eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 10.1
Ι I . Θεῷ δὴ χάρις ἐπὶ πᾶσιν τῷ παντοκράτορι καὶ βασιλεῖ τῶν ὅλων , πλείστη δὲ καὶ τῷ σωτῆρι καὶ λυτρωτῇ τῶν ψυχῶν ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ , δι’ οὗ τὰ τῆς εἰρήνης ἔκ τε τῶν ἔξωθεν ὀχληρῶν καὶ τῶν κατὰ διάνοιαν βέβαια καὶ ἀσάλευτα φυλάττεσθαι ἡμῖν διὰ παντὸς εὐχόμεθα . Ἅμα δὲ εὐχαῖς καὶ τὸν δέκατον ἐν τούτῳ τοῖς προδιεξοδευθεῖσιντῆς Ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας ἐπιθέντες τόμον , ἀοῖ τοῦτον ἐπιγράφομεν , ἱερώτατέ μοι Παυλῖνε , ὥσπερ ἐπισφράγισμά σε τῆς ὑποθέσεως ἀναβοώμενοι , εἰκότως δ’ ἐν ἀριθμῷ τελείῳ τὸν τέλειον ἐνταῦθα καὶ πανηγυρικὸν τῆς τῶν ἐκκλησιῶν κλησιῶν ἀνανεώσεως λόγον κατατάξομεν , θείῳ πνεύματι πειθαρχοῦντες ὧδέ πως ἐγκελευομένῳ “ ᾄσατε τῷ κυρίῳ ᾆσμα καινόν , ὅτι θαυμαστὰ ἐποίησεν · ἔσωσεν αὐτῷ ἡ δεξιὰ αὐτοῦ καὶ ὁ βραχίων ὁ ἅγιος αὐτοῦ · ἐγνώρισεν κύριος τὸ σωτήριον αὐτοῦ , ἐναντίον τῶν ἐθνῶν ἀπεκάλυψεν τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ’ Καὶ δὴ τῷ λογίῳ προστάττοντι τὸ καινὸν ᾆσμα διὰ τοῦδε νῦν ἀκολούθως ἐπιφωνῶμεν ὅτι δὴ μετὰ τὰς δεινὰς καὶ σκοτεινὰς ἐκείνας ὄφεις τε καὶ διηγήσεις τοιαῦτα νῦν ὁρᾶν καὶ τοιαῦτα πανηγυρίζειν ἠξιώθημεν , οἷα τῶν πρὸ ἡμῶν πολλοὶ τῷ ὄντι δίκαιοι καὶ θεοῦ μάρτυρες ἐπεθύμησαν ἐπὶ γῆς ἰδεῖν , καὶ οὐκ εἶδον , καὶ ἀκοῦσαι , καὶ οὐκ ἤκουσαν . ἀλλ’ οἳ μὲν ἦ τάχος σπεύσαντες τῶν πολὺ κρειτ - τόνων ἔτυχον ἐν αὐτοῖς οὐρανοῖς καὶ παραδείσῳ τῆς ἐνθέου τρυφῆς ἀναρπασθέντες , ἡμεῖς δὲ καὶ τάδε μείζονα ἢ καθ’ ἡμᾶς ὑπάρχειν ὁμολογοῦντες , ὑπερεκπεπλήγμεθα μὲν τῆς τοῦ αἰτίου μεγαλοδωρεᾶς τὴν χάριν , θαυμάζομεν δὲ εἰκότως ὅλης ψυχῆς δυνάμει σέβοντες καὶ ταῖς ἀναγράπτοις προρρήσεσιν ἀλήθειαν ἐπιμαρτυροῦντες , δι’ ὧν εἴρηται · “ δεῦτε καὶ ἴδετε τὰ ἔργα κυρίου , ἃ ἔθετο τέρατα ἐπὶ τῆς γῆς , ἀνταναιρῶν πολέμους μέχρι τῶν περάτων τῆς γῆς · τόξον συντρίψει καὶ συγκλάσει ὅπλον , καὶ θυρεοὺς κατακαύσει ἐν πυρί’’ · ἐφ’ οἷς ἐναργῶς εἰς ἡμᾶς πεπληρωμένοις χαίροντες , τὸν ἐφεξῆς συνείρωμεν λόγον . Ἠφάνιστο μὲν δὴ καθ’ ὃν δεδήλωται τρόπον πᾶν τὸ τῶν θεομισῶν γένος καὶ τῆς ἀνθρώπων ἀθρόως ὄφεως οὕτως ἐξαλήλειπτο , ὡς πάλιν ῥῆμα θεῖον τέλος ἔχειν τὸ λέγον · “ εἶδον ἀσεβῆ ὑπερυψούμενον καὶ ὑπεραιρόμενον ὡς τὰς κέδρους τοῦ Λιβάνου · καὶ παρῆλθον , καὶ ἰδοὺ οὐκ ἢν , καὶ ἐζήτησα τὸν τόπον αὐτοῦ , καὶ οὐχ εὑρέθη ” . ἡμέρα δὲ λοιπὸν ἤδη φαιδρὰ καὶ διαυγής , μηδενὸς νέφους αὐτὴν ἐπισκιάζοντος , φωτὸς οὐρανίου βολαῖς ἀνὰ τὴν οἰκουμένην ἅπασαν ταῖς ἐκκλησίαις τοῦ Χριστοῦ κατηύγαζεν , οὐδέ τις ἢν καὶ τοῖς ἔξωθεν τοῦ καθ’ ἡμᾶς θιάσου φθόνος συναπολαύειν εἰ μὴ τῶν ἴσων , ἀπορροῆς δ’ οὖν ὅμως καὶ μετουσίας τῶν θεόθεν ἡμῖν πρυτανευθέντων .
Lemmas: Ι I . Θεός δή χάρις ἐπί πᾶς ὁ παντοκράτωρ καί βασιλεύς ὁ ὅλος , πλεῖστος δέ καί ὁ σωτήρ καί λυτρωτός ὁ Ψυχή ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς ὁ ὁ εἰρήνη ἐκ τε ὁ ἔξωθεν ὀχληρός καί ὁ κατά διάνοια βέβαιος καί ἀσάλευτος φυλάσσω ἐγώ διά πᾶς εὔχομαι . ἅμα δέ εὐχή καί ὁ δέκατος ἐν οὗτος ὁ προδιεξοδεύω ἐκκλησιαστικός ἱστορία ἐπιτίθημι τόμος , ἠώς οὗτος ἐπιγράφω , ἱερός ἐγώ Παυλῖνος , ὥσπερ επισφράγισμα σύ ὁ ὑπόθεσις ἀναβοάω , εἰκότως δέ ἐν ἀριθμός τέλειος ὁ τέλειος ἐνταῦθα καί πανηγυρικός ὁ ὁ ἐκκλησία κλῆσις ἀνανέωσις λόγος κατατάσσω , θεῖον πνεῦμα πειθαρχέω ὧδε πως ἐγκελεύω “ ἀείδω ὁ κύριος ᾆσμα καινός , ὅτι θαυμαστός ποιέω · σῴζω αὐτός ὁ δεξιός αὐτός καί ὁ βραχύς ὁ ἅγιος αὐτός · γνωρίζω κύριος ὁ σωτήριος αὐτός , ἐναντίος ὁ ἔθνος ἀποκαλύπτω ὁ δικαιοσύνη αὐτός καί δή ὁ λόγιος προστάσσω ὁ καινός ᾆσμα διά ὅδε νῦν ἀκόλουθος ἐπιφωνέω ὅτι δή μετά ὁ δεινός καί σκοτεινός ἐκεῖνος ὄφις τε καί διήγησις τοιοῦτος νῦν ὁράω καί τοιοῦτος πανηγυρίζω ἀξιόω , οἷος ὁ πρό ἐγώ πολύς ὁ εἰμί Δίκαιος καί θεός μάρτυς ἐπιθυμέω ἐπί γῆ ὁράω , καί οὐ εἶδον , καί ἀκούω , καί οὐ ἀκούω . ἀλλά ἕ μέν εἰμί τάχος σπεύδω ὁ πολύς κρειτ - τόνος τυγχάνω ἐν αὐτός οὐρανός καί παράδεισος ὁ ἔνθεος τρυφή ἀναρπάζω , ἐγώ δέ καί ὅδε μείζων ἢ κατά ἐγώ ὑπάρχω ὁμολογέω , ὑπερεκπλήσσω μέν ὁ ὁ αἴτιος μεγαλοδωρεα ὁ χάρις , θαυμάζω δέ εἰκότως ὅλος Ψυχή δύναμις σέβω καί ὁ ἀνάγραπτος πρόρρησις ἀλήθεια ἐπιμαρτυρέω , διά ὅς εἴρω · “ δεῦρο καί ὁράω ὁ ἔργον κύριος , ὁ τίθημι τέρας ἐπί ὁ γῆ , ἀνταναιρέω πόλεμος μέχρι ὁ πέρας ὁ γῆ · τόξον συντρίβω καί σύγκλασις ὅπλον , καί θυρεός κατάκαυσις ἐν πυρία · ἐπί ὅς ἐναργής εἰς ἐγώ πληρόω χαίρω , ὁ ἐφεξῆς συνείρω λόγος . ἀφανίζω μέν δή κατά ὅς δηλόω τρόπος πᾶς ὁ ὁ θεομισής γένος καί ὁ ἄνθρωπος ἀθρόος ὄφις οὕτως ἐξαλείφω , ὡς πάλιν ῥῆμα θέω τέλος ἔχω ὁ λέγω · “ εἶδον ἀσεβής ὑπερυψόω καί ὑπεραίρω ὡς ὁ κέδρος ὁ Λίβανος · καί παρέρχομαι , καί ἰδού οὐ εἄν , καί ζητέω ὁ τόπος αὐτός , καί οὐ εὑρίσκω ” . ἡμέρα δέ λοιπός ἤδη φαιδρός καί διαυγής , μηδείς νέφος αὐτός ἐπισκιάζω , φάος οὐράνιος βολή ἀνά ὁ οἰκέω ἅπας ὁ ἐκκλησία ὁ Χριστός καταυγάζω , οὐδέ τις εἄν καί ὁ ἔξωθεν ὁ κατά ἐγώ θίασος φθόνος συναπολαύω εἰμί μή ὁ ἴσος , ἀπορροή δέ οὖν ὅμως καί μετουσία ὁ θεόθεν ἐγώ πρυτανεύω .