eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 8.7
VII . Ἲσμεν γοῦν τοὺς ἐξ αὐτῶν διαλάμψαντας ἐν Παλαιστίνῃ , ἴαμεν δὲ καὶ τοὺς ἐν Τύρῳ τῆς Φοινίκης · οὓς τίς ἰδὼν οὐ κατεπλάγη τὰς ἀναρίθμους μάστιγας καὶ τὰς ἐν τούτοις τῶν ὡς ἀληθῶς παραδόξων τῆς Θεοσεβείας ἀθλητῶν ἐνστάσεις τόν τε παραχρῆμα μετὰ τὰς μάστιγας ἐν θηρσὶν ἀνθρωποβόροις ἀγῶνα καὶ τὰς ἐν τούτῳ παρδάλεων καὶ διαφόρων ἄρκτων αὐῶν τε ἀγρίων καὶ πυρὶ καὶ σιθήρῳ κεκαυτηριασμένων βοῶν προσβολὰς καὶ τὰς πρὸς ἓκαστον τῶν θηρίων θαυμασίους τῶν γενναίων ὑπομονάς ; οἷς γιγνομένοις καὶ αὐτοὶ παρῆμεν , ὁπηνίκα τοῦ μαρτυρουμένου σωτῆρος ἡμῶν , αὐτοῦ δὴ Ἰησοῦ Χριστοῦ , τὴν θείαν δύναμιν ἐπιδεικνῦσαν ἐναργῶς τε αὑτὴν τοῖς μάρτυσιν ἐπιδεικνῦσαν ἱστορήσαμεν , τῶν ἀνθρωποβόρων ἐπὶ πλείονα χρόνον μὴ προσψαύειν μηδὲ πλησιάζειν τοῖς τῶν θεοφιλῶν σώμασιν ἐπιτολμώντων , ἀλλ’ ἐπὶ μὲν τοὺς ἄλλους , ὅσοι δήπουθεν ἔξωθεν ἐρεθισμοῖς παρώρμων αὐτά , φερομένων , μόνων δὲ τῶν ἱερῶν ἀθλητῶν , γυμνῶν ἑστώτων καὶ ταῖς χεραὶν κατασειόντων ἐπί τε ἁφᾶς αὐτοὺς ἐπισπωμένων ( τοῦτο γὰρ αὐτοῖς ἐκελεύετο πράττειν ) , μηδ’ ὅλως ἐφαπτομένων , ἀλλ’ ἒσθ᾿ ὅπη μὲν καὶ ἐπ’ αὐτοὺς ὁρμώντων , οἷα δὲ πρός τινος θειοτέρας δυνάμεως ἀνακρουομένων καὶ αὖ πάλιν εἰς τοὐπίσω χωρούντων · δ’ καὶ εἰς μακρὸν γινόμενον θαῦμα παρεῖχεν οὐ αμικὸν τοῖς θεωμένοις , ὥστε ἤδη διὰ τὸ ἄπρακτον τοῦ πρώτου δεύτερον καὶ τρίτον προσαφίεσθαι ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ μάρτυρι θηρίον . Καταπλαγῆναι δ’ ἢν τὴν ἐπὶ τούτοις ἀπτόητον τῶν ἱερῶν ἐκείνων καρτερίαν καὶ τὴν ἐν σώμασι νέοις βεβηκυῖαν καὶ ἀδιάτρεπτον ἔνστασιν . ἑώρας γοῦν ἡλικίαν οὐδ’ ὅλων ἐτῶν εἴκοσι δίχα δεσμῶν ἑστῶτος νέου καὶ τὰς μὲν χεῖρας ἐφαπλοῦντος εἰς σταυροῦ τύπον , ἀκαταπλήκτῳ δὲ καὶ ἀτρεμεῖ διανοίᾳ ταῖς πρὸς τὸ θεῖον σχικαίτατα τεταμένου λιταῖς μηδ’ ὅλως τε μεθισταμένου μηδ’ ἀποκλίνοντός ποι τοῦ ἔνθα εἱστήκει τόπου , ἄρκτων καὶ παρδάλεων θυμοῦ καὶ θανάτου πνεόντων σχεδὸν αὐτῆς καθαπτομένων αὐτοῦ τῆς σαρκός , ὢ οὐκ οἱδ’ ὅπως θείᾳ καὶ ἀπορρήτῳ δυνάμει μόνον οὐχὶ φραττομένων τὸ στόμα καὶ αὖθις παλινδρομούντων εἰς τοὐπόσω . καὶ οὗτος μέν τις τοιοῦτος ἢν · πάλιν δ’ ἂν ἑτέρους εἶδες ( πέντε γὰρ οἱ πάντες ἐτύγχανον ) ἠγριωμένῳ ταύρῳ παραβληθέντας , ὃς τοὺς μὲν ἄλλους τῶν ἔξωθεν προσιόντων τοῖς κέρασιν εἰς τὸν ἀέρα ῥίπτων διεσπάραττεν , ἠμιθνῆτας αἴρεσθαι καταλιπών , ἐπὶ μόνους δὲ θυμῷ καὶ ἀπειλῇ τοὺς ἱεροὺς ὁρμῶν μάρτυρας οὐδὲ πλησιάζειν αὐτοῖς οἷός τε ἦν , κυρίττων δὲ τοῖς ποσὶν καὶ τοῖς κέρασιν τῇδε κἀκεῖσε χρώμενος καὶ διὰ τοὺς ἀπὸ τῶν καυτήρων ἐρεθισμοὺς θυμοῦ καὶ ἀπειλῆς πνέων εἰς τοὐπίσω πρὸς τῆς ἱερᾶς ἀνθείλκετο προνοίας , ὡς μηδὲ τούτου μηδὲν μηδαμῶς αὐτοὺς ἀδικήσαντος , ἕτερα ἄττα αὐτοῖς ἐπαφίεσθαι θηρία . τέλος δ’ οὖν μετὰ τὰς δεινὰς καὶ ποικίλας τούτων προσβολὰς ξίφει κατασφαγέντες οἱ πάντες ἀντὶ γῆς καὶ τάφων τοῖς θαλαττίοις παραδίδονται κύμασιν .
Lemmas: VII . οἶδα γοῦν ὁ ἐκ αὐτός διαλάμπω ἐν Παλαιστίνη , Ἴαμος δέ καί ὁ ἐν Τύρος ὁ Φοινίκη · ὅς τίς εἶδον οὖον καταπλήσσω ὁ ἀνάριθμος μάστιξ καί ὁ ἐν οὗτος ὁ ὡς ἀληθής παράδοξος ὁ Θεοσέβεια ἀθλητής ἔνστασις ὁ τε παραχρῆμα μετά ὁ μάστιξ ἐν θήρ ἀνθρωποβόρος ἀγών καί ὁ ἐν οὗτος πάρδαλις καί διάφορος ἄρκτος αὔως τε ἄγριος καί πῦρ καί σιθηραω καυτηριάζω βοῦς προσβολή καί ὁ πρός ἕκαστος ὁ θηρίον θαυμάσιος ὁ γενναῖος ὑπομονή ; ὅς γίγνομαι καί αὐτός πάρειμι , ὁπηνίκα ὁ μαρτυρέω σωτήρ ἐγώ , αὐτός δή Ἰησοῦς Χριστός , ὁ θεῖος δύναμις ἐπιδείκνυμι ἐναργής τε ἑαυτοῦ ὁ μάρτυς ἐπιδείκνυμι ἱστορέω , ὁ ἀνθρωποβόρος ἐπί πλείων χρόνος μή προσψαύω μηδέ πλησιάζω ὁ ὁ θεοφιλής σῶμα ἐπιτολμάω , ἀλλά ἐπί μέν ὁ ἄλλος , ὅσος δήπουθεν ἔξωθεν ἐρεθισμός παρορμάω αὐτός , φέρω , μόνος δέ ὁ ἱερός ἀθλητής , γυμνός ἵστημι καί ὁ χεραὶν κατασείω ἐπί τε ἁφή αὐτός ἐπισπάω ( οὗτος γάρ αὐτός κελεύω πράσσω ) , μηδέ ὅλως ἐφάπτω , ἀλλά ἔστω ὅπῃ μέν καί ἐπί αὐτός ὁρμάω , οἷος δέ πρός τις θεῖος δύναμις ἀνακρούω καί αὖος πάλιν εἰς τοὐπίσω χωρέω · δέ καί εἰς μακρός γίγνομαι θαῦμα παρέχω οὖον μικός ὁ θεάομαι , ὥστε ἤδη διά ὁ ἄπρακτος ὁ πρῶτος δύο καί τρίτος προσαφίημι εἷς καί ὁ αὐτός μάρτυς θηρίον . καταπλάσσω δέ εἄν ὁ ἐπί οὗτος ἀποτίνω ὁ ἱερός ἐκεῖνος καρτερία καί ὁ ἐν σῶμα νέος βαίνω καί ἀδιάτρεπτος ἔνστασις . ὁράω γοῦν ἡλικία οὐδέ ὅλος ἔτος εἴκοσι δίχα δεσμός ἵστημι νέος καί ὁ μέν χείρ ἐφαπλόω εἰς σταυρός τύπος , ἀκατάπληκτος δέ καί ἀτρεμέω διάνοια ὁ πρός ὁ θέω σχικαίτατα τείνω λιτός μηδέ ὅλως τε μεθιστάω μηδέ ἀποκλίνω ποῖ ὁ ἔνθα ἵστημι τόπος , ἄρκτος καί πάρδαλις θυμός καί θάνατος πνέω σχεδόν αὐτός καθάπτω αὐτός ὁ σάρξ , ὦ οὐ οἶδα ὅπως θεῖος καί ἀπόρρητος δύναμις μόνος οὐ φράσσω ὁ στόμα καί αὖθις παλινδρομέω εἰς τουποσος . καί οὗτος μέν τις τοιοῦτος εἄν · πάλιν δέ εἄν ἕτερος ὁράω ( πέντε γάρ ὁ πᾶς τυγχάνω ) ἀγριόω ταῦρος παραβάλλω , ὅς ὁ μέν ἄλλος ὁ ἔξωθεν πρόσειμι ὁ κέρας εἰς ὁ ἀήρ ῥίπτω διασπαράσσω , ημιθνητος ἀείρω καταλείπω , ἐπί μόνος δέ θυμός καί ἀπειλέω ὁ ἱερός ὁρμή μάρτυς οὐδέ πλησιάζω αὐτός οἷος τε εἰμί , κυρίττω δέ ὁ πούς καί ὁ κέρας ὅδε κἀκεῖσε χράω καί διά ὁ ἀπό ὁ καυτήρ ἐρεθισμός θυμός καί ἀπειλή πνέω εἰς τοὐπίσω πρός ὁ ἱερός ἀνθέλκω πρόνοια , ὡς μηδέ οὗτος μηδείς μηδαμῶς αὐτός ἀδικέω , ἕτερος τις αὐτός ἐπαφίημι θηρίον . τέλος δέ οὖν μετά ὁ δεινός καί ποικίλος οὗτος προσβολή ξίφος κατασφάζω ὁ πᾶς ἀντί γῆ καί τάφος ὁ θαλάσσιος παραδίδωμι κῦμα .