eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 4.15
XV . ἐν τούτῳ δὲ ὁ Πολύκαρπος μεγίστων τὴν Ἀσίαν ἀναθορυβησάντων διωγμῶν μαρτυρίῳ τελειοῦται , ἄναγκαιότατον δ᾿ αὐτοῦ τὸ τέλος ἐγγράφως ἔτι φερόφερόμενον ἡγοῦμαι δεῖν μνήμῃ τῆσδε τῆς ἱστορίας καταθέσθαι . ἔστιν δὲ ἡ γραφὴ ἐκ προσώπου ἦς αὐτὸς ἐκκλησίας ἡγεῖτο , ταῖς κατὰ τόπον παροικίαις τὰ κατ’ αὐτὸν ἀποσημαίνουσα διὰ τούτων · “ ῾Η ἐκκλησία τοῦ θεοῦ ἡ παροικοῦσα Σμύρναν τῆ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ τῆ παροικούσῃ ἐν Φιλομηλίῳ καὶ πάσαις ταῖς κατὰ πάντα τόπον τῆς ἁγίας καθολικῆς ἐκκλησίας παροικίαις ἔλεος εἰρήνη καὶ ἀγάπη θεοῦ πατρὸς καὶ κυρίου ἡμῶν ’Ιησοῦ Χριστοῦ πληθυνθείη . ἐγράψαμεν ὑμῖν , ἀδελφοί , τὰ κατὰ τοὺς μαρτυρήσαντας καὶ τὸν μακάριον Πολύκαρπον , ὅστις ὥσπερ ἐπισφραγίσας διὰ τῆς μαρτυρίας αὐτοῦ κατέπαυσε τὸν διωγμόν.’’ Τούτοις τούτοις ἑξῆς πρὸ τῆς ἀμφὶ τοῦ Πολυκάρπου διηγήσεως τὰ κατὰ τοὺς λοιποὺς ἀνιστοροῦσι μάρτυρας , οἵας ἐνστάσεις πρὸς τὰς ἀλγηδόνας ἐνεδείξαντο , διαγράφοντες . καταπλῆξαι γάρ φασι τοὺς ἐν κύκλῳ περιεστῶτας , θεωμένους τοτὲ μὲν μάστιξι μέχρι καὶ τῶν ἐνδοτάτω φλεβῶν καὶ ἀρτηριῶν καταξαινομένους , ὡς ἤδη καὶ τὰ ἐν μυχοῖς ἀπόρρητα τοῦ σώματος σπλάγχνα τε αὐτῶν καὶ μέλη κατοπτεύεσθαι , τοτὲ δὲ τοὺς ἀπὸ θαλάττης κήρυκας καί τινας ὀξεῖς ὀβελίσκους ὑποστρωννυμένους , καὶ διὰ παντὸς εἴδους κολάσεων καὶ βασάνων προιόντας καὶ τέλος θηραὶν εἰς βορὰν παραδιδομένους . μάλιστα δὲ ἱστοροῦσιν διαπρέψαι τὸν γενναιότατον Γερμανικόν , ὑπορρωννύντα σὺν θείᾳ χάριτι τὴν ἔμφυτον περὶ τὸν θάνατον τοῦ σώματος δειλίαν . βουλομένου γέ τοι τοῦ ἀνθυπάτου αὐτὸν προβαλλομένου τε τὴν ἡλικίαν καὶ ἀντιβολοῦντος κομιδῆ νέον ὄντα καὶ ἀκμαῖον οἶκτον ἑαυτοῦ λαβεῖν , μὴ μελλῆσαι , προθύμως δ’ ἐπισπάσασθαι εἰς ἑαυτὸν τὸ θηρίον , μόνον οὐχὶ βιασάμενον καὶ παροξύναντα , ὡς ἂν τάχιον τοῦ ἀδίκου καὶ ἀνόμου βίου αὐτῶν ἀπαλλαγείη . τούτου δ’ ἐπὶ τῷ διαπρεπεῖ θανάτῳ τὸ πᾶν πλῆθος ἀποθαυμάσαν τῆς ἀνδρείας τὸν θεοφιλῆ μάρτυρα καὶ τὴν καθόλου τοῦ γένους τῶν χριστιανῶν ἀρετήν , ἀθρόως ἐπιβοᾶν ἄρξασθαι “ αἶρε τοὺς ἀθέους · ζητείσθω Πολύκαρπος.’’ καὶ δὴ πλείστης ἐπὶ ταῖς βοαῖς γενομένης ταραχῆς , Φρύγα τινὰ τὸ γένος , Κόϊντον τοὔνομα , νεωστὶ ἐκ τῆς Φρυγίας ἐπιστάντα , ἰδόντα τοὺς θῆρας καὶ τὰς ἐπὶ τούτοις ἀπειλάς , καταπτῆξαι τὴν ψυχὴν μαλακισθέντα καὶ τέλος τῆς σωτηρίας ἐνδοῦναι . ἐδήλου δὲ τοῦτον ὁ τῆς προειρημένης γραφῆς λόγος προοπετέστερον ἀλλ’ οὐ κατ’ εὐλάβειαν ἐπιπηδῆσαι τῷ δικαστηρίῳ σὺν ἑτέροις , ἁλόντα δ’ οὖν ὅμως καταφανὲς ὑπόδειγμα τοῖς πᾶσιν παρασχεῖν , ὅτι μὴ δέοι τοῖς τοιούτοις ῥιψοκινδύνως καὶ ἀνευλαβῶς ἐπιτολμᾶν . ἀλλὰ ταύτῃ μὲν εἶχεν πέρας τὰ κατὰ τούτους · τόν γε μὴν θαυμασιώτατον Πολύκαρπον τὰ μὲν πρῶτα τούτων ἀκούσαντα ἀτάραχον μεῖναι , εὐσταθὲς τὸ ἦθος καὶ ἀκίνητον φυλάξαντα , βούλεσθαί τε αὐτοῦ κατὰ πόλιν περιμένειν · πεισθέντα γε μὴν ἀντιβολοῦσι τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν καὶ ὡς ἄν ὑπεξέλθοι παρακαλοῦσι , προελθεῖν εἰς οὐ πόρρω διεστῶτα τῆς πόλεως ἀγρὸν διατρίβειν τε σὺν ὀλίγοις ἐνταῦθα , νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν οὔτι ἕτερον πράττοντα ἢ ταῖς πρὸς τὸν κύριον διακαρτεροῦντα εὐχαῖς · δι’ ὧν δεῖσθαι καὶ ἱκετεύειν εἰρήνην ἐξαιτούμενον ταῖς ἀνὰ πᾶσαν τὴν οἴκου οἰκουμένην ἐκκλησίαις , τοῦτο γὰρ καὶ εἶναι ἐκ τοῦ παντὸς αὐτῷ σύνηθες . καὶ δὴ εὐχόμενον , ἐν ὀπτασίᾳ τριῶν πρότερον ἡμερῶν τῆς συλλήψεως νύκτωρ ἰδεῖν τὸ ὑπὸ κεφαλῆς αὐτῷ στρῶμα ἀθρόως οὕτως ὑπὸ πυρὸς φλεχθὲν δεδαπανῆσθαι , ἔξυπνον δ’ ἐπὶ τούτῳ γενόμενον , εὐθὺς ὑφερμηνεῦσαι τοῖς παροῦσι τὸ φανέν , μόνον οὐχὶ τὸ μέλλον προθεσπίσαντα σαφῶς τε ἀνειπόντα τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν ὅτι δέοι αὐτὸν διὰ Χριστὸν πυρὶ τὴν ζωὴν μεταλλάξαι . ἐπικειμένων δὴ οὖν σὺν πάσῃ σπουδῇ τῶν ἀναζητούντων αὐτόν , αὖθις ὑπὸ τῆς τῶν ἀδελφῶν διαθέσεως καὶ στοργῆς ἐκβεβιασμένον μεταβῆναί φασιν ἐφ’ ἕτερον ἀγρόν · ἔνθα μετ’ οὐ πλεῖστον τοὺς συνελαύνοντας ἐπελθεῖν , δύο δὲ τῶν αὐτόθι συλλαβεῖν παίδων · ὧν θάτερον αἰκισαμένους ἐπιστῆναι δι’ αὐτοῦ τῆ τοῦ Πολυκάρπου καταγωγῇ , ὀψὲ δὲ τῆς ὥρας ἐπελθόντας , αὐτὸν μὲν εὑρεῖν ἐν ὑπερῴῳ κατακείμενον , ὅθεν δυνατὸν ὂν αὐτῷ ἐφ’ ἑτέραν μεταστῆναι οἰκίαν , μὴ βεβουλῆσθαι , εἰπόντα “ τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ γινέσθω.’’ καὶ δὴ μαθὼν παρόντας , ὡς ὁ λόγος φησί , καταβὰς αὐτοῖς διελέξατο εὗ μάλα φαιδρῷ καὶ πραοτάτῳ προσώπῳ , ὡς καὶ θαῦμα δοκεῖν ὁρᾶν τοὺς πάλαι τοῦ ἀνδρὸς ἀγνῶτας , ἐναποβλέποντας τῷ τῆς ἡλικίας αὐτοῦ παλαιῷ καὶ τῷ σεμνῷ καὶ εὐσταθεῖ τοῦ τρόπου , καὶ εἰ τοσαύτη γένοιτο σπουδὴ ὑπὲρ τοῦ τοιοῦτον συλληφθῆναι πρεσβύτην . ὃ δ’ οὐ μελλήσας εὐθέως τράπεζαν αὐτοῖς παρατεθῆναι προστάττει , εἶτα τροφῆς ἀφθόνου μεταλαβεῖν ἀξιοῖ , μίαν τε ὥραν , ὡς ἂν προσεύξοιτο ἀδεῶς , παρ’ αὐτῶν αἰτεῖται · ἐπιτρεφάντων δὲ ἀναστὰς ηὔχετο , ἔμπλεως τῆς χάριτος ὢν τοῦ κυρίου , ὡς ἐκπλήττεσθαι τοὺς παρόντας εὐχομένου αὐτοῦ ἀκροωμένους πολλούς τε αὐτῶν μετανοεῖν ἤδη ἐπὶ τῷ τοιοῦτον ἀναιρεῖσθαι μέλλειν σεμνὸν καὶ θεοπρεπῆ πρεσβύτην . Επὶ τούτοις ἡ περὶ αὐτοῦ γραφὴ κατὰ λέξιν ὧδέ πως τὰ ἑξῆς τῆς ἰατορίας ἔχει · “ ἐπεὶ δέ ποτε κατέπαυσε τὴν προσευχὴν μνημονεύσας ἁπάντων καὶ τῶν πώποτε αυμβεβληκότων αὐτῷ , μικρῶν τε καὶ μεγάλων , ἐνδόξων τε καὶ ἀδόξων , καὶ πάσης τῆς κατὰ τὴν οἰκουμένην καθολικῆς ἐκκλησίας , τῆς ὥρας ἐλθούσης τοῦ ἐξιέναι , ὄνῳ καθίσαντες αὐτὸν ἤγαγον εἰς τὴν πόλιν , ὄντος σαββάτου μεγάλου . καὶ ὑπήντα αὐτῷ ὁ εἰρήναρχος Ἡρῴδης καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ Νικητὴς · οἳ καὶ μεταθέντες αὐτὸν εἰς τὸ ὄχημα , ἔπειθον παρακαθεζόμενοι καὶ λέγοντες τί γὰρ κακόν ἐστιν εἰπεῖν , κύριος Καῖσαρ , καὶ θῦσαι καὶ διασῴζεσθαι ; ’ ὃ δὲ τὰ μὲν πρῶτα οὐκ ἀπεκρίνατο , ἐπιμενόντων δὲ αὐτῶν , ἔφη οὐ μέλλω πράττειν δ’ συμβουλεύετέ μοι.’ οἱ δὲ ἀποτυχόντες τοῦ πεῖσαι αὐτόν , δεινὰ ῥήματα ἔλεγον καὶ μετὰ σπουδῆς καθῄρουν , ὡς κατιόντα ἀπὸ τοῦ ὀχήματος ἀποσῦραι τὸ ἀντικνήμιον · ἀλλὰ γὰρ μὴ ἐπιστραφείς , οἷα μηδὲν πεπονθώς , προθύμως μετὰ σπουδῆς ἐπορεύετο , ἀγόμενος εἰς τὸ στάδιον . θορύβου δὲ τηλικούτου ὄντος ἐν τῷ σταδίῳ , ὡς μηδὲ πολλοῖς ἀκουσθῆναι , τῷ Πολυκάρπῳ εἰσιόντι εἰς τὸ στάδιοι ’ν φωνὴ ἐξ οὐρανοῦ γέγονεν ἴ’ ἴσχυε , Πολύκαρπε , καὶ ἀνδρίζου.’ καὶ τὸν μὲν εἰπόντα οὐδεὶς εἶδεν , τὴν δὲ φωνὴν τῶν ἡμετέρων πολλοὶ ἤκουσαν . προσαχθέντος οὗν αὐτοῦ , θόρυβος ἢν μέγας ἀκουσάντων ὅτι Πολύκαρπος συνείληπται . λοιπὸν οὗν προσελθόντα ἀν - ἠρώτα ὁ ἀνθύπατος εἰ αὐτὸς εἴη Πολύκαρπος , καὶ ὁμολογήσαντος , ἔπειθεν ἀρνεῖσθαι , λέγων αἰδέσθητί σου τὴν ἡλικίαν ’ καὶ ἕτερα τούτοις ἀκόλουθα , ἃ σύνηθες αὐτοῖς ἐστι λέγειν , ἴ’ ὄμοσον τὴν Καίσαρος τύχην , μετανόησον , εἰπόν , αἶρε τοὺς ἀθέους.’ ὁ δὲ Πολύκαρπος ἐμβριθεῖ τῷ προσώπῳ εἰς πάντα τὸν ὄχλον τὸν ἐν τῷ σταδίῳ ἐμβλέψας , ἐπισείσας αὐτοῖς τὴν χεῖρα στενάξας τε καὶ ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανόν , εἶπεν αἶρε τοὺς ἀθέους . ἐγκειμένου δὲ τοῦ ἡγουμένου καὶ λέγοντος ‘ ὄμοσον , καὶ ἀπολύσω σε , λοιδόρησον τὸν χριστόν , ’ ἔφη ὁ Πολύκαρπος ‘ὀγδοήκοντα καὶ ἓξ ἔτη δουλεύω αὐτῷ , καὶ οὐδέν με ἠδίκησεν · καὶ πῶς δύναμαι βλασφημῆσαι τὸν βασιλέα μου , τὸν σώσαντά με;’ ἐπιμένοντος δὲ πάλιν αὐτοῦ καὶ λέγοντος ἴ’ ‘ὄμοσον τὴν Καίσαρος τύχην , ’ ὁ Πολύκαρπος ‘εἰ κενοδοξεῖς,’ φησίν , ἵνα ὀμόσω τὴν Καίσαρος τύχην , ὡς λέγεις προσποιούμενος ἀγνοεῖν ὅστις εἰμί , μετὰ παρρησίας ἄκουε · Χριστιανός εἰμι . εἰ δὲ θέλεις τὸν τοῦ Χριστιανισμοῦ μαθεῖν λόγον , δὸς ἡμέραν καὶ ἄκουσον.’ ἔφη ὁ ἀνθύπατος ‘πεῖσον τὸν δῆμον.’ Πολύκαρπος ἔφη , ‘σὲ μὲν καὶ λόγου ἠξίωκα , δεδιδάγμεθα γὰρ ἀρχαῖς καὶ ἐξουσίαις ὑπὸ θεοῦ τεταγμέναις τιμὴν κατὰ τὸ προσῆκον τὴν μὴ τεταγμέναις ἡμᾶς ἀπονέμειν · ἐκείνους δὲ οὐκ ἀξίους ἡγοῦμαι τοῦ ἀπολογεῖσθαι αὐτοῖς . ’ ὁ δ’ ἀνθύπατος εἶπεν ‘ θηρία ἔχω · τούτοις ἄε παραβαλῶ , ἐὰν μὴ μετανοήσῃς.’ ὁ δὲ εἶπεν κάλει · ἀμετάθετος γὰρ ἡμῖν ἡ ἀπὸ τῶν κρειττόνων ἐπὶ τὰ χείρω μετάνοια , καλὸν δὲ μετατίθεσθαι ἀπὸ τῶν χαλεπῶν ἐπὶ τὰ δίκαια . ’ ὁ δὲ πάλιν πρὸς αὐτόν πυρί ἄε ποιήσω δαμασθῆναι , ἐὰν τῶν θηρίων καταφρονῇς , ἐὰν μὴ μετανοήσῃς.’ Πολύκαρπος εἶπεν ‘ πῦρ ἀπειλεῖς πρὸς ὥραν καιόμενον καὶ μετ’ ὀλίγον σβεννύμενον · ἀγνοεῖς γὰρ τὸ τῆς μελλούσης κρίσεως καὶ αἰωνίου κολάσεως τοῖς ἀσεβέσι τηρούμενον πῦρ . ἀλλὰ τί βραδύνεις ; φέρε δ’ βούλει.’ ταῦτα δὲ καὶ ἕτερα πλείονα λέγων , θάρσους καὶ χαρᾶς ἐνεπίμπλατο καὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ χάριτος ἐπληροῦτο , ὥστε μὴ μόνον μὴ συμπεσεῖν ταραχθέντα ὑπὸ τῶν λεγομένων πρὸς αὐτόν , ἀλλὰ τοὐναντίον τὸν ἀνθύπατον ἐκατῆναι πέμψαι τε τὸν κήρυκα καὶ ἐν μέσῳ τῷ σταδίῳ κηρῦξαι ‘τρὶς Πολύκαρπος ὡμολόγησεν ἑαυτὸν χριστιανὸν εἶναι.’ τούτου λεχθέντος ὑπὸ τοῦ κήρυκος , πᾶν τὸ πλῆθος ἐθνῶν τε καὶ Ἰουδαίων τῶν τὴν Σμύρναν κατοικούντων ἀκατασχέτῳ θυμῷ καὶ μεγάλη φωνῇ ἐβόα ‘ οὗτός ἐστιν ὁ τῆς Λαίας διδάσκαλος , ὁ πατὴρ τῶν Χριστιανῶν , ὁ τῶν ἡμετέρων θεῶν καθαιρέτης , ὁ πολλοὺς διδάσκων μὴ θύειν μηδὲ προσκυνεῖν.’ ταῦτα λέγοντες , ἐπεβόων καὶ ἠρώτων τὸν ἀσιάρχην Φίλιππον ἵνα ἐπαφῇ τῷ Πολυκάρπῳ λέοντα · ὁ δὲ ἔφη μὴ εἷναι ἐξὸν αὐτῷ ἐπειδὴ πεπληρώκει τὰ κυνηγέσια . τότε ἔδοξεν αὐτοῖς ὁμοθυμαδὸν ἐπιβοῆσαι ὥστε ζῶντα τὸν Πολύκαρπον κατακαῦσαι . ἔδει γὰρ τὸ τῆς φανερωθείσης αὐτῷ ἐπὶ τοῦ πρόσ’ κεφαλαίου ὀπτασίας πληρωθῆναι , ὅτε ἰδὼν αὐτὸ καιόμενον προσευχόμενος , εἶπεν ἐπιστραφεὶς τοῖς μετ’ αὐτοῦ πιστοῖς προφητικῶς δεῖ με ζῶντα καῆναι.’ ταῦτα οὗν μετὰ τοσούτου τάχους ἐγένετο θᾶττον ἢ ἐλέγετο , τῶν ὄχλων παραχρῆμα συναγόντων ἐκ τῶν ἐργαστηρίων καὶ ἐκ τῶν βαλανείων ξύλα καὶ φρύγανα , μάλιστα Ἰουδαίων προθύμως , ὡς ἔθος αὐτοῖς , εἰς ταῦτα ὑπουργούντων . ἀλλ’ ὅτε ἡ πυρὰ ἡτοιμάσθη , ἀποθέμενος ἑαυτῷ πάντα τὰ ἱμάτια καὶ λύσας τὴν ζώνην , ἐπειρᾶτο καὶ ὑπολύειν ἑαυτόν , μὴ πρότερον τοῦτο ποιῶν ἰὰ τὸ ἀεὶ ἕκαστον τῶν πιστῶν σπουδάζειν ὅστις τάχιον τοῦ χρωτὸς αὐτοῦ ἐφάψηται · ἐν παντὶ γὰρ ἀγαθῆς ἕνεκεν πολιτείας καὶ πρὸ τῆς πολιᾶς ἐκεκόσμητο . εὐθέως οὖν αὐτῷ περιετίθετο τὰ πρὸς τὴν πυρὰν ἡρμοσμένα ὄργανα · μελλόντων δὲ αὐτῶν καὶ προσηλοῦν αὐτόν , εἶπεν ἄφετέ με οὕτως · ὁ γὰρ διδοὺς ὑπομεῖναι τὸ πῦρ δώσει καὶ χωρὶς τῆς ὑμετέρας ἐκ τῶν ἥλων ἀσφαλείας ἀσκύλτως ἐπιμεῖναι τῆ πυρᾷ.’ οἱ δὲ οὐ καθήλωσαν , προσέδησαν δὲ αὐτόν . ὁ δ’ ὀπίσω τὰς χεῖρας ποιήσας καὶ προσδεθεὶς ὥσπερ κριὸς ἐπίσημος , ἀναφερόμενος ἐκ μεγάλου ποιμνίου ὁλοκαύτωμα δεκτὸν θεῷ παντοκράτορι , εἶπεν ὁ τοῦ ἀγαπητοῦ καὶ εὐλογητοῦ παιδός σου Ἰησοῦ χριστοῦ πατήρ , δι’ οὗ τὴν περὶ σὲ ἐπίγνωσιν εἰλήφαμεν , ὁ θεὸς ἀγγέλων καὶ δυνάμεων καὶ πάσης κτίσεως παντός τε τοῦ γένους τῶν δικαίων οἳ ζῶσιν ἐνώπιόν ἀοῦ , εὐλογῶ ἄε ὅτι ἠξίωσάς με τῆς ἡμέρας καὶ ὥρας ταύτης , τοῦ λαβεῖν μέρος ἐν ἀριθμῷ τῶν μαρτύρων ἐν τῷ ποτηρίῳ τοῦ χριστοῦ σου εἰς ἀνάστασιν ζωῆς αἰωνίου ψυχῆς τε καὶ σώματος ἐν ἀφθαρσίᾳ πνεύματος ἁγίου · ἐν οἷς προσδεχθείην ἐνώπιόν σου σήμερον ἐν θυσίᾳ πίονι καὶ προσδεκτῇ , καθὼς προητοίμασας , προφανερώσας καὶ πληρώσας ὁ ἀψευδὴς καὶ ἀληθινὸς θεός . διὰ τοῦτο καὶ περὶ πάντων ἀὲ αἰνῶ , ἀὲ εὐλογῶ , σὲ δοξάζω διὰ τοῦ αἰωνίου ἀρχιερέως Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ ἀγαπητοῦ σου παιδός , δι’ οὗ σοι σὺν αὐτῷ ἐν πνεύματι ἁγίῳ δόξα καὶ νῦν καὶ εἰς τοὺς μέλλοντας αἰῶνας , ἀμήν.’ ἀναπέμψαντος δὲ αὐτοῦ τὸ ἀμὴν καὶ πληρώσαντος τὴν προσευχήν , οἱ τοῦ πυρὸς ἄνθρωποι ἐξῆψαν τὸ πῦρ , μεγάλης δὲ ἐκλαμψάσης φλογὸς θαῦμα εἴδομεν οἷς ἰδεῖν ἐδόθη , οἳ καὶ ἐτηρήθησαν εἰς τὸ ἀναγγεῖλαι τοῖς λοιποῖς τὰ γενόμενα . τὸ γὰρ πῦρ καμάρας εἶδος ποιῆσαν ὥσπερ ὀθόνης πλοίου ὑπὸ πνεύματος πληρουμένης , κύκλῳ περιετείχισε τὸ σῶμα τοῦ μάρτυρος , καὶ ἢν μέσον οὐχ ὡς σὰρξ καιομένη , ἀλλ’ ὡς χρυσὸς καὶ ἄργυρος ἐν καμίνῳ πυρούμενος · καὶ γὰρ εὐωδίας τοσαύτης ἀντελαβόμεθα ὡς λιβανωτοῦ πνέοντος ἢ ἄλλου τινὸς τῶν τιμίων ἀρωμάτων . πέρας γοῦν ἰδόντες οἱ ἄνομοι μὴ δυνάμενον τὸ σῶμα ὑπὸ τοῦ πυρὸς δαπανηθῆναι , ἐκέλευσαν προσελθόντα αὐτῷ κομφέκτορα πάρα · βῦσαι ξίφος , καὶ τοῦτο ποιήσαντος , ἐξῆλθεν πλῆθος αἵματος , ὥστε κατασβέσαι τὸ πῦρ καὶ θαυμάσαι πάντα τὸν ὄχλον εἰ τοσαύτη τις διαφορὰ μεταξὺ τῶν τε ἀπίστων καὶ τῶν ἐκλεκτῶν · ὧν εἰς καὶ οὗτος γέγονεν ὁ θαυμασιώτατος ἐν τοῖς καθ’ ἡμᾶς χρόνοις διδάσκαλος ἀποστολικὸς καὶ προφητικὸς γενόμενος ἐπίσκοπος τῆς ἐν Σμύρνῃ καθολικῆς ἐκκλησίας · πᾶν γὰρ ῥῆμα ὃ ἀφῆκεν ἐκ τοῦ στόματος κὐτοῦ , καὶ ἐτελειώθη καὶ τελειωθήσεται . Ὁ δὲ ἁντίζηλος καὶ βάσκανος πονηρός , ὁ ἀντικείμενος τῷ γένει τῶν δικαίων , ἰδὼν τὸ μέγεθος αὐτοῦ τῆς μαρτυρίας καὶ τὴν ἀπ’ ἀρχῆς ἀνεπίληπτον πολιτείαν ἐστεφανωμένον τε τὸν τῆς ἀφθαρσίας στέφανον καὶ βραβεῖον ἀναντίρρητον ἀπενηνεγμένον , ἐπετήδευσεν ὡς μηδὲ τὸ σωμάτιον αὐτοῦ ὑφ’ ἡμῶν ληφθείη , καίπερ πολλῶν ἔπι . θυμούντων τοῦτο ποιῆσαι καὶ κοινωνῆσαι τῷ ἁγίῳ αὐτοῦ σαρκίῳ . ὑπέβαλον γοῦν τινες Νικήτην , τὸν ἴ’ τοῦ Ἡρωδου πατέρα , ἀδελφὸν δ’ Ἄλκης , ἐντυχεῖν τῷ ἡγεμόνι ὥστε μὴ δοῦναι αὐτοῦ τὸ σῶμα , μή,’ φησίν , ἴ’ ἀφέντες τὸν ἐσταυρωμένον , τοῦτον ἄρξωνται σέβειν.’ καὶ ταῦτα εἶπον ὑποβαλόντων καὶ ἐνισχυσάντων τῶν Ἰουδαίων · οἳ καὶ ἐτήρησαν μελλόντων ἡμῶν ἐκ τοῦ πυρὸς αὐτὸν λαμβάνειν , ἀγνοοῦντες ὅτι οὔτε τὸν χριστόν ποτε λαμβάνειν , δυνησόμεθα , τὸν ὑπὲρ τῆς τοῦ παντὸς κόσμου τῶν σῳζομένων σωπηρίας παθόντα , οὔτε ἕτερόν τινα σέβειν . τοῦτον μὲν γὰρ υἱὸν ὄντα τοῦ θεοῦ προσκυνοῦμεν , τοὺς δὲ μάρτυρας ὡς μαθητὰς καὶ μιμητὰς τοῦ κυρίου ἀγαπῶμεν ἀξίως ἕνεκα εὐνοίας ἀνυπερβλήτου τῆς εἰς τὸν ἴδιον βασιλέα καὶ διδάσκαλον · ὧν γένοιτο καὶ ἡμᾶς συγκοινωνούς τε καὶ συμμαθητὰς γενέσθαι . ἰδὼν οὗν ὁ ἑκατοντάρχης τὴν τῶν Ἰουδαίων γενομένην φιλονεικίαν , θεὶς αὐτὸν ἐν μέσῳ , ὡς ἔθος αὐτοῖς , ἔκαυσεν , οὕτως τε ἡμεῖς ὕστερον ἀνελόμενοι τὰ τιμιώτερα λίθων πολυτελῶν καὶ δοκιμώτερα ὑπὲρ χρυσίον ὀστᾶ αὐτοῦ ἀπεθέμεθα ὅπου καὶ ἀκόλουθον ἦν . ἔνθα , ὡς δυνατόν , ἡμῖν συναγομένοις ἐν ἀγαλλιάσει καὶ χαρᾷ παρέξει ὁ κύριος ἐπιτελεῖν τὴν τοῦ μαρτυρίου αὐτοῦ ἡμέραν γενέθλιον εἴς τε τὴν τῶν προηθληκότων μνήμην καὶ τῶν μελλόντων ἄσκησίν τε καὶ ἑτοιμασίαν . τοιαῦτα τὰ κατὰ τὸν μακάριον Πολύκαρπον · σὺν τοῖς ἀπὸ Φιλαδελφείας δωδέκάτου ἐν Σμύρνη μαρτυρήσαντος , ὃς ] μόνος ὑπό πάντων μᾶλλον μνημονεύεται , ὡς καὶ ὑπὸ τῶν ἐθνῶν ἐν παντὶ τόπω λαλεῖσθαι . ” Τὰ μὲν δὴ κατὰ τὸν θαυμάσιον καὶ ἀποστολικὸν Πολύκαρπον τοιούτου κατηξίωτο τέλους , τῶν κατὰ τὴν Σμυρναίων ἐκκλησίαν ἀδελφῶν τὴν ἱστορίαν ἐν ᾗ δεδηλώκαμεν αὐτῶν ἐπιστολῇ κατατεθειμένων · ἐν τῆ αὐτῇ δὲ περὶ αὐτοῦ γραφῆ καὶ ἄλλα μαρτύρια συνῆπτο κατὰ τὴν αὐτὴν Σμύρναν πεπραγμένα ὑπὸ τὴν αὐτὴν περίοδον τοῦ χρόνου τῆς τοῦ Πολυκάρπου μαρτυρίας , μεθ’ ὧν καἰ Μητρόδωρος τῆς κατὰ Μαρκίωνα πλάνης πρεσβύτερος δὴ εἶναι δοκῶν πυρὶ παραδοθεὶς ἀνῄρηται . τῶν γε μὴν τότε περιβόητος μάρτυς εἷς τις ἔγνω . ρίζετο Πιόνιος · οὗ τὰς κατὰ μέρος ὁμολογίας τὴν τε τοῦ λόγου παρρησίαν καὶ τὰς ὑπὲρ τῆς πίστεως ἐπὶ τοῦ δήμου καὶ τῶν ἀρχόντων ἀπολογίας διδασκαλικάς τε δημηγορίας καὶ ἔτι τὰς πρὸς τοὺς ὑποπεπτωκότας τῷ κατὰ τὸν διωγμὸν πειρασμῷ δεξιώσεις παραμυθίας τε ἃς ἐπὶ τῆς εἱρκτῆς τοῖς παρ’ αὐτὸν εἰσαφικνουμένοις ἀδελφοῖς παρετίθετο , ἅς τε ἐπὶ τούτοις ὑπέμεινεν βασάνους , καὶ τὰς ἐπὶ ταύταις ἀλγηδόνας καθηλώσεις τε καὶ τὴν ἐπὶ τῆς πυρᾶς καρτερίαν τήν τε ἐφ’ ἅπασιν τοῖς παραδόξοις αὐτοῦ τελευτὴν πληρέστατα τῆς περὶ αὐτοῦ γραφῆς περιεχούσης , τοὺς οἷς φίλον ἐπὶ ταύτην ἀναπέμψομεν τοῖς τῶν ἀρχαίων συναχθεῖσιν ἡμῖν μαρτυρίοις ἐντεταγμένην . ἑξῆς δὲ καὶ ἄλλων ἐν Περγάμῳ πόλει τῆς Ἀσίας ὑπομνήματα μεμαρτυρηκότων φέρεται , Κάρπου καὶ Παπύλου καὶ γυναικὸς Ἀγαθονίκης , μετὰ πλείστας καὶ διαπρεπεῖς ὁμολογίας ὁμολογίας ἐπιδόξως τετελειωμένων .
Lemmas: XV . ἐν οὗτος δέ ὁ Πολύκαρπος μέγας ὁ Ἀσία ἀναθορυβέω διωγμός μαρτύριον τελειόω , ἀναγκαῖος δέ αὐτός ὁ τέλος ἔγγραφος ἔτι φέρω ἡγέομαι δήω μνήμη ὅδε ὁ ἱστορία κατατίθημι . εἰμί δέ ὁ γραφή ἐκ πρόσωπον εἰμί αὐτός ἐκκλησία ἡγέομαι , ὁ κατά τόπος παροικία ὁ κατά αὐτός ἀποσημαίνω διά οὗτος · “ Ἡ ἐκκλησία ὁ θεός ὁ παροικέω Σμύρνα τῆ ἐκκλησία ὁ θεός τῆ παροικέω ἐν Φιλομήλιον καί πᾶς ὁ κατά πᾶς τόπος ὁ ἅγιος καθολικός ἐκκλησία παροικία ἔλεος εἰρήνη καί ἀγάπη θεός πατήρ καί κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός πληθύνω . γράφω σύ , ἀδελφός , ὁ κατά ὁ μαρτυρέω καί ὁ μακάριος Πολύκαρπος , ὅστις ὥσπερ ἐπισφραγίζω διά ὁ μαρτυρία αὐτός καταπαύω ὁ διώκω οὗτος οὗτος ἑξῆς πρό ὁ ἀμφί ὁ Πολύκαρπος διήγησις ὁ κατά ὁ λοιπός ἀνιστορέω μάρτυς , οἷος ἔνστασις πρός ὁ ἀλγηδών ἐνδείκνυμι , διαγράφω . καταπλήσσω γάρ φημί ὁ ἐν κύκλος περιίστημι , θεάομαι τοτέ μέν μάστιξ μέχρι καί ὁ ἐνδοτάτω φλέψ καί ἀρτηρία καταξαίνω , ὡς ἤδη καί ὁ ἐν μυχός ἀπόρρητος ὁ σῶμα σπλάγχνον τε αὐτός καί μέλος κατοπτεύω , τοτέ δέ ὁ ἀπό θάλασσα κῆρυξ καί τις ὀξύς ὀβελίσκος ὑποστόρεννυμι , καί διά πᾶς εἶδος κόλασις καί βάσανος πρόειμι καί τέλος θήρ εἰς βορά παραδίδωμι . μάλιστα δέ ἱστορέω διαπρέπω ὁ γενναῖος Γερμανικός , ὑπορρώννυμι σύν θεῖος χάρις ὁ ἔμφυτος περί ὁ θάνατος ὁ σῶμα δειλία . βούλομαι γε ὅς ὁ ἀνθύπατος αὐτός προβάλλω τε ὁ ἡλικία καί ἀντιβολέω κομιδῇ νέος εἰμί καί ἀκμαῖος οἶκτος ἑαυτοῦ λαμβάνω , μή μέλλω , προθύμως δέ ἐπισπάω εἰς ἑαυτοῦ ὁ θηρίον , μόνος οὐ βιάζομαι καί παροξύνω , ὡς εἄν τάχα ὁ ἄδικος καί ἄνομος βίος αὐτός ἀπαλλάσσω . οὗτος δέ ἐπί ὁ διαπρεπής θάνατος ὁ πᾶς πλῆθος ἀποθαυμάζω ὁ ἀνδρεῖος ὁ θεοφιλής μάρτυς καί ὁ καθόλου ὁ γένος ὁ Χριστιανός ἀρετή , ἀθρόος ἐπιβοάω ἄρχω “ ἀείρω ὁ ἄθεος · ζητέω Πολύκαρπος καί δή πλεῖστος ἐπί ὁ βοή γίγνομαι ταραχή , Φρύξ τις ὁ γένος , Κόϊντος ὄνομα , νεωστί ἐκ ὁ Φρυγία ἐφίστημι , ὁράω ὁ θήρ καί ὁ ἐπί οὗτος ἀπειλή , καταπτήσσω ὁ ψυχή μαλακίζομαι καί τέλος ὁ σωτηρία ἐνδίδωμι . δηλόω δέ οὗτος ὁ ὁ προερέω γραφεύς λόγος προπετής ἀλλά οὖον κατά εὐλάβεια ἐπιπηδάω ὁ δικαστήριον σύν ἕτερος , ἁλίσκομαι δέ οὖν ὅμως καταφανής ὑπόδειγμα ὁ πᾶς παρέχω , ὅτι μή δήω ὁ τοιοῦτος ῥιψοκίνδυνος καί ἀνευλαβής ἐπιτολμάω . ἀλλά οὗτος μέν ἔχω πέρας ὁ κατά οὗτος · ὁ γε μήv θαυμάσιος Πολύκαρπος ὁ μέν πρῶτος οὗτος ἀκούω Ἀτάραχον μένω , εὐσταθής ὁ ἦθος καί ἀκίνητος φυλάζω , βούλομαι τε αὐτός κατά πόλις περιμένω · πείθω γε μήv ἀντιβολέω ὁ ἀμφι αὐτός καί ὡς ἄν ὑπεξέρχομαι παρακαλέω , προέρχομαι εἰς οὖον πόρρω διίστημι ὁ πόλις ἀγρός διατρίβω τε σύν ὀλίγος ἐνταῦθα , νύκτωρ καί μετά ἡμέρα οὔτις ἕτερος πράσσω ἢ ὁ πρός ὁ κύριος διακαρτερέω εὐχή · διά ὅς δήω καί ἱκετεύω εἰρήνη ἐξαιτέω ὁ ἀνά πᾶς ὁ οἶκος οἰκέω ἐκκλησία , οὗτος γάρ καί εἰμί ἐκ ὁ πᾶς αὐτός συνήθης . καί δή εὔχομαι , ἐν ὀπτασία τρεῖς πρότερος ἡμέρα ὁ σύλληψις νύκτωρ ὁράω ὁ ὑπό κεφαλή αὐτός στρῶμα ἀθρόος οὕτως ὑπό πυρός φλέγω δαπανάω , ἔξυπνος δέ ἐπί οὗτος γίγνομαι , εὐθύς ὑφερμηνεύω ὁ πάρειμι ὁ φαίνω , μόνος οὐ ὁ μέλλω προθεσπίζω σαφῶς τε ἀνειπεῖν ὁ ἀμφι αὐτός ὅτι δήω αὐτός διά Χριστός πῦρ ὁ ζωή μεταλλάσσω . ἐπίκειμαι δή οὖν σύν πᾶς σπουδή ὁ ἀναζητέω αὐτός , αὖθις ὑπό ὁ ὁ ἀδελφός διάθεσις καί στοργή ἐκβιάζω μεταβαίνω φημί ἐπί ἕτερος ἀγρός · ἔνθα μετά οὖον πλεῖστος ὁ συνελαύνω ἐπέρχομαι , δύο δέ ὁ αὐτόθι συλλαμβάνω παῖς · ὅς ἕτερος αἰκίζομαι ἐφίστημι διά αὐτός τῆ ὁ Πολύκαρπος καταγωγή , ὀψέ δέ ὁ ὥρα ἐπέρχομαι , αὐτός μέν εὑρίσκω ἐν ὑπερῷος κατάκειμαι , ὅθεν δυνατός εἰμί αὐτός ἐπί ἕτερος μεθίστημι οἰκίον , μή βούλομαι , εἶπον “ ὁ θέλημα ὁ θεός γίγνομαι καί δή μανθάνω πάρειμι , ὡς ὁ λόγος φημί , καταβαίνω αὐτός διαλέγω ὅς μάλα φαιδρός καί πρᾶος πρόσωπον , ὡς καί θαῦμα δοκέω ὁράω ὁ πάλαι ὁ ἀνήρ ἀγνώς , ἐναποβλέπω ὁ ὁ ἡλικία αὐτός παλαιός καί ὁ σεμνός καί εὐσταθής ὁ τρόπος , καί εἰμί τοσοῦτος γίγνομαι σπουδή ὑπέρ ὁ τοιοῦτος συλλαμβάνω πρεσβύτης . ὅς δέ οὖον μέλλω εὐθύς τράπεζα αὐτός παρατίθημι προστάσσω , εἶτα τροφή ἄφθονος μεταλαμβάνω ἀξιόω , εἷς τε ὥρα , ὡς εἄν προσεύχομαι ἀδεῶς , παρά αὐτός αἰτέω · ἐπιτρέφω δέ ἀνίστημι εὔχομαι , ἔμπλεος ὁ χάρις εἰμί ὁ κύριος , ὡς ἐκπλήσσω ὁ πάρειμι εὔχομαι αὐτός ἀκροάζομαι πολύς τε αὐτός μετανοέω ἤδη ἐπί ὁ τοιοῦτος ἀναιρέω μέλλω σεμνός καί θεοπρεπής πρεσβύτης . επὶ οὗτος ὁ περί αὐτός γραφή κατά λέξις ὧδε πως ὁ ἑξῆς ὁ ἰατορία ἔχω · “ ἐπεί δέ ποτός καταπαύω ὁ προσευχή μνημονεύω ἅπας καί ὁ πώποτε αυμβεβληκοος αὐτός , μικρός τε καί μέγας , ἔνδοξος τε καί ἄδοξος , καί πᾶς ὁ κατά ὁ οἰκέω καθολικός ἐκκλησία , ὁ ὥρα ἔρχομαι ὁ ἔξειμι , ὄνος καθίζω αὐτός ἄγω εἰς ὁ πόλις , εἰμί σάββατον μέγας . καί ὑπαντάω αὐτός ὁ εἰρήναρχος Ἡρῴδης καί ὁ πατήρ αὐτός Νικητής · ἕ καί μετατίθημι αὐτός εἰς ὁ ὄχημα , πείθω παρακαθέζομαι καί λέγω τίς γάρ κακός εἰμί εἶπον , κύριος Καῖσαρ , καί θύω καί διασῴζω ; ’ ὅς δέ ὁ μέν πρῶτος οὐ ἀποκρίνω , ἐπιμένω δέ αὐτός , φημί οὖον μέλλω πράσσω δέ συμβουλεύω ὅμοιος ὁ δέ ἀποτυγχάνω ὁ πείθω αὐτός , δεινός ῥῆμα λέγω καί μετά σπουδή καθαιρέω , ὡς κατέρχομαι ἀπό ὁ ὄχημα ἀποσύρω ὁ ἀντικνήμιον · ἀλλά γάρ μή ἐπιστρέφω , οἷος μηδείς πάσχω , προθύμως μετά σπουδή πορεύω , ἄγω εἰς ὁ στάδιον . θόρυβος δέ τηλικόσδε εἰμί ἐν ὁ στάδιον , ὡς μηδέ πολύς ἀκούω , ὁ Πολύκαρπος εἴσειμι εἰς ὁ στάδιον ἐν φωνή ἐκ οὐρανός γίγνομαι εἷς ἰσχύω , Πολύκαρπος , καί ἀνδρίζω καί ὁ μέν εἶπον οὐδείς ὁράω , ὁ δέ φωνή ὁ ἡμέτερος πολύς ἀκούω . προσάγω ἐν αὐτός , θόρυβος εἄν μέγας ἀκούω ὅτι Πολύκαρπος συλλαμβάνω . λοιπός ἐν προσέρχομαι εἰς - ἐρωτάω ὁ ἀνθύπατος εἰμί αὐτός εἰμί Πολύκαρπος , καί ὁμολογέω , πείθω ἀρνέομαι , λέγω αἰδέομαι σύ ὁ ἡλικία ’ καί ἕτερος οὗτος ἀκόλουθος , ὁ συνήθης αὐτός εἰμί λέγω , εἷς ὄμνυμι ὁ Καῖσαρ Τύχη , μετανοέω , εἶπον , ἀείρω ὁ ἀθέους.’ ὁ δέ Πολύκαρπος ἐμβριθής ὁ πρόσωπον εἰς πᾶς ὁ ὄχλος ὁ ἐν ὁ στάδιον ἐμβλέπω , ἐπισείω αὐτός ὁ χείρ στενάζω τε καί ἀναβλέπω εἰς ὁ οὐρανός , εἶπον ἀείρω ὁ ἄθεος . ἔγκειμαι δέ ὁ ἡγέομαι καί λέγω ‘ ὄμνυμι , καί ἀπολύω σύ , λοιδορέω ὁ χριστός , ’ φημί ὁ Πολύκαρπος ‘ογδοηκω καί ἓξ ἔτος δουλεύω αὐτός , καί οὐδείς ἐγώ ἀδικέω · καί πῶς δύναμαι βλασφημέω ὁ βασιλεύς ἐγώ , ὁ σῴζω μέτε ἐπιμένω δέ πάλιν αὐτός καί λέγω εἷς ὄμνυμι ὁ Καῖσαρ Τύχη , ’ ὁ Πολύκαρπος ἰάομαι κενοδοξεῖς,’ φημί , ἵνα ὄμνυμι ὁ Καῖσαρ Τύχη , ὡς λέγω προσποιέω ἀγνοέω ὅστις εἰμί , μετά παρρησία ἀκούω · Χριστιανός εἰμί . εἰμί δέ ἐθέλω ὁ ὁ χριστιανισμός μανθάνω λόγος , δίδωμι ἡμέρα καί ἄκων φημί ὁ ἀνθύπατος πείθω ὁ δῆμος Πολύκαρπος φημί , εἰμί μέν καί λόγος ἀξιόω , διδάσκω γάρ ἀρχή καί ἐξουσία ὑπό θεός τάσσω τιμή κατά ὁ προσήκω ὁ μή τάσσω ἐγώ ἀπονέμω · ἐκεῖνος δέ οὐ ἄξιος ἡγέομαι ὁ ἀπολογέομαι αὐτός . ’ ὁ δέ ἀνθύπατος εἶπον ‘ θηρίον ἔχω · οὗτος ἀεί παραβάλλω , ἐάν μή μετανοέω ὁ δέ εἶπον καλέω · ἀμετάθετος γάρ ἐγώ ὁ ἀπό ὁ ἀγαθός ἐπί ὁ χείρων μετάνοια , καλός δέ μετατίθημι ἀπό ὁ χαλεπός ἐπί ὁ Δίκαιος . ’ ὁ δέ πάλιν πρός αὐτός πῦρ ἀεί ποιέω δαμάζω , ἐάν ὁ θηρίον καταφρονέω , ἐάν μή μετανοέω Πολύκαρπος εἶπον ‘ πῦρ ἀπειλέω πρός ὥρα καίω καί μετά ὀλίγος σβέννυμι · ἀγνοέω γάρ ὁ ὁ μέλλω κρίσις καί αἰώνιος κόλασις ὁ ἀσεβής τηρέω πῦρ . ἀλλά τίς βραδύνω ; φέρω δέ βούλος οὗτος δέ καί ἕτερος πλείων λέγω , θάρσος καί χαρά ἐμπίμπλημι καί ὁ πρόσωπον αὐτός χάρις πληρόω , ὥστε μή μόνος μή συμπίπτω ταράσσω ὑπό ὁ λέγω πρός αὐτός , ἀλλά ἐναντίος ὁ ἀνθύπατος ἐκατῆναι πέμπω τε ὁ κῆρυξ καί ἐν μέσος ὁ στάδιον κηρύσσω τρίς Πολύκαρπος ὁμολογέω ἑαυτοῦ χριστιανός εἶμαι οὗτος λέγω ὑπό ὁ κῆρυξ , πᾶς ὁ πλῆθος ἔθνος τε καί Ἰουδαῖος ὁ ὁ Σμύρνα κατοικέω ἀκατάσχετος θυμός καί μέγας φωνή βοάω ‘ οὗτος εἰμί ὁ ὁ Λαίας διδάσκαλος , ὁ πατήρ ὁ Χριστιανός , ὁ ὁ ἡμέτερος θεός καθαιρέτης , ὁ πολύς διδάσκω μή θύω μηδέ προσκυνέω οὗτος λέγω , ἐπιβοάω καί ἐρωτάω ὁ Ἀσιάρχης Φίλιππος ἵνα ἐπαφή ὁ Πολύκαρπος λέων · ὁ δέ φημί μή ἵημι ἔξεστι αὐτός ἐπεί πληρόω ὁ κυνηγέσιον . τότε δοκέω αὐτός ὁμοθυμαδόν ἐπιβοάω ὥστε ζῶ ὁ Πολύκαρπος κατακαίω . ἐσθίω γάρ ὁ ὁ φανερόω αὐτός ἐπί ὁ πρόσω κεφάλαιος ὀπτασία πληρόω , ὅτε εἶδον αὐτός καίω προσεύχομαι , εἶπον ἐπιστρέφω ὁ μετά αὐτός πιστός προφητικός δεῖ ἐγώ ζῶ καίνω οὗτος ἐν μετά τοσοῦτος τάχος γίγνομαι ταχύς ἢ λέγω , ὁ ὄχλος παραχρῆμα συνάγω ἐκ ὁ ἐργαστήριον καί ἐκ ὁ βαλανεῖον ξύλον καί φρύγανον , μάλιστα Ἰουδαῖος προθύμως , ὡς ἔθος αὐτός , εἰς οὗτος ὑπουργέω . ἀλλά ὅτε ὁ πυρά ἑτοιμάζω , ἀποτίθημι ἑαυτοῦ πᾶς ὁ ἱμάτιον καί λύω ὁ ζώνη , πειράω καί ὑπολύω ἑαυτοῦ , μή πρότερος οὗτος ποιέω ἰός ὁ ἀεί ἕκαστος ὁ πιστός σπουδάζω ὅστις τάχα ὁ χρώς αὐτός ἐφάπτω · ἐν πᾶς γάρ ἀγαθός ἕνεκα πολιτεία καί πρό ὁ πολιός κοσμέω . εὐθύς οὖν αὐτός περιτίθημι ὁ πρός ὁ πυρή ἁρμόζω ὄργανον · μέλλω δέ αὐτός καί προσηλόω αὐτός , εἶπον ἀφίημι ἐγώ οὕτως · ὁ γάρ δίδωμι ὑπομένω ὁ πῦρ δίδωμι καί Χωρὶς ὁ ὑμέτερος ἐκ ὁ ἁλίσκομαι ἀσφάλεια ἄσκυλτος ἐπιμένω τῆ πυρά ὁ δέ οὖον καθηλόω , προσδέω δέ αὐτός . ὁ δέ ὀπίσω ὁ χείρ ποιέω καί προσδέω ὥσπερ κριός ἐπίσημος , ἀναφέρω ἐκ μέγας ποίμνιον ὁλοκαύτωμα δεκτός θεός παντοκράτωρ , εἶπον ὁ ὁ ἀγαπητός καί εὐλογητός παῖς σύ Ἰησοῦς χριστός πατήρ , διά ὅς ὁ περί σύ ἐπίγνωσις λαμβάνω , ὁ θεός ἄγγελος καί δύναμις καί πᾶς κτίσις πᾶς τε ὁ γένος ὁ Δίκαιος ἕ ζῶ ἐνώπιον άου , εὐλογέω ἀεί ὅτι ἀξιόω ἐγώ ὁ ἡμέρα καί ὥρα οὗτος , ὁ λαμβάνω μέρος ἐν ἀριθμός ὁ μάρτυς ἐν ὁ ποτήριον ὁ χριστός σύ εἰς ἀνάστασις ζωή αἰώνιος Ψυχή τε καί σῶμα ἐν ἀφθαρσία πνεῦμα ἅγιος · ἐν ὅς προσδέχομαι ἐνώπιον σύ σήμερον ἐν θυσία πίων καί προσδεκτός , καθώς προετοιμάζω , προφανερόω καί πληρόω ὁ ἀψευδής καί ἀληθινός θεός . διά οὗτος καί περί πᾶς ἀεί αἰνέω , ἀεί εὐλογέω , σύ δοξάζω διά ὁ αἰώνιος ἀρχιερεύς Ἰησοῦς Χριστός ὁ ἀγαπητός σύ παῖς , διά ὅς σύ σύν αὐτός ἐν πνεῦμα ἅγιος δόξα καί νῦν καί εἰς ὁ μέλλω αἰών , ἀμήν ἀναπέμπω δέ αὐτός ὁ ἀμήν καί πληρόω ὁ προσευχή , ὁ ὁ πυρός ἄνθρωπος ἐξάπτω ὁ πῦρ , μέγας δέ ἐκλάμπω φλόξ θαῦμα ὁράω ὅς ὁράω δίδωμι , ἕ καί τηρέω εἰς ὁ ἀναγγέλλω ὁ λοιπός ὁ γίγνομαι . ὁ γάρ πῦρ καμάρα εἶδος ποιέω ὥσπερ ὀθόνη πλοῖον ὑπό πνεῦμα πληρόω , κύκλος περιτειχίζω ὁ σῶμα ὁ μάρτυς , καί εἄν μέσος οὐ ὡς σάρξ καίω , ἀλλά ὡς χρυσός καί ἄργυρος ἐν κάμινος πυρόω · καί γάρ εὐωδία τοσοῦτος ἀντιλαμβάνω ὡς λιβανωτός πνέω ἢ ἄλλος τις ὁ τίμιος ἄρωμα . πέρας γοῦν ὁράω ὁ ἄνομος μή δύναμαι ὁ σῶμα ὑπό ὁ πυρός δαπανάω , κελεύω προσέρχομαι αὐτός κομφέκτωρ πάρα · βύω ξίφος , καί οὗτος ποιέω , ἐξέρχομαι πλῆθος αἷμα , ὥστε κατασβέννυμι ὁ πῦρ καί θαυμάζω πᾶς ὁ ὄχλος εἰμί τοσοῦτος τις διαφορά μεταξύ ὁ τε ἄπιστος καί ὁ ἐκλεκτός · ὅς εἰς καί οὗτος γίγνομαι ὁ θαυμάσιος ἐν ὁ κατά ἐγώ χρόνος διδάσκαλος ἀποστολικός καί προφητικός γίγνομαι ἐπίσκοπος ὁ ἐν Σμύρνη καθολικός ἐκκλησία · πᾶς γάρ ῥῆμα ὅς ἀφίημι ἐκ ὁ στόμα κυτόω , καί τελειόω καί τελειόω . ὁ δέ αντίζηλος καί βάσκανος πονηρός , ὁ ἀντίκειμαι ὁ γένος ὁ Δίκαιος , εἶδον ὁ μέγεθος αὐτός ὁ μαρτυρία καί ὁ ἀπό ἀρχή ἀνεπίληπτος πολιτεία στεφανόω τε ὁ ὁ ἀφθαρσία στέφανος καί βραβεῖον ἀναντίρρητος ἀποφέρω , ἐπιτηδεύω ὡς μηδέ ὁ σωμάτιον αὐτός ὑπό ἐγώ λαμβάνω , καίπερ πολύς ἐπί . θυμόω οὗτος ποιέω καί κοινωνέω ὁ ἅγιος αὐτός σαρκίον . ὑποβάλλω γοῦν τις Νικήτας , ὁ εἷς ὁ Ἡρῴδης πατήρ , ἀδελφός δέ Ἄλκης , ἐντυγχάνω ὁ ἡγεμών ὥστε μή δίδωμι αὐτός ὁ σῶμα , μή φημί , εἷς ἀφίημι ὁ σταυρόω , οὗτος ἄρχω σέβειν.’ καί οὗτος εἶπον ὑποβάλλω καί ἐνισχύω ὁ Ἰουδαῖος · ἕ καί τηρέω μέλλω ἐγώ ἐκ ὁ πυρός αὐτός λαμβάνω , ἀγνοέω ὅτι οὔτε ὁ χριστός ποτός λαμβάνω , δύναμαι , ὁ ὑπέρ ὁ ὁ πᾶς κόσμος ὁ σῴζω σωπηρίας πάθος , οὔτε ἕτερος τις σέβω . οὗτος μέν γάρ υἱός εἰμί ὁ θεός προσκυνέω , ὁ δέ μάρτυς ὡς μαθητής καί μιμητής ὁ κύριος ἀγαπάω ἀξίως ἕνεκα εὔνοια ἀνυπέρβλητος ὁ εἰς ὁ ἴδιος βασιλεύς καί διδάσκαλος · ὅς γίγνομαι καί ἐγώ συγκοινωνός τε καί συμμαθητής γίγνομαι . εἶδον ἐν ὁ ἑκατοντάρχης ὁ ὁ Ἰουδαῖος γίγνομαι φιλονεικία , τίθημι αὐτός ἐν μέσος , ὡς ἔθος αὐτός , καίω , οὕτως τε ἐγώ ὕστερος ἀναιρέω ὁ τίμιος λίθος πολυτελής καί δόκιμος ὑπέρ χρυσίον ὀστέον αὐτός ἀποτίθημι ὅπου καί ἀκόλουθος εἰμί . ἔνθα , ὡς δυνατός , ἐγώ συνάγω ἐν ἀγαλλιάω καί χαρά παρέχω ὁ κύριος ἐπιτελέω ὁ ὁ μαρτύριον αὐτός ἡμέρα γενέθλιος εἰς τε ὁ ὁ προεθλήζω μνήμη καί ὁ μέλλω ἄσκησις τε καί ἑτοιμασία . τοιοῦτος ὁ κατά ὁ μακάριος Πολύκαρπος · σύν ὁ ἀπό Φιλαδέλφεια δωδέκατος ἐν Σμύρνη μαρτυρέω , ὅς ] μόνος ὑπό πᾶς μᾶλλον μνημονεύω , ὡς καί ὑπό ὁ ἔθνος ἐν πᾶς τόπος λαλέω . ” ὁ μέν δή κατά ὁ θαυμάσιος καί ἀποστολικός Πολύκαρπος τοιοῦτος καταξιόω τέλος , ὁ κατά ὁ Σμυρναῖος ἐκκλησία ἀδελφός ὁ ἱστορία ἐν ὅς δηλόω αὐτός ἐπιστολή κατατίθημι · ἐν τῆ αὐτός δέ περί αὐτός γραφεύς καί ἄλλος μαρτύριον συνάπτω κατά ὁ αὐτός Σμύρνα πράσσω ὑπό ὁ αὐτός περίοδος ὁ χρόνος ὁ ὁ Πολύκαρπος μαρτυρία , μετά ὅς καίω Μητρόδωρος ὁ κατά Μαρκίων πλάνης πρέσβυς δή εἰμί δοκέω πῦρ παραδίδωμι ἀναιρέω . ὁ γε μήv τότε περιβόητος μάρτυς εἷς τις γιγνώσκω . ριζετος Πιόνιος · ὅς ὁ κατά μέρος ὁμολογία ὁ τε ὁ λόγος παρρησία καί ὁ ὑπέρ ὁ πίστις ἐπί ὁ δῆμος καί ὁ ἄρχω ἀπολογία διδασκαλικός τε δημηγορία καί ἔτι ὁ πρός ὁ ὑποπίπτω ὁ κατά ὁ διωγμός πειρασμός δεξίωσις παραμυθία τε ὅς ἐπί ὁ εἱρκτή ὁ παρά αὐτός εἰσαφικνέομαι ἀδελφός παρατίθημι , ὅς τε ἐπί οὗτος ὑπομένω βάσανος , καί ὁ ἐπί οὗτος ἀλγηδών καθήλωσις τε καί ὁ ἐπί ὁ πυρά καρτερία ὁ τε ἐπί ἅπας ὁ παράδοξος αὐτός τελευτή πληρέστατα ὁ περί αὐτός γραφεύς περιέχω , ὁ ὅς φίλος ἐπί οὗτος ἀναπέμπω ὁ ὁ ἀρχαῖος συνάγω ἐγώ μαρτύριον ἐντάσσω . ἑξῆς δέ καί ἄλλος ἐν Πέργαμος πόλις ὁ Ἀσία ὑπόμνημα μαρτυρέω φέρω , καρπόω καί Πύλος καί γυνή Ἀγαθονίκη , μετά πλεῖστος καί διαπρεπής ὁμολογία ὁμολογία ἐπίδοξος τελειόω .