eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 7.24
XXIV . Ἐπὶ τούτοις ἅπασιν απουδάξεται αὐτῶ καὶ τὰ Περὶ ἐπαγγελιῶν δύο αυγγράμματα , ἡ δ᾿ ὑπόθεαις αὐτῷ Νέπως ἦν , ἐπίσκοπος τῶν κατ᾿ Αἴγυπτον , Ἰουδαϊκώτερον τὰς ἐπηγγελμένας τοῖς ἁγίοις ἐν ταῖς θείαις γραφαῖς ἐπαγγελίας ἄπο . δοθήσεαθαι διδάσκων καί τινα χιλιάδα ἐτῶν τρυφῆς σωματικῆς ἐπὶ τῆς ξηρᾶς ταύτης ἔσεσθαι ὑποτιθέμενος . δόξας γοῦν οὗτος ἐκ τῆς Ἀποκαλύφεως Ἰωάννου τὴν ἰδίαν κρατύνειν ὑπόληψιν , Ἔλεγχον ἀλληγοριατῶν λόγον τινὰ περὶ τούτου συντάξας ἐπέγραψεν · πρὸς ὃν ὁ Διονύσιος ἐν τοῖς Περὶ ἐπαγγελιῶν ἐνίσταται , διὰ μὲν τοῦ προτέρου τὴν αὐτοῦ γνώμην ἣν εἶχεν περὶ τοῦ δόγματος , πάρατιθέμενος , διὰ δὲ τοῦ δευτέρου περὶ τῆς Ἀποκαλύφεως Ἰωάννου διαλαμβάνων · ἔνθα τοῦ Νέπωτος κατὰ τὴν ἀρχὴν μνημονεύσας , ταῦτα περὶ αὐτοῦ γράφει · “ ἐπεὶ δὲ σύνταγμά τι προκομίζουσιν Νέπωτος , ᾧ λίαν ἐπερείδονται ὡς ἀναντιρρήτως ἀποδεικνύντι τὴν τοῦ χριατοῦ βασιλείαν ἐπὶ γῆς ἔσεσθαι , ἐν ἄλλοις μὲν πολλοῖς ἀποδέχομαι καὶ ἀγαπῶ Νέπωτα τῆς τε πίστεως καὶ τῆς φιλοπονίας καὶ τῆς ἐν ταῖς γραφαῖς διατριβῆς καὶ τῆς πολλῆς ψαλμῳδίας , ᾖ μέχρι νῦν πολλοὶ τῶν ἀδελφῶν εὐθυμοῦνται , καὶ πάνυ δι’ αἰδοῦς ἄγω τὸν ἄνθρωπον , ταύτῃ μᾶλλον ᾖ προανεπαύσατο · ἀλλὰ φίλη γὰρ καὶ προτιμοτάτη πάντων ἡ ἀλήθεια , ἐπαινεῖν τε χρὴ καὶ αυναινεῖν ἀφθόνως , εἴ τι ὀρθῶς λέγοιτο , ἐξετάζειν δὲ καὶ διευθύνειν , εἴ τι μὴ φαίνοιτο ὑγιῶς ἀναγεγραμμένον . καὶ πρὸς μὲν παρόντα καὶ φιλῶ λόγῳ δογματίζοντα αὐτάρκης ἦν ἂν ἡ ἄγραφος ὁμιλία , δι’ ἐρωτήσεως καὶ ἀποκρίσεως πείθουσα καὶ συμβιβάζουσα τοὺς ἀντιδιατιθεμένους · γραφῆς δὲ ἐκκειμένης , ὡς δοκεῖ τισιν , πιθανωτάτης καί τινων διδασκάλων τὸν μὲν νόμον καὶ τοὺς προφήτας τὸ μηδὲν ἡγουμένων καὶ τὸ τοῖς εὐαγγελίοις ἕπεαθαι παρέντων καὶ τὰς τῶν ἀποστόλων ἐπιστολὰς ἐκφαυΛισάντων , τὴν δὲ τοῦ συγγράμματος τούτου διδασκαλίαν ὡς μέγα δή τι καὶ κεκρυμμένον μυατήριον κατεπαγγελλομένων καὶ τοὺς ἁπλουστέρους ἀδελφοὺς ἡμῶν οὐδὲν ἐώντων ὑψηλὸν καὶ μεγαλεῖον φρονεῖν οὔτε περὶ τῆς ἐνδόξου καὶ ἀληθῶς ἐνθέου τοῦ κυρίου ἡμῶν ἐπιφανείας οὔτε τῆς ἡμετέρας ἐκ νεκρῶν ἀναστασεως καὶ τῆς πρὸς αὐτὸν ἐπισυναγωηῆς καὶ ὁμοιώσεως , ἀλλὰ μικρὰ καὶ θνητὰ καὶ οἷα τὰ νῦν , ἐλπίζειν ἀναπειθόντων ἐν τῆ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ , ἀναγκαῖον καὶ ἡμᾶς ὡς πρὸς παρόντα τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν διαλεχθῆναι Νέπωτα.’’ τούτοις μεθ’ ἕτερα ἐπιφέρει λέγων · “ ἐν μὲν οὖν τῷ Αρσενοΐτῃ γενόμενος , ἔνθα , ὡς οἶδας , πρὸ πολλοῦ τοῦτο ἐπεπόλαζεν τὸ δόγμα , ὡς καὶ σχίσματα καὶ ἀποστασίας ὅλων ἐκκλησιῶν γεγονέναι , συγκαλέσας τοὺς πρεσβυτέρους καὶ διδασκάλους ἐν ταῖς κώμαις ἀδελφῶν , παρόντων καὶ τῶν βουλομένων ἀδελφῶν , δημοσίᾳ τὴν ἐξέτασιν ποιήσασθαι τοῦ λόγου προετρεψάμην , καὶ τοῦτό μοι προσαγαγόντων τὸ βιβλίον ὥς τι ὅπλον καὶ τεῖχος ἄμαχον , συγκαθεσθεὶς αὐτοῖς τριῶν ἑξῆς ἡμερῶν ἐξ ἕω μέχρις ἑσπέρας , διευθύνειν ἐπειράθην τὰ γεγραμμένα · ἔνθα καὶ τὸ εὐσταθὲς καὶ τὸ φιλάληθες καὶ τὸ εὐπαρακολούθητον καὶ συνετὸν ὑπερηγάσθην τῶν ἀδελφῶν , ὡς ἐν τάξει καὶ μετ’ ἐπιεικείας τὰς ἐρωτήσεις καὶ τὰς ἐπαπορήσεις καὶ τὰς συγκαταθέσεις ἐποιούμεθα , τὸ μὲν ἐκ παντὸς τρόπου καὶ φιλονείκως τῶν ἅπαξ δοξάντων περιέχεαθαι , εἰ καὶ μὴ φαίνοιτο ὀρθῶς ἔχοντα , παραιτηαάμενοι , μήτε δὲ τὰς ἀντιλογίας ὑποστελλόμενοι , ἀλλ’ ἐς ὅσον οἷόν τε , τῶν προκειμένων καὶ κρατύνειν αὐτὰ πειρώμενοι , μήτε , εἰ λόγος αἱροῖ , μεταπείθεσθαι καὶ ἀνυποκρίτως αἰδούμενοι , ἀλλ’ εὐσυνειδήτως καὶ ἀνυποκρίτως καὶ ταῖς καρδίαις πρὸς τὸν θεὸν ἡπλωμέναις τὰ ταῖς ἀποδείξεσι καὶ διδασκαλίαις τῶν ἁγίων γραφῶν συνιστανόμενα καταδεχόμενοι . καὶ τέλος ὅ τε τῆς διδαχῆς ταύτης ἀρχηγὸς καὶ εἰσηγητής , ὁ καλούμενος κορακίων , ἐν ἐπηκόῳ πάντων τῶν παρόντων ἀδελφῶν ὡμολόγησεν καἰ διεμαρτύρατο ἡμῖν μηκέτι τούτῳ προσέξειν μηδὲ διαλέξεσθαι περὶ τούτου μηδὲ μεμνῆσθαι μηδὲ διδάξειν , ὡς ἱκανῶς ὑπὸ τῶν ἀντιλεχθέντων ἠρημένος · τῶν τε ἄλλων ἀδελφῶν οἳ μὲν ἔχαιρον ἐπὶ τῆ κοινολογίᾳ καὶ τῆ πρὸς πάντας συγκαταβάσει καὶ συνδιαθέσει . ”
Lemmas: XXIV . ἐπί οὗτος ἅπας απουδάξεται αὐτός καί ὁ περι ἐπαγγελία δύο αυγγράμματα , ὁ δέ ὑποτίθημι αὐτός Νέπως εἰμί , ἐπίσκοπος ὁ κατά Αἴγυπτος , Ἰουδαϊκός ὁ ἐπαγγέλλω ὁ ἅγιος ἐν ὁ θεῖος γραφεύς ἐπαγγελία ἀπό . δίδωμι διδάσκω καί τις χιλιάς ἔτος τρυφή σωματικός ἐπί ὁ ξηρός οὗτος εἰμί ὑποτίθημι . δόξα γοῦν οὗτος ἐκ ὁ Ἀποκάλυφος Ἰωάννης ὁ ἴδιος κρατύνω ὑπόληψις , Ἔλεγχος αλληγοριατη λόγος τις περί οὗτος συντάσσω ἐπιγράφω · πρός ὅς ὁ Διονύσιος ἐν ὁ περι ἐπαγγελία ἐνίστημι , διά μέν ὁ πρότερος ὁ αὐτός γνώμη ὅς ἔχω περί ὁ δόγμα , παρατίθημι , διά δέ ὁ δύο περί ὁ Ἀποκάλυφος Ἰωάννης διαλαμβάνω · ἔνθα ὁ Νέπως κατά ὁ ἀρχή μνημονεύω , οὗτος περί αὐτός γράφω · “ ἐπεί δέ σύνταγμα τίς προκομίζω Νέπως , ὅς λίαν ἐπερείδω ὡς ἀναντίρρητος ἀποδείκνυμι ὁ ὁ χριαατος βασίλειος ἐπί γῆ εἰμί , ἐν ἄλλος μέν πολύς ἀποδέχομαι καί ἀγαπάω Νέπως ὁ τε πίστις καί ὁ φιλοπονία καί ὁ ἐν ὁ γραφεύς διατριβή καί ὁ πολύς ψαλμῳδία , εἰμί μέχρι νῦν πολύς ὁ ἀδελφός εὐθυμέω , καί πάνυ διά αἰδώς ἄγω ὁ ἄνθρωπος , οὗτος μᾶλλον εἰμί ἀνεπαύω · ἀλλά φίλος γάρ καί πρότιμος πᾶς ὁ ἀλήθεια , ἐπαινέω τε χρή καί αυναινεος ἄφθονος , εἰμί τίς ὀρθῶς λέγω , ἐξετάζω δέ καί διευθύνω , εἰμί τίς μή φαίνω ὑγιής ἀναγράφω . καί πρός μέν πάρειμι καί φιλέω λόγος δογματίζω αὐτάρκης εἰμί εἄν ὁ ἄγραφος ὁμιλία , διά ἐρώτησις καί ἀπόκρισις πείθω καί συμβιβάζω ὁ ἀντιδιατίθημι · γραφεύς δέ ἔκκειμαι , ὡς δοκέω τις , πιθανός καί τίνω διδάσκαλος ὁ μέν νόμος καί ὁ προφήτης ὁ μηδείς ἡγέομαι καί ὁ ὁ εὐαγγέλιον ἕπω πείρω καί ὁ ὁ ἀπόστολος ἐπιστολή ἐκφαυλίζω , ὁ δέ ὁ σύγγραμμα οὗτος διδασκαλία ὡς μέγας δή τίς καί κρύπτω μυατήριον κατεπαγγέλλομαι καί ὁ ἁπλόος ἀδελφός ἐγώ οὐδείς ἐάω ὑψηλός καί μεγαλεῖον φρονέω οὔτε περί ὁ ἔνδοξος καί ἀληθής ἔνθεος ὁ κύριος ἐγώ ἐπιφάνεια οὔτε ὁ ἡμέτερος ἐκ νεκρός ἀνάστασις καί ὁ πρός αὐτός ἐπισυναγωγή καί ὁμοίωσις , ἀλλά μικρός καί θνητός καί οἷος ὁ νῦν , ἐλπίζω ἀναπείθω ἐν τῆ βασίλεια ὁ θεός , ἀναγκαῖος καί ἐγώ ὡς πρός πάρειμι ὁ ἀδελφός ἐγώ διαλέγω Νέπως οὗτος μετά ἕτερος ἐπιφέρω λέγω · “ ἐν μέν οὖν ὁ αρσενοιτης γίγνομαι , ἔνθα , ὡς οἶδα , πρό πολύς οὗτος ἐπιπολάζω ὁ δόγμα , ὡς καί σχίσμα καί ἀποστασία ὅλος ἐκκλησία γίγνομαι , συγκαλέω ὁ πρέσβυς καί διδάσκαλος ἐν ὁ κώμη ἀδελφός , πάρειμι καί ὁ βούλομαι ἀδελφός , δημόσιος ὁ ἐξέτασις ποιέω ὁ λόγος προτρέπω , καί οὗτος ἐγώ προσάγω ὁ βιβλίον ὅς τίς ὅπλον καί τεῖχος ἄμαχος , συγκαθέζομαι αὐτός τρεῖς ἑξῆς ἡμέρα ἐκ ἠώς μέχρι ἑσπέρα , διευθύνω πειράω ὁ γράφω · ἔνθα καί ὁ εὐσταθής καί ὁ φιλαλήθης καί ὁ εὐπαρακολούθητος καί συνετός ὑπεράγαμαι ὁ ἀδελφός , ὡς ἐν τάξις καί μετά ἐπιείκεια ὁ ἐρωτάω καί ὁ ἐπαπόρησις καί ὁ συγκατάθεσις ποιέω , ὁ μέν ἐκ πᾶς τρόπος καί φιλόνεικος ὁ ἅπαξ δοκέω περιέχω , εἰμί καί μή φαίνω ὀρθῶς ἔχω , παραιτέομαι , μήτε δέ ὁ ἀντιλογία ὑποστέλλω , ἀλλά εἰς ὅσος οἷος τε , ὁ πρόκειμαι καί κρατύνω αὐτός πειράω , μήτε , εἰμί λόγος αἱρέω , μεταπείθω καί ἀνυπόκριτος αἰδέομαι , ἀλλά εὐσυνείδητος καί ἀνυπόκριτος καί ὁ Καρδία πρός ὁ θεός ἁπλόω ὁ ὁ ἀπόδειξις καί διδασκαλία ὁ ἅγιος γραφεύς συνίστημι καταδέχομαι . καί τέλος ὅς τε ὁ διδαχή οὗτος ἀρχηγός καί εἰσηγητής , ὁ καλέω Κορακίων , ἐν ἐπήκοος πᾶς ὁ πάρειμι ἀδελφός ὁμολογέω καίω διαμαρτύρομαι ἐγώ μηκέτι οὗτος προσέχω μηδέ διαλέγω περί οὗτος μηδέ μιμνήσκω μηδέ διδάσκω , ὡς ἱκανῶς ὑπό ὁ ἀντιλέγω αἱρέω · ὁ τε ἄλλος ἀδελφός ἕ μέν χαίρω ἐπί τῆ κοινολογία καί τῆ πρός πᾶς συγκατάβασις καί συνδιάθεσις . ”