ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia epistula
Τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσέβιος ἐν κυρίῳ χαίρειν . Εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν τὰ παρ’ ἡμῶν ἐν βραχέσιν ἤρκεσεν , οὐ χρὴ θαυμάζειν · οὐ γὰρ δὴ πολλῶν ἔδει λόγων πρὸς ἀνατροπὴν τῶν αὐτόθεν καὶ τοῖς τυχοῦσιν κατεγνωσμένων . διὸ δὴ ἐν δυσὶ τοῖς πρώτοις μόνῃ τῇ παραθέσει τῶν τοῦ ἀνδρὸς ῥημάτων χρησάμενος δίχα πάσης ἀντιρρήσεως ἐξ αὐτῶν τὸν κατ’ αὐτῶν ἔλεγχον φανερὸν ἐποιούμην . νυνὶ δὲ πρὸς ἐκείνῃ τῇ φώρᾳ καὶ τὴν ἀνατροπὴν τῶν αὐτῶν διὰ τριῶν τῶν μετὰ χεῖρας προσήγαγον . ὁ μὲν γὰρ ἕν τι διωλύγιον καὶ πολυπλανὲς σύγγραμμα συντάξας τοῦτό φησιν πεποιηκέναι διὰ τὸ ἕνα γνωρίζειν θεόν , μή πη λάθῃ τῷ υἱῷ τοῦ θεοῦ χώραν διδοὺς ὑποστάσεως διελὼν τὴν γραφήν . ἡμεῖς δὲ τὴν παναγίαν καὶ τρισμακαρίαν τιμῶντες τριάδα ἐν τοσούτοις τὴν πᾶσαν ὑπόθεσιν συνειλήφαμεν , φεισάμενοι μὲν πολυλογίας , ἐν ἐπιτόμοις δὲ καὶ βραχέσιν τὴν ἀληθῆ παραστήσαντες θεολογίαν . εἰ μὲν οὖν αὐταρκῶς ἔχει τὰ γραφέντα , κρίνειας ἂν αὐτὸς ἐντυγχάνων · εἰ δέ τινα λείποι , καὶ ταῦτα ἂν ἀναπληρώσειας , δηλαδὴ ἃ δὴ ἀδελφὸς ἀδελφοῦ τὰ ὑστερήματα , εἴ που καὶ θεραπείας δέοιτο , δι’ ἐπανορθώσεως ἐξιώμενος . Ἔρρωσθαί σε καὶ μνημονεύειν μου τῷ κυρίῳ διὰ παντὸς εὔχομαι .
Lemmas: ὁ τίμιος καί ἀγαπητός συλλειτουργῶ Φλακίλλῳ Εὐσέβιος ἐν κύριος χαίρω . εἰμί πρός ὁ ἀδόλεσχος καί πολυεπής Μάρκελλος γραφή ὁ παρά ἐγώ ἐν βραχύς ἀρκέω , οὖον χρή θαυμάζω · οὖον γάρ δή πολύς ἐσθίω λόγος πρός ἀνατροπή ὁ αὐτόθεν καί ὁ τυγχάνω καταγιγνώσκω . διό δή ἐν δύο ὁ πρῶτος μόνος ὁ παράθεσις ὁ ὁ ἀνήρ ῥῆμα χράω δίχα πᾶς ἀντίρρησις ἐκ αὐτός ὁ κατά αὐτός ἔλεγχος φανερός ποιέω . νυνί δέ πρός ἐκεῖνος ὁ φώρ καί ὁ ἀνατροπή ὁ αὐτός διά τρεῖς ὁ μετά χείρ προσάγω . ὁ μέν γάρ εἷς τίς διωλύγιος καί πολυπλανής σύγγραμμα συντάσσω οὗτος φημί ποιέω διά ὁ εἷς γνωρίζω θεός , μή πῇ λανθάνω ὁ υἱός ὁ θεός χώρα δίδωμι ὑπόστασις διαιρέω ὁ γραφεύς . ἐγώ δέ ὁ παναγία καί τρισμακάριος τιμή τριάς ἐν τοσοῦτος ὁ πᾶς ὑπόθεσις συλλαμβάνω , φείδομαι μέν πολυλογία , ἐν ἐπίτομος δέ καί βραχύς ὁ ἀληθής παρίστημι θεολογία . εἰμί μέν οὖν αὐτάρκης ἔχω ὁ γράφω , κρίνω εἄν αὐτός ἐντυγχάνω · εἰμί δέ τις λείπω , καί οὗτος εἄν ἀναπληρόω , δηλαδή ὁ δή ἀδελφός ἀδελφός ὁ ὑστέρημα , εἰμί ποῦ καί θεραπεία δήω , διά ἐπανόρθωσις ἐξιάομαι . ῥώννυμι σύ καί μνημονεύω ἐγώ ὁ κύριος διά πᾶς εὔχομαι .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.pinax
α ὅτι μάτην Σαβέλλιον διέβαλλεν Μάρκελλος τὰ ἴσα αὐτῷ δοξάζων . β ὅτι τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ ἡ Χριστοῦ χάρις τὴν περὶ πατρὸς καὶ υἱοῦ γνῶσιν ἐξαίρετον ἐδωρήσατο . γ ὅτι ποικίλως ἐσφάλησαν οἱ ἑτερόδοξοι ἐν τῷ περὶ υἱοῦ λόγῳ . δ ὅτι μάτην Χριστιανοὺς ἑαυτοὺς λέγουσιν οἱ μὴ ὑφεστάναι τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ ὁμολογοῦντες . ε ὅπως Μάρκελλος τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ ἠρνεῖτο τὴν Σαβελλίου αἵρεσιν μιμούμενος . ϛ ὅπως ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ πιστεύει . ζ ὅπως οἱ ἑτερόδοξοι διαφόρως τῆς περὶ τοῦ υἱοῦ θεολογίας ἐκπεπτώκασιν . η παράθεσις τῆς ὑγιοῦς καὶ ἐκκλησιαστικῆς ὀρθοδοξίας . θ ὅτι μὴ τοῖς πολλοῖς κτίσμασιν ὁμοίως καὶ ὁ υἱὸς ὑπέστη . ι ὅτι μόνος ἐκ τοῦ πατρὸς γεννηθεὶς εἰκότως καὶ θεὸς καὶ μονογενῆς υἱὸς μόνος αὐτὸς ἀνείρηται . ια ὅπως ἕνα θεὸν ἡ ἐκκλησία γνωρίζει , καίτοι τὸν υἱὸν θεὸν ἐκ θεοῦ εἶναι παραδεχομένη . ιβ ὡς ἄρρητος αὐτοῦ ἡ ἐκ τοῦ πατρὸς γέννησις . ιγ ὅτι ἀναγκαία καὶ σωτήριος τοῖς πᾶσιν ἡ τοῦ υἱοῦ ἐπιστασία . ιδ ὅτι εὐλόγως ἡ ἐκκλησία τὰ αὐτὰ φρονήσαντα Σαβελλίῳ Μάρκελλον ἀπεδοκίμασεν . ιε ὁποίοις ῥήμασιν Μάρκελλος τὸν Σαβέλλιον ἔκοπτεν , προσποιούμενος μὴ τὰ ἴσα αὐτῷ φρονεῖν . ις ὅπως ἁλίσκεται διὰ τῶν αὐτοῦ φωνῶν τὰ αὐτὰ τῷ Σαβελλίῳ δοξάζων . ιζ ὅπως ἠρνεῖτο γυμνῇ τῇ κεφαλῇ τὴν ὑπόστασιν τοῦ υἱοῦ . ιη ὅπως πρὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως οὐδὲν ἕτερον ἔφασκεν εἶναι τὸν υἱόν , ἢ λόγον αὐτὸ μόνον ὅμοιον τῷ παρ’ ἀνθρώποις . ιθ ὅπως αἱ θεῖαι γραφαὶ οὐ μόνον λόγον ἀλλὰ καὶ μυρία ἕτερα καὶ πρὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως ὠνόμαζον τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ . κ παραθέσεις καὶ ἑρμηνεῖαι μερικαὶ τῶν ἀπὸ τῆς θείας γραφῆς ἀποδείξεων ἐν ὅλοις λ κεφαλαίοις .
Lemmas: ὅς ὅτι μάτην Σαβέλλιος διαβάλλω Μάρκελλος ὁ ἴσος αὐτός δοξάζω . Β ὅτι ὁ ἐκκλησία ὁ θεός ὁ Χριστός χάρις ὁ περί πατήρ καί υἱός γνῶσις ἐξαίρω δωρέω . γ ὅτι ποικίλως σφάλλω ὁ ἑτερόδοξος ἐν ὁ περί υἱός λόγος . δ ὅτι μάτην Χριστιανός ἑαυτοῦ λέγω ὁ μή ὑφίστημι ὁ υἱός ὁ θεός ὁμολογέω . ε ὅπως Μάρκελλος ὁ υἱός ὁ θεός ἀρνέομαι ὁ Σαβέλλιος αἵρεσις μιμέομαι . ϛ ὅπως ὁ ἐκκλησία ὁ θεός πιστεύω . ζ ὅπως ὁ ἑτερόδοξος διάφορος ὁ περί ὁ υἱός θεολογία ἐκπίπτω . ὁ παράθεσις ὁ ὑγιής καί ἐκκλησιαστικός ὀρθοδοξία . θ ὅτι μή ὁ πολύς κτίσμα ὁμοίως καί ὁ υἱός ὑφίστημι . ι ὅτι μόνος ἐκ ὁ πατήρ γεννάω εἰκότως καί θεός καί μονογενής υἱός μόνος αὐτός ἀνείρομαι . ἰά ὅπως εἷς θεός ὁ ἐκκλησία γνωρίζω , καίτοι ὁ υἱός θεός ἐκ θεός εἰμί παραδέχομαι . Ἶβ ὡς ἄρρητος αὐτός ὁ ἐκ ὁ πατήρ γέννησις . ιγʹ ὅτι ἀναγκαῖος καί σωτήριος ὁ πᾶς ὁ ὁ υἱός ἐπιστασία . ιδʹ ὅτι εὔλογος ὁ ἐκκλησία ὁ αὐτός φρονέω Σαβέλλιος Μάρκελλος ἀποδοκιμάζω . εἶμι ὁποῖος ῥῆμα Μάρκελλος ὁ Σαβέλλιος κόπτω , προσποιέω μή ὁ ἴσος αὐτός φρονέω . ἴς ὅπως ἁλίσκομαι διά ὁ αὐτός φωνή ὁ αὐτός ὁ Σαβέλλιος δοξάζω . ιζʹ ὅπως ἀρνέομαι γυμνός ὁ κεφαλή ὁ ὑπόστασις ὁ υἱός . ἔρχομαι ὅπως πρό ὁ ἐνανθρώπησις οὐδείς ἕτερος φάσκω εἰμί ὁ υἱός , ἢ λόγος αὐτός μόνος ὅμοιος ὁ παρά ἄνθρωπος . ιθʹ ὅπως ὁ θεῖος γραφή οὖον μόνος λόγος ἀλλά καί μυρίος ἕτερος καί πρό ὁ ἐνανθρώπησις ὀνομάζω ὁ υἱός ὁ θεός . Κ παράθεσις καί ἑρμηνεία μερικός ὁ ἀπό ὁ θεῖος γραφεύς ἀπόδειξις ἐν ὅλος λ κεφάλαιος .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.praefatio.1
Ἐγὼ μὲν ᾤμην ἐξαρκεῖν τὰς τῶν αὐτοῦ Μαρκέλλου φωνῶν παραθέσεις , ἃς διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἀνελεξάμην , πρὸς τὸν καθ’ ἑαυτῶν ἔλεγχον . οὕτω γὰρ προφανῆ καὶ ἀδιάτρεπτον τὴν ἄρνησιν τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ περιεῖχον , ὡς καὶ δίχα πάσης ἀντιρρήσεως τοῖς τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τροφίμοις φευκτὸν εἶναι τὸν ἐν αὐτοῖς λόγον .
Lemmas: ἐγώ μέν οἴομαι ἐξαρκέω ὁ ὁ αὐτός Μάρκελλος φωνή παράθεσις , ὅς διά ὁ ἔμπροσθεν ἀναλέγω , πρός ὁ κατά ἑαυτοῦ ἔλεγχος . οὗτος γάρ προφανής καί ἀδιάτρεπτος ὁ ἄρνησις ὁ υἱός ὁ θεός περιέχω , ὡς καί δίχα πᾶς ἀντίρρησις ὁ ὁ ἐκκλησία ὁ θεός τρόφιμος φευκτός εἰμί ὁ ἐν αὐτός λόγος .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.praefatio.2
ἐπεὶ δὲ διεσκεψάμην , μήποτ’ ἄρα τινὲς τῆς ἐκκλησιαστικῆς θεολογίας ὑποσυρεῖεν τῇ πολλῇ παραθέσει , ᾗ κέχρηται ὁ ἀνὴρ εἰς πίστωσιν ὧν ᾤετο αὐτῷ συμβαλεῖσθαι , καὶ τούτων ἔκρινα δεῖν ἐπὶ τοῦ παρόντος τὸν ἔλεγχον ἐκφῆναι , ὡς ἂν μάθοι πᾶς ὅτι μηδὲ εἷς αὐτῷ λόγος τῆς ἐνθέου γραφῆς ἀρνουμένῳ τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ συνῳδὸν παρείχετο μαρτυρίαν , πάντες δ’ ἄντικρυς αὐτῷ τὴν ἐναντίαν ἐφθέγγοντο φωνὴν ἀδιαστρόφως τὰς οὐκ ὀρθῶς αὐτοῦ τῶν θείων γραφῶν παρεξηγήσεις εὐθύνοντες . συνάψω δὲ κατὰ τὸ αὐτὸ τῇ τούτων φώρᾳ τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεολογίαν . νεώτερον μὲν λέγειν ἔχων οὐδέν , οὐδ’ ἐμαυτοῦ σοφόν τι καὶ οἰκεῖον εὕρεμα , τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊσχόμενος , ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει .
Lemmas: ἐπεί δέ διασκέπτομαι , μήποτε ἄρα τις ὁ ἐκκλησιαστικός θεολογία ὑποσύρω ὁ πολύς παράθεσις , ὅς χράομαι ὁ ἀνήρ εἰς πίστωσις ὅς οἴομαι αὐτός συμβάλλω , καί οὗτος κρίνω δήω ἐπί ὁ πάρειμι ὁ ἔλεγχος ἐκφαίνω , ὡς εἄν μανθάνω πᾶς ὅτι μηδέ εἷς αὐτός λόγος ὁ ἔνθεος γραφεύς ἀρνέομαι ὁ υἱός ὁ θεός συνῳδός παρέχω μαρτυρία , πᾶς δέ ἄντικρυς αὐτός ὁ ἐναντίος φθέγγομαι φωνή ἀδιάστροφος ὁ οὐ ὀρθῶς αὐτός ὁ θεῖον γραφεύς παρεξήγηση εὐθύνω . συνάπτω δέ κατά ὁ αὐτός ὁ οὗτος φώρ ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ θεολογία . νέος μέν λέγω ἔχω οὐδείς , οὐδέ ἐμαυτοῦ σοφός τίς καί οἰκέω εὕρεμα , ὁ δέ ἐκκλησία ὁ θεός ὁ ἀδιάφθορος διδασκαλία προΐσχω , ὅς παρά ὁ αὐτόπτης καί αὐτήκοος ὁ λόγος ἄνωθεν ἐκ ἀρχή παραλαμβάνω φυλάσσω .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.1.1
πρὸ δὲ τῆς τούτων ἐξετάσεως , ἐπειδὴ μεταξὺ τοῦ συγγράμματος τὸν Σαβέλλιον ὑπ’ αὐτοῦ κοπτόμενον εὗρον , καταπλαγεὶς τῆς ἠλιθιότητος τὸν ἄνδρα . ὡς οὐκ ἐφείσατο κακῶς ἀγορεῦσαι ὃν πάντων μᾶλλον ἐπαινεῖν αὐτὸν ἐχρῆν ὁμόδοξον αὐτῷ καὶ ὁμογνώμονα γεγονότα , οὐχ ἡγησάμην ἀντιπαρελθεῖν σιγῇ τὸν λόγον , παραδοῦναι δὲ καὶ τούτου ἔλεγχον τῷ παρόντι γράμματι . τὸ μὲν γὰρ τοὺς τοῦ θεοῦ λειτουργοὺς πρὸς αὐτοῦ διαβεβλῆσθαι εἰ καὶ αὐτῷ μὲν ψόγον τοῖς δ’ ἐλευθερουμένοις τῆς πρὸς αὐτὸν κοινωνίας εὐδοξίαν ἐπήγαγεν ,
Lemmas: πρό δέ ὁ οὗτος ἐξέτασις , ἐπεί μεταξύ ὁ σύγγραμμα ὁ Σαβέλλιος ὑπό αὐτός κόπτω εὑρίσκω , καταπλάσσω ὁ ἠλιθιότης ὁ ἀνήρ . ὡς οὐ φείδομαι κακῶς ἀγορεύω ὅς πᾶς μᾶλλον ἐπαινέω αὐτός χρή ὁμόδοξος αὐτός καί ὁμογνώμων γίγνομαι , οὐ ἡγέομαι αντιπαρέρχομαι σιγή ὁ λόγος , παραδίδωμι δέ καί οὗτος ἔλεγχος ὁ πάρειμι γράμμα . ὁ μέν γάρ ὁ ὁ θεός λειτουργός πρός αὐτός διαβάλλω εἰμί καί αὐτός μέν ψόγος ὁ δέ ἐλευθερόω ὁ πρός αὐτός κοινωνία εὐδοξία ἐπάγω ,
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.1.2
ὅμως εἴχετό τινος εἰκότος τὸ δοκεῖν τὰ μὴ αὐτῷ φίλα φαυλίζειν · τὸ δὲ λαθεῖν κόπτοντα αὑτὸν διὰ τῆς τοῦ ὁμογνώμονος δυσφημίας ἀναιδείας ἔμοιγε δοκεῖ ἅμα καὶ ἀναισθησίας ὑπάρχειν . ὅτι δὲ ταῦθ’ οὕτως ἔχει , γένοιτ’ ἂν ἔλεγχος αὐτὸς ἑαυτοῦ , υἱοπάτορα τὸν θεὸν κατὰ τὸν Σαβέλλιον , εἰ καὶ μὴ γυμνῷ τῷ λόγῳ , τῇ γοῦν ἀληθείᾳ εἰσάγων , τῷ τὴν ὑπόστασιν ἀναιρεῖν τοῦ υἱοῦ , ἕνα δὲ θεὸν ὁρίζεσθαι . καὶ τοῦτον ἑαυτοῦ πατέρα καὶ αὖ πάλιν υἱὸν ἀποκαλεῖν ἑαυτοῦ . λόγον γὰρ εἶναι δοὺς τὸν ἐν τῷ θεῷ ,
Lemmas: ὅμως ἔχω τις εἰκός ὁ δοκέω ὁ μή αὐτός φίλος φαυλίζω · ὁ δέ λανθάνω κόπτω ἑαυτοῦ διά ὁ ὁ ὁμογνώμων δυσφημία ἀναίδεια ἐγώ δοκέω ἅμα καί ἀναισθησία ὑπάρχω . ὅτι δέ αὐτός οὕτως ἔχω , γίγνομαι εἄν ἔλεγχος αὐτός ἑαυτοῦ , υἱοπάτωρ ὁ θεός κατά ὁ Σαβέλλιος , εἰμί καί μή γυμνός ὁ λόγος , ὁ γοῦν ἀλήθεια εἰσάγω , ὁ ὁ ὑπόστασις ἀναιρέω ὁ υἱός , εἷς δέ θεός ὁρίζω . καί οὗτος ἑαυτοῦ πατήρ καί αὖος πάλιν υἱός ἀποκαλέω ἑαυτοῦ . λόγος γάρ εἰμί δίδωμι ὁ ἐν ὁ θεός ,
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.1.3
ἕν τε καὶ ταὐτὸν ὄντα αὐτῷ τοῦτον ὁρισάμενος , πατέρα τούτου χρηματίζειν αὐτὸν ἔφη · τόν τε λόγον υἱὸν εἶναι αὐτοῦ , οὐκ ἀληθῶς ὄντα υἱὸν ἐν οὐσίας ὑποστάσει , κυρίως δὲ καὶ ἀληθῶς ὄντα λόγον . ἐπισημαίνεται γοῦν ὅτι μὴ καταχρηστικῶς λόγον . ἀλλὰ κυρίως καὶ ἀληθῶς ὄντα λόγον , καὶ μηδὲν ἕτερον ἢ λόγον .
Lemmas: εἷς τε καί αὐτός εἰμί αὐτός οὗτος ὁρίζω , πατήρ οὗτος χρηματίζω αὐτός φημί · ὁ τε λόγος υἱός εἰμί αὐτός , οὐ ἀληθής εἰμί υἱός ἐν οὐσία ὑπόστασις , κύριος δέ καί ἀληθής εἰμί λόγος . ἐπισημαίνω γοῦν ὅτι μή καταχρηστικός λόγος . ἀλλά κύριος καί ἀληθής εἰμί λόγος , καί μηδείς ἕτερος ἢ λόγος .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.1.4
εἰ δὲ μηδὲν ἕτερον , δῆλον ὡς οὐδὲ υἱὸς ἦν κυρίως καὶ ἀληθῶς , μέχρι δὲ φωνῆς καὶ ὀνόματος καταχρηστικῶς ὠνομασμένος . ἕν τε εἶναι λέγων καὶ ταὐτὸν τῷ θεῶ τὸν λόγον , τὸν σαρκωθέντα καὶ ἐκ τῆς παρθένου τεχθέντα , θεὸν αὐτὸν ἀπέφηνεν . ὃ δὴ πάλαι καὶ πρόπαλαι τὸν Σαβέλλιον φθεγξάμενον ἀπεδοκίμασεν ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ , τοῖς ἀθέοις αὐτὸν αἱρεσιώταις ἐγκαταλέξασα .
Lemmas: εἰμί δέ μηδείς ἕτερος , δῆλος ὡς οὐδέ υἱός εἰμί κύριος καί ἀληθής , μέχρι δέ φωνή καί ὄνομα καταχρηστικός ὀνομάζω . εἷς τε εἰμί λέγω καί αὐτός ὁ θεάομαι ὁ λόγος , ὁ σαρκόω καί ἐκ ὁ παρθένος τίκτω , θεός αὐτός ἀποφαίνω . ὅς δή πάλαι καί πρόπαλαι ὁ Σαβέλλιος φθέγγομαι ἀποδοκιμάζω ὁ ἐκκλησία ὁ θεός , ὁ ἄθεος αὐτός αἱρεσιώτης ἐγκαταλέγω .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.2.1
τὸ μὲν γὰρ θεὸν ὁμολογεῖν ἕνα πρὸς ἀντιδιαστολὴν τῆς Ἑλλήνων πολυθέου πλάνης πρῶτοι παρειλήφασιν Ἰουδαίων παῖδες . τὸ δὲ καὶ πατέρα τὸν αὐτὸν υἱοῦ μονογενοῦς γνωρίζειν ἐξαίρετον γέρας ἡ χάρις ἡ σωτήριος τῆ ἔκκλησίᾳ δεδώρηται . υἱὸν δε Ἰησοῦν Χριστὸν μόνον οἶδεν καὶ οὐδένα ἕτερον , οὐ κατὰ τὴν τῆς σαρκὸς ἣν ἀνείληφεν γένεσιν ( ταύτην γὰρ δούλου μορφὴν καὶ υἱὸν ἀνθρώπου καλεῖν δεδίδακται ) , κατὰ δὲ τὴν ἐξ αὐτοῦ τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς πρὸ πάντων αἰώνων ἄγνωστον τοῖς πᾶσιν · καθ’ ἣν τὸ πλήρωμα τῆς πατρικῆς θεότητος καὶ αὐτὸν υἱὸν θεὸν ὑπεστήσατο , οὐκ ἰδιόκτητον καὶ τοῦ πατρὸς ἀφωρισμένην οὐδ’ ἄναρχόν τινα καὶ ἀγέννητον οὐδὲ ἄλλοθέν ποθεν ξένην καὶ τοῦ πατρὸς ἀλλοτρίαν ἐφελκόμενον θεότητα , ἐξ αὐτῆς δὲ τῆς πατρικῆς μετουσίας ὥσπερ ἀπὸ πηγῆς ἐπ’ αὐτὸν προχεομένης πληρούμενον . μόνῳ γὰρ ἐν αὐτῷ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς πατρικῆς ἐνοικεῖν θεότητος ὁ μέγας ἐπαίδευσεν ἀπόστολος . διὸ δὴ εἷς θεὸς τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ κηρύττεται , καὶ οὐκ ἔστιν ἕτερος πλὴν αὐτοὺ · εἷς δὲ καὶ μονογενὴς τοῦ θεοῦ υἱός , εἰκὼν τῆς πατρικῆς θεότητος , καὶ διὰ τοῦτο θεός .
Lemmas: ὁ μέν γάρ θεός ὁμολογέω εἷς πρός ἀντιδιαστολή ὁ Ἕλλην πολύθεος πλάνης πρῶτος παραλαμβάνω Ἰουδαῖος παῖς . ὁ δέ καί πατήρ ὁ αὐτός υἱός μονογενής γνωρίζω ἐξαίρω γέρας ὁ χάρις ὁ σωτήριος τῆ ἐκκλησία δωρέω . υἱός δέ Ἰησοῦς Χριστός μόνος οἶδα καί οὐδείς ἕτερος , οὖον κατά ὁ ὁ σάρξ ὅς ἀναλαμβάνω γένεσις ( οὗτος γάρ δοῦλος μορφή καί υἱός ἄνθρωπος καλέω διδάσκω ) , κατά δέ ὁ ἐκ αὐτός ὁ θεός καί πατήρ πρό πᾶς αἰών ἄγνωστος ὁ πᾶς · κατά ὅς ὁ πλήρωμα ὁ πατρικός θεότης καί αὐτός υἱός θεός ὑφίστημι , οὐ ἰδιόκτητος καί ὁ πατήρ ἀφορίζω οὐδέ ἄναρχος τις καί ἀγέννητος οὐδέ ἄλλοθεν πόθεν ξένος καί ὁ πατήρ ἀλλότριος ἐφέλκω θεότης , ἐκ αὐτός δέ ὁ πατρικός μετουσία ὥσπερ ἀπό πηγή ἐπί αὐτός προχέω πληρόω . μόνος γάρ ἐν αὐτός πᾶς ὁ πλήρωμα ὁ πατρικός ἐνοικέω θεότης ὁ μέγας παιδεύω ἀπόστολος . διό δή εἷς θεός ὁ ἐκκλησία ὁ θεός κηρύσσω , καί οὐ εἰμί ἕτερος πλήν αὐτου · εἷς δέ καί μονογενής ὁ θεός υἱός , εἰκών ὁ πατρικός θεότης , καί διά οὗτος θεός .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.3.1
ἣν δὴ θεολογίαν οἱ πολλοὶ νοεῖν οὐ χωρήσαντες , ποικίλας ἀτραποὺς ἐπενόησαν πλάνης · α οἱ μὲν θεὸν δόντες τὸν υἱόν , τὸν δ’ ἄνθρωπον ὃν ἀνείληφεν ἀρνησάμενοι , β οἱ δὲ ψιλὸν ἄνθρωπον ὑποθέμενοι . τὸν δ’ ἐν αὐτῷ θεὸν ἀγνοήσασντες , γ οἱ δὲ φόβῳ τοῦ δοκεῖν δεύτερον εἰσηγεῖσθαι θεὸν τὸν αὐτὸν εἶναι πατέρα καὶ υἱὸν ὁρισάμενοι . οὓς ἐκτραπεῖσα ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ τῷ τῆς ἀληθείας εὐαγγελικῷ κηρύγματι σεμνύνεται , ἕνα μὲν τὸν ἐπὶ πάντων θεὸν ἔχειν αὐχοῦσα , ἕνα δὲ καὶ υἱὸν μονογενῆ θεὸν ἐκ θεοῦ Ἰησοῦν Χριστὸν ἐπιγραφομένη , σωτῆρα τὸν αὐτὸν καὶ υἱὸν ἀνθρώπου γινόμενον ὁμολογοῦσα , ὄντα μὲν υἱὸν θεοῦ πρὶν ἢ καὶ ἀνθρώπου γενέσθαι , καὶ τοῦτο δὲ γενόμενον ὅπερ οὐκ ἦν δι’ ἄφατον ὑπερβολὴν τῆς τοῦ πατρὸς φιλανθρωπίας .
Lemmas: ὅς δή θεολογία ὁ πολύς νοέω οὖον χωρέω , ποικίλος ἀτραπός ἐπινοέω πλάνης · ὅς ὁ μέν θεός δίδωμι ὁ υἱός , ὁ δέ ἄνθρωπος ὅς ἀναλαμβάνω ἀρνέομαι , Β ὁ δέ ψιλός ἄνθρωπος ὑποτίθημι . ὁ δέ ἐν αὐτός θεός ἀγνοέω , γ ὁ δέ φόβος ὁ δοκέω δύο εἰσηγέομαι θεός ὁ αὐτός εἰμί πατήρ καί υἱός ὁρίζω . ὅς ἐκτρέπω ὁ ἐκκλησία ὁ θεός ὁ ὁ ἀλήθεια εὐαγγελικός κήρυγμα σεμνύνω , εἷς μέν ὁ ἐπί πᾶς θεός ἔχω αὐχέω , εἷς δέ καί υἱός μονογενής θεός ἐκ θεός Ἰησοῦς Χριστός ἐπιγράφω , σωτήρ ὁ αὐτός καί υἱός ἄνθρωπος γίγνομαι ὁμολογέω , εἰμί μέν υἱός θεός πρίν ἢ καί ἄνθρωπος γίγνομαι , καί οὗτος δέ γίγνομαι ὅσπερ οὐ εἰμί διά ἄφατος ὑπερβολή ὁ ὁ πατήρ φιλανθρωπία .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.4.1
ὁ μὲν δὴ τῆς ἀληθείας λόγος ταῦτ’ ἐκ προσώπου βοᾷ τῆς ἐκκλησίας · οἱ δὲ τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ ἀρνούμενοι , ἕνα δὲ θεὸν εἶναι φάσκοντες καὶ οὐδὲν ἕτερον , τί καὶ παρενοχλοῦσιν μάτην τῇ ἐκκλησίᾳ , ταῖς Ἰουδαίων προσομιλεῖν συναγωγαῖς δέον ; τί δὲ καὶ βλασφήμοις σφὰς αὐτοὺς περιπείρουσιν λόγοις , τὸν ἕνα θεὸν συκοφαντοῦντες διτταῖς ἐπηγορίαις , εἰ δὴ τὸν αὐτὸν πατέρα καὶ τὸν αὐτὸν υἱὸν ὑποτίθενται ; καὶ τίνος γάρ ἐστιν πατήρ , μηδενὸς ὑφεστῶτος υἱοῦ ; τίνος δὲ υἱὸς ἔσται , μὴ προϋπάρχοντος τοῦ γεγεννηκότος ; εἷς δὲ ὢν πάντως που αὐτὸς ἔσται ὁ σαρκωθεὶς καὶ παθὼν καὶ τὸν ἐν ἀνθρώποις διανύσας θνητὸν βίον .
Lemmas: ὁ μέν δή ὁ ἀλήθεια λόγος αὐτός ἐκ πρόσωπον βοάω ὁ ἐκκλησία · ὁ δέ ὁ υἱός ὁ θεός ἀρνέομαι , εἷς δέ θεός εἰμί φάσκω καί οὐδείς ἕτερος , τίς καί παρενοχλέω μάτην ὁ ἐκκλησία , ὁ Ἰουδαῖος προσομιλέω συναγωγή δήω ; τίς δέ καί βλάσφημος σφός αὐτός περιπείρω λόγος , ὁ εἷς θεός συκοφαντέω διττός ἐπηγορία , εἰμί δή ὁ αὐτός πατήρ καί ὁ αὐτός υἱός ὑποτίθημι ; καί τίς γάρ εἰμί πατήρ , μηδείς ὑφίστημι υἱός ; τίς δέ υἱός εἰμί , μή προυπάρχω ὁ γεννάω ; εἷς δέ εἰμί πάντως ποῦ αὐτός εἰμί ὁ σαρκόω καί πάσχω καί ὁ ἐν ἄνθρωπος διανύω θνητός βίος .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.5.1
ἀλλὰ ταῦτα λέγοντα Σαβέλλιον ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ , ὡς ἄθεα καὶ δυσσεβῆ τολμῶντα , μακρὰν ἤλασεν · ταῦτα δὲ Μάρκελλος ἀνανε οῦσθαι πειρᾶται , προκαλύμματι χρώμενος οὐ πιθανῷ λόγῳ . θεὸν γὰρ ἕνα ὀρθῶς ὁριζόμενος τοῦτον αὐτὸν λόγον ἔχειν ἐν ἑαυτῷ ἡνωμένον καὶ συνημμένον αὐτῷ φησίν · κἄπειτα τοῦ ἑνὸς θεοῦ τὸ μέν τι πατέρα καλεῖ , τὸ δὲ υἱόν , ὡς διπλῆν τινα καὶ σύνθετον οὐσίαν ἐν αὐτῷ εἶναι .
Lemmas: ἀλλά οὗτος λέγω Σαβέλλιος ὁ ἐκκλησία ὁ θεός , ὡς ἄθεος καί δυσσεβής τολμάω , μακράν ἐλαύνω · οὗτος δέ Μάρκελλος ἀνανε ουεπομαι πειράω , προκάλυμμα χράω οὖον πιθανός λόγος . θεός γάρ εἷς ὀρθῶς ὁρίζω οὗτος αὐτός λόγος ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ἑνόω καί συνάπτω αὐτός φημί · ἔπειτα ὁ εἷς θεός ὁ μέν τίς πατήρ καλέω , ὁ δέ υἱός , ὡς διπλόος τις καί συντίθημι οὐσία ἐν αὐτός εἰμί .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.5.2
καὶ πόσῳ τούτου κρείττων , ἐν κακῶν ἐκλογῇ , ὁ μὴ διαιρῶν μὲν τὴν ἄναρχον καὶ ἀγέννητον καὶ θεϊκὴν δύναμιν τὸν αὐτὸν δ’ εἶναι ὁμολογῶν γυμνῷ τῷ λόγῳ , πόσῳ δὲ ἑκατέρων βελτίων ὁ Ἰουδαῖος , τὸν ἕνα θεὸν οὐ διαιρῶν εἰς πατέρα καὶ υἱὸν Μαρκέλλῳ παραπλησίως οὐδὲ τὸν αὐτὸν υἱοπάτορα κατὰ τὸν Σαβέλλιον εἰσάγων , ἀλλὰ σέβων μὲν τὸν θεὸν γνωρίζων δὲ καὶ προσδοκῶν τὸν Χριστὸν αὐτοῦ τὸν διὰ τῶν προφητῶν ἥξειν κηρυττόμενον , ὃν ἐλθόντα ἐπεὶ μὴ παρεδέξαντο , δίκην τῆς εἰς αὐτὸν ἀπιστίας ὑπέσχον τε καὶ ὑφέξουσιν .
Lemmas: καί πόσος οὗτος ἀγαθός , ἐν κακός ἐκλογή , ὁ μή διαιρέω μέν ὁ ἄναρχος καί ἀγέννητος καί θεικός δύναμις ὁ αὐτός δέ εἰμί ὁμολογέω γυμνός ὁ λόγος , πόσος δέ ἑκάτερος ἀγαθός ὁ Ἰουδαῖος , ὁ εἷς θεός οὖον διαιρέω εἰς πατήρ καί υἱός Μάρκελλος παραπλήσιος οὐδέ ὁ αὐτός υἱοπάτωρ κατά ὁ Σαβέλλιος εἰσάγω , ἀλλά σέβω μέν ὁ θεός γνωρίζω δέ καί προσδοκάω ὁ Χριστός αὐτός ὁ διά ὁ προφήτης ἥκω κηρύσσω , ὅς ἔρχομαι ἐπεί μή παραδέχομαι , δίκη ὁ εἰς αὐτός ἀπιστία ὑπέσχον τε καί ὑπέχω .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.6.1
οἱ δὲ πιστεύειν εἰς τὸν ἀφικόμενον δι’ εὐχῆς ἔχοντες τρία ταῦτα γνωριοῦσιν · τὸν ἐκ σπέρματος Δαυὶδ καὶ τῆς αὐτῆς ἁγίας παρθένου καὶ τὸν ἐνοικήσαντα τούτῳ υἱὸν τοῦ θεοῦ προόντα καὶ οὐσιωδῶς ὑφεστῶτα καὶ τὸν τούτου πατέρα θεόν , ὑφ’ οὗ καὶ αὐτὸς ἀπεστάλθαι συνεχῶς ὁμολογεῖ . ἡμῖν τοίνυν εἷς θεὸς ὁ πατήρ , ἐξ οὗ τὰ πάντα κατὰ τὸν ἀπόστολον καὶ εἷς κύριος Ἰησοῦς Χριστός , δι’ οὗ τὰ πάντα , ὁ προὼν τοῦ θεοῦ μονογενὴς υἱός , καὶ τρίτος ὁ κατὰ σάρκα υἱὸς ἀνθρώπου , ὃν δι’ ἡμᾶς ἀνείληφεν ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ .
Lemmas: ὁ δέ πιστεύω εἰς ὁ ἀφικνέομαι διά εὐχή ἔχω τρεῖς οὗτος γνωρίζω · ὁ ἐκ σπέρμα Δαυίδ καί ὁ αὐτός ἅγιος παρθένος καί ὁ ἐνοικέω οὗτος υἱός ὁ θεός προέρχομαι καί οὐσιωδῶς ὑφίστημι καί ὁ οὗτος πατήρ θεός , ὑπό ὅς καί αὐτός ἀποστέλλω συνεχῶς ὁμολογέω . ἐγώ τοίνυν εἷς θεός ὁ πατήρ , ἐκ ὅς ὁ πᾶς κατά ὁ ἀπόστολος καί εἷς κύριος Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς ὁ πᾶς , ὁ προέρχομαι ὁ θεός μονογενής υἱός , καί τρίτος ὁ κατά σάρξ υἱός ἄνθρωπος , ὅς διά ἐγώ ἀναλαμβάνω ὁ υἱός ὁ θεός .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.6.2
ἀλλ’ οὔτε ὃ ἀνείληφεν σῶμα ταὐτὸν ἦν τῷ ἀνειληφότι υἱῷ τοῦ θεοῦ , οὔτε αὐτὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ἂν νομισθείη τῷ γεγεννηκότι . τριῶν δὴ τούτων ὑποκειμένων , οἱ δύο διδόντες τὸ τρίτον δ’ ἐκποδὼν ποιούμενοι τῆς ἐκκλησίας εἶεν ἂν ἀπόβλητοι .
Lemmas: ἀλλά οὔτε ὅς ἀναλαμβάνω σῶμα αὐτός εἰμί ὁ ἀναλαμβάνω υἱός ὁ θεός , οὔτε αὐτός ὁ υἱός ὁ θεός εἷς καί ὁ αὐτός εἄν νομίζω ὁ γεννάω . τρεῖς δή οὗτος ὑπόκειμαι , ὁ δύο δίδωμι ὁ τρίτος δέ ἐκποδών ποιέω ὁ ἐκκλησία ἄγω εἄν ἀπόβλητος .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.7.1
τὴν μὲν δὴ σάρκα τοῦ σωτῆρος ἄθεοί τινες τῶν ἑτεροδόξων παραιτησάμενοι , δόξῃ δέ τινι φαντασίας ὦφθαι αὐτὸν ἐπὶ τῆς γῆς εἰρηκότες , πρῶτοι τοῦ τῆς ἀληθείας σκοποῦ διημαρτήκασιν . οἱ δὲ τὴν ἔνσαρκον οἰκονομίαν παραδεδεγιμένοι , τὸν δὲ προόντα τοῦ θεοῦ υἱὸν ἀρνησάμενοι , ποικίλας ὡς ἔφην ἑαυτοῖς ἀνοδίας ἐπενόησαν · οἱ μὲν ψιλὸν ἄνθρωπον τῆς κοινῆς ἁπάντων φύσεως κατ’ οὐδὲν κρείττονα ἢ ὅσον ἀρετῆς προτερήμασιν γεγονέναι αὐτὸν εἰρηκότες , οἱ δ’ αὐτὸν ἐνοικῆσαι τὸν τῶν ὅλων θεὸν τῷ σώματι δογματίσαντες υἱόν τε αὐτὸν ἑαυτοῦ χρηματίσαι φάντες δι’ ἣν ὑπέμεινεν κατὰ ἄνθρωπον οἰκονομίαν . δύο διδόντες οὗτοι , θεὸν καὶ ἄνθρωπον , τοῦ τρίτου σφὰς αὐτοὺς ἐστέρησαν , αὐτὸν τὸν σωτῆρα τὸν μονογενῆ τοῦ θεοῦ υἱὸν ἀρνησάμενοι .
Lemmas: ὁ μέν δή σάρξ ὁ σωτήρ ἄθεος τις ὁ ἑτερόδοξος παραιτέομαι , δόξα δέ τις φαντασία ὁράω αὐτός ἐπί ὁ γῆ ἐρῶ , πρῶτος ὁ ὁ ἀλήθεια σκοπός διαμαρτάνω . ὁ δέ ὁ ἔνσαρκος οἰκονομία παραδείκνυμι , ὁ δέ προέρχομαι ὁ θεός υἱός ἀρνέομαι , ποικίλος ὡς φημί ἑαυτοῦ ἀνοδία ἐπινοέω · ὁ μέν ψιλός ἄνθρωπος ὁ κοινός ἅπας φύσις κατά οὐδείς ἀγαθός ἢ ὅσος ἀρετή προτέρημα γίγνομαι αὐτός ἐρῶ , ὁ δέ αὐτός ἐνοικέω ὁ ὁ ὅλος θεός ὁ σῶμα δογματίζω υἱός τε αὐτός ἑαυτοῦ χρηματίζω φημί διά ὅς ὑπομένω κατά ἄνθρωπος οἰκονομία . δύο δίδωμι οὗτος , θεός καί ἄνθρωπος , ὁ τρίτος σφός αὐτός στερέω , αὐτός ὁ σωτήρ ὁ μονογενής ὁ θεός υἱός ἀρνέομαι .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.7.2
τούτων πάλαι μὲν Σαβέλλιος νυνὶ δὲ Μάρκελλος τῇ γνώμῃ συναπαχθέντες τὸν μὲν ἐπὶ πάντων θεὸν Ἰουδαίων τοῖς ἀπίστοις ὁμοίως εὖ μάλα εἰδέναι διισχυρίζοντο , καὶ τὸ δεύτερον , τὴν σάρκα τὴν ἐκ τῆς ἁγίας παρθένου , συνωμολογήκασιν · τὸ δὲ τρίτον , αὐτὸ τὸ κεφάλαιον τῆς ἁπάντων ἡμῶν σωτηρίας , τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ παραγκωνισάμενοι , φῶς ὄντα καὶ ἀλήθειαν , ὁμοῦ τῇ ἀρνήσει τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ τῆς ἀληθείας φωτὸς ἐκπεπτώκασιν .
Lemmas: οὗτος πάλαι μέν Σαβέλλιος νυνί δέ Μάρκελλος ὁ γνώμη συναπάγω ὁ μέν ἐπί πᾶς θεός Ἰουδαῖος ὁ ἄπιστος ὁμοίως εὕω μάλα οἶδα διισχυρίζομαι , καί ὁ δύο , ὁ σάρξ ὁ ἐκ ὁ ἅγιος παρθένος , συνομολογέω · ὁ δέ τρίτος , αὐτός ὁ κεφάλαιος ὁ ἅπας ἐγώ σωτηρία , ὁ υἱός ὁ θεός παραγκωνίζω , φάος εἰμί καί ἀλήθεια , ὁμοῦ ὁ ἀρνέομαι ὁ υἱός καί ὁ ὁ ἀλήθεια φάος ἐκπίπτω .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.7.3
ἔνθεν ἕνα μὲν θεὸν ὁμολογούντων αὐτῶν ἀκούσει καὶ τὴν σάρκα δὲ τοῦ σωτῆρος τιμώντων · τὸν δ’ ἐνοικήσαντα τῇ σαρκὶ θεοῦ υἱὸν φωνῇ μὲν καὶ χείλεσιν παραδεχομένων , ἔργῳ δὲ παραιτουμένων . υἱὸν γὰρ θεοῦ χρῆν ζητεῖν , ἀληθῶς ζῶντα καὶ ὑφεστῶτα , οὔτε τὸν αὐτὸν ᾧ ἀνείληφεν ὄντα σώματι , οὔτε τὸν αὐτὸν ὄντα τῷ θεῷ καὶ πατρί . οὔτε γὰρ τὸν ἐπέκεινα τῶν ὅλων θεὸν υἱὸν ἄν τις εἰπὼν εὐσεβήσειεν ( τίνος γὰρ ἔσται υἱὸς ὁ τὴν ἄναρχον καὶ ἀγέννητον θεότητα περιβεβλημένος ; ) , οὔτε τὸν μονογενῆ τοῦ θεοῦ υἱὸν αὐτὸν εἶναι τὸν πατέρα τις εἰπὼν διαδράσεται τὴν κατὰ τῶν δυσφήμων δίκην .
Lemmas: ἔνθεν εἷς μέν θεός ὁμολογέω αὐτός ἀκούω καί ὁ σάρξ δέ ὁ σωτήρ τιμάω · ὁ δέ ἐνοικέω ὁ σάρξ θεός υἱός φωνή μέν καί χεῖλος παραδέχομαι , ἔργον δέ παραιτέομαι . υἱός γάρ θεός χράω ζητέω , ἀληθής ζῶ καί ὑφίστημι , οὔτε ὁ αὐτός ὅς ἀναλαμβάνω εἰμί σῶμα , οὔτε ὁ αὐτός εἰμί ὁ θεός καί πατήρ . οὔτε γάρ ὁ ἐπέκεινα ὁ ὅλος θεός υἱός ἄν τις εἶπον εὐσεβέω ( τίς γάρ εἰμί υἱός ὁ ὁ ἄναρχος καί ἀγέννητος θεότης περιβεβλημένος ; ) , οὔτε ὁ μονογενής ὁ θεός υἱός αὐτός εἰμί ὁ πατήρ τις εἶπον διαδιδράσκω ὁ κατά ὁ δύσφημος δίκη .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.8.1
διὸ δὴ τὴν εὐθεῖαν καὶ βασιλικὴν ὁδὸν ὀρθοτομοῦσα ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ τὰς μὲν ἄλλας παρεκτροπὰς ἀπεδοκίμασεν . τοῖς δ’ αὐτῆς θρέμμασιν τῆς ἐνθέου χάριτος παραδίδωσιν τὴν γνῶσιν , κατ’ αὐτὸ τὸ τῆς παλιγγενεσίας μυστήριον ὁμολογεῖν διδάσκουσα πιστεύειν εἰς ἕνα θεόν , πατέρα παντοκράτορα , τελείαν καὶ ἀκριβῆ καὶ ὁλόκληρον ταύτην εἰδέναι παρέχουσα τὴν θεολογίαν , ἣ θεὸν μὲν ἕνα παραδίδωσιν ἀφορίζουσα τῆς Ἑλληνικῆς καὶ πολυθέου πλάνης , πατέρα δὲ αὐτὸν οἶδεν τῆς Ἰουδαϊκῆς χωρίζουσα διδασκαλίας , παντοκράτορα δὲ αὐτὸν ὁμολογεῖ τῆς τῶν ἀθέων ἑτεροδόξων ἀποστρεφομένη τὴν δυσσέβειαν .
Lemmas: διό δή ὁ εὐθύς καί βασιλικός ὁδός ὀρθοτομέω ὁ ἐκκλησία ὁ θεός ὁ μέν ἄλλος παρεκτροπή ἀποδοκιμάζω . ὁ δέ αὐτός θρέμμα ὁ ἔνθεος χάρις παραδίδωμι ὁ γνῶσις , κατά αὐτός ὁ ὁ παλιγγενεσία μυστήριον ὁμολογέω διδάσκω πιστεύω εἰς εἷς θεός , πατήρ παντοκράτωρ , τέλειος καί ἀκριβής καί ὁλόκληρος οὗτος οἶδα παρέχω ὁ θεολογία , ὅς θεός μέν εἷς παραδίδωμι ἀφορίζω ὁ Ἑλληνικός καί πολύθεος πλάνης , πατήρ δέ αὐτός οἶδα ὁ Ἰουδαϊκός χωρίζω διδασκαλία , παντοκράτωρ δέ αὐτός ὁμολογέω ὁ ὁ ἄθεος ἑτερόδοξος ἀποστρέφω ὁ δυσσέβεια .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.8.2
οὐδεὶς γοῦν τῶν ἑτεροδόξων εἴποι ἂν τὸν πατέρα τοῦ Χριστοῦ αὐτὸν εἶναι τὸν θεὸν τὸν παντοκράτορα . ὡς οὐδὲ Ἰουδαίων ὁμολογήσειεν ἄν τις τὸν θεὸν πατέρα εἶναι τὸν μονογενῆ υἱὸν μὴ εἰδώς , οὐδέ γε Ἕλλην ἕνα μόνον φήσειεν ἂν εἰδέναι θεόν . διὸ δὴ τούτων ἀπάντων ἀποκαθαίρουσα τὴν πλάνην ἡ ἐκκλησία τὸν ἕνα θεὸν κηρύττει , αὐτὸν εἶναι καὶ πατέρα καὶ παντοκράτορα διδάσκουσα , πατέρα μὲν ἑνὸς τοῦ Χριστοῦ μόνου , τῶν δὲ λοιπῶν ἁπάντων θεὸν καὶ κτίστην καὶ κύριον . οὕτω καὶ υἱὸν θεοῦ μονογενῆ Ἰησοῦν Χριστὸν παραδίδωσιν , τὸν πρὸ πάντων αἰώνων ἐκ τοῦ πατρὸς γεγεννημένον , οὐ τὸν αὐτὸν ὄντα τῷ πατρί , καθ’ ἑαυτὸν δὲ ὄντα καὶ ζῶντα καὶ ἀληθῶς υἱὸν συνόντα , θεὸν ἐκ θεοῦ καὶ φῶς ἐκ φωτὸς καὶ ζωὴν ἐκ ζωῆς , ἀλέκτοις καὶ ἀρρήτοις καὶ παντάπασιν ἀγνώστοις ἡμῖν καὶ ἀκαταλήπτοις λόγοις ἐκ τοῦ πατρὸς ἐπὶ σωτηρίᾳ τῶν ὅλων γεγεννημένον , καὶ οὐχ ὁμοίως μὲν τοῖς λοιποῖς γεννητοῖς ὑποστάντα οὐδὲ ζωὴν ἐμφερῆ τοῖς δι’ αὐτοῦ γεγεννημένοις ζῶντα , μόνον δὲ ἐξ αὐτοῦ τοῦ πατρὸς ἀποτεχθέντα καὶ αὐτοζωὴν ὄντα .
Lemmas: οὐδείς γοῦν ὁ ἑτερόδοξος εἶπον εἄν ὁ πατήρ ὁ Χριστός αὐτός εἰμί ὁ θεός ὁ παντοκράτωρ . ὡς οὐδέ Ἰουδαῖος ὁμολογέω ἄν τις ὁ θεός πατήρ εἰμί ὁ μονογενής υἱός μή οἶδα , οὐδέ γε Ἕλλην εἷς μόνος φημί εἄν οἶδα θεός . διό δή οὗτος ἀπαντάω ἀποκαθαίρω ὁ πλάνη ὁ ἐκκλησία ὁ εἷς θεός κηρύσσω , αὐτός εἰμί καί πατήρ καί παντοκράτωρ διδάσκω , πατήρ μέν εἷς ὁ Χριστός μόνος , ὁ δέ λοιπός ἅπας θεός καί κτίστης καί κύριος . οὗτος καί υἱός θεός μονογενής Ἰησοῦς Χριστός παραδίδωμι , ὁ πρό πᾶς αἰών ἐκ ὁ πατήρ γεννάω , οὖον ὁ αὐτός εἰμί ὁ πατήρ , κατά ἑαυτοῦ δέ εἰμί καί ζῶ καί ἀληθής υἱός σύνειμι , θεός ἐκ θεός καί φάος ἐκ φάος καί ζωή ἐκ ζωή , ἄλεκτος καί ἄρρητος καί παντάπασι ἄγνωστος ἐγώ καί ἀκατάληπτος λόγος ἐκ ὁ πατήρ ἐπί σωτηρία ὁ ὅλος γεννάω , καί οὐ ὁμοίως μέν ὁ λοιπός γεννητός ὑφίστημι οὐδέ ζωή ἐμφερής ὁ διά αὐτός γεννάω ζῶ , μόνος δέ ἐκ αὐτός ὁ πατήρ ἀποτίκτω καί αὐτοζωή εἰμί .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.8.3
καὶ ἔπρεπεν γὰρ τῷ ἐπὶ πάντων θεῷ πρὸ παντὸς γενητοῦ καὶ πρὸ πάντων αἰώνων τὸ μονογενὲς τοῦτο προβαλέσθαι γέννημα , ὥσπερ τινὰ κρηπίδα καὶ θεμέλιον ἀρραγῆ τῶν μελλόντων δι’ αὐτοῦ γενήσεσθαι . διὸ δὴ πρὸ πάντων τῶν μελλόντων ἔσεσθαι τὸν υἱὸν ἐγέννα ὥσπερ τινὸς φωτὸς ἀκτῖνα καὶ ζωῆς πηγὴν καὶ θησαυρὸν ἀγαθῶν , ἐν ᾧ πάντες εἰσὶν οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως ἀπόκρυφοι κατὰ τὸν θεῖον ἀπόστολον .
Lemmas: καί πρέπω γάρ ὁ ἐπί πᾶς θεός πρό πᾶς γενητός καί πρό πᾶς αἰών ὁ μονογενής οὗτος προβάλλω γέννημα , ὥσπερ τις κρηπίς καί θεμέλιος ἀρραγής ὁ μέλλω διά αὐτός γίγνομαι . διό δή πρό πᾶς ὁ μέλλω εἰμί ὁ υἱός γεννάω ὥσπερ τις φάος ἀκτίς καί ζωή πηγή καί θησαυρός ἀγαθός , ἐν ὅς πᾶς εἰμί ὁ θησαυρός ὁ σοφία καί ὁ γνῶσις ἀπόκρυφος κατά ὁ θέω ἀπόστολος .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.8.4
τοσούτων ἀγαθῶν ὁ μόνος ἀγαθὸς πατὴρ τὸν υἱὸν ὑφίστη , αὐτοζωὴν ὄντα ζωοποιὸν τῶν ὅλων , καὶ αὐτοφῶς τὸ ἀληθινὸν καὶ πάσης νοερᾶς καὶ λογικῆς οὐσίας φωτιστικόν , καὶ αὐτολόγον καὶ αὐτοσοφίαν σοφῶς τὰ πάντα καὶ λογικῶς ὑφιστάμενόν τε καὶ διοικοῦντα , ὧν δὴ χάριν μονογενὴς υἱὸς τοῦ θεοῦ μόνος αὐτὸς καὶ οὐδεὶς ἄλλος ἀνηγόρευταί τε καὶ ἔστιν .
Lemmas: τοσοῦτος ἀγαθός ὁ μόνος ἀγαθός πατήρ ὁ υἱός ὑφίστημι , αὐτοζωή εἰμί ζωοποιός ὁ ὅλος , καί αὐτόφως ὁ ἀληθινός καί πᾶς νοερός καί λογικός οὐσία φωτιστικός , καί αὐτολόγος καί αὐτοσοφία σοφός ὁ πᾶς καί λογικός ὑφίστημι τε καί διοικέω , ὅς δή χάρις μονογενής υἱός ὁ θεός μόνος αὐτός καί οὐδείς ἄλλος ἀναγορεύω τε καί εἰμί .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.9.1
ὅθεν εἰκότως ἄν τις μέμψαιτο τοῖς κτίσμα αὐτὸν φάναι τετολμηκόσιν , ἐξ οὐκ ὄντων ὁμοίως τοῖς λοιποῖς κτίσμασιν γενόμενον . καὶ πῶς γὰρ ἔτι ἔσται υἱός ; πῶς δὲ μονογενὴς τοῦ θεοῦ ὁ τὴν αὐτὴν τοῖς λοιποῖς κτίσμασιν ἐπιγραφόμενος φύσιν ; ταύτῃ γὰρ ἀδελφὸς ἂν τούτων γένοιτο μᾶλλον , οὐχὶ δὲ υἱὸς τοῦ θεοῦ , τῶν τε πολλῶν γενητῶν ἔσται εἷς , ἅτε τῆς ἐξ οὐκ ὄντων κτίσεως ὁμοίως αὐτοῖς μετασχὼν κοινωνίας .
Lemmas: ὅθεν εἰκότως ἄν τις μέμφομαι ὁ κτίσμα αὐτός φαίνω τολμάω , ἐκ οὐ εἰμί ὁμοίως ὁ λοιπός κτίσμα γίγνομαι . καί πῶς γάρ ἔτι εἰμί υἱός ; πῶς δέ μονογενής ὁ θεός ὁ ὁ αὐτός ὁ λοιπός κτίσμα ἐπιγράφω φύσις ; οὗτος γάρ ἀδελφός εἄν οὗτος γίγνομαι μᾶλλον , οὐ δέ υἱός ὁ θεός , ὁ τε πολύς γενητός εἰμί εἷς , ἅτε ὁ ἐκ οὐ εἰμί κτίσις ὁμοίως αὐτός μετέχω κοινωνία .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.9.2
ἀλλ’ οὐχ ὧδε τὰ θεῖα περὶ αὐτοῦ παιδεύει λόγια . ἀλλ’ ὅτε μὲν τῆς τῶν γενητῶν ὑπάρξεως τὴν διδασκαλίαν ποιεῖται , ἀθρόως τὰ πάντα μαρτυρεῖ δι’ αὐτοῦ γεγονέναι · πάντα γὰρ δι’ αὐτοῦ ἐγένετο , καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἕν καὶ ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη τὰ πάντα τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς , εἴτε ὁρατὰ εἴτε ἀόρατα καὶ τὰ πάντα δι’ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν ἔκτισται · καὶ αὐτός ἐστιν πρὸ πάντων καὶ τὰ πάντα ἐν αὐτῷ συνέστηκεν κατὰ τὰς ἀποστολικὰς διδασκαλίας .
Lemmas: ἀλλά οὐ ὧδε ὁ θεῖον περί αὐτός παιδεύω λόγιος . ἀλλά ὅτε μέν ὁ ὁ γενητός ὕπαρξις ὁ διδασκαλία ποιέω , ἀθρόος ὁ πᾶς μαρτυρέω διά αὐτός γίγνομαι · πᾶς γάρ διά αὐτός γίγνομαι , καί Χωρὶς αὐτός γίγνομαι οὐδέ εἷς καί ἐν αὐτός κτίζω ὁ πᾶς ὁ ἐν ὁ οὐρανός καί ὁ ἐπί ὁ γῆ , εἴτε ὁρατός εἴτε ἀόρατος καί ὁ πᾶς διά αὐτός καί εἰς αὐτός κτίζω · καί αὐτός εἰμί πρό πᾶς καί ὁ πᾶς ἐν αὐτός συνίστημι κατά ὁ ἀποστολικός διδασκαλία .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.9.3
ὅτε δὲ τὴν περὶ αὐτοῦ θεολογίαν εἰσάγει , τῶν μὲν λοιπῶν ἀπάντων αὐτὸν ἀφορίζει , κύριον δὲ αὐτὸν καὶ δεσπότην καὶ δημιουργὸν καὶ θεὸν καὶ σωτῆρα τῶν ὅλων οἶδεν , μονογενῆ τε υἱὸν θεοῦ μόνον αὐτὸν καὶ οὐδένα ἄλλον ἀποφαίνει , σοφίαν τε καὶ λόγον καὶ ζωὴν καὶ φῶς μόνον αὐτὸν ἀποκαλεῖ , εἰκόνας τε τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου καὶ ἀπαύγασμα φωτὸς ἀιδίου , ἕτερά τε μύρια τούτοις ἀδελφὰ περὶ αὐτοῦ δοξάζειν διδάσκει , ὧδέ πη τῆς πατρικῆς θεότητος τὴν πρὸς μόνον αὐτὸν ὡσανεὶ πρὸς υἱὸν μονογενῆ ἰδιάζουσαν σχέσιν ἐπιδεικνύμενα .
Lemmas: ὅτε δέ ὁ περί αὐτός θεολογία εἰσάγω , ὁ μέν λοιπός ἀπαντάω αὐτός ἀφορίζω , κύριος δέ αὐτός καί δεσπότης καί δημιουργός καί θεός καί σωτήρ ὁ ὅλος οἶδα , μονογενής τε υἱός θεός μόνος αὐτός καί οὐδείς ἄλλος ἀποφαίνω , σοφία τε καί λόγος καί ζωή καί φάος μόνος αὐτός ἀποκαλέω , εἰκών τε ὁ θεός ὁ ἀόρατος καί ἀπαύγασμα φάος ἀίδιος , ἕτερος τε μύριοι οὗτος ἀδελφή περί αὐτός δοξάζω διδάσκω , ὧδε πῇ ὁ πατρικός θεότης ὁ πρός μόνος αὐτός ὡσανεί πρός υἱός μονογενής ἰδιάζω σχέσις ἐπιδείκνυμι .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.9.4
διὸ καὶ υἱὸν ἀγαπητὸν ἀνεκήρυττεν μόνον αὐτὸν ἀμφὶ τὰ Ἰορδάνου ῥεῖθρα ἡ πατρικὴ φωνὴ μεγάλῃ μαρτυροῦσα βοῇ οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός , ἐν ᾧ ηὐδόκησα . καὶ δευτεροῖ γε τὴν μαρτυρίαν καὶ ἐπὶ τῆς ἐν τῷ ὄρει μεταμορφώσεως τὸν αὐτὸν ἐπισφραγιζομένη λόγον .
Lemmas: διό καί υἱός ἀγαπητός ἀνακηρύσσω μόνος αὐτός ἀμφί ὁ Ἰορδάνης ῥεῖθρον ὁ πατρικός φωνή μέγας μαρτυρέω βοή οὗτος εἰμί ὁ υἱός ἐγώ ὁ ἀγαπητός , ἐν ὅς εὐδοκέω . καί δύο γε ὁ μαρτυρία καί ἐπί ὁ ἐν ὁ ὄρος μεταμόρφωσις ὁ αὐτός ἐπισφραγίζω λόγος .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.9.5
αὐτοῦ τοιγαροῦν τοῦ τῶν ὅλων θεοῦ ταύτην αὐτῷ τὴν μαρτυρίαν παρασχομένου , τοῦ τε εὐαγγελιστοῦ διαρρήδην αὐτὸν υἱὸν μονογενῆ εἶναι διδάσκοντος δι’ ὧν ἔφη θεὸν οὐδεὶς ἑώρακεν πώποτε · ὁ μονογενὴς υἱὸς ( ἢ μονογενὴς θεὸς ) ὁ ὢν εἰς τὸν κόλπον τοῦ πατρός , ἐκεῖνος ἐξηγήσατο ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τοῦ σωτῆρος ἐν ταῖς περὶ αὐτοῦ διδασκαλίαις ταῦτ’ ἐπισφραγιζομένου , δι’ ὧν ἔλεγεν οὕτως γὰρ ἠγάπησεν ὁ θεὸς τὸν κόσμον , ὥστε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν , ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον ,
Lemmas: αὐτός τοιγάρ ὁ ὁ ὅλος θεός οὗτος αὐτός ὁ μαρτυρία παρέχω , ὁ τε εὐαγγελιστής διαρρήδην αὐτός υἱός μονογενής εἰμί διδάσκω διά ὅς φημί θεός οὐδείς ὁράω πώποτε · ὁ μονογενής υἱός ( ἢ μονογενής θεός ) ὁ εἰμί εἰς ὁ κόλπος ὁ πατήρ , ἐκεῖνος ἐξηγέομαι ἀλλά καί αὐτός ὁ σωτήρ ἐν ὁ περί αὐτός διδασκαλία αὐτός ἐπισφραγίζω , διά ὅς λέγω οὕτως γάρ ἀγαπάω ὁ θεός ὁ κόσμος , ὥστε ὁ υἱός αὐτός ὁ μονογενής δίδωμι , ἵνα πᾶς ὁ πιστεύω εἰς αὐτός ἔχω ζωή αἰώνιος ,
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.9.6
ὁ μετὰ ταύτας τὰς φωνὰς γενητὸν ἐξ οὐκ ὄντων καὶ κτίσμα προηγμένον ἐκ τοῦ μὴ ὄντος τὸν υἱὸν ὁριζόμενος λέληθεν τοὔνομα μὲν αὐτῷ μόνον χαριζόμενος . τὸ δ’ ἀληθῶς υἱὸν εἶναι ἀρνούμενος . ὁ γὰρ ἐξ οὐκ ὄντων γεγονὼς οὐκ ἂν ἀληθῶς γένοιτ’ ἂν υἱὸς θεοῦ , ὅτι μηδὲ ἄλλο τι τῶν γεννητῶν .
Lemmas: ὁ μετά οὗτος ὁ φωνή γενητός ἐκ οὐ εἰμί καί κτίσμα προάγω ἐκ ὁ μή εἰμί ὁ υἱός ὁρίζω λανθάνω ὄνομα μέν αὐτός μόνος χαρίζομαι . ὁ δέ ἀληθής υἱός εἰμί ἀρνέομαι . ὁ γάρ ἐκ οὐ εἰμί γίγνομαι οὐ εἄν ἀληθής γίγνομαι εἄν υἱός θεός , ὅτι μηδέ ἄλλος τίς ὁ γεννητής .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.10.1
ὁ δ’ ἀληθῶς υἱὸς τοῦ θεοῦ , ἐξ αὐτοῦ ἅτε δὴ ἐκ πατρὸς ἀποεχθείς , εἰκότως καὶ μονογενὴς καὶ ἀγαπητὸς χρηματίσειεν ἂν τοῦ πατρός · οὕτω δὲ καὶ θεὸς ἂν εἴη . τί γὰρ ἂν γένοιτο θεοῦ γέννημα ἢ τὸ τῷ γεγεννηκότι ἀφωμοιωμένον ; κτίζει μὲν οὖν βασιλεὺς πόλιν ἀλλ’ οὐ γεννιᾷ πόλιν , γεννᾶν δὲ υἱὸν ἀλλ’ οὐ κτίζειν λέγεται · καὶ ὁ τεχνίτης δημιουργὸς ἀλλ’ οὐχὶ πατὴρ γένοιτ’ ἂν τοῦ πρὸς αὐτοῦ δημιουργουμένου , τοῦ δ’ ἐξ αὐτοῦ φύντος υἱοῦ οὐκ ἢν δημιουργὸς λεχθείη . καὶ δὴ καὶ ὁ τῶν ὅλων θεὸς τοῦ μὲν υἱοῦ πατήρ , τοῦ δὲ κόσμου κτίστης ἂν εἰκότως καὶ ποιητὴς λέγοιτο .
Lemmas: ὁ δέ ἀληθής υἱός ὁ θεός , ἐκ αὐτός ἅτε δή ἐκ πατήρ ἀπέχω , εἰκότως καί μονογενής καί ἀγαπητός χρηματίζω εἄν ὁ πατήρ · οὗτος δέ καί θεός εἄν εἰμί . τίς γάρ εἄν γίγνομαι θεός γέννημα ἢ ὁ ὁ γεννάω ἀφομοιόω ; κτίζω μέν οὖν βασιλεύς πόλις ἀλλά οὖον Γεννιά πόλις , γεννάω δέ υἱός ἀλλά οὖον κτίζω λέγω · καί ὁ τεχνίτης δημιουργός ἀλλά οὐ πατήρ γίγνομαι εἄν ὁ πρός αὐτός δημιουργέω , ὁ δέ ἐκ αὐτός φύς υἱός οὐ εἄν δημιουργός λέγω . καί δή καί ὁ ὁ ὅλος θεός ὁ μέν υἱός πατήρ , ὁ δέ κόσμος Κτίστης εἄν εἰκότως καί ποιητής λέγω .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.10.2
εἰ δ’ ἅπαξ που τῆς γραφῆς εὑρίσκοι τις εἰρημένον κύριος ἔκτισέν με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ , τὸν νοῦν ἐπισκοπεῖν χρὴ τοῦ λόγου , ὃν μικρὸν ὕστερον ἐκθήσομαι , ἀλλὰ μὴ κατὰ Μάρκελλον ἐκ μιᾶς λέξεως τὸ κυριώτατον τῆς ἐκκλησίας παρασαλεύειν δόγμα . κἀκεῖνος γὰρ ἅπαξ ἀκούσας λόγον εἶναι τὸν υἱόν , ἐπὶ τὸν ἄνθρωπον καταπεσὼν τὴν ὕπαρξιν ἠθέτει αὐτοῦ .
Lemmas: εἰμί δέ ἅπαξ ποῦ ὁ γραφεύς εὑρίσκω τις εἴρω κύριος κτίζω ἐγώ ἀρχή ὁδός αὐτός εἰς ἔργον αὐτός , ὁ νόος ἐπισκοπέω χρή ὁ λόγος , ὅς μικρός ὕστερος ἐκτίθημι , ἀλλά μή κατά Μάρκελλος ἐκ εἷς λέξις ὁ κύριος ὁ ἐκκλησία παρασαλεύω δόγμα . ἐκεῖνος γάρ ἅπαξ ἀκούω λόγος εἰμί ὁ υἱός , ἐπί ὁ ἄνθρωπος καταπίπτω ὁ ὕπαρξις ἀθετέω αὐτός .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.10.3
ὃν δὴ καὶ πρὸς αὐτοῦ καὶ πρὸς τοῦ πατρὸς μαρτυρούμενον εἶναι υἱὸν πῶς τοῖς λοιποῖς γενητοῖς παραβάλλειν ὅσιον ; πῶς δ’ ἔσται μονογενὴς τῷ πλήθει τῶν γεγονότων συναριθμούμενος ; καὶ μὴν ἐξ αὐτῆς τῆς προσηγορίας ὁ υἱὸς τὴν πρὸς τὸν πατέρα φυσικὴν σχέσιν παρίστησιν , ὡς αὖ πάλιν τὸ μονογενὲς ὄνομα καὶ τοῦ γένους ἐφάπτεται καὶ τῆς γενέσεως αὐτῆς καὶ τοῦ μόνον εἶναι καὶ μηδέτερον αὐτῷ τῆς υἱότητος κοινωνεῖν . ἀλλ’ ἐοίκασιν ταὐτὸν Μαρκέλλῳ πάθος πεπονθέναι καὶ οὗτοι .
Lemmas: ὅς δή καί πρός αὐτός καί πρός ὁ πατήρ μαρτυρέω εἰμί υἱός πῶς ὁ λοιπός γενητός παραβάλλω ὅσιος ; πῶς δέ εἰμί μονογενής ὁ πλῆθος ὁ γίγνομαι συναριθμέω ; καί μήv ἐκ αὐτός ὁ προσηγορία ὁ υἱός ὁ πρός ὁ πατήρ φυσικός σχέσις παρίστημι , ὡς αὖος πάλιν ὁ μονογενής ὄνομα καί ὁ γένος ἐφάπτω καί ὁ γένεσις αὐτός καί ὁ μόνος εἰμί καί μηδέτερος αὐτός ὁ υἱότης κοινωνέω . ἀλλά ἔοικα αὐτός Μάρκελλος πάθος πάσχω καί οὗτος .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.10.4
ὁ μὲν γὰρ δέει τοῦ μὴ δύο θεοὺς εἰπεῖν τὴν ἄρνησιν τοῦ υἱοῦ προὐβάλλετο , τὴν ὑπόστασιν ἀθετῶν αὐτοῦ . οἱ δὲ δύο δόντες ὑποστάσεις , τὴν μὲν ἀγένητον τὴν δ’ ἐξ οὐκ ὄντων κτισθεῖσαν , ἕνα μὲν θεὸν ὑφίστανται · ὁ δὲ υἱὸς οὐκέτ’ αὐτοῖς οὕτε ὁ μονογενὴς ἔσται οὔτε μὴν κύριος , οὕτε θεός , μηδὲν μὲν ἐπικοινωνῶν τῇ τοῦ πατρὸς θεότητι , τοῖς δὲ λοιποῖς κτίσμασιν , καθ’ ὃ ἐξ οὐκ ὄντων ὑπέστη , παραβαλλόμενος . ἀλλ’ οὐχ οὕτως ἡ ἐκκλησία ·
Lemmas: ὁ μέν γάρ δήω ὁ μή δύο θεός εἶπον ὁ ἄρνησις ὁ υἱός προβάλλω , ὁ ὑπόστασις ἀθετέω αὐτός . ὁ δέ δύο δίδωμι ὑπόστασις , ὁ μέν ἀγένητος ὁ δέ ἐκ οὐ εἰμί κτίζω , εἷς μέν θεός ὑφίστημι · ὁ δέ υἱός οὐκέτι αὐτός ἵημι ὁ μονογενής εἰμί οὔτε μήv κύριος , ἵημι θεός , μηδείς μέν ἐπικοινωνέω ὁ ὁ πατήρ θεότης , ὁ δέ λοιπός κτίσμα , κατά ὅς ἐκ οὐ εἰμί ὑφίστημι , παραβάλλω . ἀλλά οὐ οὕτως ὁ ἐκκλησία ·
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.10.5
τὸν δ’ υἱὸν τοῦ θεοῦ θεὸν καὶ κύριον ἀνακηρύττει , καὶ ἀληθῶς υἱὸν εἶναι καὶ θεὸν διδάσκει · οὐ κατὰ τοὺς πολλοὺς τοὺς ἐπίκλην ὀνομασθέντας υἱούς τε καὶ θεούς , περὶ ὧν εἴρηται ἐγὼ εἶπα θεοί ἐστε καὶ υἱοὶ ὑψίστου πάντες , καθ’ ὃ δὲ μόνος αὐτὸς ὁ ἐξ αὐτοῦ γεννηθεὶς τοῦ πατρὸς ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπῆρχεν , εἰκών τ’ ἦν τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου καὶ πρωτότοκος ἀπάσης κτίσεως . διὸ καὶ τιμᾶν καὶ σέβειν καὶ προσκυνεῖν μόνον αὐτόν , οἷα κύριον καὶ σωτῆρα καὶ θεὸν ἑαυτῆς , μεμάθηκεν .
Lemmas: ὁ δέ υἱός ὁ θεός θεός καί κύριος ἀνακηρύσσω , καί ἀληθής υἱός εἰμί καί θεός διδάσκω · οὖον κατά ὁ πολύς ὁ ἐπίκλη ὀνομάζω υἱός τε καί θεός , περί ὅς εἴρω ἐγώ εἶπον θεός εἰμί καί υἱός ὕψιστος πᾶς , κατά ὅς δέ μόνος αὐτός ὁ ἐκ αὐτός γεννάω ὁ πατήρ ἐν μορφή θεός ὑπάρχω , εἰκών τε εἰμί ὁ θεός ὁ ἀόρατος καί πρωτότοκος ἀπασάω κτίσις . διό καί τιμάω καί σέβω καί προσκυνέω μόνος αὐτός , οἷος κύριος καί σωτήρ καί θεός ἑαυτοῦ , μανθάνω .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.11.1
εἰ δὲ φόβον αὐτοῖς ἐμποιεῖ , μή πη ἄρα δύο θεοὺς ἀναγορεύειν δόξαιεν , ἴστωσαν ὡς καὶ τοῦ υἱοῦ πρὸς ἡμῶν ὁμολογουμένου θεοῦ εἷς ἂν γένοιτο θεὸς μόνος ἐκεῖνος , ὁ μόνος ἄναρχος καὶ ἀγέννητος , ὁ τὴν θεότητα οἰκείαν κεκτημένος , αὐτῷ τε τῷ υἱῷ τοῦ εἶναι καὶ τοῦ τοιῷδε εἶναι γεγονὼς αἴτιος · δι’ ὃν καὶ αὐτὸς ὁ υἱὸς ὁμολογεῖ ζῆν , ἄντικρυς λέγων καθὼς ἀπέστειλέν με ὁ ζῶν πατὴρ κἀγὼ ζῶ διὰ τὸν πατέρα καὶ ὥσπερ γὰρ ὁ πατὴρ ζωὴν ἔχει ἐν ἑαυτῷ , οὕτως καὶ τῷ υἱῷ ἔδωκεν ζωὴν ἔχειν ἐν ἑαυτῷ .
Lemmas: εἰμί δέ φόβος αὐτός ἐμποιέω , μή πῇ ἄρα δύο θεός ἀναγορεύω δοκέω , οἶδα ὡς καί ὁ υἱός πρός ἐγώ ὁμολογέω θεός εἷς εἄν γίγνομαι θεός μόνος ἐκεῖνος , ὁ μόνος ἄναρχος καί ἀγέννητος , ὁ ὁ θεότης οἰκεῖος κτάομαι , αὐτός τε ὁ υἱός ὁ εἰμί καί ὁ τοιόσδε εἰμί γίγνομαι αἴτιος · διά ὅς καί αὐτός ὁ υἱός ὁμολογέω ζῶ , ἄντικρυς λέγω καθώς ἀποστέλλω ἐγώ ὁ ζῶ πατήρ ἐγώ ζῶ διά ὁ πατήρ καί ὥσπερ γάρ ὁ πατήρ ζωή ἔχω ἐν ἑαυτοῦ , οὕτως καί ὁ υἱός δίδωμι ζωή ἔχω ἐν ἑαυτοῦ .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.11.2
διὸ καὶ ἡμῶν καὶ ἑαυτοῦ θεὸν εἶναι διδάσκει τὸν πατέρα , ἐν οἷς φησιν ἀνέρχομαι πρὸς τὸν πατέρα μου καὶ πατέρα ὑμῶν καὶ θεόν μου καὶ θεὸν ὑμῶν . καὶ κεφαλὴν δὲ αὐτοῦ μὲν τοῦ υἱοῦ τὸν θεόν , τῆς δ’ ἐκκλησίας τὸν υἱὸν ὁ μέγας ἀπόστολος διδάσκει , πῆ μὲν λέγων κεφαλὴ δὲ τοῦ Χριστοῦ ὁ θεός , πῆ δὲ περὶ τοῦ υἱοῦ φάσκων καὶ αὐτὸν ἔδωκεν κεφαλὴν ὑπὲρ πάντα τῇ ἐκκλησίᾳ , ἥτις ἐστὶν τὸ σῶμα αὐτοῦ .
Lemmas: διό καί ἐγώ καί ἑαυτοῦ θεός εἰμί διδάσκω ὁ πατήρ , ἐν ὅς φημί ἀνέρχομαι πρός ὁ πατήρ ἐγώ καί πατήρ σύ καί θεός ἐγώ καί θεός σύ . καί κεφαλή δέ αὐτός μέν ὁ υἱός ὁ θεός , ὁ δέ ἐκκλησία ὁ υἱός ὁ μέγας ἀπόστολος διδάσκω , πῇ μέν λέγω κεφαλή δέ ὁ Χριστός ὁ θεός , πῇ δέ περί ὁ υἱός φάσκω καί αὐτός δίδωμι κεφαλή ὑπέρ πᾶς ὁ ἐκκλησία , ὅστις εἰμί ὁ σῶμα αὐτός .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.11.3
οὐκοῦν τῆς μὲν ἐκκλησίας αὐτὸς ἀρχηγὸς ἂν εἴη καὶ κεφαλή , κεφαλὴ δὲ αὐτοῦ ὁ πατήρ · οὕτως εἷς θεὸς ὁ τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ πατήρ , καὶ μία ἡ καὶ αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ κεφαλή . μιᾶς δὲ οὔσης ἀρχῆς τε καὶ κεφαλῆς , πῶς ἂν γένοιντο θεοὶ δύο , οὐχὶ δὲ εἷς ἐκεῖνος μόνος ὁ μηδένα ἀνώτερον μηδὲ ἑαυτοῦ αἴτιον ἕτερον ἐπιγραφόμενος , οἰκείαν δὲ καὶ ἄναρχον καὶ ἀγέννητον τῆς μοναρχικῆς ἐξουσίας τὴν θεότητα κεκτημένος καὶ τῷ υἱῷ τῆς ἑαυτοῦ θεότητός τε καὶ ζωῆς μεταδούς ὁ δι’ αὐτοῦ τὰ σύμπαντα ὑποστησάμενος , ὁ ἀποστέλλων αὐτόν , ὁ προστάττων αὐτῷ , ὁ ἐντελλόμενος , ὁ διδάσκων , ὁ πάντα αὐτῷ παραδιδούς , ὁ δοξάζων αὐτόν , ὁ ὑπερυψῶν , ὁ ἀναδείξας βασιλέα τῶν ὅλων , ὁ πᾶσαν αὐτῷ τὴν κρίσιν παραδιδούς , ὁ καὶ ἡμᾶς αὐτῷ πείθεσθαι βουλόμενος , ὁ τὸν ἐν δεξιᾷ τῆς μεγαλοπρεπείας αὐτοῦ κατέχειν θρόνον ἐγκελευόμενος ἐν τῷ προσφωνεῖν αὐτῷ καὶ λέγειν
Lemmas: οὐκοῦν ὁ μέν ἐκκλησία αὐτός ἀρχηγός εἄν εἰμί καί κεφαλή , κεφαλή δέ αὐτός ὁ πατήρ · οὕτως εἷς θεός ὁ ὁ μονογενής υἱός πατήρ , καί εἷς ὁ καί αὐτός ὁ Χριστός κεφαλή . εἷς δέ εἰμί ἀρχή τε καί κεφαλή , πῶς εἄν γίγνομαι θεός δύο , οὐ δέ εἷς ἐκεῖνος μόνος ὁ μηδείς ἀνώτερος μηδέ ἑαυτοῦ αἴτιος ἕτερος ἐπιγράφω , οἰκεῖος δέ καί ἄναρχος καί ἀγέννητος ὁ μοναρχικός ἐξουσία ὁ θεότης κτάομαι καί ὁ υἱός ὁ ἑαυτοῦ θεότης τε καί ζωή μεταδίδωμι ὁ διά αὐτός ὁ σύμπας ὑφίστημι , ὁ ἀποστέλλω αὐτός , ὁ προστάσσω αὐτός , ὁ ἐντέλλω , ὁ διδάσκω , ὁ πᾶς αὐτός παραδίδωμι , ὁ δοξάζω αὐτός , ὁ ὑπερυψόω , ὁ ἀναδείκνυμι βασιλεύς ὁ ὅλος , ὁ πᾶς αὐτός ὁ κρίσις παραδίδωμι , ὁ καί ἐγώ αὐτός πείθω βούλομαι , ὁ ὁ ἐν δεξιός ὁ μεγαλοπρέπεια αὐτός καταχέω θρόνος ἐγκελεύω ἐν ὁ προσφωνέω αὐτός καί λέγω
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.11.4
κάθου ἐκ δεξιῶν μου , ὁ διὰ ταῦτα πάντα καὶ αὐτοῦ ὑπάρχων τοῦ υἱοῦ θεός , ᾧ πειθόμενος ὁ μονογενὴς αὐτοῦ παῖς ἐκένωσεν ἑαυτόν , ἐταπείνωσεν ἑαυτόν , μορφὴν δούλου ἀνείληφεν , ὑπήκοος μέχρι θανάτου γέγονεν , ᾧ καὶ προσεύχεται , ᾧ καὶ κελεύοντι πείθεται , ιὧ καὶ εὐχαριστεῖ , ὃν καὶ μόνον ἀληθινὸν θεὸν ἡγεῖσθαι ἡμᾶς διδάσκει , μείζονά τε εἶναι ἑαυτοῦ ὁμολογεῖ , ὃν ἐπὶ πᾶσι τούτοις καὶ θεὸν ἑαυτοῦ εἶναι πάντας ἡμᾶς εἰδέναι βούλεται .
Lemmas: κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ , ὁ διά οὗτος πᾶς καί αὐτός ὑπάρχω ὁ υἱός θεός , ὅς πείθω ὁ μονογενής αὐτός παῖς κενόω ἑαυτοῦ , ταπεινόω ἑαυτοῦ , μορφή δοῦλος ἀναλαμβάνω , ὑπήκοος μέχρι θάνατος γίγνομαι , ὅς καί προσεύχομαι , ὅς καί κελεύω πείθω , Ἰώ καί εὐχαριστέω , ὅς καί μόνος ἀληθινός θεός ἡγέομαι ἐγώ διδάσκω , μέγας τε εἰμί ἑαυτοῦ ὁμολογέω , ὅς ἐπί πᾶς οὗτος καί θεός ἑαυτοῦ εἰμί πᾶς ἐγώ οἶδα βούλομαι .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.11.5
ὃν οὕτω δοξάζοντα τὸν ἑαυτοῦ πατέρα ἀμοιβαίως ἀντιδοξάζων ὁ πατὴρ καὶ κύριον καὶ σωτῆρα καὶ θεὸν τῶν ὅλων καὶ σύνθρονον τῆς αὐτοῦ βασιλείας ἀνέδειξεν . ἃ δὴ πεπαιδευμένη ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ ἑαυτῆς μὲν καὶ θεὸν καὶ κύριον καὶ σωτῆρα τοῦ δ’ ἐπὶ πάντων θεοῦ υἱὸν μονογενῆ αὐτὸν γινώσκειν καὶ οὐδένα μὲν ἄλλον τῶν γενητῶν ἀναγορεύειν θεὸν ἀξιοῖ , μόνον δὲ τοῦτον οἶδεν θεόν , ὃν μόνον ὁ πατὴρ ἐξ ἑαυτοῦ ἐγέννα ,
Lemmas: ὅς οὗτος δοξάζω ὁ ἑαυτοῦ πατήρ αμοιβαίως ἀντιδοξάζω ὁ πατήρ καί κύριος καί σωτήρ καί θεός ὁ ὅλος καί σύνθρονος ὁ αὐτός βασίλεια ἀναδείκνυμι . ὁ δή παιδεύω ὁ ἐκκλησία ὁ θεός ἑαυτοῦ μέν καί θεός καί κύριος καί σωτήρ ὁ δέ ἐπί πᾶς θεός υἱός μονογενής αὐτός γιγνώσκω καί οὐδείς μέν ἄλλος ὁ γενητός ἀναγορεύω θεός ἀξιόω , μόνος δέ οὗτος οἶδα θεός , ὅς μόνος ὁ πατήρ ἐκ ἑαυτοῦ γεννάω ,
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.11.6
ὥσπερ οὖν αὐτὸς διὰ Σολομῶνος παρίστη λέγων πρὸ τοῦ ὄρη ἑδρασθῆναι , πρὸ δὲ πάντων βουνῶν γεννᾷ με , ὧδέ πη ὄρη καὶ βουνοὺς τὰς θείας καὶ ὑπερκοσμίους δυνάμεις αἰνιττόμενος .
Lemmas: ὥσπερ οὖν αὐτός διά Σολομών παρίστημι λέγω πρό ὁ ὄρος ἑδράζω , πρό δέ πᾶς βουνός γεννάω ἐγώ , ὧδε πῇ ὄρος καί βουνός ὁ θεῖος καί ὑπερκόσμιος δύναμις αἰνίσσομαι .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.12.1
εἰ δὲ δὴ περιεργάζοιτό τις καὶ πῶς ἂν γεννήσειεν ὁ θεός , πῶς δ’ ἔσται πατὴρ ὁ ἐπέκεινα τῶν ὅλων , τὸ τολμηρὸν τοῦ πύσ μάτος κατασιγάσει ὁ φήσας βαθύτερά σου μὴ ζήτει , καὶ ὑψηλότερά σου μὴ ἐξέταζε . ἃ προσετάγη σοι , ταῦτα διανοοῦ · οὐ γάρ ἐστίν σοι χρεία τῶν κρυπτῶν . καὶ ὁ Παῦλος δὲ εἰπὼν ὦ βάθος πλούτου καὶ σοφίας καὶ γνώσεως θεοῦ · ὡς ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα αὐτοῦ καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοὺ τὸν περαιτέρω χωρεῖν τολμῶντα μὴ ἀνεφίκτοις ἐπιχειρεῖν πειθέτω . ἢ λεγέτω πρότερον αὐτός , ἃ δή φησιν ἐξ οὐκ ὄντων γεγονέναι , πῶς καὶ τίνα τρόπον ὑπέστη , μηδαμῆ μηδαμῶς ὄντα πρότερον .
Lemmas: εἰμί δέ δή περιεργάζω τις καί πῶς εἄν γεννάω ὁ θεός , πῶς δέ εἰμί πατήρ ὁ ἐπέκεινα ὁ ὅλος , ὁ τολμηρός ὁ πῦς μάτος κατασιγάζω ὁ φημί βαθύς σύ μή ζητέω , καί ὑψηλός σύ μή ἐξετάζω . ὁ προστάσσω σύ , οὗτος διανοέομαι · οὖον γάρ εἰμί σύ χρεία ὁ κρυπτός . καί ὁ Παῦλος δέ εἶπον εἰμί βάθος πλοῦτος καί σοφία καί γνῶσις θεός · ὡς ἀνεξερεύνητος ὁ κρίμα αὐτός καί ἀνεξιχνίαστος ὁ ὁδός αὐτου ὁ περαιτέρω χωρέω τολμάω μή ἀνέφικτος ἐπιχειρέω πείθω . ἢ λέγω πρότερος αὐτός , ὁ δή φημί ἐκ οὐ εἰμί γίγνομαι , πῶς καί τίς τρόπος ὑφίστημι , μηδαμῆ μηδαμῶς εἰμί πρότερος .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.12.2
οὐ γὰρ δὴ κατὰ τοὺς παρ’ ἡμῖν τεχνίτας ὕλην προϋποκειμένην λαβὼν ταῖς χερσὶν τὸ πᾶν ἐτεκτήνατο . ὥσπερ δὲ τὸ τῇ φύσει ἀμήχανον ὅσον ἐπ’ ἀνθρώποις ( λέγω δὲ τὸ μηδαμῶς ὑπάρχον ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι προαγαγεῖν ) αὐτῷ δυνατὸν κατέστη , καὶ γέγονεν τῶν ὅλων ποιητὴς οὐ κατὰ ἄνθρωπον , ἀρρήτοις δὲ καὶ ἀφράστοις ἡμῖν λόγοις , οὕτω καὶ πολὺ πλέον ἡ τοῦ μονογενοῦς αὐτοῦ γέννησις ἀνεξερεύνητος καὶ ἀνεξιχνίαστος ἂν εἴη , οὐχ ἡμῖν ὡς ἂν φαίη τις μόνοις , ἀλλὰ καὶ πάσαις ταῖς κρείττοσιν ἢ καθ’ ἡμᾶς δυνάμεσιν .
Lemmas: οὖον γάρ δή κατά ὁ παρά ἐγώ τεχνίτης ὕλη προυπόκειμαι λαμβάνω ὁ χείρ ὁ πᾶς τεκταίνομαι . ὥσπερ δέ ὁ ὁ φύσις ἀμήχανος ὅσος ἐπί ἄνθρωπος ( λέγω δέ ὁ μηδαμῶς ὑπάρχω ἐκ ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί προάγω ) αὐτός δυνατός καθίστημι , καί γίγνομαι ὁ ὅλος ποιητής οὖον κατά ἄνθρωπος , ἄρρητος δέ καί ἄφραστος ἐγώ λόγος , οὗτος καί πολύς πλέω ὁ ὁ μονογενής αὐτός γέννησις ἀνεξερεύνητος καί ἀνεξιχνίαστος εἄν εἰμί , οὐ ἐγώ ὡς εἄν φημί τις μόνος , ἀλλά καί πᾶς ὁ ἀγαθός ἢ κατά ἐγώ δύναμις .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.12.3
τὰ γὰρ μακρῷ τὴν φύσιν ὑποβεβηκότα , κάτω τε καὶ πορρωτάτω τῆς ἀρρήτου καὶ θεικῆς καθεστῶτα οὐσίας , πῶς ἂν ἐφίκοιτο τῆς ἐπέκεινα καὶ ἀνωτάτω καταλήψεως ; πῶς δ’ ἂν τὰ μὴ ὄντα πρότερον , δι’ αὐτοῦ δ’ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι προαχθέντα , τοῦ προαγαγόντος αἰτίου τε αὐτοῖς τῆς ὑπάρξεως γενομένου σχοίη ἄν τῆς πρώτης γενέσεως τὴν γνῶσιν ; ἢ πού γε ἡμεῖς οἱ χθιζοί , δέρμα καὶ κρέας ἐνδεδυμένοι , ὀστέοις καὶ νεύροις ἐνειρμένοι , καὶ μηδὲ τὰ καθ’ ἡμᾶς εἰδότες , τὴν περὶ τῶν ἀρρήτων ἀκίνδυνον ποιησόμεθα ζήτησιν , πῶς ἐγέννα τὸν υἱὸν ὁ πατὴρ πολυπραγμονοῦντες ; ὅτι δὲ καὶ τῶν παρὰ πόδας μυρία τὴν ἡμετέραν διαδιδράσκει γνῶσιν , δῆλον ἂν εἴη ἐνθένδε .
Lemmas: ὁ γάρ μακρός ὁ φύσις ὑποβαίνω , κάτω τε καί προσωτέρω ὁ ἄρρητος καί θεῖος καθίστημι οὐσία , πῶς εἄν ἐφικνέομαι ὁ ἐπέκεινα καί ἄνω2 κατάληψις ; πῶς δέ εἄν ὁ μή εἰμί πρότερος , διά αὐτός δέ ἐκ ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί προάγω , ὁ προάγω αἴτιος τε αὐτός ὁ ὕπαρξις γίγνομαι ἔχω ἄν ὁ πρῶτος γένεσις ὁ γνῶσις ; ἢ πού γε ἐγώ ὁ χθιζός , δέρμα καί κρέας ἐνδύω , ὀστέον καί νεῦρον ἐνείρω , καί μηδέ ὁ κατά ἐγώ οἶδα , ὁ περί ὁ ἄρρητος ἀκίνδυνος ποιέω ζήτησις , πῶς γεννάω ὁ υἱός ὁ πατήρ πολυπραγμονέω ; ὅτι δέ καί ὁ παρά πούς μυρίος ὁ ἡμέτερος διαδιδράσκω γνῶσις , δῆλος εἄν εἰμί ἐνθένδε .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.12.4
τίς γὰρ ἂν εἰπεῖν ἔχοι , πῶς καθεῖρκται τῷ σώματι ἡ ψυχή , πῶς ἔξεισιν , πῶς δὲ τὴν ἀρχὴν εἰσεκρίθη , ὁποῖον δὲ αὐτῆς τὸ εἶδος , τί τὸ σχῆμα , τίς ἡ μορφή , τίς ἡ οὐσία ; οὕπω μοι τὸν περὶ δαιμόνων πολυπραγμονεῖν , οὐ τὸν περὶ οὐσίας ἀγγέλων , οὐ τὸν περὶ ἀρχῶν καὶ θρόνων καὶ κυριοτήτων , οὐ τὸν περὶ ἐξουσιῶν καὶ κοσμοκρατόρων .
Lemmas: τίς γάρ εἄν εἶπον ἔχω , πῶς κατείργω ὁ σῶμα ὁ ψυχή , πῶς ἔξειμι , πῶς δέ ὁ ἀρχή εἰσκρίνω , ὁποῖος δέ αὐτός ὁ εἶδος , τίς ὁ σχῆμα , τίς ὁ μορφή , τίς ὁ οὐσία ; οὔπω ἐγώ ὁ περί δαίμων πολυπραγμονέω , οὖον ὁ περί οὐσία ἄγγελος , οὖον ὁ περί ἀρχή καί θρόνος καί κυριότης , οὖον ὁ περί ἐξουσία καί κοσμοκράτωρ .
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.12.5
εἰ δ’ ἐν τούτοις ἄποσιν ἀμηχανοῦμεν , τί δεῖ τὴν περὶ τῆς ἀνάρχου καὶ ἀγενήτου θεότητος γνῶσιν διερευνᾶσθαι ; τί τὰ ἀνέφικτα ἐρωτᾶν , πῶς υἱοῦ μονογενοῦς ὁ θεὸς ὑπέστη πατήρ , ὡς μὴ ἀπαρκούσης ἡμῖν τῆς πατρικῆς φωνῆς πρὸς μαρτυρίαν τοῦ ἀγαπητοῦ , ὃν ἀνεκήρυξεν εἰπὼν οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός , ἐν ᾧ ηὐδόκησα , αὐτοῦ ἀκούετε ;
Lemmas: εἰμί δέ ἐν οὗτος ἄπους ἀμηχανάω , τίς δεῖ ὁ περί ὁ ἄναρχος καί ἀγένητος θεότης γνῶσις διερευνάω ; τίς ὁ ἀνέφικτος ἐρωτάω , πῶς υἱός μονογενής ὁ θεός ὑφίστημι πατήρ , ὡς μή ἀπαρκέω ἐγώ ὁ πατρικός φωνή πρός μαρτυρία ὁ ἀγαπητός , ὅς ἀνακηρύσσω εἶπον οὗτος εἰμί ὁ υἱός ἐγώ ὁ ἀγαπητός , ἐν ὅς εὐδοκέω , αὐτός ἀκούω ;
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.12.6
εἰ δὴ ἀκούειν αὐτοῦ ἐγκελεύεται , βασιλικῷ νόμῳ πειθαρχοῦντες ἀκούσωμεν τοῦ ἀγαπητοῦ υἱοῦ . τί δὲ οὑτος περὶ ἑαυτοῦ βούλεται ἡμᾶς εἰδέναι , παραστήσει λέγων οὕτως γὰρ ἠγάπησεν ὁ θεὸς τὸν κόσμον , ὥστε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν , ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον . πιστευτέον δῆτα αὐτῷ , ὡς ἂν τῆς αἰωνίου τύχοιμεν ζωῆς , ὁ γὰρ πιστεύων φησὶν εἰς αὐτὸν ἔχει ζωὴν αἰώνιον ·
Lemmas: εἰμί δή ἀκούω αὐτός ἐγκελεύω , βασιλικός νόμος πειθαρχέω ἀκούω ὁ ἀγαπητός υἱός . τίς δέ οὗτος περί ἑαυτοῦ βούλομαι ἐγώ οἶδα , παρίστημι λέγω οὕτως γάρ ἀγαπάω ὁ θεός ὁ κόσμος , ὥστε ὁ υἱός αὐτός ὁ μονογενής δίδωμι , ἵνα πᾶς ὁ πιστεύω εἰς αὐτός ἔχω ζωή αἰώνιος . πιστευτέον δῆτα αὐτός , ὡς εἄν ὁ αἰώνιος τυγχάνω ζωή , ὁ γάρ πιστεύω φημί εἰς αὐτός ἔχω ζωή αἰώνιος ·
eusebius-scr-eccl.de-ecclesiastica-theologia 1.12.7
οὐχ ὁ γινώσκων ὅπως ἐκ τοῦ πατρὸς γεγέννηται , οὐ γὰρ ἄν τινι μετῆν ζωῆς αἰωνίου , εἰ δὴ τοῦτ’ εἴρηται ὅτι μηδεὶς ἔγνω τὸν πατέρα εἰ μὴ ὁ υἱός , μηδὲ τὸν υἱόν τις ἔγνω εἰ μὴ μόνος ὁ γεννήσας αὐτὸν πατήρ . ἀπαρκεῖ τοιγαροῦν ἡμῖν ἡ πίστις πρὸς σωτηρίαν , ἡ θεὸν πατέρα παντοκράτορα παρέχουσα γινώσκειν , καὶ τὸν μονογενῆ αὐτοῦ υἱὸν ἐπιγράφεσθαι σωτῆρα , ὃς δὴ πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ ταῦθ’ ὧδε παρεδίδου λέγων τὸ γεγεννημένον ἐκ τῆς σαρκὸς σάρξ ἐστιν , καὶ τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ πνεύματος πνεῦμά ἐστιν . πνεῦμα δὲ ὁ θεός .
Lemmas: οὐ ὁ γιγνώσκω ὅπως ἐκ ὁ πατήρ γεννάω , οὖον γάρ ἄν τις μέτειμι ζωή αἰώνιος , εἰμί δή οὗτος εἴρω ὅτι μηδείς γιγνώσκω ὁ πατήρ εἰμί μή ὁ υἱός , μηδέ ὁ υἱός τις γιγνώσκω εἰμί μή μόνος ὁ γεννάω αὐτός πατήρ . ἀπαρκέω τοιγάρ ἐγώ ὁ πίστις πρός σωτηρία , ὁ θεός πατήρ παντοκράτωρ παρέχω γιγνώσκω , καί ὁ μονογενής αὐτός υἱός ἐπιγράφω σωτήρ , ὅς δή πρός ὁ ἄλλος καί αὐτός ὧδε παραδίδωμι λέγω ὁ γεννάω ἐκ ὁ σάρξ σάρξ εἰμί , καί ὁ γεννάω ἐκ ὁ πνεῦμα πνεῦμα εἰμί . πνεῦμα δέ ὁ θεός .