eusebius-scr-eccl.historia-ecclesiastica 2.18
XVIII . Πολύς γε μὴν τῷ λόγῳ καὶ πλατὺς ταῖς διανοίαις , ὑφηλός τε ὢν καὶ μετέωρος ἐν ταῖς εἰς τὰς θείας γραφὰς θεωρίαις γεγενημένος , ποικίλην καὶ πολύτροπον τῶν ἱερῶν λόγων πεποίηται τὴν ὑφήγησιν , τοῦτο μὲν εἱρμῷ καὶ ἀκολουθίᾳ τὴν τῶν εἰς τὴν Γένεσιν διεξελθὼν πραγματείαν ἐν οἷς ἐπέγραφεν Νόμων ἱερῶν ἀλληγορίας , τοῦτο δὲ κατὰ μέρος διαστολὰς κεφαλαίων τῶν ἐν ταῖς γραφαῖς ζητουμένων ἐπιστάαεις τε καὶ διαλύσεις πεποιημένος ἐν οἷς καὶ αὐτοῖς καταλλήλως Τῶν ἐν Γενέσει καὶ τῶν ἐν Ἐξαγωγῇ ζητημάτων καὶ λύσεων τέθειται τὴν ἐπιγραφήν . ἔστι δ’ αὐτῷ παρὰ ταῦτα προβλημάτων τινῶν ἰδίως πεπονημένα σπουδάσματα , οἷά ἐστι τὰ Περὶ γεωργίας καὶ τὰ Περὶ μέθης τοααῦτα , καὶ ἄλλα ἄττα διαφόρου καὶ οἰκείας ἐπιγραφῆς ἠξιωμένα , οἷος ὁ Περὶ ὧν νήφας ὁ νοῦς εὔχεται καὶ καταρᾶται καὶ Περὶ συγχύαεως τῶν διαλέκτων , καὶ ὁ Περὶ φυγῆς καὶ εὑρέαεως , καὶ ὁ Περὶ τῆς πρὸς τὰ παιδεύματα συνόδου , Περί τε τοῦ τίς ὁ τῶν θείων ἐστὶ κληρονόμος ἢ Περὶ τῆς εἰς τὰ ἴσα καὶ ἐναντία τομῆς , καὶ ἔτι τὸ Περὶ τῶν τριῶν ἀρετῶν ἃς αὺν ἄλλαις ἀνέγραφεν Μωυσῆς , πρὸς τούτοις ὁ Περὶ τῶν μετονομαζομένων καὶ ὧν ἕνεκα μετονομάζονται , ᾧ φησι αυντεταχέναι καὶ Περὶ δια - θηκῶν ἁ β΄ ἔστιν δ’ αὐτοῦ καὶ Περὶ ἀποικίας καὶ βίου σοφοῦ τοῦ κατὰ δικαιοαύνην τελειω - θέντος ἢ νόμων ἀγράφων , καὶ ἔτι Περὶ γιγάντων ἢ περὶ τοῦ μὴ τρέπεσθαι τὸ θεῖον , Περί τε τοῦ κατὰ Μωυσέα θεοπέμπτους εἶναι τοὺς ὀνείρους ἁ β΄ γ’ δ’ ἑ . καὶ ταῦτα μὲν τὰ εἰς ἡμᾶς ἐλθόντα τῶν εἰς τὴν Γένεαιν , εἰς δὲ τὴν Ἔξοδον ἔγνωμεν αὐτοῦ Ζητημάτων καὶ Λύσεων ἁ β΄ γ’ δ’ ἑ , καὶ τὸ Περὶ τῆς σκηνῆς , τό τε Περὶ τῶν δέκα λογίων , καὶ τὰ Περὶ τῶν ἀναφερομένων ἐν εἴδει νόμων εἰς τὰ συντείνοντα κεφάλαια τῶν δέκα λόγων β΄ γ’ δ’ , καὶ τὸ Περὶ τῶν εἰς τὰς ἱερουργίας ζῴων , καὶ τίνα τὰ τῶν θυσιῶν εἴδη , καὶ τὸ Περὶ τῶν προκειμένων ἐν τῷ νόμῳ τοῖς μὲν ἀγαθοῖς ἄθλων , τοῖς δὲ πονηροῖς ἐπιτιμίων καὶ ἀρῶν . πρὸς τούτοις ἅπααιν καὶ μονόβιβλα αὐτοῦ φέρεται ὡς τὸ Περὶ προνοίας , καὶ ὁ Περὶ Ἰουδαίων αὐτῷ συνταχθεὶς λόγος , καὶ ὁ Πολιτικός , ἔτι τε ὁ ἢ περὶ τοῦ λόγον ἔχειν τὰ ἄλογα ζῷα ἐπὶ τούτοις ὁ Περὶ τοῦ δοῦλον εἶναι πάντα φαῦλον , ᾧ ἑξῆς ἐστιν ὁ Περὶ τοῦ πάντα σπουδαῖον ἐλεύθερον μεθ’ οὕς συντέτακται αὐτῷ ὁ Περὶ βίου θεωρητικοῦ ἢ ἱκετῶν , ἐξ οὗ τὰ περὶ τοῦ βίου τῶν ἀποστολικῶν ἀνδρῶν διεληλύθαμεν , καὶ τῶν ἐν νόμῳ δὲ καὶ προφήταις Ἑβραϊκῶν ὀνομάτων αἱ ἑρμηνεῖαι τοῦ αὐτοῦ σπουδὴ εἶναι οὗτος μὲν οὖν κατὰ γάιον ἐπὶ τῆς Ῥώμης ἀφ’ · ἱκόμενος , τὰ περὶ τῆς Γαϊου θεοατυγίας αὐτῷ γραφέντα , ἃ μετὰ ἤθους καὶ εἰρωνείας Περὶ ἀρετῶν ἐπέγραφεν , ἐπὶ πάσης λέγεται τῆς ‘ Ρωμαίων συγκλήτου κατὰ Κλαύδιον διελθεῖν , ὡς καὶ τῆς ἐν βιβλιοθήκαις ἀναθέσεως θαυμασθέντας αὐτοῦ καταξιωθῆναι τοὺς λόγους . Κατὰ δὲ τούσδε τοὺς χρόνους Παύλου τὴν ἀπό Ἱερουσαλὴμ καὶ κύκλῳ πορείαν μέχρι τοῦ Ἰλλυρικοῦ διανύοντος , Ἰουδαίους ῾Ρώμης ἀπελαύνει Κλαύδιος , ὅ τε Ἀκύλας καὶ Πρίσκιλλα μετὰ τῶν ἄλλων Ἰουδαίων τῆς ῾Ρώμης ἀπαλλαγέντες ἐπὶ τὴν Ἀσίαν καταίρουσιν , ἐνταῦθά τε Παύλῳ τῷ ἀποστόλῳ συνδιατρίβουσιν , τοὺς αὐτόθι τῶν ἐκκλησιῶν ἄρτι πρὸς αὐτοῦ καταβληθέντας θεμελίους ἐπιστηρίζοντι . διδάσκαλος καὶ τούτων ἡ ἱερὰ τῶν Πραξέων γραφή .
Lemmas: XVIII . Πολύς γε μήv ὁ λόγος καί πλατύς ὁ διάνοια , ὑφαιρέω τε εἰμί καί μετέωρος ἐν ὁ εἰς ὁ θεῖος γραφή θεωρία γίγνομαι , ποικίλος καί πολύτροπος ὁ ἱερός λόγος ποιέω ὁ ὑφήγησις , οὗτος μέν εἱρμός καί ἀκολουθία ὁ ὁ εἰς ὁ Γένεσις διεξέρχομαι πραγματεία ἐν ὅς ἐπιγράφω Νόμων ἱερός ἀλληγορία , οὗτος δέ κατά μέρος διαστολή κεφάλαιος ὁ ἐν ὁ γραφεύς ζητέω ἐφίστημι τε καί διαλύω ποιέω ἐν ὅς καί αὐτός κατάλληλος ὁ ἐν Γένεσις καί ὁ ἐν ἐξαγωγή ζήτημα καί λύσις τίθημι ὁ ἐπιγραφή . εἰμί δέ αὐτός παρά οὗτος πρόβλημα τις ἰδίως πονέομαι σπούδασμα , οἷος εἰμί ὁ περι γεωργία καί ὁ περι μέθη τοααῦτα , καί ἄλλος τις διάφορος καί οἰκεῖος ἐπιγραφή ἀξιόω , οἷος ὁ περι ὅς νήφω ὁ νόος εὔχομαι καί καταράομαι καί περι συγχύαεως ὁ διάλεκτος , καί ὁ περι φυγή καί εὑρέαεως , καί ὁ περι ὁ πρός ὁ παίδευμα σύνοδος , Περί τε ὁ τίς ὁ ὁ θεῖον εἰμί κληρονόμος ἢ περι ὁ εἰς ὁ ἴσος καί ἐναντίος τομή , καί ἔτι ὁ περι ὁ τρεῖς ἀρετή ὅς Άυν ἄλλος ἀναγράφω Μωυσῆς , πρός οὗτος ὁ περι ὁ μετονομάζω καί ὅς ἕνεκα μετονομάζω , ὅς φημί αυντεταχέναι καί περι διά - θήκη ὅς Β΄ εἰμί δέ αὐτός καί περι ἀποικία καί βίος σοφός ὁ κατά δικαιόω τελέω - θέω ἢ νόμος ἄγραφος , καί ἔτι περι Γίγας ἢ περί ὁ μή τρέπω ὁ θέω , Περί τε ὁ κατά Μωϋσῆς θεόπεμπτος εἰμί ὁ ὄνειρος ὅς Β΄ γε δέ ὅς . καί οὗτος μέν ὁ εἰς ἐγώ ἔρχομαι ὁ εἰς ὁ γενεά , εἰς δέ ὁ Ἔξοδος γιγνώσκω αὐτός Ζήτημα καί Λύσις ὅς Β΄ γε δέ ὅς , καί ὁ περι ὁ σκηνή , ὁ τε περι ὁ δέκα λόγιος , καί ὁ περι ὁ ἀναφέρω ἐν εἶδος νόμος εἰς ὁ συντείνω κεφάλαιος ὁ δέκα λόγος Β΄ γε δέ , καί ὁ περι ὁ εἰς ὁ ἱερουργία ζῷον , καί τίς ὁ ὁ θυσία εἶδος , καί ὁ περι ὁ πρόκειμαι ἐν ὁ νόμος ὁ μέν ἀγαθός ἆθλος , ὁ δέ πονηρός ἐπιτίμιον καί ἀρόω . πρός οὗτος ἅπας καί μονόβιβλον αὐτός φέρω ὡς ὁ περι πρόνοια , καί ὁ περι Ἰουδαῖος αὐτός συντάσσω λόγος , καί ὁ Πολιτικός , ἔτι τε ὁ ἢ περί ὁ λόγος ἔχω ὁ ἄλογος ζῷον ἐπί οὗτος ὁ περι ὁ δοῦλος εἰμί πᾶς φαῦλος , ὅς ἑξῆς εἰμί ὁ περι ὁ πᾶς σπουδαῖος ἐλεύθερος μετά ὅς συντάσσω αὐτός ὁ περι βίος θεωρητικός ἢ ἱκέτης , ἐκ ὅς ὁ περί ὁ βίος ὁ ἀποστολικός ἀνήρ διέρχομαι , καί ὁ ἐν νόμος δέ καί προφήτης ἑβραικός ὄνομα ὁ ἑρμηνεία ὁ αὐτός σπουδή εἰμί οὗτος μέν οὖν κατά γάιος ἐπί ὁ Ῥώμη ἀπό · ἱκνέομαι , ὁ περί ὁ Γάϊος θεοατυγίας αὐτός γράφω , ὁ μετά ἦθος καί εἰρωνεία περι ἀρετή ἐπιγράφω , ἐπί πᾶς λέγω ὁ ‘ Ῥωμαῖος σύγκλητος κατά Κλαύδιος διέρχομαι , ὡς καί ὁ ἐν βιβλιοθήκη ἀνάθεσις θαυμάζω αὐτός καταξιόω ὁ λόγος . κατά δέ ὅδε ὁ χρόνος Παῦλος ὁ ἀπό Ἱεροσόλυμα καί κύκλος πορεία μέχρι ὁ Ἰλλυρικός διανύω , Ἰουδαῖος Ρώμη ἀπελαύνω Κλαύδιος , ὅς τε Ἀκύλας καί Πρίσκιλλα μετά ὁ ἄλλος Ἰουδαῖος ὁ Ρώμη ἀπαλλάσσω ἐπί ὁ Ἀσία καταίρω , ἐνταῦθα τε Παῦλος ὁ ἀπόστολος συνδιατρίβω , ὁ αὐτόθι ὁ ἐκκλησία ἄρτι πρός αὐτός καταβάλλω θεμέλιος ἐπιστηρίζω . διδάσκαλος καί οὗτος ὁ ἱερόv ὁ Πρᾶξις γραφεύς .