eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 5.13
XIII . Ἐν τούτῳ καὶ Ῥόδων , γένος τῶν ἀπὸ ( ?? ) Ἀσίας , μαθητευθεὶς ἐπὶ Ῥώμης , ὡς αὐτὸς ἱστορεῖ , Τατιανῷ , ὃν ἐκ τῶν πρόσθεν ἔγνωμεν , διάφορα συντάξας βιβλία , μετὰ τῶν λοιπῶν καὶ πρὸς τὴν Μαρκίωνος παρατέτακται αἵρεσιν · ἢν καὶ εἰς διαφόρους γνώμας κατ’ αὐτὸν διαστᾶσαν ἱστορεῖ , τοὺς τὴν διάστασιν ἐμπεποιηκότας ἀναγράφων ἐπ’ ἀκριβές τε τὰς παρ’ ἑκάστῳ τούτων ἐπινενοημένας διελέγχων ψευδολογίας . ἄκουε δ’ οὗν καὶ αὐτοῦ ταῦτα γράφοντος · “ διὰ τοῦτο καὶ παρ’ ἑαυτοῖς ἀσύμφωνοι γεγόνασιν , ἀσυστάτου γνώμης ἀντιποιούμενοι . ἀπὸ γὰρ τῆς τούτων ἀγέλης Ἀπελλῆς μέν , ὁ τὴν πολιτείαν αεμνυνόμενος καὶ τὸ γῆρας , μίαν ἀρχὴν ὁμολογεῖ , τὰς δὲ προφητείας ἐξ ἀντικειμένου λέγει πνεύματος , πειθόμενος ἀποφθέγμασι παρθένου δαιμονώσης , ὄνομα Φιλουμένης · ἕτεροι δέ , καθὼς καὶ αὐτὸς ὁ ναύτης [ Μαρκίων ] , δύο ἀρχὰς εἰσηγοῦνται · ἀφ’ ὧν εἰσιν Ποτῖτός τε καὶ Βασιλικός . καὶ οὗτοι μὲν κατακολουθήσαντες τῷ Ποντικῷ λύκῳ καὶ μὴ εὑρίσκοντες τὴν διαίρεσιν τῶν πραγμάτων , ὡς οὐδ’ ἐκεῖνος , ἐπὶ τὴν εὐχέρειαν ἐτράποντο καὶ δύο ἀρχὰς ἀπεφήναντο φιλῶς καὶ ἀναποδείκτως · ἄλλοι δὲ πάλιν ἀπ’ αὐτῶν ἐπὶ τὸ χεῖρον ἐξοκείλαντες , οὐ μόνον δύο , ἀλλὰ καὶ τρεῖς ὑποτίθενται φύσεις · ὧν ἐστιν ἀρχηγὸς καὶ προστάτης καθὼς οἱ τὸ διδασκαλεῖον αὐτοῦ προβαλλόμενοι λέγουαιν . ” Γράφει δὲ ὁ αὐτὸς ὡς καὶ εἰς λόγους ἐληλύθει τῷ Ἀπελλῇ , φάσκων οὕτως · “ ὁ γὰρ γέρων Ἀπελλῆς αυμμίξας ἡμῖν , πολλὰ μὲν κακῶς λέγων ἠλέγχθη · ὅθεν καὶ ἔφασκεν μὴ δεῖν ὅλως ἐξετάζειν τὸν λόγον , ἀλλ’ ἕκαστον , ὡς πεπίστευκεν , δια - μένειν · σωθήσεσθαι γὰρ τοὺς ἐπὶ τὸν ἐσταυρωμένον ἠλπικότας ἀπεφαίνετο , μόνον ἐὰν ἐν ἔργοις ἀγαθοῖς εὐρίσκωνται · τὸ δὲ πάντων ἀσαφέστατον ἐδογματίζετο αὐτῷ πρᾶγμα , καθὼς προειρήκαμεν , τὸ περὶ θεοῦ . ἔλεγεν μὲν γὰρ μίαν ἀρχὴν καθὼς καὶ ὁ ἡμέτερος λόγος.’’ εἶτα προθεὶς αὐτοῦ πᾶσαν τὴν δόξαν , ἐπιφέρει φάσκων · “ λέγοντος δὲ πρὸς αὐτόν ἴ’ πόθεν ἡ ἀπόδειξις αὕτη ἀοῖ , ἢ πῶς δύνασαι λέγειν μίαν ἀρχήν ; φράσον ἡμῖν ’ ἔφη τὰς μὲν προφητείας ἑαυτὰς ἐλέγχειν διὰ τὸ μηδὲν ὅλως ἀληθὲς εἰρηκέναι · ἀσύμφωνοι γὰρ ὑπάρχουσι καὶ ψευδεῖς καὶ ἑαυταῖς ἀντικείμεναι . τὸ δὲ πῶς ἐστιν μία ἀρχή , μὴ γινώσκειν ἔλεγεν , οὕτως δὲ κινεῖσθαι μόνον . εἶτ’ ἐπομοσαμένου μου τἀληθὲς εἰπεῖν , ὤμνυεν ἀληθεύων λέγειν μὴ ἐπίστασθαι πῶς εἷς ἐστιν ἀγένητος θεός , τοῦτο δὲ πιστεύειν . ἐγὼ δὲ γελάσας κατέγνων αὐτοῦ , διότι διδάσκαλος εἶναι λέγων , οὐκ ᾔδει τὸ διδασκόμενον ὑπ’ αὐτοῦ κρατύνειν.’’ Ἐν τῷ αὐτῷ δὲ συγγράμματι Καλλιστίωνι προσφωνῶν ὁ αὐτὸς μεμαθητεῦσθαι ἐπὶ Ῥώμης Τατιανῷ ἑαυτὸν ὁμολογεῖ · φησὶν δὲ καὶ ἐσπουδάσθαι τῷ Τατιανῷ ἐπικεκρυμμένον βιβλίον · δι’ ὧν τὸ ἀσαφὲς καὶ ἐπικεκρυμμένον τῶν θείων γραφῶν παραστήσειν ὑποσχομένου τοῦ Τατιανοῦ , αὐτὸς ὁ Ῥόδων ἐν ἰδίῳ συγγράμματι τὰς τῶν ἐκείνου προβλημάτων ἐπιλύσεις ἐκθήσεσθαι ἐπαγγέλλεται . φέρεται δὲ τοῦ αὐτοῦ καὶ εἰς τὴν ἑξαήμερον ὑπόμνημα . ὅ γέ τοι Ἀπελλῆς οὗτος μυρία κατὰ τοῦ Μωυσέως ἠσέβησεν νόμου , διὰ πλειόνων συγγραμμάτων τοὺς θείους βλασφημήσας λόγους εἰς ἔλεγχόν τε , ὥς γε δὴ ἐδόκει , καὶ ἀνατροπὴν αὐτῶν οὐ μικρὰν πεποιημένος σπουδήν . ταῦτα μὲν οὖν περὶ τούτων ·
Lemmas: XIII . ἐν οὗτος καί Ῥόδων , γένος ὁ ἀπό ( ?? ) Ἀσία , μαθητεύω ἐπί Ῥώμη , ὡς αὐτός ἱστορέω , Τατιανός , ὅς ἐκ ὁ πρόσθεν γιγνώσκω , διάφορος συντάσσω βιβλίον , μετά ὁ λοιπός καί πρός ὁ Μαρκίων παρατάσσω αἵρεσις · εἄν καί εἰς διάφορος γνώμη κατά αὐτός διίστημι ἱστορέω , ὁ ὁ διάστασις ἐμποιέω ἀναγράφω ἐπί ἀκριβής τε ὁ παρά ἕκαστος οὗτος ἐπινοέω διελέγχω ψευδολογία . ἀκούω δέ ἐν καί αὐτός οὗτος γράφω · “ διά οὗτος καί παρά ἑαυτοῦ ἀσύμφωνος γίγνομαι , ἀσύστατος γνώμη ἀντιποιέω . ἀπό γάρ ὁ οὗτος ἀγέλη Ἀπελλῆς μέν , ὁ ὁ πολιτεία αεμνυνόμενος καί ὁ γῆρας , εἷς ἀρχή ὁμολογέω , ὁ δέ προφητεία ἐκ ἀντίκειμαι λέγω πνεῦμα , πείθω ἀπόφθεγμα παρθένος δαιμονάω , ὄνομα Φιλουμένη · ἕτερος δέ , καθώς καί αὐτός ὁ ναύτης [ Μαρκίων ] , δύο ἀρχή εἰσηγέομαι · ἀπό ὅς εἰμί Ποτῖτος τε καί Βασιλικός . καί οὗτος μέν κατακολουθέω ὁ Ποντικός λύκος καί μή εὑρίσκω ὁ διαίρεσις ὁ πρᾶγμα , ὡς οὐδέ ἐκεῖνος , ἐπί ὁ εὐχέρεια τρέπω καί δύο ἀρχή ἀποφαίνω φίλως καί ἀναπόδεικτος · ἄλλος δέ πάλιν ἀπό αὐτός ἐπί ὁ χείρων ἐξοκέλλω , οὖον μόνος δύο , ἀλλά καί τρεῖς ὑποτίθημι φύσις · ὅς εἰμί ἀρχηγός καί προστάτης καθώς ὁ ὁ διδασκαλεῖον αὐτός προβάλλω λέγω . ” γράφος δέ ὁ αὐτός ὡς καί εἰς λόγος ἔρχομαι ὁ Ἀπελλῆς , φάσκω οὕτως · “ ὁ γάρ γέρων Ἀπελλῆς αυμμιθελγω ἐγώ , πολύς μέν κακῶς λέγω ἐλέγχω · ὅθεν καί φάσκω μή δήω ὅλως ἐξετάζω ὁ λόγος , ἀλλά ἕκαστος , ὡς πιστεύω , διά - μένω · σῴζω γάρ ὁ ἐπί ὁ σταυρόω ἐλπίζω ἀποφαίνω , μόνος ἐάν ἐν ἔργον ἀγαθός εὑρίσκω · ὁ δέ πᾶς ἀσαφής δογματίζω αὐτός πρᾶγμα , καθώς προαγορεύω , ὁ περί θεός . λέγω μέν γάρ εἷς ἀρχή καθώς καί ὁ ἡμέτερος λόγος εἶτα προτίθημι αὐτός πᾶς ὁ δόξα , ἐπιφέρω φάσκω · “ λέγω δέ πρός αὐτός εἷς πόθεν ὁ ἀπόδειξις οὗτος ἠώς , ἢ πῶς δύναμαι λέγω εἷς ἀρχή ; φράζω ἐγώ ’ φημί ὁ μέν προφητεία ἑαυτοῦ ἐλέγχω διά ὁ μηδείς ὅλως ἀληθής εἴρω · ἀσύμφωνος γάρ ὑπάρχω καί ψευδής καί ἑαυτοῦ ἀντίκειμαι . ὁ δέ πῶς εἰμί εἷς ἀρχή , μή γιγνώσκω λέγω , οὕτως δέ κινέω μόνος . εἶτα ἐπόμνυμι ἐγώ ἀληθής εἶπον , ὄμνυμι ἀληθεύω λέγω μή ἐφίστημι πῶς εἷς εἰμί ἀγένητος θεός , οὗτος δέ πιστεύω . ἐγώ δέ γελάω καταγιγνώσκω αὐτός , διότι διδάσκαλος εἰμί λέγω , οὐ οἶδα ὁ διδάσκω ὑπό αὐτός κρατύνω ἐν ὁ αὐτός δέ σύγγραμμα Καλλιστίων προσφωνέω ὁ αὐτός μαθητεύω ἐπί Ῥώμη Τατιανός ἑαυτοῦ ὁμολογέω · φημί δέ καί σπουδάζω ὁ Τατιανός ἐπικρύπτω βιβλίον · διά ὅς ὁ ἀσαφής καί ἐπικρύπτω ὁ θεῖον γραφεύς παρίστημι ὑπέχω ὁ Τατιανός , αὐτός ὁ Ῥόδων ἐν ἴδιος σύγγραμμα ὁ ὁ ἐκεῖνος πρόβλημα ἐπιλύω ἐκθύω ἐπαγγέλλω . φέρω δέ ὁ αὐτός καί εἰς ὁ ἑξαήμερος ὑπόμνημα . ὅς γε ὅς Ἀπελλῆς οὗτος μυρίος κατά ὁ Μωυσῆς ἀσεβέω νόμος , διά πλείων σύγγραμμα ὁ θεῖος βλασφημέω λόγος εἰς ἔλεγχος τε , ὅς γε δή δοκέω , καί ἀνατροπή αὐτός οὖον μικρός ποιέω σπουδή . οὗτος μέν οὖν περί οὗτος ·