eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 5.1
I . Γαλλία μὲν οὗν ἡ χώρα ἢν , καθ’ ἢν τὸ τῶν δηλουμένων συνεκροτεῖτο στάδιον , ἦς μητροπόλεις ἐπίσημοι καὶ παρὰ τὰς ἄλλας τῶν αὐτόθι διαφέρουσαι βεβόηνται Λούγδουνος καὶ Βίεννα , δι’ ὧν ἀμφοτέρων τὴν ἅπασαν χώραν πολλῷ τῷ ῥεύματι περιρρέων ὁ Ῥοδανὸς ποταμὸς διέξεισιν . τὴν οὖν περὶ τῶν μαρτύρων γραφὴν αἱ τῇδε διαφανέσταται εκκλησίαι ταῖς κατὰ τὴν Ἀσίαν καὶ Φρυγίαν διαπέμπονται , τὰ παρ’ αὐταῖς πραχθέντα τοῦτον ἀνιστοποῦσαι τὸν τρόπον , παραθήσομαι δὲ τὰς αὐτῶν φωνάς · “ οἱ ἐν Βιέννῃ καὶ Λουγδούνῳ τῆς Γαλλίας παροικοῦντες δοῦλοι χριστοῦ τοῖς κατὰ τὴν Ἀσίαν καὶ Φρυγίαν τὴν αὐτὴν τῆς ἀπολυτρώσεως ἡμῖν πίστιν καὶ ἐλπίδα ἔχουαιν ἀδελφοῖς · εἰρήνη καὶ χάρις καὶ δόξα ἀπὸ θεοῦ πατρὸς καὶ Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν . ” Εἶτα τούτοις ἑξῆς ἕτερα προοιμιασάμενοι , τὴν τοῦ λόγου καταρχὴν ποιοῦνται ἐν τούτοις · “ τὸ μὲν οὗν μέγεθος τῆς ἐνθάδε θλίψεως καὶ τὴν τοσαύτην τῶν ἐθνῶν εἰς τοὺς ἁγίους ὀργὴν καὶ δάα ὑπέμειναν οἱ μακάριοι μάρτυρες , ἐπ’ ἀκριβὲς οὔθ’ ἡμεῖς εἰπεῖν ἱκανοὶ οὔτε μὴν γραφῆ περιληφθῆναι δυνατόν . παντὶ γὰρ σθένει ἐωέσκηψεν ὁ ἀντικείμενος , προοιμιαζόμενος ἤδη τὴν ἀδεῶς μέλλουσαν ἔαεαθαι παρουσίαν αὐτοῦ , καὶ διὰ πάντων διῆλθεν , ἐθίζων τοὺς ἑαυτοῦ καὶ προγυμνάξων κατὰ τῶν δούλων τοῦ θεοῦ , ὥατε μὴ μόνον οἰκιῶν καὶ βαλανείων καὶ ἀγορᾶς εἴργεαθαι , ἀλλὰ καὶ τὸ καθόλου φαίνεαθαι ἡμῶν τινα αὐτοῖς ἀπειρῆσθαι ἐν ὁποίῳ δήποτε τόπῳ . ἀντεστρατήγει δὲ ἡ χάρις τοῦ θεοῦ , καὶ τοὺς μὲν ἀσθενεῖς ἐρρύετο , ἀντιπαρέτασσε δὲ στύλους ἑδραίους δυναμένους διὰ τῆς ὑπομονῆς πᾶσαν τὴν ὁρμὴν τοῦ πονηροῦ εἰς ἑαυτοὺς ἑλκύσαι · οἳ καὶ ὁμόσε ἐχώρουν , πᾶν εἶδος ὀνειδισμοῦ καὶ κολάσεως ἀνεχόμενοι · οἳ καὶ τὰ πολλὰ ὀλίγα ἡγούμενοι ἔαπευδον πρὸς χριστόν , ὄντως ἐπιδεικνύμενοι ὅτι οὐκ ἄξια τὰ παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ πρὸς τὴν μέλλουσαν δόξαν ἀπο - καλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς . “ Kαὶ πρῶτον μὲν τὰ ἀπὸ τοῦ ὄχλου πανδημεὶ σωρηδὸν ἐπιφερόμενα γενναίως ὑπέμενον , ἐπιβοήσεις καὶ πληγὰς καὶ συρμοὺς καὶ διαρπαγὰς καὶ λίθων βολὰς καὶ συγκΛείσεις καὶ πάνθ’ ὅσα ἠγριωμένῳ πλήθει ὡς πρὸς ἐχθροὺς καὶ πολεμίους φιλεῖ γίνεαθαι , καὶ δὴ ἀναχθέντες εἰς τὴν ἀγορὰν ὑπό τε τοῦ χιλιάρχου καὶ τῶν προεατηκότων τῆς πόλεως ἐξουσιῶν ἐπὶ παντὸς τοῦ πλήθους ἀνακριθέντες καὶ ὁμολογήσαντες , συνεκλείσθησαν εἰς τὴν εἱρκτὴν ἕως τῆς τοῦ ἡγεμόνος παρουσίας · μειέπειτα δὲ ἐπὶ τὸν ἡγεμόνα ἀχθέντων αὐτῶν κἀκείνου τῆ πρὸς ἡμᾶς ὠμότητι χρωμένου , Οὐέττιος Ἐπάγαθος , εἷς ἐκ τῶν ἀδελφῶν , πλήρωμα ἀγάπης τῆς πρὸς τὸν θεὸν καὶ πρὸς τὸν πλησίον κεχωρηκώς , οὗ καὶ ἐπὶ τοσοῦτον ἠκρίβωτο ἡ πολιτεία , ὡς καίπερ ὄντα νέον ουνεξισοῦσθαι τῇ τοῦ πρεσβυτέρου Ζαχαρίου μαρτυρίᾳ · πεπόρευτο γοῦν ἐν πάσαις ταῖς ἐντολαῖς καὶ δικαιώμασι τοῦ κυρίου ἄμεμπτος καὶ πάσῃ τῇ πρὸς τὸν πλησίον λειτουργίᾳ ἄοκνος , ζῆλον θεοῦ πολὺν ἔχων καὶ ξέων τῷ πνεύματι · τοιοῦτος δή τις ὤν , τὴν οὕτως καθ’ ἡμῶν ἀλόγως γινομένην κρίσιν οὐκ ἐβάστασεν , ἀλλ’ ὑπερηγανάκτησεν καὶ ἠξίου καὶ αὐτὸς ἀκουσθῆναι ἀπολογούμενος ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν ὅτι μηδὲν ἄθεον μηδὲ ἀσεβές ἐστιν ἐν ἡμῖν . τῶν δὲ περὶ τὸ βῆμα καταβοησάντων αὐτοῦ , καὶ γὰρ ἦν ἐπίσημος , καὶ τοῦ ἡγεμόνος μὴ ἀνασχομένου τῆς οὕτως ὑπ’ αὐτοῦ δικαίας προταθείσης ἀξιώσεως , ἀλλὰ μόνον τοῦτο πυθομένου εἰ καὶ αὐτὸς εἴη Χριστιανός , τοῦ δὲ λαμπροτάτη φωνῇ ὁμοΛογήσαντος , ἀνελήφθη καὶ αὐτὸς εἰς τὸν κλῆρον τῶν μαρτύρων , παράκλητος χριστιανῶν χρηματίσας , ἔχων δὲ τὸν παράκλητον ἐν ἑαυτῷ , τὸ πνεῦμα τοῦ Ζαχαρίου , ὃ διὰ τοῦ πληρώματος τῆς ἀγάπης ἐνεδείξατο , εὐδοκήσας ὑπὲρ τῆς τῶν ἀδελφῶν ἀπολογίας καὶ τὴν ἑαυτοῦ θεῖναι Ψυχήν · ἦν γὰρ καὶ ἔστιν γνήσιος χριστοῦ μαθητής , ἀκολουθῶν τῷ ἀρνίῳ ὅπου ἄν ὑπάγῃ . “ Ἐντεῦθεν δὴ διεκρίνοντο οἱ λοιποί , καὶ φανεροὶ καὶ ἕτοιμοι ἐγίνοντο πρωτομάρτυρες , οἳ καὶ μετὰ πάσης προθυμίας ἀνεπλήρουν τὴν ὁμολογίαν τῆς μαρτυρίας , ἐφαίνοντο δὲ καὶ οἱ ἀνέτοιμοι καὶ ἀγύμναστοι καὶ ἔτι ἀσθενεῖς , ἀγῶνος μεγάλου τόνον ἐνεγκεῖν μὴ δυνάμενοι · ὧν καὶ ἐξέτρωσαν ὡς δέκα τὸν ἀριθμόν · οἳ καὶ μεγάλην λύπην καὶ πένθος ἀμέτρητον ἐνεποίησαν ἡμῖν καὶ τὴν προθυμίαν τῶν λοιπῶν τῶν μὴ αυνειλημμένων ἐνέκοψαν · οἳ καίπερ πάντα τὰ δεινὰ πάσχοντες , δμὼς συμπαρῆσαν τοῖς μάρτυσιν καὶ οὐκ ἀπελείποντο αὐτῶν , τότε δὲ οἱ πάντες μεγάλως ἐπτοήθημεν διὰ τὸ ἄδηλον τῆς ὁμολογίας , οὐ τὰς ἐπιφερομένας κολάσεις φοβούμενοι , ἀλλὰ τὸ τέλος ἀφορῶντες καὶ τὸ ἀποπεσεῖν τινα δεδιότες . συνελαμβάνοντο μέντοι καθ’ ἑκάστην ἡμέραν οἱ ἄξιοι τὸν ἐκείνων ἀναπληροῦντες ἀριθμόν , ἓστε συλλεγῆναι ἐκ τῶν δύο ἐκκλησιῶν πάντας τοὺς σπουδαίους καὶ δι’ ὧν μάλιστα συνεστήκει τὰ ἐνθάδε · συνελαμβάνοντο δὲ καὶ ἐθνικοί τινες οἰκέται τῶν ἡμετέρων , ἐπεὶ δημοσίᾳ ἐκέλευσεν ὁ ἡγεμὼν ἀναζητεῖσθαι πάντας ἡμᾶς · οἳ καὶ κατ’ ἐνέδραν τοῦ σατανᾶ , φοβηθέντες τὰς βασάνους ἃς τοὺς ἁγίους ἔβλεπον φοβηθέντες τῶν στρατιωτῶν ἐπὶ τοῦτο παρορμώντων αὐτούς , κατεψεύσαντο ἡμῶν Θυέστεια δεῖπνα καὶ Οἰδιποδείους καὶ δάα μήτε λαλεῖν μήτε νοεῖν θέμις ἡμῖν , ἀλλὰ μηδὲ πιστεύειν εἴ τι τοιοῦτο πώποτε παρὰ ἀνθρώποις ἐγένετο . τούτων δὲ φημισθέντων , πάντες ἀπεθηριώθησαν εἰς ἡμᾶς , ὥστε καὶ εἴ τινες τὸ πρότερον δι’ οἰκειότητα ἐμετρίαζον , τότε μεγάλως ἐχαλέπαινον καὶ διεπρίοντο ἐφ’ ἡμῖν · ἐπληροῦτο δὲ τὸ ὑπὸ τοῦ κυρίου ἡμῶν εἰρημένον ὃτι ἐλεύσεται καιρὸς ἐν ᾧ πᾶς ὁ ἀποκτείνας ὑμᾶς δόξει λατρείαν προσφέρειν τῷ θεῶ . ἐνταῦθα λοιπὸν ὑπεράνω πάσης ἐξηγήσεως ὑπέμενον κολάσεις οἱ ἅγιοι μάρτυρες , φιλοτίμου μένου τοῦ σατανᾶ καὶ δι’ ἐκείνων ῥηθῆναί τι τῶν βλααφήμων · ὑπερβεβλημένως δὲ ἐνέσκηψεν ἡ ὀργὴ πᾶσα καὶ ὄχλου καὶ ἡγεμόνος καὶ στρατιωτῶν εἰς Σάγκτον τὸν διάκονον ἀπὸ Βιέννης καὶ εἰς Μάτουρον , νεοφώτιστον μέν , ἀλλὰ γενναῖον ἀγωνιστήν , καὶ εἰς Ἄτταλον Περγαμηνὸν τῷ γένει , στῦλον καὶ ἑδραίωμα τῶν ἐνταῦθα ἀεὶ γεγονότα , καὶ εἰς Βλανδῖναν , δι’ ἧς ἐπέδειξεν ὁ χριστὸς ὅτι τὰ παρὰ ἀνθρώποις εὐτελῆ καὶ ἀειδῆ καὶ εὐκαταφρόνητα φαινόμενα μεγάλης καταξιοῦται παρὰ θεῷ δόξης διὰ τὴν πρὸς αὐτὸν ἀγάπην τὴν ἐν δυνάμει δείκνυ · μένην καὶ μὴ ἐν εἴδει καυχωμένην . ἡμῶν γὰρ πάντων δεδιότων καὶ τῆς σαρκίνης δεσποίνης αὐτῆς , ἥτις ἦν καὶ αὐτὴ τῶν μαρτύρων μία ἀγωνίστρια , ἀγωνιώσης μὴ οὐδὲ τὴν ὁμολογίαν δυνήσεται παρρησιάσασθαι διὰ τὸ ἀσθενὲς τοῦ σώματος , ἢ Βλανδῖνα τοσαύτης ἐπληρώθη δυνάμεως , ὣστε ἐκλυθῆναι καὶ παρεθῆναι τοὺς κατὰ διαδοχὰς παντὶ τρόπῳ βασανίζοντας αὐτὴν ἀπὸ ἑωθινῆς ἕως ἑσπέρας , καὶ αὐτοὺς ὁμολογοῦντας ὅτι νενίκηνται μηδὲν ἔχοντες μηκέτι ὃ ποιήσωσιν αὐτῇ , καὶ θαυμάζειν ἐπὶ τῷ παραμένειν ἔμπνουν αὐτήν , παντὸς τοῦ σώματος περιερρωγότος καὶ ἠνεῳγμένου , καὶ μαρτυρεῖν ὅτι ἓν εἶδος στρεβλώσεως ἱκανὸν ἢν πρὸς τὸ ἐξαγαγεῖν τὴν Ψυχήν , οὐχ ὅτι γε τοιαῦτα καὶ τοσαῦτα . ἀλλ’ ἡ μακαρία ὡς γενναῖος ἀθλητὴς ἀνενέαζεν ἐν τῇ ὁμολογίᾳ , καὶ ἦν αὐτῆς ἀνάληψις καὶ ἀνάπαυσις καὶ ἀναλγησία τῶν συμβαινόντων τὸ λέγειν ὅτι ‘ Χριστιανή εἰμι καὶ παρ’ ἡμῖν οὐδὲν φαῦλον γίνεται.’ “ Ὁ δὲ Σάγκτος καὶ αὐτὸς ὑπερβεβλημένως καὶ ὑπὲρ πάντα ἄνθρωπον πάσας τὰς ἐξ ἀνθρώπων αἰκίας γενναίως ὑπομένων , τῶν ἀνόμων ἐλπιζόντων διὰ τὴν ἐπιμονὴν καὶ τὸ μέγεθος τῶν βασάνων ἀκούσεσθαι τι παρ’ αὐτοῦ τῶν μὴ δεόντων , τοσαύτῃ ὑποστάσει ἀντιπαρετάξατο αὐτοῖς , ὥστε μήτε τὸ ἴδιον κατειπεῖν ὄνομα μήτε ἔθνους μήτε πόλεως ὅθεν ἦν , μήτε εἰ δοῦλος ἢ ἐλεύθερος εἴη · ἀλλὰ πρὸς πάντα τὰ ἐπερωτώμενα ἀπεκρίνατο τῆ Ῥωμαϊκῇ φωνῇ ἴ’ ‘ Χριστιανός εἰμι ’ · τοῦτο καὶ ἀντὶ ὀνόματος καὶ ἀντὶ πόλεως καὶ ἀντὶ γένους καὶ ἀντὶ παντὸς ἐπαλλήλως ὡμολόγει , ἄλλην δὲ φωνὴν οὐκ ἢκουσαν αὐτοῦ τὰ ἔθνη · ὅθεν δὴ καὶ φιλονεικία μεγάλη τοῦ τε ἡγεμόνος καὶ τῶν βασανιστῶν ἐγένετο πρὸς αὐτόν , ὣστε ὁπότε μηκέτι μηδὲν εἶχον ὃ ποιήσωσιν αὐτῷ , τὸ τελευταῖον χαλκᾶς λεπίδας διαπύρους προσεκόλλων τοῖς τρυφερωτάτοις μέλεαι τοῦ σώματος καὶ ταῦτα μὲν ἐκαίετο , αὐτὸς δὲ παρέμενεν ἀνετίκαμπτος καὶ ἀνένδοτος , στερρὸς πρὸς τὴν ὁμολογίαν , ὑπὸ τῆς οὐρανίου πηγῆς τοῦ ὕδατος τῆς ζωῆς τοῦ ἐξιόντος ἐκ τῆς νηδύος τοῦ Χριστοῦ δροσιζόμενος καὶ ἐνδυναμούμενος · τὸ δὲ σωμάτιον μάρτυς ἢν τῶν συμβεβηκότων , ὅλον τραῦμα καὶ μώλωφ καὶ συνεσταμένον καὶ ἀποβεβληκὸς τὴν ἀνθρώπειον ἔξωθεν μορφήν , ἐν ᾧ πάσχων Χριστὸς μεγάλας ἐπετέλει δόξας , καταργῶν τὸν ἀντικείμενον καὶ εἰς τὴν τῶν λοιπῶν ὑποτὐπωσιν ὑποδεικνύων ὅτι μηδὲν φοβερὸν ὅπου πατρὸς ἀγάπη , μηδὲ ἀλγεινὸν ὅπου χριστοῦ δόξα . τῶν γὰρ ἀνόμων μεθ’ ἡμέρας πάλιν στρεβλούντων τὸν μάρτυρα καὶ νομιζόντων ὅτι οἰδούντων καὶ φλεγμαινόντων τῶν σωμάτων , εἰ τὰ αὐτὰ προσενέγκοιεν κολαστήρια , περιέσοιντο αὐτοῦ , ὁπότε οὐδὲ τὴν ἀπὸ τῶν χειρῶν ἁφὴν ἠνείχετο , ἢ ὅτι ἐναποθανὼν ταῖς βασάνοις φόβον ἐμποιήσειεν τοῖς λοιποῖς , οὐ μόνον οὐδὲν περὶ αὐτὸν τοιοῦτο συνέβη , ἀλλὰ καὶ παρὰ πᾶσαν δόξαν ἀνθρώπων ἀνέκθψεν καὶ ἀνωρθώθη τὸ σωμάτιον ἐν ταῖς μετέπειτα βασάνοις , καὶ τὴν ἰδέαν ἀπέλαβεν τὴν προτέραν καὶ τὴν χρῆσιν τῶν μελῶν , ὣστε μὴ κόλασιν , ἀλλ’ ἴασιν διὰ τῆς χάριτος τοῦ χριστοῦ τὴν δευτέραν στρέβλωσιν αὐτῷ γενέσθαι . “ Καὶ Βιβλίδα δέ , μίαν τῶν ἠρνημένων , ἤδη δοκῶν ὁ διάβολος καταπεπωκέναι , θελήσας δὲ καὶ διὰ βλασφημίας κατακρῖναι , ἦγεν ἐπὶ κόλασιν , ἀναγκάζων εἰπεῖν τὰ ἄθεα περὶ ἡμῶν , ὡς εὔθραυοτον ἤδη καὶ ἄνανδρον · ἢ δὲ ἐν τῆ στρεβλώσει ἀβλενηψεν καὶ ὡς ἂν εἰπεῖν ἐκ βαθέος ὕπνου ἀνεγρηγόρησεν , ὑπομνησθεῖσα διὰ τῆς προσκαίρου τιμωρίας τὴν αἰώνιον ἐν γεέννῃ κόλασιν , καὶ ἐξ ἐναντίας ἀντεῖπεν τοῖς βλασφήμοις , φήσασα πῶς ἂν παιδία φάγοιεν οἱ τοιοῦτοι , οἷς μηδὲ ἀλόγων ζῴων αἷμα φαγεῖν ἐξόν ; ’ καὶ ἀπὸ τοῦδε Χριστιανὴν ἑαυτὴν ὡμολόγει καὶ τῷ κλήρῳ τῶν μαρτύρων προσετέθη . “ Καταργηθέντων δὲ τῶν τυραννικῶν κόλα . στηρίων ὑπὸ τοῦ Χπιστοῦ διὰ τῆς τῶν μακαρίων ὑπομονῆς , ἑτέρας μηχανὰς ὁ διάβολος ἐπενόει , τὰς κατὰ τὴν εἱρκτὴν ἐν τῷ σκότει καὶ τῷ χαλεπωτάτῳ χωρίῳ συγκλείσεις καὶ τὰς ἐν τῷ ξύλῳ διατάσεις τῶν ποδῶν , ἐπὶ πέμπτον διατεινομένων τρύπημα , καὶ τὰς λοιπὰς αἰκίας , δάας εἰώθασιν ὀργιζόμενοι ὑπουργοὶ καὶ ταῦτα διαβόλου πλήρεις διατιθέναι τοὺς ἐγκλειομένους · ὥστε ἀποπνιγῆναι τοὺς πλείστους ἐν τῇ εἱρκτῇ , ὅσους γε ὁ κύριος οὕτως ἐξελθεῖν ἠθέλησεν , ἐπιδεικνύων τὴν αὐτοῦ δόξαν . οἱ μὲν γὰρ βασανισθέντες πικρῶς ὣστε δοκεῖν μηδὲ τῆς πάσης θεραπείας τυχόντας ἔτι ζῆσαι δύνασθαι , παρέμενον ἐν τῇ εἱρκτῇ , ἔρημοι μὲν τῆς παρὰ ἀνθρώπων ἐπιμελείας , ἀναρρωννύμενοι δὲ ὑπὸ κυρίου καὶ ἐνδυναμούμενοι καὶ σώματι καὶ ψυχῇ καὶ τοὺς λοιποὺς παρορμῶντες καὶ Παραμυθούμενοι · μενοι · οἱ δὲ νεαροὶ καὶ ἄρτι συενιλημμένοι , ὧν μὴ προκατῂκιστο τὰ σώματα , τὸ βάρος οὐκ ἔφερον τῆς συγκλείσεως , ἀλλ’ ἔνδον ἐναπέθνησκον . Ὁ δὲ μακάριος Ποθεινός , ὁ τὴν διακονίαν τῆς ἐπιακοπῆς ἐν Λουγδούνῳ πεπιστευμένος , ὑπὲρ τὰ ἐνενήκοντα ἔτη τῆς ἡλικίας γεγονὼς καὶ πάνυ ἀσθενὴς τῷ σώματι , μόλις μὲν ἐμπνέων διὰ τὴν προκειμένην σωματικὴν ἀσθλένειαν , ὑπὸ δὲ πρὸ . θυμίας πνεύματος ἀναρρωννύμενος διὰ τὴν ἐγκει - μένην τῆς μαρτυρίας ἐπιθυμίαν , καὶ αὐτὸς ἐπὶ τὸ βῆμα ἐσύρετο , τοῦ μὲν σώματος καὶ ὑπὸ τοῦ γήρως καὶ ὑπὸ τῆς νόσου λελυμένου , τηρουμένης δὲ τῆς Ψυχῆς ἐν αὐτῷ , ἵνα δι’ αὐτῆς χριστὸς θραμβεύσῃ · ὃς ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν ἐπὶ τὸ βῆμα κομισθείς , παραπεμπόντων αὐτὸν τῶν πολιτικῶν ἐξουσιῶν καὶ παντὸς τοῦ πλήθους , ἐπιβοήσεις παντοίας ποιουμένων ὡς αὐτοῦ ὄντος τοῦ Χριστοῦ , ἀπεδίδου τὴν καλὴν μαρτυρίαν . ἀνεταζόμενος δὲ ὑπὸ τοῦ ἡγεμόνος τίς εἴη χριστιανῶν ὁ θεός , ἔφη ἐὰν ᾖς ἄξιος , γνώση ’ · ἐντεῦθεν δὲ ἀφειδῶς ἐσύρετο καὶ ποικίλας ἔπασχε πληγάς , τῶν μὲν σύνεγγυς χερσὶν καὶ ποσὶν ἐνυβριζόντων παντοίως , μηδὲ τὴν ἡλικίαν αἰδουμένων αὐτοῦ , τῶν δὲ μακράν , ὃ μετὰ χεῖρας ἕκαστος εἶχεν , εἰς αὐτὸν ἀκοντιζόντων , πάντων δὲ ἡγουμένων μεγάλως πλημμελεῖν καὶ ἀσεβεῖν , εἴ τις ἀπολειφθείη τῆς εἰς αὐτὸν ἀσελγείας · καὶ γὰρ τοὺς θεοὺς αὐτῶν ᾤοντο οὕτως ἐκδικήσειν . καὶ μόγις ἐμπνέων ἐρρίφη ἐν τῆ εἱρκτῇ καὶ μετὰ δύο ἡμέρας ἀπέψθξεν . “ Ἐνταῦθα δὴ μεγάλη τις οἰκονομία θεοῦ ἐγίνετο καὶ ἔλεος ἀμέτρητον ἀνεφαίνετο Ἰησοῦ , σπανίως μὲν ἐν τῇ ἀδελφότητι γεγονός , μὴ ἀπολειπόμενον δὲ τῆς τέχνης χριστοῦ . οἱ γὰρ κατὰ τὴν πρώτην σὐλληψιν ἔξαρνοι γενόμενοι συνεκλείοντο καὶ αὐτοὶ καὶ μετεῖχον τῶν δεινῶν · οὐδὲ γὰρ ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ ὄφελός τι αὐτοῖς ἡ ἐξάρνησις ἐγίνετο , ἀλλ’ οἱ μὲν ὁμολογοῦντες ὃ καὶ ἦσαν , συνεκλείοντο ὡς χριστιανοί , μηδεμιᾶς ἄλλης αἰτίας αὐτοῖς ἐπιφερομένης , οὗτοι δὲ λοιπὸν ὡς ἀνδροφόνοι καὶ μιαροὶ κατείχοντο , διπλότερον παρὰ τοὺς λοιποὺς κολαζόμενοι . ἐκείνους μὲν γὰρ ἐπεκούφιζεν ἡ χαρὰ τῆς μαρτυρίας καὶ ἡ ἐλπὶς τῶν ἐπηγγελμένων καὶ ἡ πρὸς τὸν χριστὸν ἀγάπη καὶ τὸ πνεῦμα τὸ πατρικόν , τούτους δὲ τὸ συνειδὸς μεγάλως ἐτιμωρεῖτο , ὥστε καὶ παρὰ τοῖς λοιποῖς ἃπασιν κατὰ τὰς παρόδους διαδήλους τὰς ὄφεις αὐτῶν εἶναι . οἳ μὲν γὰρ ἱλαροὶ προῂεσαν , δόξης καὶ χάριτος πολλῆς ταῖς ὄφεσιν αὐτῶν συγκεκρα - μένῃς , ὣστε καὶ τὰ δεσμὰ κόσμον εὐπρεπῆ πέρι . κεῖσθαι αὐτοῖς , ὡς νύμφῃ κεκοσμημένη ἐν κροσσωτοῖς χρυσοῖς πεποικιλμένοις , τὴν εὐωδίαν ὀδωδότες ἅμα τὴν Χριστοῦ , ὣστε ἐνίους δόξαι καὶ μύρῳ κοσμικῷ κεχρῖσθαι αὐτούς · οἳ δὲ κατηφεῖς καἰ ταπεινοὶ καὶ δυσειδεῖς καὶ πάσης ἀσχημοσύνης ἀνάπλεοι , προσέτι δὲ καὶ ὑπὸ τῶν ἐθνῶν ὀνειδιζόμενοι ὡς ἀγεννεῖς καὶ ἄνανδροι , ἀνδροφόνων μὲν ἐγκλήματα ἔχοντες , ἀπολωλεκότες δὲ τὴν πάντιμον καὶ ἔνδοξον καὶ ξωοποιὸν προσηγορίαν . ταῦτα δὴ οἱ λοιποὶ θεωροῦντες ἐστηρίχθησαν , καὶ οἱ συλλαμβανόμενοι ἀδιατάκτως ὡμολόγουν , μηδὲ ἔννοιαν ἔχοντες διαβολικοῦ λογισμοῦ . ” Τούτοις μεταξύ τινα ἐπειπόντες , αὗθις ἐπιφέρουσιν · “ μετὰ ταῦτα δὴ λοιπὸν εἰς πᾶν εἶδος διῃρεῖτο τὰ μαρτύρια τῆς ἐξόδου αὐτῶν . ἐκ διαφόρων γὰρ χρωμάτων καὶ παντοίων ἀνθῶν ἕνα πλέξαντες στέφανον προσήνεγκαν τῷ πατρί · ἐχρῆν δ’ οὖν τοὺς γενναίους ἀθλητὰς ποικίλον ὑπομείναντας ἀγῶνα καὶ μεγάλως νικήσαντας ἀπολαβεῖν τὸν μέγαν τῆς ἀφθαρσίας στέφανον . ὁ μὲν οὖν Μάτουρος καὶ ὁ Σάγκτος καὶ ἡ Βλανδῖνα καὶ Ἄτταλος ἤγοντο ἐπὶ τὰ θηρία εἰς τὸ δημόσιον καὶ εἰς κοινὸν τῶν ἐθνῶν τῆς ἀπανθρωπίας θέαμα , ἐπίτηδες τῆς τῶν θηριομαχίων ἡμέρας διὰ τοὺς ἡμετέρους διδομένης . καὶ ὁ μὲν Μάτουρος καὶ ὁ Σάγκτος αὖθις διῄεσαν ἐν τῷ ἀμφιθεάτρῳ διὰ πάσης κολάσεως , ὡς μηδὲν ὅλως προπεπονθότες , μᾶλλον δ’ ὡς διὰ πλειόνων ἤδη κλήρων ἐκβεβιακότες τὸν ἀντίπαλον καὶ περὶ τοῦ στεφάνου αὐτοῦ τὸν ἀγῶνα ἔχοντες , ὑπέφερον πάλιν τὰς διεξόδους τῶν μαστίγων τὰς ἐκεῖσε εἰθισμένας καὶ τοὺς ἀπὸ τῶν θηρίων ἑλκηθμοὺς καὶ πάνθ’ ὃσα μαινόμενος ὁ δῆμος , ἄλλοι ἀλλαχόθεν , ἐπεβόων καὶ ἐπεκελεύοντο , ἐπὶ πᾶσιν τὴν σιδηρᾶν καθέδραν , ἐφ’ ἦς τηγανιξόμενα τὰ σώματα κνίσης αὐτοὺς ἐνεφόρει . οἱ δ’ οὐδ’ οὕτως ἔληγον , ἀλλ’ ἔτι καὶ μᾶλλον ἐξεμαίνοντο , βουλόμενοι νικῆσαι τὴν ἐκείνων ὑπομονήν , καὶ οὐδ’ ὣς παρὰ Σάγκτου ἕτερόν τι εἰσήκουσαν παρ’ ἢν ἀπ’ ἀρχῆς εἴθιστο λέγειν τῆς ὁμολογίας φωνήν . “ Οὗτοι μὲν οὗν , δι’ ἀγῶνος μεγάλου ἐπὶ πολὺ παραμενούσης αὐτῶν τῆς ψυχῆς , τοὔσχατον ἐτύθησαν , διὰ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἀντὶ πάσης τῆς ἐν τοῖς μονομαχίοις ποικιλίας αὐτοὶ θέαμα γενόμενοι τῷ κόσμῳ · ἡ δὲ Βλανδῖνα ἐπὶ ξύλου κρεμασθεῖσα προύκειτο βορὰ τῶν εἰσβαλλομένων θηρίων · ἢ καὶ διὰ του βλέπεσθαι σταυροῦ σχήματι κρεμαμένη διὰ τῆς εὐτόνου προσευχῆς πολλὴν προθυμίαν τοῖς ἀγωνιζομένοις ἐνεποίει , βλεπόντων αὐτῶν ἐν τῷ ἀγῶνι καὶ τοῖς ἔξωθεν ὀφθαλμοῖς διὰ τῆς ἀδελφῆς τὸν ὑπὲρ αὐτῶν ἐσταυρωμένον , ἵνα πείσῃ τοὺς πιστεύοντας εἰς αὐτὸν ὅτι πᾶς ὁ ὑπὲρ τῆς Χριστοῦ δόξης παθὼν τὴν κοινωνίαν ἀεὶ ἔχει μετὰ τοῦ ζῶντος θεοῦ . καὶ μηδενὸς ἁψαμένου τότε τῶν θηρίων αὐτῆς , καθαιρεθεῖσα ἀπὸ τοῦ ξύλου ἀνελήφθη πάλιν εἰς τὴν εἱρκτήν , εἰς ἄλλον ἀγῶνα τηρουμένη , ἵνα διὰ πλειόνων γυμνασμάτων νικήσασα , τῷ μὲν σκολιῷ ὄφει ἀπαραίτητον ποιήση τὴν καταδίκην , προτρέψηται δὲ τοὺς ἀδελφούς , ἡ μικρὰ καὶ ἀσθενὴς καὶ εὐκαταφρόνητος μέγαν καὶ ἀκαταγώνιατον ἀθλητὴν χριστὸν ἐνδεδυμένη , διὰ πολλῶν κλήρων ἐκβιάσασα τὸν ἀντικείμενον καὶ δι’ ἀγῶνος τὸν τῆς ἀφθαρσίας στεψαμένη στέφανον . “ Ὁ δὲ Ἄτταλος καὶ αὐτὸς μεγάλως ἐξαιτηθεὶς ὑπὸ τοῦ ὄχλου καὶ γὰρ ἢν ὀνομαστός ) , ἕτοιμος εἰσῆλθεν ἀγωνιάτης διὰ τὸ εὐαυνείδητον , ἐπειδὴ γνησίως ἐν τῆ Χπιστιανῇ συντάξει γεγυμνασμένος ἦν καὶ ἀεὶ μάρτυς ἐγεγόνει παρ’ ἡμῖν ἀληθείας . καὶ περιαχθεὶς κύκλῳ τοῦ ἀμφιθεάτρου , πίνακος αὐτὸν προάγοντος ἐν ᾧ ἐγέγραπτο Ρωμαϊστί ‘οὗτός ἐστιν Ἄτταλος ὁ Χριστιανός,’ καὶ τοῦ δήμου σφόδρα σφριγῶντος ἐπ’ αὐτῷ , μαθὼν ὁ ἡγεμὼν ὅτι Ῥωμαῖός ἐστιν , ἐκέλευσεν αὐτὸν ἀναληφθῆναι μετὰ καὶ τῶν λοιπῶν τῶν ἐν τῇ εἱρκτὴ ὄντων , περὶ ὧν ἐπέστειλεν τῷ Καίσαρι καὶ περιέμενεν τὴν ἀπόφασιν τὴν ἀπ’ ἐκείνου . “ Ὁ δὲ διὰ μέσου καιρὸς οὐκ ἀργὸς αὐτοῖς οὐδὲ ἄκαρπος ἐγίνετο , ἀλλὰ διὰ τῆς ὑπομονῆς αὐτῶν τὸ ἀμέτρητον ἔλεος ἀνεφαίνετο χριστοῦ · διὰ γὰρ τῶν ζώντων ἐζωοποιοῦντο τὰ νεκρά , καὶ μάρτυρες τοῖς μὴ μάρτυσιν ἐχαρίζοντο , καὶ ἐνεγίνετο πολλὴ χαρὰ τῇ παρθένῳ μητρί , οὓς ὡς νεκροὺς ἐξέτρωσε , τούτους ζῶντας ἀπολαμβανούσῃ . δι’ ἐκείνων γὰρ οἱ πλείους τῶν ἠρνημένων ἀνεμετροῦντο καὶ ἀνεκυΐσκοντο καὶ ἀνεζωπυροῦντο καὶ ἐμάνθανον ὁμολογεῖν καὶ ζῶντες ἤδη καὶ τετονωμένοι προσῄεσαν τῷ βήματι , ἐγγλυκαίνοντος τοῦ τὸν μὲν θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ μὴ βουλομένου , ἐπὶ δὲ τὴν μετάνοιαν χρηστευομένου θεοῦ , γα καὶ πάλιν ἐπερωτηθῶσιν ὑπὸ τοῦ ἡγεμόνος . ἐπιστείλαντος γὰρ τοῦ Καίσαρος τοὺς μὲν ἀποτυμπανισθῆναι , εἰ δέ τινες ἀρνοῖντο , τούτους ἀπολυθῆναι , τῆς ἐνθάδε πανηγύρεως ( ἔστιν δὲ αὕτη πολυάνθρωπος ἐκ πάντων τῶν ἐθνῶν συνερχομένων εἰς αὐτήν ) ἀρχομένης συνεστάναι , ἀνῆγεν ἐπὶ τὸ βῆμα θεα - τρίζων τοὺς μακαρίους καὶ ἐμπομπεύων τοῖς ὄχλοις · δι’ ὃ καὶ πάλιν ἀνήταζεν , καὶ ὅσοι μὲν ἐδόκουν πολιτείαν ‘ Ρωμαίων ἐσχηκέναι , τούτων ἀπέτεμνε τὰς κεφαλάς , τοὺς δὲ λοιποὺς ἔπεμπεν εἰς θηρία . ἐδοξάζετο δὲ μεγάλως ὁ Χριστὸς ἐπὶ τοῖς πρότερον ἀρνησαμένοις , τότε παρὰ τὴν τῶν ἐθνῶν ὑπόνοιαν ὁμολογοῦσιν . καὶ γὰρ ἰδίᾳ οὗτοι ἀνητάζοντο ὡς δῆθεν ἀπολυθησόμενοι , καὶ ὁμο - λογοῦντες προσετίθεντο τῷ τῶν μαρτύρων κλήρῳ · ἔμειναν δὲ ἔξω οἱ μηδὲ ἴχνος πώποτε πίστεως μηδὲ αἴσθησιν ἐνδύματος νυμφικοῦ μηδὲ ἔννοιαν φόβου θεοῦ σχόντες , ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς ἀναστροφῆς αὐτῶν βλασφημοῦντες τὴν ὁδόν , τοῦτ’ ἐστὶν οἱ υἱοὶ τῆς ἀπωλείας , οἱ δὲ λοιποὶ πάντες τῆ ἐκκλησίᾳ προσετέθησαν · ὧν καὶ ἀνεταζομένων , Ἀλέξανδρός τις , Φρὺξ μὲν τὸ γένος , ἰατρὸς δὲ τὴν ἐπιστήμην , πολλοῖς ἔτεσιν ἐν ταῖς Γαλλίαις διατρίψας καὶ γνωστὸς σχεδὸν πᾶσιν διὰ τὴν πρὸς θεὸν ἀγάπην καὶ παρρησίαν τοῦ λόγου ἦν γὰρ καὶ οὐκ ἄμοιρος ἀποστολικοῦ χαρίσματος ) , παρεστὼς τῷ βήματι καὶ νεύματι προτρέπων αὐτοὺς πρὸς τὴν ὁμολογίαν , φανερὸς ἢν τοῖς περιεστηκόσιν τὸ βῆμα ὥσπερ ὠδίνων . ἀγανακτήσαντες δὲ οἱ ὄχλοι ἐπὶ τῷ τοὺς πρότερον ἠρνημένους μένους αὖθις ὁμολογεῖν , κατε - βόησαν τοῦ Ἀλεξάνδρου ὡς ἐκείνου τοῦτο ποιοῦντος , καὶ ἐπιστήσαντος τοῦ ἡγεμόνος καὶ ἀνετάσαντος αὐτὸν τίς εἴη , τοῦ δὲ φήσαντος ὅτι ‘ ἀνετάσαντος ἐν ὀργῇ γενόμενος κατέκρινεν αὐτὸν πρὸς θηρία . καὶ τῆ ἐπιούσῃ εἰσῆλθεν μετὰ καὶ τοῦ Ἀττάλου , καὶ γὰρ καὶ τὸν Ἄτταλον τῷ ὄχλῳ χαριζόμενος ὁ ἡγεμὼν ἐξέδωκε πάλιν πρὸς θηρία · οἳ καὶ διὰ πάντων διελθόντες τῶν ἐν τῷ ἀμφιθεάτρῳ πρὸς κόλασιν ἐξηυρημένων ὀργάνων καὶ μέγιστον ὕπο , μείναντες ἀγῶνα , τοὔσχατον ἐτύθησαν καὶ αὐτοί , τοῦ μὲν Ἀλεξάνδρου μήτε στενάξαντος μήτε γρύξαντός τι ὅλως , ἀλλὰ κατὰ καρδίαν ὁμιλοῦντος τῷ θεῷ , ὁ δὲ Ἄτταλος , ὁπότε ἐπὶ τῆς σιδηρᾶς ἐπετέθη καθέδρας καὶ περιεκαίετο , ἡνίκα ἡ ἀπὸ τοῦ σώματος κνῖσα ἀνεφέρετο , ἔφη πρὸς τὸ πλῆθος τῇ ‘ Ρωμαϊκῇ φωνῇ ‘ ἰδοὺ τοῦτό ἐστιν ἀνθρώπους ἐσθίειν , ὃ ποιεῖτε ὑμεῖς · ἡμεῖς δὲ οὔτε ἀνθρώπους ἐσθίομεν οὔθ’ ἕτερόν τι πονηρὸν πράσσομεν.’ ἐπερωτώμενος δὲ τί ὄνομα ἔχει ὁ θεός , ἀπεκρίθη ’ὁ θεὸς ὄνομα οὐκ ἔχει ὡς ἄνθρωπος.’ Επὶ πᾶσι δὲ τούτοις τῆ ἐσχάτῃ λοιπὸν ἡμέρᾳ τῶν μονομαχίων ἢ Βλαωδῖνα πάλιν πεντεκαίδεκα μετὰ καὶ Ποντικοῦ , παιδαρίου ὡς πεντεκαίδεκα ἐτῶν , οἳ καὶ καθ’ ἡμέραν εἰσήγοντο πρὸς τὸ βλέπειν τὴν τῶν λοιπῶν κόλασιν · καὶ ἠναγκάζοντο ὀμνύναι κατὰ τῶν εἰδώλων αὐτῶν , καὶ διὰ τὸ ἐμμένειν εὐσταθῶς καὶ ἐξουθενεῖν αὐτοὺς ἠγριώθη πρὸς αὐτοὺς τὸ πλῆθος , ὡς μήτε τὴν ἡλικίαν τοῦ παιδὸς οἰκτεῖραι μήτε τὸ γύναιον θῆναι , πρὸς πάντα δὲ τὰ δεινὰ παρέβαλλον αὐτοὺς καὶ διὰ πάσης ἐν κύκλῳ διῆγον κολάσεως , ἐπαλλήλως ἀναγκάζοντες ὀμόσαι , ἀλλὰ μὴ δυνάμενοι τοῦτο πρᾶξαι . ὁ μὲν γὰρ Ποντικὸς ὑπὸ τῆς ἀδελφῆς παρωρμημένος , ὡς καὶ τὰ ἔθνη βλέπειν ὅτι ἐκείνη ἢν προτρεπομένη καὶ στηρίζουσα αὐτόν , πᾶσαν κόλασιν γενναίως ὑπομείνας ἀπέδωκεν τὸ πνεῦμα · ἡ δὲ μακαρία Βλανδῖνα πάντων ἐσχάτη , καθάπερ μήτηρ εὐγενὴς παρορμήσασα τὰ τέκνα καὶ νικηφόρους πρὸς τὸν βασιλέα , ἀναμετρουμένη καὶ αὐτὴ πάντα τὰ τῶν παίδων μετρουμένη ἔσπευδεν πρὸς αὐτούς , χαίρουσα καὶ ἀγαλλιωμένη ἐπὶ τῇ ἐξόδῳ , ὡς εἰς νυμφικὸν δεῖπνον κεκλημένη , ἀλλὰ μὴ πρὸς θηρία βεβλημένη · καὶ μετὰ τὰς μάστιγας , μετὰ τὰ θηρία , μετὰ τὸ τήγανον , τοὔσχατον εἰς γυργαθὸν βληθεῖσα ταύρῳ παρεβλήθη , καὶ ἱκανῶς ἀναβΛηθεῖσα πρὸς τοῦ ξῴου μηδὲ αἲσθησιν ἔτι τῶν συμβαινόντων ἔχουσα διὰ τὴν ἐλπίδα καὶ ἐποχὴν τῶν πεπιστευμένων καὶ ΕUsΕBIUs ὁμιλίαν πρὸς Χριστόν , ἐτύθη καὶ αὐτή , καὶ αὐτῶν ὁμολογούντων τῶν ἐθνῶν ὅτι μηδεπώποτε παρ’ αὐτοῖς γυνὴ τοιαῦτα κοὶ τοσαῦτα ἔπαθεν . “ ‘Αλλ’ οὐδ’ οὕτως κόρον ἐλάμβανεν αὐτῶν ἡ μανία καὶ ἡ πρὸς τοὺς ἁγίους ὠμότης . ὑπὸ γὰρ ἀγρίου θηρὸς ἄγρια καὶ βάρβαρα φῦλα ταραχθέντα δυσπαύστως εἶχεν , καὶ ἄλλην ἰδίαν ἀρχὴν ἐπὶ τοῖς σώμασιν ἐλάμβανεν ἢ ὕβρις αὐτῶν · τὸ γὰρ νενικῆσθαι αὐτοὺς οὐκ ἐδυσώπει διὰ τὸ μὴ ἔχειν ἀνθρώπινον ἐπιλογισμόν , μᾶλλον δὲ καὶ ἐξέκαιεν αὐτῶν τὴν ὀργὴν καθάπερ θηρίου , καὶ τοῦ ἡγεμόνος καὶ τοῦ δήμου τὸ ὅμοιον εἰς ἡμᾶς ἄδικον ἐπιδεικνυμένων μῖσος , ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ ὁ ἄνομος ἀνομησάτω ἔτι , καὶ ὁ δίκαιος δικαιωθήτω ἔτι.’ καὶ γὰρ τοὺς ἐναποπνιγέντας τῆ εἱρκτῇ παρέραλλον κυσίν , ἐπιμελῶς παραφυλάσσοντες νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν μὴ κηδευθῇ τις ὑφ’ ἡμῶν · καὶ τότε δὴ προθέντες τά τε τῶν θηρίων τά τε τοῦ πυρὸς λείψανα , πῇ μὲν ἐσπαραγμένα , πῇ δὲ ἠνθρακευμένα , καὶ τῶν λοιπῶν τὰς κεφαλὰς σὺν τοῖς ἀποτμήμασιν αὐτῶν ὡσαύτως ἀτάφους παρεφύλαττον μετὰ στρατιωτικῆς ἐπιμελείας ἡμέραις συχναῖς . καὶ οἱ μὲν ἐνεβριμοῦντο καὶ ἔβρυχον τοὺς ὀδόντας ἐπ’ αὐτοῖς , ζητοῦντές τινα περισσοτέραν ἐκδίκησιν παρ’ αὐτῶν λαβεῖν , οἱ δὲ ἐνεγέλων καὶ ἐπετώθαζον , μεγαλύνοντες ἅμα τὰ εἴδωλα αὐτῶν καὶ ἐκείνοις προσάπτοντες τὴν τούτων τιμωρίαν , οἱ δὲ ἐπιεικέστεροι καὶ κατὰ ποσὸν συμπαθεῖν δοκοῦντες ὠνείδιζον πολύ , λέγοντες ποῦ ὁ θεὸς αὐτῶν καὶ τί αὐτοὺς ὤνησεν ἡ θρησκεία , ἢν καὶ πρὸ τῆς ἑαυτῶν εἵλαντο ψυχῆς ; ’ κοὶ τὰ μὲν ἀπ’ ἐκείνων τοιαύτην εἶχε τὴν ποικιλίαν , τὰ δὲ καθ’ ἡμᾶς ἐν μεγάλῳ καθειστήκει πένθει διὰ τὸ μὴ δύνασθαι τὰ σώματα κρύψαι τῇ γῆ · οὔτε γὰρ νὺξ συνεβάλλετο ἡμῖν πρὸς τοῦτο οὔτε ἀργύρια ἔπειθεν οὔτε λιτανεία ἐδυσώπει , παντὶ δὲ τρόπῳ παρετήρουν , ὡς μέγα τι κερδανοῦντες , εἰ μὴ τύχοιεν ταφῆς . ” Τούτοις ἑξῆς μεθ’ ἕτερά φασιν · “ τὰ οὖν σώματα τῶν μαρτύρων παντοίως παραδειγματισθέντα καὶ αἰθριασθέντα ἐπὶ ἡμέρας ἕξ , μετέπειτα καέντα καὶ αἰθαλωθέντα ὑπὸ τῶν ἀνόμων κατεσαρώθη εἰς τὸν Ῥοδανὸν ποταμὸν πλησίον παραρρέοντα , ὅπως μηδὲ λείψανον αὐτῶν φαίνηται ἐπὶ τῆς γῆς ἔτι . καὶ ταῦτ’ ἔπραττον ὡς δυνάμενοι νικῆσαι τὸν θεὸν καὶ ἀφελέσθαι αὐτῶν τὴν παλιγγενεσίαν , ἵνα , ὡς ἔλεγον ἐκεῖνοι , μηδὲ ἐλπίδα σχῶσιν ἀναστάσεως , ἐφ’ ᾗ πεποιθότες ξένην τινὰ καὶ καινὴν εἰσάγουσιν ἡμῖν θρῃακείαν καὶ καταφρονοῦσι τῶν δεινῶν , ἕτοιμοι καὶ μετὰ χαρᾶς ἥκοντες ἐπὶ τὸν θάνατον · νῦν ἴδωμεν εἰ ἀναστήσονται καὶ εἰ δύναται βοηθῆσαι αὐτοῖς ὁ θεὸς αὐτῶν καὶ ἐξελέσθαι ἐκ τῶν χειρῶν ἡμῶν.’ ”
Lemmas: I . Γαλλία μέν ἐν ὁ χώρα εἄν , κατά εἄν ὁ ὁ δηλέομαι συγκροτέω στάδιον , εἰμί μητρόπολις ἐπίσημος καί παρά ὁ ἄλλος ὁ αὐτόθι διαφέρω βοάω Λούγδουνος καί Βίεννα , διά ὅς ἀμφότερος ὁ ἅπας χώρα πολύς ὁ ῥεῦμα περιρρέω ὁ Ῥοδανός ποταμός διεξέρχομαι . ὁ οὖν περί ὁ μάρτυς γραφή ὁ ὅδε διαφανής ἐκκλησία ὁ κατά ὁ Ἀσία καί Φρυγία διαπέμπω , ὁ παρά αὐτός πράσσω οὗτος ανιστοπουω ὁ τρόπος , παρατίθημι δέ ὁ αὐτός φωνή · “ ὁ ἐν Βιέννη καί Λούγδουνον ὁ Γαλλία παροικέω δοῦλος χριστός ὁ κατά ὁ Ἀσία καί Φρυγία ὁ αὐτός ὁ ἀπολύτρωσις ἐγώ πίστις καί ἐλπίς ἔχω ἀδελφός · εἰρήνη καί χάρις καί δόξα ἀπό θεός πατήρ καί Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ . ” εἶτα οὗτος ἑξῆς ἕτερος προοιμιάζομαι , ὁ ὁ λόγος καταρχή ποιέω ἐν οὗτος · “ ὁ μέν ἐν μέγεθος ὁ ἐνθάδε θλῖψις καί ὁ τοσοῦτος ὁ ἔθνος εἰς ὁ ἅγιος ὀργή καί ΔΑΑ ὑπομένω ὁ μακάριος μάρτυς , ἐπί ἀκριβής οὔτε ἐγώ εἶπον ἱκανός οὔτε μήv γραφεύς περιλαμβάνω δυνατός . πᾶς γάρ σθένος ὠθέω ὁ ἀντίκειμαι , προοιμιάζομαι ἤδη ὁ ἀδεῶς μέλλω ἐάω παρουσία αὐτός , καί διά πᾶς διέρχομαι , ἐθίζω ὁ ἑαυτοῦ καί προγυμνάζω κατά ὁ δοῦλος ὁ θεός , ὠάτος μή μόνος οἰκίον καί βαλανεῖον καί ἀγορά ἔργω , ἀλλά καί ὁ καθόλου φαίνω ἐγώ τις αὐτός ἀπεῖπον ἐν ὁποῖος δήποτε τόπος . ἀντιστρατηγέω δέ ὁ χάρις ὁ θεός , καί ὁ μέν ἀσθενής ἐρύω , ἀντιπαρατάσσομαι δέ στῦλος ἑδραῖος δύναμαι διά ὁ ὑπομονή πᾶς ὁ ὁρμή ὁ πονηρός εἰς ἑαυτοῦ ἕλκω · ἕ καί ὁμόσε χωρέω , πᾶς εἶδος ὀνειδισμός καί κόλασις ἀνέχω · ἕ καί ὁ πολύς ὀλίγος ἡγέομαι ἀποδύω πρός χριστός , εἰμί ἐπιδείκνυμι ὅτι οὐ ἄξιος ὁ πάθημα ὁ νῦν καιρός πρός ὁ μέλλω δόξα ἀπος - καλύπτω εἰς ἐγώ . “ ὅς πρῶτος μέν ὁ ἀπό ὁ ὄχλος πανδημεί σωρηδόν ἐπιφέρω γενναῖος ὑπομένω , ἐπιβόησις καί πληγάς καί συρμός καί διαρπαγή καί λίθος βολή καί συγκλείω καί πᾶς ὅσος ἀγριόω πλῆθος ὡς πρός ἐχθρός καί πολέμιος φιλέω γίγνομαι , καί δή ἀνάγω εἰς ὁ ἀγορά ὑπό τε ὁ χιλίαρχος καί ὁ προΐημι ὁ πόλις ἐξουσία ἐπί πᾶς ὁ πλῆθος ἀνακρίνω καί ὁμολογέω , συγκλείω εἰς ὁ εἱρκτή ἠώς ὁ ὁ ἡγεμών παρουσία · μειέπειτα δέ ἐπί ὁ ἡγεμών ἄγω αὐτός ἐκεῖνος τῆ πρός ἐγώ ὠμότης χράω , Οὐέττιος Ἐπάγαθος , εἷς ἐκ ὁ ἀδελφός , πλήρωμα ἀγάπη ὁ πρός ὁ θεός καί πρός ὁ πλησίος χωρέω , ὅς καί ἐπί τοσοῦτος ἀκριβόω ὁ πολιτεία , ὡς καίπερ εἰμί νέος ουνεξισουω ὁ ὁ πρέσβυς Ζαχαρίας μαρτυρία · πορεύω γοῦν ἐν πᾶς ὁ ἐντολή καί δικαίωμα ὁ κύριος Ἄμεμπτος καί πᾶς ὁ πρός ὁ πλησίος λειτουργία ἄοκνος , ζῆλος θεός πολύς ἔχω καί ξέω ὁ πνεῦμα · τοιοῦτος δή τις εἰμί , ὁ οὕτως κατά ἐγώ ἄλογος γίγνομαι κρίσις οὐ βαστάζω , ἀλλά ὑπεραγανακτέω καί ἀξιόω καί αὐτός ἀκούω ἀπολογέομαι ὑπέρ ὁ ἀδελφός ὅτι μηδείς ἄθεος μηδέ ἀσεβής εἰμί ἐν ἐγώ . ὁ δέ περί ὁ βῆμα καταβοάω αὐτός , καί γάρ εἰμί ἐπίσημος , καί ὁ ἡγεμών μή ἀνέχω ὁ οὕτως ὑπό αὐτός Δίκαιος προτείνω ἀξίωσις , ἀλλά μόνος οὗτος πυνθάνομαι εἰμί καί αὐτός εἰμί Χριστιανός , ὁ δέ λαμπρός φωνή ὁμολογέω , ἀναλαμβάνω καί αὐτός εἰς ὁ κλῆρος ὁ μάρτυς , παράκλητος Χριστιανός χρηματίζω , ἔχω δέ ὁ παράκλητος ἐν ἑαυτοῦ , ὁ πνεῦμα ὁ Ζαχαρίας , ὅς διά ὁ πλήρωμα ὁ ἀγάπη ἐνδείκνυμι , εὐδοκέω ὑπέρ ὁ ὁ ἀδελφός ἀπολογία καί ὁ ἑαυτοῦ τίθημι Ψυχή · εἰμί γάρ καί εἰμί γνήσιος χριστός μαθητής , ἀκολουθέω ὁ ἀρνίον ὅπου ἄν ὑπάγω . “ ἐντεῦθεν δή διακρίνω ὁ λοιπός , καί φανερός καί ἑτοῖμος γίγνομαι πρωτομάρτυρας , ἕ καί μετά πᾶς προθυμία ἀναπληρόω ὁ ὁμολογία ὁ μαρτυρία , φαίνω δέ καί ὁ ἀνέτοιμος καί ἀγύμναστος καί ἔτι ἀσθενής , ἀγών μέγας τόνος φέρω μή δύναμαι · ὅς καί ἐκτιτρώσκω ὡς δέκα ὁ ἀριθμός · ἕ καί μέγας λύπη καί πένθος ἀμέτρητος ἐμποιέω ἐγώ καί ὁ προθυμία ὁ λοιπός ὁ μή αυνειλημμένων ἐγκόπτω · ἕ καίπερ πᾶς ὁ δεινός πάσχω , δμώς συμπάρειμι1 ὁ μάρτυς καί οὐ ἀπολείπω αὐτός , τότε δέ ὁ πᾶς μέγας πτοέω διά ὁ ἄδηλος ὁ ὁμολογία , οὖον ὁ ἐπιφέρω κολάζω φοβέω , ἀλλά ὁ τέλος ἀφοράω καί ὁ ἀποπίπτω τις δείδω . συλλαμβάνω μέντοι κατά ἕκαστος ἡμέρα ὁ ἄξιος ὁ ἐκεῖνος ἀναπληρόω ἀριθμός , εἰμί συλλέγω ἐκ ὁ δύο ἐκκλησία πᾶς ὁ σπουδαῖος καί διά ὅς μάλιστα συνίστημι ὁ ἐνθάδε · συλλαμβάνω δέ καί ἐθνικός τις οἰκέτης ὁ ἡμέτερος , ἐπεί δημόσιος κελεύω ὁ ἡγεμών ἀναζητέω πᾶς ἐγώ · ἕ καί κατά ἐνέδρα ὁ Σατανᾶς , φοβέω ὁ βάσανος ὅς ὁ ἅγιος βλέπω φοβέω ὁ στρατιώτης ἐπί οὗτος παρορμάω αὐτός , καταψεύδομαι ἐγώ Θυέστειος δεῖπνον καί Οἰδιπόδειος καί ΔΑΑ μήτε λαλέω μήτε νοέω θέμις ἐγώ , ἀλλά μηδέ πιστεύω εἰμί τίς τοιοῦτος πώποτε παρά ἄνθρωπος γίγνομαι . οὗτος δέ φημίζω , πᾶς ἀποθηριόω εἰς ἐγώ , ὥστε καί εἰμί τις ὁ πρότερος διά οἰκειότης μετριάζω , τότε μέγας χαλεπαίνω καί διαπρίω ἐπί ἐγώ · πληρόω δέ ὁ ὑπό ὁ κύριος ἐγώ εἴρω ὅτι ἔρχομαι καιρός ἐν ὅς πᾶς ὁ ἀποκτείνω σύ δοκέω λατρεία προσφέρω ὁ θεάομαι . ἐνταῦθα λοιπός ὑπεράνω πᾶς ἐξήγησις ὑπομένω κολάζω ὁ ἅγιος μάρτυς , φιλότιμος μένω ὁ Σατανᾶς καί διά ἐκεῖνος λέγω τίς ὁ βλααφήμων · ὑπερβεβλημένως δέ ἐνσκήπτω ὁ ὀργή πᾶς καί ὄχλος καί ἡγεμών καί στρατιώτης εἰς Σάγκτος ὁ διάκονος ἀπό Βιέννη καί εἰς Μάτουρον , νεοφώτιστος μέν , ἀλλά γενναῖος ἀγωνιστής , καί εἰς Ἄτταλος Περγαμηνός ὁ γένος , στῦλος καί ἑδραίωμα ὁ ἐνταῦθα ἀεί γίγνομαι , καί εἰς Βλανδῖνα , διά ὅς ἐπιδείκνυμι ὁ χριστός ὅτι ὁ παρά ἄνθρωπος εὐτελής καί ἀειδής καί εὐκαταφρόνητος φαίνω μέγας καταξιόω παρά θεός δόξα διά ὁ πρός αὐτός ἀγάπη ὁ ἐν δύναμις δείκνυμι · μένω καί μή ἐν εἶδος καυχάομαι . ἐγώ γάρ πᾶς δείδω καί ὁ σάρκινος δέσποινα αὐτός , ὅστις εἰμί καί αὐτός ὁ μάρτυς εἷς ἀγωνίστρια , ἀγωνιάω μή οὐδέ ὁ ὁμολογία δύναμαι παρρησιάζομαι διά ὁ ἀσθενής ὁ σῶμα , ἢ Βλανδίνα τοσοῦτος πληρόω δύναμις , ὥστε ἐκλύω καί παρίημι ὁ κατά διαδοχή πᾶς τρόπος βασανίζω αὐτός ἀπό ἑωθινός ἠώς ἑσπέρα , καί αὐτός ὁμολογέω ὅτι νικάω μηδείς ἔχω μηκέτι ὅς ποιέω αὐτός , καί θαυμάζω ἐπί ὁ παραμένω ἔμπνους αὐτός , πᾶς ὁ σῶμα περιρρήγνυμι καί φέρω , καί μαρτυρέω ὅτι εἷς εἶδος στρέβλωσις ἱκανός εἄν πρός ὁ ἐξάγω ὁ Ψυχή , οὐ ὅτι γε τοιοῦτος καί τοσοῦτος . ἀλλά ὁ μακάριος ὡς γενναῖος ἀθλητής ἐπαύω ἐν ὁ ὁμολογία , καί εἰμί αὐτός ἀνάληψις καί ἀνάπαυσις καί ἀναλγησία ὁ συμβαίνω ὁ λέγω ὅτι ‘ Χριστιανή εἰμί καί παρά ἐγώ οὐδείς φαῦλος γίγνομαι “ ὁ δέ Σάγκτος καί αὐτός ὑπερβεβλημένως καί ὑπέρ πᾶς ἄνθρωπος πᾶς ὁ ἐκ ἄνθρωπος αἰκία γενναῖος ὑπομένω , ὁ ἄνομος ἐλπίζω διά ὁ ἐπιμονή καί ὁ μέγεθος ὁ βάσανος ἀκούω τίς παρά αὐτός ὁ μή δήω , τοσοῦτος ὑπόστασις ἀντιπαρατάσσομαι αὐτός , ὥστε μήτε ὁ ἴδιος κατερέω ὄνομα μήτε ἔθνος μήτε πόλις ὅθεν εἰμί , μήτε εἰμί δοῦλος ἢ ἐλεύθερος εἰμί · ἀλλά πρός πᾶς ὁ ἐπερωτάω ἀποκρίνω τῆ Ῥωμαϊκός φωνή εἷς ‘ Χριστιανός εἰμί ’ · οὗτος καί ἀντί ὄνομα καί ἀντί πόλις καί ἀντί γένος καί ἀντί πᾶς ἐπάλληλος ὁμολογέω , ἄλλος δέ φωνή οὐ ἀκούω αὐτός ὁ ἔθνος · ὅθεν δή καί φιλονικία μέγας ὁ τε ἡγεμών καί ὁ βασανιστής γίγνομαι πρός αὐτός , ὥστε ὁπότε μηκέτι μηδείς ἔχω ὅς ποιέω αὐτός , ὁ τελευταῖος χάλκεος λεπίς διάπυρος προσκολλάω ὁ τρυφερός μέλεος ὁ σῶμα καί οὗτος μέν καίω , αὐτός δέ παραμένω ἀνετίκαμπτος καί ἀνένδοτος , στερρός πρός ὁ ὁμολογία , ὑπό ὁ οὐράνιος πηγή ὁ ὕδωρ ὁ ζωή ὁ ἔξειμι ἐκ ὁ νηδύς ὁ Χριστός δροσίζω καί ἐνδυναμόω · ὁ δέ σωμάτιον μάρτυς εἄν ὁ συμβεβηκός , ὅλος τραῦμα καί μῶλος καί συνίστημι καί ἀποβάλλω ὁ ἀνθρώπειος ἔξωθεν μορφή , ἐν ὅς πάσχω Χριστός μέγας ἐπιτελέω δόξα , καταργέω ὁ ἀντίκειμαι καί εἰς ὁ ὁ λοιπός ὑποτύπωσις ὑποδείκνυμι ὅτι μηδείς φοβερός ὅπου πατήρ ἀγάπη , μηδέ ἀλγεινός ὅπου χριστός δόξα . ὁ γάρ ἄνομος μετά ἡμέρα πάλιν στρεβλόω ὁ μάρτυς καί νομίζω ὅτι οἰδέω καί φλεγμαίνω ὁ σῶμα , εἰμί ὁ αὐτός προσφέρω κολαστήριον , περίειμι αὐτός , ὁπότε οὐδέ ὁ ἀπό ὁ χείρ ἁφή ἀνέχω , ἢ ὅτι ἐναποθνήσκω ὁ βάσανος φόβος ἐμποιέω ὁ λοιπός , οὖον μόνος οὐδείς περί αὐτός τοιοῦτος συμβαίνω , ἀλλά καί παρά πᾶς δόξα ἄνθρωπος ἀνακόπτω καί ἀνορθόω ὁ σωμάτιον ἐν ὁ μετέπειτα βάσανος , καί ὁ ἰδέα ἀπολαμβάνω ὁ πρότερος καί ὁ χρῆσις ὁ μέλος , ὥστε μή κόλασις , ἀλλά ἴασις διά ὁ χάρις ὁ χριστός ὁ δύο στρέβλωσις αὐτός γίγνομαι . “ καί Βιβλίς δέ , εἷς ὁ ἀρνέομαι , ἤδη δοκέω ὁ διάβολος καταπίνω , ἐθέλω δέ καί διά βλασφημία κατακρίνω , ἄγω ἐπί κόλασις , ἀναγκάζω εἶπον ὁ ἄθεος περί ἐγώ , ὡς ευθραυοτω ἤδη καί ἄνανδρος · ἢ δέ ἐν τῆ στρέβλωσις ἀβλενηψεν καί ὡς εἄν εἶπον ἐκ βαθύς ὕπνος ἀνεγείρω , ὑπομιμνήσκω διά ὁ πρόσκαιρος τιμωρία ὁ αἰώνιος ἐν γέεννα κόλασις , καί ἐκ ἐναντίος ἀντιλέγω ὁ βλάσφημος , φημί πῶς εἄν παιδίον ἐσθίω ὁ τοιοῦτος , ὅς μηδέ ἄλογος ζῷον αἷμα ἐσθίω ἔξεστι ; ’ καί ἀπό ὅδε Χριστιανή ἑαυτοῦ ὁμολογέω καί ὁ κλῆρος ὁ μάρτυς προστίθημι . “ καταργέω δέ ὁ τυραννικός κόλος . στηρίζω ὑπό ὁ Χπιστοῦ διά ὁ ὁ μακάριος ὑπομονή , ἕτερος μηχανή ὁ διάβολος ἐπινοέω , ὁ κατά ὁ εἱρκτή ἐν ὁ σκότος καί ὁ χαλεπός χωρίον συγκλείω καί ὁ ἐν ὁ ξύλον διάτασις ὁ πούς , ἐπί πέμπτος διατείνω τρύπημα , καί ὁ λοιπάς αἰκία , δάη εἴωθα ὀργίζω ὑπουργός καί οὗτος διάβολος πλήρης διατίθημι ὁ ἐγκλείω · ὥστε ἀποπνίγω ὁ πλεῖστος ἐν ὁ εἱρκτή , ὅσος γε ὁ κύριος οὕτως ἐξέρχομαι ἐθέλω , ἐπιδείκνυμι ὁ αὐτός δόξα . ὁ μέν γάρ βασανίζω πικρός ὥστε δοκέω μηδέ ὁ πᾶς θεραπεία τυγχάνω ἔτι ζῶ δύναμαι , παραμένω ἐν ὁ εἱρκτή , ἐρῆμος μέν ὁ παρά ἄνθρωπος ἐπιμέλεια , ἀναρρώννυμι δέ ὑπό κύριος καί ἐνδυναμόω καί σῶμα καί Ψυχή καί ὁ λοιπός παρορμάω καί παραμυθέομαι · μένω · ὁ δέ νεαρός καί ἄρτι συλλαμβάνω , ὅς μή προκαταικιζω ὁ σῶμα , ὁ βάρος οὐ φέρω ὁ σύγκλεισις , ἀλλά ἔνδον ἐναποθνῄσκω . ὁ δέ μακάριος Ποθεινός , ὁ ὁ διακονία ὁ επιακοπος ἐν Λούγδουνον πιστεύω , ὑπέρ ὁ ἐνενήκοντα ἔτος ὁ ἡλικία γίγνομαι καί πάνυ ἀσθενής ὁ σῶμα , μόλις μέν ἐμπνέω διά ὁ πρόκειμαι σωματικός ἀσθλένειαν , ὑπό δέ πρό . Θυμίας πνεῦμα ἀναρρώννυμι διά ὁ ἐγκει - μένω ὁ μαρτυρία ἐπιθυμία , καί αὐτός ἐπί ὁ βῆμα σύρω , ὁ μέν σῶμα καί ὑπό ὁ γῆρας καί ὑπό ὁ νόσος λύω , τηρέω δέ ὁ Ψυχή ἐν αὐτός , ἵνα διά αὐτός χριστός θραμβεύσῃ · ὅς ὑπό ὁ στρατιώτης ἐπί ὁ βῆμα κομίζω , παραπέμπω αὐτός ὁ πολιτικός ἐξουσία καί πᾶς ὁ πλῆθος , ἐπιβόησις παντοῖος ποιέω ὡς αὐτός εἰμί ὁ Χριστός , ἀποδίδωμι ὁ καλός μαρτυρία . ἀνετάζω δέ ὑπό ὁ ἡγεμών τίς εἰμί Χριστιανός ὁ θεός , φημί ἐάν εἰμί ἄξιος , γιγνώσκω ’ · ἐντεῦθεν δέ ἀφειδής σύρω καί ποικίλος πάσχω πληγάς , ὁ μέν σύνεγγυς χείρ καί πούς ἐνυβρίζω παντοῖος , μηδέ ὁ ἡλικία αἰδέομαι αὐτός , ὁ δέ μακρός , ὅς μετά χείρ ἕκαστος ἔχω , εἰς αὐτός ἀκοντίζω , πᾶς δέ ἡγέομαι μέγας πλημμελέω καί ἀσεβέω , εἰμί τις ἀπολείπω ὁ εἰς αὐτός ἀσέλγεια · καί γάρ ὁ θεός αὐτός οἴομαι οὕτως ἐκδικέω . καί μόγις ἐμπνέω ῥίπτω ἐν τῆ εἱρκτή καί μετά δύο ἡμέρα ἀποψύχω . “ ἐνταῦθα δή μέγας τις οἰκονομία θεός γίγνομαι καί ἔλεος ἀμέτρητος ἀναφαίνω Ἰησοῦς , σπανίως μέν ἐν ὁ ἀδελφότης γίγνομαι , μή ἀπολείπω δέ ὁ τέχνη χριστός . ὁ γάρ κατά ὁ πρῶτος σύλληψις ἔξαρνος γίγνομαι συγκλείω καί αὐτός καί μετέχω ὁ δεινός · οὐδέ γάρ ἐν ὁ καιρός οὗτος ὄφελος τίς αὐτός ὁ ἐξάρνησις γίγνομαι , ἀλλά ὁ μέν ὁμολογέω ὅς καί εἰμί , συγκλείω ὡς Χριστιανός , μηδείς ἄλλος αἴτιος αὐτός ἐπιφέρω , οὗτος δέ λοιπός ὡς ἀνδροφόνος καί μιαρός κατέχω , διπλόος παρά ὁ λοιπός κολάζω . ἐκεῖνος μέν γάρ ἐπικουφίζω ὁ χαρά ὁ μαρτυρία καί ὁ Ἐλπὶς ὁ ἐπαγγέλλω καί ὁ πρός ὁ χριστός ἀγάπη καί ὁ πνεῦμα ὁ πατρικός , οὗτος δέ ὁ σύνοιδα μέγας τιμωρέω , ὥστε καί παρά ὁ λοιπός ἅπας κατά ὁ πάροδος διάδηλος ὁ ὄφις αὐτός εἰμί . ἕ μέν γάρ ἱλαρός πρόειμι1 , δόξα καί χάρις πολύς ὁ ὄφις αὐτός συγκεράννυμι - μένω , ὥστε καί ὁ δεσμός κόσμος εὐπρεπής περί . κεῖμαι αὐτός , ὡς νύμφη κοσμέω ἐν κροσσωτός χρυσός ποικίλλω , ὁ εὐωδία ὄζω ἅμα ὁ Χριστός , ὥστε ἔνιοι δόξα καί μύρον κοσμικός χρίω αὐτός · ἕ δέ κατηφής καίω ταπεινός καί δυσειδής καί πᾶς ἀσχημοσύνη ἀνάπλεος , προσέτι δέ καί ὑπό ὁ ἔθνος ὀνειδίζω ὡς ἀγεννής καί ἄνανδρος , ἀνδροφόνος μέν ἔγκλημα ἔχω , ἀπόλλυμι δέ ὁ πάντιμος καί ἔνδοξος καί ὀξοποιός προσηγορία . οὗτος δή ὁ λοιπός θεωρέω στηρίζω , καί ὁ συλλαμβάνω ἀδιάτακτος ὁμολογέω , μηδέ ἔννοια ἔχω διαβολικός λογισμός . ” οὗτος μεταξύ τις ἐπιλέγω , αὖθις ἐπιφέρω · “ μετά οὗτος δή λοιπός εἰς πᾶς εἶδος διαιρέω ὁ μαρτύριον ὁ ἔξοδος αὐτός . ἐκ διάφορος γάρ χρῶμα καί παντοῖος ἄνθος εἷς πλέκω στέφανος προσφέρω ὁ πατήρ · χρή δέ οὖν ὁ γενναῖος ἀθλητής ποικίλος ὑπομένω ἀγών καί μέγας νικάω ἀπολαμβάνω ὁ μέγας ὁ ἀφθαρσία στέφανος . ὁ μέν οὖν Ματοῦρος καί ὁ Σάγκτος καί ὁ Βλανδίνα καί Ἄτταλος ἄγω ἐπί ὁ θηρίον εἰς ὁ δημόσιος καί εἰς κοινός ὁ ἔθνος ὁ ἀπανθρωπία θέαμα , ἐπίτηδες ὁ ὁ θηριομαχέω ἡμέρα διά ὁ ἡμέτερος δίδωμι . καί ὁ μέν Ματοῦρος καί ὁ Σάγκτος αὖθις δίειμι ἐν ὁ ἀμφιθέατρον διά πᾶς κόλασις , ὡς μηδείς ὅλως προπάσχω , μᾶλλον δέ ὡς διά πλείων ἤδη κλῆρος ἐκβιάζω ὁ ἀντίπαλος καί περί ὁ στέφανος αὐτός ὁ ἀγών ἔχω , ὑποφέρω πάλιν ὁ διέξοδος ὁ μάστιξ ὁ ἐκεῖσε ἐθίζω καί ὁ ἀπό ὁ θηρίον ἑλκηθμός καί πᾶς ὅσος μαίνομαι ὁ δῆμος , ἄλλος ἀλλαχόθεν , ἐπιβοάω καί ἐπικελεύω , ἐπί πᾶς ὁ σιδήρεος καθέδρα , ἐπί εἰμί τηγανίζω ὁ σῶμα κνίζω αὐτός ἐμφορέω . ὁ δέ οὐδέ οὕτως λήγω , ἀλλά ἔτι καί μᾶλλον ἐκμαίνω , βούλομαι νικάω ὁ ἐκεῖνος ὑπομονή , καί οὐδέ ὡς παρά Σάγκτος ἕτερος τίς εἰσακούω παρά εἄν ἀπό ἀρχή ἐθίζω λέγω ὁ ὁμολογία φωνή . “ οὗτος μέν ἐν , διά ἀγών μέγας ἐπί πολύς παραμένω αὐτός ὁ Ψυχή , ἔσχατος θύω , διά ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος ἀντί πᾶς ὁ ἐν ὁ μονομάχιον ποικιλίας αὐτός θέαμα γίγνομαι ὁ κόσμος · ὁ δέ Βλανδίνα ἐπί ξύλον κρεμάννυμι πρόκειμαι βορά ὁ εἰσβάλλω θηρίον · ἢ καί διά ὁ βλέπω σταυρός σχῆμα κρεμάννυμι διά ὁ εὔτονος προσευχή πολύς προθυμία ὁ ἀγωνίζομαι ἐμποιέω , βλέπω αὐτός ἐν ὁ ἀγών καί ὁ ἔξωθεν ὀφθαλμός διά ὁ ἀδελφός ὁ ὑπέρ αὐτός σταυρόω , ἵνα πείθω ὁ πιστεύω εἰς αὐτός ὅτι πᾶς ὁ ὑπέρ ὁ Χριστός δόξα πάσχω ὁ κοινωνία ἀεί ἔχω μετά ὁ ζῶ θεός . καί μηδείς ἅπτω τότε ὁ θηρίον αὐτός , καθαιρέω ἀπό ὁ ξύλον ἀναλαμβάνω πάλιν εἰς ὁ εἱρκτή , εἰς ἄλλος ἀγών τηρέω , ἵνα διά πλείων γύμνασμα νικάω , ὁ μέν σκολιός ὄφις ἀπαραίτητος ποιέω ὁ δίκη , προτρέπω δέ ὁ ἀδελφός , ὁ μικρός καί ἀσθενής καί εὐκαταφρόνητος μέγας καί ακαταγωνιοιδανω ἀθλητής χριστός ἐνδύω , διά πολύς κλῆρος ἐκβιάζω ὁ ἀντίκειμαι καί διά ἀγών ὁ ὁ ἀφθαρσία στέφω στέφανος . “ ὁ δέ Ἄτταλος καί αὐτός μέγας ἐξαιτέω ὑπό ὁ ὄχλος καί γάρ εἄν ὀνομαστός ) , ἑτοῖμος εἰσέρχομαι ἀγωνιάτης διά ὁ ευαυενοραω , ἐπεί γνήσιος ἐν τῆ Χπιστιανῇ συντάσσω γυμνάζω εἰμί καί ἀεί μάρτυς γίγνομαι παρά ἐγώ ἀλήθεια . καί περιάγω κύκλος ὁ ἀμφιθέατρον , πίναξ αὐτός προάγω ἐν ὅς γράφω ῥωμαϊστί ὕω εἰμί Ἄτταλος ὁ Χριστιανός καί ὁ δῆμος σφόδρα σφριγάω ἐπί αὐτός , μανθάνω ὁ ἡγεμών ὅτι Ῥωμαῖος εἰμί , κελεύω αὐτός ἀναλαμβάνω μετά καί ὁ λοιπός ὁ ἐν ὁ εἱρκτή εἰμί , περί ὅς ἐπιστέλλω ὁ Καῖσαρ καί περιμένω ὁ ἀπόφασις ὁ ἀπό ἐκεῖνος . “ ὁ δέ διά μέσος καιρός οὐ ἀργός αὐτός οὐδέ ἄκαρπος γίγνομαι , ἀλλά διά ὁ ὑπομονή αὐτός ὁ ἀμέτρητος ἔλεος ἀναφαίνω χριστός · διά γάρ ὁ ζῶ ζωοποιέω ὁ νεκρός , καί μάρτυς ὁ μή μάρτυς χαρίζομαι , καί ἐγγίγνομαι πολύς χαρά ὁ παρθένος μήτηρ , ὅς ὡς νεκρός ἐκτιτρώσκω , οὗτος ζῶ ἀπολαμβάνω . διά ἐκεῖνος γάρ ὁ πλείων ὁ ἀρνέομαι ἀναμετρέω καί ἀνακυίσκω καί ἀναζωπυρέω καί μανθάνω ὁμολογέω καί ζῶ ἤδη καί τονόω πρόσειμι ὁ βῆμα , ἐγγλυκαίνω ὁ ὁ μέν θάνατος ὁ ἁμαρτωλός μή βούλομαι , ἐπί δέ ὁ μετάνοια χρηστεύομαι θεός , γῆ καί πάλιν ἐπερωτάω ὑπό ὁ ἡγεμών . ἐπιστέλλω γάρ ὁ Καῖσαρ ὁ μέν ἀποτυμπανίζω , εἰμί δέ τις ἀρνέομαι , οὗτος ἀπολύω , ὁ ἐνθάδε πανήγυρις ( εἰμί δέ οὗτος πολυάνθρωπος ἐκ πᾶς ὁ ἔθνος συνέρχομαι εἰς αὐτός ) ἄρχω συνίστημι , ἀνάγω ἐπί ὁ βῆμα θεός - τρίζω ὁ μακάριος καί ἐμπομπεύω ὁ ὄχλος · διά ὅς καί πάλιν ἀνετάζω , καί ὅσος μέν δοκέω πολιτεία ‘ Ῥωμαῖος ἔχω , οὗτος ἀποτέμνω ὁ κεφαλή , ὁ δέ λοιπός πέμπω εἰς θηρίον . δοξάζω δέ μέγας ὁ Χριστός ἐπί ὁ πρότερος ἀρνέομαι , τότε παρά ὁ ὁ ἔθνος ὑπόνοια ὁμολογέω . καί γάρ ἴδιος οὗτος ἀνετάζω ὡς δῆθεν ἀπολύω , καί ὁμος - λογόω προστίθημι ὁ ὁ μάρτυς κλῆρος · μένω δέ ἔξω ὁ μηδέ ἴχνος πώποτε πίστις μηδέ αἴσθησις ἔνδυμα νυμφικός μηδέ ἔννοια φόβος θεός ἔχω , ἀλλά καί διά ὁ ἀναστροφή αὐτός βλασφημέω ὁ ὁδός , οὗτος εἰμί ὁ υἱός ὁ ἀπώλεια , ὁ δέ λοιπός πᾶς τῆ ἐκκλησία προστίθημι · ὅς καί ἀνετάζω , Ἀλέξανδρος τις , Φρύξ μέν ὁ γένος , ἰατρός δέ ὁ ἐπιστήμη , πολύς ἔτος ἐν ὁ Γαλλίας διατρίβω καί γνωστός σχεδόν πᾶς διά ὁ πρός θεός ἀγάπη καί παρρησία ὁ λόγος εἰμί γάρ καί οὐ ἄμοιρος ἀποστολικός χάρισμα ) , παρίστημι ὁ βῆμα καί νεῦμα προτρέπω αὐτός πρός ὁ ὁμολογία , φανερός εἄν ὁ περιίστημι ὁ βῆμα ὥσπερ ὠδίς . ἀγανακτέω δέ ὁ ὄχλος ἐπί ὁ ὁ πρότερος ἀρνέομαι μένος αὖθις ὁμολογέω , κάτω - βοάω ὁ Ἀλέξανδρος ὡς ἐκεῖνος οὗτος ποιέω , καί ἐφίστημι ὁ ἡγεμών καί ἀνετάζω αὐτός τίς εἰμί , ὁ δέ φημί ὅτι ‘ ἀνετάζω ἐν ὀργή γίγνομαι κατακρίνω αὐτός πρός θηρίον . καί τῆ ἔπειμι εἰσέρχομαι μετά καί ὁ Ἄτταλος , καί γάρ καί ὁ Ἄτταλος ὁ ὄχλος χαρίζομαι ὁ ἡγεμών ἐκδίδωμι πάλιν πρός θηρίον · ἕ καί διά πᾶς διέρχομαι ὁ ἐν ὁ ἀμφιθέατρον πρός κόλασις ἐξευρίσκω ὄργανον καί μέγας ὑπό , μένω ἀγών , ἔσχατος θύω καί αὐτός , ὁ μέν Ἀλέξανδρος μήτε στενάζω μήτε γρύζω τίς ὅλως , ἀλλά κατά Καρδία ὁμιλέω ὁ θεός , ὁ δέ Ἄτταλος , ὁπότε ἐπί ὁ Σιδηρᾶς ἐπιτίθημι καθέδρα καί περικαίω , ἡνίκα ὁ ἀπό ὁ σῶμα κνίζω ἀναφέρω , φημί πρός ὁ πλῆθος ὁ ‘ ρωμαϊκός φωνή ‘ ἰδού οὗτος εἰμί ἄνθρωπος ἐσθίω , ὅς ποιέω σύ · ἐγώ δέ οὔτε ἄνθρωπος ἐσθίω οὔτε ἕτερος τίς πονηρός πράσσω ἐπερωτάω δέ τίς ὄνομα ἔχω ὁ θεός , ἀποκρίνω ’ὁ θεός ὄνομα οὐ ἔχω ὡς ἄνθρωπος επὶ πᾶς δέ οὗτος τῆ ἔσχατος λοιπός ἡμέρα ὁ μονομάχιον ἢ Βλαωδῖνα πάλιν πεντεκαίδεκα μετά καί Ποντικός , παιδάριον ὡς πεντεκαίδεκα ἔτος , ἕ καί κατά ἡμέρα εἰσάγω πρός ὁ βλέπω ὁ ὁ λοιπός κόλασις · καί ἀναγκάζω ὄμνυμι κατά ὁ εἴδωλον αὐτός , καί διά ὁ ἐμμένω εὐσταθής καί ἐξουθενέω αὐτός ἀγριόω πρός αὐτός ὁ πλῆθος , ὡς μήτε ὁ ἡλικία ὁ παῖς οἰκτείρω μήτε ὁ γύναιον θάω , πρός πᾶς δέ ὁ δεινός παραβάλλω αὐτός καί διά πᾶς ἐν κύκλος διάγω κόλασις , ἐπάλληλος ἀναγκάζω ὄμνυμι , ἀλλά μή δύναμαι οὗτος πράσσω . ὁ μέν γάρ Ποντικός ὑπό ὁ ἀδελφός παρορμάω , ὡς καί ὁ ἔθνος βλέπω ὅτι ἐκεῖνος εἄν προτρέπω καί στηρίζω αὐτός , πᾶς κόλασις γενναῖος ὑπομένω ἀποδίδωμι ὁ πνεῦμα · ὁ δέ μακάριος Βλανδίνα πᾶς ἔσχατος , καθάπερ μήτηρ εὐγενής παρορμάω ὁ τέκνον καί νικηφόρος πρός ὁ βασιλεύς , ἀναμετρέω καί αὐτός πᾶς ὁ ὁ παῖς μετρέω σπεύδω πρός αὐτός , χαίρω καί ἀγαλλιάω ἐπί ὁ ἔξοδος , ὡς εἰς νυμφικός δεῖπνον καλέω , ἀλλά μή πρός θηρίον βάλλω · καί μετά ὁ μάστιξ , μετά ὁ θηρίον , μετά ὁ τάγηνον , ἔσχατος εἰς γυργαθόν βάλλω ταῦρος παραβάλλω , καί ἱκανῶς ἀναβάλλω πρός ὁ οἴγω μηδέ αἴσθησις ἔτι ὁ συμβαίνω ἔχω διά ὁ ἐλπίς καί ἐποχή ὁ πιστεύω καί ΕUsΕBIUs ὁμιλία πρός Χριστός , θύω καί αὐτός , καί αὐτός ὁμολογέω ὁ ἔθνος ὅτι μηδεπώποτε παρά αὐτός γυνή τοιοῦτος κοί τοσοῦτος πάσχω . “ Ἀλλᾶς οὐδέ οὕτως κόρος λαμβάνω αὐτός ὁ μανία καί ὁ πρός ὁ ἅγιος ὠμότης . ὑπό γάρ ἄγριος θήρ ἄγριος καί βάρβαρος φῦλον ταράσσω δύσπαυστος ἔχω , καί ἄλλος ἴδιος ἀρχή ἐπί ὁ σῶμα λαμβάνω ἢ ὕβρις αὐτός · ὁ γάρ νικάω αὐτός οὐ δυσωπέω διά ὁ μή ἔχω ἀνθρώπινος ἐπιλογισμός , μᾶλλον δέ καί ἐκκαίω αὐτός ὁ ὀργή καθάπερ θηρίον , καί ὁ ἡγεμών καί ὁ δῆμος ὁ ὅμοιος εἰς ἐγώ ἄδικος ἐπιδείκνυμι μῖσος , ἵνα ὁ γραφή πληρόω ὁ ἄνομος ἀνομέω ἔτι , καί ὁ δίκαιος δικαιόω τίω καί γάρ ὁ ἐναποπνίγομαι τῆ εἱρκτή παραλύω κύω , ἐπιμελής παραφυλάσσω νύκτωρ καί μετά ἡμέρα μή κηδεύω τις ὑπό ἐγώ · καί τότε δή προτίθημι ὁ τε ὁ θηρίον ὁ τε ὁ πυρός λείψανον , πῇ μέν σπαράσσω , πῇ δέ ἀνθρακεύω , καί ὁ λοιπός ὁ κεφαλή σύν ὁ ἀπότμημα αὐτός ὡσαύτως ἄταφος παραφυλάσσω μετά στρατιωτικός ἐπιμέλεια ἡμέρα συχνός . καί ὁ μέν ἐμβριμάομαι καί βρύχω ὁ ὀδούς ἐπί αὐτός , ζητέω τις περισσός ἐκδίκησις παρά αὐτός λαμβάνω , ὁ δέ ἐγγελάω καί ἐπιτωθάζω , μεγαλύνω ἅμα ὁ εἴδωλον αὐτός καί ἐκεῖνος προσάπτω ὁ οὗτος τιμωρία , ὁ δέ ἐπιεικής καί κατά ποσός συμπαθέω δοκέω ὀνειδίζω πολύς , λέγω ποῦ ὁ θεός αὐτός καί τίς αὐτός ὀνίνημι ὁ θρησκεία , εἄν καί πρό ὁ ἑαυτοῦ αἱρέω Ψυχή ; ’ κοί ὁ μέν ἀπό ἐκεῖνος τοιοῦτος ἔχω ὁ ποικιλίας , ὁ δέ κατά ἐγώ ἐν μέγας καθίστημι πένθος διά ὁ μή δύναμαι ὁ σῶμα κρύπτω ὁ γῆ · οὔτε γάρ νύξ συμβάλλω ἐγώ πρός οὗτος οὔτε ἀργύριον πείθω οὔτε λιτανεία δυσωπέω , πᾶς δέ τρόπος παρατηρέω , ὡς μέγας τίς κερδαίνω , εἰμί μή τυγχάνω ταφή . ” οὗτος ἑξῆς μετά ἕτερος φημί · “ ὁ οὖν σῶμα ὁ μάρτυς παντοῖος παραδειγματίζω καί αἰθριάζω ἐπί ἡμέρα ἕξ , μετέπειτα καίω καί αἰθαλόω ὑπό ὁ ἄνομος κατασαρόω εἰς ὁ Ῥοδανός ποταμός πλησίος παραρρέω , ὅπως μηδέ λείψανον αὐτός φαίνω ἐπί ὁ γῆ ἔτι . καί αὐτός πράσσω ὡς δύναμαι νικάω ὁ θεός καί ἀφαιρέω αὐτός ὁ παλιγγενεσία , ἵνα , ὡς λέγω ἐκεῖνος , μηδέ ἐλπίς ἔχω ἀνάστασις , ἐπί ὅς πείθω ξένος τις καί καινός εἰσάγω ἐγώ θρῃακείαν καί καταφρονέω ὁ δεινός , ἑτοῖμος καί μετά χαρά ἥκω ἐπί ὁ θάνατος · νῦν ὁράω εἰμί ἀνίστημι καί εἰμί δύναμαι βοηθέω αὐτός ὁ θεός αὐτός καί ἐξαιρέω ἐκ ὁ χείρ ἥμων ”