ γὰρ καὶ τοὺς λοιποὺς ἁλῶναι ῥᾳδίως ᾤετο , εἰ πρότερον ἐκείνων καταγωνισάμενος περιγένοιτο ) , πλείστους παρῆν τῶν ἐν στρατείαις ὁρᾶν ἀσμενέστατα τὸν ἰδιωτικὸν προασπαζομένους βίον , ὡς ἄν μὴ ἔξαρνοι γένοιντο τῆς περὶ τὸν τῶν ὅλων δημιουργὸν εὐσεβείας . ὡς γὰρ ὁ στρατοπεδάρχης , ὅστις ποτὲ ἢν ἐκεῖνος , ἄρτι πρῶτον ἐνεχείρει τῷ κατὰ τῶν στρατευμάτων διωγμῷ , φυλοκρινῶν καὶ διακαθαίρων τοὺς ἐν τοῖς στρατοπέδοις ἀναφερομένους αἵρεσίν τε διδοὺς ἢ πειθαρχοῦσιν ἦς μετῆν αὐτοῖς ἀπολαύειν τιμῆς ἢ τοὐναντίον στέρεσθαι ταύτης , εἰ ἀντιτάττοιντο τῷ προστάγματι , πλεῖστοι δάοι τῆς Χριστοῦ βασιλείας στρατιῶται τὴν εἰς αὐτὸν ὁμολογίαν , μὴ μελλήσαντες , τῆς δοκούσης δόξης καὶ εὐπραγίας ἧς εἴχοντο , ἀναμφιλόγως προυτίμησαν . ἤδη δὲ σπανίως τούτων εἷς που καὶ δεύτερος οὐ μόνον τῆς ἀξίας τὴν ἀποβολήν , ἀλλὰ καὶ θάνατον τῆς εὐσεβοῦς ἐνστάσεως ἀντικατηλλάττοντο , μετρίως πως ἤδη τότε τοῦ τὴν ἐπι - βουλὴν ἐνεργοῦντος καὶ μέχρις αἵματος ἐπ’ ἐνίων φθάνειν ἐπιτολμῶντος , τοῦ πλήθους , ὡς ἔοικεν , τῶν πιστῶν δεδιττομένου τε αὐτὸν ἔτι καὶ ἀποκναίοντος ἐπὶ τὸν κατὰ πάντων ἀθρόως ἐφορμῆσαι πόλεμον . ὡς δὲ καὶ γυμνότερον ἐπαπεδύετο , οὐδ’ ἔστιν λόγῳ δυνατὸν ἀφηγήσασθαι δάους καὶ ὁποίους θεοῦ μάρτυρας ὀφθαλμοῖς παρῆν ὁρᾶν τοῖς ἀνὰ πάσας τάς τε πόλεις καὶ τὰς χώρας οἰκοῦσιν .
Lemmas: IV . μυρίος μέν γάρ ἱστορέω ἄν τις θαυμαστός ὑπέρ εὐσέβεια ὁ θεός ὁ ὅλος ἐνδείκνυμι προθυμία , οὐ ἐκ ὅστις μόνος ὁ κατά πᾶς ἀνακινέω διωγμός , πολύς πρότερος δέ κατά ὅς ἔτι ὁ ὁ εἰρήνη συγκροτέω . ἄρτι γάρ ἄρτι πρῶτος ὡς ἀπό καρόω βαθύς ὑποκινέω ὁ ὁ ἐξουσία λαμβάνω κρύβδην τε ἔτι καί ἀφανής μετά ὁ ἀπό Δέκιος καί Ουαλεριάνος μεταξύ χρόνος ὁ ἐκκλησία ἐπιχειρέω οὐ ἀθρόος τε ὁ κατά ἐγώ ἐπαποδύομαι πόλεμος , ἀλλά ἔτι ὁ κατά ὁ στρατόπεδον μόνος ἀποπειράομαι ( οὗτος γάρ καί ὁ λοιπός ἁλίσκομαι ῥᾳδίως οἴομαι , εἰμί πρότερος ἐκεῖνος καταγωνίζομαι περιγίγνομαι ) , πλεῖστος πάρειμι ὁ ἐν στρατεία ὁράω ἀσμενής ὁ ἰδιωτικός προασπάζομαι βίος , ὡς ἄν μή ἔξαρνος γίγνομαι ὁ περί ὁ ὁ ὅλος δημιουργός εὐσέβεια . ὡς γάρ ὁ στρατοπεδάρχης , ὅστις ποτέ εἄν ἐκεῖνος , ἄρτι πρῶτος ἐγχειρέω ὁ κατά ὁ στράτευμα διωγμός , φυλοκρινέω καί διακαθαίρω ὁ ἐν ὁ στρατόπεδον ἀναφέρω αἵρεσις τε δίδωμι ἢ πειθαρχέω εἰμί μέτειμι αὐτός ἀπολαύω τιμή ἢ ἐναντίος στέρομαι οὗτος , εἰμί ἀντιτάσσω ὁ πρόσταγμα , πλεῖστος Δάοι ὁ Χριστός βασίλεια στρατιώτης ὁ εἰς αὐτός ὁμολογία , μή μέλλω , ὁ δοκέω δόξα καί εὐπραγία ὅς ἔχω , ἀναμφίλογος προτιμάω . ἤδη δέ σπανίως οὗτος εἷς ποῦ καί δύο οὖον μόνος ὁ ἄξιος ὁ ἀποβολή , ἀλλά καί θάνατος ὁ εὐσεβής ἔνστασις ἀντικαταλλάσσομαι , μέτριος πως ἤδη τότε ὁ ὁ ἐπι - βουλή ἐνεργέω καί μέχρι αἷμα ἐπί ἔνιοι φθάνω ἐπιτολμάω , ὁ πλῆθος , ὡς ἔοικα , ὁ πιστός δειδίσσομαι τε αὐτός ἔτι καί ἀποκναίω ἐπί ὁ κατά πᾶς ἀθρόος ἐφορμέω πόλεμος . ὡς δέ καί γυμνός ἐπαποδύομαι , οὐδέ εἰμί λόγος δυνατός ἀφηγέομαι Δάοι καί ὁποῖος θεός μάρτυς ὀφθαλμός πάρειμι ὁράω ὁ ἀνά πᾶς ὁ τε πόλις καί ὁ χώρα οἰκέω .