eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 1.65
Συντελέσας ὁ λόγος τὴν περὶ τοῦ ἐκ ῥίζης Ἰεσσαὶ προελευσομένου προφητείαν καὶ πάντα θεσπίσας τὰ ἐπὶ τῇ παρουσίᾳ τοῦ Χριστοῦ γενησόμενα ἑτέρας ἄρχεται ὑποθέσεως τῆς κατὰ Βαβυλῶνος , εἶθ’ ἑξῆς δευτέραν τίθησι τὴν περὶ τῶν Φυλιστιέων , οὕτως δὲ εἴωθεν ἡ γραφὴ τοὺς Παλαιστίνους ὀνομάζειν , μεθ’ οὓς τρίτον ἐστὶ τὸ ῥῆμα τὸ κατὰ τῆς Μωαβίτιδος , εἶτα καὶ τὸ ῥῆμα τὸ κατὰ Δαμασκοῦ καὶ μετὰ ταῦτα ὅρασις Αἰγύπτου , εἶθ’ ἕκτον τὸ ὅραμα τῆς ἐρήμου καὶ εἶτα τὸ ὅραμα τῆς Ἰδουμαίας , ἔπειτα λῆμμα ἐν τῇ Ἀραβίᾳ , ᾧ ἕπεται τὸ ὅραμα τῆς φάραγγος Σιὼν καὶ ἐπὶ πᾶσι τὸ ῥῆμα Τύρου . δέκα δὴ αὗται συνημμέναι τυγχάνουσι προφητεῖαι περὶ τῶν ἀλλοφύλων ἐθνῶν , αἷς καὶ τὴν φάραγγα Σιὼν περιείληφε τοῖς ἀλλοφύλοις καὶ τὸν Ἰουδαίων λαὸν συγκαταλέξας . γνῶσιν δὲ αὐτοῖς τὴν διὰ Χριστοῦ καὶ ἀγαθῶν ἐπαγγελίας εὐαγγελίζεται , κηρύττει τε καθολικῶς τοῖς πᾶσι τὸν περὶ τῆς τοῦ θεοῦ κρίσεως λόγον προτρέπων ἅπαντας ἀνθρώπους θεοσεβῶς ζῆν τοῦ δικαιωτηρίου τοῦ θεοῦ μεμνημένους . ἀναγκαίως δὲ τὰς περὶ τούτων αὐτῶν προφητείας Ἰουδαίοις παρεδίδου , ἵν’ ἐκ τῆς προαγορεύσεως τῶν μελλόντων τῆς τε κατὰ τὰς προρρήσεις ἐκβάσεως πεισθεῖεν ἀληθῶς θεὸν εἶναι τὸν διὰ τῶν προφητῶν αὐτοῖς λαλοῦντα , πρόνοιάν τε αὐτῶν ποιούμενον καὶ τὰ λυσιτελῆ παραινοῦντα . πρώτην οὖν τίθησι τὴν κατὰ Βαβυλῶνος ὅρασιν , προειπὼν ἐν ἀρχῇ τῆς ὅλης βίβλου ὅρασιν τὴν κατὰ τῆς Ἰουδαίας καὶ κατὰ τῆς Ἰερουσαλήμ . ἐπειδὴ γὰρ μή ἐστι προσωποληψία παρὰ τῷ θεῷ , ἀπ’ αὐτῶν ἤρξατο τῶν οἰκείων καὶ εἰς αὐτοὺς πάλιν καταστρέψει τὸν λόγον . τῶν δὲ ἀλλοφύλων ἐθνῶν τὴν Βαβυλῶνα προστάσσει , βασιλικὴ δὲ αὕτη τῶν Ἀσσυρίων πόλις μεγίστη καὶ δυνατωτάτη . λέγονται δὲ Ἀσσύριοι πρῶτοι τῆς οἰκουμένης κρατῆσαι ἐφ’ ὅλοις χιλίοις καὶ τριακοσίοις ἔτεσι μέχρι τῶν πολιορκησάντων τὴν Ἰερουσαλὴμ καὶ τὸν Ἰουδαίων λαὸν αἰχμάλωτον ἀγαγόντων εἰς τὴν ἑαυτῶν χώραν . ἐπὶ ταύτῃ γὰρ τῇ τῶν Ἀσσυρίων πράξει αὐτίκα καὶ οὐκ εἰς μακρὰν τὸ κράτος αὐτῶν κατελύθη . διαμενούντων ἔμπροσθεν ὅπως εἷλον οἱ Ἀσσύριοι τὸν Ἰσραὴλ καὶ τὴν Σαμάρειαν προεδήλου , μελλούσης δὲ ὅσον οὔπω καὶ τῆς Ἰερουσαλὴμ τὴν ὁμοίαν τῇ Σαμαρείᾳ πολιορκίαν ὑπομένειν καὶ τὸ ταύτης ἐθέσπισε τέλος , ἀλλὰ καὶ ἅπερ αὐτοὶ πείσονται οἱ Ἀσσύριοι καὶ οἱ τούτων ἄρχοντες διεξῆλθε . νυνὶ δὲ τὰ περὶ τῆς ἐξ αἰῶνος παρ’ αὐτοῖς βασιλικῆς πόλεως διδάσκει , οὐχ ὅπως αὐτοὶ μάθοιεν οἱ Βαβυλώνιοι τὰ μέλλοντα αὐτοῖς συμβήσεσθαι . πῶς γὰρ οἱ μὴ παρόντες , ἀλλ’ ὅπως οἱ τὴν πρωτείαν ὑποδεχόμενοι προσδοκῶ ἐνταῦθα , ἀλλὰ καὶ τὴν τοῦ θεοῦ περὶ πάντας ἀνθρώπους ἐσομένην δικαιοκρισίαν εἰδέναι , ἔχοιέν τε παραμυθίαν τῶν αὐτοῖς συμβησομένων ὡς ἐκδικηθησόμενος , μέλλων δὲ ὁ λόγος μερικὴν ποιεῖσθαι ἀπειλὴν κατὰ τῆς Βαβυλῶνος προεκτίθεται προφητείαν περὶ τῆς καθολικῆς τοῦ θεοῦ κρίσεως διδάσκων , ὁποῖα πείσονται ἐν τῷ τοῦ θεοῦ δικαιωτηρίῳ οἱ καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἀσεβῶς καὶ ὑπερηφανῶς ἄρξαντες . μετὰ δὲ τὴν καθολικὴν ταύτην διδασκαλίαν διαβαίνει ἐπὶ τὴν μερικὴν περὶ τῆς Βαβυλῶνος ἀπειλήν . Ἐπ’ ὄρους πεδινοῦ ἄρατε σημεῖον , ὑψώσατε τὴν φωνὴν αὐτοῖς , παρακαλεῖτε τῇ χειρί Ἀνοίξατε , οἱ ἄρχοντες . ἐγὼ συντάσσω , καὶ ἐγὼ ἄγω αὐτούς · γίγαντες ἔρχονται πληρῶσαι τὸν θυμόν μου χαίροντες ἅμα καὶ ὑβρίζοντες . ταῦτα δὲ τὸ ἐν τῷ προφήτῃ θεῖον πνεῦμα ἐκ προσώπου τοῦ θεοῦ λόγου προφέρεται . αὐτὸς τοίνυν ἐστὶν ὁ παρακελευόμενος τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν ἀγγέλοις ἀνοῖξαι θύρας κεκλεισμένας καὶ παρακελεύσασθαι τοῖς ἔνδον οὖσι προϊέναι , ἥκειν τε καὶ σπεύδειν ἐπὶ τὴν τῶν ἀσεβῶν τιμωρίαν . οἶμαι δὲ διὰ τούτων δηλοῦσθαι εἶναί τινα χώραν ἀφωρισμένην δυνάμεσιν ἀντικειμέναις , ἐν ᾗ ὥσπερ ἐν δεσμωτηρίῳ καθειργμέναι τυγχάνουσι . καὶ μήποτε αὕτη ἐστὶν ἡ καλουμένη ἄβυσσος , ἣν πεπληρῶσθαι δρακόντων διδάσκει ὁ φάσκων λόγος · δράκοντες καὶ πᾶσαι ἄβυσσοι ; ὅθεν καὶ τὸν σωτῆρα παρεκάλουν οἱ δαίμονες , μὴ πέμψαι αὐτοὺς εἰς τὴν ἄβυσσον , ὁπηνίκα ἔλεγε τό · ἦλθες πρὸ καιροῦ βασανίσαι ἡμᾶς · οὐ γὰρ ἠγνόουν καιρόν τινα ἔσεσθαι αὐτοῖς τῆς εἰς τὴν ἄβυσσον καθείρξεως . τὰς μὲν οὖν δυνάμεις τὰς ἀντικειμένας ἤτοι γιγάντων οὔσας ψυχὰς ἢ τῶν ἐξ οὐρανοῦ κατελθόντων ἀγγέλων , ἐξ ὧν οἱ γίγαντες ἐγεννήθησαν , ὧν καὶ ἡ Μωσέως μνημονεύει γραφὴ λέγουσα · ἰδόντες δὲ οἱ ἄγγελοι τοῦ θεοῦ τὰς θυγατέρας τῶν ἀνθρώπων ὅτι καλαί εἰσιν , ἔλαβον ἑαυτοῖς γυναῖκας ἀπὸ πασῶν , ὧν ἐξελέξαντο . εἶθ’ ἑξῆς τοὺς γεννηθέντας ἐξ αὐτῶν αὐτοὺς εἶναί φησι τοὺς γίγαντας τοὺς ὀνομαστοὺς ἀπ’ αἰῶνος , εἴτε οὖν τούτων τὰς ψυχάς , εἴτε τῶν τούτους γεγεννηκότων τὰ πνεύματα , εἴτε ἑτέρας τινὰς ἀποστατικὰς δυνάμεις ἐκριφείσας τῆς οὐρανίου λήξεως εἰκὸς σκότῳ καὶ δεσμοῖς παραδεδόσθαι μέχρι τοῦ τῆς κρίσεως καιροῦ . ἐπειδὰν δὲ τὸ τοῦ θεοῦ δικαιωτήριον ἐπιστῇ καὶ ἡ καθολικὴ κρίσις , ἐν ᾗ κρινεῖ ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ πᾶν γένος ἀνθρώπων καθίσας ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ , ὅτε καθὼς ἐδίδαξεν · ἀποστελεῖ τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ καὶ συνάξουσι πάντα τὰ ἔθνη μετὰ σάλπιγγος μεγάλης ἀπ’ ἄκρου τοῦ οὐρανοῦ ἕως ἄκρου αὐτοῦ . τὴν μὲν ἀνάστασιν τῶν νεκρῶν καὶ τὴν τῶν ἐθνῶν ἁπάντων τὴν ἐπὶ τὸ κριτήριον τοῦ θεοῦ παραγωγὴν διὰ τῶν ἀγγέλων αὐτοῦ ποιήσεται τῶν τὸν θρόνον αὐτοῦ περιπολούντων · ἀποστελεῖ γάρ φησι τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ μετὰ σάλπιγγος μεγάλης καὶ ἐπισυνάξουσι τοὺς ἐκλεκτοὺς αὐτοῦ ἐκ τῶν τεσσάρων ἀνέμων ἀπ’ ἄκρων οὐρανοῦ ἕως ἄκρων αὐτῶν , τὰς δὲ κολάσεις ὥσπερ διὰ δημίων ἐπάξει τοῖς κολασθησομένοις διὰ τῶν ἀντικειμένων δυνάμεων . παρακελεύεται τοίνυν διὰ τῶν προκειμένων τοῖς οἰκείοις ἀγγέλοις ἐπ’ ὄρους πεδινοῦ σημεῖον αἴρειν , ὄρος πεδινὸν ἐνταῦθα ὀνομάζων τὸν περίγειον τόπον καὶ πᾶν τὸ τῶν ἀνθρώπων οἰκητήριον . ἔνθα τὸ σημεῖον παρασχεῖν τῆς μελλούσης ἐπιστήσεσθαι τοῦ θεοῦ κρίσεως παρακελεύεται , ἀλλὰ καὶ ὑψῶσαι τὴν φωνὴν συγκαλοῦντας ἐπὶ τὸ κριτήριον τοὺς κριθησομένους . εἶθ’ ἑξῆς φησι · παρακαλεῖτε τῇ χειρί · ἀνοίξατε , οἱ ἄρχοντες , ἀνθ’ οὗ ὁ Σύμμαχός φησι · κινήσατε χεῖρα καὶ ἐξελθέτωσαν θύρας · ἀπὸ γὰρ τοῦ ἐξωτάτου σκότους , ἐν ᾧ ἦσαν ἀποκεκλεισμένοι προελθεῖν τὰς προλεχθείσας δυνάμεις προστάττει . διὸ ἐπιλέγει · ἀνοίξατε θύρας · οὐκ ἄν ποτε ἄλλως ἀνοιχθείσας ἢ ἐμοῦ τοῦ κριτοῦ προστάξαντος καὶ ὑμῶν τῶν ἐμῶν ἀγγέλων διακονουμένων . τῷ ἐμῷ νεύματι ἀνοίξαντες δὲ τὰς θύρας , ὑψώσατε τὴν φωνὴν αὐτοῖς , προτρέποντες σπεύδειν τοὺς καλουμένους . ἐγὼ γάρ εἰμι ὁ συντάσσων καὶ ἄγων αὐτούς . τίνες δέ εἰσιν οὗτοι , ἑξῆς παρίστησι διασαφῶν καὶ λέγων · γίγαντες ἔρχονται πληρῶσαι τὸν θυμόν μου χαίροντες ἅμα καὶ ὑβρίζοντες συμφώνως δὲ τοῖς Ἑβδομήκοντα ἡρμήνευσεν ὁ Θεοδοτίων εἰπών · καίγε ἐκάλεσα τοὺς γίγαντάς μου , ὁ δὲ Ἀκύλας καὶ ὁ Σύμμαχος ἀντὶ τοῦ · γίγαντας , δυνατοὺς ἡρμήνευσαν . οὕτως δὲ καλεῖ τὰς τιμωρητικὰς δυνάμεις , δι’ ὧν τὰ τῆς κατὰ τῶν ἀσεβῶν ὀργῆς πληροῦται . ἐπιχαιρεσίκακοι δέ τινες ὄντες οὗτοι οἱ λεγόμενοι γίγαντες ὥσπερ τὰ κατ’ εὐχὰς πράττοντες · χαίρουσιν ἐπὶ τῷ ὑβρίζειν καὶ κολάζειν τοὺς ἀσεβεῖς , ἅτε δὴ μὴ ἔχοντες σπλάγχνα οἰκτιρμοῦ μηδὲ χρηστότητα μηδὲ φιλανθρωπίαν , ἀλλ’ ὠμόθυμοι καὶ ἀπάνθρωποι τυγχάνοντες . δέον γοῦν στένειν ἐπὶ τοῖς ἀπολλυμένοις , οἱ δὲ ἅμα ὑβρίζοντες ἔχαιρον . Ταῦτα μὲν οὖν περὶ τούτων , τὰ δ’ ἑξῆς περὶ τῶν κριθησομένων ἐθνῶν ἐπιλέγει · φωνὴ ἐθνῶν πολλῶν ἐπὶ τῶν ὀρέων ὁμοία ἐθνῶν πολλῶν , φωνὴ βασιλέων καὶ ἐθνῶν συνηγμένων · οἱ γὰρ μέλλοντες τῇ τιμωρίᾳ παραδίδοσθαι οὐδὲν ἕτερον ἢ φωνὰς ἀφήσουσι τὰ ἑαυτῶν ἐξομολογούμενοι κακά , ὁμοῦ δὲ καὶ κατὰ τὸ αὐτὸ τὰ ἔθνη πάντα καὶ οἱ τούτων βασιλεῖς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ἀποδώσουσι φωνήν , ὀλοφυρόμενοι τὰς ἑαυτῶν συμφοράς . εἶτα τὴν αἰτίαν τῆς τῶν ἐθνῶν καὶ τῶν βασιλέων φωνῆς διδάσκει λέγων · κύριος σαβαώθ , ἢ κύριος τῶν δυνάμεων ἢ κύριος τῶν στρατιῶν , ἐντέταλται ἔθνει ὁπλομάχῳ ἔρχεσθαι ἐκ γῆς πόρρωθεν ἀπ’ ἄκρου θεμελίου τοῦ οὐρανοῦ , κύριος καὶ οἱ ὁπλομάχοι αὐτοῦ , καταφθεῖραι πᾶσαν τὴν οἰκουμένην . τοὺς δ’ ἀνωτέρω γίγαντας ὀνομασθέντας ὁπλομάχους ἐνταῦθα καλεῖ , μακρὰν ὄντας πάλαι καὶ ὥσπερ ἐν θεμελίοις τοῦ οὐρανοῦ ἀποκεκλεισμένους , οὓς ὅτε καιρὸς καλεῖ προστάττει ἔρχεσθαι ὁ τῶν ὅλων κριτὴς ἐπὶ τῷ καταφθεῖραι πᾶσαν τὴν τῶν κακῶν οἰκουμένην μετὰ τὸν ἀφορισμὸν τῶν δικαίων . ἐπεὶ καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου καθήμενος ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ τοὺς ἐκ δεξιῶν πρώτους ἐπὶ τὴν ἡτοιμασμένην αὐτοῖς βασιλείαν πρὸ καταβολῆς κόσμου καλεῖ · ὧν παραληφθέντων καὶ εἰσαχθέντων εἰς τὴν ἐπαγγελίαν ἐπὶ τὰ λοιπὰ ἔθνη τὰ ἐν τοῖς ἀριστεροῖς εὑρεθησόμενα ἡ ἀπειλὴ τοῦ πυρὸς ἐξενήνεκται . Ταῦτα διδάξας ὁ λόγος μέλλοντα ἔσεσθαι ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς κρίσεως τοὺς μηδέπω εἰς αὐτὴν ἐφθακότας ἔτι δὲ ἐν τῷ βίῳ τούτῳ τυγχάνοντας ἐπὶ μετάνοιαν προκαλεῖται , ὡς ἔτι καιρός ἐστιν ἐπιστρέφειν καὶ ἐπὶ τοῖς ἑαυτῶν κακοῖς ἀποκλάεσθαι καὶ ὀλολύζειν παραινῶν . διό φησιν · ὀλολύξατε , τὰ γλυπτά · ἐγγὺς γὰρ ἡμέρα κυρίου , καὶ συντριβὴ παρὰ τοῦ θεοῦ ἥξει · οὔπω γάρ φησιν ἐπέστη τὰ ἠπειλημένα , μέλλει δὲ ὅσον οὔπω . διὸ προλαβόντες κλαυθμῷ καὶ θρήνῳ καὶ ὀλολυγῇ ἐξιλάσασθε τὰ ἑαυτῶν κακά · μέλλει γὰρ ἡ προλεχθεῖσα ἡμέρα τῆς ὀργῆς τοῦ θεοῦ ἐφίστασθαι , ἐν ᾗ πᾶσα χεὶρ ἐκλυθήσεται , καὶ πᾶσα ψυχὴ ἀνθρώπου δειλιάσει · καὶ ταραχθήσονται οἱ πρέσβεις , καὶ ὠδῖνες αὐτοὺς ἕξουσιν ὡς γυναικὸς τικτούσης · καὶ συμφοράσουσιν ἕτερος πρὸς τὸν ἕτερον καὶ ἐκστήσονται καὶ τὸ πρόσωπον αὐτῶν ὡς φλὸξ μεταβαλοῦσι . πρέσβεις δὲ ἐνταῦθα καλεῖ τοὺς προϊσταμένους τῶν τῆς ἀθεότητος λόγων καὶ τοὺς πρεσβεύοντας ὑπὲρ τῆς εἰδωλολάτρου πλάνης , τούς τε διδασκάλους τῶν ἀθέων καὶ ἀσεβῶν δογμάτων , οὓς μετελεύσεται τὰ κατηριθμημένα πάντα . ἴδιον τῶν διατρεπομένων καὶ ἀπροσδοκήτων δεινῶν περιπεσόντων τὸ μεταβάλλειν τὸ χρῶμα τοῦ προσώπου . Οἷς ἐπιλέγει · ἰδοὺ γὰρ ἡμέρα κυρίου ἔρχεται μήνιδος θυμοῦ καὶ ὀργῆς θεῖναι τὴν οἰκουμένην ὅλην ἔρημον καὶ τοὺς ἁμαρτωλοὺς ἀπολέσαι ἐξ αὐτῆς . κατ’ ἐκεῖνο δὲ καιροῦ φησιν οἱ ἀστέρες τοῦ οὐρανοῦ καὶ ὁ Ὠρίων καὶ πᾶς ὁ κόσμος τοῦ οὐρανοῦ τὸ φῶς οὐ δώσουσι , καὶ σκοτισθήσονται τοῦ ἡλίου ἀνατέλλοντος · κατὰ γὰρ τὸν τῆς συντελείας καιρὸν οὔθ’ ὁ ἥλιος οὔθ’ ἡ σελήνη οὔθ’ οἱ ἀστέρες τοῖς κολάσει καὶ τιμωρίᾳ παραδοθησομένοις ἀσεβέσι τὸ ἑαυτῶν φῶς δώσουσι , μεταβαλόντες δὲ καὶ οἱ φωστῆρες ἀπὸ τῆς ἑαυτῶν ὑπηρεσίας ἐπὶ ἑτέραν ἥξουσι κρείττονα λῆξιν , ὥσπερ τινὸς παλιγγενεσίας τευξόμενοι καὶ μηκέτι μὲν τῇ τῶν σωμάτων δουλεύοντες ματαιότητι , ἐλευθερούμενοι δὲ ἀπὸ τῆς δουλείας τῆς φθορᾶς κατὰ τὸν ἀποστολικὸν λόγον . Ἵν’ ὑπερουρανίου καὶ ὑπερκοσμίου τινὸς ἀναπαύσεως δόξης τε τῆς ἀνωτάτω τύχωσιν , ὑποχωρησάντων δὲ τῶν φωστήρων σκότῳ παραδοθέντες οἱ ἀσεβεῖς πείσονται τὰ προφητευόμενα , οἷς ἐπιλέγεται · καὶ ἐντελοῦμαι τῇ οἰκουμένῃ ὅλῃ κακὰ καὶ τοῖς ἀσεβέσι τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν . ταῦτα μὲν οὖν πάντα καθολικῶς περὶ τῆς ἐπὶ συντελείᾳ τοῦ κόσμου κατὰ τῶν ἀσεβῶν γενησομένης κρίσεως εἴρηται , διὸ ἐν ὅλοις τούτοις τῆς οἰκουμένης μέμνηται ὁ λόγος , οὐ μὴν τῆς Βαβυλῶνος , ὥστ’ εἶναι ἀκριβῆ τὴν ἡμετέραν ἐπιτήρησιν , καθ’ ἣν διείλομεν τὴν διάνοιαν τῆς προφητείας εἴς τε γενικὸν λόγον τὸν περὶ τῆς καθολικῆς κρίσεως καὶ εἰς εἰδικὸν τὸν περὶ τῆς Βαβυλῶνος . διὸ τὰ προλεχθέντα τῆς οἰκουμένης μνήμην ἐποιεῖτο διαφόρως ἐν τῷ ποτὲ μὲν λέγειν · κύριος καὶ οἱ ὁπλομάχοι αὐτοῦ καταφθεῖραι πᾶσαν τὴν οἰκουμένην , ποτὲ δέ · ἰδοὺ γὰρ ἡμέρα κυρίου ἔρχεται ἀνίατος θυμοῦ καὶ ὀργῆς θεῖναι τὴν οἰκουμένην ἔρημον , καὶ αὖθις · καὶ ἐντελοῦμαι τῇ οἰκουμένῃ ὅλῃ κακά , ἐν οἷς οὐδὲ ἅπαξ τῆς Βαβυλῶνος ἐμνημόνευσε ἡ προφητεία , καθολικὴν δὲ ποιεῖται διδασκαλίαν περὶ τῆς τοῦ θεοῦ δικαιοκρισίας , περὶ ἧς καὶ τὰ ἑξῆς ἐπιφέρει λέγων · καὶ ἀπολῶ ὕβριν ἀνόμων καὶ ὕβριν ὑπερηφάνων ταπεινώσω . τί δήποτε Βαβυλωνίων μόνων ὥσπερ ἀποσκληρωτικῶς μέμνηται , οὐχὶ δὲ καὶ ἑτέρων ἐθνῶν , οἷον Γαλατῶν ἡμιθέων ἢ Σπάνων ; ὅτι φησὶν οὐδένες ἄλλοι κατ’ ἐκεῖνο καιροῦ παρηνώχλουν τὸ Ἰουδαίων ἔθνος ἢ οἱ καταλεχθέντες συνεχῶς αὐτοῖς ἐπανιστάμενοι · καὶ ποτὲ μὲν τὴν Ἰερουσαλὴμ πορθοῦντες , ποτὲ δὲ τὴν χώραν αὐτῶν δῃοῦντες . διόπερ ὁ λόγος τοὺς πολιορκουμένους ἀναγκαίως ἐδίδασκε τὰ συμβησόμενα τοῖς αὐτὸν πολιορκοῦσιν .
Lemmas: συντελέω ὁ λόγος ὁ περί ὁ ἐκ ῥίζα Ἰεσσαί προέρχομαι προφητεία καί πᾶς θεσπίζω ὁ ἐπί ὁ παρουσία ὁ Χριστός γίγνομαι ἕτερος ἄρχω ὑπόθεσις ὁ κατά Βαβυλών , εἶτα ἑξῆς δύο τίθημι ὁ περί ὁ φυλιστιειμι , οὕτως δέ εἴωθα ὁ γραφή ὁ Παλαιστῖνος ὀνομάζω , μετά ὅς τρίτος εἰμί ὁ ῥῆμα ὁ κατά ὁ Μωαβῖτις , εἶτα καί ὁ ῥῆμα ὁ κατά Δαμασκός καί μετά οὗτος ὅρασις Αἴγυπτος , εἶτα ἕκτος ὁ ὅραμα ὁ ἐρῆμος καί εἶτα ὁ ὅραμα ὁ Ἰδουμαία , ἔπειτα λῆμμα ἐν ὁ Ἀραβία , ὅς ἕπω ὁ ὅραμα ὁ φάραγξ Σιών καί ἐπί πᾶς ὁ ῥῆμα Τύρος . δέκα δή οὗτος συνάπτω τυγχάνω προφητεία περί ὁ ἀλλόφυλος ἔθνος , ὅς καί ὁ φάραγξ Σιών περιλαμβάνω ὁ ἀλλόφυλος καί ὁ Ἰουδαῖος λαός συγκαταλέγω . γνῶσις δέ αὐτός ὁ διά Χριστός καί ἀγαθός ἐπαγγελία εὐαγγελίζω , κηρύσσω τε καθολικός ὁ πᾶς ὁ περί ὁ ὁ θεός κρίσις λόγος προτρέπω ἅπας ἄνθρωπος θεοσεβής ζῶ ὁ δικαιωτήριον ὁ θεός μιμνήσκω . ἀναγκαῖος δέ ὁ περί οὗτος αὐτός προφητεία Ἰουδαῖος παραδίδωμι , ἵνα ἐκ ὁ προαγόρευσις ὁ μέλλω ὁ τε κατά ὁ πρόρρησις ἔκβασις πείθω ἀληθής θεός εἰμί ὁ διά ὁ προφήτης αὐτός λαλέω , πρόνοια τε αὐτός ποιέω καί ὁ λυσιτελής παρανέω . πρῶτος οὖν τίθημι ὁ κατά Βαβυλών ὅρασις , προεῖπον ἐν ἀρχή ὁ ὅλος Βίβλος ὅρασις ὁ κατά ὁ Ἰουδαῖος καί κατά ὁ Ἱερουσαλήμ . ἐπεί γάρ μή εἰμί προσωποληψία παρά ὁ θεός , ἀπό αὐτός ἄρχω ὁ οἰκέω καί εἰς αὐτός πάλιν καταστρέφω ὁ λόγος . ὁ δέ ἀλλόφυλος ἔθνος ὁ Βαβυλών προστάσσω , βασιλικός δέ οὗτος ὁ Ἀσσύριος πόλις μέγας καί δυνατός . λέγω δέ Ἀσσύριος πρῶτος ὁ οἰκέω κρατέω ἐπί ὅλος χίλιοι καί τριακόσιοι ἔτος μέχρι ὁ πολιορκέω ὁ Ἱεροσόλυμα καί ὁ Ἰουδαῖος λαός αἰχμάλωτος ἄγω εἰς ὁ ἑαυτοῦ χώρα . ἐπί οὗτος γάρ ὁ ὁ Ἀσσύριος πρᾶξις αὐτίκα καί οὐ εἰς μακράν ὁ κράτος αὐτός καταλύω . διαμένω ἔμπροσθεν ὅπως αἱρέω ὁ Ἀσσύριος ὁ Ἰσραήλ καί ὁ Σαμάρεια προδηλόω , μέλλω δέ ὅσος οὔπω καί ὁ Ἱεροσόλυμα ὁ ὅμοιος ὁ Σαμάρεια πολιορκία ὑπομένω καί ὁ οὗτος θεσπίζω τέλος , ἀλλά καί ὅσπερ αὐτός πείθω ὁ Ἀσσύριος καί ὁ οὗτος ἄρχω διεξέρχομαι . νυνί δέ ὁ περί ὁ ἐκ αἰών παρά αὐτός βασιλικός πόλις διδάσκω , οὐ ὅπως αὐτός μανθάνω ὁ Βαβυλώνιος ὁ μέλλω αὐτός συμβαίνω . πῶς γάρ ὁ μή πάρειμι , ἀλλά ὅπως ὁ ὁ πρωτεῖος ὑποδέχομαι προσδοκάω ἐνταῦθα , ἀλλά καί ὁ ὁ θεός περί πᾶς ἄνθρωπος εἰμί δικαιοκρισία οἶδα , ἔχω τε παραμυθία ὁ αὐτός συμβαίνω ὡς ἐκδικέω , μέλλω δέ ὁ λόγος μερικός ποιέω ἀπειλή κατά ὁ Βαβυλών προεκτίθεμαι προφητεία περί ὁ καθολικός ὁ θεός κρίσις διδάσκω , ὁποῖος πείθω ἐν ὁ ὁ θεός δικαιωτήριον ὁ κατά ὅλος ὁ οἰκέω ἀσεβής καί ὑπερήφανος ἄρχω . μετά δέ ὁ καθολικός οὗτος διδασκαλία διαβαίνω ἐπί ὁ μερικός περί ὁ Βαβυλών ἀπειλή . ἐπί ὄρος πεδινός ἀείρω σημεῖον , ὑψόω ὁ φωνή αὐτός , παρακαλέω ὁ χείρ ἀνοίγνυμι , ὁ ἄρχω . ἐγώ συντάσσω , καί ἐγώ ἄγω αὐτός · Γίγας ἔρχομαι πληρόω ὁ θυμός ἐγώ χαίρω ἅμα καί ὑβρίζω . οὗτος δέ ὁ ἐν ὁ προφήτης θέω πνεῦμα ἐκ πρόσωπον ὁ θεός λόγος προφέρω . αὐτός τοίνυν εἰμί ὁ παρακελεύομαι ὁ ἀμφι αὐτός ἄγγελος ἀνοίγω θύρα καλέω καί παρακελεύομαι ὁ ἔνδον εἰμί προΐημι , ἥκω τε καί σπεύδω ἐπί ὁ ὁ ἀσεβής τιμωρία . οἴομαι δέ διά οὗτος δηλόω εἰμί τις χώρα ἀφορίζω δύναμις ἀντίκειμαι , ἐν ὅς ὥσπερ ἐν δεσμωτήριον καθειργμέναι τυγχάνω . καί μήποτε οὗτος εἰμί ὁ καλέω ἄβυσσος , ὅς πληρόω δράκων διδάσκω ὁ φάσκω λόγος · δράκων καί πᾶς ἄβυσσος ; ὅθεν καί ὁ σωτήρ παρακαλέω ὁ δαίμων , μή πέμπω αὐτός εἰς ὁ ἄβυσσος , ὁπηνίκα λέγω ὁ · ἔρχομαι πρό καιρός βασανίζω ἐγώ · οὖον γάρ ἀγνοέω καιρός τις εἰμί αὐτός ὁ εἰς ὁ ἄβυσσος κάθειρξις . ὁ μέν οὖν δύναμις ὁ ἀντίκειμαι ἤτοι Γίγας εἰμί ψυχή ἢ ὁ ἐκ οὐρανός κατέρχομαι ἄγγελος , ἐκ ὅς ὁ Γίγας γεννάω , ὅς καί ὁ Μωσῆς μνημονεύω γραφή λέγω · ὁράω δέ ὁ ἄγγελος ὁ θεός ὁ θυγάτηρ ὁ ἄνθρωπος ὅτι καλός εἰμί , λαμβάνω ἑαυτοῦ γυνή ἀπό πᾶς , ὅς ἐκλέγω . εἶτα ἑξῆς ὁ γεννάω ἐκ αὐτός αὐτός εἰμί φημί ὁ Γίγας ὁ ὀνομαστός ἀπό αἰών , εἴτε οὖν οὗτος ὁ Ψυχή , εἴτε ὁ οὗτος γεννάω ὁ πνεῦμα , εἴτε ἕτερος τις ἀποστατικός δύναμις ἐκρίπτω ὁ οὐράνιος λῆξις εἰκός σκότος καί δεσμός παραδίδωμι μέχρι ὁ ὁ κρίσις καιρός . ἐπειδάν δέ ὁ ὁ θεός δικαιωτήριον ἐφίστημι καί ὁ καθολικός κρίσις , ἐν ὅς κρίνω ὁ Χριστός ὁ θεός πᾶς γένος ἄνθρωπος καθίζω ἐπί θρόνος δόξα αὐτός , ὅτε καθώς διδάσκω · ἀποστέλλω ὁ ἄγγελος αὐτός καί συνάγω πᾶς ὁ ἔθνος μετά σάλπιγξ μέγας ἀπό ἄκρος ὁ οὐρανός ἠώς ἄκρος αὐτός . ὁ μέν ἀνάστασις ὁ νεκρός καί ὁ ὁ ἔθνος ἅπας ὁ ἐπί ὁ κριτήριον ὁ θεός παραγωγή διά ὁ ἄγγελος αὐτός ποιέω ὁ ὁ θρόνος αὐτός περιπολέω · ἀποστέλλω γάρ φημί ὁ ἄγγελος αὐτός μετά σάλπιγξ μέγας καί ἐπισυνάγω ὁ ἐκλεκτός αὐτός ἐκ ὁ τέσσαρες ἄνεμος ἀπό ἄκρος οὐρανός ἠώς ἄκρος αὐτός , ὁ δέ κολάζω ὥσπερ διά δήμιος ἐπάγω ὁ κολάζω διά ὁ ἀντίκειμαι δύναμις . παρακελεύομαι τοίνυν διά ὁ πρόκειμαι ὁ οἰκέω ἄγγελος ἐπί ὄρος πεδινός σημεῖον ἀείρω , ὄρος πεδινός ἐνταῦθα ὀνομάζω ὁ περίγειον τόπος καί πᾶς ὁ ὁ ἄνθρωπος οἰκητήριον . ἔνθα ὁ σημεῖον παρέχω ὁ μέλλω ἐφίστημι ὁ θεός κρίσις παρακελεύομαι , ἀλλά καί ὑψόω ὁ φωνή συγκαλέω ἐπί ὁ κριτήριον ὁ κρίνω . εἶτα ἑξῆς φημί · παρακαλέω ὁ χείρ · ἀνοίγω , ὁ ἄρχω , ἀντί ὅς ὁ Σύμμαχος φημί · κινέω χείρ καί ἐξελθίω θύρα · ἀπό γάρ ὁ ἔξος σκότος , ἐν ὅς εἰμί ἀποκλείω προέρχομαι ὁ προλέγω δύναμις προστάσσω . διό ἐπιλέγω · ἀνοίγω θύρα · οὐ ἄν ποτός ἄλλως ἀνοίγω ἢ ἐγώ ὁ κριτής προστάσσω καί σύ ὁ ἐμέω ἄγγελος διακονέω . ὁ ἐμός νεῦμα ἀνοίγνυμι δέ ὁ θύρα , ὑψόω ὁ φωνή αὐτός , προτρέπω σπεύδω ὁ καλέω . ἐγώ γάρ εἰμί ὁ συντάσσω καί ἄγω αὐτός . τίς δέ εἰμί οὗτος , ἑξῆς παρίστημι διασαφέω καί λέγω · Γίγας ἔρχομαι πληρόω ὁ θυμός ἐγώ χαίρω ἅμα καί ὑβρίζω σύμφωνος δέ ὁ ἑβδομήκοντα ἑρμηνεύω ὁ Θεοδοτίων εἶπον · καί καλέω ὁ γίγας ἐγώ , ὁ δέ Ἀκύλας καί ὁ Σύμμαχος ἀντί ὁ · Γίγας , δυνατός ἑρμηνεύω . οὕτως δέ καλέω ὁ τιμωρητικός δύναμις , διά ὅς ὁ ὁ κατά ὁ ἀσεβής ὀργή πληρόω . ἐπιχαιρεσίκακος δέ τις εἰμί οὗτος ὁ λέγω Γίγας ὥσπερ ὁ κατά εὐχή πράσσω · χαίρω ἐπί ὁ ὑβρίζω καί κολάζω ὁ ἀσεβής , ἅτε δή μή ἔχω σπλάγχνον οἰκτιρμός μηδέ χρηστότης μηδέ φιλανθρωπία , ἀλλά ὁμοθυμέω καί ἀπάνθρωπος τυγχάνω . δήω γοῦν στένω ἐπί ὁ ἀπόλλυμι , ὁ δέ ἅμα ὑβρίζω χαίρω . οὗτος μέν οὖν περί οὗτος , ὁ δέ ἑξῆς περί ὁ κρίνω ἔθνος ἐπιλέγω · φωνή ἔθνος πολύς ἐπί ὁ ὄρος ὅμοιος ἔθνος πολύς , φωνή βασιλεύς καί ἔθνος συνάγω · ὁ γάρ μέλλω ὁ τιμωρία παραδίδωμι οὐδείς ἕτερος ἢ φωνή ἀφίημι ὁ ἑαυτοῦ ἐξομολογέω κακός , ὁμοῦ δέ καί κατά ὁ αὐτός ὁ ἔθνος πᾶς καί ὁ οὗτος βασιλεύς εἷς καί ὁ αὐτός ἀποδίδωμι φωνή , ὀλοφύρομαι ὁ ἑαυτοῦ συμφορά . εἶτα ὁ αἴτιος ὁ ὁ ἔθνος καί ὁ βασιλεύς φωνή διδάσκω λέγω · κύριος Σαβαώθ , ἢ κύριος ὁ δύναμις ἢ κύριος ὁ στρατιά , ἐντέλλω ἔθνος ὁπλομάχος ἔρχομαι ἐκ γῆ πόρρωθεν ἀπό ἄκρος θεμέλιος ὁ οὐρανός , κύριος καί ὁ ὁπλομάχος αὐτός , καταφθείρω πᾶς ὁ οἰκέω . ὁ δέ ἀνωτέρω Γίγας ὀνομάζω ὁπλομάχος ἐνταῦθα καλέω , μακράν εἰμί πάλαι καί ὥσπερ ἐν θεμέλιος ὁ οὐρανός ἀποκλείω , ὅς ὅτε καιρός καλέω προστάσσω ἔρχομαι ὁ ὁ ὅλος κριτής ἐπί ὁ καταφθείρω πᾶς ὁ ὁ κακός οἰκέω μετά ὁ ἀφορισμός ὁ Δίκαιος . ἐπεί καί ἐν ὁ Εὐαγγέλιος ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος κάθημαι ἐπί θρόνος δόξα αὐτός ὁ ἐκ δεξιός πρῶτος ἐπί ὁ ἑτοιμάζω αὐτός βασίλειος πρό καταβολή κόσμος καλέω · ὅς παραλαμβάνω καί εἰσάγω εἰς ὁ ἐπαγγελία ἐπί ὁ λοιπάς ἔθνος ὁ ἐν ὁ ἀριστερός εὑρίσκω ὁ ἀπειλή ὁ πυρός ἐκφέρω . οὗτος διδάσκω ὁ λόγος μέλλω εἰμί ἐν ὁ ἡμέρα ὁ κρίσις ὁ μηδέπω εἰς αὐτός φθάνω ἔτι δέ ἐν ὁ βίος οὗτος τυγχάνω ἐπί μετάνοια προκαλέω , ὡς ἔτι καιρός εἰμί ἐπιστρέφω καί ἐπί ὁ ἑαυτοῦ κακός ἀποκλάω καί ὀλολύζω παραινέω . διό φημί · ὀλολύζω , ὁ γλυπτός · ἐγγύς γάρ ἡμέρα κύριος , καί συντριβή παρά ὁ θεός ἥκω · οὔπω γάρ φημί ἐφίστημι ὁ ἀπειλέω , μέλλω δέ ὅσος οὔπω . διό προλαμβάνω κλαυθμός καί θρῆνος καί ὀλολυγή ἐξιλάσκω ὁ ἑαυτοῦ κακός · μέλλω γάρ ὁ προλέγω ἡμέρα ὁ ὀργή ὁ θεός ἐφίστημι , ἐν ὅς πᾶς χείρ ἐκλύω , καί πᾶς ψυχή ἄνθρωπος δειλίασις · καί ταράσσω ὁ πρέσβυς , καί ὠδίς αὐτός ἔχω ὡς γυνή τίκτω · καί συμφορέω ἕτερος πρός ὁ ἕτερος καί ἐξίστημι καί ὁ πρόσωπον αὐτός ὡς φλόξ μεταβάλλω . πρέσβυς δέ ἐνταῦθα καλέω ὁ προΐστημι ὁ ὁ ἀθεότης λόγος καί ὁ πρεσβεύω ὑπέρ ὁ εἰδωλολάτρης πλάνης , ὁ τε διδάσκαλος ὁ ἄθεος καί ἀσεβής δόγμα , ὅς μετέρχομαι ὁ καταριθμέω πᾶς . ἴδιος ὁ διατρέπω καί ἀπροσδόκητος δεινός περιπίπτω ὁ μεταβάλλω ὁ χρῶμα ὁ πρόσωπον . οἷς ἐπιλέγω · ἰδού γάρ ἡμέρα κύριος ἔρχομαι μῆνις θυμός καί ὀργή τίθημι ὁ οἰκέω ὅλος ἐρῆμος καί ὁ ἁμαρτωλός ἀπόλλυμι ἐκ αὐτός . κατά ἐκεῖνος δέ καιρός φημί ὁ ἀστήρ ὁ οὐρανός καί ὁ Ὠρίων καί πᾶς ὁ κόσμος ὁ οὐρανός ὁ φάος οὖον δίδωμι , καί σκοτίζω ὁ ἥλιος ἀνατέλλω · κατά γάρ ὁ ὁ συντέλεια καιρός οὔτε ὁ ἥλιος οὔτε ὁ σελήνη οὔτε ὁ ἀστήρ ὁ κολάζω καί τιμωρία παραδίδωμι ἀσεβής ὁ ἑαυτοῦ φάος δίδωμι , μεταβάλλω δέ καί ὁ φωστήρ ἀπό ὁ ἑαυτοῦ ὑπηρεσία ἐπί ἕτερος ἥκω ἀγαθός λῆξις , ὥσπερ τις παλιγγενεσία τυγχάνω καί μηκέτι μέν ὁ ὁ σῶμα δουλεύω ματαιότης , ἐλευθερόω δέ ἀπό ὁ δουλεία ὁ φθορά κατά ὁ ἀποστολικός λόγος . ἵνα ὑπερουράνιος καί ὑπερκόσμιος τις ἀνάπαυσις δόξα τε ὁ ἄνω2 τυγχάνω , ὑποχωρέω δέ ὁ φωστήρ σκότος παραδίδωμι ὁ ἀσεβής πείθω ὁ προφητεύω , ὅς ἐπιλέγω · καί ἐντελέω ὁ οἰκέω ὅλος κακός καί ὁ ἀσεβής ὁ ἁμαρτία αὐτός . οὗτος μέν οὖν πᾶς καθολικός περί ὁ ἐπί συντέλεια ὁ κόσμος κατά ὁ ἀσεβής γίγνομαι κρίσις εἴρω , διό ἐν ὅλος οὗτος ὁ οἰκέω μιμνήσκω ὁ λόγος , οὖον μήv ὁ Βαβυλών , ὥστε εἰμί ἀκριβής ὁ ἡμέτερος ἐπιτήρησις , κατά ὅς διαιρέω ὁ διάνοια ὁ προφητεία εἰς τε γενικός λόγος ὁ περί ὁ καθολικός κρίσις καί εἰς εἰδικός ὁ περί ὁ Βαβυλών . διό ὁ προλέγω ὁ οἰκέω μνήμη ποιέω διάφορος ἐν ὁ ποτέ μέν λέγω · κύριος καί ὁ ὁπλομάχος αὐτός καταφθείρω πᾶς ὁ οἰκέω , ποτέ δέ · ἰδού γάρ ἡμέρα κύριος ἔρχομαι ἀνίατος θυμός καί ὀργή τίθημι ὁ οἰκέω ἐρῆμος , καί αὖθις · καί ἐντελέω ὁ οἰκέω ὅλος κακός , ἐν ὅς οὐδέ ἅπαξ ὁ Βαβυλών μνημονεύω ὁ προφητεία , καθολικός δέ ποιέω διδασκαλία περί ὁ ὁ θεός δικαιοκρισία , περί ὅς καί ὁ ἑξῆς ἐπιφέρω λέγω · καί ἀπόλλυμι ὕβρις ἄνομος καί ὕβρις ὑπερήφανος ταπεινόω . τίς δήποτε Βαβυλώνιος μόνος ὥσπερ ἀποσκληρωτικῶς μιμνήσκω , οὐ δέ καί ἕτερος ἔθνος , οἷος Γαλάτης Ἡμιθέων ἢ σπανός ; ὅτι φημί οὐδείς ἄλλος κατά ἐκεῖνος καιρός παρά,ἀνά-ὀχλέω ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος ἢ ὁ καταλέγω συνεχῶς αὐτός ἐπανίστημι · καί ποτέ μέν ὁ Ἱεροσόλυμα πορθέω , ποτέ δέ ὁ χώρα αὐτός δῃόω . διόπερ ὁ λόγος ὁ πολιορκέω ἀναγκαῖος διδάσκω ὁ συμβαίνω ὁ αὐτός πολιορκέω .