eusebius-scr-eccl.generalis-elementaria-introductio-eclogae-propheticae 3.1
Πᾶσα μὲν ἡ βίβλος τῶν Παροιμιῶν ἐκ προσώπου λέγεσθαι τῆς Σοφίας ἔοικε , πῆ μὲν τὸν ἠθικὸν ὑποτιθεμένης βίον , πῆ δὲ προσωποποιούσης ἑτέρων λόγους · καὶ ποτὲ μὲν αἰνίγματα προβαλλομένης , ποτὲ δ’ αὖ περὶ αὑτῆς τινὰ διδασκούσης , καὶ τὰ περὶ τοῦ ἑαυτῆς ἐνθέου ἀξιώματος παιδευούσης . Τούτων δ’ ἀναλεξόμεθα δι’ ὧν μανθάνομεν ὅτι δὴ ζῷον θεῖον καὶ πάντη τὴν φύσιν ἐνάρετον ἡ Σοφία τυγχάνει , ἡ αὐτὴ οὖσα τῷ μετὰ τὸν πρῶτον Θεὸν δευτέρῳ τῶν ὅλων αἰτίῳ , τῷ τε ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν Θεὸν Θεῷ Λόγῳ , καὶ τῇ διοικούσῃ καὶ οἰκονομούσῃ τὰ σύμπαντα καὶ μέχρι τῶν ἐπὶ γῆς πραγμάτων φθανούσῃ προνοίᾳ τοῦ Θεοῦ , ἣ καὶ πρὸ πάσης οὐσίας τε καὶ ὑποστάσεως ἔκτισται , ἀρχὴ ὁδῶν οὖσα τῆς ὅλης δημιουργίας . Τὰ δὲ ῥητὰ ὡς ἐξ αὐτῆς τῆς Σοφίας τοῦτον λέλεκται τὸν τρόπον · Ἐγὼ ἡ σοφία κατεσκήνωσα βουλὴν καὶ γνώσιν , καὶ ἔννοιαν ἐγὼ ἐπεκαλεσάμην . Φόβος Κυρίου μισεῖ κακίαν , ὕβριν τε καὶ ὑπερηφανίαν καὶ ὁδοὺς πονηρῶν , ἐμίσησα δὲ ἐγὼ διεστραμμένας ὁδοὺς κακῶν . Ἐμὴ βουλὴ παὶ ἀσφάλεια · ἐγὼ σύνεσις , ἐμὴ δὲ ἰσχύς . Δι’ ἐμοῦ βασιλεῖς βασιλεύουσι , καὶ οἱ δυνάσται γράφουσι δικαιοσύνην . Δι’ ἐμοῦ μεγιστᾶνες μεγαλύνονται . Ἐγὼ τοὺς ἐμὲ φιλοῦντας ἀγαπῶ , οἱ δὲ ἐμὲ ζητοῦντες εὑρήσουσι χάριν . Πλοῦτος καὶ δόξα ἐμοὶ ὑπάρχει , καὶ κτῆσις πολλῶν καὶ δικαιοσύνη . Βέλτιον ἐμὲ καρπίζεσθαι ὑπὲρ χρυσίον καὶ λίθον τίμιον πολύν · τὰ δὲ ἐμὰ γενήματα κρείσσω ἀργυρίου ἐκλεκτοῦ . Ἐν ὁδοῖς δικαιοσύνης περιπατώ , καὶ ἀναμέσον τρίβων δικαιώματος ἀναστρέφομαι · ἵνα μερίσω τοῖς ἐμὲ ἀγαπῶσιν ὕπαρξιν , καὶ τοὺς θησαυροὺς αὐτῶν ἐμπλήσω ἀγαθῶν · ἐὰν ἀναγγείλω ὑμῖν τὰ καθ’ ἡμέραν γινόμενα , μνημονεύσω τὰ ἐξ αἰῶνος ἀριθμῆσαι . Κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ , πρὸ τοῦ αἰῶνος ἐθεμελίωσέ με , ἐν ἀρχῇ πρὸ τοῦ τὴν γῆν ποιῆσαι , καὶ πρὸ τοῦ τὰς ἀβύσσους ποιῆσαι , πρὸ τοῦ ἐλθεῖν τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων · πρὸ τοῦ ὄρη ἑδρασθῆναι , πρὸ δὲ πάντων βουνῶν , γεννᾷ με . Κύριος ἐποίησε χώρας καὶ ἀοικήτους , καὶ ἄκρα οἰκούμενα τῆς ὑπ’ οὐρανόν . Ἡνίκα ἡτοίμαζε τὸν οὐρανὸν , συμπαρήμην αὐτῷ , ἡνίκα ἀφώριζε τὸν ἑαυτοῦ θρόνον ἐπ’ ἀνέμων . Ἡνίκα ἰσχυρὰ ἐποίει τὰ ἄνω νέφη , καὶ ὡς ἀσφαλεῖς ἐτίθει πηγὰς τῆς ὑπ’ οὐρανὸν , ἐν τῷ τιθέναι αὐτὸν τῇ θαλάσσῃ ἀκριβασμὸν αὐτοῦ , καὶ ὕδατα οὐ παρελεύσονται στόμα αὐτοῦ · ἡνίκα ἰσχυρὰ ἐποίει τὰ θεμέλια τῆς γῆς , ἤμην παρ’ αὐτῷ ἁρμόζουσα · ἐγὼ ἤμην , ᾗ προσέχαιρε καθ’ ἡμέραν , εὐφραινόμην δὲ ἐν προσώπῳ αὐτοῦ ἐν παντὶ καιρῷ · ὅτε εὐφραίνετο τὴν οἰκεουμένην συντελέσας , καὶ εὐφραίνετο ἐν υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων . Ταῦτα μὲν οὖν διδάσκει περὶ ἑαυτῆς ἡ Σοφία · τίς δέ ἐστιν αὕτη , ὁ ἱερὸς ἀπόστολος παιδεύει λέγων , Χριστὸς Θεοῦ δύναμις καὶ Θεοῦ σοφία · καὶ πάλιν , ὃς ἑγενήθη σοφία ἡμῖν ἀπὸ Θεοῦ . Χριστὸς οὖν ἐστιν ὁ τὰ προειρημένα φάσκων · ἡ Σοφία καὶ Λόγος ἐστι Θεοῦ , δι’ οὗ τὰ πάντα γεγένηται · Ἐν ἀρχῇ γὰρ ἦν ὁ λόγος , καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεὸν , καὶ Θεὸς ἦν ὁ λόγος . Πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο · καὶ , ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη τὰ πάντα , τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς , εἴτε ὁρατὰ εἴτε ἀόρατα , κατὰ τὸν ἀποστολον · ὅνπερ δὲ τρόπον κατά τινα ἐπίνοιαν Λόγος Θεοῦ χρηματίζει , καὶ καθ’ ἑτέραν ζωὴ , καὶ πάλιν , ἀλήθεια καὶ φῶς ἀληθινὸν , καὶ τὰ λοιπὰ ὁπόσα φασὶν αὐτὸν αἱ θεῖαι γραφαὶ , τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον καὶ Σοφία προσηγόρευται , ὑπηρέτης τυγχάνουσα τοῦ Πατρὸς εἰς τὴν ὅλων πρόνοιάν τε καὶ οἰκονομίαν .
Lemmas: πᾶσα μέν ὁ βίβλος ὁ παροιμία ἐκ πρόσωπον λέγω ὁ Σοφία ἔοικα , πῇ μέν ὁ ἠθικός ὑποτίθημι βίος , πῇ δέ προσωποποιώ ἕτερος λόγος · καί ποτέ μέν αἴνιγμα προβάλλω , ποτέ δέ αὖος περί ἑαυτοῦ τις διδάσκω , καί ὁ περί ὁ ἑαυτοῦ ἔνθεος ἀξίωμα παιδεύω . οὗτος δέ ἀναλέγω διά ὅς μανθάνω ὅτι δή ζῷον θέω καί πάντῃ ὁ φύσις ἐνάρετος ὁ Σοφία τυγχάνω , ὁ αὐτός εἰμί ὁ μετά ὁ πρῶτος θεός δύο ὁ ὅλος αἴτιος , ὁ τε ἐν ἀρχή πρός ὁ θεός Θεός Λόγος , καί ὁ διοικέω καί οἰκονομέω ὁ σύμπας καί μέχρι ὁ ἐπί γῆ πρᾶγμα φθάνω πρόνοια ὁ Θεός , ὅς καί πρό πᾶς οὐσία τε καί ὑπόστασις κτίζω , ἀρχή ὁδός εἰμί ὁ ὅλος δημιουργία . ὁ δέ ῥητός ὡς ἐκ αὐτός ὁ Σοφία οὗτος λέγω ὁ τρόπος · ἐγώ ὁ σοφία κατασκηνόω βουλή καί γνῶσις , καί ἔννοια ἐγώ ἐπικαλέω . Φόβος κύριος μισέω κακία , ὕβρις τε καί ὑπερηφανία καί ὁδός πονηρός , μισέω δέ ἐγώ διαστρέφω ὁδός κακός . ἐμός βουλή πη ἀσφάλεια · ἐγώ σύνεσις , ἐμός δέ ἰσχύς . διά ἐγώ βασιλεύς βασιλεύω , καί ὁ δυνάστης γράφω δικαιοσύνη . διά ἐγώ μεγιστάν μεγαλύνω . ἐγώ ὁ ἐγώ φιλέω ἀγαπάω , ὁ δέ ἐγώ ζητέω εὑρίσκω χάρις . Πλοῦτος καί δόξα ἐγώ ὑπάρχω , καί κτῆσις πολύς καί δικαιοσύνη . Ἀγαθός ἐγώ καρπίζω ὑπέρ χρυσίον καί λίθος τίμιος πολύς · ὁ δέ ἐμός γένημα κρείσσων ἀργύριον ἐκλεκτός . ἐν ὁδός δικαιοσύνη περιπατέω , καί ἀναμέσον τρίβω δικαίωμα ἀναστρέφω · ἵνα μερίζω ὁ ἐγώ ἀγαπάω ὕπαρξις , καί ὁ θησαυρός αὐτός ἐμπίμπλημι ἀγαθός · ἐάν ἀναγγέλλω σύ ὁ κατά ἡμέρα γίγνομαι , μνημονεύω ὁ ἐκ αἰών ἀριθμέω . Κύριος κτίζω ἐγώ ἀρχή ὁδός αὐτός εἰς ἔργον αὐτός , πρό ὁ αἰών θεμελιόω ἐγώ , ἐν ἀρχή πρό ὁ ὁ γῆ ποιέω , καί πρό ὁ ὁ ἄβυσσος ποιέω , πρό ὁ ἔρχομαι ὁ πηγή ὁ ὕδωρ · πρό ὁ ὄρος ἑδράζω , πρό δέ πᾶς βουνός , γεννάω ἐγώ . Κύριος ποιέω χώρα καί ἀοίκητος , καί ἄκρος οἰκέω ὁ ὑπό οὐρανός . ἡνίκα ἑτοιμάζω ὁ οὐρανός , συμπάρειμι αὐτός , ἡνίκα ἀφορίζω ὁ ἑαυτοῦ θρόνος ἐπί ἄνεμος . ἡνίκα ἰσχυρός ποιέω ὁ ἄνω νέφος , καί ὡς ἀσφαλής τίθημι πηγή ὁ ὑπό οὐρανός , ἐν ὁ τίθημι αὐτός ὁ θάλασσα ἀκριβασμός αὐτός , καί ὕδωρ οὖον παρέρχομαι στόμα αὐτός · ἡνίκα ἰσχυρός ποιέω ὁ θεμέλιος ὁ γῆ , εἰμί παρά αὐτός ἁρμόζω · ἐγώ εἰμί , ὅς προσχαίρω κατά ἡμέρα , εὐφραίνω δέ ἐν πρόσωπον αὐτός ἐν πᾶς καιρός · ὅτε εὐφραίνω ὁ οἰκέω συντελέω , καί εὐφραίνω ἐν υἱός ὁ ἄνθρωπος . οὗτος μέν οὖν διδάσκω περί ἑαυτοῦ ὁ Σοφία · τίς δέ εἰμί οὗτος , ὁ ἱερός ἀπόστολος παιδεύω λέγω , Χριστός Θεός δύναμις καί Θεός σοφία · καί πάλιν , ὅς γίγνομαι σοφία ἐγώ ἀπό Θεός . Χριστός οὖν εἰμί ὁ ὁ προερέω φάσκω · ὁ Σοφία καί Λόγος εἰμί Θεός , διά ὅς ὁ πᾶς γίγνομαι · ἐν ἀρχή γάρ εἰμί ὁ λόγος , καί ὁ λόγος εἰμί πρός ὁ θεός , καί θεός εἰμί ὁ λόγος . Πάν διά αὐτός γίγνομαι · καί , ἐν αὐτός κτίζω ὁ πᾶς , ὁ ἐν ὁ οὐρανός καί ὁ ἐπί ὁ γῆ , εἴτε ὁρατός εἴτε ἀόρατος , κατά ὁ ἀπόστολος · ὅσπερ δέ τρόπος κατά τις ἐπίνοια Λόγος Θεός χρηματίζω , καί κατά ἕτερος ζωή , καί πάλιν , ἀλήθεια καί φάος ἀληθινός , καί ὁ λοιπάς ὁπόσος φημί αὐτός ὁ θεῖος γραφή , ὁ αὐτός δή τρόπος καί Σοφία προσαγορεύω , ὑπηρέτης τυγχάνω ὁ πατήρ εἰς ὁ ὅλος πρόνοια τε καί οἰκονομία .