eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 8.1
Ι . Ὅσης μὲν καὶ ὁποίας πρὸ τοῦ καθ’ ἡμᾶς διωγμοῦ δόξης ὁμοῦ καὶ παρρησίας ὁ διὰ Χριστοῦ τῷ βίῳ κατηγγελμένος τῆς εἰς τὸν τῶν ὅλων θεὸν εὐσεβείας λόγος παρὰ πᾶσιν ἀνθρώποις , τε καὶ βαρβάροις , ἠξίωτο , μεῖξον ἢ καθ’ ἡμᾶς ἐπαξίως διηγήσασθαι · τεκμήρια δ’ ἂν γένοιτο τῶν κρατούντων αἱ περὶ τοὺς ἡμετέρους δεξιώσεις , οἷς καὶ τὰς τῶν ἐθνῶν ἐνεχείριζον ἡγεμονίας , τῆς περὶ τὸ θύειν ἀγωνίας κατὰ πολλὴν ἢν ἀπέσῳζον περὶ τὸ δόγμα φιλίαν αὐτοὺς ἀπαλλάττοντες . τί δεῖ περὶ τῶν κατὰ τοὺς βασιλικοὺς λέγειν οἴκους καὶ τῶν ἐπὶ πᾶσιν ἀρχόντων ; οἳ τοῖς οἰκείοις εἰς πρόσωπον ἐπὶ τῷ θείῳ παρρησιαζομένοις λόγῳ τε καὶ βίῳ συνεχώρουν , γαμεταῖς καὶ παισὶ καὶ οἰκέταις , μόνον οὐχὶ καὶ ἐγκαυχᾶσθαι ἐπὶ τῇ παρρησίᾳ τῆς πίστεως ἐπιτρέποντες · οὓς ἐξόχως καὶ μᾶλλον τῶν συνθεραπόντων ἀποδεκτοὺς ἡγοῦντο οἷος ἐκεῖνος ἢν Δωρόθεος , πάντων αὐτοῖς εὐνούστατός τε καὶ πιστότατος καὶ τούτων ἕνεκα διαφερόντως παρὰ τοὺς ἐν ἀρχαῖς καὶ ἡγεμονίαις ἐντιμότατος , ὅ τε σὺν αὐτῷ περιβόητος Γοργόνιος καὶ ὅσοι τῆς αὐτῆς ὁμοίως τούτοις ἠξίωντο διὰ τὸν τοῦ θεοῦ λόγον τιμῆς · οἵας τε καὶ τοὺς καθ’ ἑκάστην ἐκκλησίαν ἄρχοντας παρὰ πᾶσιν ἐπιτρόποις καὶ ἡγεμόσιν ἀποδοχῆς ἦν ὁρᾶν ἐξιουμένους . πῶς δ’ ἂν τις διαγράψειεν τὰς μυριάνδρους ἐκείνας ἐπισυναγωγὰς καὶ τὰ πλήθη τῶν κατὰ πᾶσαν πόλιν ἀθροισμάτων τάς τε ἐπισήμους ἐν τοῖς προσευκτηρίοις συνδρομάς ; ὧν δὴ ἕνεκα μηδαμῶς ἔτι τοῖς πάλαι οἰκοδομήμασιν ἀρκούμενοι , εὐρείας εἰς πλάτος ἀνὰ πάσας τὰς πόλεις ἐκ θεμελίων ἀνίστων ἐκκλησίας . ταῦτα δὲ τοῖς χρόνοις προιόντα ὁσημέραι τε εἰς αὔξην καὶ μέγεθος ἐπιδιδόντα οὐδεὶς ἀνεῖργεν φθόνος οὐδέ τις δαίμων πονηρὸς οἷός τε ἢν βασκαίνειν οὐδ’ ἀνθρώπων ἐπιβουλαῖς κωλύειν , ἐς δάον ἢ θεία καὶ οὐράνιος χεὶρ ἔσκεπέν τε καὶ ἐφρούρει , οἷα δὴ ἄξιον ὄντα , τὸν ἑαυτῆς λαόν . Ὡς δ’ ἐκ τῆς ἐπὶ πλέον ἐλευθερίας ἐπὶ χαυνότητα καὶ νωθρίαν τὰ καθ’ ἡμᾶς μετηλλάττετο , ἄλλων ἄλλοις διαφθονουμένων καὶ διαλοιδορουμένων καὶ μόνον οὐχὶ ἡμῶν αὐτῶν ἑαυτοῖς προσπολεμούντων ὅπλοις , εἰ οὕτω τύχοι , καὶ δόρασιν τοῖς διὰ λόγων ἀρχόντων τε ἄρχουσι προσρηγνύντων καὶ λαῶν ἐπὶ λαοὺς καταστασιαζόντων τῆς τε ὑποκρίσεως ἀφάτου καὶ τῆς εἰρωνείας ἐπὶ πλεῖστον ὅσον κακίας προιούσης , ἡ μὲν δὴ θεία κρίσις , οἷα φίλον αὐτῇ , πεφεισμένως , τῶν ἀθροισμάτων ἔτι συγκροτουμένων , μένων , ἠρέμα καὶ μετρίως τὴν αὐτῆς ἐπισκοπὴν ἀνεκίνει , ἐκ τῶν ἐν στρατείαις ἀδελφῶν καταρχομένου τοῦ διωγμοῦ · ὡς δ᾿ ἀνεπαισθήτως ἔχοντες οὐχ ὅπως εὐμενὲς καὶ ἵλεω καταστήσεσθαι τὸ θεῖον προυθυμούμεθα , οἷα δέ τινες ἄθεοι ἀφρόντιστα τιστα καὶ ἀνεπίσκοπα τὰ καθ᾿ ἡμᾶς ἡγούμενοι ἄλλας ἐπ᾿ ἄλλαις προσετίθεμεν κακίας οἵ τε δοκουντες ἡμῶν ποιμένες τὸν τῆς θεοσεβείας θεσμὸν παρωσάμενοι ταῖς πρὸς ἀλλήλους ἀνεφλέγοντο φιλονεικίαις , αὐτὰ δὴ ταῦτα μόνα , τὰς ἔριδας καὶ τὰς ἀπειλὰς τόν τε ζῆλον καὶ τὸ πρὸς ἀλλήλους ἔχθος τε καὶ μῖσος ἐπαύξοντες οἷά τε τυραννίδας τὰς φιλαρχίας ἐκθύμως διεκδικοῦντες , τότε δή , τότε κατὰ τὴν φάσκουσαν τοῦ Ἱερεμίου φωνὴν ἐγνόφωσεν ἐν ὀργῇ αὐτοῦ κύριος τὴν θυγατέρα Σιὼν καὶ κατέρριψεν ἐξ οὐράνου δόξασμα Ἰσραὴλ οὐκ ἐμνήσθη τε ὑποποδίου ποδῶν αὐτοῦ ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς αὐτοῦ · ἀλλὰ καὶ κατεπόντισεν κύριος πάντα τὰ ὡραῖα Ἰσραὴλ καὶ καθεῖλεν πάντας τοὺς φραγμοὺς αὐτοῦ , κατά τε τὰ ἐν Ψαλμοῖς προαὐτοῦ θεσπισθέντα κατέστρεφεν τὴν διαθήκην τοῦ δούλου καὶ ἐβεβήλωσεν εἰς γῆν διὰ τῆς τῶν ἐκκλησιῶν τὸ ἁγίασμα αὐτοῦ καὶ καθεῖλεν πάντας τοὺς φραγμοὺς αὐτοῦ , ἔθετο τὰ ὀχυρώματα αὐτοῦ δειλίαν · διήρπασάν τε τὰ πλήθη τοῦ λαοῦ πάντες οἱ διοδεύοντες ὁδόν , καὶ δὴ ἐπὶ τούτοις ὄνειδος ἐγενήθη τοῖς γείτοσιν αὐτοῦ . ὕψωσεν γὰρ τὴν δεξιὰν τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ καὶ ἀπέστρεφεν τὴν βοήθειαν τῆς ῥομφαίας αὐτοῦ καὶ οὐκ ἀντελάβετο αὐτοῦ ἐν τῷ πολέμῳ · ἀλλὰ καὶ κατέλυσεν ἀπὸ καθαρισμοῦ αὐτὸν καὶ τὸν θρόνον αὐτοῦ εἰς τὴν γῆν κατέρραξεν ἐσμίκρυνέν τε τὰς ἡμέρας τοῦ χρόνου αὐτοῦ , καὶ ἐπὶ πᾶσιν κατέχεεν αὐτοῦ αἰσχύνην .
Lemmas: Ι . ὅσος μέν καί ὁποῖος πρό ὁ κατά ἐγώ διωγμός δόξα ὁμοῦ καί παρρησία ὁ διά Χριστός ὁ βίος καταγγέλλω ὁ εἰς ὁ ὁ ὅλος θεός εὐσέβεια λόγος παρά πᾶς ἄνθρωπος , τε καί βάρβαρος , ἀξιόω , μίγνυμι ἢ κατά ἐγώ ἐπάξιος διηγέομαι · τεκμήριον δέ εἄν γίγνομαι ὁ κρατέω ὁ περί ὁ ἡμέτερος δεξίωσις , ὅς καί ὁ ὁ ἔθνος ἐγχειρίζω ἡγεμονία , ὁ περί ὁ θύω ἀγωνία κατά πολύς εἄν ἀποσῴζω περί ὁ δόγμα φίλιος αὐτός ἀπαλλάσσω . τίς δεῖ περί ὁ κατά ὁ βασιλικός λέγω οἶκος καί ὁ ἐπί πᾶς ἄρχω ; ἕ ὁ οἰκέω εἰς πρόσωπον ἐπί ὁ θεῖον παρρησιάζομαι λόγος τε καί βίος συγχωρέω , γαμετή καί παῖς καί οἰκέτης , μόνος οὐ καί ἐγκαυχάομαι ἐπί ὁ παρρησία ὁ πίστις ἐπιτρέπω · ὅς ἔξοχος καί μᾶλλον ὁ συνθεραπόντων ἀποδεκτός ἡγέομαι οἷος ἐκεῖνος εἄν Δωρόθεος , πᾶς αὐτός εὔνους τε καί πιστός καί οὗτος ἕνεκα διαφερόντως παρά ὁ ἐν ἀρχή καί ἡγεμονία ἔντιμος , ὅς τε σύν αὐτός περιβόητος Γοργόνιος καί ὅσος ὁ αὐτός ὁμοίως οὗτος ἀξιόω διά ὁ ὁ θεός λόγος τιμή · οἷος τε καί ὁ κατά ἕκαστος ἐκκλησία ἄρχω παρά πᾶς ἐπίτροπος καί ἡγεμών ἀποδοχή εἰμί ὁράω ἐξιόω . πῶς δέ εἄν τις διαγράφω ὁ μυρίανδρος ἐκεῖνος ἐπισυναγωγή καί ὁ πλῆθος ὁ κατά πᾶς πόλις ἄθροισμα ὁ τε ἐπίσημος ἐν ὁ προσευκτήριον συνδρομή ; ὅς δή ἕνεκα μηδαμῶς ἔτι ὁ πάλαι οἰκοδόμημα ἀρκέω , εὐρύς εἰς πλάτος ἀνά πᾶς ὁ πόλις ἐκ θεμέλιος ἀνίστημι ἐκκλησία . οὗτος δέ ὁ χρόνος προέρχομαι ὁσημέραι τε εἰς αὔξη καί μέγεθος ἐπιδίδωμι οὐδείς ἀνείργω φθόνος οὐδέ τις δαίμων πονηρός οἷος τε εἄν βασκαίνω οὐδέ ἄνθρωπος ἐπιβουλή κωλύω , εἰς Δᾶος ἢ θεῖος καί οὐράνιος χείρ σκέπτομαι τε καί φρουρέω , οἷος δή ἄξιος εἰμί , ὁ ἑαυτοῦ λαός . ὡς δέ ἐκ ὁ ἐπί πλέω ἐλευθερία ἐπί χαυνότης καί νωθριάω ὁ κατά ἐγώ μεταλλάσσω , ἄλλος ἄλλος διαφθονέω καί διαλοιδορέομαι καί μόνος οὐ ἐγώ αὐτός ἑαυτοῦ προσπολεμέω ὅπλον , εἰμί οὗτος τυγχάνω , καί δόρυ ὁ διά λόγος ἄρχω τε ἄρχω προσρήγνυμι καί λαός ἐπί λαός καταστασιάζω ὁ τε ὑπόκρισις ἄφατος καί ὁ εἰρωνεία ἐπί πλεῖστος ὅσος κακία πρόειμι , ὁ μέν δή θεῖος κρίσις , οἷος φίλος αὐτός , πεφεισμένως , ὁ ἄθροισμα ἔτι συγκροτέω , Μένων , ἠρέμα καί μέτριος ὁ αὐτός ἐπισκοπή ἀνακινέω , ἐκ ὁ ἐν στρατεία ἀδελφός κατάρχω ὁ διωγμός · ὡς δέ ἀνεπαίσθητος ἔχω οὐ ὅπως εὐμενής καί ἵλαος καθίστημι ὁ θέω προθυμέομαι , οἷος δέ τις ἄθεος ἀφρόντιστος τιστα καί ἀνεπίσκοπος ὁ κατά ἐγώ ἡγέομαι ἄλλος ἐπί ἄλλος προστίθημι κακία ὁ τε δοκέω ἐγώ ποιμήν ὁ ὁ θεοσέβεια θεσμός παρωθέω ὁ πρός ἀλλήλων ἀναφλέγω φιλονικία , αὐτός δή οὗτος μόνος , ὁ Ἔρις καί ὁ ἀπειλή ὁ τε ζῆλος καί ὁ πρός ἀλλήλων ἔχθος τε καί μῖσος ἐπαυξάνω οἷος τε τυραννίς ὁ φιλαρχία ἔκθυμος διεκδικέω , τότε δή , τότε κατά ὁ φάσκω ὁ Ἱερεμίας φωνή γνοφόω ἐν ὀργή αὐτός κύριος ὁ θυγάτηρ Σιών καί καταρρίπτω ἐκ οὐρανός δόξασμα Ἰσραήλ οὐ μιμνήσκω τε ὑποπόδιον πούς αὐτός ἐν ἡμέρα ὀργή αὐτός · ἀλλά καί καταποντίζω κύριος πᾶς ὁ ὡραῖος Ἰσραήλ καί καθαιρέω πᾶς ὁ φραγμός αὐτός , κατά τε ὁ ἐν ψαλμός προαυτος θεσπίζω καταστρέφω ὁ διαθήκη ὁ δοῦλος καί βεβηλόω εἰς γῆ διά ὁ ὁ ἐκκλησία ὁ ἁγίασμα αὐτός καί καθαιρέω πᾶς ὁ φραγμός αὐτός , τίθημι ὁ ὀχύρωμα αὐτός δειλία · διαρπάζω τε ὁ πλῆθος ὁ λαός πᾶς ὁ διοδεύω ὁδός , καί δή ἐπί οὗτος ὄνειδος γίγνομαι ὁ γείτων αὐτός . ὑψόω γάρ ὁ δεξιά ὁ ἐχθρός αὐτός καί ἀποστρέφω ὁ βοήθεια ὁ ῥομφαία αὐτός καί οὐ ἀντιλαμβάνω αὐτός ἐν ὁ πόλεμος · ἀλλά καί καταλύω ἀπό καθαρισμός αὐτός καί ὁ θρόνος αὐτός εἰς ὁ γῆ καταράσσω εἰσμικρύνω τε ὁ ἡμέρα ὁ χρόνος αὐτός , καί ἐπί πᾶς καταχέω αὐτός αἰσχύνη .