eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 2.44
Ἡ μετὰ χεῖρας προφητεία εἰς αὐτὸν ἀναπέμπει τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ φάσκουσα · Οἱ διψῶντες , πορεύεσθε ἐφ’ ὕδωρ . εἶτα τὴν χάριν τὴν διὰ τοῦ σωτῆρος προῖκα δωρηθεῖσαν ἀνθρώποις αἰνιττομένη φησί · καὶ ὅσοι μὴ ἔχετε ἀργύριον , πορευθέντες ἀγοράσατε καὶ πίετε ἄνευ ἀργυρίου . ἀντὶ δὲ τοῦ · καὶ τιμῆς οἴνου καὶ στέαρ , ἵνα τιμᾶσθε ἀργυρίου ὁ Σύμμαχος καὶ ἄνευ ἀλλάγματος οἶνόν φησι καὶ γάλα , καὶ ὁ Ἀκύλας δὲ ὁμοίως οἶνον καὶ γάλα ἡρμήνευσεν , ὡς μὴ μόνον ὕδωρ , ἀλλὰ καὶ οἶνον καὶ γάλα ἐπαγγέλλεσθαι τὸ λόγιον τοῖς διψῶσιν . ὕδωρ μὲν οὖν ἀπὸ τῆς πηγῆς τοῦ σωτηρίου δηλοῖ τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα , οἶνον δὲ καὶ γάλα τὸ μυστήριον αἰνίττεται τῆς ἐν Χριστῷ ἀναγεννήσεως · οἱ γὰρ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος ἀναγεννώμενοι ὡς ἀρτιγέννητα βρέφη τῷ λογικῷ τρέφονται γάλακτι καὶ τοῦ τῆς καινῆς διαθήκης μεταλαμβάνουσιν οἴνου . χρὴ δὲ μὴ ἀγνοεῖν , ὅτι κατὰ τὸν παλαιὸν τοῖς ἐν Χριστῷ ἀναγεννωμένοις γάλα μυστικὸν προσεφέρετο μετὰ τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τῆς καινῆς διαθήκης · φασὶ δὲ εἰσέτι καὶ νῦν τουτὶ τὸ ἔθος ἔν τισιν ἐκκλησίαις σῴζεσθαι , πλὴν εἰ καὶ μὴ σωματικῶς κατὰ γοῦν τὴν διάνοιαν τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ τὸ μυστικὸν καὶ ἀντὶ οἴνου καὶ ἀντὶ γάλακτος τοῖς καταξιουμένοις τῆς ἐν Χριστῷ ἀναγεννήσεως προσφέρεται . εἰ δὲ κατὰ τοὺς Ἑβδομήκοντα λέγοιτο καὶ στέαρ τὸ πῖον καὶ λιπαρὸν καὶ τρόφιμον τῆς ἐν Χριστῷ πνευματικῆς τροφῆς αἰνίττεται , ὃ καὶ αὐτὸ πάλιν ὁ σωτὴρ ἐδήλου λέγων · ἐὰν μὴ φάγητέ μου τὴν σάρκα καὶ πίητέ μου τὸ αἷμα , οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς . ὥσπερ οὖν ἐκεῖ τὴν σάρκα οὕτως ἐνταῦθα τὸ στέαρ ὠνόμασεν καὶ ὡς ἐκεῖ τὸ αἷμα , οὕτως ἐνταῦθα τὸν οἶνον , δι’ ὧν τὸ μὲν στέαρ καὶ ἡ σὰρξ τὴν ἔνσαρκον αὐτοῦ οἰκονομίαν δηλοῖ , ὁ δὲ οἶνος καὶ τὸ αἷμα τὸ μυστήριον τοῦ πάθους σημαίνει . ταῦτ’ οὖν τοῖς διψῶσι τῆς ἐν θεῷ σωτηρίας ἀμισθὶ παρέξειν καὶ προῖκα δωρήσασθαι ἐπαγγέλλεται . Διὰ τί δὲ καταναλίσκετε τὸν μόχθον ὑμῶν , περὶ ἕτερα ἀσχολούμενοι , ἐξ ὧν οὐκ ἔστι ψυχὴν τραφῆναι οὐδ’ εἰς πλησμονὴν ἀπολαῦσαι τροφῆς . διὸ κατὰ τὸν Σύμμαχον εἴρηται · διὰ τί ἵστατε ἀργύριον οὐχ ὑπὲρ ἄρτων καὶ τοὺς κόπους ὑμῶν οὐχ ὑπὲρ πλησμονῆς ; νοήσεις δὲ τοὺς ἀργυρίου ἐξωνουμένους τὸν τῆς ψυχῆς ἄρτον ἐπιστήσας τοῖς χρήματα προσάγουσι τοῖς λογικήν τινα διδασκαλίαν ἐπαγγελλομένοις σοφοῖς τοῦ αἰῶνος τούτου ἢ καὶ τοῖς τὴν τῶν Ἰουδαϊκῶν ἀναγνωσμάτων παράδοσιν μισθοῦ πιπράσκουσι τοῖς μαθητευομένοις . ἑξῆς τούτοις παρακαλεῖ τὰ ὦτα κλῖναι διὰ τοῦ συνεῖναι καὶ τὰς τῆς ψυχῆς ἀκοὰς ὑπηκόους παρασχεῖν τοῖς λεγομένοις . διό φησιν · ἀκούσατε καὶ φάγεσθε ἀγαθά , καὶ ἐντρυφήσει ἐν ἀγαθοῖς ἡ ψυχὴ ὑμῶν · πρὸς γὰρ τοῖς προτέροις καὶ ἑτέρων ἀγαθῶν ἐλπίδα καὶ τρυφὴν ἔνθεον τεταμιεῦσθαί φησι ταῖς τῶν ὑπηκόων ψυχαῖς . οὐ γὰρ τοῖς σώμασι , διαρρήδην δὲ ταῖς ψυχαῖς τὴν τῶν μελλόντων ἀγαθῶν δόσιν προβάλλεται . Οἷς προστίθησι λέγων · προσέχετε τοῖς ὠσὶν ὑμῶν καὶ ἐπακολουθήσατε ταῖς ὁδοῖς μου , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · κλίνατέ φησι τὸ οὖς ὑμῶν καὶ ἔλθετε πρός με , ἀλλὰ καὶ εἰσακούσατέ μου , καὶ ζήσεται ἐν ἀγαθοῖς ἡ ψυχὴ ὑμῶν , καὶ ταῦτα πάντα ταῖς ψυχαῖς ἐπαγγέλλεται . εἶτα προτρέψας διὰ τούτων καὶ διεγείρας τὰς ἀκοὰς ἄρχεται διδασκαλίας φάσκων · καὶ διαθήσομαι ὑμῖν διαθήκην αἰώνιον , τὰ ὅσια Δαυὶδ τὰ πιστά · ἡ μὲν γὰρ παλαιὰ διαθήκη πρόσκαιρος οὖσα παρῆλθε καὶ τέλος εἴληφεν . ἐπεὶ δὲ πολλαχοῦ τῶν γραφῶν ἐπαγγελίαι τῷ Δαυὶδ ἐδόθησαν ἐκ σπέρματος αὐτοῦ προελεύσεσθαι τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ , συγκροτήσαντες ἑαυτοὺς ἀκούσατε τὸν περὶ τούτων λόγον · εὖ ἴστε γάρ , ὅτι ἐὰν ἐπιδῶτε ἑαυτοὺς τοῖς ἐμοῖς λόγοις , κἀγὼ τῆς ὑπακοῆς καρπὸν ὑμῖν παρέξω . ἣν πεποίημαι πρὸς τὸν Δαυὶδ ἐπαγγελίαν , ταύτην ὑμῖν χαριούμενος · διαθήσομαι γοῦν ὑμῖν τὴν καινὴν διαθήκην , ἥτις ἔσται οὐ κατὰ τὴν Μωσέως πρόσκαιρος , διαρκὴς δὲ καὶ αἰώνιος καὶ μέχρι συντελείας τοῦ παντὸς διαμενεῖ . καὶ τὰ ὅσια Δαυίδ , ἃ ἐπηγγειλάμην αὐτῷ , πιστὰ ποιήσω ἐπαληθεύσας μου τὰς ἐπαγγελίας . Εἶτ’ ἐπειδὴ προγνωστικὸν ἦν τὸ προφητικὸν πνεῦμα καὶ τοῦ μέλλοντος προορατικόν , οὐκ ἠγνόησεν , ὡς τὰς φωνὰς ταύτας καθέξουσι μὲν παρ’ ἑαυτοῖς Ἰουδαῖοι , οὐ μὴν ἕξουσί τι πλέον ἐξ αὐτῶν πρὸς ψυχῆς ὠφέλειαν . διὸ στρέφει τὸν λόγον ἐπὶ τὰ ἀλλόφυλα καὶ ἀλλογενῆ ἔθνη , οἷς καὶ ἐπαγγελίας ὑπισχνεῖται δώσειν αὐτοῖς ῥήμασι φάσκων · ἰδοὺ μαρτύριον ἔθνεσιν ἔδωκα αὐτόν , ἄρχοντα καὶ προστάσσοντα ἔθνεσιν . ἔθνη , ἃ οὐκ οἴδασί σε , ἐπικαλέσονταί σε , καὶ λαοί , οἳ οὐκ ἐπίστανταί σε , ἐπὶ σὲ καταφεύξονται ἕνεκεν κυρίου τοῦ θεοῦ σου τοῦ ἁγίου Ἰσραήλ , ὅτι ἐδόξασέ σε . ἀναπέμπει δὴ διὰ τούτων τοὺς ἐντυγχάνοντας ἐπὶ τὸν διὰ τῶν ἔμπροσθεν δεδηλωμένον , ἐν οἷς εἴρηται · ὅτι οἷς οὐκ ἀνηγγέλη περὶ αὐτοῦ , ὄψονται , καὶ οἳ οὐκ ἀκηκόασι , συνήσουσι , καὶ τό · εἴδομεν αὐτόν , καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος · αὐτὸν οὖν ἐκεῖνόν φησι , περὶ οὗ ταῦτα πάντα λέλεκται · μαρτύριον τοῖς ἔθνεσιν ἔδωκα . διὸ καὶ εὐηγγελιζόμην τὴν στεῖραν τὴν πάλαι μὴ τίκτουσαν καὶ τὴν μὴ ἐσχηκυῖαν τὸν ἄνδρα τὴν σκηνὴν ἑαυτῆς ἐκτεῖναι καὶ πλατῦναι παρεκελευόμην , ἐπειδὴ γὰρ τὸ ἐπηγγελμένον ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ λαοῦ μου ταῦτα συνέβη παθεῖν . εἰκότως μαρτύριον αὐτὸν οὐ τῷ Ἰουδαίων λαῷ , ἀλλὰ πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν ἔδωκα καὶ ἄρχοντα καὶ προστάσσοντα ἔθνεσι · δῆλον γὰρ ἐμοὶ τῷ θεῷ , ὅτι πάντα μᾶλλον ὑπακούσεται αὐτῷ τὰ ἔθνη ἢ ὁ ἐκ περιτομῆς λαός . τὸ δὲ μαρτύριον αὐτοῦ τὸ κήρυγμα ἦν τὸ περὶ αὐτοῦ , ὥσπερ οὖν αὐτὸς ἐδίδαξεν εἰπών · δεῖ κηρυχθῆναι τὸ εὐαγγέλιον τοῦτο ἐν ὅλῃ τῇ οἰκουμένῃ εἰς μαρτύριον πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν . εἶτα εἰς αὐτοῦ πρόσωπον τοῦ προφητευομένου ἀναφωνεῖ τὸ πνεῦμα λέγον · ἔθνη , ἃ οὐκ οἴδασί σε , ἐπικαλέσονταί σε , καὶ λαοί , οἳ οὐκ ἐπίστανταί σε , ἐπὶ σὲ καταφεύξονται . ταῦτα δὲ πάντα γενήσεταί φησιν ἕνεκεν κυρίου τοῦ θεοῦ σου τοῦ ἁγίου Ἰσραήλ , ὅτι ἐδόξασέ σε . Ἑξῆς παρακελεύεται ἐπιζητεῖν τὸν κύριον συνάπτων τῷ προστάγματι ἐπαγγελίαν εὑρέσεως . διό φησι · Ζητήσατε τὸν κύριον καὶ ἐν τῷ εὑρίσκειν αὐτὸν ἐπικαλέσασθε αὐτόν . εἶτα παραινεῖ λέγων · ἐπειδὰν εὑρήσητε αὐτὸν πλησίον ὑμῶν ἑστῶτα καὶ μὴ μακράν που ἀπῳκισμένον , ὡς ἂν ἐνώπιον ἑστῶτες αὐτοῦ τὸν βίον τὸν ἑαυτῶν κατορθώσατε . καὶ ἐπειδήπερ τοῖς ἔθνεσι τοῖς ἀθέοις καὶ ἀσεβέσι πάλαι πρότερον οὖσι ταῦτα προσφωνεῖ , ἀκολούθως παραινεῖ λέγων · ἐπειδὰν ἐγγίσῃ ὑμῖν ὁ κύριος , ἀπολιπέτω ὁ ἀσεβὴς τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ καὶ ἀνὴρ ἄνομος τὰς βουλὰς αὐτοῦ . καλὴ γὰρ ἡ μετάνοια καὶ ἡ ἀπὸ τῶν κακῶν ἀναχώρησις . εἰ γὰρ καὶ ἀθεράπευτα εἶναι νομίζετε τὰ καθ’ ἑαυτούς , κἂν ᾖ ἀπεγνωσμένα ὡς ἐν ἀνθρώποις , ἀλλ’ οὐ καὶ παρ’ ἐμοὶ ἀνίατα καὶ ἀθεράπευτα · πολὺς γάρ εἰμι τοῦ ἀφιέναι . Οὐ γάρ εἰσιν αἱ βουλαί μου ὡς αἱ βουλαὶ ὑμῶν οὐδ’ ὥσπερ αἱ ὁδοὶ ὑμῶν τῶν ἀνθρώπων , οὕτως καὶ αἱ ἐμαὶ κρίσεις καὶ αἱ ὁδοί , λέγει κύριος . ὥσπερ γὰρ ὑψηλὸς ὁ οὐρανὸς ἀπὸ τῆς γῆς , οὕτως ὑψωθήσονται αἱ ὁδοί μου παρὰ τὰς ὁδοὺς ὑμῶν καὶ οἱ λογισμοί μου παρὰ τοὺς λογισμοὺς ὑμῶν . ὃν τρόπον γὰρ κατέβη ὁ ὑετὸς καὶ ἡ χιὼν ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ ἐκεῖ οὐχ ὑποστρέψει , ἀλλ’ ἐκμεθύσει τὴν γῆν καὶ ἐκτοκήσει τὴν γῆν καὶ βλαστῆσαι αὐτὴν ποιήσει καὶ δώσει σπέρμα τῷ σπείροντι καὶ ἄρτον τῷ ἐσθίοντι , οὕτως ἔσται ὁ λόγος μου , ὃς ἐξελεύσεται ἐκ τοῦ στόματός μου , οὐχ ὑποστρέψει πρός με κενός , ἀλλ’ ἐὰν ποιήσῃ ὅσα ἠθέλησα , καὶ ἐὰν κατορθώσῃ ὅσα ἀπέστειλα αὐτόν . ταῦτα πάντα εἰς πίστωσιν τῆς ἐπαγγελίας , ἧς πεποίηται πρὸς τὸν ἀσεβῆ καὶ τὸν ἄνομον τὸν ἐξ ἐθνῶν ἐπιστρέφοντα εἰπὼν σαφῶς παρέστησε τὸν ἐν ἀρχῇ θεὸν λόγον ἄνωθεν ἐκ τοῦ πατρὸς κατιόντα δίκην ὑετοῦ καὶ χιόνος ἐπὶ τῷ καταβήσεσθαι εἰς ἀνθρώπους , ἐφ’ ᾧ τε τὰς ψυχὰς αὐτῶν ἀρδεῦσαι καὶ καρποφορῆσαι ποιῆσαι . καὶ τὴν ἐπάνοδον δὲ αὐτοῦ τὴν πρὸς τὸν πατέρα δεδήλωκε φήσας · οὐχ ὑποστρέψει πρός με κενός , ἀλλ’ ἐὰν ποιήσῃ ὅσα ἠθέλησα , καὶ ἐὰν κατορθώσῃ ὅσα ἐνετειλάμην αὐτῷ · ἐπὰν γὰρ ταῦτα πρότερον ποιήσῃ , τότε πρός με ὑποστρέψει . εἰ δὲ λέγοιτο ἐκ στόματος τοῦ Χριστοῦ ἐξιέναι , οὐ χρὴ λόγον σημαντικὸν κατὰ τὸν παρ’ ἡμῖν προφορικὸν νομίζειν εἶναι αὐτόν , ἐπεὶ μηδὲ στόμα τῷ θεῷ σωματικὸν ἀντίος προσάψειε μὴ τοῦ καθεστῶτος ἐκπεσὼν λογισμοῦ . πῶς δ’ ἂν ἄλλου λόγος ἀνυπόστατος ἐκπέμπεται καὶ κατέρχεται καὶ ποιήσας τινὰ καὶ κατορθώσας πάλιν ὑποστρέψει πρὸς τὸν ἀποστείλαντα , ἀλλὰ γὰρ ταῦτα σαφῶς συνᾴδει ταῖς εὐαγγελικαῖς διδασκαλίαις , δι’ ὧν ὁ θεὸς λόγος εἰσάγεται ἐκ τοῦ πατρὸς ἀποστελλόμενος καὶ τὰς ἐν ἀνθρώποις οἰκονομίας ἐκτελῶν καὶ πάλιν ἀνιὼν πρὸς τὸν πατέρα . Μετὰ ταῦτα ἡ προφητεία πρὸς τοὺς ἐξ ἐθνῶν τῷ σωτηρίῳ λόγῳ προσιόντας φησίν · ἐν γὰρ εὐφροσύνῃ ἐξελεύσεσθε καὶ ἐν χαρᾷ διδαχθήσεσθε · ἐξελεύσεσθε μὲν γὰρ ἀπὸ τῆς πατροπαραδότου πλάνης , τεύξεσθε δὲ διδασκαλίας τῆς κατὰ τὸ σωτήριον εὐαγγέλιον , ὃ δὴ καὶ χαρᾶς ἐνθέου ποιητικὸν ὑμῖν ἔσται . ὁ δὲ Σύμμαχος · ἐν εὐφροσύνῃ ἐξελεύσεσθε καὶ ἐν εἰρήνῃ ὁδηγηθήσεσθε . εἶτά φησι · τὰ ὄρη καὶ οἱ βουνοὶ νεμηθήσονται ἔμπροσθεν ὑμῶν ἐν ἀγαλλιάσει , καὶ πάντα τὰ ξύλα τοῦ ἀγροῦ κροτήσει χειρί , δι’ ὧν οἶμαι δυνάμεις θείας συγχαιρούσας τοῖς ἐπὶ γῆς μετανοοῦσι δηλοῦσθαι , ὃ δὴ καὶ ὁ σωτὴρ ἐδίδαξεν εἰπὼν χαρὰν ἔσεσθαι ἐν οὐρανοῖς ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι . ξύλα δὲ ἀγροῦ ἐπικροτοῦντα κλάδοις τάχα που αἱ καρποφόροι εἶεν ἂν ψυχαὶ συγχαίρουσαι ταῖς τῶν ἀνόμων ψυχαῖς ἐπιστρεφούσαις πρὸς τὸν θεόν . σημεῖα γοῦν παρεῖχον χαρᾶς διὰ τοῦ κροτεῖν τοῖς κλάδοις , ἀλλὰ καὶ ἀντὶ τῆς στοιβῆς φησιν ἀναβήσεται κυπάρισσος , ἀντὶ δὲ τῆς κονύζης ἀναβήσεται μυρσίνη . ἀλληγορικῶς δὲ καὶ διὰ τούτων ᾐνίττετο τὴν ἀπὸ τῶν χειρόνων ἐπὶ τὰ κρείττω τῶν ψυχῶν καρποφορίαν · αἳ πάλαι μέν , ὅτ’ ἦσαν ἐν ἀθεότητι , οὐδὲν γόνιμον οὐδὲ τρόφιμον ἔφερον · ὡς ἐν ἐρήμῳ δὲ καὶ χέρσῳ καὶ ἀγεωργήτῳ χώρᾳ στοιβὴν ὕλης ἀχρήστου καὶ κόνυζαν τὴν δυσωδεστάτην καὶ ἄχρηστον παντελῶς βοτάνην ἔφυον . νῦν δ’ ὅτε τῆς θείας μετέσχον χάριτος . μυρσίνην εὐωδεστάτην καὶ τὴν ὑψηλοτάτην καὶ πάλιν εὐώδη κυπάρισσον ἐκαρποφόρουν . κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · ἀντὶ στοιβῆς φησιν ἀναβήσεται βράθυ , ἀντὶ δὲ τῆς κνίδης ἀναβήσεται μυρσίνη , ὡσεὶ σαφέστερον ἐλέγετο · ἀντὶ κακίας ἀναβήσεσθαι δικαιοσύνην καὶ ἀντὶ ἀκολασίας σωφροσύνην καὶ ἀντὶ θράσους ἀνδρείαν καὶ ἀντὶ ἀφροσύνης φρόνησιν καὶ ἁπαξαπλῶς ἀντὶ πονηρίας ἀρετήν . πρὸς τούτοις ἕτερόν τι θαυμάσιον ἐπαγγέλλεται τοῖς ἐπὶ τὸν θεὸν ἐπιστρέψασιν ἔθνεσιν · ἔσται γάρ φησι κύριος αὐτοῖς εἰς ὄνομα καὶ εἰς σημεῖον αἰώνιον καὶ οὐκ ἐκλείψει . καὶ τίς οὐκ ἂν ἐκπλαγείη τοῦ λόγου τὸ ἀποτέλεσμα ὁρῶν καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ τοῦ θεοῦ Χριστιανοὺς προσαγορευομένους ; καὶ τοῦτο αὐτοῖς ἔσεσθαι σημεῖον αἰώνιον τῆς παρὰ τῷ θεῷ σωτηρίας τὸ ἐπιγράφεσθαι τὸ τοῦ κυρίου ὄνομα , ὅπερ αὐτοῖς εἰς αἰῶνα παραμενεῖ καὶ οὐκ ἐκλείψει πώποτε · ἀμεταμέλητα γὰρ τὰ χαρίσματα τοῦ θεοῦ τυγχάνει .
Lemmas: ὁ μετά χείρ προφητεία εἰς αὐτός ἀναπέμπω ὁ Χριστός ὁ θεός φάσκω · ὁ διψάω , πορεύω ἐπί ὕδωρ . εἶτα ὁ χάρις ὁ διά ὁ σωτήρ προίξ δωρέω ἄνθρωπος αἰνίσσομαι φημί · καί ὅσος μή ἔχω ἀργύριον , πορεύω ἀγοράζω καί πίνω ἄνευ ἀργύριον . ἀντί δέ ὁ · καί τιμή οἶνος καί στέαρ , ἵνα τιμάω ἀργύριον ὁ Σύμμαχος καί ἄνευ ἄλλαγμα οἶνος φημί καί γάλα , καί ὁ Ἀκύλας δέ ὁμοίως οἶνος καί γάλα ἑρμηνεύω , ὡς μή μόνος ὕδωρ , ἀλλά καί οἶνος καί γάλα ἐπαγγέλλω ὁ λόγιος ὁ διψάω . ὕδωρ μέν οὖν ἀπό ὁ πηγή ὁ σωτήριος δηλόω ὁ εὐαγγελικός κήρυγμα , οἶνος δέ καί γάλα ὁ μυστήριον αἰνίσσομαι ὁ ἐν Χριστός ἀναγέννησις · ὁ γάρ ἐκ ὕδωρ καί πνεῦμα ἀναγεννάω ὡς ἀρτιγέννητος βρέφος ὁ λογικός τρέφω γάλα καί ὁ ὁ καινός διαθήκη μεταλαμβάνω οἶνος . χρή δέ μή ἀγνοέω , ὅτι κατά ὁ παλαιός ὁ ἐν Χριστός ἀναγεννάω γάλα μυστικός προσφέρω μετά ὁ σῶμα καί ὁ αἷμα ὁ καινός διαθήκη · φημί δέ εἰσέτι καί νῦν οὗτος ὁ ἔθος ἐν τις ἐκκλησία σῴζω , πλήν εἰμί καί μή σωματικός κατά γοῦν ὁ διάνοια ὁ αἷμα ὁ Χριστός ὁ μυστικός καί ἀντί οἶνος καί ἀντί γάλα ὁ καταξιόω ὁ ἐν Χριστός ἀναγέννησις προσφέρω . εἰμί δέ κατά ὁ ἑβδομήκοντα λέγω καί στέαρ ὁ πίων καί λιπαρός καί τρόφιμος ὁ ἐν Χριστός πνευματικός τροφή αἰνίσσομαι , ὅς καί αὐτός πάλιν ὁ σωτήρ δηλόω λέγω · ἐάν μή ἐσθίω ἐγώ ὁ σάρξ καί πίνω ἐγώ ὁ αἷμα , οὐ ἔχω ζωή ἐν ἑαυτοῦ . ὥσπερ οὖν ἐκεῖ ὁ σάρξ οὕτως ἐνταῦθα ὁ στέαρ ὀνομάζω καί ὡς ἐκεῖ ὁ αἷμα , οὕτως ἐνταῦθα ὁ οἶνος , διά ὅς ὁ μέν στέαρ καί ὁ σάρξ ὁ ἔνσαρκος αὐτός οἰκονομία δηλόω , ὁ δέ οἶνος καί ὁ αἷμα ὁ μυστήριον ὁ πάθος σημαίνω . αὐτός οὖν ὁ διψάω ὁ ἐν θεός σωτηρία ἀμισθί παρέχω καί προίξ δωρέω ἐπαγγέλλω . Ζεύς τίς δέ καταναλίσκω ὁ μόχθος σύ , περί ἕτερος ἀσχολέω , ἐκ ὅς οὐ εἰμί ψυχή τρέφω οὐδέ εἰς πλησμονή ἀπολαύω τροφή . διό κατά ὁ Σύμμαχος εἴρω · διά τίς ἵστημι ἀργύριον οὐ ὑπέρ ἄρτος καί ὁ κόπος σύ οὐ ὑπέρ πλησμονή ; νοέω δέ ὁ ἀργύριον ἐξωνέομαι ὁ ὁ Ψυχή ἄρτος ἐφίστημι ὁ χρῆμα προσάγω ὁ λογικός τις διδασκαλία ἐπαγγέλλω σοφός ὁ αἰών οὗτος ἢ καί ὁ ὁ ὁ Ἰουδαϊκός ἀνάγνωσμα παράδοσις μισθός πέρνημι ὁ μαθητεύω . ἑξῆς οὗτος παρακαλέω ὁ οὖς κλίνη διά ὁ συνίημι καί ὁ ὁ Ψυχή ἀκοή ὑπήκοος παρέχω ὁ λέγω . διό φημί · ἀκούω καί ἐσθίω ἀγαθός , καί ἐντρυφάω ἐν ἀγαθός ὁ ψυχή σύ · πρός γάρ ὁ πρότερος καί ἕτερος ἀγαθός ἐλπίς καί τρυφή ἔνθεος ταμιεύω φημί ὁ ὁ ὑπήκοος Ψυχή . οὖον γάρ ὁ σῶμα , διαρρήδην δέ ὁ Ψυχή ὁ ὁ μέλλω ἀγαθός δόσις προβάλλω . οἷς προστίθημι λέγω · προσέχω ὁ οὖς σύ καί ἐπακολουθέω ὁ ὁδός ἐγώ , κατά δέ ὁ Σύμμαχος · κλίνω φημί ὁ οὖς σύ καί ἔρχομαι πρός ἐγώ , ἀλλά καί εἰσακούω ἐγώ , καί ζῶ ἐν ἀγαθός ὁ ψυχή σύ , καί οὗτος πᾶς ὁ Ψυχή ἐπαγγέλλω . εἶτα προτρέπω διά οὗτος καί διεγείρω ὁ ἀκοή ἄρχω διδασκαλία φάσκω · καί διατίθημι σύ διαθήκη αἰώνιος , ὁ ὅσιος Δαυίδ ὁ πιστός · ὁ μέν γάρ παλαιός διαθήκη πρόσκαιρος εἰμί παρέρχομαι καί τέλος λαμβάνω . ἐπεί δέ πολλαχοῦ ὁ γραφεύς ἐπαγγελία ὁ Δαυίδ δίδωμι ἐκ σπέρμα αὐτός προέρχομαι ὁ Χριστός ὁ θεός , συγκροτέω ἑαυτοῦ ἀκούω ὁ περί οὗτος λόγος · εὕω οἶδα γάρ , ὅτι ἐάν πιδάω ἑαυτοῦ ὁ ἐμέω λόγος , ἐγώ ὁ ὑπακοή καρπός σύ παρέχω . ὅς ποιέω πρός ὁ Δαυίδ ἐπαγγελία , οὗτος σύ χαρίζομαι · διατίθημι γοῦν σύ ὁ καινός διαθήκη , ὅστις εἰμί οὖον κατά ὁ Μωσῆς πρόσκαιρος , διαρκής δέ καί αἰώνιος καί μέχρι συντέλεια ὁ πᾶς διαμένω . καί ὁ ὅσιος Δαυίδ , ὁ ἐπαγγέλλω αὐτός , πιστόν ποιέω ἐπαληθεύω ἐγώ ὁ ἐπαγγελία . εἶτα ἐπεί προγνωστικός εἰμί ὁ προφητικός πνεῦμα καί ὁ μέλλω προορατικός , οὐ ἀγνοέω , ὡς ὁ φωνή οὗτος κατέχω μέν παρά ἑαυτοῦ Ἰουδαῖος , οὖον μήv ἔχω τίς πλέω ἐκ αὐτός πρός Ψυχή ὠφέλεια . διό στρέφω ὁ λόγος ἐπί ὁ ἀλλόφυλος καί ἀλλογενής ἔθνος , ὅς καί ἐπαγγελία ὑπισχνέομαι δίδωμι αὐτός ῥῆμα φάσκω · ἰδού μαρτύριον ἔθνος δίδωμι αὐτός , ἄρχω καί προστάσσω ἔθνος . ἔθνος , ὁ οὐ οἶδα σύ , ἐπικαλέω σύ , καί λαός , ἕ οὐ ἐπίσταμαι σύ , ἐπί σύ καταφεύγω ἕνεκα κύριος ὁ θεός σύ ὁ ἅγιος Ἰσραήλ , ὅτι δοξάζω σύ . ἀναπέμπω δή διά οὗτος ὁ ἐντυγχάνω ἐπί ὁ διά ὁ ἔμπροσθεν δηλόω , ἐν ὅς εἴρω · ὅτι ὅς οὐ ἀναγγέλλω περί αὐτός , ὁράω , καί ἕ οὐ ἀκούω , συνίημι , καί ὁ · ὁράω αὐτός , καί οὐ ἔχω εἶδος οὐδέ κάλλος · αὐτός οὖν ἐκεῖνος φημί , περί ὅς οὗτος πᾶς λέγω · μαρτύριον ὁ ἔθνος δίδωμι . διό καί εὐαγγελίζω ὁ στεῖρα ὁ πάλαι μή τίκτω καί ὁ μή ἔχω ὁ ἀνήρ ὁ σκηνή ἑαυτοῦ ἐκτείνω καί πλατύνω παρακελεύομαι , ἐπεί γάρ ὁ ἐπαγγέλλω ἀπό ὁ ἁμαρτία ὁ λαός ἐγώ οὗτος συμβαίνω πάσχω . εἰκότως μαρτύριον αὐτός οὖον ὁ Ἰουδαῖος λαός , ἀλλά πᾶς ὁ ἔθνος δίδωμι καί ἄρχω καί προστάσσω ἔθνος · δῆλος γάρ ἐγώ ὁ θεός , ὅτι πᾶς μᾶλλον ὑπακούω αὐτός ὁ ἔθνος ἢ ὁ ἐκ περιτομή λαός . ὁ δέ μαρτύριον αὐτός ὁ κήρυγμα εἰμί ὁ περί αὐτός , ὥσπερ οὖν αὐτός διδάσκω εἶπον · δεῖ κηρύσσω ὁ εὐαγγέλιον οὗτος ἐν ὅλος ὁ οἰκέω εἰς μαρτύριον πᾶς ὁ ἔθνος . εἶτα εἰς αὐτός πρόσωπον ὁ προφητεύω ἀναφωνέω ὁ πνεῦμα λέγω · ἔθνος , ὁ οὐ οἶδα σύ , ἐπικαλέω σύ , καί λαός , ἕ οὐ ἐπίσταμαι σύ , ἐπί σύ καταφεύγω . οὗτος δέ πᾶς γίγνομαι φημί ἕνεκα κύριος ὁ θεός σύ ὁ ἅγιος Ἰσραήλ , ὅτι δοξάζω σύ . ἑξῆς παρακελεύομαι ἐπιζητέω ὁ κύριος συνάπτω ὁ πρόσταγμα ἐπαγγελία εὕρεσις . διό φημί · ζητέω ὁ κύριος καί ἐν ὁ εὑρίσκω αὐτός ἐπικαλέω αὐτός . εἶτα παραινέω λέγω · ἐπειδάν εὑρίσκω αὐτός πλησίος σύ ἵστημι καί μή μακρός ποῦ ἀποικίζω , ὡς εἄν ἐνώπιος ἵστημι αὐτός ὁ βίος ὁ ἑαυτοῦ κατορθόω . καί ἐπεί ὁ ἔθνος ὁ ἄθεος καί ἀσεβής πάλαι πρότερος εἰμί οὗτος προσφωνέω , ἀκόλουθος παραινέω λέγω · ἐπειδάν ἐγγίζω σύ ὁ κύριος , ἀπολείπω ὁ ἀσεβής ὁ ὁδός αὐτός καί ἀνήρ ἄνομος ὁ βουλή αὐτός . κάλως γάρ ὁ μετάνοια καί ὁ ἀπό ὁ κακός ἀναχώρησις . εἰμί γάρ καί ἀθεράπευτος εἰμί νομίζω ὁ κατά ἑαυτοῦ , κἀν εἰμί ἀπογιγνώσκω ὡς ἐν ἄνθρωπος , ἀλλά οὖον καί παρά ἐγώ ἀνίατος καί ἀθεράπευτος · πολύς γάρ εἰμί ὁ ἀφίημι . οὖον γάρ εἰμί ὁ βουλή ἐγώ ὡς ὁ βουλή σύ οὐδέ ὥσπερ ὁ ὁδός σύ ὁ ἄνθρωπος , οὕτως καί ὁ ἐμός κρίσις καί ὁ ὁδός , λέγω κύριος . ὥσπερ γάρ ὑψηλός ὁ οὐρανός ἀπό ὁ γῆ , οὕτως ὑψόω ὁ ὁδός ἐγώ παρά ὁ ὁδός σύ καί ὁ λογισμός ἐγώ παρά ὁ λογισμός σύ . ὅς τρόπος γάρ καταβαίνω ὁ ὑετός καί ὁ χιών ἀπό ὁ οὐρανός ἐκεῖ οὐ ὑποστρέφω , ἀλλά ἐκμεθύω ὁ γῆ καί ἐκτοκέω ὁ γῆ καί βλαστάνω αὐτός ποιέω καί δίδωμι σπέρμα ὁ σπείρω καί ἄρτος ὁ ἐσθίω , οὕτως εἰμί ὁ λόγος ἐγώ , ὅς ἐξέρχομαι ἐκ ὁ στόμα ἐγώ , οὐ ὑποστρέφω πρός ἐγώ κενός , ἀλλά ἐάν ποιέω ὅσος ἐθέλω , καί ἐάν κατορθόω ὅσος ἀποστέλλω αὐτός . οὗτος πᾶς εἰς πίστωσις ὁ ἐπαγγελία , ὅς ποιέω πρός ὁ ἀσεβής καί ὁ ἄνομος ὁ ἐκ ἔθνος ἐπιστρέφω εἶπον σαφῶς παρίστημι ὁ ἐν ἀρχή θεός λόγος ἄνωθεν ἐκ ὁ πατήρ κατέρχομαι δίκη ὑετός καί χιών ἐπί ὁ καταβαίνω εἰς ἄνθρωπος , ἐπί ὅς τε ὁ ψυχή αὐτός ἀρδεύω καί καρποφορέω ποιέω . καί ὁ ἐπάνοδος δέ αὐτός ὁ πρός ὁ πατήρ δηλόω φημί · οὐ ὑποστρέφω πρός ἐγώ κενός , ἀλλά ἐάν ποιέω ὅσος ἐθέλω , καί ἐάν κατορθόω ὅσος ἐντέλλω αὐτός · ἐπάν γάρ οὗτος πρότερος ποιέω , τότε πρός ἐγώ ὑποστρέφω . εἰμί δέ λέγω ἐκ στόμα ὁ Χριστός ἔξειμι , οὖον χρή λόγος σημαντικός κατά ὁ παρά ἐγώ προφορικός νομίζω εἰμί αὐτός , ἐπεί μηδέ στόμα ὁ θεός σωματικός ἀντίος προσάπτω μή ὁ καθίστημι ἐκπίτνω λογισμός . πῶς δέ εἄν ἄλλος λόγος ἀνυπόστατος ἐκπέμπω καί κατέρχομαι καί ποιέω τις καί κατορθόω πάλιν ὑποστρέφω πρός ὁ ἀποστέλλω , ἀλλά γάρ οὗτος σαφῶς συνᾴδω ὁ εὐαγγελϊκός διδασκαλία , διά ὅς ὁ θεός λόγος εἰσάγω ἐκ ὁ πατήρ ἀποστέλλω καί ὁ ἐν ἄνθρωπος οἰκονομία ἐκτελέω καί πάλιν ἄνειμι πρός ὁ πατήρ . μετά οὗτος ὁ προφητεία πρός ὁ ἐκ ἔθνος ὁ σωτήριος λόγος πρόσειμι φημί · ἐν γάρ Εὐφρόσυνος ἐξέρχομαι καί ἐν χαρά διδάσκω · ἐξέρχομαι μέν γάρ ἀπό ὁ πατροπαράδοτος πλάνης , τυγχάνω δέ διδασκαλία ὁ κατά ὁ σωτήριος εὐαγγέλιον , ὅς δή καί χαρά ἔνθεος ποιητικός σύ εἰμί . ὁ δέ Σύμμαχος · ἐν Εὐφρόσυνος ἐξέρχομαι καί ἐν εἰρήνη ὁδηγέω . εἶτά φημί · ὁ ὄρος καί ὁ βουνός νέμω ἔμπροσθεν σύ ἐν ἀγαλλιάω , καί πᾶς ὁ ξύλον ὁ ἀγρός κροτέω χείρ , διά ὅς οἴομαι δύναμις θεῖος συγχαίρω ὁ ἐπί γῆ μετανοέω δηλόω , ὅς δή καί ὁ σωτήρ διδάσκω εἶπον χαρά εἰμί ἐν οὐρανός ἐπί εἷς ἁμαρτωλός μετανοέω . ξύλον δέ ἀγρός ἐπικροτέω κλάδος τάχα ποῦ ὁ καρποφόρος ἄγω εἄν ψυχή συγχαίρω ὁ ὁ ἄνομος Ψυχή ἐπιστρέφω πρός ὁ θεός . σημεῖον γοῦν παρέχω χαρά διά ὁ κροτέω ὁ κλάδος , ἀλλά καί ἀντί ὁ στοιβή φημί ἀναβαίνω κυπάρισσος , ἀντί δέ ὁ κόνυζα ἀναβαίνω μυρσίνη . ἀλληγορικός δέ καί διά οὗτος αἰνίσσομαι ὁ ἀπό ὁ χείρων ἐπί ὁ ἀγαθός ὁ Ψυχή καρποφορία · ὅς πάλαι μέν , ὅτι εἰμί ἐν ἀθεότης , οὐδείς γόνιμος οὐδέ τρόφιμος φέρω · ὡς ἐν ἐρῆμος δέ καί χέρσος καί ἀγεώργητος χώρα στοιβή ὕλη ἄχρηστος καί κόνυζα ὁ δυσώδης καί ἄχρηστος παντελῶς βοτάνη φύω . νῦν δέ ὅτε ὁ θεῖος μετέχω χάρις . μυρσίνη εὐώδης καί ὁ ὑψηλός καί πάλιν εὐώδης κυπάρισσος καρποφορέω . κατά δέ ὁ Σύμμαχος · ἀντί στοιβή φημί ἀναβαίνω βράθυ , ἀντί δέ ὁ κνίδη ἀναβαίνω μυρσίνη , ὡσεί σαφής λέγω · ἀντί κακία ἀναβαίνω δικαιοσύνη καί ἀντί ἀκολασία σωφροσύνη καί ἀντί θράσος ἀνδρεῖος καί ἀντί ἀφροσύνη φρόνησις καί ἁπαξαπλῶς ἀντί πονηρία ἀρετή . πρός οὗτος ἕτερος τίς θαυμάσιος ἐπαγγέλλω ὁ ἐπί ὁ θεός ἐπιστρέφω ἔθνος · εἰμί γάρ φημί κύριος αὐτός εἰς ὄνομα καί εἰς σημεῖον αἰώνιος καί οὐ ἔκλειψις . καί τίς οὐ εἄν ἐκπλάσσω ὁ λόγος ὁ ἀποτέλεσμα ὁράω κατά ὅλος ὁ οἰκέω ἀπό ὁ Χριστός ὁ θεός Χριστιανός προσαγορεύω ; καί οὗτος αὐτός εἰμί σημεῖον αἰώνιος ὁ παρά ὁ θεός σωτηρία ὁ ἐπιγράφω ὁ ὁ κύριος ὄνομα , ὅσπερ αὐτός εἰς αἰών παραμένω καί οὐ ἔκλειψις πώποτε · ἀμεταμέλητος γάρ ὁ χάρισμα ὁ θεός τυγχάνω .