eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 2.6
VI . μετὰ δὲ τὴν Τιβερίου τελευτὴν Γάϊον τὴν ἀρχὴν παρειληφότα , πολλὰ μὲν εἰς πολλοὺς καὶ ὤα ἐνυβρίσαι , πάντων δὲ μάλιστα τὸ πᾶν Ἰουδαίων ἔθνος οὐ σμικρὰ καταβλάψαι · ἃ καὶ ἐν βραχεῖ πάρεστιν διὰ τῶν αὐτοῦ καταμαθεῖν φωνῶν , ἐν αἷς κατὰ λέξιν ταῦτα γράφει “ Τοσαύτη μὲν οὖν τις ἡ τοῦ Γαίου περὶ τὸ ἦθος ἦν ἀνωμαλία πρὸς ἅπαντας , διαφερόντως δὲ πρὸς τὸ Ἰουδαίων γένος , ᾧ χαλεπῶς ἀπ’ · εχθανόμενος τὰς μὲν ἐν ταῖς ἄλλαις πόλεσιν προσευχάς , ἀπὸ τῶν κατ’ Ἀλεξάνδρειαν ἀρξάμενος , σφετερίζεται , καταπλήσας εἰκόνων καὶ ἀνδριάντων τῆς ἰδίας μορφῆς ὁ γὰρ ἑτέρων ἀνατιθέντων ἐφιείς , αὐτὸς ἱδρύετο δυνάμει ) , τὸν δ’ ἐν τῇ ἱεροπόλει νεών , ὃς λοιπὸς ἢν ἄψαυστος , ἀσυλίας ἠξιωμένος τῆς πάσης , μεθηρμόζετο καὶ μετεσχημάτιζεν εἰς οἰκεῖον ἱερόν , ἵνα Δῖός Ἐπιφανοῦ Νέου χρηματίζῃ Γαΐου . ” Μυρία μὲν οὖν ἄλλα δεινὰ καὶ πέρα πάσης διηγήσεως ὁ αὐτὸς κατὰ τὴν Ἀλεξάνδρειαν αυμβεβηκότα Ἰουδαίοις ἐπὶ τοῦ δηλουμένου ἐν δευτέρῳ αυγγράμματιξ ᾧ1 ἐπέγραφεν “ Περὶ ἀρετῶν ” ἱστορεῖ · συνᾴδει δ’ αὐτῷ καὶ ὁ Ἰώσηπος , ὁμοίως ἀπὸ τῶν Πιλάτου χρόνων καὶ τῶν κατὰ τοῦ σωτῆρος τετολμημένων τὰς κατὰ παντὸς τοῦ ἔθνους ἐνάρξασθαι αημαίνων συμφοράς . δ’ οὖν οἷα καὶ οὗτος ἐν δευτέρῳ τοῦ Ἰουδαϊκοῦ πολέμου αὐταῖς συλλαβαῖς δηλοῖ λέγων “ Πεμφθεὶς δὲ εἰς Ἰουδαίαν ἐπίτροπος ὑπὸ 2 , 169 Τιβερίου Πιλᾶτος νύκτωρ κεκαλυμμένας εἰς Ἱεροσόλυμα παρεισκομίζει τὰς Καίσαρος εἰκόνας · σημαῖας καλοῦνται . τοῦτο μεθ’ ἡμέραν μεγίστην ταραχὴν ἤγειρεν τοῖς Ἰουδαίοις . οἵ τε γὰρ ἐγγὺς πρὸς τὴν ὄφιν ἐξεπλάγησαν , ὡς πεπατημένων τῶν νόμων · οὐδὲν γὰρ ἀξιοῦσιν ἐν τῆ πόλει δείκηλον τίθεσθαι . ” Ταῦτα δὲ συγκρίνας τῇ τῶν εὐαγγελίων γραφῆ , εἴσῃ ὡς οὐκ εἰς μακρὸν αὐτοὺς μετῆλθεν ἢν ἔρρηξαν ἐπ’ αὐτοῦ Πιλάτου φωνήν , δι’ ἦς οὐκ ἄλλον ἢ μόνον ἔχειν ἐπεβόων Καίσαρα βασιλέα . εἶτα δὲ καὶ ἄλλην ἑξῆς ὁ αὐτὸς αυγγραξεὺς ἱστορεῖ μετελθεῖν αὐτοὺς συμφορὰν ἐν τούτοις “ μετὰ δὲ ταῦτα ταραχὴν ἑτέραν ἐκίνει , τὸν ἱερὸν θησαυρὸν , καλεῖται ’δε κορβανᾶς , εἰς καταγωγὴν ὑδάτων ἐξαναλίσκων · κατῄει δὲ ἀπὸ τριακοσίων σταδίων . πρὸς τοῦτο τοῦ πλήθους ἀγανάκτησις ἢν , καὶ τοῦ Πιλάτου παρόντος εἰς ἀγανάκτησις περιατάντες ἅμα κατεβόων . ὁ δὲ προῄδει γὰρ αὐτῶν τὴν ταραχὴν καὶ τῷ πλήθει τοὺς στρατιώτας ἐνόπλους , ἐσθήσεσιν ἰδιωτικαῖς κεκαλυμμένους , ἐγκαταμίξας καὶ ξίφει μὲν χρήσασθαι κωλύσας , ξύλοις δὲ παίειν τοὺς κεκραγότας ἐγκελευσάμενος , αύνθημα δίδωαιν ἀπὸ τοῦ βήματος . τυπτόμενοι δὲ οἱ Ἰουδαῖοι πολλοὶ μὲν ὑπὸ τῶν πληγῶν , πολλοὶ δὲ ὑπὸ σφῶν αὐτῶν ἐν τῇ φυγῇ καταπατηθέντες ἀπώλοντο , πρὸς δὲ τὴν συμφορὰν τῶν ἀνηρημένων καταπλαγὲν τὸ πλῆθος ἐσιώπησεν . ” Επὶ τούτοις μυρίας ἄλλας ἐν αὐτοῖς Ἱεροσολύμοις κεκινῆαθαι νεωτεροποιίας ὁ αὐτὸς ἐμφαίνει , παριστὰς ὡς οὐδαμῶς ἐξ ἐκείνου διέλιπον τήν τε πόλιν καὶ τὴν Ἰουδαίαν ἅπασαν στάσεις καὶ πόλεμοι καὶ κακῶν ἐπάλληλοι μηχαναί , εἰς ὅτε τὸ πανύστατον ἡ κατὰ Οὐεσπασιανὸν αὐτοὺς μετῆλθεν πολιορκία . Ἰουδαίους μὲν οὖν ὧν κατὰ τοῦ χριστοῦ τετολμήκασιν , ταύτῃ πῃ τὰ ἐκ τῆς θείας μετῄει δίκης .
Lemmas: VI . μετά δέ ὁ Τιβέριος τελευτή Γάϊος ὁ ἀρχή παραλαμβάνω , πολύς μέν εἰς πολύς καί ὤα ἐνυβρίζω , πᾶς δέ μάλιστα ὁ πᾶς Ἰουδαῖος ἔθνος οὖον μικρός καταβλάπτω · ὁ καί ἐν βραχύς πάρειμι διά ὁ αὐτός καταμανθάνω φωνή , ἐν ὅς κατά λέξις οὗτος γράφω “ τοσοῦτος μέν οὖν τις ὁ ὁ Γαῖος περί ὁ ἦθος εἰμί ἀνωμαλία πρός ἅπας , διαφερόντως δέ πρός ὁ Ἰουδαῖος γένος , ὅς χαλεπῶς ἀπό · ἔχθω ὁ μέν ἐν ὁ ἄλλος πόλις προσευχή , ἀπό ὁ κατά Ἀλεξάνδρεια ἄρχω , σφετερίζω , καταπίμπλημι εἰκών καί ἀνδριάς ὁ ἴδιος μορφή ὁ γάρ ἕτερος ἀνατίθημι ἐφίημι , αὐτός ἱδρύω δύναμις ) , ὁ δέ ἐν ὁ ἱερόπολις νέος , ὅς λοιπός εἄν ἄψαυστος , ἀσυλία ἀξιόω ὁ πᾶς , μεθαρμόζω καί μετασχηματίζω εἰς οἰκέω ἱερός , ἵνα Δῖος ἐπιφανέω νέον χρηματίζω Γάϊος . ” μυρίος μέν οὖν ἄλλος δεινός καί πέρα πᾶς διήγησις ὁ αὐτός κατά ὁ Ἀλεξάνδρεια αυμβεβηκότα Ἰουδαῖος ἐπί ὁ δηλόω ἐν δύο αυγγράμματιξ Ἴ ἐπιγράφω “ περι ἀρετή ” ἱστορέω · συνᾴδω δέ αὐτός καί ὁ Ἰώσηπος , ὁμοίως ἀπό ὁ Πιλᾶτος χρόνος καί ὁ κατά ὁ σωτήρ τολμάω ὁ κατά πᾶς ὁ ἔθνος ἐνάρχομαι αημαιναω συμφορά . δέ οὖν οἷος καί οὗτος ἐν δύο ὁ Ἰουδαϊκός πόλεμος αὐτός συλλαβή δηλόω λέγω “ πέμπω δέ εἰς Ἰουδαῖος ἐπίτροπος ὑπό 2 , 169 Τιβέριος Πιλᾶτος νύκτωρ καλύπτω εἰς Ἱερουσαλήμ παρεισκομίζω ὁ Καῖσαρ εἰκών · σημεῖον καλέω . οὗτος μετά ἡμέρα μέγας ταραχή ἐγείρω ὁ Ἰουδαῖος . ὁ τε γάρ ἐγγύς πρός ὁ ὄφις ἐκπλήσσω , ὡς πατέω ὁ νόμος · οὐδείς γάρ ἀξιόω ἐν τῆ πόλις δείκηλον τίθημι . ” οὗτος δέ συγκρίνω ὁ ὁ εὐαγγέλιον γραφεύς , εἶμι ὡς οὐ εἰς μακρός αὐτός μετέρχομαι εἄν ῥήγνυμι ἐπί αὐτός Πιλᾶτος φωνή , διά εἰμί οὐ ἄλλος ἢ μόνος ἔχω ἐπιβοάω Καῖσαρ βασιλεύς . εἶτα δέ καί ἄλλος ἑξῆς ὁ αὐτός αυγγραξεὺς ἱστορέω μετέρχομαι αὐτός συμφορά ἐν οὗτος “ μετά δέ οὗτος ταραχή ἕτερος κινέω , ὁ ἱερόν θησαυρός , καλέω ἐσθίω κορβανᾶς , εἰς καταγωγή ὕδωρ ἐξαναλίσκω · κατέρχομαι δέ ἀπό τριακόσιοι στάδιος . πρός οὗτος ὁ πλῆθος ἀγανάκτησις εἄν , καί ὁ Πιλᾶτος πάρειμι εἰς ἀγανάκτησις περιατάντες ἅμα καταβοάω . ὁ δέ πρόοιδα γάρ αὐτός ὁ ταραχή καί ὁ πλῆθος ὁ στρατιώτης ἔνοπλος , ἔσθησις ἰδιωτικός καλύπτω , ἐγκαταμίγνυμι καί ξίφος μέν χράω κωλύω , ξύλον δέ παίω ὁ κράζω ἐγκελεύω , αύνθημα δίδωμι ἀπό ὁ βῆμα . τύπτω δέ ὁ Ἰουδαῖος πολύς μέν ὑπό ὁ πληγή , πολύς δέ ὑπό σφεῖς αὐτός ἐν ὁ φυγή καταπατέω ἀπόλλυμι , πρός δέ ὁ συμφορά ὁ ανηρημένος καταπλάσσω ὁ πλῆθος σιωπάω . ” επὶ οὗτος μυρίος ἄλλος ἐν αὐτός Ἱερουσαλήμ κινέω νεωτεροποιία ὁ αὐτός ἐμφαίνω , παρίστημι ὡς οὐδαμῶς ἐκ ἐκεῖνος διαλείπω ὁ τε πόλις καί ὁ Ἰουδαῖος ἅπας στάσις καί πόλεμος καί κακός ἐπάλληλος μηχανή , εἰς ὅτε ὁ πανύστατον ὁ κατά Οὐεσπασιάνος αὐτός μετέρχομαι πολιορκία . Ἰουδαῖος μέν οὖν ὅς κατά ὁ χριστός τολμάω , οὗτος πῃ ὁ ἐκ ὁ θεῖος μέτειμι δίκη .