eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 2.25
XXV . Κραταιουμένης δ’ ἤδη τῷ Νέρωνι τῆς ἀρχῆς , εἰς ἀνοσίους ὀκείλας ἐπιτηδεύσεις , κατ’ αὐ - τῆς ὡπλίζετο τῆς εἰς τὸν τῶν ὅλων θεὸν εὐσεβείας . γράφειν μὲν οὖν οἷός τις οὗτος γεγένηται τὴν μοχθηρίαν , οὐ τῆς παρούσης γένοιτ’ ἂν σχολῆς · πολλῶν γε μὴν τὰ κατ’ αὐτὸν ἀκριβεστάταις παραδεδωκότων διηγήσεαιν , πάρεστιν ὅτῳ φί - λον , ἐξ αὐτῶν τὴν σκαιότητα τῆς τἀνδρὸς ἐκτόπου καταθεωμααι μανίας , καθ’ ἢν οὐ μετὰ λογισμοῦ μυρίων ὅαων ἀπωλείας διεξελθών , ἐπὶ τοααύτην ἤλασε μιαιφονίαν , ὡς μηδὲ τῶν οἰκειοτάτων τε καὶ φιλτάτων ἐπισχεῖν , μητέρα δὲ ὁμοίως καὶ ἀδελφοὺς καὶ γυναῖκα αὺν καὶ ἄλλοις μυρίοις τῷ γένει προσήκουσιν τρόπον ἐχθρῶν καὶ πολε - μίων ποικίλαις θανάτων ἰδέαις διαχρήαααθαι . ἐνέδει δ’ ἄρα τοῖς πᾶσι καὶ τοῦτ' ἐπιγραφῆναι αὐτῷ , ὡς ἀν’ πρῶτος αὐτοκρατόρων τῆς εἰς τὸ θεῖον εὐαεβείας πολέμιος ἀναδειχθείη . τούτου πάλιν ὁ Ῥωμαῖος Τερτυλλιανὸς ὧδέ πως λέγων μνημονεύει ἐντύχετε τοῖς ὑπομνήμααιν ὑμῶν , ἐκεῖ εὑρήαετε πρῶτον Νέρωνα τοῦτο τὸ δόγμα , ἡνίκα μάλιατα ἐν Ῥώμῃ , τὴν ἀνατολὴν πᾶσαν ὑποτάξας , ὠμὸς ἦν εἰς πάντας , διώξαντα . τοιού - τῳ τῆς κολάαεως ἡμῶν ἀρχηγῷ καυχώμεθα . ὁ γὰρ εἰδὼς ἐκεῖνον νοῆσαι δύναται ὡς οὐκ ἄν , εἰ μὴ μέγα τι ἀγαθὸν ἦν , ὑπὸ Νέρωνος κατακριθῆναι . ” ταύτῃ γοῦν οὗτος , θεομάχος ἐν τοῖς μάλιστα πρῶτος ἀνακηρυχθείς , ἐπὶ τὰς κατὰ τῶν ἀποστόλων ἐπήρθη σφαγάς . Παῦλος δὴ οὖν ἐπ’ αὐτῆς ‘Ρώμης τὴν κεφαλὴν ἀποτμηθῆναι καὶ Πέτρος ὡσαύτως ἀναακολοπιαθῆναι κατ’ αὐτὸν ἱστοροῦνται , καὶ πιστοῦταί γε τὴν ἱστορίαν ἡ Πέτρου καὶ Παύλου εἰς δεῦρο κρατήσασα ἐπὶ τῶν αὐτόθι κοιμητηρίων πρόαρηαις , οὐδὲν δὲ ἦττον καὶ ἐκκλησιαστικὸς ἀνήρ , Γάϊος ὄνομα , κατὰ Ζεφυρῖνον ‘ Ρωμαίων γεγονὼς ἐπίσκοπον · ὃς δὴ Πρόκλῳ τῆς κατὰ Φρύγας προἰ·αταμένῳ γνώμης ἐγγράφως διαλεχθείς , αὐτὰ δὴ ταῦτα περὶ τῶν τόπων , ἔνθα τῶν εἰρημένων ἀποστόλων τὰ ἱερὰ ακηνώματα κατατέθειται , φηαίν · “ ἐγὼ ’ς δὲ τὰ τρόπαια τῶν ἀποστόλων ἔχω δεῖξαι . ἐὰν γὰρ θελήσῃς ἀπελθεῖν ἐπὶ τὸν Βασικανὸν ἢ ἐπὶ τὴν ὁδὸν τὴν Ὠστίαν , εὑρήσεις τὰ τρόπαια τῶν ταύτην ἱδρυσαμένων τὴν ἐκκληλσίαν . ” Ὡς δὲ κατὰ τὸν αὐτὸν ἄμφω καιρὸν ἐμαρτύρησαν , Κορινθίων ἐπίσκοπος Διονύσιος ἐγγράφως Ῥωμαίοις ὁμιλῶν , ὧδε παρίατηαιν “ ταῦτα καὶ ὑμεῖς διὰ τῆς τοσαύτης νουθεαίας τὴν ἀπὸ Πέτρου καὶ Παύλου φυτείαν γενηθεῖσαν Ῥωμαίων τε καὶ Κορινθίων αυνεκεράαατε . καὶ γὰρ ἄμφω καὶ εἰς τὴν ἡμετέραν Κόρινθον φυτεύααντες ἡμᾶς ὁμοίως ἐδίδαξαν , ὁμοίως δὲ καὶ εἰς τὴν Ἰταλίαν ὁμόσε διδάξαντες ἐμαρτύρησαν κατὰ τὸν αὐτὸν καιρόν.’’ 1 καὶ ταῦτα δέ , ὡς ἂν ἔτι μᾶλλον πιστωθείη τὰ τῆς ἰατορίας .
Lemmas: XXV . κραταιόομαι δέ ἤδη ὁ Νέρων ὁ ἀρχή , εἰς ἀνόσιος ὀκέλλω ἐπιτηδεύω , κατά αὖος - ὁ ὁπλίζω ὁ εἰς ὁ ὁ ὅλος θεός εὐσέβεια . γράφω μέν οὖν οἷος τις οὗτος γίγνομαι ὁ μοχθηρία , οὖον ὁ πάρειμι γίγνομαι εἄν σχολή · πολύς γε μήv ὁ κατά αὐτός ἀκριβής παραδίδωμι διηγέομαι , πάρειμι ὅστις φεῖ - λος , ἐκ αὐτός ὁ σκαιότητα ὁ ἀνήρ ἔκτοπος καταθέω μανία , κατά εἄν οὖον μετά λογισμός μυρίος ὅς ἀπώλεια διεξέρχομαι , ἐπί τοααυος ἐλαύνω μιαιφονία , ὡς μηδέ ὁ οἰκεῖος τε καί φίλος ἐπέχω , μήτηρ δέ ὁμοίως καί ἀδελφός καί γυνή Άυν καί ἄλλος μυρίος ὁ γένος προσήκω τρόπος ἐχθρός καί πόλος - Μίων ποικίλος θάνατος ἰδέα διαχράομαι . ἐνδέω δέ ἄρα ὁ πᾶς καί οὗτος ἐπιγράφω αὐτός , ὡς ἄνω πρῶτος αὐτοκράτωρ ὁ εἰς ὁ θέω εὐαεβείας πολέμιος ἀναδείκνυμι . οὗτος πάλιν ὁ Ῥωμαῖος Τερτυλλιανός ὧδε πως λέγω μνημονεύω ἐντυγχάνω ὁ ὑπομιμνῄσκω σύ , ἐκεῖ εὑρίσκω πρῶτος Νέρων οὗτος ὁ δόγμα , ἡνίκα μάλιος ἐν Ῥώμη , ὁ ἀνατολή πᾶς ὑποτάσσω , ὠμός εἰμί εἰς πᾶς , διώκω . οιὁ - ὁ ὁ κολάαεως ἐγώ ἀρχηγός καυχάομαι . ὁ γάρ εἰδοί ἐκεῖνος νοέω δύναμαι ὡς οὐ ἄν , εἰμί μή μέγας τίς ἀγαθός εἰμί , ὑπό Νέρων κατακρίνω . ” οὗτος γοῦν οὗτος , θεομάχος ἐν ὁ μάλιστα πρῶτος ἀνακηρύσσω , ἐπί ὁ κατά ὁ ἀπόστολος ἐπαίρω σφαγή . Παῦλος δή οὖν ἐπί αὐτός Ρώμη ὁ κεφαλή ἀποτέμνω καί Πέτρος ὡσαύτως ἀναακολοπιαθῆναι κατά αὐτός ἱστορέω , καί πιστόω γε ὁ ἱστορία ὁ Πέτρος καί Παῦλος εἰς δεῦρο κρατέω ἐπί ὁ αὐτόθι κοιμητήριον προαίρω , οὐδείς δέ ἀίσσω καί ἐκκλησιαστικός ἀνήρ , Γάϊος ὄνομα , κατά Ζεφυρῖνος ‘ Ῥωμαῖος γίγνομαι ἐπίσκοπος · ὅς δή Πρόκλος ὁ κατά Φρύξ προαιτέομαι γνώμη ἔγγραφος διαλέγω , αὐτός δή οὗτος περί ὁ τόπος , ἔνθα ὁ εἴρω ἀπόστολος ὁ ἱερόv ακηνώματα κατατίθημι , φημί · “ ἐγώ εἰς δέ ὁ τρόπαιον ὁ ἀπόστολος ἔχω δείκνυμι . ἐάν γάρ ἐθέλω ἀπέρχομαι ἐπί ὁ βασικαινω ἢ ἐπί ὁ ὁδός ὁ Ὠστία , εὑρίσκω ὁ τρόπαιον ὁ οὗτος ἱδρύω ὁ ἐκκληλσίαν . ” ὡς δέ κατά ὁ αὐτός ἄμφω καιρός μαρτυρέω , Κορίνθιος ἐπίσκοπος Διονύσιος ἔγγραφος Ῥωμαῖος ὁμιλέω , ὧδε παρίημι “ οὗτος καί σύ διά ὁ τοσοῦτος νουθεαίας ὁ ἀπό Πέτρος καί Παῦλος φυτεία γίγνομαι Ῥωμαῖος τε καί Κορίνθιος αυνεκεράαατε . καί γάρ ἄμφω καί εἰς ὁ ἡμέτερος Κόρινθος φυτεύω ἐγώ ὁμοίως διδάσκω , ὁμοίως δέ καί εἰς ὁ Ἰταλία ὁμόσε διδάσκω μαρτυρέω κατά ὁ αὐτός καιρός 1 καί οὗτος δέ , ὡς εἄν ἔτι μᾶλλον πιστόω ὁ ὁ ἰατορία .