eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 5.16
XVI . Πρὸς μὲν οὖν τὴν λεγομένην κατὰ Φρύγας αἵρεσιν ὅπλον ἰσχυρὸν καὶ ἀκαταγώνιστον ἐπὶ τῆς Ἱεραπόλεως τὸν Ἀπολινάριον , οὗ καὶ πρόσθεν μνήμην ὁ λόγος πεποίητο , ἄλλους τε σὺν αὐτῷ πλείους τῶν τηνικάδε λογίων ἀνδρῶν ἡ τῆς ἀληθείας ὑπέρμαχος ἀνίστη δύναμις , ἐξ ὧν καὶ ἡμῖν ἱστορίας πλείστη τις ὑπόθεσις καταλέλειπται . ἀρχόμενος γοῦν τῆς κατ’ αὐτῶν γραφῆς , τῶν εἰρημένων δή τις πρῶτον ἐπισημαίνεται ὡς καὶ ἀγράφοις τοῖς κατ’ αὐτῶν ἐπεξέλθοι ἐλέγχοις · προοιμιάζεται γοῦν τοῦτον τὸν τρόπον · “ ἐκ πλείστου ὅσου καὶ ἱκανωτάτου χρόνου , ἀγαπητὲ Ἀυίρκιε Μάρκελλε , ἐπιταχθεὶς ὑπὸ σοῦ συγγράψαι τινὰ λόγον εἰς τὴν τῶν κατὰ Μιλτιάδην λεγομένων αἵρεσιν , ἐφεκτικώτερόν πως μέχρι νῦν διεκείμην , οὐκ ἀπορίᾳ τοῦ δύνασθαι ἐλέγχειν μὲν τὸ ψεῦδος , μαρτυρεῖν δὲ τῆ ἀληθείᾳ , δεδιὼς δὲ καὶ ἐξευλαβούμενος μή πῃ δόξω τισὶν ἐπισυγγράφειν ἢ ἐπιδιατάσσεσθαι τῷ τῆς τοῦ εὐαγγελίου καινῆς διαθήκης λόγῳ , ᾧ μήτε προσθεῖναι μήτε ἀφελεῖν δυνατὸν τῷ κατὰ τὸ εὐαγγέλιον αὐτὸ πολιτεύεσθαι προῃρημένῳ . προσφάτως δὲ γενόμενος ἐν Ἀγκύρᾳ τῆς Γαλατίας καὶ καταλαβὼν τὴν κατὰ τόπον ἐκκλησίαν ὑπὸ τῆς νέας ταύτης , οὐχ , ὡς αὐτοί φασιν , προφητείας , πολὺ δὲ μᾶλλον , ὡς δεοχθήσεται , ψευδοπροφητείας διατεθρυλημένην , καθ’ ὅσον δυνατόν , τοῦ κυρίου προτεινομένων περὶ αὐτῶν τε τούτων καὶ τῶν προτεινομένων ὑπ’ αὐτῶν ἕκαστά τε διελέχθημεν ἡμέραις πλείοσιν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ , ὡς τὴν μὲν ἐκκλησίαν ἀγαλλιαθῆναι καὶ πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἐπιρρωσθῆναι , τοὺς δ’ ἐξ ἐναντίας πρὸς τὸ παρὸν ἀποκρουσθῆναι καὶ τοὺς ἀντιθέτους λυπηθῆναι . ἀξιούντων οὗν τῶν κατὰ τόπον πρεσβυτέρων ὅπως τῶν λεχθέντων κατὰ τῶν ἀντιδιατιθεμένων μένων τῷ τῆς ἀληθείας λόγῳ ὑπόμνημά τι καταλείπωμεν , παρόντος καὶ τοῦ συμπρεσβυτέρου ἡμῶν Ζωτικοῦ τοῦ Ὀτρηνοῦ , τοῦτο μὲν οὐκ ἐπράξαμεν , ἐπηγγειλάμεθα δέ , ἐνθάδε γράφαντες , τοῦ κυρίου διδόντος , διὰ σπουδῆς πέμψειν αὐτοῖς ” Ταῦτα καὶ ἑξῆς τούτοις ἕτερα κατ’ ἀρχὰς εἰπὼν τοῦ λόγου , τὸν αἴτιον τῆς δηλουμένης αἱρέσεως προιὼν τοῦτον ἀνιστορεῖ τὸν τρόπον · “ ἡ τοίνυν ἐνστασις αὐτῶν καὶ πρόσφατος τοῦ ἀποσχίσματος αἵρεσις πρὸς τὴν ἐκκλησίαν τὴν αἰτίαν ἔσχε τοιαύτην . κώμη τις εἶναι λέγεται ἐν τῇ κατὰ τὴν Φρυγίαν Μυσίᾳ , καλουμένη Ἀρδαβαῦ τοὔνομα · ἔνθα φασί τινα τῶν νεοπίστων πρώτως , Μοντανὸν τοὔνομα , κατὰ Γρᾶτον Ἀσίας ἀνθύπατον , ἐν ἐπιθυμίᾳ Ψυχῆς ἀμέτρῳ φιλοπρωτείας δόντα πάροδον εἰς ἑαυτὸν τῷ ἀντικειμένῳ πνευματοφορηθῆναί τε καὶ αἰφνιδίως ἐν κατοχῇ τινι καὶ παρεκστάσει γενόμενον ἐνθουσιᾶν ἄρξασθαί τε λαλεῖν καὶ ξενοφωνεῖν , παρὰ τὸ κατὰ παράδοσιν καὶ κατὰ διαδοχὴν ἄνωθεν τῆς ἐκκλησίας ἔθος δῆθεν προφητεύοντα . δὲ κατ’ ἐκεῖνο καιροῦ ἐν τῇ τῶν νόθων ἐνεργουμένῳ ἀκροάσει γενομένων οἱ μὲν ὡς ἐπὶ ἐνεργουμένῳ καὶ δαιμονῶντι καὶ ἐν πλάνης πνεύματι ὑπάρχοντι καὶ τοὺς ὄχλους ταράττοντι ἀχθόμενοι , ἐπετίμων καὶ λαλεῖν ἐκώλυον , με · μνημένοι τῆς τοῦ κυρίου διαστολῆς τε καὶ ἀπειλῆς πρὸς τὸ φυλάττεσθαι τὴν τῶν ψευδοπροφητῶν ἐγρηγορότως παρουσίαν · οἱ δὲ ὡς ἁγίῳ πνεύματι καὶ προφητικῷ χαρίσματι ἐπαιρόμενοι καὶ οὐχ ἥκιστα χαυνούμενοι καὶ τῆς διαστολῆς τοῦ κυρίου ἐπιλανθανόμενοι , τὸ βλαψίφρον καὶ ὑποκοριστικὸν καὶ λαοπλάνον πνεῦμα προυκαλοῦντο , θελγόμενοι καὶ πλανώμενοι ὑπ’ αὐτοῦ , εἰς τὸ μηκέτι κωλύεσθαι σιωπᾶν . τέχνη δέ τινι , μᾶλλον δὲ τοιαύτη μεθόδῳ ( ?? ) κακοτεχνίας ὁ διάβολος τὴν κατὰ τῶν παρηκόων ἀπώλειαν μηχανησάμενος καὶ παρ’ ἀξίαν ὑπ’ αὐτῶν τιμώμενος ὑπεξήγειρέν τε καὶ προσεξέκαυσεν αὐτῶν τὴν ἀποκεκοιμημένην ἀπὸ τῆς κατ’ ἀλήθειαν πίστεως διάνοιαν , ὡς καὶ ἑτέρας τινὰς δύο γυναῖκας ἐπεγεῖραι καὶ τοῦ νόθου πνεύματος πληρῶσαι , ὡς καὶ λαλεῖν ἐκφρόνως καὶ ἀκαίρως καὶ ἀλλοτριοτρόπως , ὁμοίως τῷ προειρημένῳ . καὶ τοὺς μὲν χαίροντας καὶ χαυνουμένους ἐπ’ αὐτῷ μακαρίζοντος τοῦ πνεύματος καὶ διὰ τοῦ μεγέθους τῶν ἐπαυγελμάτων ἔσθ’ ὅπῃ δὲ καὶ κατακρίνοντος στοχαστικῶς καὶ ἀξιοπίστως αὐτοὺς ἄντικρυς , ἵνα καὶ ἐλεγκτικὸν εἶναι δοκῇ ὀλίγοι δ’ ἦσαν οὗτοι τῶν Φρύγων ἐξηπατημένοι ) , τὴν δὲ καθόλου καὶ πᾶσαν τὴν ὑπὸ τὸν οὐρανὸν ἐκκλησίαν βλασφημεῖν διδάσκοντος τοῦ ἀπηυθαδισμένου πνεύματος , ὅτι μήτε τιμὴν μήτε πάροδον εἰς αὐτὴν τὸ ψευδοπροφητικὸν ἐλάμβανε πνεῦμα , τῶν γὰρ κατὰ τὴν Ἀσίαν πιστῶν πολλάκις καὶ πολλαχῇ τῆς Ἀσίας εἰς τοῦτο συνελθόντων καὶ τοὺς προσφάτους λόγους ἐξετασάντων καὶ βεβήλους ἀποφηνάντων καὶ ἀποδοκιμασάντων τὴν αἵρεσιν , οὕτω δὴ τῆς τε ἐκκλησίας ἐξεώσθησαν καὶ τῆς κοινωνίας εἴρχθησαν . ” Ταῦτα ἐν πρώτοις ἱστορήσας καὶ δι’ ὅλου τοῦ συγγράμματος τὸν ἔλεγχον τῆς κατ’ αὐτοὺς πλάνης ἐπαγαγών , ἐν τῷ δευτέρῳ περὶ τῆς τελευτῆς τῶν προδεδηλωμένων ταῦτά φηαιν · “ ἐπειδὴ τοίνυν l καὶ προφητοφόντας ἡμᾶς ἀπεκάλουν , ὅτι μὴ τοὺς ἀμετροφώνους αὐτῶν προφήτας ἐδεξάμεθα ( τού · τοὺς γὰρ εἶναί φααιν οὕσπερ ἐπηγγείλατο τῷ λαῷ πέμφειν ὁ κύριος ) , ἀποκρινάαθωααν ἡμῖν πρὸς θεοῦ · ἔστιν τις , ὧ βέλτιστοι , τούτων τῶν ἀπὸ Μοντανοῦ καὶ τῶν γυναικῶν λαλεῖν ἀρξαμένων ὅστις ὑπὸ Ἰουδαίων ἐδιώχθη ἢ ὑπὸ παρανόμων ἀπεκτάνθη ; οὐδείς . οὐδέ γέ τις αὐτῶν κρατηθεὶς ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος ἀνεαταυρώθη ; οὐ γὰρ οὗν . οὐδὲ μὴν οὐδὲ ἐν συναγωγαῖς Ἰουδαίων τῶν γυναικῶν τις ἐμαστιγώθη ποτὲ ἢ ἐλιθοβολήθη ; οὐδαμόαε οὐδαμῶς , ἄλλῳ δὲ θανάτῳ τελευτῆσαι , λέγονται Μοντανός τε καὶ Μαξίμιλλα . τούτους γὰρ ὑπὸ πνεύματος βλαφίφρονος ἑκατέρους ὑπο - κινήσαντος λόγος ἀναρτῆσαι ἑαυτοὺς οὐχ ὁμοῦ , κατὰ δὲ τὸν τῆς ἑκάστου τελευτῆς καιρὸν φήμη πολλὴ καὶ οὕτω δὲ τελευτῆσαι καὶ τὸν βίον κατα - ατρέφαι Ἰούδα προδότου δίκην , καθάπερ καὶ τὸν θαυμαστὸν ἐκεῖνον τὸν πρῶτον τῆς κατ’ αὐτοὺς λεγομένης προφητείας οἷον ἐπίτροπόν τινα Θεό - δοτον πολὺς αἱρεῖ λόγος ὡς αἰρόμενόν ποτε καὶ ἀναλαμβανόμενον εἰς οὐρανοὺς παρεκατῆναί τε καὶ καταπιατεῦααι ἑαυτὸν τῷ τῆς ἀπάτης πνεύματι καὶ δισκευθέντα κακῶς τελευτῆσαι · φααὶ γοῦν τοῦτο οὕτως γεγονέναι . ἀλλὰ μὴ ἄνευ τοῦ ἰδεῖν ἡμᾶς ἐπίατααθαί τι τῶν τοιούτων νομίζωμεν , ὧ μακάριε · ἴσως μὲν γὰρ οὕτως , ἴσως δὲ οὐχ οὕτως τετελευτήκασιν Μοντανός τε καὶ Θεόδοτος καὶ ἡ προειρημένη γυνή . ” Αὖθις δ’ ἐν τῷ αὐτῷ φησιν λόγῳ τοὺς τότε ἱεροὺς ἐπισκόπους πεπειρᾶσθαι μὲν τὸ ἐν Μαξιμίλλῃ πνεῦμα διελέγξαι , κεκωλῦσθαι δὲ πρὸς ἑτέρων , συνεργούντων δηλαδὴ τῷ πνεύματι · γράφει δὲ οὕτως · “ καὶ μὴ λεγέτω ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ τῷ κατὰ Ἀστέριον Ὀρβανὸν τὸ διὰ Μαξιμίλλης πνεῦμα διώκομαι ὡς λύκος ἐκ προβάτων · οὐκ εἰμὶ λύκος · ῥῆμά εἰμι καὶ πνεῦμα καὶ δύναμις,’ ἀλλὰ τὴν ἐν τῷ πνεύματι δύναμιν ἐναργῶς δειξάτω καὶ ἐλεγξάτω καὶ ἐξομολογεῖσθαι διὰ τοῦ πνεύματος καταναγκασάτω τοὺς τότε παρόντας εἰς τὸ δοκιμάσαι καὶ διαλεχθῆναι τῷ πνεύματι λαλοῦντι , ἄνδρας δοκίμους καὶ ἐπισκόπους , Ζωτικὸν ἀπὸ Κουμάνης κώμης καὶ Ἰουλιανὸν ἀπὸ Ἀπαμείας , ὧν οἱ περὶ Θεμίσωνα τὰ στόματα φιμώσαντες οὐκ εἴασαν τὸ ψευδὲς καὶ λαοπλάνον πνεῦμα ὑπ’ αὐτῶν ἐλεγχθῆναι . ” Ἐν ταὐτῷ δὲ πάλιν ἕτερα μεταξὺ πρὸς ἔλεγχον τῶν τῆς Μαξιμίλλης ψευδοπροφητειῶν εἰπών , ὁμοῦ τόν τε χρόνον καθ’ ὃν ταῦτ’ ἔγραφεν , σημαίνει καὶ τῶν προρήσεων αὐτῆς μέμνηται δι’ ὧν πολέμους ἔσεσθαι καὶ ἀκαταστασίας προεμαντεύσατο , ὧν καὶ τὴν ψευδολογίαν εὐθύνει , ὧδε λέγων · “ καὶ πῶς οὐ καταφανὲς ἤδη γέγονεν καὶ τοῦτο τὸ ψεῦδος ; πλείω γὰρ ἢ τρισκαίδεκα ἔτη εἰς ταύτην τὴν ἡμέραν ἐξ οὗ τετελεύτηκεν ἡ γυνή , καὶ οὔτε μερικὸς οὔτε καθολικὸς κόσμῳ γέγονεν πόλεμος , ἀλλὰ καὶ χριστιανοῖς μᾶλλον εἰρήνη διάμονος ἐξ ἐλέου θεοῦ . ” Καὶ ταῦτα δ’ ἐκ τοῦ δευτέρου συγγράμματος . καὶ ἀπὸ τοῦ τρίτου δὲ σμικρὰς παραθήσομαι λέξεις , δι’ ὧν πρὸς τοὺς αὐχοῦντας ὡς ἄρα πλείους καὶ αὐτῶν μεμαρτυρηκότες εἶεν , ταῦτά φησιν “ ὅταν τοίνυν ἐν πᾶσι τοῖς εἰρημένοις ἐλεγχθέντες ἀπορήσαι , ἐπὶ τοὺς μάρτυρας καταφεύγειν πει - ρῶνται , λέγοντες πολλοὺς ἔχειν μάρτυρας καὶ τοῦτ’ εἶναι τεκμήριον πιστὸν τῆς δυνάμεως τοῦ παρ’ αὐτοῖς λεγομένου προφητικοῦ πνεύματος . τὸ δ’ ἐστὶν ἄρα , ὡς ἔοικεν , παντὸς μᾶλλον οὐκ ἀληθές . καὶ γὰρ τῶν ἄλλων αἱρέσεών τινες πλείστους ὅσους ἔχουσι μάρτυρας , καὶ οὐ παρὰ τοῦτο δήπου συγκαταθησόμεθα , οὐδὲ ἀλήθειαν ἔχειν αὐτοὺς ὁμολογήσομεν . καὶ πρῶτοί γε οἱ ἀπὸ τῆς Μαρκίωνος αἱρέσεως Μαρκιανισταὶ κα . πΛείστους δάους ἔχειν Χριστοῦ μάρτυρας λέγουσιν , ἀλλὰ τόν γε χριστὸν αὐτὸν κατ’ ἀλήθειαν οὐχ ὁμολογοῦσιν . ” Καὶ μετὰ βραχέα τούτοις ἐπιφέρει λέγων · “ ὅθεν τοι καὶ ἐπειδὰν οἱ ἐπὶ τὸ τῆς κατ’ ἀλήθειαν πίστεως μαρτύριον κληθέντες ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας τύχωσι μετά τινων τῶν ἀπὸ τῆς τῶν Φρύγων αἱρέσεως λεγομένων μαρτύρων , διαφέρονταί τε πρὸς αὐτοὺς καὶ μὴ κοινωνήσαντες αὐτοῖς τελειοῦνται διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι συγκαταθέσθαι τῷ διὰ Μοντανοῦ καὶ τῶν γυναικῶν πνεύματι . καὶ ὅτι τοῦτ’ ἀληθές , καὶ ἐπὶ τῶν ἡμετέρων χρόνων ἐν Ἀπαμείᾳ τῆ πρὸς Μαιάνδρῳ τυγχάνει γεγενημένον ἐν τοῖς περὶ Γάιον καὶ Ἀλέξανδρον ἀπὸ Εὐμενείας μαρτυρήσασι πρόδηλον . ”
Lemmas: XVI . πρός μέν οὖν ὁ λέγω κατά Φρύξ αἵρεσις ὅπλον ἰσχυρός καί ἀκαταγώνιστος ἐπί ὁ Ἱεράπολις ὁ Ἀπολινάριος , ὅς καί πρόσθεν μνήμη ὁ λόγος ποιέω , ἄλλος τε σύν αὐτός πλείων ὁ τηνικάδε λόγιος ἀνήρ ὁ ὁ ἀλήθεια ὑπέρμαχος ἀνίστημι δύναμις , ἐκ ὅς καί ἐγώ ἱστορία πλεῖστος τις ὑπόθεσις καταλείπω . ἄρχω γοῦν ὁ κατά αὐτός γραφεύς , ὁ εἴρω δή τις πρῶτος ἐπισημαίνω ὡς καί ἄγραφος ὁ κατά αὐτός ἐπεξέρχομαι ἐλέγχω · προοιμιάζομαι γοῦν οὗτος ὁ τρόπος · “ ἐκ πλεῖστος ὅσος καί ἱκανός χρόνος , ἀγαπητός Ἀυίρκιος Μάρκελλος , ἐπιτάσσω ὑπό σύ συγγράφω τις λόγος εἰς ὁ ὁ κατά Μιλτιάδης λέγω αἵρεσις , ἐφεκτικός πως μέχρι νῦν διάκειμαι , οὐ ἀπορία ὁ δύναμαι ἐλέγχω μέν ὁ ψεῦδος , μαρτυρέω δέ τῆ ἀλήθεια , δείδω δέ καί ἐξευλαβέομαι μή πῃ δοκέω τις ἐπισυγγράφω ἢ ἐπιδιατάσσομαι ὁ ὁ ὁ εὐαγγέλιον καινός διαθήκη λόγος , ὅς μήτε προστίθημι μήτε ἀφαιρέω δυνατός ὁ κατά ὁ εὐαγγέλιον αὐτός πολιτεύω προλέγω . πρόσφατος δέ γίγνομαι ἐν Ἄγκυρα ὁ Γαλατία καί καταλαμβάνω ὁ κατά τόπος ἐκκλησία ὑπό ὁ νέος οὗτος , οὐ , ὡς αὐτός φημί , προφητεία , πολύς δέ μᾶλλον , ὡς δοκέω , ψευδοπροφητεία διαθρυλέω , κατά ὅσος δυνατός , ὁ κύριος προτείνω περί αὐτός τε οὗτος καί ὁ προτείνω ὑπό αὐτός ἕκαστος τε διαλέγω ἡμέρα πλείων ἐν ὁ ἐκκλησία , ὡς ὁ μέν ἐκκλησία ἀγαλλιάω καί πρός ὁ ἀλήθεια ἐπιρρώννυμι , ὁ δέ ἐκ ἐναντίος πρός ὁ πάρειμι ἀποκρούω καί ὁ ἀντίθετος λυπέω . ἀξιόω ἐν ὁ κατά τόπος πρέσβυς ὅπως ὁ λέγω κατά ὁ ἀντιδιατίθεμαι Μένων ὁ ὁ ἀλήθεια λόγος ὑπόμνημα τίς καταλείπω , πάρειμι καί ὁ συμπρεσβύτερος ἐγώ ζωτικός ὁ Ὀτρηνός , οὗτος μέν οὐ πράσσω , ἐπαγγέλλω δέ , ἐνθάδε γράφω , ὁ κύριος δίδωμι , διά σπουδή πέμπω αὐτός ” οὗτος καί ἑξῆς οὗτος ἕτερος κατά ἀρχή εἶπον ὁ λόγος , ὁ αἴτιος ὁ δηλέομαι αἵρεσις προέρχομαι οὗτος ἀνιστορέω ὁ τρόπος · “ ὁ τοίνυν ἐνστασις αὐτός καί πρόσφατος ὁ ἀπόσχισμα αἵρεσις πρός ὁ ἐκκλησία ὁ αἴτιος ἔχω τοιοῦτος . κώμη τις εἰμί λέγω ἐν ὁ κατά ὁ Φρυγία Μυσία , καλέω Ἀρδαβαῦ ὄνομα · ἔνθα φημί τις ὁ νέοπιστος πρῶτος , Μοντανός ὄνομα , κατά Γρᾶτος Ἀσία ἀνθύπατος , ἐν ἐπιθυμία Ψυχή ἄμετρος φιλοπρωτεία δίδωμι πάροδος εἰς ἑαυτοῦ ὁ ἀντίκειμαι πνευματοφορέομαι τε καί αἰφνίδιος ἐν κατοχή τις καί παρεξίστημι γίγνομαι ἐνθουσιάω ἄρχω τε λαλέω καί ξενοφωνέω , παρά ὁ κατά παράδοσις καί κατά διαδοχή ἄνωθεν ὁ ἐκκλησία ἔθος δῆθεν προφητεύω . δέ κατά ἐκεῖνος καιρός ἐν ὁ ὁ νόθος ἐνεργέω ἀκροάομαι γίγνομαι ὁ μέν ὡς ἐπί ἐνεργέω καί δαιμονάω καί ἐν πλάνης πνεῦμα ὑπάρχω καί ὁ ὄχλος ταράσσω ἄχθομαι , ἐπιτιμάω καί λαλέω κωλύω , ἐγώ · μνημένος ὁ ὁ κύριος διαστολή τε καί ἀπειλή πρός ὁ φυλάσσω ὁ ὁ ψευδοπροφήτης ἐγρηγορότως παρουσία · ὁ δέ ὡς ἅγιος πνεῦμα καί προφητικός χάρισμα ἐπαίρω καί οὐ ἥκιστος χαυνόω καί ὁ διαστολή ὁ κύριος ἐπιλανθάνομαι , ὁ βλαψίφρων καί ὑποκοριστικόν καί λαοπλάνος πνεῦμα προκαλέω , θέλγω καί πλανάω ὑπό αὐτός , εἰς ὁ μηκέτι κωλύω σιωπάω . τέχνη δέ τις , μᾶλλον δέ τοιοῦτος μέθοδος ( ?? ) κακοτεχνία ὁ διάβολος ὁ κατά ὁ παμηρκούς ἀπώλεια μηχανάομαι καί παρά ἄξιος ὑπό αὐτός τιμάω ὑπεξαγείρω τε καί προσεκκαίω αὐτός ὁ ἀποκοιμάομαι ἀπό ὁ κατά ἀλήθεια πίστις διάνοια , ὡς καί ἕτερος τις δύο γυνή ἐπεγείρω καί ὁ νόθος πνεῦμα πληρόω , ὡς καί λαλέω ἐκφρόνως καί ἄκαιρος καί ἀλλοτριοτρόπως , ὁμοίως ὁ προερέω . καί ὁ μέν χαίρω καί χαυνόω ἐπί αὐτός μακαρίζω ὁ πνεῦμα καί διά ὁ μέγεθος ὁ ἐπαυγελμάτων ἔστω ὅπῃ δέ καί κατακρίνω στοχαστικός καί ἀξιόπιστος αὐτός ἄντικρυς , ἵνα καί ἐλεγκτικός εἰμί δοκέω ὀλίγος δέ εἰμί οὗτος ὁ φρύγω ἐξαπατάω ) , ὁ δέ καθόλου καί πᾶς ὁ ὑπό ὁ οὐρανός ἐκκλησία βλασφημέω διδάσκω ὁ ἀπαυθαδίζομαι πνεῦμα , ὅτι μήτε τιμή μήτε πάροδος εἰς αὐτός ὁ ψευδοπροφήτης λαμβάνω πνεῦμα , ὁ γάρ κατά ὁ Ἀσία πιστός πολλάκις καί πολλαχῆ ὁ Ἀσία εἰς οὗτος συνέρχομαι καί ὁ πρόσφατος λόγος ἐξετάζω καί βέβηλος ἀποφαίνω καί ἀποδοκιμάω ὁ αἵρεσις , οὗτος δή ὁ τε ἐκκλησία ἐξωθέω καί ὁ κοινωνία εἴργω . ” οὗτος ἐν πρῶτος ἱστορέω καί διά ὅλος ὁ σύγγραμμα ὁ ἔλεγχος ὁ κατά αὐτός πλάνης ἐπάγω , ἐν ὁ δύο περί ὁ τελευτή ὁ προδηλόω οὗτος φημί · “ ἐπεί τοίνυν l καί προφητοφόντας ἐγώ ἀποκαλέω , ὅτι μή ὁ ἀμετρόφωνος αὐτός προφήτης δέχομαι ( ὅς · ὁ γάρ εἰμί φημί ὅσπερ ἐπαγγέλλω ὁ λαός πέμπω ὁ κύριος ) , ἀποκρινάαθωααν ἐγώ πρός θεός · εἰμί τις , ἵημι ἀγαθός , οὗτος ὁ ἀπό Μοντανός καί ὁ γυνή λαλέω ἄρχω ὅστις ὑπό Ἰουδαῖος διώκω ἢ ὑπό παράνομος ἀποκτείνω ; οὐδείς . οὐδέ γε τις αὐτός κρατέω ὑπέρ ὁ ὄνομα ἀνεαταυρώθη ; οὖον γάρ ἐν . οὐδέ μήv οὐδέ ἐν συναγωγή Ἰουδαῖος ὁ γυνή τις μαστιγόω ποτέ ἢ λιθοβολέω ; οὐδαμόαε οὐδαμῶς , ἄλλος δέ θάνατος τελευτάω , λέγω Μοντανός τε καί Μαξίμιλλα . οὗτος γάρ ὑπό πνεῦμα βλαφίφρονος ἑκάτερος ὑπο - κινέω λόγος ἀναρτάω ἑαυτοῦ οὐ ὁμοῦ , κατά δέ ὁ ὁ ἕκαστος τελευτή καιρός φήμη πολύς καί οὗτος δέ τελευτάω καί ὁ βίος κατά - ατρέφαι Ἰούδας προδότης δίκη , καθάπερ καί ὁ θαυμαστός ἐκεῖνος ὁ πρῶτος ὁ κατά αὐτός λέγω προφητεία οἷος ἐπίτροπος τις Θεός - δίδωμι πολύς αἱρέω λόγος ὡς ἀείρω ποτός καί ἀναλαμβάνω εἰς οὐρανός παρίημι τε καί καταπιατεῦααι ἑαυτοῦ ὁ ὁ ἀπάτη πνεῦμα καί δισκεύω κακῶς τελευτάω · φααὶ γοῦν οὗτος οὕτως γίγνομαι . ἀλλά μή ἄνευ ὁ ὁράω ἐγώ ἐπίατααθαί τίς ὁ τοιοῦτος νομίζω , ἵημι μακάριος · ἴσως μέν γάρ οὕτως , ἴσως δέ οὐ οὕτως τελευτάω Μοντανός τε καί Θεόδοτος καί ὁ προερέω γυνή . ” αὖθις δέ ἐν ὁ αὐτός φημί λόγος ὁ τότε ἱερός ἐπίσκοπος πειράω μέν ὁ ἐν Μαξιμίλλα πνεῦμα διελέγχω , κωλύω δέ πρός ἕτερος , συνεργέω δηλαδή ὁ πνεῦμα · γράφω δέ οὕτως · “ καί μή λέγω ἐν ὁ αὐτός λόγος ὁ κατά Ἀστέριον Ὀρβανός ὁ διά Μαξίμιλλα πνεῦμα διώκω ὡς λύκος ἐκ πρόβατον · οὐ εἰμί λύκος · ῥῆμα εἰμί καί πνεῦμα καί δύναμις,’ ἀλλά ὁ ἐν ὁ πνεῦμα δύναμις ἐναργής δείκνυμι καί ἐλέγχω καί ἐξομολογέομαι διά ὁ πνεῦμα καταναγκάζω ὁ τότε πάρειμι εἰς ὁ δοκιμάζω καί διαλέγω ὁ πνεῦμα λαλέω , ἀνήρ δόκιμος καί ἐπίσκοπος , ζωτικός ἀπό Κουμάνη κώμη καί Ἰουλιανός ἀπό Ἀπάμεια , ὅς ὁ περί Θεμίσων ὁ στόμα φιμόω οὐ ἐάω ὁ ψευδής καί λαοπλάνος πνεῦμα ὑπό αὐτός ἐλέγχω . ” ἐν αὐτός δέ πάλιν ἕτερος μεταξύ πρός ἔλεγχος ὁ ὁ Μαξίμιλλα ψευδοπροφητεία εἶπον , ὁμοῦ ὁ τε χρόνος κατά ὅς αὐτός γράφω , σημαίνω καί ὁ προρησις αὐτός μιμνήσκω διά ὅς πόλεμος εἰμί καί ἀκαταστασία προμαντεύομαι , ὅς καί ὁ ψευδολογία εὐθύνω , ὧδε λέγω · “ καί πῶς οὖον καταφανής ἤδη γίγνομαι καί οὗτος ὁ ψεῦδος ; πλείων γάρ ἢ τρεισκαίδεκα ἔτος εἰς οὗτος ὁ ἡμέρα ἐκ ὅς τελευτάω ὁ γυνή , καί οὔτε μερικός οὔτε καθολικός κόσμος γίγνομαι πόλεμος , ἀλλά καί Χριστιανός μᾶλλον εἰρήνη διάμονος ἐκ ἔλεος θεός . ” καί οὗτος δέ ἐκ ὁ δύο σύγγραμμα . καί ἀπό ὁ τρίτος δέ μικρός παρατίθημι λέγω , διά ὅς πρός ὁ αὐχέω ὡς ἄρα πλείων καί αὐτός μαρτυρέω ἄγω , οὗτος φημί “ ὅταν τοίνυν ἐν πᾶς ὁ εἴρω ἐλέγχω ἀπορέω , ἐπί ὁ μάρτυς καταφεύγω πεῖ - ῥέω , λέγω πολύς ἔχω μάρτυς καί οὗτος εἰμί τεκμήριον πιστόν ὁ δύναμις ὁ παρά αὐτός λέγω προφητικός πνεῦμα . ὁ δέ εἰμί ἄρα , ὡς ἔοικα , πᾶς μᾶλλον οὐ ἀληθής . καί γάρ ὁ ἄλλος αἵρεσις τις πλεῖστος ὅσος ἔχω μάρτυς , καί οὖον παρά οὗτος δήπου συγκατατίθημι , οὐδέ ἀλήθεια ἔχω αὐτός ὁμολογέω . καί πρότερος γε ὁ ἀπό ὁ Μαρκίων αἵρεσις Μαρκιανιστής ἄν . πλεῖστος Δάοι ἔχω Χριστός μάρτυς λέγω , ἀλλά ὁ γε χριστός αὐτός κατά ἀλήθεια οὐ ὁμολογέω . ” καί μετά βραχύς οὗτος ἐπιφέρω λέγω · “ ὅθεν ὅς καί ἐπειδάν ὁ ἐπί ὁ ὁ κατά ἀλήθεια πίστις μαρτύριον καλέω ἀπό ὁ ἐκκλησία τυγχάνω μετά τίνω ὁ ἀπό ὁ ὁ φρύγω αἵρεσις λέγω μάρτυς , διαφέρω τε πρός αὐτός καί μή κοινωνέω αὐτός τελειόω διά ὁ μή βούλομαι συγκατατίθημι ὁ διά Μοντανός καί ὁ γυνή πνεῦμα . καί ὅτι οὗτος ἀληθής , καί ἐπί ὁ ἡμέτερος χρόνος ἐν Ἀπάμεια τῆ πρός Μαίανδρος τυγχάνω γίγνομαι ἐν ὁ περί Γάιος καί Ἀλέξανδρος ἀπό Εὐμένειος μαρτυρέω πρόδηλος . ”