eusebius-scr-eccl.constantini-imperatoris-oratio-ad-coetum-sanctorum 15.4
ἥδε ἐστὶν ὡς ἀληθῶς ἡ οὐράνιος σοξία αἱρεῖσθαι τὸ ἀδικεῖσθαι πρὸ τοῦ ἀδικεῖν , καὶ γενομένης ἀ - τάγκης ἑτοίμως ἔχειν κακῶς πάσχειν μᾶλλον ἢ ποιεῖν · μεγέστου γὰρ ὄντος τοῦ ἀδικεῖν κακοῦ , οὐχ ὁ ἀδικούμενος ἀλλ’ ὁ ἀδικῶν τῇ μεγέστῃ περιβέβληται τιμωρίᾳ . τῷ δ’ ὑπηκόῳ τοῦ θεοῦ ἐξῆν μήτε ἀδικεῖν μήτε ἀδικεῖσθαι , θαρρήσαντι τῇ προσταςίᾳ τοῦ παρόντος καὶ ἐπικουροῦντος ἀεὶ θεοῦ πρὸς τὸ μηδένα τῶν ὑπηκόων αὐτοῦ βλα - βῆναι . πῶς δ’ἂν αὐτὸς ἑαυτῷ τὰ κάλλιστα συνεβούλευσεν , ἢ οἶον παραιτηςάμενος τὴν τοῦ θεοῦ βοήθειαν ᾠήθη δεῖν αὐτὸς ἑαυτῷ βοηθεῖν ; μάχη δ’ ἦν μεταξὺ δυοῖν καὶ ἀμφίβολον τὸ τῆς νίκης · οὐδεὶς δ’ εὖ φρονῶν τὰ ἀμφίβολα πρὸ τῶν ἀραρότων προαιρεῖται . πῶς δὲ ἔμελλε περὶ τῆς τοῦ θεοῦ παρουςίας καὶ βοηθείας ἀμφιβάλ - λειν ὁ τοσούτων μὲν ἐν πείρᾳ γενόμενος κινδύνων ἀεὶ δ’ εὐκερῶς ῥυσθεὶς ἀπὸ τῶν δεινῶν μόνῳ θεοῦ νεύματι , ὁ διὰ θαλάσσης ὁδοιπορήσας παραγγέλματι τοῦ σωτῆρος καταστορεσθείσης καὶ στερεᾶν παρασχομένης ὁδὸν τοῖς διαποντίοις δήμοις ; αὕτη γὰρ οἶμαι προφανὴς ὑποβάθρα πίστεως καὶ θεμέλιος οὗτος πεποιθήσεως , ἡνίκα ἂν τὰ θαυμαστὰ ταῦτα καὶ ἄπιστα γινόμενα καὶ ἐπιτελούμενα ἱστορῶμεν τῇ τοῦ προνοοῦντος κελεύσει . ἐντεῦθεν δὲ καὶ τὸ μὴ μεταμέλειν ἐπὶ τῇ πίστει παραγίνεται , ἡνίκα ἄν τις προσπίπτῃ πείρᾳ κακῶν , καὶ τὸ ἄτρεπτον ἔχειν τὴν πρὸς τὸν θεὸν ἐλπίδα · ταύτης γὰρ τῆς ἕξεως ἐγγενομένης τῇ ψυχῇ , ἵδρυται κατὰ τὴν διάνοιαν ὁ θεός · ἀήττητος δ’ οὗτος , οὐδὲ ἡ ψυχὴ ἂρα τὸ ἀήττητον ἒχουσα κατὰ τὴν ἑαυτῆς διάνοιαν ὑπὸ τῶν περιεστώτων κακῶν κρατηθήσεται . πείρᾳ δὲ τοῦτο μεμαθήκαμεν ἐκ τῆς τοῦ θεοῦ νίκης , ὃς τὴν ὑπὲρ τῶν πάντων πρόνοιαν ποιούμενος ὑπὸ τῆς τῶν ἀσεβῶν ἀδικίας ἐμπαροινηθείας , μηδεμίαν ἐκ τοῦ παθήματος καρπωςάμενος βλάβην , μέγιστα νικητήρια καὶ ἀίδιόν τινα στέφανον κατὰ τῆς πονηρίας ἀνεδήσατο , ἐπὶ τέλος μὲν ἀγαγὼν τὴν προςίρεσιν τῆς αὐτοῦ προνοίας καὶθ στοργῆς τῆς περὶ τοὺς δικαίους , συντρίψας δὲ τὴν τῶν ἀδίκων τε καὶ ἀσεβῶν ὠμότητα .
Lemmas: ὅδε εἰμί ὡς ἀληθής ὁ οὐράνιος σοξία αἱρέω ὁ ἀδικέω πρό ὁ ἀδικέω , καί γίγνομαι ὅς - Τάγκης ἑτοίμως ἔχω κακῶς πάσχω μᾶλλον ἢ ποιέω · μεγέστου γάρ εἰμί ὁ ἀδικέω κακός , οὐ ὁ ἀδικέω ἀλλά ὁ ἀδικέω ὁ μέγεις περιβάλλω τιμωρία . ὁ δέ ὑπήκοος ὁ θεός ἔξεστι μήτε ἀδικέω μήτε ἀδικέω , θαρσέω ὁ προσταςίᾳ ὁ πάρειμι καί ἐπικουρέω ἀεί θεός πρός ὁ μηδείς ὁ ὑπήκοος αὐτός βλα - βαίνω . πῶς ὅδε αὐτός ἑαυτοῦ ὁ καλῶς συμβουλεύω , ἢ οἶος παραιτέομαι ὁ ὁ θεός βοήθεια οἴομαι δήω αὐτός ἑαυτοῦ βοηθέω ; μάχη δέ εἰμί μεταξύ δύο καί ἀμφίβολος ὁ ὁ Νίκη · οὐδείς δέ εὕω φρονέω ὁ ἀμφίβολος πρό ὁ ἀραρίσκω προαιρέω . πῶς δέ μέλλω περί ὁ ὁ θεός παρουςίας καί βοήθεια ἀμφιβάλλω - Λέιν ὁ τοσοῦτος μέν ἐν πείρω γίγνομαι κίνδυνος ἀεί δέ εὐκέραος ἐρύω ἀπό ὁ δεινός μόνος θεός νεῦμα , ὁ διά θάλασσα ὁδοιπορέω παράγγελμα ὁ σωτήρ καταστορέννυμι καί στερεός παρέχω ὁδός ὁ διαπόντιος δῆμος ; οὗτος γάρ οἴομαι προφανής ὑποβάθρα πίστις καί θεμέλιος οὗτος πεποίθησις , ἡνίκα εἄν ὁ θαυμαστός οὗτος καί ἄπιστος γίγνομαι καί ἐπιτελέω ἱστορέω ὁ ὁ προνοέω κελεύω . ἐντεῦθεν δέ καί ὁ μή μεταμέλομαι ἐπί ὁ πίστις παραγίγνομαι , ἡνίκα ἄν τις προσπίπτω πείρω κακός , καί ὁ ἄτρεπτος ἔχω ὁ πρός ὁ θεός ἐλπίς · οὗτος γάρ ὁ ἕξις ἐγγίγνομαι ὁ Ψυχή , ἱδρύω κατά ὁ διάνοια ὁ θεός · ἀήσσητος δέ οὗτος , οὐδέ ὁ ψυχή ἄρα ὁ ἀήσσητος ἔχω κατά ὁ ἑαυτοῦ διάνοια ὑπό ὁ περιίστημι κακός κρατέω . πείρω δέ οὗτος μανθάνω ἐκ ὁ ὁ θεός Νίκη , ὅς ὁ ὑπέρ ὁ πᾶς πρόνοια ποιέω ὑπό ὁ ὁ ἀσεβής ἀδικία ἐμπαροινέω , μηδείς ἐκ ὁ πάθημα καρπόω βλάβη , μέγας νικητήριος καί ἀίδιος τις στέφανος κατά ὁ πονηρία ἀναδέω , ἐπί τέλος μέν ἄγω ὁ προςίρεσιν ὁ αὐτός πρόνοια καί στοργή ὁ περί ὁ Δίκαιος , συντρίβω δέ ὁ ὁ ἄδικος τε καί ἀσεβής ὠμότης .