eusebius-scr-eccl.generalis-elementaria-introductio-eclogae-propheticae 3.41
Τάδε λέγει Κύριος , Ἰδοὺ , ἐγὼ λαμβάνω πάντα οἶκον Ἰσραὴλ . ἐκ μέσου τῶν ἐθνῶν , οὗ εἰσήλθοσαν ἐπεῖ , καὶ συνάξω αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν τοῦ Ἰσραὴλ , καὶ δώσω αὐτοὺς εἰς ἔθνη ἐν τῇ γῇ μου , καὶ ἐν τοῖς ὄρεσιν Ἰσραήλ · καὶ ἄρχων εἷς ἔσται αὐτῶν , καὶ οὐκ ἔσονται οὐκέτι εἰς δύο ἔθνη · οὐδ’ οὐ μὴ διαιρεθῶσιν εἰς δύο βασιλείας , ἵνα μὴ μιαίνωνται ἔτι ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν · καὶ ῥύσομαι αὐτοὺς ἀπὸ πασῶν τῶν ἀνομιῶν αὐτῶν , ὧν ἥμαρτον ἐν αὐταῖς , καὶ καθαριῶ αὐτοὺς , ἀπὸ πασῶν τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν , ὧν ἥμαρτον ἐν αὐταῖς , καὶ καθαριῶ αὐτοὺς , καὶ ἔσονταί μοι εἰς λαὸν , καὶ ἐγὼ Κύριος ἔσομαι αὐτοῖς εἰς Θεόν . Καὶ ὁ δοῦλός μου Δαυὶδ ἄρχων εν μέσῳ αὐτῶν ἔσται ποιμὴν εἷς πάντων , ὅτι ἐν τοῖς προστάγμασί μου πορεύσονται , καὶ τὰ κρίματά μου φυλάξουσιν καὶ ποιήσουσιν αὐτὰ , καὶ κατοικήσουσιν ἐπὶ τῆς γῆς , ἣν ἐγὼ δέδωκα τῷ δούλῳ μου Ἰακὼβ , οὗ κατώκησαν ἐκεῖ οἱ πατέρες αὐτῶν , καὶ κατοικήσουσιν ἐπ’ αὐτῆς αὐτοί · καὶ Δαυὶδ ὁ δοῦλός μου ἄρχων αὐτῶν εἰς τὸν αἰῶνα . Καὶ διαθήσομαι αὐτοῖς διαθήκην εἰρήνης , καὶ διαθήκη αἰώνιος ἔσται μετ’ αὐτῶν · καὶ θήσω τὰ ἅγιά μου ἐν μέσῳ αὐτῶν εἰς τὸν αἰῶνα , καὶ ἔσται ἡ κατασκήνωσίς μου ἐν αὐτοῖς , καὶ ἔσονταί μοι εἰς λαὸν , καὶ ἐγὼ ἔσομαι αὐτοῖς εἰς Θεόν . Καὶ γνώσονται τὰ ἔθνη ὅτι ἐγώ εἰμι Κύριος ὁ ἁγιάζων αὐτοὺς , ἐν τῷ εἶναι τὰ ἅγιά μου ἐν μέσῳ αὐτῶν εἰς τὸν αἰῶνα . Μετὰ τὴν τῆς διασπορᾶς τοῦ πνευματικοῦ καὶ ἀληθινοῦ Ἰσραὴλ ἐπισυναγωγὴν , καὶ μετὰ τὴν εὕρεσιν τῶν ἀπολωλότων προβάτων οἴκου Ἰσραὴλ , τοῦ πληρώματος τῶν ἐθνῶν προεισεληλυθότος , τηνικαῦτα ὁ Κύριος αὐτὸς μὲν ἔσεσθαι εἰς Θεὸν τῷ ἐσομένῳ αὐτοῦ λαῷ , τὸν δὲ δοῦλον αὐτοῦ Δαυὶδ ἄρχοντα θήσειν ἐν μέσῳ αὐτῶν , ποιμανοῦντα αὐτοὺς καὶ ἄρξοντα αὐτῶν οὐκ ἐπ’ ὀλίγον καὶ βραχύν τινα χρόνον ἀλλ’ ἐπὶ τὸν αἰῶνα ὑπισχνεῖται . Οἰέσθωσαν μὲν οὖν τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον τὸν υἱὸν Ἱεσσαὶ κατεπαγγέλλεσθαι τὸν λόγον αὐτοῖς οἱ ἐκ περιτόμης , βασιλείαν αὐτοῦ σωματικὴν αὖθις φανταζόμενοι , καὶ τὰς ὑποσχέσεις τοῦ Θεοῦ ἐν φθαρτοῖς καὶ γηΐνοις καὶ θείας ἀναξίοις ἐπαγγελείας καραδοκοῦντες · ἡμεῖς δὲ μηδαμῶς ἁρμόζειν μήτε θείαις ὑποσχέσεσι , μήτε μὴν εἰς αὐτὸν ἀναφέρεσθαι τὸν Δαυὶδ , τὰ ὡς περὶ αὐτοῦ λεγόμενα πειθόμενοι ἐπὶ τὸν ἐκ σπέρματος αὐτοῦ τὸν κατὰ σάρκα γενόμενον Σωτῆρα καὶ Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν ἐκλαμβάνωμεν , τὰς προφητείας , τούτῳ μᾶλλον ἁρμόζειν ἤπερ ἐκείνῳ τῷ Δαυὶδ οἰόμενοι , τὰ ὡς ἂν ἐκ προσώπου Δαυὶδ ἐν ταῖς ἱεραῖς γραφαῖς ἐμφερόμενα · οἷόν ἐστιν τὸ , Κύριος εἶπεν πρός με , Υἱός μου εἶ σὺ · ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε · καὶ τὸ , καταστήσεις με εἰς κεφαλὴν ἐθνῶν , λεγόμενον ἐν ιζ ′ , ψαλμῷ · ἔνθα πάλιν ὡς ἐκ προσώπου αὐτοῦ λέλεκται , τὸ , λαὸς ὃν οὐκ ἔγνων ἐδούλευσέ μοι · εἰς ἀκοὴν ὠτίου ὑπήκουσέ μου . Περὶ τίνος δὲ ἄλλου προσήκει[ν ] τὸν Θεὸν φάσκειν ὑπονοεῖν τὸ , αὐτὸς ἐπικαλέσεταί με , Πατήρ μου εἶ σύ · καὶ τὸ , κἀγὼ πρωτότοκον θήσομαι αὐτὸν , ἢ περὶ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν τοῦ μονογενοῦς παιδὸς αὐτοῦ ; Τί γὰρ ἐξαίρετον παρὰ τοὺς λοιποὺς προφήτας τε καὶ δικαίους ἄνδρας κατωρθῶτο τῷ Δαυὶδ , ὡς περὶ μόνου αὐτοῦ ταῦτα λέγεσθαι , καὶ αὐτὸν προφητεύεσθαι αὖθις ἀναστήσεσθαι βασιλέα τε καὶ ποιμένα τῶν τοῦ Θεοῦ προβάτων ; Ταῦτα δὴ πάντα συνορῶντες , ἐφιστάντες τῇ τοῦ Ἠσαίου προφητείᾳ μετὰ τὴν τοῦ Δαυὶδ τελευτὴν ἀνακηρυττούσῃ τά τε ἄλλα περὶ τοῦ Χριστοῦ , καὶ τὸ , Ἐξελεύσεται ῥάβδος ἐκ τῆς ῥίζης Ἰεσσαὶ , καὶ ἄνθος ἐκ τῆς ῥίζης ἀναβήσεται , καὶ ἐπαναπαύσεται ἐπ’ αὐτὸν πνεῦμα τοῦ Θεοῦ · καὶ τὰ τούτοις ἑξῆς εἰκότως περὶ τοῦ αὐτοῦ καὶ τὰ ἐνθάδε , ὡς περὶ Δαυὶδ προφητευόμενα , λέγεσθαι πεπείσμεθα . Μόνος γὰρ ὁ Χριστὸς τοῦ Θεοῦ , κατὰ τὴν μεταφορὰν τῆς προσηγορίας καὶ Δαυὶδ χρηματίσας , ποιμὴν ὁ καλὸς ἀναδέδεικται , ἀρχηγὸς καὶ σωτὴρ τῆς τοῦ Θεοῦ ποίμνης τε καὶ ἐκκλησίας γεγενημένος · ὃς βασιλεὺς ἐπὶ πάντα τὸν νοητὸν Ἰσραὴλ ὑπὸ τοῦ Πατρὸς κατασταθήσεσθαι μετὰ τὸ ἐπιστρέψαι Κύριον τὴν αἰχμαλωσίαν τοῦ λαοῦ αὐτοῦ προφητεύεται .
Lemmas: ὅδε λέγω Κύριος , ἰδέ , ἐγώ λαμβάνω πᾶς οἶκος Ἰσραήλ . ἐκ μέσος ὁ ἔθνος , ὅς εἰσέρχομαι ἐπεῖ , καί συνάγω αὐτός εἰς ὁ γῆ ὁ Ἰσραήλ , καί δίδωμι αὐτός εἰς ἔθνος ἐν ὁ γῆ ἐγώ , καί ἐν ὁ ὄρος Ἰσραήλ · καί ἄρχω εἷς εἰμί αὐτός , καί οὐ εἰμί οὐκέτι εἰς δύο ἔθνος · οὐδέ οὖον μή διαιρέω εἰς δύο βασίλεια , ἵνα μή μιαίνω ἔτι ἐν ὁ εἴδωλον αὐτός · καί ῥύομαι αὐτός ἀπό πᾶς ὁ ἀνομία αὐτός , ὅς ἁμαρτάνω ἐν αὐτός , καί καθαρίζω αὐτός , ἀπό πᾶς ὁ ἁμαρτία αὐτός , ὅς ἁμαρτάνω ἐν αὐτός , καί καθαρίζω αὐτός , καί εἰμί ἐγώ εἰς λαός , καί ἐγώ Κύριος εἰμί αὐτός εἰς Θεός . καί ὁ δοῦλος ἐγώ Δαυίδ ἄρχω εν μέσος αὐτός εἰμί ποιμήν εἷς πᾶς , ὅτι ἐν ὁ πρόσταγμα ἐγώ πορεύω , καί ὁ κρίμα ἐγώ φυλάσσω καί ποιέω αὐτός , καί κατοικέω ἐπί ὁ γῆ , ὅς ἐγώ δίδωμι ὁ δοῦλος ἐγώ Ἰακώβ , ὅς κατοικέω ἐκεῖ ὁ πατήρ αὐτός , καί κατοικέω ἐπί αὐτός αὐτός · καί Δαυίδ ὁ δοῦλος ἐγώ ἄρχω αὐτός εἰς ὁ αἰών . καί διατίθημι αὐτός διαθήκη εἰρήνη , καί διαθήκη αἰώνιος εἰμί μετά αὐτός · καί τίθημι ὁ ἅγιος ἐγώ ἐν μέσος αὐτός εἰς ὁ αἰών , καί εἰμί ὁ κατασκήνωσις ἐγώ ἐν αὐτός , καί εἰμί ἐγώ εἰς λαός , καί ἐγώ εἰμί αὐτός εἰς Θεός . καί γιγνώσκω ὁ ἔθνος ὅτι ἐγώ εἰμί Κύριος ὁ ἁγίζω αὐτός , ἐν ὁ εἰμί ὁ ἅγιος ἐγώ ἐν μέσος αὐτός εἰς ὁ αἰών . μετά ὁ ὁ διασπορά ὁ πνευματικός καί ἀληθινός Ἰσραήλ ἐπισυναγωγή , καί μετά ὁ εὕρεσις ὁ ἀπόλλυμι πρόβατον οἶκος Ἰσραήλ , ὁ πλήρωμα ὁ ἔθνος προεισέρχομαι , τηνικαῦτα ὁ Κύριος αὐτός μέν εἰμί εἰς θεός ὁ εἰμί αὐτός λαός , ὁ δέ δοῦλος αὐτός Δαυίδ ἄρχω τίθημι ἐν μέσος αὐτός , ποιμαίνω αὐτός καί ἄρχω αὐτός οὐ ἐπί ὀλίγος καί βραχύς τις χρόνος ἀλλά ἐπί ὁ αἰών ὑπισχνέομαι . Οἰέσθωσαν μέν οὖν ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ὁ υἱός Ἰεσσαί κατεπαγγέλλομαι ὁ λόγος αὐτός ὁ ἐκ περιτομή , βασίλειος αὐτός σωματικός αὖθις φαντάζω , καί ὁ ὑπόσχεσις ὁ Θεός ἐν φθαρτός καί γήινος καί θεῖος ἀνάξιος ἐπαγγέλλω καραδοκέω · ἐγώ δέ μηδαμῶς ἁρμόζω μήτε θεῖος ὑπόσχεσις , μήτε μήv εἰς αὐτός ἀναφέρω ὁ Δαυίδ , ὁ ὡς περί αὐτός λέγω πείθω ἐπί ὁ ἐκ σπέρμα αὐτός ὁ κατά σάρξ γίγνομαι Σωτήρ καί κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός ἐκλαμβάνω , ὁ προφητεία , οὗτος μᾶλλον ἁρμόζω ἤ2 ἐκεῖνος ὁ Δαυίδ οἴομαι , ὁ ὡς εἄν ἐκ πρόσωπον Δαυίδ ἐν ὁ ἱερός γραφεύς ἐμφέρω · οἷος εἰμί ὁ , Κύριος εἶπον πρός ἐγώ , υἱός ἐγώ εἰμί σύ · ἐγώ σήμερον γεννάω σύ · καί ὁ , καθίστημι ἐγώ εἰς κεφαλή ἔθνος , λέγω ἐν ιζʹ ′ , ψαλμός · ἔνθα πάλιν ὡς ἐκ πρόσωπον αὐτός λέγω , ὁ , λαός ὅς οὐ γιγνώσκω δουλεύω ἐγώ · εἰς ἀκοή οὖς ὑπακούω ἐγώ . περι τίς δέ ἄλλος προσήκω ] ὁ θεός φάσκω ὑπονοέω ὁ , αὐτός ἐπικαλέω ἐγώ , Πατήρ ἐγώ εἰμί σῦς · καί ὁ , ἐγώ πρωτότοκος τίθημι αὐτός , ἢ περί ὁ Σωτήρ ἐγώ ὁ μονογενής παῖς αὐτός ; τις γάρ ἐξαίρω παρά ὁ λοιπός προφήτης τε καί Δίκαιος ἀνήρ κατορθόω ὁ Δαυίδ , ὡς περί μόνος αὐτός οὗτος λέγω , καί αὐτός προφητεύω αὖθις ἀνίστημι βασιλεύς τε καί ποιμήν ὁ ὁ Θεός πρόβατον ; οὗτος δή πᾶς συνοράω , ἐφίστημι ὁ ὁ Ἠσαΐας προφητεία μετά ὁ ὁ Δαυίδ τελευτή ἀνακηρύσσω ὁ τε ἄλλος περί ὁ Χριστός , καί ὁ , ἐξέρχομαι ῥάβδος ἐκ ὁ ῥίζα Ἰεσσαί , καί ἄνθος ἐκ ὁ ῥίζα ἀναβαίνω , καί ἐπαναπαύω ἐπί αὐτός πνεῦμα ὁ Θεός · καί ὁ οὗτος ἑξῆς εἰκότως περί ὁ αὐτός καί ὁ ἐνθάδε , ὡς περί Δαυίδ προφητεύω , λέγω πείθω . Μόνος γάρ ὁ Χριστός ὁ Θεός , κατά ὁ μεταφορά ὁ προσηγορία καί Δαυίδ χρηματίζω , ποιμήν ὁ καλός ἀναδείκνυμι , ἀρχηγός καί σωτήρ ὁ ὁ Θεός ποίμνη τε καί ἐκκλησία γίγνομαι · ὅς βασιλεύς ἐπί πᾶς ὁ νοητός Ἰσραήλ ὑπό ὁ πατήρ καθίστημι μετά ὁ ἐπιστρέφω κύριος ὁ αἰχμαλωσία ὁ λαός αὐτός προφητεύω .