eusebius-scr-eccl.generalis-elementaria-introductio-eclogae-propheticae 3.36
Ἰδοὺ , ἡμέραι ἔρχονται , λέγει Κύριος , καὶ ἀναστήσω τῷ Δαυὶδ ἀνατολὴν δἰκαίαν , καὶ βασιλεύσει βασιλεὺς , καὶ συνήσει , καὶ ποιήσει κρίμα καὶ δικαιοσύνην ἐπὶ τῆς γῆς . Ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ σωθήσεται καὶ Ἰούδας , καὶ Ἰσραὴλ κατάσκηνώσει πεποιθὼς , καὶ τοῦτο τὸ ὄνομα , ὃ καλέσει αὐτοὺς Κύριος , Ἰωσεδὲκ ἐν τοῖς προφήταις . Ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ , εἶπεν Κύριος , συντρίψω ζυγὸν ἀπὸ τραχήλου αὐτῶν , καὶ τοὺς δεσμοὺς αὐτῶν διαρρήξω , καὶ οὐκ ἐργῶνται αὐτοὶ ἔτι ἀλλοτρίοις , καὶ ἐργῶνται τῷ Κυρίῳ Θεῷ αὐτῶν , καὶ τὸν Δαυὶδ βασιλέα αὐτῶν ἀναστήσω αὐτοῖς . Τούτοις τὰ παραπλήσια καὶ ἐν ἑτέρῳ τοῦ αὐτοῦ προφήτου τόπῳ εἴρηται ἐν τούτοις · ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχονται , λέγει Κύριος , καὶ ἐξαναστήσω σοι τὸν λόγον μου τὸν ἀγαθὸν , ὃν ἑλάλησα ἐπὶ τὸν οἶκον Ἱερουσαλὴμ καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰούδα · ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις καὶ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἀνατελῶ τῷ Δαυὶδ ἀνατολὴν δικαίαν . Οἷς ἑξῆς ἐπιφέρει , ὅτι τάδε λέγει Κύριος · Οὐκ ἐξολοθρευθήσεται τῷ Δαυὶδ ἀνὴρ καθήμενος ἐπὶ θρόνου οἴκου Ἰσραήλ · καὶ τοῖς ἱερεῦσι τοῖς Λευίταις · οὐκ ἐξολοθρευθήσεται ἀνὴρ ἐκ προσώπου μου ἀναφέρων ὁλοκαυτώματα καὶ θύων θυσίαν , καὶ ποιῶν θῦμα πάσας τὰς ἡμέρας . Καὶ πάλιν · Τάδε λέγει Κύριος · εἰ διασκεδάσετε τὴν διαθήκην μου τὴν ἡμέραν , καὶ τὴν διαθήκην μου τὴν νύκτα , τοῦ μὴ εἶναι ἡμέραν καὶ νύκτα ἐν τῷ καιρῷ αὐτῶν · καί γε ἡ διαθήκη μου διασκεδισθήσεται μετὰ Δαυὶδ τοῦ δούλου μου , τοῦ μὴ εἶναι αὐτῷ υἱὸν βασιλεύοντα ἐπὶ τοῦ θρόνου αὐτοῦ , καὶ τοὺς Λευίτας τοὺς ἱερεῖς τοὺς λειτουργοῦντάς μοι · ὡς οὐκ ἐξαριθμηθήσεται ἡ δύναμις τοῦ οὐρανοῦ , οὐδὲ ἐκμετρηθήσεται ἡ ἄμμος τῆς θαλάσσης , οὕτως πληθυνῶ τὸ σπέρμα Δαυὶδ τοῦ δούλου μου καὶ τοὺς Λευίτας τοὺς λειτουργοῦντάς μοι . Καὶ αὖθις μετὰ βραχέα εἴρηται · Τάδε λέγει Κύριος · Εἰ μὴ διαθήκη(ν ) μου ἡμέρας καὶ νυκτὸς , ἀκριβάσματα οὐρανοῦ καὶ γῆς οὐκ ἔταξα , καί γε τὸ σπέρμα . Ἰακὼβ καὶ Δαυὶδ τὸν δοῦλόν μου ἀποδοκιμῶ , τοῦ μὴ λαβεῖν ἐκ . τοῦ σπέρματος αὐτοῦ ἄρχοντα . Καὶ τίς ἂν εἴη ὑπὸ τοῦ Κυρίου ἀναστησομένη τῷ Δαυὶδ ἀνατολή ; Ὁ θεῖος Λόγος , περὶ οὗ καὶ ἐν ἑτέροις εἴρηται , ἰδοὺ ἀνὴρ , ἀνατολὴ ὄνομα αὐτῷ · ὃς καὶ βασιλεύσειν προφητεύεται καὶ συνήσειν καὶ ποιήσειν κρίμα καὶ δικαιοσύνην ἐπὶ τῆς γῆς . Οὗτος δὲ καὶ ταῖς ἐν σκότει καθημέναις ψυχαῖς ἐξανατελεῖ φῶς κατὰ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ τὴν ἐπουράνιον · ἐπ’ ἂν δὲ κατὰ τὸν ἀπόστολον τὸ πλήρωμα τῶν ἐθνῶν εἰσελθῇ , καὶ πᾶς ὁ ἀληθινὸς Ἰσραὴλ μετὰ τοῦ πνευματικοῦ Ἰούδα σωθήσεται , οὓς καὶ καλέσει αὐτοὺς ὁ Κύριος ὀνομαστὶ , οὓς ἀξίους αὐτοὺς κρινεῖ ἐν τῷ Ἰωσεδεκὶν , ὅπερ ἑρμηνεύεται οἱ τοῦ Θεοῦ δίκαιοι . Ἐν ἐκείνῃ δὲ τῇ ἡμέρᾳ μετὰ τὸ ἐλευθερῶσαι τὸν Θεὸν τοὺς προειρημένους ἀπὸ τῆς ὑπὸ τὸν διάβολον αἰχμαλωσίας , ὡς μηκέτι μὲν ἐκείνῳ , μόνῳ δὲ Κυρίῳ τῷ Θεῷ αὐτῶν λατρεύειν , ἀναστήσειν αὐτοῖς ὁ Θεὸς ὑπισχνεῖται βασιλέα τὸν Δαυὶδ , οὐκ ἄλλον ὄντα τοῦ ἐκ σπέρματος Δαυὶδ γενομένου Σωτῆρος ἡμῶν , ὃν διαφόρως αἱ γραφαὶ καὶ τούτῳ προσεῖπαν τῷ ὀνόματι . Ὁ μὲν οὖν ἐν τῇ προφητείᾳ Δαυὶδ ὁ κατὰ τὸν Σωτῆρα ἡμῶν νοούμενος ἄνθρωπος λέγεται · ἡ δὲ ἀνατολὴ ἡ δικαία , ἡ κατ’ αὐτὸν ἐνεργοῦσα θεότης , ἥλιος δικαιοσύνης ἐν ἄλλοις ὀνομαζομένη · ἐπεὶ καὶ τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν ὃ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον οὐκ ἄλλη τίς αὐτοῦ τυγχάνει . Τῷ Θεῷ τοίνυν φησὶν οὐκ ἐξολοθρευθήσεσθαι ἄνδρα ἡγούμενον καὶ προεστῶτα τῆς ἐκκλησίας αὐτοῦ , ἥτις ἐστιν ὁ πνευματικὸς οἶκος Ἰσραήλ · ἀλλ’ οὐδὲ τοὺς κατὰ διάνοιαν ἱερεῖς τοῦ Θεοῦ διαλείψειν ὁ λόγος προφητεύει , τὸ πνευματικὸν ἀναφέροντας θυμίαμα , καὶ τὴν δι’ ἔργων ἀγαθῶν καὶ λόγων εὐώδη καὶ ἀναίμακτον καὶ καθαρὰν θυσίαν . Εἰ γὰρ μὴ ταῦθ’ οὕτως ἐκλάβοιμεν , ὥρα ψευδεῖς ἀπελέγχειν τὰς προφητείας , τῷ μήτε τὸν θρόνον Δαυὶδ σωματικῶς , μήτε τὴν ἱερατικὴν λειτουργείαν τὴν τυπικὴν εἰσέτι νῦν συνεστάναι · τῶν μὲν ἐκ σπέρματος Δαυὶδ βασιλέων ἐξ αὐτῶν τῶν Ἱερεμίου χρόνων διαλελοιπότων , τῆς δὲ Λευιτικῆς καὶ ἱερατικῆς λειτουργίας μετ’ οὐ πολὺ τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν παρουσίας · ἐξ ἧς καὶ εἰς δεῦρο οὐδὲ ἐπιβαίνειν αὐτοῖς τῆς Ἱερουσαλὴμ ἔξεστιν . Καὶ εἰ φάσκοιέν γε οἱ ἐκ περιτομῆς δι’ ὃν φασὶ πατριάρχην μὴ ἐκλελοιπέναι τὸ σπέρμα Δαυὶδ , ἀλλ’ ἐλεγκτέον τε ( γε ) αὐτοὺς μὴ δυναμένους ἀποδεῖξαι καθήμενον αὐτὸν ἐπὶ θρόνου Δαυὶδ , καὶ βασιλεύοντα ἐπὶ τοῦ θρόνου αὐτοῦ , καὶ ἄρχοντα τοῦ Ἰσραήλ · ταῦτα γὰρ ἡ προφητεία φησὶ μηδεπώποτε διαλείψειν , ἃ καὶ σαφῶς παρίσταται ἀπὸ τῶν τῆς αἰχμαλωσίας χρόνων διαλελοιπότα , ἐξ οὗ μὴ δὲ εἶς βασιλεύσας τοῦ Ἰσραὴλ ἐκ τοῦ σπέρματος Δαυὶδ ἀποδείκνυται · τί δ’ ἂν φήσαιεν καὶ περὶ τῆς ἐναργῶς κατὰ τὸν παρόντα καιρὸν καθῃρημένης ἱερατείας , ἣν μηδεπώποτε ἐξολοθρευθήσεσθαι ἡ προφητεία προαγορεύει ;
Lemmas: ἰδέ , ἡμέρα ἔρχομαι , λέγω Κύριος , καί ἀνίστημι ὁ Δαυίδ ἀνατολή Δίκαιος , καί βασιλεύω βασιλεύς , καί συνίημι , καί ποιέω κρίμα καί δικαιοσύνη ἐπί ὁ γῆ . ἐν ὁ ἡμέρα αὐτός σῴζω καί Ἰούδας , καί Ἰσραήλ κατασκήνωσις Πεποιθὼς , καί οὗτος ὁ ὄνομα , ὅς καλέω αὐτός Κύριος , Ἰωσεδέκ ἐν ὁ προφήτης . ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος , εἶπον Κύριος , συντρίβω ζυγόν ἀπό τράχηλος αὐτός , καί ὁ δεσμός αὐτός διαρρήγνυμι , καί οὐ ἐργάζομαι αὐτός ἔτι ἀλλότριος , καί ἐργάζομαι ὁ κύριος Θεός αὐτός , καί ὁ Δαυίδ βασιλεύς αὐτός ἀνίστημι αὐτός . οὗτος ὁ παραπλήσιος καί ἐν ἕτερος ὁ αὐτός προφήτης τόπος εἴρω ἐν οὗτος · ἰδού ἡμέρα ἔρχομαι , λέγω Κύριος , καί ἐξανίστημι σύ ὁ λόγος ἐγώ ὁ ἀγαθός , ὅς λαλέω ἐπί ὁ οἶκος Ἱεροσόλυμα καί ἐπί ὁ οἶκος Ἰούδας · ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος καί ἐν ὁ καιρός ἐκεῖνος ἀνατέλλω ὁ Δαυίδ ἀνατολή Δίκαιος . οἷς ἑξῆς ἐπιφέρω , ὅτι ὅδε λέγω Κύριος · οὐ ἐξολοθρεύω ὁ Δαυίδ ἀνήρ κάθημαι ἐπί θρόνος οἶκος Ἰσραήλ · καί ὁ ἱερεύς ὁ Λευίτης · οὐ ἐξολοθρεύω ἀνήρ ἐκ πρόσωπον ἐγώ ἀναφέρω ὁλοκαύτωμα καί θύω θυσία , καί ποιέω θῦμα πᾶς ὁ ἡμέρα . καί πάλιν · ὅδε λέγω Κύριος · εἰμί διασκεδάννυμι ὁ διαθήκη ἐγώ ὁ ἡμέρα , καί ὁ διαθήκη ἐγώ ὁ νύξ , ὁ μή εἰμί ἡμέρα καί νύξ ἐν ὁ καιρός αὐτός · καί γε ὁ διαθήκη ἐγώ διασκεδάννυμι μετά Δαυίδ ὁ δοῦλος ἐγώ , ὁ μή εἰμί αὐτός υἱός βασιλεύω ἐπί ὁ θρόνος αὐτός , καί ὁ Λευίτης ὁ ἱερεύς ὁ λειτουργέω ἐγώ · ὡς οὐ ἐξαριθμέω ὁ δύναμις ὁ οὐρανός , οὐδέ ἐκμετρέω ὁ ἄμμος ὁ θάλασσα , οὕτως πληθύνω ὁ σπέρμα Δαυίδ ὁ δοῦλος ἐγώ καί ὁ Λευίτης ὁ λειτουργέω ἐγώ . καί αὖθις μετά βραχύς εἴρω · ὅδε λέγω Κύριος · εἰμί μή διατίθημι ) ἐγώ ἡμέρα καί νύξ , ἀκρίβασμα οὐρανός καί γῆ οὐ τάσσω , καί γε ὁ σπέρμα . Ἰακώβ καί Δαυίδ ὁ δοῦλος ἐγώ ἀποδοκιμάω , ὁ μή λαμβάνω ἐκ . ὁ σπέρμα αὐτός ἄρχω . καί τίς εἄν εἰμί ὑπό ὁ κύριος ἀνίστημι ὁ Δαυίδ ἀνατολή ; ὁ θεῖος Λόγος , περί ὅς καί ἐν ἕτερος εἴρω , ἰδού ἀνήρ , ἀνατολή ὄνομα αὐτός · ὅς καί βασιλεύω προφητεύω καί συνίημι καί ποιέω κρίμα καί δικαιοσύνη ἐπί ὁ γῆ . οὗτος δέ καί ὁ ἐν σκότος κάθημαι Ψυχή ἐξανατέλλω φάος κατά ὁ βασίλειος αὐτός ὁ ἐπουράνιος · ἐπί εἄν δέ κατά ὁ ἀπόστολος ὁ πλήρωμα ὁ ἔθνος εἰσέρχομαι , καί πᾶς ὁ ἀληθινός Ἰσραήλ μετά ὁ πνευματικός Ἰούδας σῴζω , ὅς καί καλέω αὐτός ὁ Κύριος ὀνομαστί , ὅς ἄξιος αὐτός κρίνω ἐν ὁ Ἰωσεδεκὶν , ὅσπερ ἑρμηνεύω ὁ ὁ Θεός Δίκαιος . ἐν ἐκεῖνος δέ ὁ ἡμέρα μετά ὁ ἐλευθερόω ὁ θεός ὁ προερέω ἀπό ὁ ὑπό ὁ διάβολος αἰχμαλωσία , ὡς μηκέτι μέν ἐκεῖνος , μόνος δέ κύριος ὁ Θεός αὐτός λατρεύω , ἀνίστημι αὐτός ὁ θεός ὑπισχνέομαι βασιλεύς ὁ Δαυίδ , οὐ ἄλλος εἰμί ὁ ἐκ σπέρμα Δαυίδ γίγνομαι Σωτήρ ἐγώ , ὅς διάφορος ὁ γραφή καί οὗτος προσεῖπον ὁ ὄνομα . ὁ μέν οὖν ἐν ὁ προφητεία Δαυίδ ὁ κατά ὁ Σωτήρ ἐγώ νοέω ἄνθρωπος λέγω · ὁ δέ ἀνατολή ὁ Δίκαιος , ὁ κατά αὐτός ἐνεργέω θεότης , ἥλιος δικαιοσύνη ἐν ἄλλος ὀνομάζω · ἐπεί καί ὁ φάος ὁ ἀληθινός ὅς φωτίζω πᾶς ἄνθρωπος ἔρχομαι εἰς ὁ κόσμος οὐ ἄλλος τίς αὐτός τυγχάνω . ὁ Θεός τοίνυν φημί οὐ ἐξολοθρεύω ἀνήρ ἡγέομαι καί προίστημι ὁ ἐκκλησία αὐτός , ὅστις εἰμί ὁ πνευματικός οἶκος Ἰσραήλ · ἀλλά οὐδέ ὁ κατά διάνοια ἱερεύς ὁ Θεός διαλείπω ὁ λόγος προφητεύω , ὁ πνευματικός ἀναφέρω θυμίαμα , καί ὁ διά ἔργον ἀγαθός καί λόγος εὐώδης καί ἀναίμακτος καί καθαρός θυσία . εἰμί γάρ μή αὐτός οὕτως ἐκλαμβάνω , ὥρα ψευδής ἀπελέγχω ὁ προφητεία , ὁ μήτε ὁ θρόνος Δαυίδ σωματικός , μήτε ὁ ἱερατικός λειτουργέω ὁ τυπικός εἰσέτι νῦν συνίστημι · ὁ μέν ἐκ σπέρμα Δαυίδ βασιλεύς ἐκ αὐτός ὁ Ἱερεμίας χρόνος διαλείπω , ὁ δέ Λευιτικός καί ἱερατικός λειτουργία μετά οὖον πολύς ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ παρουσία · ἐκ ὅς καί εἰς δεῦρο οὐδέ ἐπιβαίνω αὐτός ὁ Ἱεροσόλυμα ἔξεστι . καί εἰμί φάσκω γε ὁ ἐκ περιτομή διά ὅς φημί πατριάρχης μή ἐκλείπω ὁ σπέρμα Δαυίδ , ἀλλά ἐλεγκτέον τε ( γε ) αὐτός μή δύναμαι ἀποδείκνυμι κάθημαι αὐτός ἐπί θρόνος Δαυίδ , καί βασιλεύω ἐπί ὁ θρόνος αὐτός , καί ἄρχω ὁ Ἰσραήλ · οὗτος γάρ ὁ προφητεία φημί μηδεπώποτε διαλείπω , ὁ καί σαφῶς παρίστημι ἀπό ὁ ὁ αἰχμαλωσία χρόνος διαλείπω , ἐκ ὅς μή δέ εἰμί βασιλεύω ὁ Ἰσραήλ ἐκ ὁ σπέρμα Δαυίδ ἀποδείκνυμι · τίς δέ εἄν φημί καί περί ὁ ἐναργής κατά ὁ πάρειμι καιρός καθαιρέω ἱερατεία , ὅς μηδεπώποτε ἐξολοθρεύω ὁ προφητεία προαγορεύω ;