eusebius-scr-eccl.de-laudibus-constantini 3.6
μοναρχία δὲ τῆς πάντων ὑπέρκειται συστάσεώς τε καὶ διοικήσεως · ἀναρχία γὰρ μᾶλλον καὶ στάσις ἡ ἐξ ἰσοτιμίας ἀντιπαρεξαγομένη πολυαρχία . διὸ δὴ εἷς θεὸς ἀλλ’ οὐ δύο οὐδὲ τρεῖς οὐδὲ ἔτι πλείονες · ἀκριβῶς γὰρ ἄθεον τὸ πολύθεον , εἷς βασιλεύς , καὶ ὁ τούτου λόγος καὶ νόμος βασιλικὸς εἷς , οὐ ῥήμασι καὶ συλλαβαῖς ἐκφωνούμενος οὐδ’ ἐν γραφαῖς καὶ στήλαις χρόνου μήκει δαπανώμενος , ζῶν δὲ καὶ ὑφεστὼς θεὸς λόγος , τοῖς ὑπ’ αὐτὸν καὶ μετ’ αὐτὸν ἅπασι τὴν τοῦ πατρὸς διαταττόμενος βασιλείαν . στρατιαὶ δὲ τοῦτον οὐράνιοι περιπολοῦσι , μυριάδες τε ἀγγέλων θεοῦ λειτουργῶν πλήθη τε στρατοπεδείας ὑπερκοσμίου τῶν τε εἴσω οὐρανοῦ πνευμάτων ἀφα - νῶν τῇ τοῦ παντὸς κόσμου τάξει διακονουμένων , ὧν πάντων ὁ βασιλικὸς καθηγεῖται λόγος οἷά τις μεγάλου βασιλέως ὕπαρχος . ἀρχιστράτηγον αὐτὸν καὶ ἀρχιερέα μέγαν προφήτην τε τοῦ πατρὸς καὶ μεγάλης βουλῆς ἄγγελον φωτός τε ἀπαύγασμα πατρικοῦ μονογενῆ τε υἱὸν καὶ τούτων ἕτερα μυρία θεσπίζουσιν ἀναφωνοῦσαι θεολόγων φωναί , ὃν δὴ ζῶντα λόγον καὶ νόμον καὶ σοφίαν ἀγαθοῦ τε πλήρωμα παντὸς ὁ γεννήσας ὑποστηςάμενος , μεγίστων ἀγαθῶν δόμα τοῖς ὑπὸ τὴν βασιλείαν πᾶσιν ἐδωρήσατο . ὁ δὲ διήκων τὰ πάντα πάντη τε ἐπιπορευόμενος καὶ τάς τε τοῦ πατρὸς χάριτας ἀφθόνως ἐξαπλῶν εἰς πάντας μέχρι καὶ τῶν ἐπὶ γῆς λογικῶν τὸ τῆς βασιλικῆς δυναστείας ἐξέτεινεν μίμημα , θεϊκαῖς δυνάμεσι τὴν κατ’ εἰκόνα τὴν αὐτοῦ πεποιημένην ἀνθρώπου ψυχὴν κατακοσμήσας · ἔνθεν αὐτῇ καὶ τῶν ἄλλων ἀρετῶν ἡ κοινωνία θεϊκῆς ἐξ ἀπορροίας περίεστι . μόνος μὲν γὰρ σοφὸς ὁ καὶ θεὸς μόνος . ὁ δ’ αὐτὸς τὴν οὐσίαν ἀγαθὸς μόνος , ἰσχύι τε δυνατὸς αὐτὸς μόνος , καὶ γεννήτωρ μὲν αὐτῆς δικαιοςύνης , πατὴρ δὲ λόγου καὶ σοφίας , πηγή τε φωτὸς καὶ ζωῆς , ἀληθείας τε καὶ ἀρετῆς ταμίας , καὶ δὴ βασιλείας αὐτῆς ἀρχῆς τε πάσης καὶ ἐξουσίας καθηγεμών .
Lemmas: μοναρχία δέ ὁ πᾶς ὑπέρκειμαι σύστασις τε καί διοίκησις · ἀναρχία γάρ μᾶλλον καί στάσις ὁ ἐκ ἰσοτιμία ἀντιπαρεξάγω πολυαρχία . διό δή εἷς θεός ἀλλά οὖον δύο οὐδέ τρεῖς οὐδέ ἔτι πλείων · ἀκριβῶς γάρ ἄθεος ὁ πολύθεος , εἷς βασιλεύς , καί ὁ οὗτος λόγος καί νόμος βασιλικός εἷς , οὖον ῥῆμα καί συλλαβή ἐκφωνέω οὐδέ ἐν γραφεύς καί στήλη χρόνος μῆκος δαπανάω , ζῶ δέ καί ὑφίστημι θεός λόγος , ὁ ὑπό αὐτός καί μετά αὐτός ἅπας ὁ ὁ πατήρ διατάσσω βασίλειος . στρατιά δέ οὗτος οὐράνιος περιπολέω , μυριάς τε ἄγγελος θεός λειτουργός πλῆθος τε στρατοπεδεία ὑπερκόσμιος ὁ τε εἴδομαι οὐρανός πνεῦμα ἁφή - νάω ὁ ὁ πᾶς κόσμος τάξις διακονέω , ὅς πᾶς ὁ βασιλικός καθηγέομαι λόγος οἷος τις μέγας βασιλεύς ὕπαρχος . ἀρχιστράτηγος αὐτός καί ἀρχιερεύς μέγας προφήτης τε ὁ πατήρ καί μέγας βουλή ἄγγελος φάος τε ἀπαύγασμα πατρικός μονογενής τε υἱός καί οὗτος ἕτερος μυρίος θεσπίζω ἀναφωνέω θεολόγος φωνή , ὅς δή ζῶ λόγος καί νόμος καί σοφία ἀγαθός τε πλήρωμα πᾶς ὁ γεννάω ὑφίστημι , μέγας ἀγαθός δόμα ὁ ὑπό ὁ βασίλειος πᾶς δωρέω . ὁ δέ διήκω ὁ πᾶς πάντῃ τε ἐπιπορεύομαι καί ὁ τε ὁ πατήρ χάρις ἄφθονος εξαπλός εἰς πᾶς μέχρι καί ὁ ἐπί γῆ λογικός ὁ ὁ βασιλικός δυναστεία ἐκτείνω μίμημα , θεῖος δύναμις ὁ κατά εἰκών ὁ αὐτός ποιέω ἄνθρωπος ψυχή κατακοσμέω · ἔνθεν αὐτός καί ὁ ἄλλος ἀρετή ὁ κοινωνία θεῖος ἐκ ἀπόρροια περίειμι . μόνος μέν γάρ σοφός ὁ καί θεός μόνος . ὁ δέ αὐτός ὁ οὐσία ἀγαθός μόνος , ἰσχύς τε δυνατός αὐτός μόνος , καί γεννήτωρ μέν αὐτός δικαιόω , πατήρ δέ λόγος καί σοφία , πηγή τε φάος καί ζωή , ἀλήθεια τε καί ἀρετή τάμιας , καί δή βασίλεια αὐτός ἀρχή τε πᾶς καί ἐξουσία καθηγεμών .