eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 2.13
XIII . Ἀλλὰ γὰρ τῆς εἰς τὸν σωτῆρα καὶ κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν χριατὸν εἰς πάντας ἀνθρώπους ἤδη διαδιδομένης πίστεως , ὁ τῆς ἀνθρώπων πολέμιος σωτηρίας τὴν βασιλεύουσαν προαρπάσασθαι πόλιν μηχανώμενος , ἐνταῦθα Σίμωνα τὸν πρόσθεν δεδηλωμένον ἄγει , καὶ δὴ ταῖς ἐντέχνοις τἀνδρὸς δεδηλωμένον γοητείαις πλείους τῶν τὴν Ῥώμνη οἰκούντων ἐπὶ τὴν πλάνην σφετερίζεται . δηλοῖ δὲ τοῦθ’ ὁ μετ’ οὐ πολὺ τῶν ἀποστόλων ἐν τῷ καθ’ ἡμᾶς διαπρέψας λόγῳ Ἰουστῖνος , περὶ οὗ τὰ προσήκοντα κατὰ καιρὸν παραθήσομαι · ὅγ’ δὴ ἐν τῆ προτέρᾳ πρὸς ’Αντωνῖνον ὑπὲρ τοῦ καθ’ ἡμᾶς δόγματος ἀπολογίᾳ γράφων ὧδέ φησιν · “ Καὶ μετὰ τὴν ἀνάληψιν τοῦ κυρίου εἰς οὐρανὸν προεβάλλοντο οἱ δαίμονες ἀνθρώπους τινὰς λέγον · ἑαυτοὺς εἶναι θεούς , οἳ οὐ μόνον οὐκ ἐδιώχθησαν ὑφ’ ὑμῶν , ἀλλὰ καὶ τιμῶν ἠξιώθησαν · Σίμωνα μέν τινα Σαμαρέα , τὸν ἀπὸ κώμης λεγομένης Γίτθων , ὃς ἐπὶ Κλαυδίου Καίσαρος διὰ τῆς τῶν ἐνεργούντων δαιμόνων τέχνης δυνάμεις μαγικὰς ποιήσας ἐν τῇ πόλει ὑμῶν τῇ βασιλίδι Ῥώμῃ θεὸς ἐνομίσθη καὶ ἀνδριάντι παρ’ ὑμῶν ὡς θεὸς τετίμηται ἐν τῷ Τίβερι ποταμῷ μεταξὺ τῶν δύο γεφυρῶν , ἔχων ἐπιγραφὴν Ῥωμαϊκὴν ταύτην · SIMONI DEO ” ὅπερ ἐστὶν Σίμωνι θεῷ ἁγίῳ . 1 “ καὶ σχεδὸν μὲν πάντες Σαμαρεῖς , ὀλίγοι ’δε καὶ ἐν ἄλλοις ἔθνεσιν ὡς τὸν πρῶτον θεὸν ἐκεῖνον ὁμολογοῦντες προσκυνοῦαιν . καὶ Ἑλένην τινά , τὴν συμπερινστήσασαν αὐτῷ κατ’ ἐκεῖνο τοῦ καιροῦ , πρότερον ἐπὶ τέγους σταθεῖσαν ’’ ἐν Τύρῳ τῆς Φοινίκης , “ τὴν ἀπ’ αὐτοῦ πρώτην ἔννοιαν λέγουσιν . ” Ταῦτα μὲν οὗτος · αυνᾴδει δ’ αὐτῷ καὶ Εἰρηναῖος , ἐν πρώτῳ τῶν πρὸς τὰς αἱρέσεις ὁμοῦ τὰ περὶ τὸν ἄνδρα καὶ τὴν ἀνοσίαν καὶ μιαρὰν διδασκαλίαν ὑπογράφων , ἢν ἐπὶ τοῦ παρόντος περιττὸν ἂν εἴη καταλέγειν , παρὸν τοῖς βουλομένοις καὶ τῶν μετ’ αὐτὸν κατὰ μέρος αἱρεσιαρχῶν τὰς ἀρχὰς καὶ τοὺς βίους καὶ τῶν ψευδῶν δογμάτων τὰς ὑποθέσεις τά τε πᾶσιν αὐτοῖς ἐπιτετηδευμένα διαγνῶναι , οὐ κατὰ πάρεργον τῆ δεδηλωμένη τοῦ Εἰρηναίου παραδεδομένα βίβλῳ . πάαης μὲν οὗν ἀρχηγὸν αἱρέσεως πρῶτον γενέσθαι τὸν Σίμωνα παρειλήφαμεν · ἐξ οὗ καὶ εἰς δεῦρο οἱ τὴν κατ’ αὐτὸν μετιόντες αἵρεσιν τὴν αώφρονα καὶ διὰ καθαρότητα βίου παρὰ τοῖς πᾶσιν βεβοημένην χριστιανῶν φιλοσοφίαν ὑποκρινόμενοι , ἧς μὲν ἔδοξαν ἀπαλλάττεσθαι περὶ τὰ εἴδωλα δεισιδαιμονίας οὐδὲν ἧττον αὗθις ἐπιλαμβάνονται , καταπίπτοντες ἐπὶ γραφὰς καὶ εἰκόνας αὐτοῦ τε τοῦ Σίμωνος καὶ τῆς σὺν αὐτῷ δηλωθείσης Ἑλένης θυμιάμασίν τε καὶ θυσίαις καὶ σπονδαῖς τούτους θρησκεύειν ἐγχειροῦντες , τὰ δὲ τούτων αὐτοῖς ἀπορρητότερα , ὧν φααι τὸν πρῶτον ἐπακούσαντα ἀπορρητότερα , καὶ κατά τι παρ’ αὐτοῖς λόγιον ἔγγραφον θαμβωθήσεσθαι , θάμβους ὡς ἀληθῶς καὶ φρενῶν ἐκοτάσεως καὶ μανίας ἔμπλεα τυγχάνει , ὄντα , ὡς μὴ μόνον μὴ δυνατὰ εἷναι παραδοθῆναι γραφῆ , ἀλλ’ οὐδὲ χείλεσιν αὐτὸ μόνον δι’ ὑπερβολὴν αἰσχρουργίας τε καὶ ἀρρητοποιίας ἀνδράσι σώφροσι λαληθῆναι . ὅ τι ποτὲ γὰρ ἂν ἐπινοηθείη παντὸς αἰσχροῦ μιαρώτερον , τοῦτο πᾶν ὑπερηκόντισεν ἡ τῶνδε μιαρώτερον , αἵρεσις , ταῖς ἀθλίαις καὶ παντοίων ὡς ἀληθῶς κακῶν σεσωρευμέναις γυναιξὶν ἐγκαταπαιζόντων .
Lemmas: XIII . ἀλλά γάρ ὁ εἰς ὁ σωτήρ καί κύριος ἐγώ Ἰησοῦς χριοιδανω εἰς πᾶς ἄνθρωπος ἤδη διαδίδωμι πίστις , ὁ ὁ ἄνθρωπος πολέμιος σωτηρία ὁ βασιλεύω προαρπάζω πόλις μηχανάομαι , ἐνταῦθα Σίμων ὁ πρόσθεν δηλόω ἄγω , καί δή ὁ ἔντεχνος ἀνήρ δηλόω γοητεία πλείων ὁ ὁ Ῥώμη οἰκέω ἐπί ὁ πλάνη σφετερίζω . δηλόω δέ οὗτος ὁ μετά οὖον πολύς ὁ ἀπόστολος ἐν ὁ κατά ἐγώ διαπρέπω λόγος Ἰουστῖνος , περί ὅς ὁ προσήκω κατά καιρός παρατίθημι · ὅσγε δή ἐν τῆ πρότερος πρός Ἀντωνῖνος ὑπέρ ὁ κατά ἐγώ δόγμα ἀπολογία γράφω ὧδε φημί · “ καί μετά ὁ ἀνάληψις ὁ κύριος εἰς οὐρανός προβάλλω ὁ δαίμων ἄνθρωπος τις λέγω · ἑαυτοῦ εἰμί θεός , ἕ οὖον μόνος οὐ διώκω ὑπό σύ , ἀλλά καί τιμή ἀξιόω · Σίμων μέν τις Σαμαρεύς , ὁ ἀπό κώμη λέγω Γίτθων , ὅς ἐπί Κλαύδιος Καῖσαρ διά ὁ ὁ ἐνεργέω δαίμων τέχνη δύναμις μαγικός ποιέω ἐν ὁ πόλις σύ ὁ βασιλίδι Ῥώμη θεός νομίζω καί ἀνδριάς παρά σύ ὡς θεός τιμάω ἐν ὁ Τίβερις ποταμός μεταξύ ὁ δύο γέφυρα , ἔχω ἐπιγραφή Ῥωμαικός οὗτος · SIMONI DEO ” ὅσπερ εἰμί Σίμων θεός ἅγιος . 1 “ καί σχεδόν μέν πᾶς Σαμαρεύς , ὀλίγος ἐσθίω καί ἐν ἄλλος ἔθνος ὡς ὁ πρῶτος θεός ἐκεῖνος ὁμολογέω προσκυνέω . καί Ἑλένη τις , ὁ συμπερινστήσασαν αὐτός κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός , πρότερος ἐπί τέγος ἵστημι ’’ ἐν Τύρος ὁ Φοινίκη , “ ὁ ἀπό αὐτός πρῶτος ἔννοια λέγω . ” οὗτος μέν οὗτος · αυνᾴδει δέ αὐτός καί Εἰρηναῖος , ἐν πρῶτος ὁ πρός ὁ αἵρεσις ὁμοῦ ὁ περί ὁ ἀνήρ καί ὁ ἀνόσιος καί μιαρός διδασκαλία ὑπογράφω , εἄν ἐπί ὁ πάρειμι περισσός εἄν εἰμί καταλέγω , πάρειμι ὁ βούλομαι καί ὁ μετά αὐτός κατά μέρος αἱρεσιάρχης ὁ ἀρχή καί ὁ βίος καί ὁ ψευδής δόγμα ὁ ὑπόθεσις ὁ τε πᾶς αὐτός ἐπιτηδεύω διαγιγνώσκω , οὖον κατά πάρεργον τῆ δηλόω ὁ Εἰρηναῖος παραδίδωμι Βίβλος . πάαης μέν ἐν ἀρχηγός αἵρεσις πρῶτος γίγνομαι ὁ Σίμων παραλαμβάνω · ἐκ ὅς καί εἰς δεῦρο ὁ ὁ κατά αὐτός μετέρχομαι αἵρεσις ὁ αώφρονα καί διά καθαρότης βίος παρά ὁ πᾶς βοάω Χριστιανός φιλοσοφία ὑποκρίνομαι , ὅς μέν δοκέω ἀπαλλάσσω περί ὁ εἴδωλον δεισιδαιμονία οὐδείς κακός αὖθις ἐπιλαμβάνω , καταπίπτω ἐπί γραφή καί εἰκών αὐτός τε ὁ Σίμων καί ὁ σύν αὐτός δηλόω Ἑλένη θυμίαμα τε καί θυσία καί σπονδή οὗτος θρησκεύω ἐγχειρέω , ὁ δέ οὗτος αὐτός ἀπόρρητος , ὅς φααι ὁ πρῶτος ἐπακούω ἀπόρρητος , καί κατά τίς παρά αὐτός λόγιος ἔγγραφος θαμβόομαι , θάμβος ὡς ἀληθής καί φρήν εκοτασις καί μανία ἔμπλεος τυγχάνω , εἰμί , ὡς μή μόνος μή δυνατός ἵημι παραδίδωμι γραφεύς , ἀλλά οὐδέ χεῖλος αὐτός μόνος διά ὑπερβολή αἰσχρουργία τε καί ἀρρητοποιΐα ἀνήρ σώφρων λαλέω . ὅς τίς ποτέ γάρ εἄν ἐπινοέω πᾶς αἰσχρός μιαρός , οὗτος πᾶς ὑπερακοντίζω ὁ ὅδε μιαρός , αἵρεσις , ὁ ἄθλιος καί παντοῖος ὡς ἀληθής κακός σωρεύω γυνή ἐγκαταπαίζω .