eusebius-scr-eccl.generalis-elementaria-introductio-eclogae-propheticae 4.8
Ἰδοὺ δὴ ὁ δεσπότης Κύριος σαβαὼθ συνταράξει τοὺς ἐνδόξους μετὰ ἰσχύος , καὶ ὑψηλοὶ τῇ ὕβρει συντριβήσονται , καὶ ταπεινωθήσονται , καὶ πεσοῦνται οἱ ὑψηλοὶ μαχαίρᾳ , ὁ δὲ Λίβανος σὺν τοῖς ὑψηλοῖς πεσεῖται . Καὶ ἐξελεύσεται ῥάβδος ἐκ τῆς ῥίζης Ἱεσσαὶ , καὶ ἄνθος ἐκ τῆς ῥίζης ἀναβήσεται , καὶ ἐπαναπαύσεται ἐπ’ αὐτὸν πνεῦμα τοῦ Θεοῦ , πνεῦμα σοφίας καὶ συνέσεως , πνεῦμα βουλῆς καὶ ἰσχύος , πνεῦμα γνώσεως καὶ εὐσεβείας ἐμπλήσει αὐτόν · πνεῦμα φόβου Θεοῦ , οὐ κατὰ τὴν δόξαν κρινεῖ , οὐδὲ κατὰ τὴν λαλιὰν ἐλέγξει , ἀλλὰ κρινεῖ ταπεινῷ κρίσιν , καὶ ἐλέγξει τοὺς ταπεινοὺς τῆς γῆς , καὶ πατάξει γῆν τῷ λόγῳ τοῦ στόματος αὐτοῦ , καὶ ἐν πνεύματι διὰ χειλέων ἀνελεῖ ἀσεβῆ · καὶ ἔσται δικαιοσύνῃ ἐζωσμένος τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ , καὶ ἀληθείᾳ εἰλημμένος τὰς πλευρὰς αὐτοῦ . Καὶ συμβοσκηθήσεται λύκος μετὰ ἀρνὸς , καὶ πάρδαλις συναναπαύσεται ἐρίφῳ , καὶ μοσχάριον καὶ ταῦρος καὶ λέων ἅμα βοσκηθήσονται , καὶ ἅμα τὰ παιδία αὐτῶν ἔσονται , καὶ λέων ὡς βοῦς φάγεται ἄχυρα , καὶ παιδίον νήπιον ἐπὶ τρώγλην ἀσπίδων καὶ ἐπὶ κοίτην ἐγγόνων ἀσπίδων τὴν χεῖρα ἐπιβαλεῖ , καὶ οὐ μὴ κακοποιήσωσιν οὐδὲ μὴ δύνωνται ἀπολέσαι οὐδένα ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ ἅγιον μου , ὅτι ἐνεπλήσθη ἡ σύμπασα γῆ τοῦ γνῶναι τὸν Κύριον ὡς ὕδωρ πολὺ κατακαλῦψαι θαλάσσας · καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἡ ῥίζα τοῦ Ἰεσσαὶ , καὶ ὁ ἀνιστάμενος ἄρχειν ἐθνῶν , ἐπ’ αὐτῷ ἔθνη ἐλπιοῦσιν , καὶ ἔσται ἡ ἀνάπαυσις αὐτοῦ τιμή . Οὐδ’ αὐτοὶ οἱ ἐκ περιτομῆς ἄλλον τινὰ τοῦ Χριστοῦ τὸν ἐνταῦθα προφητευόμενον ὑπειλήφασι , πλὴν ὅσον ἐπὶ ψιλῇ τῇ τῆς προφητείας ἐκδοχῇ σωματικώτερον ἔσεσθαι φανταζόμενοι τὰ κατὰ τὸν τόπον τὴν εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν οὐκ ὁμολογοῦσι πίστιν · ἡμεῖς δ’ ὅλα τὰ κατὰ τὴν προφητείαν ἄξια εἶναι Θεοῦ πειθόμενοι , περὶ τροπῶν ἀνθρωπείων τῶν διὰ τῆς ἐπιφανείας τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἀπὸ τοῦ βάθους τῆς κακίας εἰς ἡμερότητα μεταβεβληκότων ταῦτα λέγεσθαι πεπιστεύκαμεν · ἔτι καὶ νῦν ὁρῶντες πῶς καὶ τίνα τρόπον ἐν ταῖς κατὰ τὴν οἰκουμένην [ ἐν ταῖς ] ἐκκλησίαις μετὰ τὴν παρουσίαν τοῦ ἐκ τῆς ῥίζης Ἰεσσαὶ βεβλαστηκότος Ἰησοῦ Χριστοῦ οἱ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων μετεπλάσθησαν , καὶ τὴν φύσιν αὐτὴν ἀπὸ τοῦ θηριώδους μετέβαλον βίου , λύκοι τινὲς ὄντες τὸ πρότερον καὶ πορδάλεις τὸν τοιονδὶ τρόπον λέοντές τε καὶ ὅσα ἄλλα θηρία τε καὶ ἑρπετὰ κατ’ ἀναλογίαν τῆς ἐν ἑκάστῳ ποικίλης κακίας τε καὶ πονηρίας ἡ προφητεία καταλέγει · . οἱ καὶ μεταθέμενοι καὶ ὡσπερεὶ μεταπλασθέντες εἰς τοσοῦτον ἡμερότητος ἤλασαν , ὡς συμβόσκεσθαι αὐτοὺς τὴν αὐτὴν ἔσθοντας τῶν ἱερῶν τοῦ Θεοῦ λόγων τροφὴν τοῖς ἡμερωτάτοις τὰ ἤθη δικαίοις ἀνδράσι τοῦ Θεοῦ , οὓς διὰ τὴν τοιανδὶ τῆς ψυχῆς ἀκακίαν τιθάσοις καὶ ἡμερωτάτοις ζῴοις , τοῖς τε ἀναγεγραμμένοις ἐνταῦθα παιδίοις ὁ θεῖος ἀπείκασε λόγος . Εἰ δὲ πρὸς ταῦτα τίς δυσπειθῶς ἔχοι , λεγέτω εἰ οἷόν τε ἄλλως κατὰ τὴν πρόχειρον διάνοιαν σώζειν τὴν λέξιν · διὰ τί γὰρ ἢ καὶ πῶς ὁ Λίβανος σὺν τοῖς ὑψηλοῖς πεσεῖται ; μὴ τροπολογείτω δὲ μήτε τὴν ῥάβδον , μὴ δὲ τὸ ἐκ ταύτης ἄνθος , ἀλλὰ δεικνύτω πῶς σωματικὴ ῥάβδος ἐξελεύσεσθαι ἐκ τῆς ῥίζης Ἰεσσαὶ λέγεται , καὶ ποταπὸν ἄνθος ἀναβήσεσθαι ἐξ αὐτῆς · εἰ δὲ καὶ τὸν πάνυ σκληρὸν ταῦτα ἐπὶ διάνοιαν ἀνιέναι βιάζεται , ὅρα εἰ μὴ καλῶς ἡμῖν καὶ τὰ λοιπὰ ἐπὶ τῇ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν παρουσίᾳ κατὰ διάνοιαν παρίσταται πεπληρωμένα · ἃ καὶ ἀκολούθως τῇ προφητείᾳ γέγονε μετὰ τὸ συνταράξαι Κύριον Σαβαὼθ τοὺς πάλαι ἐνδόξους τοῦ προτέρου λαοῦ · οὓς καὶ ὑψωθέντας τῇ κατὰ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ὕβρει συντριβήσεσθαι καὶ ταπεινωθήσεσθαι καὶ πεσεῖσθαι προφητεύει · σὺν αὐτοῖς δὲ καὶ τὸν Λίβανον πεσεῖσθαι ὁ λόγος φησίν · οὕτω δὲ ἔθος αὐτῷ τὴν Ἰερουσαλὴμ καὶ τὴν πάλαι πρότερον ἐν αὐτῇ σωματικῶς ἀποτελουμένην λατρείαν ὀνομάζειν · ὡς δῆλόν ἐστιν ἀπὸ τοῦ Ἱεζεκιὴλ , ἔνθα τοῦτον ἀναγέγραπται τὸν τρόπον · ὁ ἀετὸς ὁ μέγας ὁ μεγαλοπτέρυγος , ὁ μακρὸς τῇ ἐκτάσει , πλήρης ὀνύχων , ὃς ἔχει τὸ ἥγημα εἰσελθεῖν εἰς τὸν Λίβανον , καὶ ἔλαβε τὰ ἐπίλεκτα τῆς κέδρου . Ἐπιλύων γοὖν τὴν παραβολὴν αὐτὸς ὁ προφητικὸς λόγος σαφῶς τὸν Λίβανον τὴν Ἱερουσαλὴμ διδάσκει , λέγων · Υἱὲ ἀνθρώπου , εἶπον δὴ πρὸς τὸν οἶκον τὸν παραπικραίνοντα , Οὐκ ἐπίστασθε τί ἦν ταῦτα ; εἶπον , Ὅταν ἔλθῃ βασιλεὺς Βαβυλῶνος ἐπὶ Ἱερουσαλὴμ , καὶ λήψεται τὸν βασιλέα αὐτῆς καὶ τοὺς ἄρχοντας αὐτῆς . Πρόδηλον οὖν ὅπως καὶ οὗτος ὁ Λίβανος μετὰ τῶν ὑψηλῶν τῇ ὕβρει περιπέπτωκεν ἐπὶ τῇ παρουσίᾳ τοῦ ἐκ ῥίζης Ἰεσσαὶ γενομένου Σωτῆρος ἡμῶν · ἐφ’ ὃν καὶ ἀνεπαύσατο ἡ τελειότης τῶν τοῦ ἁγίου Πνεύματος χαρισμάτων , ὃς καὶ εἰσαῦθις ἐλεύσεται κατὰ τὴν δευτέραν καὶ ἔνδοξον αὐτοῦ παρουσίαν , οὐ κατὰ τὴν δόξαν κρινοῦντος · πρόσωπον γὰρ ἀνθρώπου Θεὸς οὐ λαμβάνει · ἀλλ’ οὐδὲ κατὰ τὴν λαλιὰν ἐλέγχων · ἐτάζων γάρ ἐστι καρδίας καὶ νεφροὺς , καὶ διϊενούμενος ἄχρι μερισμοῦ ψυχῆς καὶ πνεύματος . Καὶ ἐπὶ τῇ γενομένῃ μὲν οὖν αὐτοῦ ἤδη πρότερον παρουσίᾳ ἐνεπλήσθη ὡς ἀληθῶς ἡ γῆ τοῦ γνῶναι τὸν Κύριον , μηδενὸς τὸ πρὶν ὅτι μὴ μόνων τῶν ἐκ περιτομῆς γινωσκόντων αὐτόν · τότε δὲ καὶ μᾶλλον εἰς πέρας ἀχθήσεται ἡ προφητεία , ὅτε τοῦ πληρώματος τῶν ἐθνῶν εἰσελθόντος σὺν τοῖς λοιποῖς ἔθνεσιν καὶ ὁ πᾶς Ἰσραὴλ σωθήσεται , ὁ Χριστὸς δὲ ἐκ νεκρῶν ἀναστὰς ἄρχειν ἐθνῶν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ κατεστάθη , κατὰ τὸ , Ὅρα γ’ οὖν ὡς οὐδ’ ὅλως ἐνταῦθα Ἰσραὴλ ἢ Ἰακὼβ ἢ Ἰούδας ὀνομάζεται , σαφῶς δὲ τὰ ἔθνη ἐπὶ τὸν ἐκ ῥίζης ἀναστησόμενον Ἰεσσαὶ ἐλπιεῖν προφητεύεται , συνᾳδούσης τῆς ἐνταῦθα λέξεως τῇ παρὰ Μωσεῖ φασκούσῃ , οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ Ἰούδα οὐδὲ ἡγούμενος ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ , ἕως ἂν ἔλθῃ ᾧ ἀπόκειται · καὶ αὐτὸς προσδοκία , οὐχὶ τοῦ Ἰσραὴλ , ἀλλὰ τῶν ἐθνῶν . Καὶ τίνος δὲ ἄλλου ἡ ἀνάπαυσις ἐν τῇ ἀνωτάτω παρὰ Θεῷ γεγένηται τιμῇ , ἢ τοῦ ἀκούσαντος λέγοντος αὐτῷ τοῦ Πατρὸς , Κάθου ἐκ δεξιῶν μου , ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου .
Lemmas: ἰδέ δή ὁ δεσπότης Κύριος Σαβαώθ συντάραξις ὁ ἔνδοξος μετά ἰσχύς , καί ὑψηλός ὁ ὕβρις συντρίβω , καί ταπεινόω , καί πίπτω ὁ ὑψηλός μάχαιρα , ὁ δέ Λίβανος σύν ὁ ὑψηλός πίπτω . καί ἐξέρχομαι ῥάβδος ἐκ ὁ ῥίζα Ἰεσσαί , καί ἄνθος ἐκ ὁ ῥίζα ἀναβαίνω , καί ἐπαναπαύω ἐπί αὐτός πνεῦμα ὁ Θεός , πνεῦμα σοφία καί σύνεσις , πνεῦμα βουλή καί ἰσχύς , πνεῦμα γνῶσις καί εὐσέβεια ἐμπίμπλημι αὐτός · πνεῦμα φόβος Θεός , οὖον κατά ὁ δόξα κρίνω , οὐδέ κατά ὁ λαλιά ἐλέγχω , ἀλλά κρίνω ταπεινός κρίσις , καί ἐλέγχω ὁ ταπεινός ὁ γῆ , καί πατάσσω γῆ ὁ λόγος ὁ στόμα αὐτός , καί ἐν πνεῦμα διά χεῖλος ἀναιρέω ἀσεβής · καί εἰμί δικαιοσύνη ζώννυμι ὁ ὀσφῦς αὐτός , καί ἀλήθεια λαμβάνω ὁ πλευρά αὐτός . καί συμβοσκάω λύκος μετά ἀρήν , καί πάρδαλις συναναπαύομαι ἔριφος , καί μοσχάριον καί ταῦρος καί λέων ἅμα βόσκω , καί ἅμα ὁ παιδίον αὐτός εἰμί , καί λέων ὡς βοῦς ἐσθίω ἄχυρον , καί παιδίον νήπιος ἐπί τρώγλη ἀσπίς καί ἐπί κοίτη ἔγγονος ἀσπίς ὁ χείρ ἐπιβάλλω , καί οὖον μή κακοποιέω οὐδέ μή δύναμαι ἀπόλλυμι οὐδείς ἐπί ὁ ὄρος ὁ ἅγιος ἐγώ , ὅτι ἐμπίμπλημι ὁ σύμπας γῆ ὁ γιγνώσκω ὁ κύριος ὡς ὕδωρ πολύς κατακαλύπτω θάλασσα · καί εἰμί ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος ὁ ῥίζα ὁ Ἰεσσαί , καί ὁ ἀνίστημι ἄρχω ἔθνος , ἐπί αὐτός ἔθνος ἐλπίζω , καί εἰμί ὁ ἀνάπαυσις αὐτός τιμή . οὐ αὐτός ὁ ἐκ περιτομή ἄλλος τις ὁ Χριστός ὁ ἐνταῦθα προφητεύω ὑπολαμβάνω , πλήν ὅσος ἐπί ψιλός ὁ ὁ προφητεία ἐκδοχή σωματικός εἰμί φαντάζω ὁ κατά ὁ τόπος ὁ εἰς ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός οὐ ὁμολογέω πίστις · ἐγώ δέ ὅλος ὁ κατά ὁ προφητεία ἄξιος εἰμί Θεός πείθω , περί τροπή ἀνθρώπειος ὁ διά ὁ ἐπιφάνεια ὁ Σωτήρ ἐγώ ἀπό ὁ βάθος ὁ κακία εἰς ἡμερότης μεταβάλλω οὗτος λέγω πιστεύω · ἔτι καί νῦν ὁράω πῶς καί τίς τρόπος ἐν ὁ κατά ὁ οἰκέω [ ἐν ὁ ] ἐκκλησία μετά ὁ παρουσία ὁ ἐκ ὁ ῥίζα Ἰεσσαί βλαστάνω Ἰησοῦς Χριστός ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος μεταπλάσσω , καί ὁ φύσις αὐτός ἀπό ὁ θηριώδης μεταβάλλω βίος , λύκος τις εἰμί ὁ πρότερος καί πάρδαλις ὁ τοονδ́ς τρόπος λέων τε καί ὅσος ἄλλος θηρίον τε καί ἑρπετόν κατά ἀναλογία ὁ ἐν ἕκαστος ποικίλος κακία τε καί πονηρία ὁ προφητεία καταλέγω · . ὁ καί μετατίθημι καί ὡσπερεί μεταπλάσσω εἰς τοσοῦτος ἡμερότης ἐλαύνω , ὡς συμβόσκω αὐτός ὁ αὐτός ἔσθω ὁ ἱερός ὁ Θεός λόγος τροφή ὁ ἥμερος ὁ ἦθος Δίκαιος ἀνήρ ὁ Θεός , ὅς διά ὁ τοιανδί ὁ Ψυχή ἀκακία τίθημι καί ἥμερος ζῷον , ὁ τε ἀναγράφω ἐνταῦθα παιδίον ὁ θεῖος ἀπεικάζω λόγος . εἰμί δέ πρός οὗτος τίς δυσπειθῶς ἔχω , λέγω εἰμί οἷος τε ἄλλως κατά ὁ πρόχειρον διάνοια σῴζω ὁ λέξις · διά τίς γάρ ἢ καί πῶς ὁ Λίβανος σύν ὁ ὑψηλός πίπτω ; μή τροπολογέω δέ μήτε ὁ ῥάβδος , μή δέ ὁ ἐκ οὗτος ἄνθος , ἀλλά δείκνυμι πῶς σωματικός ῥάβδος ἐξέρχομαι ἐκ ὁ ῥίζα Ἰεσσαί λέγω , καί ποδαπός ἄνθος ἀναβαίνω ἐκ αὐτός · εἰμί δέ καί ὁ πάνυ σκληρός οὗτος ἐπί διάνοια ἀνέρχομαι βιάζομαι , ὁράω εἰμί μή καλῶς ἐγώ καί ὁ λοιπάς ἐπί ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ παρουσία κατά διάνοια παρίστημι πληρόω · ὁ καί ἀκόλουθος ὁ προφητεία γίγνομαι μετά ὁ συνταράσσω κύριος Σαβαώθ ὁ πάλαι ἔνδοξος ὁ πρότερος λαός · ὅς καί ὑψόω ὁ κατά ὁ Σωτήρ ἐγώ ὕβρις συντρίβω καί ταπεινόω καί πίπτω προφητεύω · σύν αὐτός δέ καί ὁ Λίβανος πίπτω ὁ λόγος φημί · οὗτος δέ ἔθος αὐτός ὁ Ἱεροσόλυμα καί ὁ πάλαι πρότερος ἐν αὐτός σωματικός ἀποτελέω λατρεία ὀνομάζω · ὡς δῆλος εἰμί ἀπό ὁ Ἰεζεκιήλ , ἔνθα οὗτος ἀναγράφω ὁ τρόπος · ὁ ἀετός ὁ μέγας ὁ μεγαλοπτέρυγος , ὁ μακρός ὁ ἔκτασις , πλήρης ὄνυξ , ὅς ἔχω ὁ ἥγημα εἰσέρχομαι εἰς ὁ Λίβανος , καί λαμβάνω ὁ ἐπίλεκτος ὁ κέδρος . ἐπιλύω γοῦν ὁ παραβολή αὐτός ὁ προφητικός λόγος σαφῶς ὁ Λίβανος ὁ Ἱεροσόλυμα διδάσκω , λέγω · υἱός ἄνθρωπος , εἶπον δή πρός ὁ οἶκος ὁ παραπικραίνω , οὐ ἐφίστημι τίς εἰμί οὗτος ; εἶπον , ὅταν ἔρχομαι βασιλεύς Βαβυλών ἐπί Ἱεροσόλυμα , καί λαμβάνω ὁ βασιλεύς αὐτός καί ὁ ἄρχω αὐτός . πρόδηλος οὖν ὅπως καί οὗτος ὁ Λίβανος μετά ὁ ὑψηλός ὁ ὕβρις περιπίπτω ἐπί ὁ παρουσία ὁ ἐκ ῥίζα Ἰεσσαί γίγνομαι Σωτήρ ἐγώ · ἐπί ὅς καί ἀναπαύω ὁ τελειότης ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα χάρισμα , ὅς καί εἰσαῦθις ἔρχομαι κατά ὁ δύο καί ἔνδοξος αὐτός παρουσία , οὖον κατά ὁ δόξα κρίνω · πρόσωπον γάρ ἄνθρωπος θεός οὖον λαμβάνω · ἀλλά οὐδέ κατά ὁ λαλιά ἐλέγχω · ἐτάζω γάρ εἰμί Καρδία καί νεφρός , καί διαινέω ἄχρι μερισμός Ψυχή καί πνεῦμα . καί ἐπί ὁ γίγνομαι μέν οὖν αὐτός ἤδη πρότερος παρουσία ἐμπίμπλημι ὡς ἀληθής ὁ γῆ ὁ γιγνώσκω ὁ κύριος , μηδείς ὁ πρίν ὅτι μή μόνος ὁ ἐκ περιτομή γιγνώσκω αὐτός · τότε δέ καί μᾶλλον εἰς πέρας ἄγω ὁ προφητεία , ὅτε ὁ πλήρωμα ὁ ἔθνος εἰσέρχομαι σύν ὁ λοιπός ἔθνος καί ὁ πᾶς Ἰσραήλ σῴζω , ὁ Χριστός δέ ἐκ νεκρός ἀνίστημι ἄρχω ἔθνος ὑπό ὁ Θεός καθίστημι , κατά ὁ , Ὅρας γε οὖν ὡς οὐδέ ὅλως ἐνταῦθα Ἰσραήλ ἢ Ἰακώβ ἢ Ἰούδας ὀνομάζω , σαφῶς δέ ὁ ἔθνος ἐπί ὁ ἐκ ῥίζα ἀνίστημι Ἰεσσαί ἐλπίζω προφητεύω , συνᾴδω ὁ ἐνταῦθα λέξις ὁ παρά Μωσῆς φάσκω , οὐ ἔκλειψις ἄρχω ἐκ Ἰούδας οὐδέ ἡγέομαι ἐκ ὁ μηρός αὐτός , ἠώς εἄν ἔρχομαι ὅς ἀπόκειμαι · καί αὐτός προσδοκία , οὐ ὁ Ἰσραήλ , ἀλλά ὁ ἔθνος . καί τίς δέ ἄλλος ὁ ἀνάπαυσις ἐν ὁ ἄνω2 παρά Θεός γίγνομαι τιμή , ἢ ὁ ἀκούω λέγω αὐτός ὁ πατήρ , κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ , ἠώς εἄν τίθημι ὁ ἐχθρός σύ ὑποπόδιον ὁ πούς σύ .