eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 1.72
Ὥσπερ τῇ Βαβυλῶνι τὰ ἁρμόζοντα ἐλέγετο καὶ τοῖς ἀλλοφύλοις τοῖς τὴν Παλαιστίνην οἰκοῦσι τὰ κατάλληλα καὶ τῇ Μωὰβ ὡσαύτως ἕτερά τινα ἰδιάζοντα , τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τὸ κατὰ Δαμασκοῦ προφητικὸν ῥῆμα ἴδιόν τι τέλος ἐπελεύσεσθαι αὐτῇ ἀπειλεῖ · ἀρθήσεσθαι γὰρ αὐτήν φησιν ἀπὸ πόλεων , κατὰ δὲ τὸν Θεοδοτίωνα μεταστήσεσθαί φησιν ἐκ πόλεως . πέπονθε δὲ τοῦτο κατὰ τοὺς Ἀσσυρίων χρόνους , ὡς ἐδήλου διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἡ μετὰ χεῖρας γραφὴ τὸν τῶν Ἀσσυρίων βασιλέα παριστῶσα λέγοντα · καὶ ἔλαβον Ἀραβίαν καὶ Δαμασκὸν καὶ Σαμάρειαν · ὃν τρόπον ταύτας ἔλαβον , καὶ πάσας τὰς ἀρχὰς λήψομαι . τούτῳ δὲ τῷ λόγῳ καὶ ἡ ἱστορία μαρτυρεῖ · γέγραπται γοῦν ἐν τῇ τετάρτῃ τῶν Βασιλειῶν · καὶ ἀνέβη βασιλεὺς Ἀσσυρίων εἰς Δαμασκὸν καὶ συνέλαβεν αὐτὴν καὶ ἀπῴκισεν αὐτὴν εἰς Κυρήνην , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον · εἰς Κίρραν , καὶ τὸν Ῥαασσὼν ἐθανάτωσεν . ἀλλὰ ταῦτα πρὸ τῆς μετὰ χεῖρας προφητείας τετυχήκει τέλους , ὁ δὲ παρὼν λόγος μέλλοντα ἔσεσθαι , πρὸς λέξιν εἰκὸς κατὰ τοὺς χρόνους Ἰερεμίου τοῦ προφήτου , ὁπηνίκα ὁ τῆς Βαβυλῶνος βασιλεὺς ἐπιὼν τῇ Ἰερουσαλὴμ καὶ τὴν Δαμασκὸν αὖθις εἷλεν ἄρδην ἐκ βάθρων αὐτὴν ἀφείσας . ὃ δὴ παρίστησιν ὁ Ἰερεμίας ὧδέ πη λέγων · ἐξελύθη Δαμασκός , ἀπεστράφη εἰς φυγήν , καὶ ἐξερρίφη , τρόμος ἐπελάβετο αὐτῆς , καὶ ὠδῖνες κατέσχον αὐτὴν ὡς τίκτουσαν . πῶς οὐχὶ ἐγκατέλιπε πόλιν ἐμήν ; κώμην ἠγάπησεν , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον · πόλιν ἐπαινετήν , μητρόπολιν εὐφροσύνης . διὰ τοῦτο πεσοῦνται νεανίσκοι ἐν πλατείαις σου , καὶ πάντες οἱ ἄνδρες οἱ πολεμισταὶ πεσοῦνται ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ , φησὶ κύριος τῶν δυνάμεων . καὶ καύσω πῦρ ἐν τείχει Δαμασκοῦ , καὶ καταφάγεται ἄμφοδα υἱοῦ Ἄδερ . καὶ ἡ μετὰ χεῖρας τοίνυν προφητεία τὰ ὅμοια τοῖς προλεχθεῖσι θεσπίζει λέγουσα · Ἰδοὺ Δαμασκὸς ἀρθήσεται ἀπὸ πόλεων καὶ ἔσται εἰς πτῶσιν καταλελειμμένη . τὰ δὲ ἑξῆς κατὰ μόνην τὴν τῶν Ἑβδομήκοντα ἑρμηνείαν εἴρηται , λέγω δὲ τό · εἰς τὸν αἰῶνα · οὔτε γὰρ ἐν τῷ Ἑβραϊκῷ οὔτε παρὰ τοῖς λοιποῖς ἑρμηνευταῖς φέρεται . διὸ οὐκ ἀνάγκη τὴν πτῶσιν τοῦ Δαμασκοῦ αἰωνίαν λέγεσθαι νομίζειν , ἐπειδὴ χρονική τις γέγονεν αὐτῆς ἡ πτῶσις κατὰ τὴν Ἀσσυρίων πολιορκίαν , καθ’ ἣν καὶ Ἰερουσαλὴμ ἥλω . ἀλλ’ ὥσπερ αὖθις ἐπανελθόντες Ἰουδαῖοι ἤγειραν τὴν Ἰερουσαλὴμ καὶ τὴν χώραν ἐπλήρωσαν οἰκητόρων , τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἡ Δαμασκὸς παθοῦσα τότε τὰ ὑπὸ τῆς προφητείας θεσπισθέντα , αὖθις ἐν τοῖς μετὰ ταῦτα χρόνοις ἀνῳκοδομήθη , ὡς καὶ βασίλειον ἐν αὐτῇ συστῆναι πάλιν . ὃ καὶ διέμεινε μέχρι τῶν ἀποστολικῶν χρόνων · αὐτίκα γοῦν ὁ Παῦλος μέμνηται βασιλέως Δαμασκοῦ γράφων οὕτως · ἐν Δαμασκῷ ὁ ἐθνάρχης Ἁρέτα τοῦ βασιλέως Δαμασκηνῶν ἐφρούρει τὴν πόλιν πιάσαι με , καὶ διὰ θυρίδος ἐν σαργάνῃ ἐχαλάσθην ἐκ τοῦ τείχους καὶ ἐξέφυγον τὰς χεῖρας αὐτοῦ . οὐκοῦν τὰ πρῶτα τῶν προφητειῶν ἐπὶ τοὺς χρόνους ἀνοίσομεν τῶν Ἀσσυρίων , καθ’ οὓς καὶ πρῶτον καὶ δεύτερον πεπολιόρκητο ἡ Δαμασκός , εἰκὸς δὲ αὐτὴν καὶ ἐν τοῖς Περσικοῖς χρόνοις καὶ ἐν τοῖς Μακεδονικοῖς τὰ ὅμοια πεπονθέναι ὑπὸ τῶν κατὰ χρόνους ἐπανισταμένων καὶ πολιορκούντων αὐτήν , καθ’ οὓς ἐπληροῦτο τὸ φῆσαν λόγιον · Ἰδοὺ Δαμασκὸς ἀρθήσεται ἀπὸ πόλεων καὶ ἔσται εἰς πτῶσιν καταλελειμμένη εἰς κοίτην ποιμνίων καὶ ἀνάπαυσιν , καὶ οὐκ ἔσται ὁ διώκων . τὰ δ’ ἑξῆς ἐπιφερόμενα ἐν τῷ · καὶ οὐκέτι ἔσται ὀχυρὰ τοῦ καταφυγεῖν Ἐφραίμ , καὶ οὐκέτι βασιλεία ἐν Δαμασκῷ , ἐπὶ τοὺς χρόνους ἀνάγοιτο ἂν τοὺς Ῥωμαϊκούς , ἐν οἷς μετὰ τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν παρουσίαν πάσης τοπαρχίας καθαιρεθείσης καὶ ἡ τῆς Δαμασκοῦ λέλυτο βασιλεία , ὅτι τὰ πρῶτα τῆς προφητείας οὐ παντελῆ ἀφανισμὸν ἐδήλου τῆς Δαμασκοῦ , ἀλλὰ μερικήν τινα πτῶσιν αὐτῆς , δῆλον ἀπὸ τοῦ λέγεσθαι μετὰ ταῦτα καὶ οὐκ ἔσται ὀχυρὰ καὶ πάλιν οὐκέτι βασιλεία ἐν Δαμασκῷ · ὡς γὰρ μελλούσης μὲν αὐτῆς ἔσεσθαι , οὐ μὴν καὶ ὀχυρᾶς κατὰ τὸ παλαιὸν γενησομένης οὐδὲ βασιλευούσης ταῦτ’ εἴρηται . ἔστι δὲ καὶ ἄλλως ἐπιβαλεῖν τοῖς τόποις , ὡς τῆς προφητείας ταπείνωσιν τοῖς οἰκήτορσι Δαμασκοῦ καὶ βίον ἰδιωτικὸν προαναφωνούσης . οὕτω γοῦν εἰώθαμεν ἐκπεπτωκέναι λέγειν τὸν πλούσιον ἐπειδὰν εἰς ἐσχάτην ἐλάσῃ πενίαν καὶ τὸν ἔντιμον , ἐπειδὰν οὗ μετεῖχεν ἀξιώματος στερηθῇ . τοιοῦτόν ἐστι καὶ τό · οἶκος Ἰσραὴλ πέπτωκεν , οὐκέτι μὴ προσθήσει τοῦ ἀναστῆναι . ἐὰν τοίνυν λέγῃ · Ἰδοὺ Δαμασκὸς ἀρθήσεται ἀπὸ πόλεων καὶ ἔσται εἰς πτῶσιν καταλελειμμένη εἰς τὸν αἰῶνα , τὴν καθαίρεσιν αἰνίττεται τῆς βασιλικῆς δυνάμεως , ἧς μετεῖχε πρότερον ἡ πόλις ἐκλάμψασα · μόνη γὰρ ἦν τότε τῆς Συρίας ἁπάσης κρατοῦσα , μήπω τῶν καθ’ ἡμᾶς ἐπιφανῶν ἐν τῇ Συρίᾳ πόλεων ἐγηγερμένων . ἥ τε γὰρ Ἀντιόχεια καὶ Ἀπάμεια καὶ Λαοδίκεια καὶ ὅσαι ἄλλαι γεγόνασιν ἐπιφανεῖς μετὰ ταῦτα πόλεις , μετὰ τὴν Ἀλεξάνδρου τοῦ Μακεδόνος τελευτὴν συνέστησαν , πρὸ δὲ τούτων τῆς Συρίας ἁπάσης ἡ Δαμασκὸς ἐκράτει , βασιλική τις οὖσα τῶν Σύρων πόλις . ἐπεὶ τοίνυν ἔμελλεν ἀποπίπτειν τοῦ βασιλικοῦ ἀξιώματος καὶ καταλείπεσθαι μετρία καὶ ταπεινὴ καὶ βραχυτάτη , ὡς λοιπὸν ἰδιώτας ἄνδρας καὶ δήμους ψιλοὺς δίκην ἀγέλης ποιμνίων τὴν πόλιν καὶ τὴν χώραν οἰκεῖν μηκέτι μηδενὸς παρενοχλοῦντος αὐτοῖς πολεμίου . τούτου χάριν εἴρηται τό · Ἰδοὺ Δαμασκὸς ἀρθήσεται ἀπὸ πόλεων , δηλονότι ἀπὸ πόλεων βασιλικῶν , τοῦτο νοεῖν ἡμῖν ὑποβάλλοντος τοῦ λόγου · καὶ ἔσται δέ φησιν εἰς πτῶσιν καταλελειμμένη εἰς τὸν αἰῶνα , καὶ εἰς κοίτην ποιμνίων καὶ ἀνάπαυσιν , καὶ οὐκ ἔσται ὁ διώκων οὐκέτι . ἃ δὴ καὶ τέλους τετύχηκεν ἐπὶ τῆς Ῥωμαϊκῆς ἀρχῆς , καθ’ ἣν συνειστήκει μὲν ἡ Δαμασκὸς ἐκ μέρους · τὴν γὰρ παλαιὰν καὶ βασιλικὴν παντελῶς φησιν ἠφανίσθαι . οὕτω δὲ συνέστηκεν ἡ νῦν ὁρωμένη ὡς ἡ προφητεία ἐθέσπισεν , οὐκέτι μὲν βασιλικὸν ἀξίωμα ἐπαγομένη οὐδ’ ἄρχουσα τοῦ Σύρων ἔθνους , ἀποπεπτωκυῖα δὲ ἧς πρότερον μετεῖχε δυνάμεως καὶ μονονουχὶ εἰς κοίτην ποιμνίων καὶ ἀνάπαυσιν βουκολίων καταλελειμμένη , οὕτω δὲ τὰ ἀγελαῖα πλήθη καὶ τοὺς εὐτελεῖς δήμους καλεῖν εἴωθεν ὁ λόγος . ὅτι δὲ οὐδὲ πολιορκεῖ τις τὴν τῶν Δαμασκηνῶν πόλιν ὑπὸ τὴν διοίκησιν τὴν Ῥωμαϊκὴν τυγχάνουσαν παντί τῳ δῆλον καὶ ὡς ἐν τοιαύτῃ τυγχάνουσα καταστάσει οὐδὲν ἐπικουρεῖν δύναται τῷ Ἰουδαίων ἔθνει κατὰ τὸ πρότερον . διὸ λέλεκται · καὶ οὐκέτι ἔσται ὀχυρὰ τοῦ καταφυγεῖν Ἐφραίμ , καὶ οὐκέτι βασιλεία ἐν Δαμασκῷ καὶ τὸ λοιπὸν τῶν Σύρων . μὴ γὰρ νόμιζέ φησι τὴν Δαμασκὸν στερήσεσθαι τῆς βασιλικῆς ἀξίας , ἑτέραν δὲ πόλιν τῶν Σύρων μεθέξειν αὐτῆς · οὐκέτι γὰρ ἔσται φησὶν ἐν Δαμασκῷ βασίλειον οὐδὲ ἐν τῷ ἐπιλοίπῳ ἔθνει τῶν Σύρων . καὶ τὸ τούτου αἴτιον ἑξῆς διδάσκει φήσας εἰς πρόσωπον τῆς πόλεως · οὐ γὰρ σὺ βελτίων εἶ τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ καὶ τῆς δόξης αὐτῶν · εἰ γὰρ ὁ πάλαι τοῦ θεοῦ χρηματίζων λαὸς ἐν τοῖς δηλουμένοις χρόνοις ἐκπεσεῖται τοῦ οἰκείου ἀξιώματος καὶ τῆς πάλαι παρ’ αὐτοῖς πολιτευομένης αὐτονομίας καὶ βασιλείας , οὐ χρή σε τὴν Δαμασκὸν τὰ ὅμοια πάσχουσαν ἀγανακτεῖν . οὐ γὰρ σὺ βελτίων εἶ τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ καὶ τῆς δόξης αὐτῶν τῆς ἀφῃρημένης . Ὅπως δὲ αὐτῶν ἀφῄρητο ἡ δόξα , διέξεισι λέγων · Τάδε λέγει κύριος σαβαώθ · Ἔσται ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἔκλειψις δόξης Ἰακώβ , καὶ τὰ πίονα τῆς δόξης αὐτοῦ σεισθήσεται . ἃ καὶ αὐτὰ ἐπληροῦτο μετὰ τὴν παρουσίαν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν · κατὰ μίαν γὰρ ὡς ἂν εἴποι τις ἡμέραν , λέγω δὲ ὑφ’ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν καιρὸν καὶ ἡ τοῦ ἐκ περιτομῆς λαοῦ λέλυτο ἀξία καὶ ἡ τῆς Δαμασκοῦ βασιλεία . διὸ εἴρηται · Ἔσται ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἔκλειψις δόξης Ἰακώβ . καὶ θέα ὅπως οὐκ ἀναίρεσιν παντελῆ τοῦ ἔθνους σημαίνει , ἀλλὰ τῆς δόξης αὐτῶν , ἧς μετεῖχον πρότερον . καθαίρεσιν · πρόπαλαι μὲν γὰρ ἦν τοῦ προτέρου λαοῦ δόξα , ἡ ἱερωσύνη καὶ ἡ βασιλεία , τό τε ἁγίασμα καὶ ἡ κατὰ νόμους λατρεία , ἥ τε προφητικὴ χάρις καὶ ἡ τοῦ ἔθνους ἐλευθερία καὶ ὅσα ἄλλα παρὰ τῷ Ἰουδαίων ἦν ἔθνει , ἅπερ ἀθρόως σεισθήσεσθαι καὶ ἐκπεσεῖσθαι καὶ παντελῶς ἐκλείψειν προαγορεύει ὁ λόγος . Ἐπειδὰν δὲ ταῦτά φησι γένηται , ἔσται ὃν τρόπον ἄν τις συναγάγῃ ἀμητὸν ἑστηκότα . ὡς γὰρ ἐν ἀμητῷ συνάγονται μὲν οἱ στάχυες , καταλείπεται δὲ ἐν τῇ χώρᾳ καλάμη ψιλή , οὕτω φησὶν ἔσεσθαι καὶ τὸν Ἰουδαίων λαόν , ἀποτμηθέντων μὲν τῶν πάλαι παρ’ αὐτοῖς σταχύων , μόνης δὲ τῆς καλάμης ἐν αὐτοῖς περιλειφθείσης . εἰ δὲ καὶ πού τις εὑρεθείη ἐν αὐτοῖς ἄξιος λόγου , παραβληθήσεται οὗτος στάχυϊ , οὐχὶ ἐν τῷ πεδίῳ φυέντι , ἀλλ’ ἐν κοιλάδι καὶ φάραγγι καταξήρῳ καὶ στερεᾷ . δηλοῦσθαι δ’ οἶμαι διὰ τοῦ στάχυος τὸν χορὸν τῶν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν μαθητῶν καὶ εὐαγγελιστῶν , περὶ οὗ καὶ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ἐλέγετο · καὶ εἰ μὴ κύριος σαβαὼθ ἐγκατέλιπεν ἡμῖν σπέρμα , ὡς Σόδομα ἂν ἐγενήθημεν καὶ ὡς Γόμορρα ἂν ὡμοιώθημεν . ἐπεὶ δὲ ἐχρῆν καὶ τῶν ἐν τούτοις ἐκκρίτων μνήμην ἰδίως ποιήσασθαι , κέχρηται καὶ ἐπὶ τούτων ἑτέρῳ παραδείγματι φήσας · ἢ ὡς ῥῶγες ἐλαίας δύο ἢ τρεῖς ἐπ’ ἄκρου μετεώρου ἢ τέσσαρες ἢ πέντε ἐπὶ τῶν κλάδων αὐτῆς καταλειφθῇ · τοσαύτην γάρ φησιν ἔσεσθαι σπάνιν τῶν ἐκ τοῦ Ἰσραὴλ σωθησομένων κατὰ τοὺς χρόνους οὓς ἡ προφητεία σημαίνει , ὡς ἑνὶ στάχυϊ παραβάλλεσθαι τοὺς πάντας , τοὺς δ’ ἐν αὐτοῖς ἐξαιρέτους τοσούτους ἔσεσθαί τινας ὡσπερεὶ ῥῶγας ἐλαίας δύο που ἢ τρεῖς τοὺς ἐπ’ ἄκρου μετεώρου , αἰνιττομένου τοῦ λόγου τοὺς ἀκροτάτους τῶν ἀποστόλων , οὓς ποτὲ μὲν κατὰ συζυγίαν ὁ σωτὴρ προσεκαλεῖτο ποτὲ δὲ τρεῖς , οὓς ἡ γραφὴ τοῦ Εὐαγγελίου ἐκλεκτῶν ἐκλεκτοτέρους εἰσήγαγεν · λέγω δὴ Πέτρον καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην , οὓς ἐπὶ τὸ ὄρος ἀνήγαγε μόνους αὐτοῦ τὴν μεταμόρφωσιν ἱστορήσαντας καὶ ἐπὶ τῆς ἀναβιωσκούσης θυγατρὸς τοῦ ἀρχισυναγώγου παρελάμβανεν . οἱ δὲ λοιποὶ παρὰ τοὺς τρεῖς τούτους οἱ τέσσαρές εἰσι καὶ πέντε . τὸν ἐννέα συμπληροῦντες ἀριθμὸν οἱ ἐπ’ ἄκρου μετεώρου τῆς ἐλαίας καὶ αὐτοὶ εἰρημένοι . εἰ δὲ ὁμοῦ τις συναγάγῃ τοὺς δύο καὶ τοὺς τρεῖς καὶ τοὺς τέσσαρας καὶ τοὺς πέντε , δέκα καὶ τέσσαρας ποιήσει τοὺς πάντας , ὧν δώδεκα μὲν τοὺς πρώτους ἀποστόλους εἴποιεν ἂν εἶναι οὐκ ἐλάττω δὲ αὐτῶν τὴν ἀρετὴν Παῦλον καὶ αὐτὸν ὄντα κλητὸν ἀπόστολον καὶ τὸν Ἰάκωβον γεγονέναι τὸν ἀδελφὸν τοῦ κυρίου , ὃς πρῶτος ἐπίσκοπος τῆς ἐν Ἱεροσολύμοις ἐκκλησίας ὑπ’ αὐτοῦ καταστῆναι τοῦ σωτῆρος μνημονεύεται . οὗτοι δὲ πάντες ἐπ’ ἄκρου τῆς ἐλαίας , λέγω δὴ τῆς Ἰουδαίων διαδοχῆς ηὑρημένοι διὰ τῶν μετὰ χεῖρας μνημονεύονται . καὶ ὁ θεῖος δὲ Ἀπόστολος οἶδεν ἐλαίᾳ παραβάλλειν τὴν παρὰ Ἰουδαίοις διαδοχὴν καὶ ῥίζαν ἁγίαν καὶ ἀπαρχὴν καὶ καλλιέλαιον αὐτοὺς καλεῖν . οὗτοι δὴ οὖν οἱ βραχεῖς ῥῶγες τῆς ἐλαίας μόνοι διεσώθησαν εὑρεθέντες ἐν αὐτοῖς . καὶ ὁ ἀποδοθεὶς στάχυς σπάνιός τις καὶ αὐτός . διό φησιν ὁ προφητικὸς λόγος · καὶ ἔσται ὃν τρόπον ἐάν τις συναγάγῃ στάχυν ἐν φάραγγι στερεᾷ ἢ ὡς ῥῶγες ἐλαίας δύο ἢ τρεῖς ἐπ’ ἄκρου μετεώρου . Μετὰ δὲ τὴν τῶν ἀποστόλων μνήμην σφόδρα ἀκολούθως τῶν πάλαι πολυθέων ἐθνῶν τὴν εἰς τὸν τῶν ὅλων θεὸν ἐπιστροφὴν θεσπίζει . διὸ ἑξῆς εἴρηται · τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς Ἰσραήλ Τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ πεποιθὼς ἔσται ὁ ἄνθρωπος ἐπὶ τὸν ποιήσαντα αὐτόν , οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ εἰς τὸν ἅγιον τοῦ Ἰσραὴλ ἐμβλέψονται , καὶ οὐκέτι ἔσονται πεποιθότες ἐπὶ τοῖς βωμοῖς οὐδὲ ἐπὶ τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν αὐτῶν , ἃ ἐποίησαν οἱ δάκτυλοι αὐτῶν , καὶ οὐκ ὄψονται τὰ δένδρα οὐδὲ τὰ βδελύγματα αὐτῶν . οὐκέτι γὰρ τοῖς ἄλσεσιν οὐδὲ τοῖς ὑψηλοῖς τῶν δένδρων προσέξουσιν ὡς τὸ πρὶν ἐποίουν , μόνον δὲ τὸν ἅγιον τοῦ Ἰσραὴλ ἐπιγνώσονται οἱ ποτὲ ἀπηλλοτριωμένοι τῆς γνώσεως τοῦ θεοῦ καὶ ξένοι τῶν διαθηκῶν τῆς ἐπαγγελίας τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ δηλαδὴ ἐν τῷ ἀποδοθέντι χρόνῳ . Τῆς δὲ τῶν ἐθνῶν κλήσεως διὰ τούτων δηλωθείσης ἑξῆς ἐπιλέγεται · τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ , τοῦτ’ ἔστιν ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ , ἔσονται αἱ πόλεις σου ἐγκαταλελειμμέναι ὃν τρόπον κατέλιπον οἱ Ἀμορραῖοι καὶ οἱ Εὐαῖοι ἀπὸ προσώπου τῶν υἱῶν Ἰσραήλ , καὶ ἔσονται ἔρημοι , ὅτι ἐγκατέλιπες τὸν θεὸν τὸν σωτῆρά σου καὶ κυρίου τοῦ θεοῦ σου οὐκ ἐμνήσθης . σφόδρα δὲ ἐκπληκτικῶς καταλειφθήσεσθαι αὐτῶν τὰς πόλεις οὐχ ἁπλῶς οὕτως ἐθέσπισεν , ἀλλὰ κατὰ τὸν τρόπον τῶν Ἀμορραίων καὶ Εὐαίων · ὥσπερ γάρ φησιν ἐκείνων ἀπολωλότων , ἕτεροι παρελθόντες κατέσχον αὐτῶν τὰς πόλεις καὶ τὰς χώρας , οὕτως καὶ αἱ σαὶ πόλεις ἑτέρους ἕξουσιν οἰκήτορας , ὑμῶν ἀποβληθέντων καὶ ἐξωσθέντων . ὃ δὴ καὶ ἔστιν ὀφθαλμοῖς παραλαβεῖν · αὐτὴν γοῦν τὴν Ἰερουσαλὴμ Ἕλληνες οἰκοῦσι μηδενὸς τολμῶντος ἐπιβαίνειν Ἰουδαίου τῷ τόπῳ , καὶ ἄλλας δὲ πλείους τοῦ Ἰσραὴλ πόλεις ἀλλογενεῖς κατέχουσι . πλεῖσται δὲ ὅσαι ὑπὸ Ῥωμαίων πολιορκηθεῖσαι ἐκ βάθρων ἤρθησαν εἰς ἐσχάτην ἐρημίαν περιτραπεῖσαι ἀκολούθως τῷ θεσπίσματι . ταῦτα δὲ πείσεσθαι αὐτούς φησιν , ἐπειδήπερ τὸν σωτῆρα ἑαυτῶν κατέλιπον . ἔνθα δὴ καὶ αὐτοῦ Ἰησοῦ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν μέμνηται ἡ Ἑβραϊκὴ φωνή · σωτῆρα γὰρ δηλοῖ τὸ Ἰησοῦ ὄνομα εἰς τὴν Ἑλλάδα γλῶτταν ἑρμηνευόμενον . καὶ τοῦτ’ ἦν τὸ αἴτιον , διὸ συμβήσεσθαι αὐτοῖς τὰ προλεχθέντα πάντα εἴρηται , διότι κατέλιπον τὸν θεὸν τὸν σωτῆρα αὐτῶν καὶ κυρίου τοῦ πάντοτε βοηθοῦ αὐτῶν οὐκ ἐμνήσθησαν . ὅπως δὲ αὐτῶν οὗτος πάντοτε γέγονε βοηθός , διδάσκει ἐν Εὐαγγελίοις λέγων · ποσάκις ἠθέλησα ἐπισυναγαγεῖν τὰ τέκνα σου , ὃν τρόπον ὄρνις συνάγει τὰ νοσσία ὑπὸ τὰς πτέρυγας , καὶ οὐκ ἠθελήσατε . καὶ δι’ ἑτέραν δὲ αἰτίαν πείσεσθαι αὐτοὺς τὰ προλεχθέντα διδάσκει , διότι ἐφύτευσαν φυτείαν ἄπιστον καὶ σπέρμα ἄπιστον , ὃ καὶ αὐτὸ συνίσταται ἐκ τοῦ μὴ πιστεῦσαι αὐτοὺς τῷ Χριστῷ τοῦ θεοῦ αὐτοῖς πρώτοις ἐπιλάμψαντι . ἐπὰν οὖν φησι τὸ σπέρμα τοῦτο τὸ ἄπιστον καὶ τὴν φυτείαν τὴν ἄπιστον σπείρῃς ἐν τῇ σαυτοῦ ψυχῇ , τότε πλανηθήσῃ , εἰ δὲ μεταβαλὼν ἐπὶ τὴν ἀνατείλασαν τῷ κόσμῳ πρωΐαν τοῦ φωτὸς τοῦ εὐαγγελικοῦ , ἕτερον σπέρμα κατάθοιο τῇ σαυτοῦ διανοίᾳ , περὶ οὗ λέλεκται ἐν Εὐαγγελίοις · ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπεῖραι καί · ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ σπείραντι καλὸν σπέρμα ἐν τῷ ἰδίῳ ἀγρῷ . καὶ ἐπειδὰν ἐν φωτὶ γένοιο τῆς πρωϊνῆς ἀνατολῆς τοῦ ἡλίου τῆς δικαιοσύνης , ἀνθήσει ἐν σοὶ εἰς ἀμητόν , ὡς μεταδοῦναι κλῆρον ἀγαθὸν καὶ τοῖς σεαυτοῦ παισὶ τοῖς κατὰ θεὸν γενησομένοις διὰ τῆς σωτηρίου διδασκαλίας . τοσαῦτα τῷ περὶ τῆς Δαμασκοῦ λόγῳ συμπαρείληφεν ἡ προφητεία εἰς τὸν χρόνον ἀναπέμπουσα τὸν εἰρημένον περὶ τῆς Δαμασκοῦ τὴν ἔκβασιν τῶν περὶ τοῦ Ἰσραὴλ λελεγμένων .
Lemmas: ὥσπερ ὁ Βαβυλών ὁ ἁρμόζω λέγω καί ὁ ἀλλόφυλος ὁ ὁ Παλαιστίνη οἰκέω ὁ κατάλληλος καί ὁ Μωάβ ὡσαύτως ἕτερος τις ἰδιάζω , ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ κατά Δαμασκός προφητικός ῥῆμα ἴδιος τίς τέλος ἐπέρχομαι αὐτός ἀπειλέω · ἀείρω γάρ αὐτός φημί ἀπό πόλις , κατά δέ ὁ Θεοδοτίων μεθίστημι φημί ἐκ πόλις . πάσχω δέ οὗτος κατά ὁ Ἀσσύριος χρόνος , ὡς δηλόω διά ὁ ἔμπροσθεν ὁ μετά χείρ γραφή ὁ ὁ Ἀσσύριος βασιλεύς παρίστημι λέγω · καί λαμβάνω Ἀραβία καί Δαμασκός καί Σαμάρεια · ὅς τρόπος οὗτος λαμβάνω , καί πᾶς ὁ ἀρχή λαμβάνω . οὗτος δέ ὁ λόγος καί ὁ ἱστορία μαρτυρέω · γράφω γοῦν ἐν ὁ τέταρτος ὁ Βασίλεια · καί ἀναβαίνω βασιλεύς Ἀσσύριος εἰς Δαμασκός καί συλλαμβάνω αὐτός καί ἀποικίζω αὐτός εἰς Κυρήνη , ἢ κατά ὁ Σύμμαχος · εἰς Κίρρα , καί ὁ Ῥασσών θανατόω . ἀλλά οὗτος πρό ὁ μετά χείρ προφητεία τυγχάνω τέλος , ὁ δέ πάρειμι λόγος μέλλω εἰμί , πρός λέξις εἰκός κατά ὁ χρόνος Ἰερεμίας ὁ προφήτης , ὁπηνίκα ὁ ὁ Βαβυλών βασιλεύς ἐπέρχομαι ὁ Ἱεροσόλυμα καί ὁ Δαμασκός αὖθις αἱρέω ἄρδην ἐκ βάθρον αὐτός ἀφίημι . ὅς δή παρίστημι ὁ Ἰερεμίας ὧδε πῇ λέγω · ἐκλύω Δαμασκός , ἀποστρέφω εἰς φυγή , καί ἐκρίπτω , τρόμος ἐπιλαμβάνω αὐτός , καί ὠδίς κατέχω αὐτός ὡς τίκτω . πῶς οὐ ἐγκαταλείπω πόλις ἐμός ; κώμη ἀγαπάω , ἢ κατά ὁ Σύμμαχος · πόλις ἐπαινετός , μητρόπολις Εὐφρόσυνος . διά οὗτος πίπτω νεανίσκος ἐν πλατύς σύ , καί πᾶς ὁ ἀνήρ ὁ πολεμιστής πίπτω ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος , φημί κύριος ὁ δύναμις . καί καίω πῦρ ἐν τεῖχος Δαμασκός , καί κατεσθίω ἄμφοδον υἱός Ἄδερ . καί ὁ μετά χείρ τοίνυν προφητεία ὁ ὅμοιος ὁ προλέγω θεσπίζω λέγω · ἰδέ Δαμασκός ἀείρω ἀπό πόλις καί εἰμί εἰς πτῶσις καταλείπω . ὁ δέ ἑξῆς κατά μόνος ὁ ὁ ἑβδομήκοντα ἑρμηνεία εἴρω , λέγω δέ ὁ · εἰς ὁ αἰών · οὔτε γάρ ἐν ὁ ἑβραικός οὔτε παρά ὁ λοιπός ἑρμηνευτής φέρω . διό οὐ ἀνάγκη ὁ πτῶσις ὁ Δαμασκός αἰώνιος λέγω νομίζω , ἐπεί χρονικός τις γίγνομαι αὐτός ὁ πτῶσις κατά ὁ Ἀσσύριος πολιορκία , κατά ὅς καί Ἱεροσόλυμα ἁλίσκομαι . ἀλλά ὥσπερ αὖθις ἐπανέρχομαι Ἰουδαῖος ἐγείρω ὁ Ἱεροσόλυμα καί ὁ χώρα πληρόω οἰκήτωρ , ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ Δαμασκός πάσχω τότε ὁ ὑπό ὁ προφητεία θεσπίζω , αὖθις ἐν ὁ μετά οὗτος χρόνος ἀνοικοδομέω , ὡς καί βασίλειος ἐν αὐτός συνίστημι πάλιν . ὅς καί διαμένω μέχρι ὁ ἀποστολικός χρόνος · αὐτίκα γοῦν ὁ Παῦλος μιμνήσκω βασιλεύς Δαμασκός γράφω οὕτως · ἐν Δαμασκός ὁ ἐθνάρχης Ἁρέτας ὁ βασιλεύς Δαμασκηνός φρουρέω ὁ πόλις πιάζω ἐγώ , καί διά θυρίς ἐν σαργάνη χαλάω ἐκ ὁ τεῖχος καί ἐκφεύγω ὁ χείρ αὐτός . οὐκοῦν ὁ πρῶτος ὁ προφητεία ἐπί ὁ χρόνος ἀναφέρω ὁ Ἀσσύριος , κατά ὅς καί πρῶτος καί δύο πολιορκέω ὁ Δαμασκός , εἰκός δέ αὐτός καί ἐν ὁ Περσικός χρόνος καί ἐν ὁ Μακεδονικός ὁ ὅμοιος πάσχω ὑπό ὁ κατά χρόνος ἐπανίστημι καί πολιορκέω αὐτός , κατά ὅς πληρόω ὁ φημί λόγιος · ἰδέ Δαμασκός ἀείρω ἀπό πόλις καί εἰμί εἰς πτῶσις καταλείπω εἰς κοίτη ποίμνιον καί ἀνάπαυσις , καί οὐ εἰμί ὁ διώκω . ὁ δέ ἑξῆς ἐπιφέρω ἐν ὁ · καί οὐκέτι εἰμί ὀχυρός ὁ καταφεύγω Ἐφραίμ , καί οὐκέτι βασίλειος ἐν Δαμασκός , ἐπί ὁ χρόνος ἀνάγω εἄν ὁ Ῥωμαϊκός , ἐν ὅς μετά ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ παρουσία πᾶς τοπαρχία καθαιρέω καί ὁ ὁ Δαμασκός λύω βασίλειος , ὅτι ὁ πρῶτος ὁ προφητεία οὖον παντελής ἀφανισμός δηλόω ὁ Δαμασκός , ἀλλά μερικός τις πτῶσις αὐτός , δῆλος ἀπό ὁ λέγω μετά οὗτος καί οὐ εἰμί ὀχυρός καί πάλιν οὐκέτι βασίλειος ἐν Δαμασκός · ὡς γάρ μέλλω μέν αὐτός εἰμί , οὖον μήv καί ὀχυρός κατά ὁ παλαιός γίγνομαι οὐδέ βασιλεύω αὐτός εἴρω . εἰμί δέ καί ἄλλως ἐπιβάλλω ὁ τόπος , ὡς ὁ προφητεία ταπείνωσις ὁ οἰκήτωρ Δαμασκός καί βίος ἰδιωτικός προαναφωνέω . οὗτος γοῦν εἴωθα ἐκπίπτω λέγω ὁ πλούσιος ἐπειδάν εἰς ἔσχατος ἐλαύνω πενία καί ὁ ἔντιμος , ἐπειδάν ὅς μετέχω ἀξίωμα στερέω . τοιοῦτος εἰμί καί ὁ · οἶκος Ἰσραήλ πίπτω , οὐκέτι μή προστίθημι ὁ ἀνίστημι . ἐάν τοίνυν λέγω · ἰδέ Δαμασκός ἀείρω ἀπό πόλις καί εἰμί εἰς πτῶσις καταλείπω εἰς ὁ αἰών , ὁ καθαίρεσις αἰνίσσομαι ὁ βασιλικός δύναμις , ὅς μετέχω πρότερος ὁ πόλις ἐκλάμπω · μόνος γάρ εἰμί τότε ὁ Συρία ἅπας κρατέω , μήπω ὁ κατά ἐγώ ἐπιφανής ἐν ὁ Συρία πόλις ἐγείρω . ὅς τε γάρ Ἀντιόχεια καί Ἀπάμεια καί Λαοδίκεια καί ὅσος ἄλλος γίγνομαι ἐπιφανής μετά οὗτος πόλις , μετά ὁ Ἀλέξανδρος ὁ Μακεδών τελευτή συνίστημι , πρό δέ οὗτος ὁ Συρία ἅπας ὁ Δαμασκός κρατέω , βασιλικός τις εἰμί ὁ Σύρος πόλις . ἐπεί τοίνυν μέλλω ἀποπίπτω ὁ βασιλικός ἀξίωμα καί καταλείπω μέτριος καί ταπεινός καί βραχύς , ὡς λοιπός ἰδιώτης ἀνήρ καί δῆμος ψιλός δίκη ἀγέλη ποίμνιον ὁ πόλις καί ὁ χώρα οἰκέω μηκέτι μηδείς παρενοχλέω αὐτός πολέμιος . οὗτος χάρις εἴρω ὁ · ἰδέ Δαμασκός ἀείρω ἀπό πόλις , δηλονότι ἀπό πόλις βασιλικός , οὗτος νοέω ἐγώ ὑποβάλλω ὁ λόγος · καί εἰμί δέ φημί εἰς πτῶσις καταλείπω εἰς ὁ αἰών , καί εἰς κοίτη ποίμνιον καί ἀνάπαυσις , καί οὐ εἰμί ὁ διώκω οὐκέτι . ὁ δή καί τέλος τυγχάνω ἐπί ὁ Ῥωμαϊκός ἀρχή , κατά ὅς συνίστημι μέν ὁ Δαμασκός ἐκ μέρος · ὁ γάρ παλαιός καί βασιλικός παντελῶς φημί ἀφανίζω . οὗτος δέ συνίστημι ὁ νῦν ὁράω ὡς ὁ προφητεία θεσπίζω , οὐκέτι μέν βασιλικός ἀξίωμα ἐπάγω οὐδέ ἄρχω ὁ Σύρος ἔθνος , ἀποπίπτω δέ ὅς πρότερος μετέχω δύναμις καί μονονού εἰς κοίτη ποίμνιον καί ἀνάπαυσις Βουκολίων καταλείπω , οὗτος δέ ὁ ἀγελαῖος πλῆθος καί ὁ εὐτελής δῆμος καλέω εἴωθα ὁ λόγος . ὅτι δέ οὐδέ πολιορκέω τις ὁ ὁ Δαμασκηνός πόλις ὑπό ὁ διοίκησις ὁ Ῥωμαικός τυγχάνω πᾶς ὁ δῆλος καί ὡς ἐν τοιοῦτος τυγχάνω κατάστασις οὐδείς ἐπικουρέω δύναμαι ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος κατά ὁ πρότερος . διό λέγω · καί οὐκέτι εἰμί ὀχυρός ὁ καταφεύγω Ἐφραίμ , καί οὐκέτι βασίλειος ἐν Δαμασκός καί ὁ λοιπός ὁ Σύρος . μή γάρ νομίζω φημί ὁ Δαμασκός στερέω ὁ βασιλικός ἄξιος , ἕτερος δέ πόλις ὁ Σύρος μετέχω αὐτός · οὐκέτι γάρ εἰμί φημί ἐν Δαμασκός βασίλειος οὐδέ ἐν ὁ ἐπίλοιπος ἔθνος ὁ Σύρος . καί ὁ οὗτος αἴτιος ἑξῆς διδάσκω φημί εἰς πρόσωπον ὁ πόλις · οὖον γάρ σύ ἀγαθός εἰμί ὁ υἱός Ἰσραήλ καί ὁ δόξα αὐτός · εἰμί γάρ ὁ πάλαι ὁ θεός χρηματίζω λαός ἐν ὁ δηλέομαι χρόνος ἐκπίπτω ὁ οἰκεῖος ἀξίωμα καί ὁ πάλαι παρά αὐτός πολιτεύω αὐτονομία καί βασίλεια , οὖον χρή σύ ὁ Δαμασκός ὁ ὅμοιος πάσχω ἀγανακτέω . οὖον γάρ σύ ἀγαθός εἰμί ὁ υἱός Ἰσραήλ καί ὁ δόξα αὐτός ὁ ἀφαιρέω . ὅπως δέ αὐτός ἀφαιρέω ὁ δόξα , διέξειμι λέγω · ὅδε λέγω κύριος Σαβαώθ · εἰμί ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος ἔκλειψις δόξα Ἰακώβ , καί ὁ πίων ὁ δόξα αὐτός σείω . ὁ καί αὐτός πληρόω μετά ὁ παρουσία ὁ σωτήρ ἐγώ · κατά εἷς γάρ ὡς εἄν εἶπον τις ἡμέρα , λέγω δέ ὑπό εἷς καί ὁ αὐτός καιρός καί ὁ ὁ ἐκ περιτομή λαός λύω ἄξιος καί ὁ ὁ Δαμασκός βασίλειος . διό εἴρω · εἰμί ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος ἔκλειψις δόξα Ἰακώβ . καί θέα ὅπως οὐ ἀναίρεσις παντελής ὁ ἔθνος σημαίνω , ἀλλά ὁ δόξα αὐτός , ὅς μετέχω πρότερος . καθαίρεσις · πρόπαλαι μέν γάρ εἰμί ὁ πρότερος λαός δόξα , ὁ ἱερωσύνη καί ὁ βασίλειος , ὁ τε ἁγίασμα καί ὁ κατά νόμος λατρεία , ὅς τε προφητικός χάρις καί ὁ ὁ ἔθνος ἐλευθερία καί ὅσος ἄλλος παρά ὁ Ἰουδαῖος εἰμί ἔθνος , ὅσπερ ἀθρόος σείω καί ἐκπίπτω καί παντελῶς ἐκλείπω προαγορεύω ὁ λόγος . ἐπειδάν δέ οὗτος φημί γίγνομαι , εἰμί ὅς τρόπος ἄν τις συνάγω ἄμητος ἵστημι . ὡς γάρ ἐν ἄμητος συνάγω μέν ὁ στάχυς , καταλείπω δέ ἐν ὁ χώρα καλάμη ψιλός , οὗτος φημί εἰμί καί ὁ Ἰουδαῖος λαός , ἀποτέμνω μέν ὁ πάλαι παρά αὐτός στάχυς , μόνος δέ ὁ καλάμη ἐν αὐτός περιλείπω . εἰμί δέ καί πού τις εὑρίσκω ἐν αὐτός ἄξιος λόγος , παραβάλλω οὗτος στάχυς , οὐ ἐν ὁ πεδίον φύω , ἀλλά ἐν κοιλάς καί φάραγξ κατάξηρος καί στερεός . δηλόω δέ οἴομαι διά ὁ στάχυς ὁ χορός ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ μαθητής καί εὐαγγελιστής , περί ὅς καί ἐν ὁ ἔμπροσθεν λέγω · καί εἰμί μή κύριος Σαβαώθ ἐγκαταλείπω ἐγώ σπέρμα , ὡς Σόδομα εἄν γίγνομαι καί ὡς Γόμορρα εἄν ὁμοιόω . ἐπεί δέ χρή καί ὁ ἐν οὗτος ἔκκριτος μνήμη ἰδίως ποιέω , χράομαι καί ἐπί οὗτος ἕτερος παράδειγμα φημί · ἢ ὡς ῥάξ ἐλαία δύο ἢ τρεῖς ἐπί ἄκρος μετέωρος ἢ τέσσαρες ἢ πέντε ἐπί ὁ κλάδος αὐτός καταλείπω · τοσοῦτος γάρ φημί εἰμί σπάνις ὁ ἐκ ὁ Ἰσραήλ σῴζω κατά ὁ χρόνος ὅς ὁ προφητεία σημαίνω , ὡς εἷς στάχυς παραβάλλω ὁ πᾶς , ὁ δέ ἐν αὐτός ἐξαίρετος τοσοῦτος εἰμί τις ὡσπερεί ῥάξ ἐλαία δύο ποῦ ἢ τρεῖς ὁ ἐπί ἄκρος μετέωρος , αἰνίσσομαι ὁ λόγος ὁ ἄκρος ὁ ἀπόστολος , ὅς ποτέ μέν κατά συζυγία ὁ σωτήρ προσκαλέω ποτέ δέ τρεῖς , ὅς ὁ γραφή ὁ Εὐαγγέλιος ἐκλεκτός ἔκλεκτος εἰσάγω · λέγω δή Πέτρος καί Ἰάκωβος καί Ἰωάννης , ὅς ἐπί ὁ ὄρος ἀνάγω μόνος αὐτός ὁ μεταμόρφωσις ἱστορέω καί ἐπί ὁ ἀναβιώσκω θυγάτηρ ὁ ἀρχισυνάγωγος παραλαμβάνω . ὁ δέ λοιπός παρά ὁ τρεῖς οὗτος ὁ τέσσαρες εἰμί καί πέντε . ὁ ἐννέα συμπληρόω ἀριθμός ὁ ἐπί ἄκρος μετέωρος ὁ ἐλαία καί αὐτός εἴρω . εἰμί δέ ὁμοῦ τις συνάγω ὁ δύο καί ὁ τρεῖς καί ὁ τέσσαρες καί ὁ πέντε , δέκα καί τέσσαρες ποιέω ὁ πᾶς , ὅς δώδεκα μέν ὁ πρῶτος ἀπόστολος εἶπον εἄν εἰμί οὐ μικρός δέ αὐτός ὁ ἀρετή Παῦλος καί αὐτός εἰμί κλητός ἀπόστολος καί ὁ Ἰάκωβος γίγνομαι ὁ ἀδελφός ὁ κύριος , ὅς πρῶτος ἐπίσκοπος ὁ ἐν Ἱερουσαλήμ ἐκκλησία ὑπό αὐτός καθίστημι ὁ σωτήρ μνημονεύω . οὗτος δέ πᾶς ἐπί ἄκρος ὁ ἐλαία , λέγω δή ὁ Ἰουδαῖος διαδοχή εὑρίσκω διά ὁ μετά χείρ μνημονεύω . καί ὁ θεῖος δέ ἀπόστολος οἶδα ἐλαία παραβάλλω ὁ παρά Ἰουδαῖος διαδοχή καί ῥίζα ἅγιος καί ἀπαρχή καί καλλιέλαιος αὐτός καλέω . οὗτος δή οὖν ὁ βραχύς ῥάξ ὁ ἐλαία μόνος διασῴζω εὑρίσκω ἐν αὐτός . καί ὁ ἀποδίδωμι στάχυς σπάνιος τις καί αὐτός . διό φημί ὁ προφητικός λόγος · καί εἰμί ὅς τρόπος ἐάν τις συνάγω στάχυς ἐν φάραγξ στερεός ἢ ὡς ῥάξ ἐλαία δύο ἢ τρεῖς ἐπί ἄκρος μετέωρος . μετά δέ ὁ ὁ ἀπόστολος μνήμη σφόδρα ἀκόλουθος ὁ πάλαι πολύθεος ἔθνος ὁ εἰς ὁ ὁ ὅλος θεός ἐπιστροφή θεσπίζω . διό ἑξῆς εἴρω · ὅδε λέγω κύριος ὁ θεός Ἰσραήλ ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος Πεποιθὼς εἰμί ὁ ἄνθρωπος ἐπί ὁ ποιέω αὐτός , ὁ δέ ὀφθαλμός αὐτός εἰς ὁ ἅγιος ὁ Ἰσραήλ ἐμβλέπω , καί οὐκέτι εἰμί πείθω ἐπί ὁ βωμός οὐδέ ἐπί ὁ ἔργον ὁ χείρ αὐτός , ὁ ποιέω ὁ δάκτυλος αὐτός , καί οὐ ὁράω ὁ δένδρον οὐδέ ὁ βδέλυγμα αὐτός . οὐκέτι γάρ ὁ ἄλσος οὐδέ ὁ ὑψηλός ὁ δένδρον προσέχω ὡς ὁ πρίν ποιέω , μόνος δέ ὁ ἅγιος ὁ Ἰσραήλ ἐπιγιγνώσκω ὁ ποτέ ἀπαλλοτριόω ὁ γνῶσις ὁ θεός καί ξένος ὁ διαθήκη ὁ ἐπαγγελία ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος δηλαδή ἐν ὁ ἀποδίδωμι χρόνος . ὁ δέ ὁ ἔθνος κλῆσις διά οὗτος δηλόω ἑξῆς ἐπιλέγω · ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος , οὗτος εἰμί ἐν ὁ αὐτός χρόνος , εἰμί ὁ πόλις σύ ἐγκαταλείπω ὅς τρόπος καταλείπω ὁ Ἀμορραῖος καί ὁ Εὐαῖος ἀπό πρόσωπον ὁ υἱός Ἰσραήλ , καί εἰμί ἐρῆμος , ὅτι ἐγκαταλείπω ὁ θεός ὁ σωτήρ σύ καί κύριος ὁ θεός σύ οὐ μιμνήσκω . σφόδρα δέ ἐκπληκτικός καταλείπω αὐτός ὁ πόλις οὐ ἁπλόος οὕτως θεσπίζω , ἀλλά κατά ὁ τρόπος ὁ Ἀμορραῖος καί Εὐαίων · ὥσπερ γάρ φημί ἐκεῖνος ἀπόλλυμι , ἕτερος παρέρχομαι κατέχω αὐτός ὁ πόλις καί ὁ χώρα , οὕτως καί ὁ σός πόλις ἕτερος ἔχω οἰκήτωρ , σύ ἀποβάλλω καί ἐξωθέω . ὅς δή καί εἰμί ὀφθαλμός παραλαμβάνω · αὐτός γοῦν ὁ Ἱεροσόλυμα Ἕλλην οἰκέω μηδείς τολμάω ἐπιβαίνω Ἰουδαῖος ὁ τόπος , καί ἄλλος δέ πλείων ὁ Ἰσραήλ πόλις ἀλλογενής κατέχω . πλεῖστος δέ ὅσος ὑπό Ῥωμαῖος πολιορκέω ἐκ βάθρον ἀραρίσκω εἰς ἔσχατος ἐρημία περιτρέπω ἀκόλουθος ὁ θέσπισμα . οὗτος δέ πείθω αὐτός φημί , ἐπεί ὁ σωτήρ ἑαυτοῦ καταλείπω . ἔνθα δή καί αὐτός Ἰησοῦς ὁ σωτήρ ἐγώ μιμνήσκω ὁ ἑβραικός φωνή · σωτήρ γάρ δηλόω ὁ Ἰησοῦς ὄνομα εἰς ὁ Ἑλλάς γλῶσσα ἑρμηνεύω . καί οὗτος εἰμί ὁ αἴτιος , διό συμβαίνω αὐτός ὁ προλέγω πᾶς εἴρω , διότι καταλείπω ὁ θεός ὁ σωτήρ αὐτός καί κύριος ὁ πάντοτε βοηθός αὐτός οὐ μιμνήσκω . ὅπως δέ αὐτός οὗτος πάντοτε γίγνομαι βοηθός , διδάσκω ἐν Εὐαγγέλιος λέγω · ποσάκις ἐθέλω ἐπισυνάγω ὁ τέκνον σύ , ὅς τρόπος ὄρνις συνάγω ὁ νεόσσιον ὑπό ὁ πτέρυξ , καί οὐ ἐθέλω . καί διά ἕτερος δέ αἴτιος πείθω αὐτός ὁ προλέγω διδάσκω , διότι φυτεύω φυτεία ἄπιστος καί σπέρμα ἄπιστος , ὅς καί αὐτός συνίστημι ἐκ ὁ μή πιστεύω αὐτός ὁ Χριστός ὁ θεός αὐτός πρῶτος ἐπιλάμπω . ἐπάν οὖν φημί ὁ σπέρμα οὗτος ὁ ἄπιστος καί ὁ φυτεία ὁ ἄπιστος σπείρω ἐν ὁ σεαυτοῦ Ψυχή , τότε πλανάω , εἰμί δέ μεταβάλλω ἐπί ὁ ἀνατέλλω ὁ κόσμος πρωΐα ὁ φάος ὁ εὐαγγελικός , ἕτερος σπέρμα καταθέω ὁ σεαυτοῦ διάνοια , περί ὅς λέγω ἐν Εὐαγγέλιος · ἐξέρχομαι ὁ σπείρω ὁ σπείρω καί · ὁμοιόω ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός ἄνθρωπος σπείρω καλός σπέρμα ἐν ὁ ἴδιος ἀγρός . καί ἐπειδάν ἐν φάος γίγνομαι ὁ πρωϊνός ἀνατολή ὁ ἥλιος ὁ δικαιοσύνη , ἀνθέω ἐν σύ εἰς ἄμητος , ὡς μεταδίδωμι κλῆρος ἀγαθός καί ὁ σεαυτοῦ παῖς ὁ κατά θεός γίγνομαι διά ὁ σωτήριος διδασκαλία . τοσοῦτος ὁ περί ὁ Δαμασκός λόγος συμπαραλαμβάνω ὁ προφητεία εἰς ὁ χρόνος ἀναπέμπω ὁ εἴρω περί ὁ Δαμασκός ὁ ἔκβασις ὁ περί ὁ Ἰσραήλ λέγω3 .