eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 1.6
VI . Τηνικαῦτα δὲ καὶ τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους Ἡρῴδοῦ πρώτου τὸ γένος ἀλλοφύλου διειληφότος τὴν βασιλείαν ἡ διὰ Μωυσέως περιγραφὴν ἐλάμβανεν προφητεία “ οὐκ ἐκλείψειν ἄρχοντα ἐξ Ἰούδα οὐδὲ ἡγούμενον ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ ” φήσασα , “ ἕως ἂν ἔλθῃ ᾧ ἀπόκειται , ” ὃν καὶ ἀποφαίνει προσδοκίαν ἔσεσθαι ἐθνῶν . ἀτελῆ γέ τοι τὰ τῆς προρ - ῥήσεως ἦν καθ’ ὂν ὑπὸ τοῖς οἰκείοις τοῦ ἔθνους ἄρχουσι διάγειν αὐτοῖς ἐξῆν χρόνον , ἄνωθεν ἐξ αὐτοῦ Μωυσέως καταρξαμένοις καὶ εἰς τὴν Αὐγούστου βασιλείαν διαρκέσασιν , καθ’ ὃν πρῶτος ἀλλόφυλος Ἡρῴδης τὴν κατὰ Ἰουδαίων ἐπιτρέπεται ὑπὸ Ῥωμαίων ἀρχήν , ὡς μὲν Ἰώσηπος παραδίδωσιν , Ἰδουμαῖος ὢν κατὰ πατέρα τὸ γένος Ἀράβιος δὲ κατὰ μητέρα , ὡς δ’ Ἀφρικανός ( οὐχ ὁ τυχὼν δὲ καὶ οὗτος γέγονε συγγραφεύς ) , φασὶν οἱ τὰ κατ’ αὐτὸν ἀκριβοῦντες Ἀντίπατρον ( τοῦτον δ’ εἶναι αὐτῷ πατέρα ) Ἡρῴδου τινὸς Ἀσκαλωνίτου τῶν περὶ τὸν νεὼ τοῦ Ἀπόλλωνος ἱεροδούλων καλουμένων γεγονέναι · ὃς Ἀντίπατρος ὑπὸ Ἰδουμαίων λῃστῶν παιδίον αἰχμαλωτισθεὶς αὺν ἐκείνοις ἦν , διὰ τὸ μὴ δύνασθαι τὸν πατέρα πτωχὸν ὄντα καταθέσθαι ὑπὲρ αὐτοῦ , ἐντραφεὶς δὲ τοῖς ἐκείνων ἔθεσιν ὕστερον Ὑρκανῷ τῷ Ἰουδαίων ἀρχιερεῖ φιλοῦται . τούτου γίνεται ὁ ἐπὶ τοῦ αωτῆρος ἡμῶν Ἡρῴδης . εἰς δὴ οὖν τὸν τοιοῦτον τῆς Ἰουδαίων περιελθούσης βασιλείας , ἐπὶ θύραις ἤδη καὶ ἢ τῶν ἐθνῶν ἀκολούθως τῆ προφητείᾳ προαδοκία παρῆν , ἅτε διαλελοιπότων ἐξ ἐκείνου τῶν παρ’ αὐτοῖς ἐξ αὐτοῦ Μωυσέως κατὰ διαδοχὴν ἀρξάντων τε καὶ ἡγησαμένων . πρὸ μέν γε τῆς αἰχμαλωσίας αὐτῶν καὶ τῆς εἰς Βαβυλῶνα μεταναστάσεως ἐβασιΛεύοντο , ἀπὸ Σαοὺλ πρώτου καἰ Δαυὶδ ἀρξάμενοι · πρὸ δὲ τῶν βασιλέων ἄρχοντες αὐτοὺς διεῖπον , οἱ προσαγορευόμενοι κριταί , ἄρξαν · καὶ αὐτοὶ μετὰ Μωυσέα καὶ τὸν τούτου διάδοχον Ἰησοῦν · μετὰ δὲ τὴν ἀπὸ Βαβυλῶνος ἐπάνοδον οὐ διέλιπον πολιτείᾳ χρώμενοι ἀριστοκρατικῇ μετὰ ὀλιγαρχίας ( οἱ γὰρ ἱερεῖς προεστήκεσαν τῶν πραγμάτων ) , ἄχρι οὗ Πομπήιος Ῥωμαίων στρατηγὸς τὴν μὲν ‘Iερουσαλὴμ πολιορκεῖ κατὰ κράτος μιαίνει τε τὰ ἅγια μέχρι τῶν ἀδύτων τοῦ ἱεροῦ προελθών , τὸν δ’ ἐκ προγόνων διαδοχῆς εἰς ἐκεῖνο τοῦ καιροῦ διαρκέσαντα βααιλέα τε ὁμοῦ καὶ ἀρχιερέα , Αριστόβουλος ὄνομα ἦν αὐτῷ , δέσμιον ἐπὶ Ῥώμης ἅμα τέκνοις ἐκπέμψας , Ὑρκανῷ μὲν τῷ τούτου ἀδελφῶ τὴν ἀρχιερωσύνην παραδίδωσιν , τὸ δὲ πᾶν Ἰουδαίων ἔθνος ἐξ ἐκείνου Ρωμαίοις ὑπόφορον κατεστήσατο . αὐτίκα γοῦν καὶ Ὑρκανοῦ , εἰς ὃν ὕστατον τὰ τῆς τῶν ἀρχιερέων περιέστη διαδοχῆς , ὑπὸ Παρθῶν αἰχμαλώτου ληφθέντος , πρῶτος , ὡς γοῦν ἔφην , ἀλλόφυλος Ἡρῴδης ὑπὸ τῆς συγκλήτου Ῥωμαίων Αὐγούστου τε βασιλέως τὸ Ἰουδαίων ἔθνος ἐγχειρίζεται , καθ’ ὃν ἐναργῶς τῆς τοῦ Χριστοῦ παρουσίας ἐνστάσης , καὶ τῶν ἐθνῶν ἡ προσδοκωμένη σωτηρία τε καὶ κλῆσις ἀκολούθως τῆ προφητείᾳ παρηκολούθησεν · ἐξ οὗ δὴ χρόνου τῶν ἀπὸ Ἰούδα ἀρχόντων τε καἰ ἡγουμένων , λέγω δὲ τῶν ἐκ τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους , διαλελοιπότων , εἰκότως αὐτοῖς καὶ τὰ τῆς ἐκ προγόνων εὐσταθῶς ἐπὶ τοὺς ἔγγιστα διαδόχους κατὰ γενεὰν προϊούσης ἀρχιερωσύνης παραχρῆμα συγχεῖται . ἔχεις καὶ τούτων ἀξιόχρεων τὸν Ἰώσηπον μάρτυρα , δηλοῦντα ὡς τὴν βασιλείαν παρὰ ‘Ρωμαίων ἐπιτραπεὶς Ἡρῴδης οὐκέτι τοὺς ἐξ ἀρχαίου γένους καθίστησιν ἀρχιερεῖς , ἀλλά τισιν ἀσήμοις τὴν τιμὴν ἀπένεμεν · τὰ ὅμοια δέ πρᾶξαι τῷ Ἡρῴδῃ περὶ τῆς καταστάσεως τῶν ἱερέων Ἀρχέλαόν τε τὸν παῖδα αὐτοῦ καὶ μετὰ τοῦτον Ῥωμαίους , τὴν ἀρχὴν τῶν Ἰουδαίων παρειληφότας . ὁ δ’ αὐτὸς δηλοῖ ὡς ἄρα καὶ τὴν ἱερὰν στολὴν τοῦ ἀρχιερέως · πρῶτος Ἡρῴδης ἀποκλείσας ὑπὸ ἰδίαν αφραγῖδα πεποίηται , μηκέτ’ αὐτὴν τοῖς ἀρχιερεῦσιν ἔχειν ὑφ’ ἑαυτοὺς ἐπιτρέφας · ταὐτὸν δὲ καὶ τὸν μετ’ αὐτὸν Ἀρχέλαον καὶ μετὰ τοῦτον Ῥωμαίους διαπράξασθαι . καὶ ταῦτα δ’ ἡμῖν εἰρήσθω εἰς ἑτέρας ἀπόδειξιν προφητείας κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ πεπερασμένης . σαφέστατα γοῦν ἐν τῷ Δανιὴλ ἑβδομάδων τινῶν ἀριθμὸν ὀνομαστὶ ἕως Χριστοῦ ἡγουμένου περιλαβὼν ὁ λόγος , περὶ ὧν ἐν ἑτέροις διειλήφαμεν , μετὰ τὸ τούτων συμπέρασμα ἐξολοθρευθήσεσθαι τὸ παρὰ Ἰουδαίοις χρῖσμα προφητεύει · καὶ τοῦτο δὲ σαφῶς κατὰ τὸν καιρὸν τῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ γενέσεως ἀποδείκνυται συμπεπληρωμένον . ταῦτα δ’ ἡμῖν ἀναγκαίως εἰς παράστασιν τῆς τῶν χρόνων ἀληθείας προτετηρήσθω .
Lemmas: VI . τηνικαῦτα δέ καί ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος Ἡρῴδης πρῶτος ὁ γένος ἀλλόφυλος διαλαμβάνω ὁ βασίλειος ὁ διά Μωυσῆς περιγραφή λαμβάνω προφητεία “ οὐ ἐκλείπω ἄρχω ἐκ Ἰούδας οὐδέ ἡγέομαι ἐκ ὁ μηρός αὐτός ” φημί , “ ἠώς εἄν ἔρχομαι ὅς ἀπόκειμαι , ” ὅς καί ἀποφαίνω προσδοκία εἰμί ἔθνος . ἀτελής γε ὅς ὁ ὁ προ - ῥῆσις εἰμί κατά εἰμί ὑπό ὁ οἰκέω ὁ ἔθνος ἄρχω διάγω αὐτός ἔξεστι χρόνος , ἄνωθεν ἐκ αὐτός Μωυσῆς κατάρχω καί εἰς ὁ Αὔγουστος βασίλειος διαρκέω , κατά ὅς πρῶτος ἀλλόφυλος Ἡρῴδης ὁ κατά Ἰουδαῖος ἐπιτρέπω ὑπό Ῥωμαῖος ἀρχή , ὡς μέν Ἰώσηπος παραδίδωμι , Ἰδουμαῖος εἰμί κατά πατήρ ὁ γένος Ἀράβιος δέ κατά μήτηρ , ὡς δέ Ἀφρικανός ( οὐ ὁ τυγχάνω δέ καί οὗτος γίγνομαι συγγραφεύς ) , φημί ὁ ὁ κατά αὐτός ἀκριβόω Ἀντίπατρος ( οὗτος δέ εἰμί αὐτός πατήρ ) Ἡρῴδης τις Ἀσκαλωνίτης ὁ περί ὁ ναός ὁ Ἀπόλλων ἱερόδουλος καλέω γίγνομαι · ὅς Ἀντίπατρος ὑπό Ἰδουμαῖος λῃστής παιδίον αἰχμαλωτίζω Άυν ἐκεῖνος εἰμί , διά ὁ μή δύναμαι ὁ πατήρ πτωχός εἰμί κατατίθημι ὑπέρ αὐτός , ἐντρέφω δέ ὁ ἐκεῖνος ἔθος ὕστερος Ὑρκανός ὁ Ἰουδαῖος ἀρχιερεύς φιλόω . οὗτος γίγνομαι ὁ ἐπί ὁ αωτῆρος ἐγώ Ἡρῴδης . εἰς δή οὖν ὁ τοιοῦτος ὁ Ἰουδαῖος περιέρχομαι βασίλεια , ἐπί θύρα ἤδη καί ἢ ὁ ἔθνος ἀκόλουθος τῆ προφητεία προαδοκία πάρειμι , ἅτε διαλείπω ἐκ ἐκεῖνος ὁ παρά αὐτός ἐκ αὐτός Μωυσῆς κατά διαδοχή ἄρχω τε καί ἡγέομαι . πρό μέν γε ὁ αἰχμαλωσία αὐτός καί ὁ εἰς Βαβυλών μετανάστασις βασιλεύω , ἀπό Σαῦλος πρῶτος καίω Δαυίδ ἄρχω · πρό δέ ὁ βασιλεύς ἄρχω αὐτός διέπω , ὁ προσαγορεύω κριτής , ἄρχω · καί αὐτός μετά Μωϋσῆς καί ὁ οὗτος διάδοχος Ἰησοῦς · μετά δέ ὁ ἀπό Βαβυλών ἐπάνοδος οὖον διαλείπω πολιτεία χράω ἀριστοκρατικός μετά ὀλιγαρχία ( ὁ γάρ ἱερεύς προΐστημι ὁ πρᾶγμα ) , ἄχρι ὅς Πομπήιος Ῥωμαῖος στρατηγός ὁ μέν ‘Iερουσαλὴμ πολιορκέω κατά κράτος μιαίνω τε ὁ ἅγιος μέχρι ὁ ἄδυτος ὁ ἱερός προέρχομαι , ὁ δέ ἐκ πρόγονος διαδοχή εἰς ἐκεῖνος ὁ καιρός διαρκέω βααιλέα τε ὁμοῦ καί ἀρχιερεύς , Αριστόβουλος ὄνομα εἰμί αὐτός , δέσμιος ἐπί Ῥώμη ἅμα τέκνον ἐκπέμπω , Ὑρκανός μέν ὁ οὗτος ἀδελφός ὁ ἀρχιερωσύνη παραδίδωμι , ὁ δέ πᾶς Ἰουδαῖος ἔθνος ἐκ ἐκεῖνος Ῥωμαῖος ὑπόφορος καθίστημι . αὐτίκα γοῦν καί Ὑρκανός , εἰς ὅς ὕστερος ὁ ὁ ὁ ἀρχιερεύς περιίστημι διαδοχή , ὑπό Παρθών αἰχμάλωτος λαμβάνω , πρῶτος , ὡς γοῦν φημί , ἀλλόφυλος Ἡρῴδης ὑπό ὁ σύγκλητος Ῥωμαῖος Αὔγουστος τε βασιλεύς ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος ἐγχειρίζω , κατά ὅς ἐναργής ὁ ὁ Χριστός παρουσία ἐνίστημι , καί ὁ ἔθνος ὁ προσδοκάω σωτηρία τε καί κλῆσις ἀκόλουθος τῆ προφητεία παρακολουθέω · ἐκ ὅς δή χρόνος ὁ ἀπό Ἰούδας ἄρχω τε καίω ἡγέομαι , λέγω δέ ὁ ἐκ ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος , διαλείπω , εἰκότως αὐτός καί ὁ ὁ ἐκ πρόγονος εὐσταθής ἐπί ὁ ἔγγιστος διάδοχος κατά γενεά πρόειμι ἀρχιερωσύνη παραχρῆμα συγχέω . ἔχω καί οὗτος ἀξιόχρεως ὁ Ἰώσηπος μάρτυς , δηλόω ὡς ὁ βασίλειος παρά Ῥωμαῖος ἐπιτρέπω Ἡρῴδης οὐκέτι ὁ ἐκ ἀρχαῖος γένος καθίστημι ἀρχιερεύς , ἀλλά τις ἄσημος ὁ τιμή ἀπονέμω · ὁ ὅμοιος δέ πράσσω ὁ Ἡρῴδης περί ὁ κατάστασις ὁ ἱερός Ἀρχέλαος τε ὁ παῖς αὐτός καί μετά οὗτος Ῥωμαῖος , ὁ ἀρχή ὁ Ἰουδαῖος παραλαμβάνω . ὁ δέ αὐτός δηλόω ὡς ἄρα καί ὁ ἱερά στολή ὁ ἀρχιερεύς · πρῶτος Ἡρῴδης ἀποκλείω ὑπό ἴδιος αφραγῖδα ποιέω , μηκέτι αὐτός ὁ ἀρχιερεύς ἔχω ὑπό ἑαυτοῦ ἐπιτρέφω · αὐτός δέ καί ὁ μετά αὐτός Ἀρχέλαος καί μετά οὗτος Ῥωμαῖος διαπράσσω . καί οὗτος δέ ἐγώ εἴρω εἰς ἕτερος ἀπόδειξις προφητεία κατά ὁ ἐπιφάνεια ὁ σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς χριστός περαίνω . σαφής γοῦν ἐν ὁ Δανιήλ ἑβδομάς τις ἀριθμός ὀνομαστί ἠώς Χριστός ἡγέομαι περιλαμβάνω ὁ λόγος , περί ὅς ἐν ἕτερος διαλαμβάνω , μετά ὁ οὗτος συμπέρασμα ἐξολοθρεύω ὁ παρά Ἰουδαῖος χρῖσμα προφητεύω · καί οὗτος δέ σαφῶς κατά ὁ καιρός ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς χριστός γένεσις ἀποδείκνυμι συμπληρόω . οὗτος δέ ἐγώ ἀναγκαῖος εἰς παράστασις ὁ ὁ χρόνος ἀλήθεια προτηρέω .