eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 5.24
XXIV . καὶ τούτων μὲν ἦν ὅρος εἷς , ὁ δεδηλωμένος · τῶν δὲ ἐπὶ τῆς Ἀσίας ἐπισκόπων τὸ πάλαι πρότερον αὐτοῖς παραδοθὲν διαφυλάττειν ἔθος χρῆναι διισχυριζομένων ἡγεῖτο Πολυκράτης · ὃς καὶ αὐτὸς ἐν ᾗ πρὸς Βίκτορα καὶ τὴν Ῥωμαίων ἐκκλησίαν διετυπώσατο γραφῆ τὴν εἰς αὐτὸν ἐλθοῦσαν παράδοσιν ἐκτίθεται διὰ τούτων · “ ἡμεῖς οὖν ἀρᾳδιούργητον ἄγομεν τὴν ἡμέραν , μήτε προστιθέωτες μήτε ἀφαιρούμενοι . καὶ γὰρ κατὰ τὴν Ἀσίαν μέγαλα στοιχεῖα κεκοίμηται · ἅτινα ἀναστήσεται τῇ ἡμέρᾳ τῆς παρουσίας τοῦ κυρίου , ἐν ἢ ἔρχεται μετὰ δόξης ἐξ οὐρανῶν καὶ ἀναζητήσει πάντας τοὺς ἁγίους , Φίλιππον τῶν δώδεκα ἀποστόλων , ὃς κεκοίμηται ἐν Ἱεραπόλει καὶ δύο θυγατέρες αὐτοῦ γεγηρακυῖαι παρθένοι καὶ ἡ ἑτέρα αὐτοῦ θυγάτηρ ἐν ἁγίῳ πνεύματι πολιτευσαμένη ἐν Ἐφέσω ἀναπαύεται · ἔτι δὲ καὶ : Ἰωάννης ὁ ἐπὶ τὸ στῆθος τοῦ κυρίου ἀναπεσών , ὃς ἐγενήθη ἱερεὺς τὸ πέταλον πεφορεκὼς καὶ μάρτυς καὶ διδάσκαλος · οὗτος ἐν Ἐφέσω κε · κοίμηται , ἔτι δὲ καὶ Πολύκαρπος ἐν Σμύρνῃ , καὶ ἐπίσκοπος καὶ μάρτυς · καὶ Θρασέας καὶ ἐπίσκοπος καὶ μάρτυς ἀπὸ Εὐμενείας , ὃς ἐν Σμύρνῃ κεκοίμηται τί δὲ δεῖ λέγειν Σάγαριν ἐπίσκοπον καὶ μάρτυρα , ὃς ἐν Λαοδικείᾳ κεκοίμηται , ἔτι δὲ καὶ Παπίριον τὸν μακάριον καὶ Μελίτωνα τὸν εὐνοῦχον , τὸν ἐν ἁγίῳ πνεύματι πάντα πλιτευσάμενον , ὃς κεῖται ἐν Σάρδεσιν περιμένων τὴν ἀπὸ τῶν οὐρανῶν ἐπισκοπὴν ἐν ᾗ ἐκ νεκρῶν ἀναστήσεται ; οὗτοι πάντες ἐτήρησαν τὴν ἡμέραν τῆς πεσσαρεσκαιδεκάτης τοῦ πάσχα κατὰ τὸ εὐαγγέλιον , μηδὲν παρεκβαίνοντες , ἀλλὰ κατὰ τὸν κανόνα τῆς πίστεως ἀκολουθοῦντες · ἔτι δὲ κἀγὼ ὁ μικρότερος πάντων ὑμῶν Πολυκράτης , κατὰ παράδοσιν τῶν συγγενῶν μου , οἷς καὶ παρηκοΛούθησά τισιν αὐτῶν . ἑπτὰ μὲν ἦσαν συγγενεῖς μου ἐπίσκοποι , ἐγὼ δὲ ὄγδοος · καὶ πάντοτε τὴν ἡμέραν ἤγαγον οἱ συγγενεῖς μου ὅταν ὁ λαὸς ἤρνυεν τὴν ζύμην . ἐγὼ οὖν , ἀδελφοί , ἑξήκοντα πέντε ἔτη ἔχων ἐν κυρίῳ καὶ συμβεβληκὼς τοῖς ἀπὸ τῆς οἰκουμένης ἀδελφοῖς καὶ πᾶσαν ἁγίαν γραφὴν διεληλυθώς , οὐ πτύρομαι ἐπὶ τοῖς καταπλησσομένοις · οἱ γὰρ ἐμοῦ μείζονες εἰρήκασι ‘πειθαρχεῖν δεῖ θεῷ μᾶλλον ἢ ἀνθρώποις.' ” τούτοις ἐπιφέρει περὶ τῶν γράφοντι συμπαρόντων αὐτῷ καὶ ὁμοδοξούντων ἐπισκόπων ταῦτα λέγων “ ἐδυνάμην δὲ τῶν ἐπισκόπων τῶν συμπαρόντων μνημονεῦσαι , οὓς ὑμεῖς ἠξιώσατε μετακληθῆναι ὑπ’ ἐμοῦ καὶ μετεκαλεσάμην · ὧν τὰ ὀνόματα ἐὰν γράφω , πολλὰ πλήθη εἰσίν · οἱ δὲ εἰδότες τὸν μικρόν μου ἄνθρωπον συνηυδόκησαν τῆ ἐπιστολῇ , εἰδότες ὅτι εἰκῆ πολιὰς οὐκ ἤνεγκα , ἀλλ’ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ πάντοτε πεπολίτευμαι . ” Επὶ τούτοις ὁ μὲν τῆς ‘Ρωμαίων προεστὼς Βίκτωρ ἀθρόως τῆς Ἀσίας πάσης ἅμα ταῖς ὁμόροις ἐκκλησίαις τὰς παροικίας ἀποτέμνειν , ὡς ἂν ἑτεροδοξούσας , τῆς κοινῆς ἑνώσεως πειρᾶται , καὶ στηλιτεύει γε διὰ γραμμάτων ἀκοινωνήτους πάντας ἄρδην τοὺς ἐκεῖσε ἀνακηρύττων ἀδελφούς · ἀλλ’ οὐ πᾶσί γε τοῖς ἐπισκόποις ταῦτ' ἠρέσκετο . ἀντιπαρακελεύονται δῆτα αὐτῷ τὰ τῆς εἰρήνης καὶ τῆς πρὸς τοὺς πλησίον ἑνώσεώς τε καὶ ἀγάπης φρονεῖν , φέρονται δὲ καὶ αἱ τούτων φωναὶ πληκτικώτερον καθαπτομένων τοῦ Βίκτορος · ἐν οἷς καὶ ὁ Εἰρήναιος ἐκ προσώπου ὧν ἡγεῖτο κατὰ τὴν Γαλλίαν ἀδελφῶν ἐπιστείλας , παρίσταται μὲν τῷ δεῖν ἐν μόνη τῆ τῆς κυριακῆς ἡμέρᾳ τὸ τῆς τοῦ κυρίου ἀναστάσεως ἐπιτελεῖσθαι μυστήριον , τῷ γε μὴν Βίκτορι προσηκόντως , ὡς μὴ ἀποκόπτοι ὅλας ἐκκλησίας θεοῦ ἀρχαίου ἔθους παράδοσιν ἐπιτηρούσας , πλεῖστα ἕτερα παραινεῖ , καὶ αὐτοῖς δὲ ῥήμασιν τάδε ἐπιλέγων · ἴ’ οὐδὲ γὰρ μόνον περὶ τῆς ἡμέρας ἐστὶν ἡ ἀμφισβήτησις , ἀλλὰ καὶ περὶ τοῦ εἴδους αὐτοῦ τῆς νηστείας . οἱ μὲν γὰρ οἴονται μίαν ἡμέραν δεῖν αὐτοὺς νηστεύειν , οἱ δὲ δύο , οἱ δὲ καὶ πλείονας · οἱ δὲ τεσσαράκοντα ὥρας ἡμερινάς τε καὶ νυκτερινὰς συμμετροῦσιν τὴν ἡμέραν αὐτῶν . καὶ τοιαύτη μὲν ποικιλία τῶν ἐπιτηρούντων οὐ νῦν ἐφ’ ἡμῶν γεγονυῖα , ἀλλὰ καὶ πολὺ πρότερον sἐπὶ τῶν πρὸ ἡμῶν , τῶν παρὰ τὸ ἀκριβές , ὡς εἰκός , κρατούντων τὴν καθ’ ἁπλότητα καὶ ἰδιωτισμὸν συνήθειαν εἰς τὸ μετέπειτα πεποιηκότων , καὶ οὐδὲν ἔλαττον πάντες οὗτοι εἰρήνευσάν τε καὶ εἰρηνεύομεν πρὸς ἀλλήλους , καὶ ἢ διαφωνία τῆς νηστείας τὴν ὁμόνοιαν τῆς πίστεως συνίστησιν . ” Τούτοις καὶ ἱστορίαν προστίθησιν , ἢν οἰκείως παραθήσομαι , τοῦτον ἔχουσαν τὸν τρόπον · “ ἐν οἷς καὶ οἱ πρὸ Σωτῆρος πρεσβύτεροι , οἱ προστάντες τῆς ἐκκλησίας ἧς σὺ νῦν ἀφηγῇ , Ἀνίκητον λέγομεν καὶ Πίον ‘Υγῖνόν τε καὶ Τελεσφόρον Ξύστον , οὔτε αὐτοὶ ἐτήρησαν οὔτε τοῖς μετ’ αὐτῶν ἐπέτρεπον , καὶ οὐδὲν ἔλαττον αὐτοὶ μὴ τηροῦντες εἰρήνευον τοῖς ἀπὸ τῶν παροικιῶν ἐν αἷς ἐτηρεῖτο , ἐρχομένοις πρὸς αὐτούς · καίτοι μᾶλλον ἐναντίον ἦν τὸ τηρεῖν τοῖς μὴ τηροῦσιν . καὶ οὐδέποτε διὰ τὸ εἶδος τοῦτο ἀπεβΛήθησάν τινες , ἀλλ’ αὐτοὶ μὴ τηροῦντες οἱ πρὸ ἀοῦ πρεσβύτεροι τοῖς ἀπὸ τῶν παροικιῶν τηροῦσιν ἔπεμπον εὐχαριστίαν , καὶ τοῦ μακαρίου Πολυκάρπου ἐπιδημήσαντος τῇ Ρώμῃ ἐπὶ Ἀνικήτου καὶ περὶ ἄλλων τινῶν μικρὰ σχόντες πρὸς ἀλλήλους , εὐθὺς εἰρήνευσαν , περὶ τούτου τοῦ κεφαλαίου μὴ φιλεριστήσαντες εἰς ἑαυτούς . οὔτε γὰρ ὁ Ἀνίκητος Ἀνίκητος τὸν Πολύκαρπον πεῖσαι ἐδύνατο μὴ τηρεῖν , ἅτε μετὰ Ἰωάννου τοῦ μαθητοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν καὶ τῶν λοιπῶν ἀποστόλων οἷς συνδιέτριψεν , ἀεὶ τετηρηκότα , οὔτε μὴν ὁ Πολύκαρπος τὸν Ἀνίκητον Ἀνίκητον ἔπεισεν τηρεῖν , λέγοντα τὴν συνήθειαν τῶν πρὸ αὐτοῦ πρεσβυτερων ὀφείλειν κατέχειν . καὶ τούτων οὕτως ἐχόντων , ἐκοινώνησαν ἑαυτοῖς , καὶ ἐν τῆ ἐκκλησίᾳ παρεχώρησεν ὁ Ἀνίκητος τὴν εὐχαριστίαν τῷ Πολυκάρπῳ , κατ’ ἐντροπὴν δηλονότι , καὶ μετ’ εἰρήνης ἀπ’ ἀλλήλων ἀπηλλάγησαν , πάσης τῆς ἐκκλησίας εἰρήνην ἐχόντων , καὶ τῶν τηρούντων καὶ τῶν μὴ τηρούντων . ” Καὶ ὁ μὲν Εἰρήναιος φερώνυμός τις ὢν τῆ προσηγορίᾳ αὐτῷ τε τῷ τρόπῳ εἰρηνοποιός , τοιαῦτα ὑπὲρ τῆς τῶν ἐκκλησιῶν εἰρήνης παρεκάλει τε καὶ ἐπρέσβευεν , ὁ δ’ αὐτὸς οὐ μόνῳ τῷ Βίκτορι , καὶ διαφόροις δὲ πλείστοις ἄρχουσιν ἐκκλησιῶν τὰ κατάλληλα δι’ ἐπιστολῶν περὶ τοῦ κεκινημένου ζητήματος ὡμίλει .
Lemmas: XXIV . καί οὗτος μέν εἰμί ὅρος εἷς , ὁ δηλόω · ὁ δέ ἐπί ὁ Ἀσία ἐπίσκοπος ὁ πάλαι πρότερος αὐτός παραδίδωμι διαφυλάσσω ἔθος χρή διισχυρίζομαι ἡγέομαι Πολυκράτης · ὅς καί αὐτός ἐν ὅς πρός Βίκτωρ καί ὁ Ῥωμαῖος ἐκκλησία διατυπόω γραφεύς ὁ εἰς αὐτός ἔρχομαι παράδοσις ἐκτίθημι διά οὗτος · “ ἐγώ οὖν ἀρᾳδιούργητος ἄγω ὁ ἡμέρα , μήτε προστιθέω μήτε ἀφαιρέω . καί γάρ κατά ὁ Ἀσία μέγας στοιχεῖον κοιμάω · ὅστις ἀνίστημι ὁ ἡμέρα ὁ παρουσία ὁ κύριος , ἐν ἢ ἔρχομαι μετά δόξα ἐκ οὐρανός καί ἀναζητέω πᾶς ὁ ἅγιος , Φίλιππος ὁ δώδεκα ἀπόστολος , ὅς κοιμάω ἐν Ἱεράπολις καί δύο θυγάτηρ αὐτός γηράσκω παρθένος καί ὁ ἕτερος αὐτός θυγάτηρ ἐν ἅγιος πνεῦμα πολιτεύω ἐν Ἔφεσος ἀναπαύω · ἔτι δέ καί : Ἰωάννης ὁ ἐπί ὁ στῆθος ὁ κύριος ἀναπίπτω , ὅς γίγνομαι ἱερεύς ὁ πέταλος φορέω καί μάρτυς καί διδάσκαλος · οὗτος ἐν Ἔφεσος κε · κοιμάω , ἔτι δέ καί Πολύκαρπος ἐν Σμύρνη , καί ἐπίσκοπος καί μάρτυς · καί Θρασέας καί ἐπίσκοπος καί μάρτυς ἀπό Εὐμένειος , ὅς ἐν Σμύρνη κοιμάω τίς δέ δεῖ λέγω Σάγαρις ἐπίσκοπος καί μάρτυς , ὅς ἐν Λαοδίκεια κοιμάω , ἔτι δέ καί Παπίριος ὁ μακάριος καί Μελίτων ὁ εὐνοῦχος , ὁ ἐν ἅγιος πνεῦμα πᾶς πλιτευσάμενον , ὅς κεῖμαι ἐν Σάρδεις περιμένω ὁ ἀπό ὁ οὐρανός ἐπισκοπή ἐν ὅς ἐκ νεκρός ἀνίστημι ; οὗτος πᾶς τηρέω ὁ ἡμέρα ὁ πεσσαρεσκαιδεκατος ὁ πάσχα κατά ὁ εὐαγγέλιον , μηδείς παρεκβαίνω , ἀλλά κατά ὁ κανών ὁ πίστις ἀκολουθέω · ἔτι δέ ἐγώ ὁ μικρός πᾶς σύ Πολυκράτης , κατά παράδοσις ὁ συγγενής ἐγώ , ὅς καί παρακολουθέω τις αὐτός . ἑπτά μέν εἰμί συγγενής ἐγώ ἐπίσκοπος , ἐγώ δέ ὄγδοος · καί πάντοτε ὁ ἡμέρα ἄγω ὁ συγγενής ἐγώ ὅταν ὁ λαός ἀρνύω ὁ ζύμη . ἐγώ οὖν , ἀδελφός , ἑξήκοντα πέντε ἔτος ἔχω ἐν κύριος καί συμβάλλω ὁ ἀπό ὁ οἰκέω ἀδελφός καί πᾶς ἅγιος γραφή διέρχομαι , οὖον πτύρομαι ἐπί ὁ καταπλήσσω · ὁ γάρ ἐγώ μείζων εἴρω πειθαρχέω δεῖ θεός μᾶλλον ἢ ἄνθρωπος ” οὗτος ἐπιφέρω περί ὁ γράφω συμπάρειμι αὐτός καί ὁμοδοξέω ἐπίσκοπος οὗτος λέγω “ δύναμαι δέ ὁ ἐπίσκοπος ὁ συμπάρειμι μνημονεύω , ὅς σύ ἀξιόω μετακαλέω ὑπό ἐγώ καί μετακαλέω · ὅς ὁ ὄνομα ἐάν γράφω , πολύς πλῆθος εἰμί · ὁ δέ οἶδα ὁ μικρός ἐγώ ἄνθρωπος συνηυδοκεω τῆ ἐπιστολή , οἶδα ὅτι εἰκῇ πολιά οὐ φέρω , ἀλλά ἐν Χριστός Ἰησοῦς πάντοτε πολιτεύω . ” επὶ οὗτος ὁ μέν ὁ Ῥωμαῖος προίστημι Βίκτωρ ἀθρόος ὁ Ἀσία πᾶς ἅμα ὁ ὅμορος ἐκκλησία ὁ παροικία ἀποτέμνω , ὡς εἄν ἑτεροδοξέω , ὁ κοινός ἕνωσις πειράω , καί στηλιτεύω γε διά γράμμα ἀκοινώνητος πᾶς ἄρδην ὁ ἐκεῖσε ἀνακηρύσσω ἀδελφός · ἀλλά οὖον πᾶς γε ὁ ἐπίσκοπος αὐτός ἀρέσκω . ἀντιπαρακελεύομαι δῆτα αὐτός ὁ ὁ εἰρήνη καί ὁ πρός ὁ πλησίος ἕνωσις τε καί ἀγάπη φρονέω , φέρω δέ καί ὁ οὗτος φωνή πληκτικός καθάπτω ὁ Βίκτωρ · ἐν ὅς καί ὁ Εἰρηναῖος ἐκ πρόσωπον ὅς ἡγέομαι κατά ὁ Γαλλία ἀδελφός ἐπιστέλλω , παρίστημι μέν ὁ δήω ἐν μόνος τῆ ὁ κυριακός ἡμέρα ὁ ὁ ὁ κύριος ἀνάστασις ἐπιτελέω μυστήριον , ὁ γε μήv Βίκτωρ προσήκω , ὡς μή ἀποκόπτω ὅλος ἐκκλησία θεός ἀρχαῖος ἔθος παράδοσις ἐπιτηρέω , πλεῖστος ἕτερος παραινέω , καί αὐτός δέ ῥῆμα ὅδε ἐπιλέγω · εἷς οὐδέ γάρ μόνος περί ὁ ἡμέρα εἰμί ὁ ἀμφισβήτησις , ἀλλά καί περί ὁ εἶδος αὐτός ὁ νηστεία . ὁ μέν γάρ οἴομαι εἷς ἡμέρα δήω αὐτός νηστεύω , ὁ δέ δύο , ὁ δέ καί πλείων · ὁ δέ τεσσαράκοντα ὥρα ἡμερινός τε καί νυκτερινός συμμετρέω ὁ ἡμέρα αὐτός . καί τοιοῦτος μέν ποικιλία ὁ ἐπιτηρέω οὖον νῦν ἐπί ἐγώ γίγνομαι , ἀλλά καί πολύς πρότερος ἐπί ὁ πρό ἐγώ , ὁ παρά ὁ ἀκριβής , ὡς εἰκός , κρατέω ὁ κατά ἁπλότης καί ἰδιωτισμός συνήθεια εἰς ὁ μετέπειτα ποιέω , καί οὐδείς μικρός πᾶς οὗτος εἰρηνεύω τε καί εἰρηνεύω πρός ἀλλήλων , καί ἢ διαφωνία ὁ νηστεία ὁ ὁμόνοια ὁ πίστις συνίστημι . ” οὗτος καί ἱστορία προστίθημι , εἄν οἰκεῖος παρατίθημι , οὗτος ἔχω ὁ τρόπος · “ ἐν ὅς καί ὁ πρό Σωτήρ πρέσβυς , ὁ προΐστημι ὁ ἐκκλησία ὅς σύ νῦν ἀφηγέομαι , Ἀνίκητος λέγω καί πιυς Ὑγῖνος τε καί Τελεσφόρος ξυστόν , οὔτε αὐτός τηρέω οὔτε ὁ μετά αὐτός ἐπιτρέπω , καί οὐδείς μικρός αὐτός μή τηρέω εἰρηνεύω ὁ ἀπό ὁ παροικία ἐν ὅς τηρέω , ἐρχόμενος πρός αὐτός · καίτοι μᾶλλον ἐναντίος εἰμί ὁ τηρέω ὁ μή τηρέω . καί οὐδέποτε διά ὁ εἶδος οὗτος ἀποβάλλω τις , ἀλλά αὐτός μή τηρέω ὁ πρό άου πρέσβυς ὁ ἀπό ὁ παροικία τηρέω πέμπω εὐχαριστία , καί ὁ μακάριος Πολύκαρπος ἐπιδημέω ὁ ρώμη ἐπί Ἀνίκητος καί περί ἄλλος τις μικρός ἔχω πρός ἀλλήλων , εὐθύς εἰρηνεύω , περί οὗτος ὁ κεφάλαιος μή φιλεριστέω εἰς ἑαυτοῦ . οὔτε γάρ ὁ Ἀνίκητος Ἀνίκητος ὁ Πολύκαρπος πείθω δύναμαι μή τηρέω , ἅτε μετά Ἰωάννης ὁ μαθητής ὁ κύριος ἐγώ καί ὁ λοιπός ἀπόστολος ὅς συνδιατρίβω , ἀεί τηρέω , οὔτε μήv ὁ Πολύκαρπος ὁ Ἀνίκητος Ἀνίκητος πείθω τηρέω , λέγω ὁ συνήθεια ὁ πρό αὐτός πρέσβυς ὀφείλω καταχέω . καί οὗτος οὕτως ἔχω , κοινωνέω ἑαυτοῦ , καί ἐν τῆ ἐκκλησία παραχωρέω ὁ Ἀνίκητος ὁ εὐχαριστία ὁ Πολύκαρπος , κατά ἐντροπή δηλονότι , καί μετά εἰρήνη ἀπό ἀλλήλων ἀπαλλάσσω , πᾶς ὁ ἐκκλησία εἰρήνη ἔχω , καί ὁ τηρέω καί ὁ μή τηρέω . ” καί ὁ μέν Εἰρηναῖος φερώνυμος τις εἰμί τῆ προσηγορία αὐτός τε ὁ τρόπος εἰρηνοποιός , τοιοῦτος ὑπέρ ὁ ὁ ἐκκλησία εἰρήνη παρακαλέω τε καί πρεσβεύω , ὁ δέ αὐτός οὖον μόνος ὁ Βίκτωρ , καί διάφορος δέ πλεῖστος ἄρχω ἐκκλησία ὁ κατάλληλος διά ἐπιστολή περί ὁ κινέω ζήτημα ὁμιλέω .