eusebius-scr-eccl.generalis-elementaria-introductio-eclogae-propheticae 4.22
Ἐγὼ ἐποίησα γῆν , καὶ ἄνθρωπον ἐπ’ αὐτῆς , ἐγὼ τῇ χειρί μου ἐστερέωσα τὸν οὐρανὸν , ἐγὼ πᾶσι τοῖς ἄστροις ἐνετειλάμην . Ἐγὼ ἤγειρα αὐτὸν μετὰ δικαιοσύνης βασιλέα , καὶ πάσαι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ εὐθεῖαι · οὗτος οἰκοδομήσει τὴν πόλιν μου , καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν τοῦ λαοῦ μου ἐπιστρέψει , οὐ μετὰ δώρων , οὐδὲ μετὰ λύτρων , εἶπεν Κύριος Σαβαώθ . Οὕτως λέγει Κύριος Σαβαὼθ , Ἐκοπίασεν Αἴγυπτος , καὶ ἐμπορία Αἰθιόπων , καὶ οἱ Σαβαεὶμ ἄνδρες ὑψηλοὶ ἐπὶ σὲ διαβήσονται , καὶ σοὶ ἔσονταει δοῦλοι , καὶ ὀπίσω σου ἀκολουθήσουσι χειροπέδαις , καὶ διαβήσονται πρός σε , καὶ προσκυνήσουσίν σε , καὶ ἐν σοὶ προσεύξονται , ὅτι ἐν σοὶ ὁ Θεός ἐστιν , καὶ οὐκ ἔστιν Θεὸς πλήν σου · σὺ γὰρ εἶ Θεὸς , καὶ οὐκ ᾔδειμεν , Θεὸς τοῦ Ἰσραὴλ σωτήρ · αἰσχυνθήσονται καὶ ἐντραπήσονται πάντες οἱ ἀντικείμενοί σοι , καὶ πορεύσονται ἐν αἰσχύνῃ . Χριστὸν ὁ Πατὴρ ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν τοῦ εἶναι αὐτὸν μετὰ δικαιοσύνης βασιλέα , ἐπὶ Σιὼν τὸ ἐπουράνιον ὄρος τὸ ἅγιον αὐτοῦ βασιλεύοντα · καὶ ἐπὶ τοῦτό γε αὐτὸν ἤγειρεν , ἐπειδὴ πᾶσαι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ , φησὶν , γεγόνασιν εὐθεῖαι , μηδὲν ἔχουσαι σκολιὸν μὴ δὲ στραγγαλιῶδες · ἁμαρτίαν γάρ τοι οὐκ ἐποίησεν , οὐδὲ εὐρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ . Οὗτος δὲ καὶ τὴν πόλιν ᾠκοδόμησεν τοῦ Θεοῦ , τήν τε ἐπὶ γῆς ἁγίαν ἐκκλησίαν αὐτοῦ καὶ τὴν ἐπουράνιον Ἱερουσαλήμ · ἐπιστρέψας τὴν αἰχμαλωσίαν τοῦ λαοῦ αὐτοῦ , τὴν γενομένην ποτὲ ὑπὸ τὸν νοητὸν Ναβουχοδονόσορ , καὶ τὰς ὑπ’ αὐτὸν δυνάμεις πονηράς · καὶ δὴ τὴν προειρημένην αἰχμαλωσίαν ὑπέστρεψεν , οὐ λύτρα δοὺς τοῖς αἰχμαλωτεύσασι , οὐδὲ μὴν δώροις αὐτοὺς πείσας , στρατεύσας δὲ κατ’ αὐτῶν καὶ δι’ ἀγῶνος αὐτοὺς χειρωσάμενος , ὥστε ἐπὶ τῷ κατορθώματι λαμπρυνάμενον φάναι , Ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον . Μαρτυρεῖ τούτοις τὰ πλήθη τῶν ἀπὸ τῆς προτέρας πλάνης ἐπὶ τὸ γινώσκειν τὸν ἀληθῆ Θεὸν δι’ αὐτοῦ παλινδρομησάντων , ἢ λεγέτωσαν οἱ ἐκ περιτομῆς ἐπὶ τίνα δ’ ἂν ἁρμόζοιεν τῆς μετὰ χεῖρας προφητείας σαφῶς Θεὸν ὁμολογούσης τὸν προφητευόμενον · οἱ δὲ γὰρ , φησὶ , καὶ οἵδε σοὶ ἔσονται δοῦλοι , καὶ ὀπίσω σου ἀκολουθύσουσι καὶ προσκυνήσουσίν σοι , καὶ ἐν σοὶ προσεύξονται , ὅτι ἐν σοὶ ὁ Θεὸς ἐστὶν , καὶ οὐκ ἔστιν ἄλλος πλὴν σοῦ · σὺ γὰρ εἶ Θεὸς καὶ οὐκ ᾔδειμεν , Θεὸς τοῦ Ἰσραὴλ σωτήρ . Σαφῶς γάρ τοι ἐνταῦθα ᾧ λέγετο τὸ , ὅτι ὁ Θεὸς ἐν σοί ἐστιν , τούτῳ προσφωνῶν φησὶν · ὁ λόγος τὸ , καὶ οὐκ ἔστιν ἄλλος πλὴν σοῦ · σὺ γὰρ εἶ Θεὸς καὶ οὐκ ᾔδειμεν · ἃ καὶ ἐξακούεται ὡς ἂν ἐκ προσώπου λεγόμενα τῶν ἐπεγνωκότων ἐνανθρωπήσαντα τὸν Χριστὸν τοῦ Θεοῦ · ἐν ᾧ ἐτύγχανεν οἰκῶν Θεὸς ὁ Πατὴρ , κατὰ τὸ , Ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ , καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί · δι’ ὃ καὶ μόνῳ ἂν αὐτῷ ἁρμόσοι τὸ , οὐκ ἔστιν Θεὸς πλὴν σοῦ , ὡς ἂν μόνης τῆς τοῦ Λόγου θεότητος ἡνωμένης καὶ ἀνακεκραμένης τῇ πατρικῇ βασιλείᾳ , καὶ διὰ τοῦτο μιᾶς τῆς ἀμφοτέρων ἐπινοουμένης δόξης τε καὶ ἀρχῆς · ἐν δὲ τῷ , ἐκοπίασεν Αἴγυπτος , καὶ ἐμπορία Αἰθιόπων , καὶ οἱ Σαβαεὶμ ἄνδρες ὑψηλοὶ ἐπὶ σὲ διαβήσονται , δηλοῦσθαι νομίζω περὶ νοητῶν τινῶν ἀντικειμένων δυνάμεων ἀγῶνα πρὸς τὸν Χριστὸν ἀραμένων , καὶ ὑποχειρίων αὐτῷ γεγενημένων , ἢ καὶ ψυχῶν τοιωνδὶ κατ’ ἀρχὰς μὲν ἀντιτεινουσῶν τῷ Λόγῳ , ὕστερον δέ ποτε τὴν ὑπ’ αὐτὸν δουλείαν ἀναδεδεγμένων ἐπὶ τῇ ἑαυτῶν εὐεργεσίᾳ . Περὶ τούτων γέ τοι λέγεσθαι νομίζω καὶ τὸ , ἔσονταί σοι δοῦλοι , καὶ ὀπίσω σου ἀκολουθήσουσιν δεδεμένοι χειροπέδαις , καὶ ἐν σοὶ προσεύξονται · τὸ δὲ , αἰσχυνθήσονται καὶ ἐντραπήσονται πάντες οἱ ἀντικείμενοί σοι , καὶ πορεύσονται ἐν αἰσχύνῃ , προφητεύεται περὶ τῶν μὴ μετανοησάντων , διαμεινάντων δὲ ἐχθρῶν καὶ πολεμίων , καὶ μηδαμῶς ἆραι ἐφ’ ἑαυτοὺς τὸν τοῦ λόγου τοῦ Χριστοῦ ζυγὸν βεβουλημένων . Καὶ ταῦτα μὲν ὡς πρὸς τὴν τοῦ Χριστοῦ σαφήνειαν · ἁρμόζοι δ’ ἂν παρατιθέναι τὴν περικοπὴν οὐ μόνον τοῖς ἐκ περιτομῆς , ἀλλὰ καὶ τοῖς ψιλὸν ἄνθρωπον ὑπειληφόσι γεγονέναι τὸν Σωτῆρα , Ἐβιωναίοις , ἢ τοῖς κατὰ Ἀρτέμωνα , καὶ τὸν Σαμωσατέα Παῦλον . Σαφῶς γὰρ καὶ διὰ τούτων ἡ θεότης τοῦ Χριστοῦ τοῖς περὶ αὐτοῦ δυσπειθῶς ἔχουσιν ἀποδείκνυται .
Lemmas: ἐγώ ποιέω γῆ , καί ἄνθρωπος ἐπί αὐτός , ἐγώ ὁ χείρ ἐγώ στερεόω ὁ οὐρανός , ἐγώ πᾶς ὁ ἄστρον ἐντέλλω . ἐγώ ἐγείρω αὐτός μετά δικαιοσύνη βασιλεύς , καί πᾶς ὁ ὁδός αὐτός εὐθύς · οὗτος οἰκοδομέω ὁ πόλις ἐγώ , καί ὁ αἰχμαλωσία ὁ λαός ἐγώ ἐπιστρέφω , οὖον μετά δῶρον , οὐδέ μετά λύτρον , εἶπον Κύριος Σαβαώθ . οὕτως λέγω Κύριος Σαβαώθ , κοπιάω Αἴγυπτος , καί ἐμπορία Αἰθίοψ , καί ὁ Σαβαεὶμ ἀνήρ ὑψηλός ἐπί σύ διαβαίνω , καί σύ εἰμί δοῦλος , καί ὀπίσω σύ ἀκολουθέω χειροπέδη , καί διαβαίνω πρός σύ , καί προσκυνέω σύ , καί ἐν σύ προσεύχομαι , ὅτι ἐν σύ ὁ Θεός εἰμί , καί οὐ εἰμί θεός πλήν σύ · σύ γάρ εἰμί θεός , καί οὐ οἶδα , θεός ὁ Ἰσραήλ σωτήρ · αἰσχύνω καί ἐντρέπω πᾶς ὁ ἀντίκειμαι σύ , καί πορεύω ἐν αἰσχύνη . Χριστός ὁ πατήρ ἐγείρω ἐκ νεκρός ὁ εἰμί αὐτός μετά δικαιοσύνη βασιλεύς , ἐπί Σιών ὁ ἐπουράνιος ὄρος ὁ ἅγιος αὐτός βασιλεύω · καί ἐπί οὗτος γε αὐτός ἐγείρω , ἐπεί πᾶς ὁ ὁδός αὐτός , φημί , γίγνομαι εὐθύς , μηδείς ἔχω σκολιός μή δέ στραγγαλιώδης · ἁμαρτία γάρ ὅς οὐ ποιέω , οὐδέ εὑρίσκω δόλος ἐν ὁ στόμα αὐτός . οὗτος δέ καί ὁ πόλις οἰκοδομέω ὁ Θεός , ὁ τε ἐπί γῆ ἅγιος ἐκκλησία αὐτός καί ὁ ἐπουράνιος Ἱερουσαλήμ · ἐπιστρέφω ὁ αἰχμαλωσία ὁ λαός αὐτός , ὁ γίγνομαι ποτέ ὑπό ὁ νοητός Ναβουχοδονόσορ , καί ὁ ὑπό αὐτός δύναμις πονηρός · καί δή ὁ προερέω αἰχμαλωσία ὑποστρέφω , οὖον λύτρον δίδωμι ὁ αἰχμαλωτεύω , οὐδέ μήv δῶρον αὐτός πείθω , στρατεύω δέ κατά αὐτός καί διά ἀγών αὐτός χειρόομαι , ὥστε ἐπί ὁ κατόρθωμα λαμπρύνω φαίνω , ἐγώ νικάω ὁ κόσμος . μαρτύρομαι οὗτος ὁ πλῆθος ὁ ἀπό ὁ πρότερος πλάνης ἐπί ὁ γιγνώσκω ὁ ἀληθής θεός διά αὐτός παλινδρομέω , ἢ λέγω ὁ ἐκ περιτομή ἐπί τίς δέ εἄν ἁρμόζω ὁ μετά χείρ προφητεία σαφῶς θεός ὁμολογέω ὁ προφητεύω · ὁ δέ γάρ , φημί , καί ὅδε σύ εἰμί δοῦλος , καί ὀπίσω σύ ἀκολουθέω καί προσκυνέω σύ , καί ἐν σύ προσεύχομαι , ὅτι ἐν σύ ὁ θεός εἰμί , καί οὐ εἰμί ἄλλος πλήν σύ · σύ γάρ εἰμί θεός καί οὐ οἶδα , θεός ὁ Ἰσραήλ σωτήρ . σαφῶς γάρ ὅς ἐνταῦθα ὅς λέγω ὁ , ὅτι ὁ θεός ἐν σύ εἰμί , οὗτος προσφωνέω φημί · ὁ λόγος ὁ , καί οὐ εἰμί ἄλλος πλήν σύ · σύ γάρ εἰμί θεός καί οὐ οἶδα · ὁ καί ἐξακούω ὡς εἄν ἐκ πρόσωπον λέγω ὁ ἐπιγιγνώσκω ἐνανθρωπέω ὁ Χριστός ὁ Θεός · ἐν ὅς τυγχάνω οἰκέω θεός ὁ πατήρ , κατά ὁ , ἐγώ ἐν ὁ πατήρ , καί ὁ πατήρ ἐν ἐγώ · διά ὅς καί μόνος εἄν αὐτός ἁρμόζω ὁ , οὐ εἰμί θεός πλήν σύ , ὡς εἄν μόνος ὁ ὁ Λόγος θεότης ἑνόω καί ἀνακεράννυμι ὁ πατρικός βασίλεια , καί διά οὗτος εἷς ὁ ἀμφότερος ἐπινοέω δόξα τε καί ἀρχή · ἐν δέ ὁ , κοπιάω Αἴγυπτος , καί ἐμπορία Αἰθίοψ , καί ὁ Σαβαεὶμ ἀνήρ ὑψηλός ἐπί σύ διαβαίνω , δηλόω νομίζω περί νοητός τις ἀντίκειμαι δύναμις ἀγών πρός ὁ Χριστός ἀείρω , καί ὑποχείριος αὐτός γίγνομαι , ἢ καί Ψυχή τοονδ́ς κατά ἀρχή μέν ἀντιτείνω ὁ Λόγος , ὕστερος δέ ποτός ὁ ὑπό αὐτός δουλεία ἀναδέχομαι ἐπί ὁ ἑαυτοῦ εὐεργεσία . περι οὗτος γε ὅς λέγω νομίζω καί ὁ , εἰμί σύ δοῦλος , καί ὀπίσω σύ ἀκολουθέω δέω χειροπέδη , καί ἐν σύ προσεύχομαι · ὁ δέ , αἰσχύνω καί ἐντρέπω πᾶς ὁ ἀντίκειμαι σύ , καί πορεύω ἐν αἰσχύνη , προφητεύω περί ὁ μή μετανοέω , διαμένω δέ ἐχθρός καί πολέμιος , καί μηδαμῶς ἀείρω ἐπί ἑαυτοῦ ὁ ὁ λόγος ὁ Χριστός ζυγόν βουλέω . καί οὗτος μέν ὡς πρός ὁ ὁ Χριστός σαφήνεια · ἁρμόζω δέ εἄν παρατίθημι ὁ περικοπή οὖον μόνος ὁ ἐκ περιτομή , ἀλλά καί ὁ ψιλός ἄνθρωπος ὑπολαμβάνω γίγνομαι ὁ Σωτήρ , Ἐβιωναῖος , ἢ ὁ κατά Ἀρτέμων , καί ὁ Σαμοσατεύς Παῦλος . σαφῶς γάρ καί διά οὗτος ὁ θεότης ὁ Χριστός ὁ περί αὐτός δυσπειθῶς ἔχω ἀποδείκνυμι .