eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 3.5
V . Μετὰ Νέρωνα δέκα πρὸς τρισὶν ἔτεσιν τὴν ἀρχὴν ἐπικρατήσαντα τῶν ἀμφὶ Γάλβαν καὶ Ὄθωνα ἐνιαυτὸν ἐπὶ μησὶν ἓξ διαγενομένων , Οὐεσπασιανός , ταῖς κατὰ Ἰουδαίων παρατάξεσιν λαμπρυνόμενος , βασιλεὺς ἐπ’ αὐτῆς ἀναδείκνυται τῆς Ἰουδαίας , αὐτοκράτωρ πρὸς τῶν αὐτόθι στρατοπέδων ἀναγορευθείς . τὴν ἐπὶ Ῥώμης οὖν αὐτίκα στειλάμενος , Τίτῳ τῷ παιδὶ τὸν κατὰ Ἰουδαίων ἐγχειρίζει πόλεμον . μετά γε μὴν τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἀνάληψιν Ἰουδαίων πρὸς τῷ κατ’ αὐτοῦ τολμήματι ἤδη καὶ κατὰ τῶν ἀποστόλων αὐτοῦ πλείστας ὅσας ἐπιβουλὰς με μηχανὴ μένων , πρώτου τε Στεφάνου λίθοις ὑπ’ αὐτῶν ἀνῃρημένου , εἶτα δὲ μετ’ αὐτὸν Ἰακώβου , ὃς ἢν Ζεβεδαίου μὲν παῖς , ἀδελφὸς δὲ Ἰωάννου , τὴν κεφαλὴν ἀποτμηθέντος , ἐπὶ πᾶσί τε Ἰακώβου , τοῦ τὸν αὐτόθι τῆς ἐπισκοπῆς θρόνον πρώτου μετὰ τὴν του σμτῆτρος ἡμῶν ἀνάληψιν κεκληρωμένου , τὸν προδηλωθέντα τρόπον μεταλλάξαντος , τῶν τε λοιπῶν ἀποστόλων μυρία εἰς θάνατον ἐπιβεβουλευμένων καὶ τῆς μὲν Ἰουδαίας γῆς ἀπεληλαμένων , ἐπὶ δὲ τῇ τοῦ κηρύγματος διδασκαλίᾳ τὴν εἰς σύμπαντα τὰ ἔθνη στειλαμένων πορείαν σὺν δυνάμει τοῦ Χριστοῦ , φήσαντος αὐτοῖς “ πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη ἐν τῷ ὀνόματί μου , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τοῦ λαοῦ τῆς ἐν Ἱεροσολύμοις ἐκκλησίας κατά τινα χρησμὸν τοῖς αὐτόθι δοκίμοις δι’ ἀποκαλύψεως ἐκδοθέντα πρὸ τοῦ πολέμου μεταναστῆναι τῆς πόλεως καί τινα τῆς Περαίας πόλιν οἰκεῖν κεκελευσμένου , Πέλλαν αὐτὴν ὀνομάζουσιν , [ ἐν ἧ ] τῶν εἰς Χριστὸν ἀπὸ τῆς Ἱερουσαλὴμ μετῳκισμένων , ὡς ἂν παντελῶς ἐπιλελοιπότων ἁγίων ἀνδρῶν αὐτήν τε τὴν Ἰουδαίων βασιλικὴν μητρόπολιν καὶ σύμπασαν τὴν Ἰουδαίαν γῆν , ἡ ἐκ θεοῦ δίκη λοιπὸν αὐτοὺς ἄτε τοσαῦτα εἴς τε τὸν Χριστὸν καὶ τοὺς ἀποστόλους αὐτοῦ παρηνομηκότας μετῄει , τῶν ἀσεβῶν ἄρδην τὴν γενεὰν αὐτὴν ἐκείνην ἐξ ἀνθρώπων ἀφανίζουσα . δάα μὲν οὖν τηνικάδε κατὰ πάντα τόπον ὅλῳ τῷ ἔθνει συνερρύη κακά , ὅπως τε μάλιστα οἱ τῆς Ἰουδαίας οἰκήτορες εἰς ἔσχατα περιηλάθησαν συμφορῶν , ὁπόσαι τε μυριάδες ἡβηδὸν γυναιξὶν ἅμα καὶ παισὶ ξίφει καὶ λιμῷ καὶ μυρίοις ἄλλοις εἴδεσι περιπεπτώκασιν θανάτου , πόλεων τε Ἰουδαϊκῶν ὅσαι τε καὶ οἷαι γεγόνασιν πολιορκίαι , ἀλλὰ καὶ ὁπόσα οἱ ἐπ’ αὐτὴν Ἱερουσαλὴμ ὡς ἄν ἐπὶ μητρόπολιν ὀχυρωτάτην καταπεφευγότες δεινὰ καὶ πέρα δεινῶν ἑοράκασι , τοῦ τε παντὸς πολέμου τὸν τρόπον καὶ τῶν ἐν τούτῳ γεγενημένων ἐν μέρει ἕκαστα , καὶ ὡς ἐπὶ τέλει τὸ πρὸς τῶν προφητῶν ἀνηγορευμένον βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεως ἐν αὐτῷ κατέστη τῷ πάλαι τοῦ θεοῦ περιβοήτῳ νεῷ , παντελῆ φθορὰν καὶ ἀφανισμὸν ἔσχατον τὸν διὰ πυρὸς ὑπομείναντι , πάρεστιν ὅτῳ φίλον , ἐπ’ ἀκριβὲς ἐκ τῆς τῷ Ἰωσήπῳ γραφείσης ἀναλέξασθαι ἰατορίας · ὡς δὲ ὁ αὐτὸς οὗτος τῶν ἀθροισθέντων ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας Ἰουδαίας ἐν ἡμέραις τῆς τοῦ πάσχα ἑορτῆς ωσπερ ἐν εἰρκτῇ ῥήμασιν αὐτοῖς ἀποκλεισθῆναι εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα ἀμφὶ τριακοσίας μυριάδας τὸ πλῆθος ἱστορεῖ , ἀναγκαῖον ὑποσημήνασθαι . χρῆν δ’ οὖν ἐν αἷς ἡμέραις τὸν πάντων σωτῆρα καὶ εὐεργέτην Χριστόν τε τοῦ θεοῦ τὰ κατὰ τὸ πάθος διατέθεινται , ταῖς αὐταῖς ὥσπερ ἐν εἱρκτὴ κατακλεισθέντας τὸν μετελθόντα αὐτοὺς ὄλεθρον πρὸς τῆς θείας δίκης καταδέξασθαι . Παρελθὼν δὴ τὰ τῶν ἐν μέρει συμβεβηκότων αὐτοῖς ὅσα διὰ ξίφους καὶ ἄλλῳ τρόπῳ κατ’ αὐτῶν ἐγκεχείρηται , μόνας τὰς διὰ τοῦ λιμοῦ ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι συμφορὰς παραθέσθαι , ὡς ἂν ἐκ μέρους ἔχοιεν οἱ τῇδε τῇ γραφῆ ἐντυγχάνοντες εἰδέναι ὅπως αὐτοὺς τῆς εἰς τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ παρανομίας οὐκ εἰς μακρὸν ἡ ἐκ θεοῦ μετῆλθεν τιμωρία .
Lemmas: V . μετά Νέρων δέκα πρός τρεῖς ἔτος ὁ ἀρχή ἐπικρατέω ὁ ἀμφί Γάλβας καί Ὄθων ἐνιαυτός ἐπί μείς ἓξ διαγίγνομαι , Οὐεσπασιανός , ὁ κατά Ἰουδαῖος παράταξις λαμπρύνω , βασιλεύς ἐπί αὐτός ἀναδείκνυμι ὁ Ἰουδαῖος , αὐτοκράτωρ πρός ὁ αὐτόθι στρατόπεδον ἀναγορεύω . ὁ ἐπί Ῥώμη οὖν αὐτίκα στέλλω , Τίτος ὁ παῖς ὁ κατά Ἰουδαῖος ἐγχειρίζω πόλεμος . μετά γε μήv ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ ἀνάληψις Ἰουδαῖος πρός ὁ κατά αὐτός τόλμημα ἤδη καί κατά ὁ ἀπόστολος αὐτός πλεῖστος ὅσος ἐπιβουλή ἐγώ μηχανή Μένων , πρῶτος τε Στέφανος λίθος ὑπό αὐτός ἀναιρέω , εἶτα δέ μετά αὐτός Ἰάκωβος , ὅς εἄν Ζεβεδαῖος μέν παῖς , ἀδελφός δέ Ἰωάννης , ὁ κεφαλή ἀποτέμνω , ἐπί πᾶς τε Ἰάκωβος , ὁ ὁ αὐτόθι ὁ ἐπισκοπή θρόνος πρῶτος μετά ὁ ὁ σμτῆτρος ἐγώ ἀνάληψις κληρόω , ὁ προδηλόω τρόπος μεταλήγω , ὁ τε λοιπός ἀπόστολος μυρίος εἰς θάνατος ἐπιβουλεύω καί ὁ μέν Ἰουδαῖος γῆ ἀπελαύνω , ἐπί δέ ὁ ὁ κήρυγμα διδασκαλία ὁ εἰς σύμπας ὁ ἔθνος στέλλω πορεία σύν δύναμις ὁ Χριστός , φημί αὐτός “ πορεύω μαθητεύω πᾶς ὁ ἔθνος ἐν ὁ ὄνομα ἐγώ , οὖον μήv ἀλλά καί ὁ λαός ὁ ἐν Ἱερουσαλήμ ἐκκλησία κατά τις χρησμός ὁ αὐτόθι δόκιμος διά ἀποκάλυψις ἐκδίδωμι πρό ὁ πόλεμος μετανίστημι ὁ πόλις καί τις ὁ περαία πόλις οἰκέω κελεύω , Πέλλα αὐτός ὀνομάζω , [ ἐν ἧ ] ὁ εἰς Χριστός ἀπό ὁ Ἱεροσόλυμα μετοικίζω , ὡς εἄν παντελῶς ἐπιλείπω ἅγιος ἀνήρ αὐτός τε ὁ Ἰουδαῖος βασιλικός μητρόπολις καί σύμπας ὁ Ἰουδαῖος γῆ , ὁ ἐκ θεός δίκη λοιπός αὐτός αὔγ-ασμα τοσοῦτος εἰς τε ὁ Χριστός καί ὁ ἀπόστολος αὐτός παρανομέω μέτειμι , ὁ ἀσεβής ἄρδην ὁ γενεά αὐτός ἐκεῖνος ἐκ ἄνθρωπος ἀφανίζω . ΔΑΑ μέν οὖν τηνικάδε κατά πᾶς τόπος ὅλος ὁ ἔθνος συρρέω κακός , ὅπως τε μάλιστα ὁ ὁ Ἰουδαῖος οἰκήτωρ εἰς ἔσχατος περιελαύνω συμφορά , ὁπόσος τε μυριάς ἡβηδόν γυνή ἅμα καί παῖς ξίφος καί λιμός καί μυρίος ἄλλος εἶδος περιπίπτω θάνατος , πόλις τε Ἰουδαϊκός ὅσος τε καί οἷος γίγνομαι πολιορκία , ἀλλά καί ὁπόσος ὁ ἐπί αὐτός Ἱεροσόλυμα ὡς ἄν ἐπί μητρόπολις ὀχυρός καταφεύγω δεινός καί πέρα δεινός ὁράω , ὁ τε πᾶς πόλεμος ὁ τρόπος καί ὁ ἐν οὗτος γίγνομαι ἐν μέρος ἕκαστος , καί ὡς ἐπί τέλος ὁ πρός ὁ προφήτης ἀναγορεύω βδέλυγμα ὁ ἐρήμωσις ἐν αὐτός καθίστημι ὁ πάλαι ὁ θεός περιβόητος ναῦς , παντελής φθορά καί ἀφανισμός ἔσχατος ὁ διά πυρός ὑπομένω , πάρειμι ὅστις φίλος , ἐπί ἀκριβής ἐκ ὁ ὁ Ἰώσηπος γράφω ἀναλέγω ἰατορία · ὡς δέ ὁ αὐτός οὗτος ὁ ἀθροίζω ἀπό ὁ Ἰουδαῖος Ἰουδαῖος ἐν ἡμέρα ὁ ὁ πάσχα ἑορτή ὥσπερ ἐν εἱρκτή ῥῆμα αὐτός ἀποκλείω εἰς ὁ Ἱερουσαλήμ ἀμφί τριακόσιοι μυριάς ὁ πλῆθος ἱστορέω , ἀναγκαῖος ὑποσημαίνω . χράω δέ οὖν ἐν ὅς ἡμέρα ὁ πᾶς σωτήρ καί εὐεργέτης Χριστός τε ὁ θεός ὁ κατά ὁ πάθος διατίθημι , ὁ αὐτός ὥσπερ ἐν εἱρκτή κατακλείω ὁ μετέρχομαι αὐτός ὄλεθρος πρός ὁ θεῖος δίκη καταδέχομαι . παρέρχομαι δή ὁ ὁ ἐν μέρος συμβεβηκός αὐτός ὅσος διά ξίφος καί ἄλλος τρόπος κατά αὐτός ἐγχειρέω , μόνος ὁ διά ὁ λιμός ἀναγκαῖος ἡγέομαι συμφορά παρατίθημι , ὡς εἄν ἐκ μέρος ἔχω ὁ ὅδε ὁ γραφεύς ἐντυγχάνω οἶδα ὅπως αὐτός ὁ εἰς ὁ Χριστός ὁ θεός παρανομία οὐ εἰς μακρός ὁ ἐκ θεός μετέρχομαι τιμωρία .