eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 8.9
ΙΧ . Πάντα δ’ ὑπεραίρει λόγον καὶ ἃς ὑπέμειναν αἰκίας καὶ ἀλγηδόνας οἱ κατὰ Θηβαίδα μάρτυρες , ὀστράκοις ἀντὶ ὀνύχων ὅλον τὸ σῶμα καὶ μέχρις ἀπαλλαγῆς τοῦ βίου καταξαινόμενοι , γύναιά τε τοῖν ποδοῖν ἐξ ἑνὸς ἀποδεσμούμενα μετέωρά τε καὶ διαέρια κάτω κεφαλὴν μαγγάνοις τισὶν εἰς ὕφος ἀνελκόμενα γυμνοῖς τε παντελῶς καὶ μηδ’ ἐπικεκαλυμμένοις τοῖς σώμασιν θέαν ταύτην αἰ . σχίστην καὶ πάντων ὠμοτάτην καὶ ἅπανθ’ ἀπανθρωποτάτην τοῖς ὁρῶσιν ἅπασιν παρεσχημένα · ἄλλοι δ’ αὖ πάλιν δένδρεσιν καὶ πρέμνοις ἐναπέθνῃσκον δεσμούμενοι · τοὺς γὰρ μάλιστα στερροτάτους τῶν κλά - δων μηχαναῖς τισιν ἐπὶ ταὐτὸ συνέλκοντες εἰς ἑκάτερά τε τούτων τὰ τῶν μαρτύρων ἀποτείνοντες σκέλη , εἰς τὴν ἑαυτῶν ἠφίεσαν τοὺς κλάδους Φέρεσθαι Φύσιν , ἄθρουν τῶν μελῶν διασπασμὸν καθ’ ὧν ταῦτ’ ἐνεχείρουν ἐπινοοῦντες . καὶ ταῦτά γε πάντα ἐνηργεῖτο οὐκ ἐπ’ ὀλίγας ἡμέρας ἢ χρόνον τινὰ βραχύν , ἀλλ’ ἐπὶ μακρὸν ὅλων ἐτῶν διάστημα , ὁτὲ μὲν πλειόνων ἢ δέκα , ὁτὲ δὲ ὑπὲρ τοὺς εἴκοσι τὸν ἀριθμὸν ἀναιρουμένων , ἄλλοτε δὲ οὐχ ἧττον καὶ τριάκοντα , ἤδη δ’ ἐγγύς που ἑξήκοντα , καὶ πάλιν ἄλλοτε ἑκατὸν ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ ἄνδρες ἅμα κομιδῆ νηπίοις καὶ γυναιξὶν ἐκτείνοντο , ποικίλαις καὶ ἐναλλαττούσαις τιμωρίαις καταδικαζόμενοι . Ἱστορήσαμεν δὲ καὶ αὐτοὶ ἐπὶ τῶν τόπων γενόμενοι πλείους ἀθρόως κατὰ μίαν ἡμέραν τοὺς μὲν τῆς κεφαλῆς ἀποτομὴν ὑπομείναντας , τοὺς δὲ τὴν διὰ πυρὸς τιμωρίαν , ὡς ἀμβλύνεσθαι φονεύοντα τὸν σίδηρον ἀτονοῦντά τε διαθλᾶσθαι αὐτούς τε τοὺς ἀναιροῦντας ἀποκάμνοντας ἀμοιβαδὸν ἀλλήλους διαδέχεσθαι · ὅτε καὶ θαυμασιωτάτην ὁρμὴν θείαν τε ὡς ἀληθῶς δύναμιν καὶ προθυμίαν τῶν εἰς τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ πεπιστευκότων συνεωρῶμεν . ἅμα γοῦν τῆ κατὰ τῶν προτέρων ἀποφάσει ἐπεπήδων ἄλλοθεν ἄλλοι τῷ πρὸ τοῦ δικαστοῦ βήματι Χριστιανοὺς ἁφᾶς ὁμολογοῦντες , ἀφροντίστως μὲν πρὸς τὰ δεινὰ καὶ τοὺς τῶν πολυειδῶν βασάνων τρόπους διακείμενοι , ἀκαταπλήκτως δὲ παρρησιαζόμενοι ἐπὶ τῆ εἰς τὸν τῶν ὅλων θεὸν εὐσεβείᾳ μετά τε χαρᾶς καὶ γέλωτος καὶ εὐφροσύνης τὴν ὑστάτην ἀπόφασιν τοῦ θανάτου καταδεχόμενοι , ὥστε ψάλλειν καὶ ὕμνους καὶ εὐχαριστίας εἰς τὸν τῶν ὅλων θεὸν μέχρις αὐτῆς ἐσχάτης ἀναπέμπειν ἀναπνοῆς . θαυμάσιοι μὲν οὖν καὶ οὗτοι , ἐξαιρέτως δ’ ἐκεῖνοι θαυμασιώτεροι οἱ πλούτῳ μὲν καὶ εὐγενείᾳ καὶ δόξη λόγῳ τε καὶ φιλοσοφίᾳ διαπρέψαντες , πάντα γε μὴν θέμενοι τῆς ἀληθοῦς εὐσεβείας καὶ τῆς εἰς τὸν σωτῆρα καὶ κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν χριστὸν πίστεως , οἷος Φιλόρωμος ἢν , ἀρχήν τινα οὐ τὴν τυχοῦσαν τῆς κατ’ Ἀλεξάνδρειαν βασιλικῆς διοικήσεως ἐγκεχειρισμένος , ὃς μετὰ τοῦ ἀξιώματος καὶ τῆς Ῥωμαϊκῆς τιμῆς , ὑπὸ στρατιώταις δορυφόρου · μένος , ἑκάστης ἀνεκρίνετο ἡμέρας , Φιλέας τε τῆς Θμουϊτῶν ἐκκΛησίας ἐπίσκοπος , διαπρέψας ἀνὴρ ταῖς κατὰ τὴν πατρίδα πολιτείαις τε καὶ λειτουργίαις ἔν τε τοῖς κατὰ φιλοσοφίαν λόγοις · οἳ καὶ μυρίων ὅσων πρὸς αἵματός τε καὶ τῶν ἄλλων φίλων ἀντιβολούντων , ἔτι μὴν τῶν ἐπ’ ἀξίας ἀρχόντων , πρὸς δὲ καὶ αὐτοῦ τοῦ δικαστοῦ παρακαλοῦντος ὡς ἂν αὐτῶν οἶκτον λάβοιεν φειδώ τε παίδων καὶ γυναικῶν ποιήσοιντο , οὐδαμῶς πρὸς τῶν τοσούτων ἐπὶ τὸ φιλοζωῆσαι μὲν ἑλέσθαι , καταφρονῆσαι δὲ τῶν περὶ ὁμολογίας καὶ ἀρνήσεως τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεσμῶν ὑπήχθησαν , ἀνδρείῳ δὲ λογισμῷ καὶ φιλοσόφῳ μᾶλλον δὲ εὐσεβεῖ καὶ φιλοθέῳ ψυχῇ πρὸς ἀπάσας τοῦ δικαστοῦ τάς τε ἀπειλὰς καὶ τὰς ὕβρεις ἐνστάντες , ἄμφω τὰς κεφαλὰς ἀπετμήθησαν .
Lemmas: Χ . Πάν δέ ὑπεραίρω λόγος καί ὅς ὑπομένω αἰκία καί ἀλγηδών ὁ κατά Θηβαίς μάρτυς , ὄστρακον ἀντί ὄνυξ ὅλος ὁ σῶμα καί μέχρι ἀπαλλαγή ὁ βίος καταξαίνω , γύναιον τε ὁ πούς ἐκ εἷς ἀποδεσμέω μετέωρος τε καί διαέριος κάτω κεφαλή μάγγανον τις εἰς ὕφος ἀνέλκω γυμνός τε παντελῶς καί μηδέ ἐπικαλύπτω ὁ σῶμα θέα οὗτος ὁ . σχιστός καί πᾶς ὠμός καί ἅπας ἀπάνθρωπος ὁ ὁράω ἅπας παρέχω · ἄλλος δέ αὖος πάλιν δένδρος καί πρέμνον ἐναποθνήσκω δεσμέω · ὁ γάρ μάλιστα στερρός ὁ κλάω - δήω μηχανή τις ἐπί αὐτός συνέλκω εἰς ἑκάτερος τε οὗτος ὁ ὁ μάρτυς ἀποτείνω σκέλος , εἰς ὁ ἑαυτοῦ ἀφίημι ὁ κλάδος φέρω Φύσις , ἀθρόος ὁ μέλος διασπασμός κατά ὅς αὐτός ἐγχειρέω ἐπινοέω . καί οὗτος γε πᾶς ἐνεργέω οὐ ἐπί ὀλίγος ἡμέρα ἢ χρόνος τις βραχύς , ἀλλά ἐπί μακρός ὅλος ἔτος διάστημα , ὁτὲ μέν πλείων ἢ δέκα , ὁτὲ δέ ὑπέρ ὁ εἴκοσι ὁ ἀριθμός ἀναιρέω , ἄλλοτε δέ οὐ κακός καί τριάκοντα , ἤδη δέ ἐγγύς ποῦ ἑξήκοντα , καί πάλιν ἄλλοτε ἑκατόν ἐν ἡμέρα εἷς ἀνήρ ἅμα κομιδῇ νήπιος καί γυνή κτείνω , ποικίλος καί ἐναλλάσσω τιμωρία καταδικάζω . ἱστορέω δέ καί αὐτός ἐπί ὁ τόπος γίγνομαι πλείων ἀθρόος κατά εἷς ἡμέρα ὁ μέν ὁ κεφαλή ἀποτομή ὑπομένω , ὁ δέ ὁ διά πυρός τιμωρία , ὡς ἀμβλύνω φονεύω ὁ σίδηρος ἀτονέω τε διαθλάω αὐτός τε ὁ ἀναιρέω ἀποκάμνω ἀμοιβηδόν ἀλλήλων διαδέχομαι · ὅτε καί θαυμάσιος ὁρμή θεῖος τε ὡς ἀληθής δύναμις καί προθυμία ὁ εἰς ὁ Χριστός ὁ θεός πιστεύω συνοράω . ἅμα γοῦν τῆ κατά ὁ πρότερος ἀπόφασις ἐπιπηδάω ἄλλοθεν ἄλλος ὁ πρό ὁ δικαστής βῆμα Χριστιανός ἁφή ὁμολογέω , ἀφρόντιστος μέν πρός ὁ δεινός καί ὁ ὁ πολυειδής βάσανος τρόπος διάκειμαι , ἀκατάπληκτος δέ παρρησιάζομαι ἐπί τῆ εἰς ὁ ὁ ὅλος θεός εὐσέβεια μετά τε χαρά καί γέλως καί Εὐφρόσυνος ὁ ὕστερος ἀπόφασις ὁ θάνατος καταδέχομαι , ὥστε ψάλλω καί ὕμνος καί εὐχαριστία εἰς ὁ ὁ ὅλος θεός μέχρι αὐτός ἔσχατος ἀναπέμπω ἀναπνοή . θαυμάσιος μέν οὖν καί οὗτος , ἐξαίρετος δέ ἐκεῖνος θαυμάσιος ὁ πλοῦτος μέν καί εὐγένεια καί δόξα λόγος τε καί φιλοσοφία διαπρέπω , πᾶς γε μήv τίθημι ὁ ἀληθής εὐσέβεια καί ὁ εἰς ὁ σωτήρ καί κύριος ἐγώ Ἰησοῦς χριστός πίστις , οἷος Φιλόρωμος εἄν , ἀρχή τις οὖον ὁ τυγχάνω ὁ κατά Ἀλεξάνδρεια βασιλικός διοίκησις ἐγχειρίζω , ὅς μετά ὁ ἀξίωμα καί ὁ Ῥωμαϊκός τιμή , ὑπό στρατιώτης δορυφόρος · μένος , ἕκαστος ἀνακρίνω ἡμέρα , Φιλέας τε ὁ Θμουΐτη ἐκκλησία ἐπίσκοπος , διαπρέπω ἀνήρ ὁ κατά ὁ πατρίς πολιτεία τε καί λειτουργία ἐν τε ὁ κατά φιλοσοφία λόγος · ἕ καί μυρίος ὅσος πρός αἷμα τε καί ὁ ἄλλος Φίλων ἀντιβολέω , ἔτι μήv ὁ ἐπί ἄξιος ἄρχω , πρός δέ καί αὐτός ὁ δικαστής παρακαλέω ὡς εἄν αὐτός οἶκτος λαμβάνω φειδώ τε παῖς καί γυνή ποιέω , οὐδαμῶς πρός ὁ τοσοῦτος ἐπί ὁ φιλοζωέω μέν αἱρέω , καταφρονέω δέ ὁ περί ὁμολογία καί ἄρνησις ὁ σωτήρ ἐγώ θεσμός ὑπάγω , ἀνδρεῖος δέ λογισμός καί φιλόσοφος μᾶλλον δέ εὐσεβής καί φιλόθεος Ψυχή πρός ἅπας ὁ δικαστής ὁ τε ἀπειλή καί ὁ ὕβρις ἐνίστημι , ἄμφω ὁ κεφαλή ἀποτέμνω .