eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 3.7
VII . τοιαῦτα τῆς Ἰουδαίων εἰς τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ παρανομίας τε καὶ δυσσεβείας τἀπίχειρα , παραθεῖναι δ’ αὐτοῖς ἄξιον καὶ τὴν ἀψευδῆ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν πρόρρησιν , δι’ ἦς αὐτὰ ταῦτα δηλοῖ ὧδέ πως προφητεύων “ οὐαὶ δὲ ταῖς γαστρὶ ἐχούσαις καὶ ταῖς θηλαζούσαις ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις · προσεύχεδθε δὲ ἵνα μὴ γένηται ὑμῶν ἢ φυγὴ χειμῶνος μηδὲ σαββάτῳ . ἔσται γὰρ τότε θλῖψις μεγάλη , οἵα οὐκ ἐγένετο ἀπ’ ἀρχῆς κόσμου ἕως τοῦ νῦν , οὐδὲ μὴ γένηται . ” συναγαγὼν δὲ πάντα τὸν τῶν ἀνηρημένων ἀριθμὸν ὁ συγγραφεὺς λιμῷ καὶ ξίφει μυριάδας ἑκατὸν καὶ δέκα διαφθαρῆναί φησιν , τοὺς δὲ λοιποὺς στασιώδεις καὶ λῃστρικούς , ὑπ’ ἀλλήλων μετὰ τὴν ἅλωσιν ἐνδεικνυμένους , μένους , ἀνηρῆσθαι , τῶν δὲ νέων τοὺς ὑψηλοάτους καὶ κάλλει διαφέροντας τετηρῆσθαι θριάμβῳ , τοῦ δὲ λοιποῦ πλήθους τοὺς ὑπὲρ ἑπτακαίδεκα ἔτη δεσμίους εἰς τὰ κατ’ Αἴγυπτον ἔργα παραπεμφθῆναι , πλείους δὲ εἰς τὰς ἐπαρχίας διανενεμῆσθαι φθαρησομένους ἐν τοῖς θεάτροις σιδήρῳ καὶ θηρίοις , τοὺς δ’ ἐντὸς ἑπτακαίδεκα ἐτῶν αἰχμαλώτους ἀχθέντας διαπεπρᾶσθαι , τούτων δὲ μόνων τὸν ἀριθμὸν εἰς ἐννέα μυριάδας ἀνδρῶν συναχθῆναι . Ταῦτα δὲ τοῦτον ἐπράχθη τὸν τρόπον δευτέρῳ τῆς Οὐεσπασιανοῦ βασιλειᾶς ἔτει ἀκολούθως ταῖς προγνωστικαῖς τοῦ κυρίου καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ προρρήσεσιν , θείᾳ δυνάμει ὥσπερ ἤδη παρόντα προεορακότος αὐτὰ ἐπιδακρύσαντός τε καὶ ἀποκλανσαμένου κατὰ τὴν τῶν ἱερῶν εὐαγγελιστῶν γραφήν , οἳ καὶ αὐτὰς αὐτοῦ παρατέθεινται τὰς λέξεις , τοτὲ μὲν φήσαντος ὡς πρὸς αὐτὴν τὴν Ἱερουσαλήμ “ εἰ ἔγνως καί γε σὺ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ τὰ πρὸς εἰρήνην ἀοῦ · νῦν δὲ ἐκρύβη ἀπὸ ὀφθαλμῶν ἀοῦ · ὅτι ἥξουσιν ἡμέραι ἐπὶ αἰ , καὶ περιβαλοῦσίν σοι οἱ ἐχθροί σου χάρακα , καὶ περικυκλώσουσίν ἄε , καὶ συνέξουσίν σε πάντοθεν , καὶ ἐδαφιοῦσίν σε καὶ τὰ τέκνα σου , ” τοτὲ δὲ περὶ τοῦ λαοῦ “ ἕαται γὰρ ἀνάγκη μεγάλη ἐπὶ τῆς γῆς , καὶ ὀργὴ τῷ λαῷ τούτῳ · καὶ πεσοῦνται ἐν στόματι μαχαίρας καὶ αἰχμαλωτισθήσονται εἰς πάντα τὰ ἔθνη · καὶ Ἱερουσαλὴμ ἔσται πατουμένη ὑπὸ ἐθνῶν , ἄχρις οὗ πληρωθῶσιν καιροὶ ἐθνῶν . ” καὶ πάλιν ὅταν δὲ ἴδητε κυκλουμένην ὑπὸ στρατοπέδων τὴν Ἱερουσαλήμ , τότε γνῶτε ὅτι ἤγγικεν ἡ ἐρήμωσις αὐτῆς . ” συγκρίνας δέ τις τὰς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν λέξεις ταῖς λοιπαῖς τοῦ συγγραφέως ἱστορίαις ταῖς περὶ τοῦ παντὸς πολέμου , πῶς οὐκ ἂν ἀποθαυμάσειεν , θείαν ὡς ἀληθῶς καὶ ὑπερφυῶς παράδοξον τὴν πρόγνωσιν ὁμοῦ καὶ πρόρρησιν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ὁμολογήσας ; Περὶ μὲν οὖν τῶν μετὰ τὸ σωτήριον πάθος καὶ τὰς φωνὰς ἐκείνας ἐν αἷς ἡ τῶν Ἰουδαίων πληθὺς τὸν μὲν λῃστὴν καὶ φονέα του θανάτου παρῄτηται , τὸν δ’ ἀρχηγὸν τῆς ζωῆς ἐξ αὐτῶν ἱκέτευσεν ἀρθῆναι , τῷ παντὶ συμβεβηκότων ἔθνει , οὐδὲν ἂν δέοι ταῖς ἱστορίαις ἐπιλέγειν , ταῦτα δ’ ἂν εἴη δίκαιον ἐπιθεῖναι , ἃ γένοιτ’ ἄν παραστατικὰ φιλανθρωπίας τῆς παναγάθου προνοίας , τεσσαράκοντα ἐφ’ ὅλοις ἔτεσιν μετὰ τὴν κατὰ τοῦ χριστοῦ τόλμαν τὸν κατ’ αὐτῶν ὄλεθρον ὑπερθεμένης , ἐν ὅσοις τῶν ἀποστόλων καὶ τῶν μαθητῶν πλείους Ἰάκωβός τε αὐτὸς ὁ τῇδε πρῶτος ἐπίσκοπος , τοῦ κυρίου χρηματίζων ἀδελφός , ἔτι τῷ βίῳ περιόντες καὶ ἐπ’ αὐτῆς τῆς Ἱεροσολύμων πόλεως τὰς διατριβὰς ποιούμενοι , ἕρκος ὥσπερ ὀχυρώτατον παρέμενον τῷ τόπῳ , τῆς θείας ἐπισκοπῆς εἰς ἔτι τότε μακροθυμούσης , εἰ ἄρα ποτὲ δυνηθεῖεν ἐφ’ οἷς ἔδρασαν , μετανοήσαντες συγγνώμης καὶ σωτηρίας τυχεῖν , καὶ πρὸς τῆ τοσαύτη μακροθυμίᾳ παραδόξους θεοσημείας τῶν μελλόντων αὐτοῖς μὴ μετανοήσασι συμβήσεσθαι παρασχομένης · ἃ καὶ αὐτὰ μνήμης ἠξιωμένα πρὸς τοῦ δεδηλωμένου συγγραφέως οὐδὲν οἷον τοῖς τῇδε προσιοῦσιν τῇ γραφῇ παραθεῖναι .
Lemmas: VII . τοιοῦτος ὁ Ἰουδαῖος εἰς ὁ Χριστός ὁ θεός παρανομία τε καί δυσσέβεια ἐπίχειρον , παρατίθημι δέ αὐτός ἄξιος καί ὁ ἀψευδής ὁ σωτήρ ἐγώ πρόρρησις , διά εἰμί αὐτός οὗτος δηλόω ὧδε πως προφητεύω “ οὐαί δέ ὁ γαστήρ ἔχω καί ὁ θηλάζω ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα · προσεύχομαι δέ ἵνα μή γίγνομαι σύ ἢ φυγή χειμών μηδέ σάββατον . εἰμί γάρ τότε θλῖψις μέγας , οἷος οὐ γίγνομαι ἀπό ἀρχή κόσμος ἠώς ὁ νῦν , οὐδέ μή γίγνομαι . ” συνάγω δέ πᾶς ὁ ὁ ανηρημένος ἀριθμός ὁ συγγραφεύς λιμός καί ξίφος μυριάς ἑκατόν καί δέκα διαφθείρω φημί , ὁ δέ λοιπός στασιώδης καί λῃστρικός , ὑπό ἀλλήλων μετά ὁ ἅλωσις ἐνδείκνυμι , μένος , ἀναράω , ὁ δέ νέος ὁ ὑψηλός καί κάλλος διαφέρω τηρέω θρίαμβος , ὁ δέ λοιπός πλῆθος ὁ ὑπέρ ἑπτακαίδεκα ἔτος δέσμιος εἰς ὁ κατά Αἴγυπτος ἔργον παραπέμπω , πλείων δέ εἰς ὁ ἐπαρχία διανέμω φθείρω ἐν ὁ θέατρον σίδηρος καί θηρίον , ὁ δέ ἐντός ἑπτακαίδεκα ἔτος αἰχμάλωτος ἄγω διαπιπράσκω , οὗτος δέ μόνος ὁ ἀριθμός εἰς ἐννέα μυριάς ἀνήρ συνάγω . οὗτος δέ οὗτος πράσσω ὁ τρόπος δύο ὁ Οὐεσπασιανός βασίλεια ἔτος ἀκόλουθος ὁ προγνωστικός ὁ κύριος καί σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός πρόρρησις , θεῖος δύναμις ὥσπερ ἤδη πάρειμι προοράω αὐτός ἐπιδακρύω τε καί ἀποκλαίω κατά ὁ ὁ ἱερός εὐαγγελιστής γραφεύς , ἕ καί αὐτός αὐτός παρατίθημι ὁ λέγω , τοτέ μέν φημί ὡς πρός αὐτός ὁ Ἱερουσαλήμ “ εἰμί γιγνώσκω καί γε σύ ἐν ὁ ἡμέρα οὗτος ὁ πρός εἰρήνη άου · νῦν δέ κρύπτω ἀπό ὀφθαλμός άου · ὅτι ἥκω ἡμέρα ἐπί ὁ , καί περιβάλλω σύ ὁ ἐχθρός σύ χάραξ , καί περικυκλόω ἀεί , καί συνέχω σύ πάντοθεν , καί ἐδαφίζω σύ καί ὁ τέκνον σύ , ” τοτέ δέ περί ὁ λαός “ ἧμαι γάρ ἀνάγκη μέγας ἐπί ὁ γῆ , καί ὀργή ὁ λαός οὗτος · καί πίπτω ἐν στόμα μάχαιρα καί αἰχμαλωτίζω εἰς πᾶς ὁ ἔθνος · καί Ἱεροσόλυμα εἰμί πατέω ὑπό ἔθνος , ἄχρι ὅς πληρόω καιρός ἔθνος . ” καί πάλιν ὅταν δέ ὁράω κυκλόω ὑπό στρατόπεδον ὁ Ἱερουσαλήμ , τότε γιγνώσκω ὅτι ἐγγίζω ὁ ἐρήμωσις αὐτός . ” συγκρίνω δέ τις ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ λέγω ὁ λοιπός ὁ συγγραφεύς ἱστορία ὁ περί ὁ πᾶς πόλεμος , πῶς οὐ εἄν ἀποθαυμάζω , θεῖος ὡς ἀληθής καί ὑπερφυῶς παράδοξος ὁ πρόγνωσις ὁμοῦ καί πρόρρησις ὁ σωτήρ ἐγώ ὁμολογέω ; περι μέν οὖν ὁ μετά ὁ σωτήριος πάθος καί ὁ φωνή ἐκεῖνος ἐν ὅς ὁ ὁ Ἰουδαῖος πληθύς ὁ μέν ληιστής καί φονεύς ὁ θάνατος παραιτέομαι , ὁ δέ ἀρχηγός ὁ ζωή ἐκ αὐτός ἱκετεύω ἀραρίσκω , ὁ πᾶς συμβεβηκός ἔθνος , οὐδείς εἄν δήω ὁ ἱστορία ἐπιλέγω , οὗτος δέ εἄν εἰμί Δίκαιος ἐπιτίθημι , ὁ γίγνομαι ἄν παραστατικός φιλανθρωπία ὁ πανάγαθος πρόνοια , τεσσαράκοντα ἐπί ὅλος ἔτος μετά ὁ κατά ὁ χριστός τόλμα ὁ κατά αὐτός ὄλεθρος ὑπερτίθημι , ἐν ὅσος ὁ ἀπόστολος καί ὁ μαθητής πλείων Ἰάκωβος τε αὐτός ὁ ὅδε πρῶτος ἐπίσκοπος , ὁ κύριος χρηματίζω ἀδελφός , ἔτι ὁ βίος περίειμι καί ἐπί αὐτός ὁ Ἱερουσαλήμ πόλις ὁ διατριβή ποιέω , ἕρκος ὥσπερ ὀχυρός παραμένω ὁ τόπος , ὁ θεῖος ἐπισκοπή εἰς ἔτι τότε μακροθυμέω , εἰμί ἄρα ποτέ δύναμαι ἐπί ὅς δράω , μετανοέω συγγνώμη καί σωτηρία τυγχάνω , καί πρός τῆ τοσοῦτος μακροθυμία παράδοξος θεοσημεία ὁ μέλλω αὐτός μή μετανοέω συμβαίνω παρέχω · ὁ καί αὐτός μνήμη ἀξιόω πρός ὁ δηλόω συγγραφεύς οὐδείς οἷος ὁ ὅδε πρόσειμι ὁ γράφω παρατίθημι .