eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 4.29
XXIX . ἧς παρεκτροπῆς ἀρχηγὸν καταστῆναι Τατιανὸν λόγος ἔχει , οὗ μικρῷ πρόσθεν τὰς περὶ τοῦ θαυμασίου Ἰουστίνου παρατεθείμεθα λέξεις , μαθητὴν αὐτὸν ἱστοροῦντες τοῦ μάρτυρος . δηλοῖ δὲ τοῦτο Εἰρήναιος ἐν τῷ πρώτῳ τῶν Πρὸς τὰς αἱρέσεις , ὁμοῦ τά τε περὶ αὐτοῦ καὶ τῆς κατ’ αὐτὸν αἱρέσεως οὕτω γράφων · “ ἀπὸ Σατορνίνου καὶ Μαρκίωνος οἱ καλούμενοι Ἐγκρατεῖς ἀγαμίαν ἐκήρυξαν , ἀθετοῦντες τὴν ἀρχαίαν πλάσιν τοῦ θεοῦ καὶ ἠρέμα κατηγοροῦντες τοῦ ἄρρεν καὶ θῆλυ εἰς γένεσιν ἀνθρώπων πεποιηκότος , καὶ τῶν λεγομένων παρ’ αὐτοῖς ἐμψύχων ἀποχὴν εἰσηγήσαντο , ἀχαριστοῦντες τῷ πάντα πεποιηκότι θεῷ , ἀντιλέγουσί τε τῆ τοῦ πρωτοπλάστου σωτηρίᾳ . καὶ τοῦτο νῦν ἐξευρέθη παρ’ αὐτοῖς Τατιανοῦ τινος πρώτως ταύτην εἰσενέγκαντος τὴν βλασφημίαν · ὃς Ἰουστίνου ἀκροατὴς γεγονώς , ἐφ’ ὅσον μὲν συνῆν ἐκείνῳ , οὐδὲν ἐξ . ἔφηνεν τοιοῦτον , μετὰ δὲ τὴν ἐκείνου μαρτυρίαν ἀποστὰς τῆς ἐκκλησίας , οἰήματι διδασκάλου ἐπαρθεὶς καὶ τυφωθεὶς ὡς διαφέρων τῶν λοιπῶν , ἴδιον χαρακτῆρα διδασκαλείου συνεστήσατο , αἰῶνάς τινας ἀοράτους ὁμοίως τοῖς ἀπὸ Οὐαλεντίνου μυθολογήσας γάμον τε φθορὰν καὶ πορνείαν μυθολογήσας Μαρκίωνι καὶ Σατορνίνῳ ἀναγορεύσας , τῆ δὲ τοῦ Ἀδὰμ σωτηρίᾳ παρ’ ἑαυτοῦ τὴν ἀντιλογίαν ποιησάμενος . ” ταῦτα μὲν ὁ Εἰρήναιος τότε · σμικρῷ δὲ ὕστερον Σευῆρός τις τοὔνομα κρατύνας τὴν προδεδηλωμένην αἵρεσιν , αἴτιος τοῖς ἐξ αὐτῆς ὡρμημένοις τῆς ἀπ’ αὐτοῦ παρηγμένης Σευηριανῶν προσηγορίας γέγονεν . χρῶνται μὲν οὗν οὗτοι νόμῳ καὶ προφήταις καὶ εὐαγγελίοις , ἰδίως ἑρμηνεύοντες τῶν ἱερῶν τὰ νοήματα γραφῶν · βλασφημοῦντες δὲ Παῦλον τὸν ἀπόστολον , ἀθετοῦσιν αὐτοῦ τὰς ἐπιστολάς , μηδὲ τὰς Πραξεῖς τῶν ἀποστόλων καταδεχόμενοι . ὁ μέντοι γε πρό . αὐτῶν ἀρχηγὸς ὁ Τατιανὸς συνάφειάν τινα καὶ συναγωγὴν οὐκ οἶδ’ ὅπως τῶν εὐαγγελίων συνθείς , Τὸ διὰ τεσσάρων τοῦτο προσωνόμασεν , ὃ καὶ παρά τισιν εἰς ἔτι νῦν φέρεται · τοῦ δ’ ἀποστόλου φασὶ τολμῆσαί τινας αὐτὸν μεταφράσαι φωνάς , ὡς ἐπιδιορθούμενον αὐτῶν τὴν τῆς φράσεως σύνταξιν . καταλέλοιπεν δὲ οὗτος πολύ τι πλῆθος συγγραμμάτων , ὧν μάλιστα παρὰ πολλοῖς μνημονεύεται διαβόητος αὐτοῦ λόγος ὁ Πρὸς Ἕλληνας , ἐν ᾧ καὶ τῶν ἀνέκαθεν χρόνων μνημονεύσας , τῶν παρ’ Ἕλλησιν εὐδοκίμων ἁπάντων προγενέστερον Μωυσέα τε καὶ τοὺς Ἑβραίων προφήτας ἀπέ - φηνεν · ὃς δὴ καὶ δοκεῖ τῶν συγγραμμάτων ἁπάντων αὐτοῦ κάλλιστός τε καὶ ὠφελιμώτατος ὑπάρχειν . καὶ τὰ μὲν κατὰ τούσδε τοιαῦτα ἢν .
Lemmas: XXIX . ὅς παρεκτροπή ἀρχηγός καθίστημι Τατιανός λόγος ἔχω , ὅς μικρός πρόσθεν ὁ περί ὁ θαυμάσιος Ἰουστῖνος παρατίθημι λέγω , μαθητής αὐτός ἱστορέω ὁ μάρτυς . δηλόω δέ οὗτος Εἰρηναῖος ἐν ὁ πρῶτος ὁ πρός ὁ αἵρεσις , ὁμοῦ ὁ τε περί αὐτός καί ὁ κατά αὐτός αἵρεσις οὗτος γράφω · “ ἀπό Σατόρνινος καί Μαρκίων ὁ καλέω ἐγκρατής ἀγαμία κηρύσσω , ἀθετέω ὁ ἀρχαῖος πλάσις ὁ θεός καί ἠρέμα κατηγορέω ὁ ἄρσην καί θῆλυς εἰς γένεσις ἄνθρωπος ποιέω , καί ὁ λέγω παρά αὐτός ἔμψυχος ἀποχή εἰσηγέομαι , ἀχαριστέω ὁ πᾶς ποιέω θεός , ἀντιλέγω τε τῆ ὁ πρωτόπλαστος σωτηρία . καί οὗτος νῦν ἐξευρίσκω παρά αὐτός Τατιανός τις πρῶτος οὗτος εἰσφέρω ὁ βλασφημία · ὅς Ἰουστῖνος ἀκροατής γίγνομαι , ἐπί ὅσος μέν σύνειμι ἐκεῖνος , οὐδείς ἐκ . φαίνω τοιοῦτος , μετά δέ ὁ ἐκεῖνος μαρτυρία ἀφίστημι ὁ ἐκκλησία , οἴημα διδάσκαλος ἐπαίρω καί τυφόω ὡς διαφέρω ὁ λοιπός , ἴδιος χαρακτήρ διδασκαλεῖον συνίστημι , αἰών τις ἀόρατος ὁμοίως ὁ ἀπό Οὐαλεντῖνος μυθολογέω γάμος τε φθορά καί πορνεία μυθολογέω Μαρκίων καί Σατόρνινος ἀναγορεύω , τῆ δέ ὁ Ἀδάμ σωτηρία παρά ἑαυτοῦ ὁ ἀντιλογία ποιέω . ” οὗτος μέν ὁ Εἰρηναῖος τότε · μικρός δέ ὕστερος Σευῆρος τις ὄνομα κρατύνω ὁ προδηλόω αἵρεσις , αἴτιος ὁ ἐκ αὐτός ὁρμάω ὁ ἀπό αὐτός παράγω Σευηριανός προσηγορία γίγνομαι . χράω μέν ἐν οὗτος νόμος καί προφήτης καί εὐαγγέλιον , ἰδίως ἑρμηνεύω ὁ ἱερός ὁ νόημα γραφεύς · βλασφημέω δέ Παῦλος ὁ ἀπόστολος , ἀθετέω αὐτός ὁ ἐπιστολή , μηδέ ὁ πράσσω ὁ ἀπόστολος καταδέχομαι . ὁ μέντοι γε πρό . αὐτός ἀρχηγός ὁ Τατιανός συνάφεια τις καί συναγωγή οὐ οἶδα ὅπως ὁ εὐαγγέλιον συντίθημι , ὁ διά τέσσαρες οὗτος προσονομάζω , ὅς καί παρά τις εἰς ἔτι νῦν φέρω · ὁ δέ ἀπόστολος φημί τολμάω τις αὐτός μεταφράζω φωνή , ὡς ἐπιδιορθόομαι αὐτός ὁ ὁ φράσις σύνταξις . καταλείπω δέ οὗτος πολύς τίς πλῆθος σύγγραμμα , ὅς μάλιστα παρά πολύς μνημονεύω διαβόητος αὐτός λόγος ὁ πρός Ἕλλην , ἐν ὅς καί ὁ ἀνέκαθεν χρόνος μνημονεύω , ὁ παρά Ἕλλην εὐδόκιμος ἅπας προγενής Μωϋσῆς τε καί ὁ Ἑβραῖος προφήτης ἀπό - φηνω · ὅς δή καί δοκέω ὁ σύγγραμμα ἅπας αὐτός καλός τε καί ὠφέλιμος ὑπάρχω . καί ὁ μέν κατά ὅδε τοιοῦτος εἄν .