eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 9.11
Xl . Οὕτω δῆτα Mαξιμίνου ἐκποδὼν γενομένου , ὃς μόνος ἔτι λείπων τῶν τῆς θεοσεβείας ἐχθρῶν , ἁπάντων χείριστος ἀναπέφηνεν , τὰ μὲν τῆς τῶν ἐκκλησιῶν ἀνανεώσεως ἐκ θεμελίων χάριτι θεοῦ τοῦ παντοκράτορος ἠγείρετο ὅ τε τοῦ χριστοῦ λόγος , εἰς δόξαν τοῦ τῶν ὅλων θεοῦ διαλάμπων , μείζονα τῆς τρόσθεν ἀπελάμβανεν παρρησίαν , τὰ δὲ τῆς δυσσεβείας τῶν τῆς θεοσεβείας ἐχθρῶν αἰσχύνης ἐσχάτης καὶ ἀτιμίας ἐνεπίμπλατο . πρῶτός τε γὰρ Μαξιμῖνος αὐτὸς κοινὸς ἁπάντων πολέμιος ὑπὸ τῶν κρατούντων ἀναγορευθείς , δυσσεβέστατος καὶ δυσωυμώτατος καὶ θεομισέστατος τύραννος διὰ προγραμμάτων δημοσίων ἀνεστηλίτευτο , γραφαί τε ὅσαι εἰς τιμὴν αὐτοῦ τε καἰ τῶν αὐτοῦ παίδων κατὰ πᾶσαν ἀνέκειντο πόλιν , αἰ μὲν ἐξ ὕφους εἰς ἔδαφος ῥιπτούμεναι συνετρίβοντο , αἰ δὲ τὰς προσόψεις ἠχρειοῦντο σκοτεινῷ χρώματι καταμελανούμεναι , ἀνδριάντων τε ὁμοίως ὁπόσοι εἰς αὐτοῦ τιμὴν διανεστήκεσαν , ὡσαύτως ῥιπτούμενοι συνετρίβοντο , γέλως καὶ παιδιὰ τοῖς ἐνυβρίζειν καὶ ἐμπαροινεῖν ἐθέλουσιν ἐκκείμενοι . Εἶτα δὲ καὶ τῶν ἄλλων τῆς θεοσεβείας ἐχθρῶν πᾶσαι τιμαὶ περιῃροῦντο , ἐκτείνοντο δὲ καὶ πάντες οἱ τὰ Μαξιμίνου φρονοῦντες , ὅσοι μάλιστα τῶν ἐν ἀρχικοῖς ἀξιώμασιν ὑπ’ αὐτοῦ τετιμημένοι τῇ πρὸς αὐτὸν κολακείᾳ σοβαρῶς ἐνεπαροίνησαν τῷ καθ’ ἡμᾶς λόγῳ · οἷος ἢν ὁ παρὰ πάντας αὐτῷ τιμιώτατος καὶ αἰδεσιμώτατος ἑταίρων τε γνησιώτατος Πευκέτιος , δὶς ὕπατος καὶ τρὶς ὕπατος καἰ τῶν καθόλου λόγων ἔπαρχος πρὸς αὐτοῦ καθεσταμένος , Κουλκιανός τε ὡσαύτως διὰ πάσης ἀρχικῆς προελθὼν ἐξουσίας , ὁ καὶ αὐτὸς μυρίοις τοῖς κατ’ Αἴγυπτον χριστιανῶν ἐλλαμπρυνάμενος αἵμασιν , ἄλλοι τε ἐπὶ τούτοις οὐκ ὀλίγοι , δι’ ὧν μάλιστα τὰ τῆς Μαξιμίνου τυραννίδος ἐκραταιοῦτό τε καὶ ηὔξετο . Εκάλει δὲ ἄρα καὶ Θεότεκνον ἡ δίκη , οὐδαμῶς τὰ κατὰ Χριστιανῶν αὐτῷ πεπραγμένα λήθη παραδιδοῦσα . ἐπὶ μὲν γὰρ τῷ κατ’ Ἀντιόχειαν ἱδρυθέντι πρὸς αὐτοῦ ξοάνῳ δόξας εὐημερεῖν , ἤδη καὶ ἡγεμονίας ἠξίωτο παρὰ Μαξιμίνου , Λικίννιος δ’ ἐπιβὰς τῆς Ἀντιοχέων πόλεως φώραν τε γοήτων ποιησάμενος , τοὺς τοῦ νεοπαγοῦς ξοάνου προφήτας καὶ ἱερεῖς βασάνοις ᾐκίζετο , τίνι λόγῳ τὴν ἀπάτην καθυποκρίνοιντο , πυνθανόμενος · ὡς δ’ ἐπικρύπτεσθαι αὐτοῖς πρὸς τῶν βασάνων συνελαυνομένοις ἀδύνατον ἢν , ἐδήλουν δὲ τὸ πᾶν μυστήριον ἀπάτην τυγχάνειν τέχνῃ τῇ Θεοτέκνου μεμηχανημένην , τοῖς πᾶσιν τὴν ἀξίαν ἐπιθεὶς δίκην , πρῶτον αὐτὸν Θεότεκνον , εἶτα δὲ καὶ τοὺς τῆς γοητείας κοινωνοὺς μετὰ πλείστας ὅσας αἰκίας θανάτῳ παραδίδωσιν . τούτοις ἅπασιν προσετίθεντο καὶ οἱ Μαξιμίνου παῖδες , οὓς ἤδη καὶ τῆς βασιλικῆς τιμῆς τῆς τε ἐν πίναξιν καὶ γραφαῖς ἀναθέσεως πεποίητο κοινωνούς · οἱ συγγένειαν δὲ τοῦ τυράννου τὸ πρὶν αὐχοῦντες καὶ πάντας ἀνθρώπους καταδυναστεύειν ἐπηρμένοι τὰ αὐτὰ τοῖς προδεδηλωμένοις μετὰ τῆς ἐσχάτης ἀτιμίας ἔπασχον , ἐπεὶ μὴ ἐδέξαντο παιδείαν μηδὲ ἔγνωσαν μηδὲ συνῆκαν τὴν φάσκουσαν ἐν ἱεροῖς λόγοις παρακέλευσιν “ μὴ πεποίθετε ἑ ἐπ’ ἄρχοντας , ἐπὶ υἱοὺς ἀνθρώπων , οἷς οὐκ ἔστιν σωτηρία · ἐξελεύσεται τὸ πνεῦμα αὐτοῦ καὶ ἀποστρέψει τὴν γῆν αὐτοῦ · ἐν ἐκείνῃ τῆ ἡμέρᾳ ἀπολοῦνται πάντες οἱ διαλογισμοὶ αὐτῶν . ” οὕτω δῆτα τῶν δυσσεβῶν ἐκκαθαρθέντων , μόνοις ἐφυλάττετο τὰ τῆς προσηκούσης βασιλείας βέβαιά τε καὶ ἀνεπίφθονα Κωνσταντίνῷ καὶ Λικιννίῳ · οἳ τῶν πρόσθεν ἁπάντων ἐκκαθάραντες τοῦ βίου τὴν θεοεχθρίαν , τῶν ἐκ θεοῦ πρυτανεθέντων ἀγαθῶν αὐτοῖς ᾖσθημένως τὸ φιλάρετον καὶ θεοφιλὲς τό τε πρὸς τὸ θεῖον εὐσεβὲς καὶ εὐχάριστον διὰ τῆς ὑπὲρ χριστιανῶν ἐνεδείξαντο νομοθεσίας . 1
Lemmas: Xl . οὕτως δῆτα mαξιμινω ἐκποδών γίγνομαι , ὅς μόνος ἔτι λείπω ὁ ὁ θεοσέβεια ἐχθρός , ἅπας κακός ἀναφαίνω , ὁ μέν ὁ ὁ ἐκκλησία ἀνανέωσις ἐκ θεμέλιος χάρις θεός ὁ παντοκράτωρ ἐγείρω ὅς τε ὁ χριστός λόγος , εἰς δόξα ὁ ὁ ὅλος θεός διαλάμπω , μείζων ὁ τιτρώσκω ἀπολαμβάνω παρρησία , ὁ δέ ὁ δυσσέβεια ὁ ὁ θεοσέβεια ἐχθρός αἰσχύνη ἔσχατος καί ἀτιμία ἐμπίμπλημι . πρότερος τε γάρ Μαξιμῖνος αὐτός κοινός ἅπας πολέμιος ὑπό ὁ κρατέω ἀναγορεύω , δυσσεβής καί δυσωυμώτατος καί θεομισής τύραννος διά πρόγραμμα δημόσιος ἀναστηλιτεύω , γραφεύς τε ὅσος εἰς τιμή αὐτός τε καίω ὁ αὐτός παῖς κατά πᾶς ἀνάκειμαι πόλις , ὁ μέν ἐκ ὕφος εἰς ἔδαφος ῥίπτω συντρίβω , ὁ δέ ὁ πρόσοψις ἀχρειόω σκοτεινός χρῶμα καταμελαίνω , ἀνδριάς τε ὁμοίως ὁπόσος εἰς αὐτός τιμή διανίσταμαι , ὡσαύτως ῥίπτω συντρίβω , γέλως καί παιδιά ὁ ἐνυβρίζω καί ἐμπαροινέω ἐθέλω ἔκκειμαι . εἶτα δέ καί ὁ ἄλλος ὁ θεοσέβεια ἐχθρός πᾶς τιμή περιαιρέω , κτείνω δέ καί πᾶς ὁ ὁ Μαξιμῖνος φρονέω , ὅσος μάλιστα ὁ ἐν ἀρχικός ἀξίωμα ὑπό αὐτός τιμάω ὁ πρός αὐτός κολακεία σοβαρός ἐμπαροινέω ὁ κατά ἐγώ λόγος · οἷος εἄν ὁ παρά πᾶς αὐτός τίμιος καί αἰδέσιμος ἑταῖρος τε γνήσιος Πευκέτιος , δίς ὕπατος καί τρίς ὕπατος καίω ὁ καθόλου λόγος ἔπαρχος πρός αὐτός καθίστημι , Κουλκιανὸς τε ὡσαύτως διά πᾶς ἀρχικός προέρχομαι ἐξουσία , ὁ καί αὐτός μυρίος ὁ κατά Αἴγυπτος Χριστιανός ἐλλέγω αἷμα , ἄλλος τε ἐπί οὗτος οὐ ὀλίγος , διά ὅς μάλιστα ὁ ὁ Μαξιμῖνος τυραννίς κραταιόομαι τε καί αὐξάνω . καλέω δέ ἄρα καί Θεότεκνος ὁ δίκη , οὐδαμῶς ὁ κατά Χριστιανός αὐτός πράσσω λήθη παραδίδωμι . ἐπί μέν γάρ ὁ κατά Ἀντιόχεια ἱδρύω πρός αὐτός ξόανον δόξα εὐημερέω , ἤδη καί ἡγεμονία ἀξιόω παρά Μαξιμῖνος , Λικίννιος δέ ἐπιβαίνω ὁ Ἀντιοχεύς πόλις φωράω τε γόης ποιέω , ὁ ὁ νεοπαγής ξόανον προφήτης καί ἱερεύς βάσανος αἰκίζω , τίς λόγος ὁ ἀπάτη καθυποκρίνομαι , πυνθάνομαι · ὡς δέ ἐπικρύπτω αὐτός πρός ὁ βάσανος συνελαύνω ἀδύνατος εἄν , δηλόω δέ ὁ πᾶς μυστήριον ἀπάτη τυγχάνω τέχνη ὁ Θεότεκνος μηχανάομαι , ὁ πᾶς ὁ ἄξιος ἐπιτίθημι δίκη , πρῶτος αὐτός Θεότεκνος , εἶτα δέ καί ὁ ὁ γοητεία κοινωνός μετά πλεῖστος ὅσος αἰκία θάνατος παραδίδωμι . οὗτος ἅπας προστίθημι καί ὁ Μαξιμῖνος παῖς , ὅς ἤδη καί ὁ βασιλικός τιμή ὁ τε ἐν πίναξ καί γραφεύς ἀνάθεσις ποιέω κοινωνός · ὁ συγγένεια δέ ὁ τύραννος ὁ πρίν αὐχέω καί πᾶς ἄνθρωπος καταδυναστεύω ἐπαίρω ὁ αὐτός ὁ προδηλόω μετά ὁ ἔσχατος ἀτιμία πάσχω , ἐπεί μή δέχομαι παιδεία μηδέ γιγνώσκω μηδέ συνίημι ὁ φάσκω ἐν ἱερός λόγος παρακέλευσις “ μή πείθω ὅς ἐπί ἄρχω , ἐπί υἱός ἄνθρωπος , ὅς οὐ εἰμί σωτηρία · ἐξέρχομαι ὁ πνεῦμα αὐτός καί ἀποστρέφω ὁ γῆ αὐτός · ἐν ἐκεῖνος τῆ ἡμέρα ἀπόλλυμι πᾶς ὁ διαλογισμός αὐτός . ” οὗτος δῆτα ὁ δυσσεβής ἐκκαθαίρω , μόνος φυλάσσω ὁ ὁ προσήκω βασίλεια βέβαιος τε καί ἀνεπίφθονος Κωνσταντῖνος καί Λικίννιος · ἕ ὁ πρόσθεν ἅπας ἐκκαθαίρω ὁ βίος ὁ θεοεχθρία , ὁ ἐκ θεός πρυτανεθέντων ἀγαθός αὐτός αἰσθάνομαι ὁ φιλάρετος καί θεοφιλής ὁ τε πρός ὁ θέω εὐσεβής καί εὐχάριστος διά ὁ ὑπέρ Χριστιανός ἐνδείκνυμι νομοθεσία . 1