eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 7.9
IX . καὶ ἡ πέμπτη δὲ αὐτῷ πρὸς τὸν Ῥωμαίων ἐπίσκοπον Ξύστον γέγραπτο · ἐν ἦ πολλὰ κατὰ τῶν αἱρετικῶν εἰπών , τοιοῦτόν τι γεγονὸς κατ’ αὐτὸν ἐκτίθεται , λέγων · “ καὶ γὰρ ὄντως , ἀδελφέ , καὶ συμβουλῆς δέομαι καὶ γνώμην παρὰ σοῦ , τοιούτου τινός μοι προσελθόντος πράγματος , μὴ ἄρα αφάλλομαι . τῶν γὰρ συναγομένων ἀδελφῶν πιατὸς νομιζόμενος ἀρχαῖος καὶ πρὸ τῆς ἐμῆς χειροτονίας , οἶμαι δὲ καὶ τῆς τοῦ μακαρίου Ἡρακλᾶ καταστάσεως , τῆς μετασχών , τοῖς ὑπόγυον παρατυχὼν καὶ τῶν ἐπερωτήσεων καὶ τῶν ἐπακούσας , προσῆλθέν μοι κλαίων καταθρηνῶν ἑαυτὸν καὶ πίπτων πρὸ τῶν ποδῶν μου , ἐξομολογούμενος μὲν καὶ ἐξομνύμενος τὸ βάπτισμα , δ’ παρὰ τοῖς αἱρετικοῖς ἐξομνύμενος μὴ τοῦτο εἶναι μηδὲ ὅλως ἔχειν τινὰ πρὸς τοῦτο κοινωνίαν , ἀσεβείας γὰρ ἐκεῖνο καὶ βλασφημιῶν κατανενύχθαι λέγων δὲ πάνυ τι τὴν Ψυχὴν νῦν κατανενύχθαι καὶ μηδὲ παρρησίαν ἔχειν ἐπᾶραι τοὺς ὀφθαλμοὺς πρὸς τὸν θεὸν ἀπὸ τῶν ἀνοσίων ἐκείνων ῥημάτων καὶ πραγμάτων ὁρμώμενος , καὶ διὰ τοῦτο δεόμενος τῆς εἰλικρινεστάτης ταύτης καθάρσεως καὶ παραδοχῆς καὶ χάριτος τυχεῖν · ὅπερ ἐγὼ μὲν οὐκ ἐτόλμησα ποιῆσαι , φήσας αὐτάρκη τὴν πολυχρόνιον αὐτῷ κοινωνίαν εἰς τοῦτο γεγονέναι . εὐχαριστίας γὰρ ἐπακούσαντα καὶ συνεπιφθεγξάμενον τὸ ἀμὴν καὶ τραπέζῃ παραστάντα καὶ χεῖρας εἰς ὑποδοχὴν τῆς ἁγίας τροφῆς προτείναντα καὶ ταύτην καταδεξάμενον καὶ τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ κυρίου ἡμῶν μετασχόντα χρόνῳ , οὐκ ἂν ἐξ ὑπαρχῆς ἀνασκευάζειν ἔτι τολμήσαιμι · θαρσεῖν δὲ ἐκέλευον καὶ μετὰ βεβαίας πίστεως καὶ ἀγαθῆς ἐλπίδος τῆ μετοχῇ τῶν ἁγίων προσιέναι . ὃ δὲ οὔτε πενθῶν παύεται πέφρικέν τε τῇ τραπέζῃ προσιέναι καὶ μόλις παρακαλούμενος συνεστάναι ταῖς προσευχαῖς ἀνέχεται . ” Επὶ ταῖς προειρημέναις φέρεταί τις καὶ ἄλλη τοῦ αὐτοῦ περὶ βαπτίσματος ἐπιστολή , ἐξ αὐτοῦ καὶ ἦς ἡγεῖτο παροικίας Ξύστῳ καὶ τῆ κατὰ Ρώμην ἐκκλησίᾳ προσπεφωνημένη ,, ἐν ἧ διὰ μακρᾶς ἀποδείξεως τὸν περὶ τοῦ ὑποκειμένου ζητήματος παρατείνει λόγον . καὶ ἄλλη δέ τις αὐτοῦ μετὰ ταύτας φέρεται πρὸς τὸν κατὰ Ῥώμην ἡ περὶ Λουκισνοῦ . καὶ περὶ μὲν τούτων τοσαῦτα .
Lemmas: IX . καί ὁ πέμπτος δέ αὐτός πρός ὁ Ῥωμαῖος ἐπίσκοπος ξυστόν γράφω · ἐν εἰμί πολύς κατά ὁ αἱρετικός εἶπον , τοιοῦτος τίς γίγνομαι κατά αὐτός ἐκτίθημι , λέγω · “ καί γάρ εἰμί , ἀδελφός , καί συμβουλή δήω καί γνώμη παρά σύ , τοιοῦτος τις ἐγώ προσέρχομαι πρᾶγμα , μή ἄρα ἀφάλλομαι . ὁ γάρ συνάγω ἀδελφός Πιάτος νομίζω ἀρχαῖος καί πρό ὁ ἐμός χειροτονία , οἴομαι δέ καί ὁ ὁ μακάριος Ἡράκλα κατάστασις , ὁ μετέχω , ὁ ὑπόγυος παρατυγχάνω καί ὁ ἐπερώτησις καί ὁ ἐπακούω , προσέρχομαι ἐγώ καλέω καταθρηνέω ἑαυτοῦ καί πίπτω πρό ὁ πούς ἐγώ , ἐξομολογέομαι μέν καί ἐξόμνυμι ὁ βάπτισμα , δέ παρά ὁ αἱρετικός ἐξόμνυμι μή οὗτος εἰμί μηδέ ὅλως ἔχω τις πρός οὗτος κοινωνία , ἀσέβεια γάρ ἐκεῖνος καί βλασφημία κατανύσσομαι λέγω δέ πάνυ τίς ὁ Ψυχή νῦν κατανύσσομαι καί μηδέ παρρησία ἔχω ἐπαίρω ὁ ὀφθαλμός πρός ὁ θεός ἀπό ὁ ἀνόσιος ἐκεῖνος ῥῆμα καί πρᾶγμα ὁρμάω , καί διά οὗτος δήω ὁ εἰλικρινής οὗτος κάθαρσις καί παραδοχή καί χάρις τυγχάνω · ὅσπερ ἐγώ μέν οὐ τολμάω ποιέω , φημί αὐτάρκης ὁ πολυχρόνιος αὐτός κοινωνία εἰς οὗτος γίγνομαι . εὐχαριστία γάρ ἐπακούω καί συνεπιφθέγγομαι ὁ ἀμήν καί τράπεζα παρίστημι καί χείρ εἰς ὑποδοχή ὁ ἅγιος τροφή προτείνω καί οὗτος καταδέχομαι καί ὁ σῶμα καί ὁ αἷμα ὁ κύριος ἐγώ μετέχω χρόνος , οὐ εἄν ἐκ ὑπαρχή ἀνασκευάζω ἔτι τολμάω · θαρσέω δέ κελεύω καί μετά βέβαιος πίστις καί ἀγαθός ἐλπίς τῆ μετοχή ὁ ἅγιος πρόσειμι . ὅς δέ οὔτε πένθος παύω φρίσσω τε ὁ τράπεζα πρόσειμι καί μόλις παρακαλέω συνίστημι ὁ προσευχή ἀνέχω . ” επὶ ὁ προερέω φέρω τις καί ἄλλος ὁ αὐτός περί βάπτισμα ἐπιστολή , ἐκ αὐτός καί εἰμί ἡγέομαι παροικία συνίστημι καί τῆ κατά Ῥώμη ἐκκλησία προσφωνέω ,, ἐν ἧ διά μακρός ἀπόδειξις ὁ περί ὁ ὑπόκειμαι ζήτημα παρατείνω λόγος . καί ἄλλος δέ τις αὐτός μετά οὗτος φέρω πρός ὁ κατά Ῥώμη ὁ περί Λουκισνοῦ . καί περί μέν οὗτος τοσοῦτος .