eusebius-scr-eccl.generalis-elementaria-introductio-eclogae-propheticae 1.3
Πρῶτος ἀναγέγραπται γενόμενος χρηματισμὸς τῷ Ἁβραὰμ ὅτε εἶπεν αὐτῷ Κύριος · Ἔξελθε ἐκ τῆς γῆς σου καὶ ἐκ τῆς συγγενείας σου καὶ ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου εἰς τὴν γῆν ἣν ἄν σοι δείξω · καὶ ποιήσω σε εἰς ἔθνος μέγα , καὶ εὐλογήσω σε , καὶ μέγαλυνῶ τὸ ὄνομά σου , καὶ ἔσῃ εὐλόγητος · καὶ εὐλογήσω τοὺς εὐλογοῦντάς σε , καὶ τὰ τούτοις ἑξῆς . Δεύτερος , ὅτε ὤφθη αὐτῷ Κύριος καὶ εἶπεν αὐτῷ · Τῷ σπέρματί σου δώσω τὴν γῆν ταύτην . Καὶ τρίτος , ὅτε ὁ Κύριος εἶπεν τῷ Ἁβραὰμ μετὰ τὸ διαχωρισθῆναι τὸν Λὼτ ἀπ’ αὐτοῦ τὰ ἀναγεγραμμένα . Τέταρτος , ἐν ᾧ εἴρηται , μετὰ δὲ τὰ ῥήματα ταῦτα ἐγενήθη ῥῆμα Κυρίου πρὸς Ἁβραὰμ ἐν ὁράματι τῆς νυκτὸς λέγων , Μὴ φοβοῦ Ἅβραμ , ἐγὼ ὑπερασπίζω σου · καὶ μεθ’ ἕτερα · Ἐγὼ Κύριος ὁ ἐξαγαγών σε ἐκ χώρας Χαλδαίων . Πέμπτος , ὅτε ὤφθη Κύριος τῷ Ἁβραὰμ καὶ εἶπεν αὐτῷ , Ἐγώ εἰμι ὁ Θεός , σου · εὐαρέστει ἐνώπιον ἐμοῦ , καὶ τὰ λοιπά . Ἕκτος , ἐν ᾧ πάλιν ὤφθη αὐτῷ Κύριος πρὸς τῇ δρυῒ τῇ Μαμβρῇ καθημένου αὐτοῦ ἐπὶ τῆς θύρας τῆς σκηνῆς αὐτοῦ μεσημβρίας · ἀναβλέψας δὲ τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ εἶδεν , καὶ ἰδοὺ τρεὶς ἄνδρες εἱστήκεισαν ἐπάνω αὐτοῦ · καὶ ἰδὼν προσέδραμεν εἰς συνάντησιν αὐτοῖς ἀπὸ τῆς θύρας τῆς σκηνῆς αὐτοῦ · καὶ προσεκύνησεν ἐπὶ τῆν γῆν καὶ εἶπεν · Κύριε , εἰ εὗρον χάριν ἐναντίον σου μὴ παρέλθῃς τὸν παῖδά σου , ληφθήτω δή μικρὸν ὕδωρ , καὶ νιψάτωσαν τοὺς πόδας ὑμῶν . Εἶτα μετά τινα ἐπιφέρεται , ὅτι ἐξαναστάντες ἐκεῖθεν ἐπέβλεψαν ἐπὶ πρόσωπον Σοδόμων · Ἁβραὰμ δὲ συνεπορεύετο μετ’ αὐτῶν συμπροπέμπων αὐτούς · ὁ δὲ Κύριος εἶπεν · Μὴ κρύψω ἐγὼ ἀπὸ Ἁβραὰμ τοῦ παιδός μου ἅ ἐγὼ ποιῶ ; Ἁβραὰμ δὲ γινόμενος ἔσται εἰς ἔθνος μέγα καὶ πολὺ , καὶ ἐνευλογηθήσεται ἐν αὐτῷ πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς · ἤδειν γὰρ ὅτι συντάξει τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ καὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ μετ’ αὐτῶν , καὶ φυλάξουσιν τὰς ὁδοὺς Κύριου , ποιεῖν δικαιοσύνην καὶ κρίσιν , ὅπως ἂν ἐπαγάγῃ Κύριος ἐπὶ Ἁβραὰμ ἃ ἐλάλησεν πρὸς αὐτόν . Εἶπεν δὲ Κύριος · κραυγὴ Σοδόμων καὶ Γομόρρας πεπλήθυνται . Καὶ μετ’ ὀλίγα · καὶ ἀποστρέψαντες ἐκεῖθεν οἱ ἄνδρες ἦλθον εἰς Σόδομα · Ἁβραὰμ δὲ ἦν ἑστηκὼς ἑναντίον Κυρίου · καὶ ἐγγίσας Ἁβραὰμ εἶπεν , Μὴ συναπολέσῃς δίκαιον μετὰ ἀσεβοῦς · καὶ ἔσται ὁ δίκαιος ὡς ὁ ἀσεβής · ἐὰν ὦσι πεντήκοντα δίκαιοι ἐν τῇ πόλει ἀπολέσεις αὐτούς ; οὐκ ἀνήσεις πάντα τὸν τόπον ἕνεκεν τῶν πεντήκοντα δικαίων , ἐὰν ὦσιν ἐν αὐτῇ ; μηδαμῶς σὺ ποιήσεις ὡς τὸ ῥῆμα τοῦτο τοῦ ἀποκτεῖναι δίκαιον μετὰ ἀσεβοῦς · καὶ ἔσται ὁ δίκαιος ὡς ὁ ἀσεβής · μηδαμῶς · ὁ κρίνων πᾶσαν τὴν γῆν οὐ ποιήσεις κρίσιν ; Καὶ μεθ’ ἕτερα φησὶν ἡ γραφή · Ἀπῆλθεν δὲ Κύριος ὡς ἐπαύσατο λαλῶν τῷ Ἁβραάμ . Εἰσῆλθον δὲ καὶ οἱ δύο ἄγγελοι εἰς Σόδομα ἑσπέρας · Λὼτ δὲ ἐκάθητο παρὰ τὴν πύλην Σοδόμων . Ἐπιστῆσαι ἄξιον πότερον ἄγγελος ὁ τυχὼν κατὰ τοὺς τόπους δηλοῦται ὁ τοὺς χρηματισμοὺς πρὸς τὸν Ἁβραὰμ πεποιημένος , ἢ αὐτὸς ὁ τῶν ὅλων Θεὸς , ἢ τρίτος τίς παρὰ τούτους ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος , ὃν μετὰ τὸν ἀνωτάτω Πατέρα καὶ Θεὸν τῶν ὅλων Κύριον καὶ Θεὸν ἀποκαλεῖν ἔθος τῇ ἱερᾷ γραφῆ · ἔτι τε ζητῆσαι , τίς ἦν ὁ τῶν τριῶν τῶν ὀφθέντων τῷ Ἁβραὰμ ἀνδρῶν , πρὸς ὃν αὐτός τε εἶπεν , Κύριε , εἰ εὗρον χάριν ἐναντίον σου · καὶ πάλιν , Μηδαμῶς · ὁ κρίνων πᾶσαν τὴν γῆν οὐ ποιήσεις κρίσιν ; περὶ οὗ καὶ ἡ θεία γραφὴ οὐ μόνον πρῶτον ἀλλὰ καὶ δεύτερον καὶ τρίτον ἱστορηκώς φησιν , ὤφθη δὲ αὐτῷ Κύριος , ἐπὶ τῇ Κύριος προσηγορίᾳ τοῦ ἀνεκφωνήτου ἐν τῷ Ἑβραικῷ τεταγμένου ὀνόματος , ὅπερ οὐδεπώποτε ἐπὶ ἀγγελικῆς δυνάμεως παρείληπται . Ὅτε γοῦν ὁ Λὼτ τοῖς εἰς Σόδομα ἐλθοῦσιν ἀγγέλοις ἀναγέγραπται λέγων , Δέομαι , κύριε , ἐπειδὴ εὗρεν ὁ παῖς σου ἔλεος ἐνώπιόν σου , κεῖται μὲν ἐν τῷ Ἑβραϊκῷ τὸ κύριε , ἀλλ’ οὐ διὰ τῶν τεσσάρων στοιχείων τῶν παρ’ Ἑβραίοις ἐπὶ τοῦ ἀρρήτου ὀνόματος τοῦ Θεοῦ παραλαμβανομένων , δι’ ἑτερων δὲ συλλαβῶν δι’ ὧν καὶ ὁ παρ’ ἀνθρώποις ὀνομαζόμενος κύριος τῶν πρός τι τυγχάνων , οἷον οἰκέτου κύριος , παρ’ Ἑβραίοις ἐγγέγραπται · ἀλλ’ οὐδέν γε τούτοις ἔχον παραπλήσιον τὸ ἐπὶ τῆς τοῦ Θεοῦ αὐθεντείας διὰ τῶν τεσσάρων στοιχείων παραλαμβανόμενον ἔν τε ταῖς ἀναγεγραμμέναις τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν Ἁβραὰμ ὀπτασίαις ἐμφερόμενον σαφῶς παρίστησιν , μὴ δὲ ἄγγελον , μὴ δὲ ὀλίγῳ τοῦτον ἐπαναβεβηκυῖαν τινὰ θείαν δύναμιν αὐτῷ κεχρηματικέναι , ἀλλ’ αὐτὸν τὸν Θεὸν , οὗ τὴν ἄρρητον ἐκφώνησιν , αὐτὴν δὴ ταύτην κατὰ τοὺς τόπους διὰ τῶν τεσσάρων στοιχείων ἐμφερομένην , μόνος ὁ ἀρχιερεὺς ἐπὶ τοῦ μετώπου περιέκειτο φέρων ἐπὶ τοῦ χρυσοῦ πετάλου τὸ λεγόμενον ἐκτύπωμα σφραγίδος ἁγιάσμα[τος ] κυρίου . Καὶ ὅτι γε οὐκ ἀδιάφορόν ἐστι τῇ θείᾳ γραφῇ ἐπ’ ἄγγελων χρῆσθαι τῇ τοιαύτῃ προσηγορίᾳ , πρόδηλον ἐκ τοῦ σφόδρα παρατετηρημένως ποτὲ μὲν αὐτὸν τὸν Θεὸν ἢ τὸν διὰ τοῦ τετραγράμμου δηλούμενον κύριον ὦφθαί τε καὶ κεχρηκέναι τοῖς δικαίοις ἱστορεῖν , ποτὲ δὲ ἀγγέλους ἀναγράφειν τοὺς ἑωραμένους . Σαφῶς οὖν ὁ τῇ Ἅγαρ ἀλωμένῃ ἐπιφανεὶς ἄγγελος ἦν · καὶ γὰρ ἐχρῆν ἐκείνῃ μὲν , ἅτε πλεῖστον ὅσον ἀπολειπομένῃ τοῦ Ἁβραὰμ , καὶ οὐδέν τι πλέον ἀγγελικῆς ὀπτασίας θεωρεῖν δυναμένῃ , κατάλληλον τὴν ὀπτασίαν γενέσθαι διὰ τῆς τοῦ ἀγγέλου παρουσίας , τῷ δὲ Ἁβραὰμ διὰ τῆς μείζονος αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ ἐπιφανείας . Καὶ οἱ λοιποὶ δὲ αὐτοὶ τῶν πρὸς αὐτὸν τοῦ Θεοῦ φωνῶν οὐκ ἂν μὲν ἁρμόσειεν , εἰ ἐπὶ ἀγγέλους τίς αὐτοὺς ἀνάγειν πειρῷτο , μόνῳ δὲ Θεῷ πρέποι ἂν αὐτοὺς λέγειν , οἷον τὸ , καὶ ποιήσω σε εἰς ἔθνος μέγα καὶ εὐλογήσω σε , καὶ τὰ τούτοις παραπλήσια · μάλιστα δὲ τὸ , ἐγὼ κύριος ὁ ἐξαγαγών σε ἐκ χώρας Χαλδαίων · καὶ τὸ , ἐγώ εἰμι ὁ Θεὸς , εὐαρέστει ἐναντίον ἐμοῦ , καὶ τὰ ἑξῆς · καὶ οὐδεὶς οὕτω γένοιτ’ ἄν ποτ’ ἠλίθιος ὡς ἄγγελον αὐτὰ ὑπονοεῖν εἰρηκέναι . Καὶ ὅτε γοῦν πρὸς τῇ δρυῒ καθεζομένῳ τῷ Ἁβραὰμ οἱ τρεῖς ἄνδρες ἐπέστησαν , πρόσεισι μὲν αὐτοῖς ὁ Ἁβραὰμ , ἀλλ’ οὐ τοῖς τρισὶν , ἑνὶ δὲ μόνον τὸ , κύριε εἰ εὗρον χάριν ἐναντίον σου . Καὶ τῶν μὲν ἄλλων οὐδ’ εἷς τῷ Ἁβραὰμ εἰσάγεται ὁμιλῶν · ἐπεὶ μὴ δὲ ᾕρει λόγος τοὺς οἰκέτας ἐπὶ τοῦ κυρίου φθέγγεσθαι , μόνος δὲ ὁ κύριος χρηματίζει , ὃς καὶ φησὶν , μὴ κρύψω ἐγὼ ἀπὸ Ἁβραὰμ τοῦ παιδός μου , καὶ τὰ λοιπά . Εἶτα οἱ μὲν ἄνα ( ἅμα ) τῷ κυρίῳ ἄνδρες , δῆλον δ’ ὅτι οἱ ἄγγελοι , ἀποστρέψαντες , μόνοι κατῆλθον εἰς Σόδομα , τοῦ κυρίου μὴ συμπαρόντος αὐτοῖς · ( πῶς γὰρ καὶ οἷόν τε ἦν τὸν εὐμενῆ καὶ ἴλεω Θεὸν τοῖς ἀσεβέσιν ἐνεπιδημεῖν ; ) ὁ δὲ ἐπιμένων τῇ πρὸς τὸν θεοφιλῆ καὶ δίκαιον συνουσίᾳ τε καὶ διατριβῇ , χαίρει μὲν αὐτοῦ τῇ ὁμιλίᾳ , ὑπερασπίζεται δὲ καὶ τὴν φιλανθρωποτάτην εὐχὴν , ἐν ᾖ καὶ τὸ μηδαμῶς ὁ κρίνων πᾶσαν τὴν γῆν εἰρηκὼς ὁ Ἁβραὰμ ἐναργέστατα παρίστησιν ἑαυτὸν εὖ καὶ ἀκριβῶς εἰδέναι , ὅτι μὴ ἀγγέλῳ , μὴ δ’ ὑποβεβηκύιᾳ θείᾳ δυνάμει , ἀλλ’ αὐτῷ Θεῷ διαλέγοιτο . Εἶθ’ ἑξῆς ἀκριβῶς τὰ πράγματα διαιρῶν ὁ λόγος τοὺς ἐπὶ Σόδομα ἀνελθόντας σαφῶς ἀγγέλους προσαγορεύει , ἐπιλέγων , ὅτι δὴ ἦλθον οἱ δύο ἄγγελοι εἰς Σόδομα ἑσπέρας · καὶ ἐν τοῖς ἑξῆς οὔτε κύριον οὔτε Θεὸν ὀφθῆναι τῷ Λὼτ , ἢ καὶ λελαληκέναι , ἀλλὰ τοὺς ἀγγέλους ἀναγράφει · ὥστ’ ἐκ παντὸς πρόδηλον , ὅτι Κύριος ἦν καὶ Θεὸς , ἀλλ’ οὔ τις ἀγγέλων , ὁ τῷ Ἁβραὰμ ὦφθαι πρὸς τῆς γραφῆς μαρτυρούμενος . Πάντες μὲν οὖν οἱ διακόπτειν ἐθέλοντες τὴν τῆς παλαιᾶς πρὸς τὴν καινὴν διαθήκην σύμπνοιαν , ὥσπερ ἑρμαίῳ τοῖς τόποις ἐπιβαίνοντες σαφῶς ἐκ τούτων παριστάναι δοκοῦσιν ἑτέρον ὑπάρχειν τὸν τοῦ Χριστοῦ πατέρα , ὃν καὶ ἀόρατον ὑπὸ τῆς εὐαγγελικῆς φωνῆς ὁμολογεῖσθαι , παρὰ τὸν Μωσέως καὶ τῶν προφητῶν Θεὸν διαφόρως ὀφθέντα , τότε μὲν τῷ Ἁβραὰμ , τότε δὲ τῷ Ἰσαἀκ , ( ᾧ καὶ αὐτῷ χρηματίζων τὰ παραπλήσια τοῖς ἐπὶ τοῦ Ἁβραὰμ προθεσπίζει , ) ὁμοίως δὲ καὶ τῷ Ἰακὠβ , τάχα δὲ καὶ Ἡσαΐᾳ φήσαντι , εἶδον τὸν κύριον Σαβαὼθ , καὶ τοῖς λοιποῖς προφήταις παραπλησίως · ἡμεῖς δὲ , ( ἐπεὶ καὶ ἐν αὐτοῖς τοῖς πάλαι τοῦ Θεοῦ προφήταις ἐμφέρεταί τι θεῖον λόγιον ἐκ προσώπου τοῦ Θεοῦ φάσκων , δι’ ὅτι ἐγὼ Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν καὶ οὐκ ἠλλοίωμαι · Καὶ οὐχὶ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γὴν ἐγὼ πληρῶ ; λέγει κύριος · καὶ τῷ Μωσεῖ δὲ χρηματίζων φησὶν , οὐδεὶς ὄψεταί μου τὸ πρόσωπον καὶ ζήσεται , ) ὡς πρὸς τοὺς προειρημένους ὁμοῦ καὶ τοὺς ἐκ περιτομῆς , ἔτι τε τοὺς μὴ προσϊεμένους δευτέραν μετὰ τὴν ἀγένητον φύσιν προϋπάρχειν θεότητα τοῦ υἱοῦ , ταῦτα ἐπαπορήσομεν , πῶς ὁ καὶ ( κατὰ ) ταύτας τὰς προφητείας ἀναλλοίωτος , καὶ ἄτρεπτος , καὶ πάλιν τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν λέγων πληροῦν μόνος Θεὸς , σαφῶς τε καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν νόμον σχεδὸν ἀόρατος εἶναι δηλούμενος , κατὰ τὸ , οὐδεὶς ὄψεταί μου τὸ πρόσωπον καὶ ζήσεται , ἀλλοιούμενος πάλιν , καὶ ὡς περιτρέπων τὴν αὐτὸς ἑαυτοῦ οὐσίαν εἰς ( ἐν ) μικροῖς τισὶ μορίοις τῆς γῆς χωρητὸς ἐγίγνετο , καὶ ἑωρᾶτο τότε μὲν τῷ Ἁβραὰμ , τότε δὲ τοῖς ἄλλοις προφήταις ; Ταυτὶ γὰρ εἰ ἐπὶ τὸν τῶν ὅλων ἀναφέροιτο Θεὸν , οὐ μόνον τῇ εὐαγγελικῇ φωνῇ δόξαι ἂν διαφωνεῖν , ἀλλὰ καὶ ταῖς προφητικαῖς , ἀχώρητον καὶ ἀναλλοίωτον αὐτὸν καὶ ἀόρατον ἀνθρώποις ἀποφηναμέναις · εἰ μὴ ἄρα μὴ δὲ ὦφθαι τίς εἴποι αὐτὸν τὸν Θεὸν τοῖς ἀναγεγραμμένοις , φαντασιῶσαι δὲ αὐτοὺς αὐτὸ μόνον , ὡς δοκεῖν μὲν ὁρᾶν καὶ ἀκούειν , οὐ μὴν καὶ ἀληθῶς τί τῶν νομιζομένων φαίνεσθαι θεωρεῖν , οὐδὲ μὴν ἀκούειν κατ’ ἀλήθειαν , ἀπατωμένους δὲ καὶ ἐν τούτοις νομίζειν , καὶ δοκεῖν ἀκούειν , ὅπερ ἀνοίκειόν τε καὶ ἀλλότριον ὑπάρχει τῆς ἀψευδοῦς καὶ ἀπλανοῦς τοῦ τῶν ὅλων Θεοῦ φύσεως · ἔτι δὲ καὶ ἀσύστατον ὂν δείκνυται ἐκ τοῦ λέγειν ἱστορεῖσθαι αὐτὸν τὸν Θεὸν περὶ τοῦ Ἁβραὰμ τὸ , ἤδειν γὰρ ὅτι συντάξει τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ καὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ μετ’ αὐτὸν καὶ φυλάξουσιν τὰς ὁδοὺς κυρίου ποιεῖν δικαιοσύνην καὶ κρίσιν , ὅπως ἂν ἑπαγάγῃ κύριος ἐπὶ Ἁβρααμ ἃ ἐλάλησεν πρὸς αὐτόν . Ἀναμφιλέκτως γοὖν ταῦτα ὡς περὶ ἑτέρου κυρίου αὐτὸς ὁ Κύριος διαλέγεται · πῶς οὖν ἐστὶ οἷόν τε τὸν τῶν ὅλων ὑπονοεῖν Θεὸν ταῦτα εἰρηκέναι ; Περὶ ποίου γὰρ ἕτερου παρ’ αὐτὸν κυρίου δύναται λέγεσθαι τὰ ἐγκείμενα ; Ἀλλὰ γὰρ σαφῆ ἐκ τούτων ὅτι μηδὲ τῷ τῶν ὅλων Θεῷ προσήκειν ἔοικε τὰ δηλούμενα · δέδεικται δὲ ὅτι μηδὲ τῇ τῶν ἀγγέλων φύσει · οἶδεν γοῦν , ὡς ἔφην , ὁ λόγος ἐπαληθεύειν ἐπὶ τῇ τῶν ἀγγέλων ἐπιφανείᾳ , σαφῶς ἐπισημαινόμενος τὰς δι’ αὐτῶν ὀπτασίας . Εἰ δὴ οὖν μήτ’ ἀγγελικῇ φύσει μήτε τῇ ἀνωτάτω καὶ ἀγενήτῳ τοῦ τῶν ὅλων Θεοῦ ταῦτα ἔοικεν ἁρμόττειν , λείποιτ’ ἂν τούτων μία μόνη λύσις , εἰ τὸ μὲν ἀναλλοίωτον καὶ ἄτρεπτον καὶ ἀόρατον ἐπὶ τὴν ἀγένητον διαφυλάττοιμεν οὐσίαν , τοὺς δ’ ἀναγεγραμμένους ὡς ἐκ Θεοῦ χρηματισμοὺς ἐπὶ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον μεταλαμβάνοιμεν , ὃν διαφόρως καὶ πρὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως ὑπὲρ τῆς τῶν ἀνθρώπων σωτηρίας ὀφθῆναί τε καὶ τὰς ἐν ταῖς θείαις γραφαῖς ἐμφερομένας οἰκονομίας ἐκτελέσαι πεπιστεύκαμεν · ἐπὶ μόνου δὲ τούτου μετὰ τὸν τῶν ὅλων Θεὸν καὶ τὴν τετράγραμμον προσηγορίαν κειμένην εὕρομεν , ἅτε μονογενεῖ καὶ κληρονόμῳ τοῦ Πατρὸς ἁρμοττούσης καὶ ταύτης τῆς θεϊκῆς ἐπινοίας . Εὖ γοῦν εἰδὼς ὁ Ἁβραὰμ , ἅτε σοφὸς ὢν καὶ πρὸς αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ προφήτης εἶναι μαρτυρούμενος , ὡς ὅτι πᾶσαν τὴν κρίσιν ἔδωκεν τῷ υἱῶ , προσκυνεῖ τε αὐτὸν , καὶ μόνῳ παρὰ τοὺς ἄλλους φησὶν τὸ , μηδαμῶς ὁ χρίνων πᾶσαν τὴν γῆν οὐ ποιήσεις κρίσιν , ὅπερ ἀγγέλῳ τὸν θεῖον Λόγον ὑποβεβηκότι λέγεσθαι νομίζειν ἀνοίκειόν τε καὶ ἀπιθανώτατον , μόνῳ δὲ τῷ θείῳ Λόγῳ οἰκειότατον ἂν εἴη μετὰ τῶν ἄλλων φάσκειν καὶ τὸ , μὴ κρύψω ἐγὼ ἀπὸ Ἁβραὰμ τοῦ παιδός μου ἃ ἐγὼ ποιῶ · καὶ τὸ , ἤδειν γὰρ ὅτι συντάξει τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ καὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ μετ’ αὐτὸν , καὶ φυλάξουσι τὰς ὁδοὺς κυρίου ποιεῖν δικαιοσύνην καὶ κρίσιν , ὅπως ἂν ἐπαγάγῃ κύριος ἐπὶ Ἁβραὰμ ἃ ἐλάλησε πρὸς αὐτόν . Καὶ πρέπει γε αὐτῷ ταῦτα λέγειν παιδεύοντι , ὅτι δὴ πάντα τὰ ἐξ ἀνθρώπων ὁσίως δρώμενα εἰς μόνην τὴν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς τῶν ὅλων ἀναφέρειν θέμις εὐσέβειαν , παρ’ οὗ ἐπὶ γῆς ὄντος · τῶν ἀγαθῶν τὰ πάντα τοῖς εὐσεβέσιν εἰς ὠφέλειάν · τε καὶ σωτηρίαν χορηγεῖται · ταῦτα δὲ ὁ θεῖός φησι Λόγος ὡς περὶ ἑτέρου κυρίου τοῦ ἑαυτοῦ πατρὸς διδάσκων · καὶ γὰρ καὶ ἑαυτοῦ Κύριόν τε καὶ Θεὸν αὐτὸν ὁμολόγει πρὸς τοὺς ἰδίους μαθητὰς , ἀνέρχομαι φάσκων πρὸς τὸν πατέρα μου καὶ πατέρα ὑμῶν , παὶ Θεόν μου καὶ Θεὸν ὑμῶν . Πεπλήρωται δ’ ὅ τε νόμος καὶ πᾶσα γραφὴ τοῦ τοιοῦδε χαρακτῆρος τοῦ κυρίου , τοῦτ’ ἔστιν τοῦ θείου Λόγου , ὡς περὶ ἑτέρου κυρίου διαλεγομένου , δῆλον δ’ ὅτι τοῦ Πατρός . Πολλῆς δὲ καὶ βαθυτάτης δεομένων θεωρίας τῶν κατὰ τὸν τόπον , ἱκανὰ καὶ ταῦτα πρὸς τὴν παροῦσαν ὑπόθεσιν .
Lemmas: Πρῶτος ἀναγράφω γίγνομαι χρηματισμός ὁ Ἀβραάμ ὅτε εἶπον αὐτός Κύριος · ἐξέρχομαι ἐκ ὁ γῆ σύ καί ἐκ ὁ συγγένεια σύ καί ἐκ ὁ οἶκος ὁ πατήρ σύ εἰς ὁ γῆ ὅς ἄν σύ δείκνυμι · καί ποιέω σύ εἰς ἔθνος μέγας , καί εὐλογέω σύ , καί μεγαλύνω ὁ ὄνομα σύ , καί εἰμί Εὐλογήτος · καί εὐλογέω ὁ εὐλογέω σύ , καί ὁ οὗτος ἑξῆς . Δεύτερος , ὅτε ὁράω αὐτός Κύριος καί εἶπον αὐτός · ὁ σπέρμα σύ δίδωμι ὁ γῆ οὗτος . καί τρίτος , ὅτε ὁ Κύριος εἶπον ὁ Ἀβραάμ μετά ὁ διαχωρίζω ὁ Λώτ ἀπό αὐτός ὁ ἀναγράφω . Τέταρτος , ἐν ὅς εἴρω , μετά δέ ὁ ῥῆμα οὗτος γίγνομαι ῥῆμα κύριος πρός Ἀβραάμ ἐν ὅραμα ὁ νύξ λέγω , μή φοβέω Ἅβραμ , ἐγώ ὑπερασπίζω σύ · καί μετά ἕτερος · ἐγώ Κύριος ὁ ἐξάγω σύ ἐκ χώρα Χαλδαῖος . Πέμπτος , ὅτε ὁράω Κύριος ὁ Ἀβραάμ καί εἶπον αὐτός , ἐγώ εἰμί ὁ Θεός , σύ · εὐαρεστέω ἐνώπιος ἐγώ , καί ὁ λοιπός . ἕκτος , ἐν ὅς πάλιν ὁράω αὐτός Κύριος πρός ὁ δρῦς ὁ Μαμβρῆ κάθημαι αὐτός ἐπί ὁ θύρα ὁ σκηνή αὐτός μεσημβρία · ἀναβλέπω δέ ὁ ὀφθαλμός αὐτός ὁράω , καί ἰδού τρίς ἀνήρ ἵστημι ἐπάνω αὐτός · καί εἶδον προστρέχω εἰς συνάντησις αὐτός ἀπό ὁ θύρα ὁ σκηνή αὐτός · καί προσκυνέω ἐπί ὁ γῆ καί εἶπον · κύριος , εἰμί εὑρίσκω χάρις ἐναντίος σύ μή παρέρχομαι ὁ παῖς σύ , λαμβάνω δή μικρός ὕδωρ , καί νίζω ὁ πούς σύ . εἶτα μετά τις ἐπιφέρω , ὅτι ἐξανίστημι ἐκεῖθεν ἐπιβλέπω ἐπί πρόσωπον Σόδομα · Ἀβραάμ δέ συμπορεύομαι μετά αὐτός συμπροπέμπω αὐτός · ὁ δέ Κύριος εἶπον · μή κρύπτω ἐγώ ἀπό Ἀβραάμ ὁ παῖς ἐγώ ὅς ἐγώ ποιέω ; Ἀβραάμ δέ γίγνομαι εἰμί εἰς ἔθνος μέγας καί πολύς , καί ἐνευλογέομαι ἐν αὐτός πᾶς ὁ ἔθνος ὁ γῆ · ἀδέω γάρ ὅτι συντάσσω ὁ υἱός αὐτός καί ὁ οἶκος αὐτός μετά αὐτός , καί φυλάσσω ὁ ὁδός Κύριου , ποιέω δικαιοσύνη καί κρίσις , ὅπως εἄν ἐπάγω Κύριος ἐπί Ἀβραάμ ὁ λαλέω πρός αὐτός . εἶπον δέ Κύριος · κραυγή Σόδομα καί Γόμορρα πληθύνω . καί μετά ὀλίγος · καί ἀποστρέφω ἐκεῖθεν ὁ ἀνήρ ἔρχομαι εἰς Σόδομα · Ἀβραάμ δέ εἰμί ἵστημι ἐναντίος κύριος · καί ἐγγίζω Ἀβραάμ εἶπον , μή συναπόλλυμι Δίκαιος μετά ἀσεβής · καί εἰμί ὁ δίκαιος ὡς ὁ ἀσεβής · ἐάν εἰμί πεντήκοντα Δίκαιος ἐν ὁ πόλις ἀπόλλυμι αὐτός ; οὐ ἀνίημι πᾶς ὁ τόπος ἕνεκα ὁ πεντήκοντα Δίκαιος , ἐάν εἰμί ἐν αὐτός ; μηδαμῶς σύ ποιέω ὡς ὁ ῥῆμα οὗτος ὁ ἀποκτείνω Δίκαιος μετά ἀσεβής · καί εἰμί ὁ δίκαιος ὡς ὁ ἀσεβής · μηδαμῶς · ὁ κρίνω πᾶς ὁ γῆ οὖον ποιέω κρίσις ; καί μετά ἕτερος φημί ὁ γραφεύς · ἀπέρχομαι δέ Κύριος ὡς παύω λαλέω ὁ Ἀβραάμ . εἰσέρχομαι δέ καί ὁ δύο ἄγγελος εἰς Σόδομα ἑσπέρα · Λώτ δέ κάθημαι παρά ὁ πύλη Σόδομα . ἐφίστημι ἄξιος πότερος ἄγγελος ὁ τυγχάνω κατά ὁ τόπος δηλόω ὁ ὁ χρηματισμός πρός ὁ Ἀβραάμ ποιέω , ἢ αὐτός ὁ ὁ ὅλος θεός , ἢ τρίτος τίς παρά οὗτος ὁ ὁ Θεός Λόγος , ὅς μετά ὁ ἄνω2 πατήρ καί θεός ὁ ὅλος κύριος καί θεός ἀποκαλέω ἔθος ὁ ἱερός γραφεύς · ἔτι τε ζητέω , τίς εἰμί ὁ ὁ τρεῖς ὁ ὁράω ὁ Ἀβραάμ ἀνήρ , πρός ὅς αὐτός τε εἶπον , κύριος , εἰμί εὑρίσκω χάρις ἐναντίος σύ · καί πάλιν , μηδαμῶς · ὁ κρίνω πᾶς ὁ γῆ οὖον ποιέω κρίσις ; περί ὅς καί ὁ θεῖος γραφή οὖον μόνος πρῶτος ἀλλά καί δύο καί τρίτος ἱστορέω φημί , ὁράω δέ αὐτός Κύριος , ἐπί ὁ Κύριος προσηγορία ὁ ἀνεκφώνητος ἐν ὁ Ἑβραϊκός τάσσω ὄνομα , ὅσπερ οὐδεπώποτε ἐπί ἀγγελικός δύναμις παραλαμβάνω . ὅτε γοῦν ὁ Λώτ ὁ εἰς Σόδομα ἔρχομαι ἄγγελος ἀναγράφω λέγω , δέομαι , κύριος , ἐπεί εὑρίσκω ὁ παῖς σύ ἔλεος ἐνώπιον σύ , κεῖμαι μέν ἐν ὁ ἑβραικός ὁ κύριος , ἀλλά οὖον διά ὁ τέσσαρες στοιχεῖον ὁ παρά Ἑβραῖος ἐπί ὁ ἄρρητος ὄνομα ὁ Θεός παραλαμβάνω , διά ἕτερος δέ συλλαβή διά ὅς καί ὁ παρά ἄνθρωπος ὀνομάζω κύριος ὁ πρός τίς τυγχάνω , οἷος οἰκέτης κύριος , παρά Ἑβραῖος ἐγγράφω · ἀλλά οὐδείς γε οὗτος ἔχω παραπλήσιος ὁ ἐπί ὁ ὁ Θεός αὐθεντία διά ὁ τέσσαρες στοιχεῖον παραλαμβάνω ἐν τε ὁ ἀναγράφω ὁ Θεός πρός ὁ Ἀβραάμ ὀπτασία ἐμφέρω σαφῶς παρίστημι , μή δέ ἄγγελος , μή δέ ὀλίγος οὗτος ἐπαναβαίνω τις θεῖος δύναμις αὐτός χρηματίζω , ἀλλά αὐτός ὁ θεός , ὅς ὁ ἄρρητος ἐκφώνησις , αὐτός δή οὗτος κατά ὁ τόπος διά ὁ τέσσαρες στοιχεῖον ἐμφέρω , μόνος ὁ ἀρχιερεύς ἐπί ὁ μέτωπον περίκειμαι φέρω ἐπί ὁ χρυσός πέταλος ὁ λέγω ἐκτύπωμα σφραγίς ἁγίασμα ] κύριος . καί ὅτι γε οὐ ἀδιάφορος εἰμί ὁ θεῖος γράφω ἐπί Άγγελος χράω ὁ τοιοῦτος προσηγορία , πρόδηλος ἐκ ὁ σφόδρα παρατετηρημένως ποτέ μέν αὐτός ὁ θεός ἢ ὁ διά ὁ τετράγραμμος δηλέομαι κύριος ὁράω τε καί χράω ὁ Δίκαιος ἱστορέω , ποτέ δέ ἄγγελος ἀναγράφω ὁ ὁράω . σαφῶς οὖν ὁ ὁ Ἄγαρ ἀλάομαι ἐπιφαίνω ἄγγελος εἰμί · καί γάρ χρή ἐκεῖνος μέν , ἅτε πλεῖστος ὅσος ἀπολείπω ὁ Ἀβραάμ , καί οὐδείς τίς πλέω ἀγγελικός ὀπτασία θεωρέω δύναμαι , κατάλληλος ὁ ὀπτασία γίγνομαι διά ὁ ὁ ἄγγελος παρουσία , ὁ δέ Ἀβραάμ διά ὁ μείζων αὐτός ὁ Θεός ἐπιφάνεια . καί ὁ λοιπός δέ αὐτός ὁ πρός αὐτός ὁ Θεός φωνή οὐ εἄν μέν ἁρμόζω , εἰμί ἐπί ἄγγελος τίς αὐτός ἀνάγω πειράω , μόνος δέ Θεός πρέπω εἄν αὐτός λέγω , οἷος ὁ , καί ποιέω σύ εἰς ἔθνος μέγας καί εὐλογέω σύ , καί ὁ οὗτος παραπλήσιος · μάλιστα δέ ὁ , ἐγώ κύριος ὁ ἐξάγω σύ ἐκ χώρα Χαλδαῖος · καί ὁ , ἐγώ εἰμί ὁ θεός , εὐαρεστέω ἐναντίος ἐγώ , καί ὁ ἑξῆς · καί οὐδείς οὗτος γίγνομαι ἄν πρός ἠλίθιος ὡς ἄγγελος αὐτός ὑπονοέω εἴρω . καί ὅτε γοῦν πρός ὁ δρῦς καθέζομαι ὁ Ἀβραάμ ὁ τρεῖς ἀνήρ ἐφίστημι , πρόσειμι μέν αὐτός ὁ Ἀβραάμ , ἀλλά οὖον ὁ τρεῖς , εἷς δέ μόνος ὁ , κύριος εἰμί εὑρίσκω χάρις ἐναντίος σύ . καί ὁ μέν ἄλλος οὐδέ εἷς ὁ Ἀβραάμ εἰσάγω ὁμιλέω · ἐπεί μή δέ αἱρέω λόγος ὁ οἰκέτης ἐπί ὁ κύριος φθέγγομαι , μόνος δέ ὁ κύριος χρηματίζω , ὅς καί φημί , μή κρύπτω ἐγώ ἀπό Ἀβραάμ ὁ παῖς ἐγώ , καί ὁ λοιπός . εἶτα ὁ μέν ἄναξ ( ἅμα ) ὁ κύριος ἀνήρ , δῆλος δέ ὅτι ὁ ἄγγελος , ἀποστρέφω , μόνος κατέρχομαι εἰς Σόδομα , ὁ κύριος μή συμπάρειμι1 αὐτός · ( πῶς γάρ καί οἷος τε εἰμί ὁ εὐμενής καί ἵλαος θεός ὁ ἀσεβής ἐνεπιδημέω ; ) ὁ δέ ἐπιμένω ὁ πρός ὁ θεοφιλής καί Δίκαιος συνουσία τε καί διατριβή , χαίρω μέν αὐτός ὁ ὁμιλία , υπερασπίζομαι δέ καί ὁ φιλάνθρωπος εὐχή , ἐν εἰμί καί ὁ μηδαμῶς ὁ κρίνω πᾶς ὁ γῆ ἐρῶ ὁ Ἀβραάμ ἐναργής παρίστημι ἑαυτοῦ εὕω καί ἀκριβῶς οἶδα , ὅτι μή ἄγγελος , μή δέ ὑποβαίνω θεῖος δύναμις , ἀλλά αὐτός Θεός διαλέγω . εἶτα ἑξῆς ἀκριβῶς ὁ πρᾶγμα διαιρέω ὁ λόγος ὁ ἐπί Σόδομα ἀνέρχομαι σαφῶς ἄγγελος προσαγορεύω , ἐπιλέγω , ὅτι δή ἔρχομαι ὁ δύο ἄγγελος εἰς Σόδομα ἑσπέρα · καί ἐν ὁ ἑξῆς οὔτε κύριος οὔτε θεός ὁράω ὁ Λώτ , ἢ καί λαλέω , ἀλλά ὁ ἄγγελος ἀναγράφω · ὥστε ἐκ πᾶς πρόδηλος , ὅτι Κύριος εἰμί καί θεός , ἀλλά οὖον τις ἄγγελος , ὁ ὁ Ἀβραάμ ὁράω πρός ὁ γραφεύς μαρτυρέω . πάνετες μέν οὖν ὁ διακόπτω ἐθέλω ὁ ὁ παλαιός πρός ὁ καινός διαθήκη σύμπνοια , ὥσπερ ἕρμαιον ὁ τόπος ἐπιβαίνω σαφῶς ἐκ οὗτος παρίστημι δοκέω ἕτερος ὑπάρχω ὁ ὁ Χριστός πατήρ , ὅς καί ἀόρατος ὑπό ὁ εὐαγγελικός φωνή ὁμολογέω , παρά ὁ Μωσῆς καί ὁ προφήτης θεός διάφορος ὁράω , τότε μέν ὁ Ἀβραάμ , τότε δέ ὁ Ἰσαάκ , ( ὅς καί αὐτός χρηματίζω ὁ παραπλήσιος ὁ ἐπί ὁ Ἀβραάμ προθεσπίζω , ) ὁμοίως δέ καί ὁ Ἰακώβ , τάχα δέ καί Ἠσαΐας φημί , εἶδον ὁ κύριος Σαβαώθ , καί ὁ λοιπός προφήτης παραπλήσιος · ἐγώ δέ , ( ἐπεί καί ἐν αὐτός ὁ πάλαι ὁ Θεός προφήτης ἐμφέρω τίς θέω λόγιος ἐκ πρόσωπον ὁ Θεός φάσκω , διά ὅτι ἐγώ Κύριος ὁ θεός σύ καί οὐ ἀλλοιόω · καί οὐ ὁ οὐρανός καί ὁ γή ἐγώ πληρόω ; λέγω κύριος · καί ὁ Μωσῆς δέ χρηματίζω φημί , οὐδείς ὁράω ἐγώ ὁ πρόσωπον καί ζῶ , ) ὡς πρός ὁ προερέω ὁμοῦ καί ὁ ἐκ περιτομή , ἔτι τε ὁ μή προσίημι δύο μετά ὁ ἀγένητος φύσις προυπάρχω θεότης ὁ υἱός , οὗτος ἐπαπορέω , πῶς ὁ καί ( κατά ) οὗτος ὁ προφητεία ἀναλλοίωτος , καί ἄτρεπτος , καί πάλιν ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ λέγω πληρόω μόνος θεός , σαφῶς τε καί κατά αὐτός ὁ νόμος σχεδόν ἀόρατος εἰμί δηλέομαι , κατά ὁ , οὐδείς ὁράω ἐγώ ὁ πρόσωπον καί ζῶ , ἀλλοιόω πάλιν , καί ὡς περιτρέπω ὁ αὐτός ἑαυτοῦ οὐσία εἰς ( ἐν ) μικρός τις μόριον ὁ γῆ χωρόμαι γίγνομαι , καί ὁράω τότε μέν ὁ Ἀβραάμ , τότε δέ ὁ ἄλλος προφήτης ; οὗτος γάρ εἰμί ἐπί ὁ ὁ ὅλος ἀναφέρω θεός , οὖον μόνος ὁ εὐαγγελικός φωνή δόξα εἄν διαφωνέω , ἀλλά καί ὁ προφητικός , ἀχώρητος καί ἀναλλοίωτος αὐτός καί ἀόρατος ἄνθρωπος ἀποφαίνω · εἰμί μή ἄρα μή δέ ὁράω τίς εἶπον αὐτός ὁ θεός ὁ ἀναγράφω , φαντασιόω δέ αὐτός αὐτός μόνος , ὡς δοκέω μέν ὁράω καί ἀκούω , οὖον μήv καί ἀληθής τίς ὁ νομίζω φαίνω θεωρέω , οὐδέ μήv ἀκούω κατά ἀλήθεια , ἀπατάω δέ καί ἐν οὗτος νομίζω , καί δοκέω ἀκούω , ὅσπερ ἀνοίκειος τε καί ἀλλότριος ὑπάρχω ὁ ἀψευδής καί ἀπλανής ὁ ὁ ὅλος Θεός φύσις · ἔτι δέ καί ἀσύστατος εἰμί δείκνυμι ἐκ ὁ λέγω ἱστορέω αὐτός ὁ θεός περί ὁ Ἀβραάμ ὁ , ἀδέω γάρ ὅτι συντάσσω ὁ υἱός αὐτός καί ὁ οἶκος αὐτός μετά αὐτός καί φυλάσσω ὁ ὁδός κύριος ποιέω δικαιοσύνη καί κρίσις , ὅπως εἄν ἐπάγω κύριος ἐπί Ἀβραάμ ὁ λαλέω πρός αὐτός . ἀναμφίλογος γοῦν οὗτος ὡς περί ἕτερος κύριος αὐτός ὁ Κύριος διαλέγω · πῶς οὖν εἰμί οἷος τε ὁ ὁ ὅλος ὑπονοέω θεός οὗτος εἴρω ; περι ποῖος γάρ έτερος παρά αὐτός κύριος δύναμαι λέγω ὁ ἔγκειμαι ; ἀλλά γάρ σαφής ἐκ οὗτος ὅτι μηδέ ὁ ὁ ὅλος Θεός προσήκω ἔοικα ὁ δηλόω · δείκνυμι δέ ὅτι μηδέ ὁ ὁ ἄγγελος φύσις · οἶδα γοῦν , ὡς φημί , ὁ λόγος ἐπαληθεύω ἐπί ὁ ὁ ἄγγελος ἐπιφάνεια , σαφῶς ἐπισημαίνω ὁ διά αὐτός ὀπτασία . εἰμί δή οὖν μήτε ἀγγελικός φύσις μήτε ὁ ἄνω2 καί ἀγένητος ὁ ὁ ὅλος Θεός οὗτος ἔοικα ἁρμόζω , λείπω εἄν οὗτος εἷς μόνος λύσις , εἰμί ὁ μέν ἀναλλοίωτος καί ἄτρεπτος καί ἀόρατος ἐπί ὁ ἀγένητος διαφυλάττω οὐσία , ὁ δέ ἀναγράφω ὡς ἐκ Θεός χρηματισμός ἐπί ὁ ὁ Θεός Λόγος μεταλαμβάνω , ὅς διάφορος καί πρό ὁ ἐνανθρώπησις ὑπέρ ὁ ὁ ἄνθρωπος σωτηρία ὁράω τε καί ὁ ἐν ὁ θεῖος γραφεύς ἐμφέρω οἰκονομία ἐκτελέω πιστεύω · ἐπί μόνος δέ οὗτος μετά ὁ ὁ ὅλος θεός καί ὁ τετράγραμμος προσηγορία κεῖμαι εὑρίσκω , ἅτε μονογενής καί κληρονόμος ὁ πατήρ ἁρμόζω καί οὗτος ὁ θεῖος ἐπίνοια . εὕω γοῦν εἰδοί ὁ Ἀβραάμ , ἅτε σοφός εἰμί καί πρός αὐτός ὁ Θεός προφήτης εἰμί μαρτυρέω , ὡς ὅτι πᾶς ὁ κρίσις δίδωμι ὁ υἱός , προσκυνέω τε αὐτός , καί μόνος παρά ὁ ἄλλος φημί ὁ , μηδαμῶς ὁ χριναω πᾶς ὁ γῆ οὖον ποιέω κρίσις , ὅσπερ ἄγγελος ὁ θέω Λόγος ὑποβαίνω λέγω νομίζω ἀνοίκειος τε καί ἀπίθανος , μόνος δέ ὁ θεῖον Λόγος οἰκεῖος εἄν εἰμί μετά ὁ ἄλλος φάσκω καί ὁ , μή κρύπτω ἐγώ ἀπό Ἀβραάμ ὁ παῖς ἐγώ ὁ ἐγώ ποιέω · καί ὁ , ἀδέω γάρ ὅτι συντάσσω ὁ υἱός αὐτός καί ὁ οἶκος αὐτός μετά αὐτός , καί φυλάσσω ὁ ὁδός κύριος ποιέω δικαιοσύνη καί κρίσις , ὅπως εἄν ἐπάγω κύριος ἐπί Ἀβραάμ ὁ λαλέω πρός αὐτός . καί πρέπω γε αὐτός οὗτος λέγω παιδεύω , ὅτι δή πᾶς ὁ ἐκ ἄνθρωπος ὅσιος δράω εἰς μόνος ὁ ὁ Θεός καί πατήρ ὁ ὅλος ἀναφέρω θέμις εὐσέβεια , παρά ὅς ἐπί γῆ εἰμί · ὁ ἀγαθός ὁ πᾶς ὁ εὐσεβής εἰς ὠφέλεια · τε καί σωτηρία χορηγέω · οὗτος δέ ὁ θεῖος1 φημί Λόγος ὡς περί ἕτερος κύριος ὁ ἑαυτοῦ πατήρ διδάσκω · καί γάρ καί ἑαυτοῦ κύριος τε καί θεός αὐτός ὁμολογέω πρός ὁ ἴδιος μαθητής , ἀνέρχομαι φάσκω πρός ὁ πατήρ ἐγώ καί πατήρ σύ , πη Θεός ἐγώ καί θεός σύ . πληρόω δέ ὅς τε νόμος καί πᾶς γραφή ὁ τοιόσδε χαρακτήρ ὁ κύριος , οὗτος εἰμί ὁ θεῖον Λόγος , ὡς περί ἕτερος κύριος διαλέγω , δῆλος δέ ὅτι ὁ πατήρ . Πολλῆς δέ καί βαθύς δήω θεωρία ὁ κατά ὁ τόπος , ἱκανός καί οὗτος πρός ὁ πάρειμι ὑπόθεσις .