eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 3.25
XXV . Εὕλογον δ’ ἐνταῦθα γενομένους ἀνακεφαλαιώσασθαι τὰς δηλωθείσας τῆς καινῆς διαθήκης γραφάς . καὶ δὴ τακτέον ἐν πρώτοις τὴν ἁγίαν τῶν εὐαγγελίων τετρακτύν , οἷς ἕπεται ἢ τῶν Πραξέων τῶν ἀποστόλων γραφή · μετὰ δὲ ταύτην τὰς Παύλου καταλεκτέον ἐπιστολάς , αἷς ἑξῆς τὴν φερομένην Ἰωάννου προτέραν καὶ ὁμοίως τὴν Πέτρου κυρωτέον ἐπιστοΛήν · ἐπὶ τούτοις τακτέον , εἴ γε φανείη , τὴν Ἀποκάλυψιν Ἰωάννου , περὶ ἦς τὰ δόξαντα κατὰ καιρὸν ἐκθησόμεθα . καὶ ταῦτα μὲν ἐν ὁμολόγου - μένοις · τῶν δ’ ἀντιλεγομένων , γνωρίμων δ’ οὖν ὅμως τοῖς πολλοῖς , ἡ λεγομένη Ἰακώβου φέρεται καὶ ἡ Ἰούδα ἢ τε Πέτρου δευτέρα ἐπιστολὴ καὶ ἡ ὀνομαζομένη δευτέρα καὶ τρίτη Ἰωάννου , εἴτε τοῦ εὐαγγελιστοῦ τυγχάνουσαι εἴτε καὶ ἑτέρου ὁμωνύμου ἐκείνῳ . ἐν τοῖς νόθοις κατατετάχθω καὶ τῶν Παύλου Πραξέων ἡ γραφὴ ὅ τε λεγόμενος Ποιμὴν καὶ ἡ Ἀποκάαλυψις Πέτρου καὶ πρὸς τούτοις ἢ φερομένη Βαρνάβα ἐπιστολὴ καὶ τῶν ἀποατόλων αἱ λεγόμεναι Διδαχαὶ ἔτι τε , ὡς ἔφην , ἡ Ἰωάννου ἀποκάλυψις , εἰ φανείη · ἢν τινες , ὡς ἔφην , ἀθετοῦσιν , ἕτεροι δὲ ἐγκρίνουσιν τοῖς ὁμολογουμένοις . ἤδη δ’ ἐν τούτοις τινὲς καὶ τὸ καθ’ Ἑβραίους εὐαγγέλιον κατέλεξαν , ᾧ μάλιστα Ἑβραίων οἱ τὸν χριστὸν παραδεξάμενοι χαίρουσιν . ταῦτα δὲ πάντα τῶν ἀντιλεγομένων ἂν εἴη , ἀναγκαίως δὲ καὶ τούτων ὅμως τὸν κατάλογον πεποιήμεθα , διακρίνοντες τάς τε κατὰ τὴν ἐκκλησιαστικὴν παράδοσιν ἀληθεῖς καὶ ἀπλάστους καὶ ἀνωμολογημένας γραφὰς καὶ τὰς ἄλλως παρὰ ταύτας , οὐκ ἐνδιαθήκους μὲν ἀλλὰ καὶ ἀντιλεγομένας , ὅμως δὲ παρὰ πλείστοις τῶν · ἐκκλησιαστικῶν γινωσκομένας , ὕν’ εἰδέναι ἔχοιμεν αὐτάς τε ταύτας καὶ τὰς ὀνόματι τῶν ἀποστόλων πρὸς τῶν αἱρετικῶν προφερομένας ἤτοι ὡς Πέτρου καὶ Θωμᾶ καὶ Ματθία ἢ καί τινων παρὰ τούτους ἄλλων εὐαγγέλια περιεχούσας ἢ ὡς Ἀνδρέου καὶ Ἰωάννου καὶ τῶν ἄλλων ἀποστόλων πράξεις · ὧν οὐδὲν οὐδαμῶς ἐν συγγράμματι τῶν κατὰ τὰς διαδοχὰς ἐκκλησιαστικῶν τις ἀνὴρ εἰς μνήμην ἀγαγεῖν ἠξίωσεν , πόρρω δέ που καὶ ὁ τῆς φράσεως παρὰ τὸ ἦθος τὸ ἀποστολικὸν ἐναλλάττει χαρακτήρ , ἢ τε γνώμη καὶ ἡ τῶν ἐν αὐτοῖς φερομένων προαίρεσις πλεῖστον ὅσον τῆς ἀληθοῦς ὀρθοδοξίας ἀπᾴδουσα , ὅτι δὴ αἱρετικῶν ἀνδρῶν ἀναπλάσματα τυγχάνει , σαφῶς παρίστησιν · ὅθεν οὐδ’ ἐν νόθοις αὐτὰ κατατακτέον , ἀλλ’ ὡς ἄτοπα πάντῃ καὶ δθσσεβῆ παραιτητέον .
Lemmas: XXV . Εὔλογος δέ ἐνταῦθα γίγνομαι ἀνακεφαλαιόω ὁ δηλόω ὁ καινός διαθήκη γραφεύς . καί δή τακτέον ἐν πρῶτος ὁ ἅγιος ὁ εὐαγγέλιον τετρακτύς , ὅς ἕπω ἢ ὁ Πρᾶξις ὁ ἀπόστολος γραφεύς · μετά δέ οὗτος ὁ Παῦλος καταλεκτέον ἐπιστολή , ὅς ἑξῆς ὁ φέρω Ἰωάννης πρότερος καί ὁμοίως ὁ Πέτρος κυρωτέον ἐπιστολή · ἐπί οὗτος τακτέον , εἰμί γε φαίνω , ὁ ἀποκάλυψις Ἰωάννης , περί εἰμί ὁ δόξα κατά καιρός ἐκτίθημι . καί οὗτος μέν ἐν ὁμόλογος - μένω · ὁ δέ ἀντιλέγω , γνώριμος δέ οὖν ὅμως ὁ πολύς , ὁ λέγω Ἰάκωβος φέρω καί ὁ Ἰούδας ἢ τε Πέτρος δύο ἐπιστολή καί ὁ ὀνομάζω δύο καί τρίτος Ἰωάννης , εἴτε ὁ εὐαγγελιστής τυγχάνω εἴτε καί ἕτερος ὁμώνυμος ἐκεῖνος . ἐν ὁ νόθος κατατάσσω καί ὁ Παῦλος Πρᾶξις ὁ γραφή ὅς τε λέγω Ποιμήν καί ὁ Ἀποκάαλυψις Πέτρος καί πρός οὗτος ἢ φέρω Βαρνάβας ἐπιστολή καί ὁ αποατολη ὁ λέγω διδαχή ἔτι τε , ὡς φημί , ὁ Ἰωάννης ἀποκάλυψις , εἰμί φαίνω · εἄν τις , ὡς φημί , ἀθετέω , ἕτερος δέ ἐγκρίνω ὁ ὁμολογέω . ἤδη δέ ἐν οὗτος τις καί ὁ κατά Ἑβραῖος εὐαγγέλιον καταλέγω , ὅς μάλιστα Ἑβραῖος ὁ ὁ χριστός παραδέχομαι χαίρω . οὗτος δέ πᾶς ὁ ἀντιλέγω εἄν εἰμί , ἀναγκαῖος δέ καί οὗτος ὅμως ὁ κατάλογος ποιέω , διακρίνω ὁ τε κατά ὁ ἐκκλησιαστικός παράδοσις ἀληθής καί ἄπλαστος καί ἀνομολογέομαι γραφή καί ὁ ἄλλως παρά οὗτος , οὐ ἐνδιάθηκος μέν ἀλλά καί ἀντιλέγω , ὅμως δέ παρά πλεῖστος ὁ · ἐκκλησιαστικός γιγνώσκω , ὕνα οἶδα ἔχω αὐτός τε οὗτος καί ὁ ὄνομα ὁ ἀπόστολος πρός ὁ αἱρετικός προφέρω ἤτοι ὡς Πέτρος καί Θωμᾶς καί Ματθίας ἢ καί τίνω παρά οὗτος ἄλλος εὐαγγέλιον περιέχω ἢ ὡς Ἀνδρέας καί Ἰωάννης καί ὁ ἄλλος ἀπόστολος πρᾶξις · ὅς οὐδείς οὐδαμῶς ἐν σύγγραμμα ὁ κατά ὁ διαδοχή ἐκκλησιαστικός τις ἀνήρ εἰς μνήμη ἄγω ἀξιόω , πόρρω δέ ποῦ καί ὁ ὁ φράσις παρά ὁ ἦθος ὁ ἀποστολικός ἐναλλάσσω χαρακτήρ , ἢ τε γνώμη καί ὁ ὁ ἐν αὐτός φέρω προαίρεσις πλεῖστος ὅσος ὁ ἀληθής ὀρθοδοξία ἀπᾴδω , ὅτι δή αἱρετικός ἀνήρ ἀνάπλασμα τυγχάνω , σαφῶς παρίστημι · ὅθεν οὐδέ ἐν νόθος αὐτός κατατακτέον , ἀλλά ὡς ἄτοπος πάντῃ καί δθσσεβῆ παραιτητέος .