eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 6.14
XIV . Ἐν δὲ ταῖς Ὑποτυπώσεσιν ξυνελόντα εἰπεῖν πάσης τῆς ἐνδιαθήκου γραφῆς ἐπιτετμημένας πεποίηται διηγήσεις , μηδὲ τὰς ἀντιλεγομένας παρελθών , τὴν Ἰούδα λέγω καὶ τὰς λοιπὰς καθολικὰς ἐπιστολὰς τήν τε Βαρνάβα , καὶ τὴν Πέτρου λεγομένην Ἀποκάλυφιν . καὶ τὴν πρὸς Ἑβραίους δὲ ἐπιστολὴν Παύλου μὲν εἶναί φησιν , γεγράφθαι δὲ Ἑβραίοις Ἑβραικῇ φωνῇ , Λοῦκαν δὲ φιλοτίμως αὐτὴν μεθερμηνεύσαντα ἐκδοῦναι τοῖς Ἕλλησιν , ὅθεν τὸν αὐτὸν χρῶτα εὑρίσκεσθαι κατὰ τὴν ἑρμηνείαν ταύτης τε τῆς ἐπιστολῆς καὶ τῶν Πραξέων . μὴ προγεγράφθαι δὲ τὸ “ Παῦλος ἀπόστολος’’ εἰκότως · “ Ἑβραίοις γάρ,’’ φησίν , · “ ἐπιστέλλων πρόληψιν εἰληφόσιν κατ’ αὐτοῦ καὶ ὑποπτεύουσιν αὐτόν , συνετῶς πάνυ οὐκ ἐν ἀρχῇ ἀπέτρεφεν αὐτούς , τὸ ὄνομα θείς . ” Εἶτα ὑποβὰς ἐπιλέγει , ἤδη δέ , ὡς ὁ μακάριος ἔλεγεν πρεσβύτερος , ἐπεὶ ὁ κύριος , ἀπόστολος ὢν τοῦ παντοκράτορος , ἀπεστάλη πρὸς Ἑβραίους , διὰ μετριότητα ὁ Παῦλος , ὡς ἂν εἰς τὰ ἔθνη ἀπεσταλμένος , οὐκ ἐγγράφει ἑαυτὸν Ἑβραίων ἀπόστολον διά τε τὴν πρὸς τὸν κύριον τιμὴν διά τε τὸ ἐκ περιουσίας καὶ τοῖς Ἑβραίοις ἐπιστὲλλειν , ἐθνῶν κήρυκα ὄντα καὶ ἀπόστολον . ” Αὖθις δ’ ἐν τοῖς αὐτοῖς ὁ Κλήμης βιβλίοις περὶ τῆς τάξεως τῶν εὐαγγελίων παράδοσιν τῶν ἀνέκαθεν πρεσβυτέρων τέθειται , τοῦτον ἔχουσαν τὸν τρόπον . προγεγράφθαι ἔλεγεν τῶν εὐαγγελίων τὰ περιέχοντα τὰς γενεαλογίας , τὸ δὲ κατὰ Μάρκον ταύτην ἐσχηκέναι τὴν οἰκονομίαν . τοῦ Πέτρου δημοσίᾳ ἐν ‘Ρώμῃ κηρύξαντος τὸν λόγον καὶ πνεύματι τὸ εὐαγγέλιον ἐξειπόντος , τοὺς παρόντας , πολλοὺς ὄντας , παρακαλέσαι τὸν Μάρκον , ὡς ἂν ἀκολουθήσαντα αὐτῷ πόρρωθεν καὶ μεμνημένον τῶν λεχθέντων , ἀναγραφαὶ τὰ εἰρημένα · ποιήσαντα δέ , τὸ εὐαγγέλιον μεταδοῦναι τοῖς δεομένοις αὐτοῦ · ὅπερ ἐπιγνόντα τὸν Πέτρον προτρεπτικῶς μήτε κωλῦσαι μήτε προτρέψασθαι . αἰ . τὸν μέντοι Ἰωάννην ἔσχατον , συνιδόντα ὅτι τὰ σωματικὰ ἐν τοῖς εὐαγγελίοις δεδήλωται , προτραπέντα ὑπὸ τῶν γνωρίμων , πνεύματι θεοφορηθέντα πνευματικὸν ποιῆσαι εὐαγγέλιον . τοσαῦτα ὁ Κλήμης . Πάλιν δ’ ὁ δηλωθεὶς Ἀλέξανδρος τοῦ Κλήμεντος , ἅμα δὲ καὶ τοῦ Πανταίνου ἔν τινι πρὸς Ὠριγένην ἐπιστολῇ μνημονεύει , ὡς δὴ γνωρίμων αὐτῷ γενομένων τῶν ἀνδρῶν , γράφει δὲ οὕτως · “ τοῦτο γὰρ καὶ θέλημα θεοῦ , ὡς οἶδας , γέγονεν ἵνα ἡ ἀπὸ προγόνων ἡμῖν φιλία μένη ἄσυλος , μᾶλλον δὲ θερμοτέρα ἦ καὶ βεβαιοτέρα . πατέρας γὰρ ἴσμεν τοὺς μακαρίους ἐκείνους τοὺς προοδεύσαντας , πρὸς οὓς μετ’ ὀλίγον ἐσόμεθα , Πάνταινον , τὸν μακάριον ἀληθῶς καὶ κύριον , καὶ τὸν ἱερὸν Κλήμεντα , κύριόν μου γενόμενον καὶ ὠφελήσαντά με , καὶ εἴ τις ἕτερος τοιοῦτος · δι’ ὧν ἀὲ ἐγνώρισα , τὸν κατὰ πάντα ἄριστον καὶ κύριόν μου καὶ ἀδελφόν . ” καὶ ταῦτα μὲν τοιαῦτα . Ὁ γέ τοι Ἀδαμάντιος ( καὶ τοῦτο γὰρ ἦν τῷ Ωριγένει ὄνομα ) , Ζεφυρίνου κατὰ τούσδε τοὺς χρόνους τῆς Ῥωμαίων ἐκκλησίας ἡγουμένου , ἐπιδημῆσαι τῆ ‘Ρώμῃ καὶ αὐτός που γράφει , λέγων εὐξάμενος τὴν ἀρχαιοτάτην Ῥωμαίων ἐκκλησίαν ἰδεῖν ” · ἔνθα οὐ πολὺ διατρίψας , ἐπάνεισιν εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν , καὶ δὴ τὰ συνήθη τῆς κατηχήσεως ἐνταῦθα μετὰ πάσης ἐπλήρου σπουδῆς , Δημητρίου τῶν τῇδε ἐπισκόπου ἔτι τότε παρορμῶντος αὐτὸν καὶ μόνον οὐχὶ ἀντιβολοῦντος ἀόκνως τὴν εἰς τοὺς ἀδελφοὺς ὠφέλειαν ποιεῖσθαι .
Lemmas: XIV . ἐν δέ ὁ ὑποτύπωσις συναιρέω εἶπον πᾶς ὁ ἐνδιάθηκος γραφεύς ἐπιτέμνω ποιέω διήγησις , μηδέ ὁ ἀντιλέγω παρέρχομαι , ὁ Ἰούδας λέγω καί ὁ λοιπάς καθολικός ἐπιστολή ὁ τε Βαρνάβας , καί ὁ Πέτρος λέγω Ἀποκάλυφιν . καί ὁ πρός Ἑβραῖος δέ ἐπιστολή Παῦλος μέν εἰμί φημί , γράφω δέ Ἑβραῖος εβραϊκός φωνή , Λοῦκα δέ φιλότιμος αὐτός μεθερμηνεύω ἐκδίδωμι ὁ Ἕλλην , ὅθεν ὁ αὐτός χρώς εὑρίσκω κατά ὁ ἑρμηνεία οὗτος τε ὁ ἐπιστολή καί ὁ Πρᾶξις . μή προγράφω δέ ὁ “ Παῦλος ἀπόστολος εἰκότως · “ Ἑβραῖος ἐγείρω φημί , · “ ἐπιστέλλω πρόληψις λαμβάνω κατά αὐτός καί ὑποπτεύω αὐτός , συνετός πάνυ οὐ ἐν ἀρχή ἀποτρέφω αὐτός , ὁ ὄνομα θέω . ” εἶτα ὑποβαίνω ἐπιλέγω , ἤδη δέ , ὡς ὁ μακάριος λέγω πρέσβυς , ἐπεί ὁ κύριος , ἀπόστολος εἰμί ὁ παντοκράτωρ , ἀποστέλλω πρός Ἑβραῖος , διά μετριότης ὁ Παῦλος , ὡς εἄν εἰς ὁ ἔθνος ἀποστέλλω , οὐ ἐγγράφω ἑαυτοῦ Ἑβραῖος ἀπόστολος διά τε ὁ πρός ὁ κύριος τιμή διά τε ὁ ἐκ περιουσία καί ὁ Ἑβραῖος ἐπιστέλλω , ἔθνος κῆρυξ εἰμί καί ἀπόστολος . ” αὖθις δέ ἐν ὁ αὐτός ὁ Κλήμης βιβλίον περί ὁ τάξις ὁ εὐαγγέλιον παράδοσις ὁ ἀνέκαθεν πρέσβυς τίθημι , οὗτος ἔχω ὁ τρόπος . προγράφω λέγω ὁ εὐαγγέλιον ὁ περιέχω ὁ γενεαλογία , ὁ δέ κατά Μᾶρκος οὗτος ἔχω ὁ οἰκονομία . ὁ Πέτρος δημόσιος ἐν Ρώμη κηρύσσω ὁ λόγος καί πνεῦμα ὁ εὐαγγέλιον ἐκλέγω , ὁ πάρειμι , πολύς εἰμί , παρακαλέω ὁ Μᾶρκος , ὡς εἄν ἀκολουθέω αὐτός πόρρωθεν καί μιμνήσκω ὁ λέγω , ἀναγραφή ὁ εἴρω · ποιέω δέ , ὁ εὐαγγέλιον μεταδίδωμι ὁ δήω αὐτός · ὅσπερ ἐπιγιγνώσκω ὁ Πέτρος προτρεπτικός μήτε κωλύω μήτε προτρέπω . ὁ . ὁ μέντοι Ἰωάννης ἔσχατος , συνοράω ὅτι ὁ σωματικός ἐν ὁ εὐαγγέλιον δηλόω , προσράπτω ὑπό ὁ γνώριμος , πνεῦμα θεοφορέω πνευματικός ποιέω εὐαγγέλιον . τοσοῦτος ὁ Κλήμης . πάλιν δέ ὁ δηλόω Ἀλέξανδρος ὁ Κλήμης , ἅμα δέ καί ὁ Πάνταινος ἐν τις πρός Ὠριγένης ἐπιστολή μνημονεύω , ὡς δή γνώριμος αὐτός γίγνομαι ὁ ἀνήρ , γράφω δέ οὕτως · “ οὗτος γάρ καί θέλημα θεός , ὡς οἶδα , γίγνομαι ἵνα ὁ ἀπό πρόγονος ἐγώ φίλιος μένω ἄσυλος , μᾶλλον δέ θερμός εἰμί καί βέβαιος . πατήρ γάρ οἶδα ὁ μακάριος ἐκεῖνος ὁ προοδεύω , πρός ὅς μετά ὀλίγος εἰμί , Πάνταινος , ὁ μακάριος ἀληθής καί κύριος , καί ὁ ἱερόν Κλήμης , κύριος ἐγώ γίγνομαι καί ὠφελέω ἐγώ , καί εἰμί τις ἕτερος τοιοῦτος · διά ὅς ἀεί γνωρίζω , ὁ κατά πᾶς ἀγαθός καί κύριος ἐγώ καί ἀδελφός . ” καί οὗτος μέν τοιοῦτος . ὁ γε ὅς Ἀδαμάντιος ( καί οὗτος γάρ εἰμί ὁ Ὠριγένης ὄνομα ) , Ζεφυρῖνος κατά ὅδε ὁ χρόνος ὁ Ῥωμαῖος ἐκκλησία ἡγέομαι , ἐπιδημέω τῆ Ρώμη καί αὐτός ποῦ γράφω , λέγω εὔχομαι ὁ ἀρχαῖος Ῥωμαῖος ἐκκλησία ὁράω ” · ἔνθα οὖον πολύς διατρίβω , ἐπάνειμι εἰς ὁ Ἀλεξάνδρεια , καί δή ὁ συνήθης ὁ κατήχησις ἐνταῦθα μετά πᾶς πληρόω σπουδή , Δημήτριος ὁ ὅδε ἐπίσκοπος ἔτι τότε παρορμάω αὐτός καί μόνος οὐ ἀντιβολέω ἄοκνος ὁ εἰς ὁ ἀδελφός ὠφέλεια ποιέω .