eusebius-scr-eccl.generalis-elementaria-introductio-eclogae-propheticae 1.7
Ὑπελείφθη δὲ Ἰακὼβ μόνος · καὶ ἐπάλαιεν ἄνθρωπος μετ’ ἀυτοῦ ἕως πρωΐ . Εἶτα μετὰ βραχέα εἰπόντος τοῦ Ἰακὼβ , οὐ μή σε ἀποστείλω ἐὰν μή με εὐλογήσης · φησὶν πρὸς αὐτόν · Τί ὄνομά σοι ; ὁ δὲ εἶπεν , Ἰακώβ . Εἶπεν δὲ αὐτῷ , Οὐκέτι Ἰακὼβ κληθήσεται τὸ ὄνομά σου , ἀλλ’ Ἰσραὴλ ἔσται τὸ ὄνομά σου , ὅτι ἐνίσχυσας μετὰ Θεοῦ , καὶ μετὰ ἀνθρώπων δυνατός . Καὶ αὖθις μετ’ ὀλίγα , ἐκάλεσεν Ἰακὼβ τὸ ὄνομα τοῦ τόπου ἐκείνου εἶδος Θεοῦ · εἶδον γὰρ Θεὸν πρόσωπον πρὸς πρόσωπον καὶ ἐσώθη ἡ ψυχή μου . Οἷς ἐπιφέρει φάσκουσα ἡ γραφὴ , ἀνέτειλε δὲ αὐτῷ ἥλιος ἡνίκα παρῆλθε τὸ εἶδος τοῦ Θεοῦ . Τῷ μὲν Ἀβραὰμ ἀρχῆθεν ὑπὰρ ὁ Κύριος χρηματίζει , καὶ πολλάκις μὲν διαλέγεται , τρὶς δὲ αὐτῷ καὶ ὀφθεὶς ἀναγέγραπται , καὶ οὐκ ἐν νυκτὶ , ἀλλ’ ἐν ἡμέρᾳ μέσῃ ὀφθείς · τὸ γοὖν τρίτον καὶ ἐν ἀυτῇ μεσημβρίᾳ αὐτῷ ἐπιξενοῦται · τῷ δὲ Ἰακὼβ πρῶτον μὲν δύναντος ἡλίου ἐν μέσῃ νυκτὶ καθ’ ὕπνους φαίνεται κατ’ εἴ γὰρ ( κατιόντι ) εἰς Μεσοποταμίαν , ὅτε ἐν τῷ ὁράματι θεωρήσας τὴν οὐρανοκλίμακα καὶ τοὺς ἀναβαίνοντας καὶ τοὺς καταβαίνοντας ἐν αὐτῇ ἀγγέλους , τὸν δὲ Κύριον ἐπεστηριγμένον ἐπ’ αὐτῆς , ἀκούει λέγοντος αὐτῷ τοῦ Κυρίου , Ἐγὼ κύριος ὁ Θεὸς Ἁβραὰμ τοῦ πατρός σου , καὶ τὰ λοιπὰ , ἃ καὶ ἀπὸ τῶν ἑξῆς παρίσταται δι’ ἀγγέλου αὐτῷ εἰρηκώς · καὶ δεύτερον δὲ ἐν τῇ Μεσοποταμίᾳ , ὅτε ἐπιστὰς αὖθις ὁ διὰ τοῦ τετραγράμμου δηλούμενος κύριος εἶπεν αὐτῷ , Ἀποστρέφου εἰς τὴν γῆν τῶν πατέρων σου καὶ εἰς τὴν γενεάν σου καὶ ἔσομαι μετὰ σοῦ . Καθ’ ὕπνον αὐτῷ ταῦτα καὶ δι’ ἀγγέλου εἴρηκεν · ὡς δὲ αὐτὸς ὁ Ἰακὼβ διδάσκει ἄνα ( ἅμα ) γοὖν τῇ θείᾳ φωνῇ τὴν Λείαν καὶ τὴν Ῥαχὴλ ἀνακαλέσας , μεθ’ ἕτερα τὸν γενόμενον αὐτῷ χρηματισμὸν ἀνατίθεται αὐταῖς λέγων , καὶ εἶπέ μοι ὁ ἄγγελος τοῦ Θεοῦ καθ’ ὕπνον , Ἰάκὼβ , καὶ τὰ ἑξῆς , ἐν οἷς φησὶν , Ἐγώ εἰμι ὁ Θεὸς ὁ ὀφθείς σοι ἐν τόπῳ Θεοῦ · οὗ ἤλειψάς μοι ἐκεῖ στήλην , καὶ ηὔξω μοι ἐκεῖ εὐχήν · νῦν οὖν ἀνάστηθι , καὶ ἔξελθε ἐκ τῆς γῆς ταύτης , καὶ ἄπελθε εἰς τὴν γῆν τῆς γενέσεώς σου . Μετὰ δὲ ταῦτα ὑποστρέψαντι αὐτῷ ἀπὸ τῆς Μεσοποταμίας πρῶτον μὲν ἤδη πρωΐας οὔσης συνήντησαν οἱ ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ , περὶ ὧν καὶ εἶπεν , παρεμβολὴ Θεοῦ αὕτη · καὶ εἰκός γε τούτους ἐκείνους εἶναι , οὓς πρότερον ἐπὶ τῆς κλίμακος ἑωράκει · εἶτα δὲ καὶ ἀνατέλλει αὐτῷ ὁ ἀνωτέρω δύνας ἥλιος μετὰ τὴν προεκτεθεῖσαν περικοπὴν , ἐν ᾗ φαίνεται παλαίων αὐτῷ καθ’ ὕπνους ὁ φήσας πρὸς αὐτὸν , οὐκέτι κληθήσεται τὸ ὄνομά σου Ἰακὼβ , ἀλλ’ Ἰσραὴλ ἔσται τὸ ὄνομά σου , ὅτι ἐνίσχυσας μετὰ Θεοῦ καὶ μετὰ ἀνθρώπων δυνατός . Μετὰ γοὖν τὴν ὀπτασίαν ἀνέτειλεν αὐτῷ ὁ ἥλιος · ἤδη δὲ προκόψαντι καὶ τελειωθέντι οὐκέτι καθ’ ὕπνους , ἀλλ’ οὐδὲ ἐν νυκτὶ , οὐδὲ δι’ ἀγγέλου , οὐδὲ μὴν δι’ ἀνθρωπίνου εἴδους , ἐν μέσῃ δὲ ἡμέρᾳ καὶ φωτὶ χρηματίζων αὐτῷ ὁ Θεὸς φησὶν , Ἀναστὰς , ἀνάβηθι εἰς τὸν τόπον Βαιθὴλ , καὶ οἴκει ἐκέῖ · καὶ ἐπὶ τούτοις πᾶσι τότε πρῶτον ἡ θεία γραφὴ μαρτυρεῖ ὅτι ὄφθη αὐτῷ ὁ Θεὸς ἐν Λουζᾶ , καὶ εὐλόγησεν αὐτὸν λέγων τὰ ἀναγεγραμμένα . Ζητήσομεν δ’ ἐπὶ σχολῆς πῶς μετὰ ταῦτα μέλλοντι αὐτῷ κατιέναι εἰς Αἴγυπτον πάλιν ἐν ὁράματι καὶ διὰ νυκτὸς ὁ Θεὸς εἶπεν , Μὴ φοβοῦ καταβῆναι εἰς Αἴγυπτον . Ταῦτα δὲ ἡμῖν ἀναγκαίως παρατέθειται · δείκνυσιν γὰρ ὅτι μὴ εὐχερῶς μὴ δ’ ἐπὶ τῶν τυχόντων ἀνδρῶν ἡ θεία γραφὴ τὸν Θεὸν ὦφθαι ἱστορεῖ · οὔτ’ οὖν ἐπὶ τοῦ Ἀδὰμ , οὔτ’ ἐπὶ τοῦ μετατεθέντος Ἑνὼχ , ἀλλ’ οὐδ’ ἐπὶ τοῦ Νῶε , οὐδ’ ἐπ’ αὐτοῦ Μωσέως τετήρηται ὅτι ὄφθη τινὶ τούτων ὁ Θεὸς , καίτοι γε πολλάκις αὐτοῖς διειλέχθαι ἀναγεγραμμένος · ἀλλ’ οὐδ’ ἐπὶ ἑνός γε ἄλλου ὁ θεῖος λόγος τὸν Θεὸν ὦφθαι εἰσάγει , ἢ ἐπὶ μόνου τοῦ Ἁβραὰμ καὶ τοῦ Ἰσαὰκ καὶ τοῦ Ἰακώβ · καὶ ἐπὶ μὲν τοῦ Ἁβραὰμ οὐ κατὰ τὸν πρῶτον αὐτῷ χρηματισμὸν ὤφθη , ἀλλὰ κατὰ τὸν δεύτερον καὶ κατὰ τὸν πέμπτον καὶ ἕκτον · ἐπὶ δὲ τοῦ Ἰακὼβ μετὰ τὰ ἀναγεγραμμένα πάντα · τῷ γὰρ Ἰσαὰκ δὶς μόνος χρηματίσας ὁ κύριος τὸ δὶς ὦφθαι αὐτῷ ἀναγέγραπται , εἰ καὶ τὸ δεύτερον ἐν νυκτί . Πρόδηλον δὲ ἀπὸ τῶν κατὰ τὸν Ἁβραὰμ προειρημένων ἡμῖν , ὅτι μὴ ἐπὶ τὸ πρῶτον αἴτιον ἀναφέρειν χρὴ τὰς ὀπτασίας , ἀλλ’ ἐπὶ τὸν θεῖον Λόγον , ὃν οὐδὲ αὐτὸν ( αὐτοὶ ) πῶ χωρεῖν οἷοί τε ἦσαν οἱ μακάριοι καὶ θεῖοι ἄνδρες · τούτοις γ’ οὖν αὐτοῖς , οἷς καὶ ὦφθαι προείρηται , μετὰ πλείστας προγυμνασίας ἑωρᾶτο . Τίς δὴ ( ἂν ) οὖν ἄλλος εἴη καὶ ὁ κατὰ τὴν προκειμένην περικοπὴν συμπαλαίων καὶ συναγωνιζόμενος καὶ ὡσπερεὶ συμμαχῶν τῷ Ἰακὼβ , ἢ ὁ πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως τοῖς πατράσι λαλήσας ὁ ἱερὸς τοῦ Θεοῦ Λόγος , μόνος μετὰ τὸν Πατέρα Κύριος καὶ Θεὸς χρηματίζων , ὃς καὶ εὐλογήσας τὸν Ἰακὼβ Ἰσραὴλ αὐτὸν ὠνόμασεν , ἐπειπὼν , ὅτι ἐνίσχυσας μετὰ Θεοῦ ; Οὕτως δὲ ἑώρων οἱ θεῖοι ἄνδρες τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον , ὡς καὶ οἱ φήσαντες τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἀπόστολοι · Ὃ ἦν ἀπ’ ἀρχῆς , ὃ ἀκηκόαμεν , ὃ ἑωράκαμεν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν , καὶ ἐθεασάμεθα , καὶ αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφησαν , περὶ τοῦ λόγου τῆς ζωῆς · ὃν λόγον καὶ ζωὴν θεασάμενος ὁ Ἰακὼβ ἐπιφέρει λέγων , εἶδον γὰρ Θεὸν πρόσωπον πρὸς πρόσωπον · καὶ ἐσώθη μου ἡ ψυχή .
Lemmas: ὑπολείπω δέ Ἰακώβ μόνος · καί παλαίω ἄνθρωπος μετά αὐτός ἠώς πρωΐ . εἶτα μετά βραχύς εἶπον ὁ Ἰακώβ , οὖον μή σύ ἀποστέλλω ἐάν μή ἐγώ εὐλογέω · φημί πρός αὐτός · τις ὄνομα σύ ; ὁ δέ εἶπον , Ἰακώβ . εἶπον δέ αὐτός , οὐκέτι Ἰακώβ καλέω ὁ ὄνομα σύ , ἀλλά Ἰσραήλ εἰμί ὁ ὄνομα σύ , ὅτι ἐνισχύω μετά Θεός , καί μετά ἄνθρωπος δυνατός . καί αὖθις μετά ὀλίγος , καλέω Ἰακώβ ὁ ὄνομα ὁ τόπος ἐκεῖνος εἶδος Θεός · εἶδον γάρ θεός πρόσωπον πρός πρόσωπον καί σῴζω ὁ ψυχή ἐγώ . οἷς ἐπιφέρω φάσκω ὁ γραφή , ἀνατέλλω δέ αὐτός ἥλιος ἡνίκα παρέρχομαι ὁ εἶδος ὁ Θεός . ὁ μέν Ἀβραάμ ἀρχῆθεν ὑπάρ ὁ Κύριος χρηματίζω , καί πολλάκις μέν διαλέγω , τρίς δέ αὐτός καί ὁράω ἀναγράφω , καί οὐ ἐν νύξ , ἀλλά ἐν ἡμέρα μέσος ὁράω · ὁ γοῦν τρίτος καί ἐν ἀυτή μεσημβρία αὐτός ἐπιξενόομαι · ὁ δέ Ἰακώβ πρῶτος μέν δύω2 ἥλιος ἐν μέσος νύξ κατά ὕπνος φαίνω κατά εἰμί γάρ ( κατέρχομαι ) εἰς Μεσοποταμία , ὅτε ἐν ὁ ὅραμα θεωρέω ὁ οὐρανοκλῖμαξ καί ὁ ἀναβαίνω καί ὁ καταβαίνω ἐν αὐτός ἄγγελος , ὁ δέ κύριος ἐπιστηρίζω ἐπί αὐτός , ἀκούω λέγω αὐτός ὁ κύριος , ἐγώ κύριος ὁ θεός ἀβραάμ ὁ πατήρ σύ , καί ὁ λοιπάς , ὁ καί ἀπό ὁ ἑξῆς παρίστημι διά ἄγγελος αὐτός εἴρω · καί δύο δέ ἐν ὁ Μεσοποταμία , ὅτε ἐφίστημι αὖθις ὁ διά ὁ τετράγραμμος δηλέομαι κύριος εἶπον αὐτός , ἀποστρέφω εἰς ὁ γῆ ὁ πατήρ σύ καί εἰς ὁ γενεά σύ καί εἰμί μετά σύ . κατά ὕπνος αὐτός οὗτος καί διά ἄγγελος εἴρω · ὡς δέ αὐτός ὁ Ἰακώβ διδάσκω ἄναξ ( ἅμα ) γοῦν ὁ θεῖος φωνή ὁ Λεία καί ὁ Ῥαχήλ ἀνακαλέω , μετά ἕτερος ὁ γίγνομαι αὐτός χρηματισμός ἀνατίθημι αὐτός λέγω , καί εἶπον ἐγώ ὁ ἄγγελος ὁ Θεός κατά ὕπνος , Ἰακώβ , καί ὁ ἑξῆς , ἐν ὅς φημί , ἐγώ εἰμί ὁ θεός ὁ ὁράω σύ ἐν τόπος Θεός · ὅς ἀλείφω ἐγώ ἐκεῖ στήλη , καί εὔχομαι ἐγώ ἐκεῖ εὐχή · νῦν οὖν ἀνίστημι , καί ἐξέρχομαι ἐκ ὁ γῆ οὗτος , καί ἀπέρχομαι εἰς ὁ γῆ ὁ γένεσις σύ . μετά δέ οὗτος ὑποστρέφω αὐτός ἀπό ὁ Μεσοποταμία πρῶτος μέν ἤδη Πρωΐας εἰμί συναντάω ὁ ἄγγελος ὁ Θεός , περί ὅς καί εἶπον , παρεμβολή Θεός οὗτος · καί εἰκός γε οὗτος ἐκεῖνος εἰμί , ὅς πρότερος ἐπί ὁ κλῖμαξ ὁράω · εἶτα δέ καί ἀνατέλλω αὐτός ὁ ἀνωτέρω δύο ἥλιος μετά ὁ προεκτίθημι περικοπή , ἐν ὅς φαίνω Παλαίων αὐτός κατά ὕπνος ὁ φημί πρός αὐτός , οὐκέτι καλέω ὁ ὄνομα σύ Ἰακώβ , ἀλλά Ἰσραήλ εἰμί ὁ ὄνομα σύ , ὅτι ἐνισχύω μετά Θεός καί μετά ἄνθρωπος δυνατός . μετά γοῦν ὁ ὀπτασία ἀνατέλλω αὐτός ὁ ἥλιος · ἤδη δέ προκόπτω καί τελειόω οὐκέτι κατά ὕπνος , ἀλλά οὐδέ ἐν νύξ , οὐδέ διά ἄγγελος , οὐδέ μήv διά ἀνθρώπινος εἶδος , ἐν μέσος δέ ἡμέρα καί φάος χρηματίζω αὐτός ὁ θεός φημί , ἀναστάς , ἀναβαίνω εἰς ὁ τόπος Βαιθήλ , καί οἰκέω ἐκεῖ · καί ἐπί οὗτος πᾶς τότε πρῶτος ὁ θεῖος γραφή μαρτυρέω ὅτι ὁράω αὐτός ὁ θεός ἐν Λούζα , καί εὐλογέω αὐτός λέγω ὁ ἀναγράφω . ζητέω δέ ἐπί σχολή πῶς μετά οὗτος μέλλω αὐτός κατέρχομαι εἰς Αἴγυπτος πάλιν ἐν ὅραμα καί διά νύξ ὁ θεός εἶπον , μή φοβέω καταβαίνω εἰς Αἴγυπτος . οὗτος δέ ἐγώ ἀναγκαῖος παρατίθημι · δείκνυμι γάρ ὅτι μή εὐχερής μή δέ ἐπί ὁ τυγχάνω ἀνήρ ὁ θεῖος γραφή ὁ θεός ὁράω ἱστορέω · οὔτε οὖν ἐπί ὁ Ἀδάμ , οὔτε ἐπί ὁ μετατίθημι Ἑνώχ , ἀλλά οὐδέ ἐπί ὁ Νῶε , οὐδέ ἐπί αὐτός Μωσῆς τηρέω ὅτι ὁράω τις οὗτος ὁ θεός , καίτοι γε πολλάκις αὐτός διαλέγω ἀναγράφω · ἀλλά οὐδέ ἐπί εἷς γε ἄλλος ὁ θεῖος λόγος ὁ θεός ὁράω εἰσάγω , ἢ ἐπί μόνος ὁ Ἀβραάμ καί ὁ Ἰσαάκ καί ὁ Ἰακώβ · καί ἐπί μέν ὁ Ἀβραάμ οὖον κατά ὁ πρῶτος αὐτός χρηματισμός ὁράω , ἀλλά κατά ὁ δύο καί κατά ὁ πέμπτος καί ἕκτος · ἐπί δέ ὁ Ἰακώβ μετά ὁ ἀναγράφω πᾶς · ὁ γάρ Ἰσαάκ δίς μόνος χρηματίζω ὁ κύριος ὁ δίς ὁράω αὐτός ἀναγράφω , εἰμί καί ὁ δύο ἐν νύξ . πρόδηλος δέ ἀπό ὁ κατά ὁ Ἀβραάμ προερέω ἐγώ , ὅτι μή ἐπί ὁ πρῶτος αἴτιος ἀναφέρω χρή ὁ ὀπτασία , ἀλλά ἐπί ὁ θέω Λόγος , ὅς οὐδέ αὐτός ( αὐτός ) πῶ χωρέω οἷος τε εἰμί ὁ μακάριος καί θεῖος ἀνήρ · οὗτος γε οὖν αὐτός , ὅς καί ὁράω προερέω , μετά πλεῖστος προγυμνασία ὁράω . Τῖς δή ( εἄν ) οὖν ἄλλος εἰμί καί ὁ κατά ὁ πρόκειμαι περικοπή συμπαλαίω καί συναγωνίζομαι καί ὡσπερεί συμμαχέω ὁ Ἰακώβ , ἢ ὁ πολυμερής καί πολύτροπος ὁ πατήρ λαλέω ὁ ἱερός ὁ Θεός Λόγος , μόνος μετά ὁ πατήρ Κύριος καί θεός χρηματίζω , ὅς καί εὐλογέω ὁ Ἰακώβ Ἰσραήλ αὐτός ὀνομάζω , ἐπιλέγω , ὅτι ἐνισχύω μετά Θεός ; οὕτως δέ ὁράω ὁ θεῖος ἀνήρ ὁ ὁ Θεός Λόγος , ὡς καί ὁ φημί ὁ Σωτήρ ἐγώ ἀπόστολος · ὅς εἰμί ἀπό ἀρχή , ὅς ἀκούω , ὅς ὁράω ὁ ὀφθαλμός ἐγώ , καί θεάομαι , καί ὁ χείρ ἐγώ ψηλαφάω , περί ὁ λόγος ὁ ζωή · ὅς λόγος καί ζωή θεάομαι ὁ Ἰακώβ ἐπιφέρω λέγω , εἶδον γάρ θεός πρόσωπον πρός πρόσωπον · καί σῴζω ἐγώ ὁ ψυχή .