eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 5.2
II . τοιαῦτα καὶ τὰ κατὰ τὸν δεδηλωμένον αὐτοκράτορα ταῖς Χριστοῦ συμβέβηκεν ἐνηργημένα ἀφ’ ὧν καὶ τὰ ἐν ταῖς λοιπαῖς ἐπαρχίαις ἐνηργημένα εἰκότι λογισμῷ στοχάζεσθαι πάρεστιν . ἄξιον τού . ἐκ τῆς αὐτῆς ἐπισυνάψαι γραφῆς λέξεις ἑτέρας , δι’ ὧν τὸ ἐπιεικὲς καὶ φιλάνθρωπον τῶν δεδηλωμένων μαρτύρων ἀναγέγραπται τούτοις αὐτοῖς τοῖς ῥήμασιν . “ οἳ καὶ ἐπὶ τοσοῦτον ζηλωταὶ καὶ μιμηταὶ χριστοῦ ἐγένοντο , ὃς ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπάρχων οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τοι εἷναι ἴσα θεῷ , ὥστε ἐν τοιαύτῃ δόξη ὑπάρχοντες καὶ οὐχ ἅπαξ οὐδὲ δὶς ἀλλὰ πολλάκις μαρτυπήσαντες καὶ ἐκ θηρίων αὖθις ἀναληφθέντες καὶ τὰ καυτήρια καὶ τοὺς μώλωπας καὶ τὰ τραύματα ἔχοντες περι - κείμενα , οὔτ’ αὐτοὶ μάρτυρας ἑαυτοὺς ἀνεκήρυττον οὔτε μὴν ἡμῖν ἐπέτρεπον τούτῳ τῷ ὀνόματι προσαγορεύειν αὐτούς , ἀλλ’ εἴ ποτέ τις ἡμῶν δι’ ἐιστολῆς ἢ διὰ λόγου μάρτυρας αὐτοὺς προσεῖπεν , ἐπέπλησσον πικρῶς . ἡδέως γὰρ παρεχώρουν τὴν τῆς μαρτυρίας προσηγορίαν τῷ Χριστῷ , τῷ πιστῷ καὶ ἀληθινῷ μάρτυρι καὶ πρωτοτόκῳ τῶν νεκρῶν καὶ ἀρχηγῷ τῆς ζωῆς τοῦ θεοῦ , καὶ ἐπεμιμνήσκοντο κον - τῶν ἐξεληλυθότων ἤδη μαρτύρων καὶ ἔλεγον ἴ’ ἐκεῖνοι ἤδη μάρτυρες , οὓς ἐν τῇ ὁμολογίᾳ Χριστὸς ἠξίωσεν ἀναληφθῆναι , ἐπισφραγισάμενος αὐτῶν διὰ τῆς ἐξόδου τὴν μαρτυρίαν , ἡμεῖς δὲ ὁμόλογοι μέτριοι καὶ ταπεινοί , καὶ μετὰ δακρύων παρεκάλουν τοὺς ἀδελφοὺς δεόμενοι ἵνα ἐκτενεῖς εὐχαὶ γίνωνται πρὸς τὸ τελειωθῆναι αὐτούς . καὶ τὴν μὲν δύναμιν τῆς μαρτυρίας ἔργῳ ἐπεδείκνυντο , πολλὴν παρρησίαν ἄγοντες πρὸς τὰ ἔθνη , καὶ τὴν εὐγένειαν διὰ τῆς ὑπομονῆς καὶ ἀφοβίας καὶ ἀτρομίας φανερὰν ἐποίουν , τὴν δὲ πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς τῶν μαρτύρων προσηγορίαν παρῃτοῦντο , ἐμπεπλησμένοι φόβου θεοῦ . ” Καὶ αὖθις μετὰ βραχέα φασίν · “ ἐταπείνουν ἑαυτοὺς ὑπὸ τὴν κραταιὰν χεῖρα , ὑφ’ ἧς ἱκανῶς νῦν εἰσιν ὑψωμένοι . τότε δὲ πᾶσι μὲν ἀπελογοῦντο , κατηγόρουν δὲ οὐδενός · ἔλυον ἅπαντας , ἐδέσμευον δὲ οὐδένα · καὶ ὑπὲρ τῶν τὰ δεινὰ διατιθέντων ηὔχοντο , καθάπερ Στέφανος ὁ τέλειος μάρτυς ‘κύριε , μὴ αὐτοῖς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν ταύτην.’ εἰ δ’ ὑπὲρ τῶν λιθαζόντων ἐδέετο , πόσῳ μᾶλλον ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν . ” Καὶ αὖθίς φασι μεθ’ ἕτερα · “ οὗτος γὰρ καὶ μέγιστος αὐτοῖς πρὸς αὐτὸν ὁ πόλεμος ἐγένετο διὰ τὸ γνήσιον τῆς ἀγάπης , ἵνα ἀποπνιχθεὶς ὁ θὴρ οὓς πρότερον ᾤετο καταπεπωκέναι , ζῶντας ἐξεμέσῃ . οὐ γὰρ ἔλαβον καύχημα κατὰ τῶν πεπτωκότων , ἀλλ’ ἐν οἷς ἐπλεόναζον αὐτοί , τοῦτο τοῖς ἐνδεεστέροις ἐπήρκουν μητρικὰ σπλάγχνα ἔχοντες , καὶ πολλὰ περὶ αὐτῶν ἐκχέοντες δάκρυα πρὸς τὸν πατέρα , ζωὴν ᾐτήσαντο , καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς · ἢν καὶ συνεμερίσαντο τοῖς πλησίον , κατὰ πάντα νικηφόροι πρὸς θεὸν ἀπελθόντες . εἰρήνην ἀγαπήσαντες ἀεὶ καὶ εἰρήνην ἡμῖν παρεγγυήσαντες , μετ’ εἰρήνης ἐχώρησαν πρὸς θεόν , μὴ καταλιπόντες πόνον τῇ μητρὶ μηδὲ στάσιν καὶ πόλεμον τοῖς ἀδελφοῖς ἀλλὰ χαρὰν καὶ εἰρήνην καὶ ὁμόνοιαν καὶ ἀγάπην . ” ταῦτα καὶ περὶ τῆς τῶν μακαρίων ἐκείνων πρὸς τοὺς παραπεπτωκότας τῶν ἀδελφῶν στοργῆς ὠφελίμως προκείσθω τῆς ἀπανθρώπου καὶ ἀνηλεοῦς ἕνεκα διαθέσεως τῶν μετὰ ταῦτα ἀφειδῶς τοῖς χριστοῦ μέλεσιν προσενηνεγμένων .
Lemmas: II . τοιοῦτος καί ὁ κατά ὁ δηλόω αὐτοκράτωρ ὁ Χριστός συμβαίνω ἐνεργέω ἀπό ὅς καί ὁ ἐν ὁ λοιπός ἐπαρχία ἐνεργέω εἰκός λογισμός στοχάζομαι πάρειμι . ἄξιος ὅς . ἐκ ὁ αὐτός ἐπισυνάπτω γραφεύς λέγω ἕτερος , διά ὅς ὁ ἐπιεικής καί φιλάνθρωπον ὁ δηλόω μάρτυς ἀναγράφω οὗτος αὐτός ὁ ῥῆμα . “ ἕ καί ἐπί τοσοῦτος ζηλωτής καί μιμητής χριστός γίγνομαι , ὅς ἐν μορφή θεός ὑπάρχω οὐ ἁρπαγμός ἡγέομαι ὅς ἵημι ἴσος θεός , ὥστε ἐν τοιοῦτος δόξα ὑπάρχω καί οὐ ἅπαξ οὐδέ δίς ἀλλά πολλάκις μαρτυπήσαντες καί ἐκ θηρίον αὖθις ἀναλαμβάνω καί ὁ καυτήριον καί ὁ μώλωψ καί ὁ τραῦμα ἔχω περί - κεῖμαι , οὔτε αὐτός μάρτυς ἑαυτοῦ ἀνακηρύσσω οὔτε μήv ἐγώ ἐπιτρέπω οὗτος ὁ ὄνομα προσαγορεύω αὐτός , ἀλλά εἰμί ποτός τις ἐγώ διά ειστολη ἢ διά λόγος μάρτυς αὐτός προσεῖπον , ἐπιπλήσσω πικρός . ἡδύς γάρ παραχωρέω ὁ ὁ μαρτυρία προσηγορία ὁ Χριστός , ὁ πιστός καί ἀληθινός μάρτυς καί πρωτοτόκος ὁ νεκρός καί ἀρχηγός ὁ ζωή ὁ θεός , καί ἐπιμιμνήσκομαι Κον - ὁ ἐξέρχομαι ἤδη μάρτυς καί λέγω εἷς ἐκεῖνος ἤδη μάρτυς , ὅς ἐν ὁ ὁμολογία Χριστός ἀξιόω ἀναλαμβάνω , ἐπισφραγίζω αὐτός διά ὁ ἔξοδος ὁ μαρτυρία , ἐγώ δέ ὁμόλογος μέτριος καί ταπεινός , καί μετά δάκρυ παρακαλέω ὁ ἀδελφός δήω ἵνα ἐκτείνω εὐχή γίγνομαι πρός ὁ τελειόω αὐτός . καί ὁ μέν δύναμις ὁ μαρτυρία ἔργον ἐπιδείκνυμι , πολύς παρρησία ἄγω πρός ὁ ἔθνος , καί ὁ εὐγένεια διά ὁ ὑπομονή καί ἀφοβία καί ἀτρομία φανερός ποιέω , ὁ δέ πρός ὁ ἀδελφός ὁ μάρτυς προσηγορία παραιτέομαι , ἐμπίμπλημι φόβος θεός . ” καί αὖθις μετά βραχύς φημί · “ ταπεινόω ἑαυτοῦ ὑπό ὁ κραταιός χείρ , ὑπό ὅς ἱκανῶς νῦν εἰμί ὑψόω . τότε δέ πᾶς μέν ἀπολογέομαι , κατηγορέω δέ οὐδείς · λύω ἅπας , δεσμεύω δέ οὐδείς · καί ὑπέρ ὁ ὁ δεινός διατίθημι εὔχομαι , καθάπερ Στέφανος ὁ τέλειος μάρτυς κύριος , μή αὐτός αὐτός ὁ ἁμαρτία ταύτη εἰμί δέ ὑπέρ ὁ λιθάζω δήω , πόσος μᾶλλον ὑπέρ ὁ ἀδελφός . ” καί αὖθις φημί μετά ἕτερος · “ οὗτος γάρ καί μέγας αὐτός πρός αὐτός ὁ πόλεμος γίγνομαι διά ὁ γνήσιος ὁ ἀγάπη , ἵνα ἀποπνίγω ὁ θήρ ὅς πρότερος οἴομαι καταπίνω , ζῶ ἐξεμέω . οὖον γάρ λαμβάνω καύχημα κατά ὁ πίπτω , ἀλλά ἐν ὅς πλεονάζω αὐτός , οὗτος ὁ ἐνδεής ἐπαρκέω μητρικός σπλάγχνον ἔχω , καί πολύς περί αὐτός ἐκχέω δάκρυ πρός ὁ πατήρ , ζωή αἰτέω , καί δίδωμι αὐτός · εἄν καί συμμερίζω ὁ πλησίος , κατά πᾶς νικηφόρος πρός θεός ἀπέρχομαι . εἰρήνη ἀγαπάω ἀεί καί εἰρήνη ἐγώ παρεγγυάω , μετά εἰρήνη χωρέω πρός θεός , μή καταλείπω πόνος ὁ μήτηρ μηδέ στάσις καί πόλεμος ὁ ἀδελφός ἀλλά χαρά καί εἰρήνη καί ὁμόνοια καί ἀγάπη . ” οὗτος καί περί ὁ ὁ μακάριος ἐκεῖνος πρός ὁ παραπίπτω ὁ ἀδελφός στοργή ὠφέλιμος πρόκειμαι ὁ ἀπάνθρωπος καί ἀνηλεής ἕνεκα διάθεσις ὁ μετά οὗτος ἀφειδής ὁ χριστός μέλος προσφέρω .