eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 4.17
XVII . ‘O δ’ αὐτὸς ἀνὴρ πρὸ τοῦ κατ’ αὐτὸν ἀγῶ . νος ἑτέρων πρὸ αὐτοῦ μαρτυρησάντων ἐν τῆ προτέρᾳ μνημονεύει ἀπολογίᾳ , χρησίμως τῆ ὑποθέσει καὶ ἴ’ ταῦτα ἱστορῶν · γράφει δὲ ὧδε · “ γυνἠ τις συνεβίου ἀνδρὶ ἀκολασταίνοντι , ἀκολασταίνουσα καὶ αὐτὴ πρότερον · ἐπειδὴ δὲ τὰ τοῦ χριστοῦ διδάγματα ἔγνω , ἐσωφρονίσθη , καὶ τὸν ἄνδρα ὁμοίως σωφρονεῖν πείθειν ἐπειρᾶτο , τὰ διδάγματα ἀναφέρουσα τήν τε μέλλουσαν τοῖς οὐ σωφρόνως καὶ μετὰ λόγου ὀρθοῦ βιοῦσιν ἕσεσθαι ἐν αἰωνίῳ πυρὶ κόλασιν ἀπαγγέλλουσα . ὁ δὲ ταῖς αὐταῖς ἀσελγείαις ἐπιμένων , ἀλλοτρίαν διὰ τῶν πράξεων ἐποιεῖτο τὴν γαμετήν · ἀσεβὲς γὰρ ἡγουμένη τὸ λοιπὸν ἡ γυνὴ συγκατακλίνεσθαι ἀνδρὶ παρὰ τὸν τῆς Φύσεως νόμον καὶ παρὰ τὸ δίκαιον πόρους ἡδονῆς ἐκ παντὸς πειρωμένῳ ποιεῖσθαι , τῆς συζυγίας Χωρισθῆναι ἐβουλήθη . καὶ ἐπειδὴ ἐξ - εδυσωπεῖτο ὑπὸ τῶν αὐτῆς , ἔτι προσμένειν συμβουλευόντων ὡς εἰς ἐλπίδα μεταβολῆς ἥξοντός ποτε τοῦ ἀνδρός , βιαζομένη ἑαυτὴν ἐπέμενεν · ἐπειδὴ δὲ ὁ ταύτης ἀνὴρ εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν πορευθείς , χαλεπώτερα πράττειν ἀπηγγέλθη , ὅπως μὴ κοινωνὸς τῶν ἀδικημάτων καὶ ἀσεβημάτων γένηται μένουσα ἐν τῇ συζυγίᾳ καὶ ὁμοδίαιτος καὶ ὁμόκοιτος γινομένη , τὸ λεγόμενον παρ’ ὑμῖν ῥεπούδιον δοῦσα ἐχωρίσθη . ὁ δὲ καλὸς κἀγαθὸς ταύτης ἀνήρ , δέον αὐτὸν χαίρειν ὅτι ἃ πάλαι μετὰ τῶν ὑπηρετῶν καὶ τῶν μισθοφόρων εὐχερῶς ἔπραττεν μέθαις χαίρουσα καὶ κακίᾳ πάση , τούτων μὲν τῶν πράξεων πέπαυτο καὶ αὐτὸν τὰ αὐτὰ παύσασθαι πράττοντα ἐβούλετο , μὴ βουλομένου ἀπαλλαγείσης , κατηγορίαν πεποίηται , λέγων αὐτὴν Χριστιανὴν εἶναι . καὶ ἡ μὲν βιβλίδιόν ἀοῖ τῷ αὐτοκράτορι ἀνέδωκεν , πρότερον συγχωρηθῆναι αὐτῇ διοικήσαθαι τὰ ἑαυτῆς ἀξιοῦσα , ἔπειτα ἀπολογήσασθαι περὶ τοῦ κατηγορήματος μετὰ τὴν τῶν πραγμάτων αὐτῆς διοίκησιν , καὶ συν - εχώρησας τοῦτο · ὁ δὲ ταύτης ποτὲ ἀνὴρ πρὸς ἐκείνην μὲν μὴ δυνάμενος τὰ νῦν ἔτι λέγειν , πρὸς Πτολεμαῖόν τινα , ὃν Οὐρβίκιος ἐκολάσατο , διδάσκαλον ἐκείνης ἐκείνης τῶν Χριστιανῶν μαθημάτων γενόμενον , ἐτράπετο διὰ τοῦδε τοῦ τρόπου . ἑκατόνταρχον εἰς δεσμὰ ἐμβαλόντα τὸν Πτολεμαῖον , φίλον αὐτῷ ὑπάρχοντα , ἔπεισε λαβέσθαι Πτολεμαίου καὶ ἀνερωτῆσαι εἰ , αὐτὸ τοῦτο μόνον , χριστιανός ἐστιν . καὶ τὸν Πτολεμαῖον , φιλαλήθη ἀλλ’ οὐκ ἀπατηλὸν οὐδὲ ψευδολὀγον τὴν γνώμην ὄντα , ὁμολογήσαντα ἑαυτὸν εἶναι Χριστιανόν , ἐν δεσμοῖς γενέσθαι ὁ ἑκατόνταρχος πεποίηκεν , καὶ ἐπὶ πολὺν χρόνον ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ ἐκολάσατο · τελευταῖον δὲ ὅτε ἐπὶ Οὐρβίκιον ἤχθη ὁ ἄνθρωπος , ὁμοίως αὐτὸ τοῦτο μόνον ἑξητάσθη , εἰ εἴη Χριστιανός · καὶ πάλιν , τὰ καλὰ ἑαυτῷ συνεπιστάμενος διὰ τὴν ἀπὸ τοῦ χριστοῦ διδαχήν , τὸ διδασκαλεῖον τῆς θείας ἀρετῆς ὡμολόγησεν . ὁ γὰρ ἀρνούμενος ὁτιοῦν ἢ κατεγνωκὼς τοῦ πράγματος ἔξαρνος γίνεται ἢ ἑαυτὸν ἀνάξιον ἐπιστάμενος καὶ ἀλλότριον τοῦ πράγματος τὴν ὁμολογίαν φεύγει · ὧν οὐδὲν πρόσεστιν τῷ ἀληθινῷ Χριστιανῷ . καὶ τοῦ Οὐρβικίου κεΛεύσαντος αὐτὸν ἀπαχθῆναι , Λούκιός τις , καὶ αὐτὸς ὢν Χριστιανός , ὁρῶν τὴν ἀλόγως οὕτως γενομένην κρίσιν , πρὸς τὸν Οὐρβίκιον ἔφη ‘ τίς ἢ αἰτία τοῦ μήτε μοιχὸν μήτε πόρνον μήτε ἀνδροφόνον μήτε λωποδύτην μήτε ἅρπαγα μήτε ἁπλῶς ἀδίκημά τι πράξαντα ἐλεγχόμενον , ὀνόματος δὲ Χριστιανοῦ προσωνυμίαν ὁμολογοῦντα , τὸν ἄνθρωπον τοῦτον ἐκολάσω ; οὐ πρέποντα Εὐσεβεῖ αὐτοκράτορι οὐδὲ φιλοσόφῳ Καίσαρος παιδὶ οὐδὲ ἱερᾷ συγκλήτῳ κρίνεις , ὦ Οὐρβίκιε.’ καὶ ὅς , οὐδὲν ἄλλο ἀποκρινάμενος , καὶ πρὸς τὸν Λούκιον ἔφη δοκεῖς μοι καὶ αὖ εἶναι τοιοῦτος , ’ καὶ τοῦ Λουκίου φήσαντος ‘ μάλιστα,’ πάλιν καὶ αὐτὸν ἀπαχθῆναι ἐκέλευσεν · ὁ δὲ χάριν εἰδέναι ὡμολόγει · πονηρῶν γὰρ δεσποτῶν τῶν τοιούτων ἀπηλλάχθαι ἐπεῖπεν καὶ παρὰ ἀγαθὸν πατέρα καὶ βασιλέα τὸν θεὸν πορεύεσθαι . καὶ ἄλλος δὲ τρίτος ἐπελθὼν κολασθῆναι προσετιμήθη . ’’ τούτοις ὁ Ἰουστῖνος εἰκότως καὶ ἀκολούθως ἃς προεμνημονεύσαμεν αὐτοῦ φωνὰς ἐπάγει λέγων “ κἀγὼ οὖν προσδοκῶ ὑπό τινος τῶν ὠνομασμένων ἐπιβουλευθῆναι ’’ καὶ τὰ λοιπά .
Lemmas: XVII . ‘O δέ αὐτός ἀνήρ πρό ὁ κατά αὐτός ἄγνυμι . Μύκονος ἕτερος πρό αὐτός μαρτυρέω ἐν τῆ πρότερος μνημονεύω ἀπολογία , χρήσιμος τῆ ὑπόθεσις καί εἷς οὗτος ἱστορέω · γράφω δέ ὧδε · “ γυνή τις συμβιόω ἀνήρ ἀκολασταίνω , ἀκολασταίνω καί αὐτός πρότερος · ἐπεί δέ ὁ ὁ χριστός δίδαγμα γιγνώσκω , σωφρονίζω , καί ὁ ἀνήρ ὁμοίως σωφρονέω πείθω πειράω , ὁ δίδαγμα ἀναφέρω ὁ τε μέλλω ὁ οὖον σωφρόνως καί μετά λόγος ὀρθός βιόω ἕννυμι ἐν αἰώνιος πῦρ κόλασις ἀπαγγέλλω . ὁ δέ ὁ αὐτός ἀσέλγεια ἐπιμένω , ἀλλότριος διά ὁ πρᾶξις ποιέω ὁ γαμετή · ἀσεβής γάρ ἡγέομαι ὁ λοιπός ὁ γυνή συγκατακλίνω ἀνήρ παρά ὁ ὁ Φύσις νόμος καί παρά ὁ Δίκαιος πόρος ἡδονή ἐκ πᾶς πειράω ποιέω , ὁ συζυγία χωρίζω βούλομαι . καί ἐπεί ἐκ - δυσωπέω ὑπό ὁ αὐτός , ἔτι προσμένω συμβουλεύω ὡς εἰς ἐλπίς μεταβολεύς ἥκω ποτός ὁ ἀνήρ , βιάζομαι ἑαυτοῦ ἐπιμένω · ἐπεί δέ ὁ οὗτος ἀνήρ εἰς ὁ Ἀλεξάνδρεια πορεύω , χαλεπός πράσσω ἀπαγγέλλω , ὅπως μή κοινωνός ὁ ἀδίκημα καί ἀσέβημα γίγνομαι μένω ἐν ὁ συζυγία καί ὁμοδίαιτος καί ὁμόκοιτος γίγνομαι , ὁ λέγω παρά σύ ῥεπούδιον δήω χωρίζω . ὁ δέ καλός ἀγαθός οὗτος ἀνήρ , δήω αὐτός χαίρω ὅτι ὁ πάλαι μετά ὁ ὑπηρέτης καί ὁ μισθοφόρος εὐχερής πράσσω μέθη χαίρω καί κακία πᾶς , οὗτος μέν ὁ πρᾶξις παύω καί αὐτός ὁ αὐτός παύω πράσσω βούλομαι , μή βούλομαι ἀπαλλάσσω , κατηγορία ποιέω , λέγω αὐτός Χριστιανή εἰμί . καί ὁ μέν βιβλίδιον ἠώς ὁ αὐτοκράτωρ ἀναδίδωμι , πρότερος συγχωρέω αὐτός διοικέω ὁ ἑαυτοῦ ἀξιόω , ἔπειτα ἀπολογέομαι περί ὁ κατηγόρημα μετά ὁ ὁ πρᾶγμα αὐτός διοίκησις , καί σῦς - χωρέω οὗτος · ὁ δέ οὗτος ποτέ ἀνήρ πρός ἐκεῖνος μέν μή δύναμαι ὁ νῦν ἔτι λέγω , πρός Πτολεμαῖος τις , ὅς Οὐρβίκιος κολάζω , διδάσκαλος ἐκεῖνος ἐκεῖνος ὁ Χριστιανός μάθημα γίγνομαι , τρέπω διά ὅδε ὁ τρόπος . ἑκατόνταρχος εἰς δεσμός ἐμβάλλω ὁ Πτολεμαῖος , φίλος αὐτός ὑπάρχω , πείθω λαμβάνω Πτολεμαῖος καί ἀνερωτάω εἰμί , αὐτός οὗτος μόνος , χριστιανός εἰμί . καί ὁ Πτολεμαῖος , φιλαλήθης ἀλλά οὐ ἀπατηλός οὐδέ ψευδολόγος ὁ γνώμη εἰμί , ὁμολογέω ἑαυτοῦ εἰμί Χριστιανός , ἐν δεσμός γίγνομαι ὁ ἑκατόνταρχος ποιέω , καί ἐπί πολύς χρόνος ἐν ὁ δεσμωτήριον κολάζω · τελευταῖος δέ ὅτε ἐπί Οὐρβίκιος ἄγω ὁ ἄνθρωπος , ὁμοίως αὐτός οὗτος μόνος ἑξετάζω , εἰμί εἰμί Χριστιανός · καί πάλιν , ὁ καλός ἑαυτοῦ συνεφίστημι διά ὁ ἀπό ὁ χριστός διδαχή , ὁ διδασκαλεῖον ὁ θεῖος ἀρετή ὁμολογέω . ὁ γάρ ἀρνέομαι ὁστισοῦν ἢ καταγιγνώσκω ὁ πρᾶγμα ἔξαρνος γίγνομαι ἢ ἑαυτοῦ ἀνάξιος ἐπίσταμαι καί ἀλλότριος ὁ πρᾶγμα ὁ ὁμολογία φεύγω · ὅς οὐδείς πρόσειμι ὁ ἀληθινός Χριστιανός . καί ὁ Οὐρβίκιος κελεύω αὐτός ἀπάγω , Λούκιος τις , καί αὐτός εἰμί Χριστιανός , ὁράω ὁ ἄλογος οὕτως γίγνομαι κρίσις , πρός ὁ Οὐρβίκιος φημί ‘ τίς ἢ αἰτία ὁ μήτε μοιχός μήτε πόρνος μήτε ἀνδροφόνος μήτε λωποδύτης μήτε ἅρπαξ μήτε ἁπλόος ἀδίκημα τίς πράσσω ἐλέγχω , ὄνομα δέ Χριστιανός προσωνυμία ὁμολογέω , ὁ ἄνθρωπος οὗτος κολάζω ; οὖον πρέπω Εὐσεβής αὐτοκράτωρ οὐδέ φιλόσοφος Καῖσαρ παῖς οὐδέ ἱερός σύγκλητος κρίνω , εἰμί Οὐρβίκιος καί ὅς , οὐδείς ἄλλος ἀποκρίνω , καί πρός ὁ Λούκιος φημί δοκέω ἐγώ καί αὖος εἰμί τοιοῦτος , ’ καί ὁ Λούκιος φημί ‘ μαλίζω πάλιν καί αὐτός ἀπάγω κελεύω · ὁ δέ χάρις οἶδα ὁμολογέω · πονηρός γάρ δεσπότης ὁ τοιοῦτος ἀπαλλάσσω ἐπεῖπον καί παρά ἀγαθός πατήρ καί βασιλεύς ὁ θεός πορεύω . καί ἄλλος δέ τρίτος ἐπέρχομαι κολάζω προστιμάω . ’’ οὗτος ὁ Ἰουστῖνος εἰκότως καί ἀκόλουθος ὅς προμνημονεύω αὐτός φωνή ἐπάγω λέγω “ ἐγώ οὖν προσδοκάω ὑπό τις ὁ ὀνομάζω ἐπιβουλεύω ’’ καί ὁ λοιπός .