eusebius-scr-eccl.generalis-elementaria-introductio-eclogae-propheticae 4.19
Τίς ἐξήγειρεν ἀπὸ ἀνατολῆς δικαιοσύνην , ἐκάλεσεν αὐτὴν κατὰ πόδας αὐτοῦ , καὶ πορεύσεται ; δώσει ἐναντίον ἐθνῶν , καὶ βασιλεῖς ἑκστήσει · καὶ δώσει εἰς γῆν τὰς μαχαίρας αὐτῶν , καὶ ὡσεὶ φρύγανα ἐξωσμένα τὰ τόξα ※ αὐτῶν · καὶ διώξεται αὐτούς · διελεύσεται ἐν εἰρήνῃ ἡ ὁδὸς τῶν ποδῶν αὐτοῦ · οὐχ ἥξει · τίς ἐνήργησεν καὶ ἐποίησεν ταῦτα ; ἐκάλεσεν αὐτὴν ὁ καλῶν αὐτὴν ἀπὸ γενεῶν ἀρχῆς · ἐγὼ Θεὸς πρῶτος , καὶ εἰς τὰ ἐπερχόμενα ἐγώ εἰμι · εἴδοσαν ἔθνη καὶ ἐφοβήθησαν · τὰ ἄκρα τῆς γῆς ἐξεπλάγησαν · ἤγγισαν , ἦλθον ἅμα κρίνων ἕκαστος τῷ πλησίον καὶ τῷ ἀδελφῷ βοηθῆσαι · καὶ ἐρεῖ , Ἴσχυσεν ἀνὴρ τέκτων · καὶ ἀνὴρ χαλκεὺς τύπτων σφύραν ἅμα ἐλαύνων · ποτὲ μὲν ἐρεῖ σύμβλημα καλόν ἐστιν , ἰσχύρωσαν αὐτὰ ἐν ἥλοις , θήσουσιν αὐτὰ καὶ οὐ κινηθήσεται . Δικαιοσύνη ἀπὸ ἀνατολῶν ἐξεγειρομένη τίς ἂν εἴη κατὰ περιγραφὴν οὐσίας , ἰδίαν ὑπόστασιν ἔχουσα , ἢ ὁ Χριστὸς τοῦ Θεοῦ , περὶ οὗ φησὶν ὁ ἀπόστολος , Ὃς ἐγενήθη ἡμῖν σοφία ἀπὸ Θεοῦ , δικαιοσύνη τε καὶ ἁγιασμὸς καὶ ἀπολύτρωσις ; Τοῦτον δὲ ἐκ τῶν πατρικῶν κόλπων , παντὸς νοητοῦ φωτὸς ἀνατολῶν ὑπαρχόντων , ἡ κατὰ τὴν ἐνανθρώπησιν ἐξήγειρεν οἰκονομία , ἢ καὶ αὐτὸς ὁ Πατὴρ , ὁ δοὺς αὐτὸν ἐναντίον τῶν ἐθνῶν · ἵν’ οἱ μὲν πρότεροι βασιλεῖς αὐτῶν ἀορατοις δυνάμεις οὖσαι πονηραὶ , ἐξιστῶσιν ἀπὸ τοῦ παραδόξου τῆς οἰκονομίας , ὁρῶσαι τὸν τηλικοῦτον υἱὸν τοῦ Θεοῦ μὴ ἔχοντα εἶδος μὴ δὲ κάλλος · καὶ ἵνα μετὰ τοιάνδε ἔκστασιν δοθῶσιν εἰς γῆν αἱ ῥομφαῖαι αὐτῶν , καὶ ὡς φρύγανα ἐξωσμένα τὰ τόξα αὐτῶν , πρὸς τὸ μὴ κατέχειν αὐτοὺς ὅπλα πολεμικὰ καὶ πεπυρωμένα βέλη , δι’ ὧν πρότερον κατεπολέμουν τὰς ὑποχειρίους αὐτοῖς ψυχάς . Μετὰ ταῦτα φησὶν , καὶ διώξεται αὐτούς · ἵν’ οὕτως κατὰ τὸ πάντων τέλος ἐκιωχθέντον αὐτῶν , διέλθῃ ἐν εἰρήνῃ ἡ ὁδὸς τῶν ποδῶν αὐτοῦ . Τίς δὲ ἑνήργησε , φησὶν , καὶ ἐποίησε ταῦτα ; Προσυπακούομεν δὲ ὅτι ἡ χρηστότης καὶ φιλανθρωπία τοῦ τῶν ὅλων Θεοῦ τοῦ καλοῦντος αὐτὴν , δῆλον δ’ ὅτι τὴν δικαιοσύνην , οὐκ ἄλλην οὖσαν τῆς σοφίας αὐτοῦ , ἣν καὶ θεασάμενα ἐφοβήθη τὸν Θεὸν τὸν ἐν ἀφοβίᾳ Θεοῦ πρότερον τυγχάνοντα ἔθνη · ἃ καὶ ἐξ ἄκρων καὶ ἀπὸ περάτων τῆς οἰκουμένης κληθέντα ἤγγισεν τῷ Θεῷ · οἱ ποτὲ ὄντες μακρὰν ἐγγὺς γενόμενοι τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν · διὸ καὶ ἐξεπλάγησαν ἐπὶ τῷ παραδόξῳ τῆς σωτηρίας , διδάσκοντές τε ἀλλήλους , καὶ ἀδελφὸς ἀδελφῷ βοηθῶν , τὴν προτέραν ἐξομολογοῦνται περὶ τὰ εἴδωλα πλάνην , αὐτὰ δὴ ταῦτα λέγοντες · τέκτων ἄρα ἦν καὶ χαλκεὺς , ὁ διὰ σφύρας καὶ ἥλων καὶ μηχανῆς ἀνθρωπίνης ἀνεγείρας καὶ ἐνισχύσας τοὺς πρότερον νομιζομένους ἡμῖν θεούς · οἱ δὲ οὐδὲν ἄρα ἦσαν ἢ ἄψυχα ξόανα , οὐδεμίαν ἐξ ἑαυτῶν κίνησιν ἐπιδεχόμενα , καὶ ὡς ψευδῆ ἐκτήσαντο οἱ πατέρες ἡμῶν εἴδωλα καὶ οὐκ ἦν ἐν αὐτοῖς ὠφέλημα . Ὅτι δὲ ταῦθ’ οὕτως ἐπὶ τῇ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἀπετελέσθη παρουσίᾳ μᾶλλον τῶν λόγων ἡ δι’ ἔργων παρίστησιν μαρτυρία .
Lemmas: Τῖς ἐξεγείρω ἀπό ἀνατολή δικαιοσύνη , καλέω αὐτός κατά πούς αὐτός , καί πορεύω ; δίδωμι ἐναντίος ἔθνος , καί βασιλεύς ἐξίστημι · καί δίδωμι εἰς γῆ ὁ μάχαιρα αὐτός , καί ὡσεί φρύγανον ἐξωθέω ὁ τόξον ※ αὐτός · καί διώκω αὐτός · διέρχομαι ἐν εἰρήνη ὁ ὁδός ὁ πούς αὐτός · οὐ ἥκω · τίς ἐνεργέω καί ποιέω οὗτος ; καλέω αὐτός ὁ καλός αὐτός ἀπό γενεά ἀρχή · ἐγώ θεός πρῶτος , καί εἰς ὁ ἐπέρχομαι ἐγώ εἰμί · ὁράω ἔθνος καί φοβέω · ὁ ἄκρος ὁ γῆ ἐκπλήσσω · ἐγγίζω , ἔρχομαι ἅμα κρίνω ἕκαστος ὁ πλησίος καί ὁ ἀδελφός βοηθέω · καί εἴρω , ἰσχύω ἀνήρ τέκτων · καί ἀνήρ χαλκεύς τύπτω σφῦρα ἅμα ἐλαύνω · ποτέ μέν εἴρω σύμβλημα καλός εἰμί , ἰσχυρόω αὐτός ἐν ἧλος , τίθημι αὐτός καί οὖον κινέω . Δικαιοσύνη ἀπό ἀνατολή ἐξεγείρω τίς εἄν εἰμί κατά περιγραφή οὐσία , ἴδιος ὑπόστασις ἔχω , ἢ ὁ Χριστός ὁ Θεός , περί ὅς φημί ὁ ἀπόστολος , ὅς γίγνομαι ἐγώ σοφία ἀπό Θεός , δικαιοσύνη τε καί ἁγιασμός καί ἀπολύτρωσις ; οὗτος δέ ἐκ ὁ πατρικός κόλπος , πᾶς νοητός φάος ἀνατολή ὑπάρχω , ὁ κατά ὁ ἐνανθρώπησις ἐξεγείρω οἰκονομία , ἢ καί αὐτός ὁ πατήρ , ὁ δίδωμι αὐτός ἐναντίος ὁ ἔθνος · ἵνα ὁ μέν πρότερος βασιλεύς αὐτός ἀόρατος δύναμις εἰμί πονηρός , ἐξίστημι ἀπό ὁ παράδοξος ὁ οἰκονομία , ὁράω ὁ τηλικόσδε υἱός ὁ Θεός μή ἔχω εἶδος μή δέ κάλλος · καί ἵνα μετά τοιόσδε ἔκστασις δίδωμι εἰς γῆ ὁ ῥομφαία αὐτός , καί ὡς φρύγανον ἐξωθέω ὁ τόξον αὐτός , πρός ὁ μή καταχέω αὐτός ὅπλον πολεμικός καί πυρόω βέλος , διά ὅς πρότερος καταπολεμέω ὁ ὑποχείριος αὐτός Ψυχή . μετά οὗτος φημί , καί διώκω αὐτός · ἵνα οὕτως κατά ὁ πᾶς τέλος ἐκιωχθέντον αὐτός , διέρχομαι ἐν εἰρήνη ὁ ὁδός ὁ πούς αὐτός . Τῖς δέ ενεργώ , φημί , καί ποιέω οὗτος ; προσυπακούω δέ ὅτι ὁ χρηστότης καί φιλανθρωπία ὁ ὁ ὅλος Θεός ὁ καλέω αὐτός , δῆλος δέ ὅτι ὁ δικαιοσύνη , οὐ ἄλλος εἰμί ὁ σοφία αὐτός , ὅς καί θεάομαι φοβέω ὁ θεός ὁ ἐν ἀφοβία Θεός πρότερος τυγχάνω ἔθνος · ὁ καί ἐκ ἄκρος καί ἀπό πέρας ὁ οἰκέω καλέω ἐγγίζω ὁ Θεός · ὁ ποτέ εἰμί μακράν ἐγγύς γίγνομαι ὁ βασίλεια ὁ οὐρανός · διό καί ἐκπλήσσω ἐπί ὁ παράδοξος ὁ σωτηρία , διδάσκω τε ἀλλήλων , καί ἀδελφός ἀδελφός βοηθός , ὁ πρότερος ἐξομολογέομαι περί ὁ εἴδωλον πλάνη , αὐτός δή οὗτος λέγω · τέκτων ἄρα εἰμί καί χαλκεύς , ὁ διά σφῦρα καί ἁλίσκομαι καί μηχανή ἀνθρώπινος ἀνεγείρω καί ἐνισχύω ὁ πρότερος νομίζω ἐγώ θεός · ὁ δέ οὐδείς ἄρα εἰμί ἢ ἄψυχος ξόανον , οὐδείς ἐκ ἑαυτοῦ κίνησις ἐπιδέχομαι , καί ὡς ψευδής κτάομαι ὁ πατήρ ἐγώ εἴδωλον καί οὐ εἰμί ἐν αὐτός ὠφέλημα . ὅτι2 δέ αὐτός οὕτως ἐπί ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ ἀποτελέω παρουσία μᾶλλον ὁ λόγος ὁ διά ἔργον παρίστημι μαρτυρία .