eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 2.42
Ἰδοὺ συνήσει ὁ παῖς μου καὶ ὑψωθήσεται καὶ δοξασθήσεται καὶ μετεωρισθήσεται σφόδρα · ἐπειδὴ γὰρ ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου , θανάτου δὲ σταυροῦ . διὰ τοῦτο ὁ θεὸς αὐτὸν ὑπερύψωσε καὶ ἐχαρίσατο αὐτῷ ὄνομα τὸ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα . τοῦτο δὴ οὖν αὐτὸ καὶ ἡ παροῦσα προφητεία δηλοῖ νῦν μὲν φάσκοντα · Ἰδοὺ συνήσει ὁ παῖς μου καὶ ὑψωθήσεται καὶ δοξασθήσεται καὶ μετεωρισθήσεται , δι’ ὧν τὴν μετὰ τὸν θάνατον ἀνάστασιν αὐτοῦ καὶ τὴν εἰς οὐρανοὺς ἀνάληψίν τε καὶ ὕψωσιν σημαίνει . ἐν δὲ τοῖς ἑξῆς τὴν ταπείνωσιν αὐτοῦ τὴν μέχρι θανάτου παρίστα , ἐν οἷς εἴρηται · εἴδομεν αὐτόν , καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος · ἀλλὰ τὸ εἶδος αὐτοῦ ἄτιμον καὶ ἐκλεῖπον παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων , καὶ πάλιν · ἠτιμάσθη καὶ οὐκ ἐλογίσθη . οὗτος τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει καὶ περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται , καὶ αὖθις · ὡς πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν ἤχθη καὶ ὡς ἀμνὸς ἐναντίον τοῦ κείροντος αὐτὸν ἄφωνος οὕτως οὐκ ἀνοίγει τὸ στόμα αὐτοῦ . ἐν τῇ ταπεινώσει ἡ κρίσις αὐτοῦ ἤρθη · τὴν γενεὰν αὐτοῦ τίς διηγήσεται ; ὅτι αἴρεται ἀπὸ τῆς γῆς ἡ ζωὴ αὐτοῦ , ἀπὸ τῶν ἀνομιῶν τοῦ λαοῦ μου ἤχθη εἰς θάνατον . ὅτε τοίνυν διὰ τούτων ἡ ταπείνωσις αὐτοῦ καὶ ὁ θάνατος αὐτοῦ παρέστη , ἀκολούθως καὶ τὰ τῆς μετὰ τὸν θάνατον ὑψώσεως προεθεσπίζετο προλαμβάνοντος τοῦ προφητικοῦ πνεύματος τὰ χρηστότερα πρὸ τῶν σκυθρωπῶν , ἃ δὴ παρίστησι λέγων · Ἰδοὺ συνήσει ὁ παῖς μου , ἢ κατὰ τὸν Ἀκύλαν · ἰδοὺ ἐπιστημονισθήσεται ὁ δοῦλός μου . δοῦλον δὲ αὐτὸν εἰκότως ἀποκαλεῖ διὰ τὴν μορφὴν τοῦ δούλου , ἣν ἀνείληφεν · ἑαυτὸν γὰρ ἐκένωσεν ὁ ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπάρχων θεὸς λόγος , ὁ κατὰ τὸν ἱερὸν Ἀπόστολον μορφὴν δούλου λαβὼν καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος . ἀλλ’ οὗτος ὁ παῖς τοῦ θεοῦ καὶ ὁ δοῦλος πάσης ἐπληροῦτο σοφίας καὶ ἐπιστήμης τὸν θεὸν λόγον εἰς ἑαυτὸν χωρήσας . διὸ λέλεκται · ἰδοὺ ἐπιστημονισθήσεται ἀλλὰ καὶ ὑψωθήσεται καὶ δοξασθήσεται καὶ μετεωρισθήσεται . ταῦτα δὲ πάντα ἐπληροῦτο περὶ τὸν ἄνθρωπον τοῦ σωτῆρος ἡμῶν διὰ τὴν πρὸς τὸν θεὸν λόγον ἕνωσιν . Εἶτ’ ἐπιλέγει · ὃν τρόπον ἐκστήσονται ἐπὶ σὲ πολλοί , κατὰ δὲ τὸν Θεοδοτίωνα · ὃν τρόπον ἐθαύμασάν φησιν πολλοὶ ἐπ’ αὐτόν , οὕτως ἀδοξήσει ἀπὸ ἀνθρώπων τὸ εἶδός σου καὶ ἡ δόξα σου ἀπὸ τῶν υἱῶν τῶν ἀνθρώπων . τοῦτο γὰρ μάλιστα τὸ πολλοὺς ἐκστῆσαν καὶ ἐν ἀπορίᾳ γενέσθαι ποιῆσαν , λέγω δὲ τὸ ταπεινὸν καὶ ἄδοξον τῆς εἰς ἀνθρώπους αὐτοῦ παρόδου · ἔκστασιν γοῦν καὶ ἀπορίαν καὶ ἀμηχανίαν ὁ περὶ αὐτοῦ λόγος εἰσέτι καὶ νῦν τοῖς πολλοῖς ἐμποιεῖ , ἀλλὰ καὶ ἔθνη πολλὰ ἐπ’ αὐτῷ ἐθαύμασαν , τῶν μὲν εἰς αὐτὸν πεπιστευκότων προσκυνούντων αὐτοῦ τὴν θεότητα , τῶν δὲ ἐναπομεινάντων τῇ ἀπιστίᾳ θαυμαζόντων αὐτοῦ τὴν δύναμιν , ὡς ἀνωτέρα καὶ κρείττων γεγένηται τῶν πολεμεῖν αὐτὴν πεπειραμένων . καὶ βασιλεῖς δὲ πολλὰ κατ’ αὐτοῦ βλάσφημα καὶ ἄθεα καὶ ἀσεβῆ ῥήματα φθεγξάμενοι καὶ τὴν ἐκκλησίαν αὐτοῦ διώξαντες , κἄπειτα μηδὲν δυνηθέντες τέλος μετὰ τοὺς ματαίους πόνους συνέσχον τὸ ἑαυτῶν στόμα καὶ παρεχώρουν αὐτοῦ τῇ διδασκαλίᾳ ἡττώμενοι ἄλλοτε ἄλλως κατὰ καιροὺς καὶ χρόνους διὰ τὸ θεηλάτοις μάστιξι περιελαύνεσθαι . ὃ δὴ καὶ ἡμεῖς οἱ ταῦτα συντάττοντες αὐτῇ πείρᾳ παρειλήφαμεν , ἀλλ’ οἱ μὲν αὐτῶν συνέσχον τὸ ἑαυτῶν στόμα , οἱ δὲ καὶ παλινῳδίαν ᾖδον νόμοις καὶ διατάγμασι τοὺς εὐκτηρίους οἴκους ἐγείρειν καὶ τὰ συνήθη πράττειν τὴν ἐκκλησίαν αὐτοῦ ἐγκελευόμενοι . διὰ τί δὲ ἐπ’ αὐτῷ βασιλεῖς ἐκινήθησαν , ἐπιλέγει ἑξῆς · ὅτι οἷς οὐκ ἀνηγγέλη περὶ αὐτοῦ ὄψονται , καὶ οἳ οὐκ ἀκηκόασι συνήσουσι · τοῦτο γὰρ ἦν τὸ κινῆσαν τοὺς βασιλεῖς , λέγω δὲ τὸ διαδραμεῖν αὐτοῦ τὸν εὐαγγελικὸν λόγον καὶ ἐπὶ τὰ πορρωτάτω ἔθνη . ἠρέμα δὲ καὶ πλαγίως ὁ λόγος καὶ τὴν τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους περὶ αὐτοῦ ἄγνοιαν ἐξελέγχει · ἐπειδὴ γὰρ αὐτοῖς πρώτοις ἀνηγγέλη τὰ περὶ τοῦ προφητευομένου , ἐκ παιδός τε τὰς περὶ αὐτοῦ προφητείας ἐξεμάνθανον , οὐ μὴν καὶ ἐλθόντα αὐτὸν συνῆκαν . τούτου χάριν οὐχ οὗτοί φησιν ὄψονται οὐδὲ αὐτοὶ συνήσουσιν , ἐμπάλιν δὲ οἷς οὐκ ἀνηγγέλη περὶ αὐτοῦ καὶ τοῖς μηδέπω μεμαθηκόσι τι τῶν κατ’ αὐτόν . οὗτοι γάρ φησι τοῖς τῆς ψυχῆς ὀφθαλμοῖς ὄψονται αὐτὸν καὶ οὗτοι τὴν αὐτοῦ διδασκαλίαν συνήσουσι . καὶ ταῦτα μὲν λόγοις ἐθεσπίζετο πάλαι , ἔργοις δὲ ἐπληροῦτο ἐπὶ τῆς εἰς ἀνθρώπους τοῦ σωτῆρος ἡμῶν παρόδου , ὃν ὀφθαλμοῖς ἰδόντες Ἰουδαίων παῖδες , φωνῆς τε αὐτοῦ ὑπακούσαντες οὔτε συνῆκαν οὔτε καλοῦντι παρέσχον τὴν ἀκοήν , ὡς καὶ τὴν ἔμπροσθεν προφητείαν εἰς αὐτοὺς πεπληρῶσθαι τὴν φήσασαν · Ἀκοῇ ἀκούσετε καὶ οὐ μὴ συνῆτε καὶ βλέποντες βλέψετε καὶ οὐ μὴ ἴδητε . ἀλλ’ ἐκεῖνοι μὲν οὔτε εἶδον οὔτε συνῆκαν , κατὰ δὲ τὴν αὐτοῦ τοῦ σωτῆρος φωνήν , δι’ ἧς εἴρηται · μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες καὶ πιστεύσαντες , οἱ ἐξ ἁπάντων τῶν ἐθνῶν μηδὲν πώποτε περὶ αὐτοῦ μεμαθηκότες μηδὲ τὰς περὶ αὐτοῦ γραφὰς ἐγνωκότες , ὅμως καὶ εἶδον καὶ συνῆκαν αὐτὸν καὶ τῆς θεότητος αὐτοῦ τὴν γνῶσιν εἰλήφασιν . Ὃ δὴ καὶ θαῦμα καὶ ἔκπληξιν τοῖς πάλαι ταῦτα προφητικῷ πνεύματι θεωμένοις παρεῖχε . διὸ ἑξῆς εἴρηται · κύριε , τίς ἐπίστευσε τῇ ἀκοῇ ἡμῶν ; ἀποθαυμαστικῶς γὰρ οἱ τοῦ θεοῦ προφῆται τὴν ἀπιστίαν ὁρῶντες τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους , τήν τε τῶν ἐθνῶν ἐπιστροφὴν καὶ ὑπακοὴν θεώμενοι ταῦτ’ ἔλεγον . ἀλλὰ καὶ ὁ βραχίων φησὶ κυρίου τίνι ἀπεκαλύφθη ; ἐδίδασκε δὲ ἡ πρὸ ταύτης προφητεία , τίνι ἀπεκαλύφθη ὁ βραχίων τοῦ θεοῦ , ἐν οἷς εἴρητο · καὶ ἀποκαλύψει κύριος ὁ θεὸς τὸν βραχίονα τὸν ἅγιον αὐτοῦ ἐνώπιον πάντων τῶν ἐθνῶν · βραχίονα δὲ τοῦ θεοῦ λέγεσθαι τὸν μονογενῆ υἱὸν αὐτοῦ πολλάκις ἀπεδείξαμεν , ὃς πᾶσι τοῖς εἰς αὐτὸν πεπιστευκόσιν ἔθνεσιν ἐγνώσθη ταῖς προφητικαῖς ἀκολούθως φωναῖς , ἀλλὰ γὰρ ταῦτα ἀποθαυμάσαντες οἱ τοῦ θεοῦ προφῆται διηγηματικῶς λοιπὸν τὴν εἰς ἀνθρώπους πάροδον τοῦ προλεχθέντος παιδὸς ἢ τοῦ δούλου τοῦ θεοῦ θεσπίζουσι λέγοντες · ἀνηγγείλαμεν ὡς παιδίον ἐναντίον αὐτοῦ , ὡς ῥίζα ἐν γῇ διψώσῃ , κατὰ δὲ τὸν Ἀκύλαν · καὶ ἀναβήσεταί φησιν ὡς τιθιζόμενον εἰς πρόσωπον αὐτοῦ καὶ ὡς ῥίζα ἀπὸ γῆς ἀβάτου · εἰς πρόσωπον γὰρ αὐτοῦ φησι , λέγω δὲ τοῦ προλεχθέντος βραχίονος , ἀναβήσεται ὡς τιθιζόμενον . τοῦτο δὲ ἦν τὸ ἐκ τῆς παρθένου γεγεννημένον , περὶ οὗ λέλεκται διὰ τῶν ἔμπροσθεν · ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ λήψεται καὶ τέξεται υἱόν , καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ , τοῦτ’ ἦν τὸ τιθιζόμενον τὸ εἰς πρόσωπον τοῦ βραχίονος τοῦ θεοῦ ἀναβὰν ἑξῆς ὁ λόγος διασαφεῖ λέγων · ὡς ῥίζα ἀπὸ γῆς ἀβάτου , γῆν μὲν ἄβατον αἰνιττόμενος τὴν παρθένον , ἧς οὐδεὶς ἐπιβεβήκει , ῥίζαν δὲ αὐτὴν ἐκείνην , περὶ ἧς ἐλέγετο · ἐξελεύσεται ῥάβδος ἐκ τῆς ῥίζης Ἰεσσαί , καὶ ἄνθος ἐκ τῆς ῥίζης ἀναβήσεται · κἀκεῖ γὰρ ἀναβήσεσθαι ἐδηλοῦτο , ἀλλ’ ἐκεῖ μὲν ἀπὸ τῆς ῥίζης Ἰεσσαί , ἐνταῦθα δὲ ἀπὸ τῆς ἀβάτου γῆς τῆς δηλωθείσης . κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον καὶ ἀνέβη ὡς κλάδος ἐνώπιον αὐτοῦ εἴρηται , καὶ ὡς ῥίζα ἀπὸ γῆς διψώσης , τὴν ἄβατον γῆν τὴν διψῶσαν κἀνταῦθα ὀνομάσαντος τοῦ λόγου , κατὰ δὲ τὸν Θεοδοτίωνα · καὶ ἀναβήσεταί φησιν ὡς θηλάζον ἐνώπιον αὐτοῦ , δηλαδὴ τοῦ βραχίονος τοῦ θεοῦ , καὶ ὡς ῥίζα ἐν γῇ διψώσῃ . τοῦτο δὲ τὸ ἐνταῦθα λεγόμενον παιδίον κατὰ τοὺς Ἑβδομήκοντα φήσαντας · ἀνηγγείλαμεν ὡς παιδίον ἐναντίον αὐτοῦ , αὐτὸ ἦν ἐκεῖνο , περὶ οὗ καὶ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν εἴρητο · διότι πρὶν ἢ γνῶναι τὸ παιδίον ἀγαθὸν ἢ κακὸν ἀπειθεῖ πονηρίᾳ , καὶ πάλιν · διότι πρὶν ἢ γνῶναι τὸ παιδίον καλεῖν πατέρα ἢ μητέρα , λήψεται δύναμιν Δαμασκοῦ , καὶ αὖθις · ὅτι παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν , υἱὸς καὶ ἐδόθη ἡμῖν , οὗ ἡ ἀρχὴ ἐπὶ τοῦ ὤμου αὐτοῦ , ἅπερ εἰς τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ ἀναφέρεσθαι κατὰ τοὺς οἰκείους ἀπεδείκνυμεν τόπους , ἀλλὰ γὰρ μετὰ τὸ θεσπίσαι τὴν εἰς ἀνθρώπους τοῦ προφητευομένου γένεσιν τὴν ἀπὸ τῆς ἀβάτου ἢ ἀπὸ τῆς διψάδος γῆς γενομένην τὴν σὺν ἀνθρώποις αὐτοῦ διατριβήν , ἑξῆς διέρχεται λέγων · οὐκ ἔστιν εἶδος αὐτοῦ οὐδὲ δόξα , ἀντὶ τοῦ · οὐκ ἦν αὐτῷ ἔνδοξον εἶδος , καὶ εἴδομεν δέ φησιν αὐτόν , καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος · ἀλλὰ τὸ εἶδος αὐτοῦ ἄτιμον καὶ ἐκλεῖπον παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων . πλὴν ἡμεῖς μέν , κοινοποιεῖ δὲ ὁ προφήτης συγκαταλέγων καὶ ἑαυτὸν διὰ φιλανθρωπίαν τοῖς μὴ λογισαμένοις τὸν σωτῆρα , οὐκ ἐλογισάμεθα αὐτὸν οὐδὲ προσεποιησάμεθα οὐδ’ ἐνενοήσαμεν τίς ποτε ἦν . ὁ δὲ ἦν ἄρα ὁ τῶν ἡμετέρων ψυχῶν σωτὴρ ἰατρεύων αὐτὸς καὶ καθαίρων πάσης ἁμαρτίας . διὸ ἐπιλέγει · οὗτος τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει καὶ περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται , καὶ ἡμεῖς ἐλογισάμεθα αὐτὸν εἶναι ἐν πόνῳ καὶ ἐν πληγῇ καὶ ἐν κακώσει , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · ὄντως τὰς νόσους ἡμῶν αὐτὸς ἀνέλαβε καὶ τοὺς πόνους ὑπέμεινεν , ἡμεῖς δὲ ἐλογισάμεθα αὐτὸν ἐν ἁφῇ ὄντα πεπληγότα ὑπὸ τοῦ θεοῦ καὶ τεταπεινωμένον , ὁ δὲ Ἀκύλας · ἡμεῖς δὲ ἐλογισάμεθα αὐτὸν τετραυματισμένον πεπληγότα ὑπὸ θεοῦ καὶ τεταπεινωμένον . Ἀλλ’ ἡμεῖς μὲν οἷα νήπιοι ταύτην εἴχομεν περὶ αὐτοῦ τὴν δόξαν , ὁ δὲ πάντα ταῦτ’ ἔπασχε δι’ ἡμᾶς , ἵνα ἡμᾶς ἐλευθερώσῃ πάσης τιμωρίας . διὸ ἐπιφέρεται · αὐτὸς δὲ ἐτραυματίσθη διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν καὶ μεμαλάκισται διὰ τὰς ἀνομίας ἡμῶν , ὁ δὲ Ἀκύλας · καὶ αὐτός φησι βεβηλωμένος ἀπὸ ἀθεσμιῶν ἡμῶν , συντετριμμένος ἀπὸ τῶν ἀνομιῶν ἡμῶν · ἦν γὰρ ἀληθῶς βεβηλωμένος , ὅτε γέγονεν ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα , ὅτε γοῦν καὶ συνετρίβη καὶ ἐβεβηλώθη καὶ πάντα τὰ χείριστα ὑπέμεινεν , οὐ διά τινας οἰκείας ἁμαρτίας διὰ δὲ τὰς ἡμετέρας . καὶ γέγονεν ἡ παιδεία τῆς εἰρήνης ἡμῶν ἐπ’ αὐτόν · ἅπερ γὰρ ἐχρῆν ἡμᾶς παθεῖν παιδευομένους διὰ τὰς ἡμετέρας ἁμαρτίας , ταῦτ’ ἐπ’ αὐτὸν ἦλθεν ὑπὲρ τῆς ἡμετέρας πρὸς τὸν θεὸν εἰρήνης . καὶ τῷ μώλωπι αὐτοῦ φησιν ἰάθημεν , ἐπεὶ καὶ μώλωπας εἰκὸς ἦν αὐτὸν φέρειν κατὰ τοῦ σώματος καὶ τραύματα τυπτόμενον καὶ μαστιγούμενον καὶ τὰς ὄψεις ῥαπιζόμενον τήν τε κεφαλὴν καλάμῳ παιόμενον . πλὴν οἱ μώλωπες οὗτοι σωτῆρες ἦσαν ἡμῶν · τῷ γὰρ μώλωπι αὐτοῦ ἡμεῖς ἰάθημεν . τίνες δ’ ἡμεῖς ἀλλ’ ἢ οἱ πάλαι πλανηθέντες καὶ μὴ λογισάμενοι αὐτὸν μηδὲ συνιέντες , τίς ποτε ἦν ; διὸ πάντες ὡς πρόβατα ἐπλανήθημεν , ἄνθρωπος τῇ ὁδῷ αὐτοῦ ἐπλανήθη · ἄλλος γὰρ ἄλλην ὁδὸν ὥδευσε πλάνης διάφορα περὶ αὐτοῦ καὶ ἐναντία δοξάσας · τῷ δὲ ἄρα οὐκ ἀθεεὶ ἐγίγνετο τὰ γινόμενα · αὐτὸς γὰρ αὐτὸν παρεδίδου ὁ κύριος ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν , ἵνα γένηται ἀντίψυχον καὶ ἀντίλυτρον ἡμῶν . οὕτω γὰρ καὶ ἀμνὸς τοῦ θεοῦ γέγονεν , αἴρων καὶ περικαθαίρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου . διὸ κατὰ τὸν Σύμμαχον εἴρηται · κύριος δὲ καταντῆσαι ἐποίησεν εἰς αὐτὸν τὴν ἀνομίαν πάντων ἡμῶν . Εἶτ’ ἀντὶ τοῦ · καὶ αὐτὸς διὰ τὸ κεκακῶσθαι οὐκ ἀνοίγει τὸ στόμα , ὁ Σύμμαχος προσηνέχθη φησὶ καὶ αὐτὸς ὑπήκουσε . τίνι δὲ προσηνέχθη ἀλλ’ ἢ τῷ Πιλάτῳ ; καὶ ἐπειδὴ κατηγορούμενος ἐσιώπα καὶ ψευδομαρτυρούμενος οὐδὲν ἀπεκρίνατο , τούτου χάριν κατὰ τὸν Σύμμαχον εἴρηται · καὶ οὐκ ἤνοιξε τὸ στόμα αὐτοῦ . Εἶτα διελθὼν αὐτοῦ τὰ πάθη ἀναπέμπει τὴν τῶν ἀκουόντων διάνοιαν ἐπὶ τὴν τῆς γενέσεως αὐτοῦ φαντασίαν ἐπιλέγων · τὴν γενεὰν αὐτοῦ τίς διηγήσεται ; τότε γὰρ μάλιστα μεῖζόν τις λήψεται θαῦμα τῆς τῶν τοσούτων ὑπομονῆς , ὅταν εἰς ἔννοιαν ἔλθῃ τίς ὢν καὶ ὁποῖος καὶ ἐκ θεοῦ γεγεννημένος μονογενὴς υἱὸς ταῦτα πάντα ὑπέστη . διὸ κατὰ τὸν Ἀκύλαν εἴρηται · τὴν γενεὰν αὐτοῦ τίς ἐξομιλήσει ; ὅτι αἴρεται ἀπὸ τῆς γῆς ἡ ζωὴ αὐτοῦ , ὁ δὲ Σύμμαχος · ἀπετμήθη γάρ φησιν ἐκ γῆς ζώντων καὶ διὰ τὴν ἀδικίαν τοῦ λαοῦ μου πληγὴ αὐτοῖς , ὁ δὲ Θεοδοτίων · ὅτι ἀπετμήθη ἀπὸ γῆς ζώντων ἀπὸ ἀθεσίας τοῦ λαοῦ μου ἥψατο αὐτῶν · μᾶλλον γὰρ αὐτῶν καθήψατο καὶ πληγὴ αὐτοῖς μεγίστη γέγονεν ὁ αὐτοῦ θάνατος · αὐτίκα γοῦν ἀνίατον ἐσχήκασι μετὰ ταῦτα τὴν ἐπελθοῦσαν αὐτοῖς ὀργὴν καὶ τὴν ἁψαμένην αὐτῶν πληγήν . σαφῶς δὲ ὁ προφήτης ἐν τούτοις ὅτι μήτε περὶ ἑαυτοῦ ταῦτ’ ἐθέσπιζε μήτε περὶ τοῦ λαοῦ ὡς ἂν οἰηθείη παρέστησεν εἰπών · ἀπὸ τῶν ἀνομιῶν τοῦ λαοῦ μου ἤχθη εἰς θάνατον . Ἀντὶ δὲ τοῦ · καὶ δώσω τοὺς πονηροὺς ἀντὶ τῆς ταφῆς αὐτοῦ , ὁ Σύμμαχος · καὶ δώσει φησὶ τοὺς ἀσεβεῖς ἀντὶ τῆς ταφῆς αὐτοῦ . τίς δὲ δώσει ἢ ὁ τῶν ὅλων κριτής ; καὶ τίνας ἢ τοὺς τὰ εἰρημένα δεδρακότας , οὓς καὶ παρέδωκεν αὐτίκα καὶ οὐκ εἰς μακρὸν ἐχθροῖς καὶ πολεμίοις καὶ πολιορκηταῖς ; καὶ τοὺς πάλαι δὲ πλουσίους , ἐν οἷς ἐπλεονέκτουν προτερήμασι , παραδώσειν φησὶν ἀντὶ τοῦ θανάτου αὐτοῦ . ὃ δὴ καὶ αὐτὸ παραχρῆμα συνέβη ὡς ἐξ ἀνθρώπων ἀφανισθῆναι τὸ μνημόσυνον τῶν πάλαι παρὰ Ἰουδαίοις πολλὰ δεδυνημένων , Φαρισαίων καὶ γραμματέων καὶ Σαδδουκαίων · καὶ ἔτι πρὸς τούτοις , ἱερέων τε καὶ ἀρχιερέων καὶ τῶν παρ’ αὐτοῖς βασιλικῇ ἀξίᾳ τετιμημένων . οὗτοι γὰρ ἦσαν οἱ ἐνταῦθα λεγόμενοι πλούσιοι , οὓς μετῆλθεν οὐκ εἰς μακρὰν ἡ ὀργὴ τοῦ θεοῦ , διότι ἀναμάρτητον ὄντα τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ τοιαύτῃ κολάσει ὑποβεβλήκασι . διὸ ἐπιλέγει · ὅτι ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν , οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ . καὶ τοῦτ’ ἦν τὸ ξένον τῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θειοτέρας ἀρετῆς , λέγω δὲ τὸ δι’ ὅλης τῆς τοῦ βίου ζωῆς ἀναμάρτητον καὶ ἀνεπίληπτον ἐν λόγῳ καὶ ἔργῳ · οὐδεὶς γοῦν καθαρὸς γέγονεν ἀπὸ ῥύπου , οὐδ’ εἰ μία ἡμέρα ἦν ἡ ζωὴ αὐτοῦ ἢ μόνος αὐτός · ὑπὲρ πάντων οὖν αὐτὸς ἀπέθανεν , ἵνα καθάρῃ καὶ περιέλῃ τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου . διὸ καὶ ἔκρινεν ὁ θεὸς καὶ πατὴρ αὐτοῦ καθαρίσαι αὐτὸν τῆς πληγῆς , τοῦτ’ ἔστι τοῦ ἐπενεχθέντος αὐτῷ πάθους , ἢ κατὰ τὸν Ἀκύλαν · καὶ κύριος ἐβουλήθη ἐπιτρῖψαι αὐτοῦ τὸ ἀρρώστημα , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · κύριος ἠθέλησεν ἀλοῆσαι αὐτὸν ἐν τῷ τραυματισμῷ . τούτοις ἑξῆς εἴρηται · ἐὰν δῶτε περὶ ἁμαρτίας , ἡ ψυχὴ ὑμῶν ὄψεται σπέρμα μακρόβιον . ὃ δὲ λέγει τοιοῦτον ἔχει τὸν νοῦν · μετὰ τὰ προλεχθέντα πάντα , εἴ τις τῶν εἰς αὐτὸν ἠσεβηκότων βουληθείη θυσίαν ἀνενεγκεῖν ὑπὲρ τῆς αὐτοῦ ἁμαρτίας , τοῦτ’ ἔστιν ἐξομολόγησιν καὶ μετάνοιαν τῶν ἡμαρτημένων ἐνδείξασθαι , οὐκ ἀποτεύξεται τῆς εἰς αὐτὸν ἀγαθῆς ἐλπίδος . εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα εἴρηται · ὅτι δώσω τοὺς πονηροὺς ἀντὶ τῆς ταφῆς αὐτοῦ καὶ τοὺς πλουσίους ἀντὶ τοῦ θανάτου αὐτοῦ , ἀλλ’ ὅμως ἐὰν δῶτε ὑμεῖς οἱ τὰ τοιαῦτα τολμήσαντες τὸ ὑπὲρ ἁμαρτίας δῶρον , τεύξεσθε ἀφέσεως καὶ ἡ ψυχὴ ὑμῶν σωθήσεται , καὶ οὐχ ἁπλῶς σωθήσεται , ἀλλὰ καὶ ὄψεται τὸ μακρόβιον σπέρμα . τοῦτο δὲ ἦν τὸ ὑπ’ αὐτοῦ καταβληθὲν εἰς ἀνθρώπους , περὶ οὗ ἐν παραβολαῖς διδάσκων ἔλεγεν · ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπεῖραι , καὶ πάλιν · ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ σπείραντι καλὸν σπέρμα ἐν τῷ ἰδίῳ ἀγρῷ . ἐὰν οὖν δῶ τε περὶ ἁμαρτίας , τοῦτο τὸ λογικὸν καὶ οὐράνιον σπέρμα ὄψεται ἡ ψυχὴ ὑμῶν . ἀντὶ δὲ τοῦ · καὶ κύριος βούλεται ἀφελεῖν ἀπὸ τοῦ πόνου τῆς ψυχῆς αὐτοῦ , ὁ Σύμμαχος · καὶ θέλημά φησι κυρίου ἐν χειρὶ αὐτοῦ εὐοδωθήσεται , κατὰ δὲ τὸν Ἀκύλαν · καὶ βούλημα κυρίου ἐν χειρί . τοῦτο δὲ ἐπὶ μόνου τοῦ σωτῆρος ἡμῶν λέγεσθαι ἁρμόζει · διὰ παντὸς γὰρ τοῦ πατρὸς τὸ θέλημα ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ κατευωδοῦτο . Ἔδωκε δὲ αὐτῷ καὶ φῶς εἰς τὸ φωτίζεσθαι τοὺς δι’ αὐτοῦ δικαιουμένους , καὶ σύνεσιν δὲ αὐτῷ ἐδωρήσατο · ἐπανεπαύσατο γὰρ ἐπ’ αὐτὸν πνεῦμα σοφίας καὶ συνέσεως εἰς τὸ συνετοὺς ἀπεργάζεσθαι καὶ δικαιοῦν τοὺς ἀξίους τοῦ δικαιοῦσθαι . τίνες δέ εἰσιν οὗτοι , ἐπιλέγει · καὶ τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν αὐτὸς ἀνοίσει , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον · καὶ τὰς ἀσεβείας αὐτῶν αὐτὸς ὑπενέγκει · ἀναλαμβάνων γὰρ τῶν πάλαι ἁμαρτωλῶν καὶ ἀσεβῶν εἰς ἑαυτὸν τὰς ἀσεβείας καὶ ἀποδιδύσκων αὐτοὺς τὸν τῆς ἁμαρτίας χιτῶνα δικαίους αὐτοὺς ἀπειργάζετο . διὸ ἐπιφέρεται · διὰ τοῦτο αὐτὸς κληρονομήσει πολλούς · διὰ τοῦτο γὰρ ἐπειδὴ εἰς ἑαυτὸν τὰς τῶν πολλῶν ἀνέλαβεν ἁμαρτίας , τούτου χάριν καὶ δεδύνηται κλῆρον ἑαυτῷ ποιήσασθαι τοὺς πάντας . εἰ γὰρ μὴ οἷός τε ἦν ἀφιέναι ἁμαρτίας , διέμειναν ἂν ἐν τοῖς αὐτῶν πλημμελήμασι καὶ οὐκ ἂν ἔτυχον σωτηρίας . νῦν δὲ ἐπειδὴ τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν αὐτὸς ἀνέλαβε , διὰ τοῦτο καὶ κληρονομίαν αὐτοὺς εἴληφε παρὰ τοῦ πατρός . ὃ δὴ καὶ διδάσκει αὐτὸς λέγων · κύριος εἶπε πρός με Υἱός μου εἶ σύ , ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε · αἴτησαι παρ’ ἐμοῦ , καὶ δώσω σοι ἔθνη τὴν κληρονομίαν σου καὶ τὴν κατάσχεσίν σου τὰ πέρατα τῆς γῆς . καὶ τῶν ἰσχυρῶν δὲ ἐμέρισε σκῦλα , τῶν ἀντικειμένων δηλαδὴ δυνάμεων , τῶν τε πονηρῶν δαιμόνων , ὧν ἐξαρπάσας τὰς αἰχμαλώτους ὑπ’ αὐτοῖς γενομένας ψυχάς , σκῦλα ἑαυτῷ ἐποιήσατο , ἅπερ σκῦλα τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς διένειμε διαφόρους ἐξ αὐτῶν συστησάμενος ἐκκλησίας . διὸ ἀνωτέρω ἐλέγετο · καὶ εὐφρανθήσονται ἐνώπιόν σου ὡς οἱ εὐφραινόμενοι ἐν ἀμήτῳ καὶ ὃν τρόπον οἱ διαιρούμενοι σκῦλα . ταῦτα δὲ πάντα δυνατός ἐστι ποιῆσαι καὶ ποιήσει , ἀνθ’ ὧν παρεδόθη εἰς θάνατον ἡ ψυχὴ αὐτοῦ , ὥσπερ τινὰ μισθὸν παρὰ τοῦ πατρὸς τοῦτ’ εἰληφώς , λέγω δὲ τὸ ἀφιέναι ἁμαρτίας τοῖς προημαρτηκόσι καὶ ὑπὸ τὸν αὐτοῦ κλῆρον ὑπάγειν αὐτούς . ἐπειδὴ γὰρ παρεδόθη εἰς θάνατον ἡ ψυχὴ αὐτοῦ , καὶ ἐν τοῖς ἀνόμοις ἐλογίσθη , καὶ ἐπειδὴ αὐτὸς ἁμαρτίας πολλῶν ἀνέλαβε καὶ διὰ τὰς ἀνομίας αὐτῶν παρεδόθη , τούτου χάριν κληρονομήσει πολλοὺς καὶ τῶν ἰσχυρῶν μεριεῖ σκῦλα . πῶς δὲ ἐν ἀνόμοις ἐλογίσθη , διδάσκει τὸ Εὐαγγέλιον , καθ’ ὃν καιρὸν συνεσταυροῦντο αὐτῷ παρ’ ἑκάτερα οἱ λῃσταί , πεπληρῶσθαι λέγον τὴν προφητείαν · εἴρηται δ’ οὖν παρὰ τῷ Μάρκῳ · καὶ σὺν αὐτῷ ἐσταύρωσαν δύο λῃστάς , ἕνα ἐκ δεξιῶν καὶ ἕνα ἐξ εὐωνύμων . καὶ ἐπληρώθη ἡ γραφὴ ἡ λέγουσα · καὶ μετὰ τῶν ἀνόμων ἐλογίσθη .
Lemmas: ἰδέ συνίημι ὁ παῖς ἐγώ καί ὑψόω καί δοξάζω καί μετεωρίζω σφόδρα · ἐπεί γάρ ταπεινόω ἑαυτοῦ γίγνομαι ὑπήκοος μέχρι θάνατος , θάνατος δέ σταυρός . διά οὗτος ὁ θεός αὐτός ὑπερυψόω καί χαρίζομαι αὐτός ὄνομα ὁ ὑπέρ πᾶς ὄνομα . οὗτος δή οὖν αὐτός καί ὁ πάρειμι προφητεία δηλόω νῦν μέν φάσκω · ἰδέ συνίημι ὁ παῖς ἐγώ καί ὑψόω καί δοξάζω καί μετεωρίζω , διά ὅς ὁ μετά ὁ θάνατος ἀνάστασις αὐτός καί ὁ εἰς οὐρανός ἀνάληψις τε καί ὕψωσις σημαίνω . ἐν δέ ὁ ἑξῆς ὁ ταπείνωσις αὐτός ὁ μέχρι θάνατος παρίστημι , ἐν ὅς εἴρω · ὁράω αὐτός , καί οὐ ἔχω εἶδος οὐδέ κάλλος · ἀλλά ὁ εἶδος αὐτός ἄτιμος καί ἐκλείπω παρά ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος , καί πάλιν · ἀτιμάζω καί οὐ λογίζομαι . οὗτος ὁ ἁμαρτία ἐγώ φέρω καί περί ἐγώ ὀδυνάω , καί αὖθις · ὡς πρόβατον ἐπί σφαγή ἄγω καί ὡς ἀμνός ἐναντίος ὁ κείρω αὐτός ἄφωνος οὕτως οὐ ἀνοίγω ὁ στόμα αὐτός . ἐν ὁ ταπείνωσις ὁ κρίσις αὐτός ἀραρίσκω · ὁ γενεά αὐτός τίς διηγέομαι ; ὅτι ἀείρω ἀπό ὁ γῆ ὁ ζωή αὐτός , ἀπό ὁ ἀνομία ὁ λαός ἐγώ ἄγω εἰς θάνατος . ὅτε τοίνυν διά οὗτος ὁ ταπείνωσις αὐτός καί ὁ θάνατος αὐτός παρίστημι , ἀκόλουθος καί ὁ ὁ μετά ὁ θάνατος ὕψωσις προθεσπίζω προλαμβάνω ὁ προφητικός πνεῦμα ὁ χρηστός πρό ὁ σκυθρωπός , ὁ δή παρίστημι λέγω · ἰδέ συνίημι ὁ παῖς ἐγώ , ἢ κατά ὁ Ἀκύλας · ἰδού ἐπιστημονίζω ὁ δοῦλος ἐγώ . δοῦλος δέ αὐτός εἰκότως ἀποκαλέω διά ὁ μορφή ὁ δοῦλος , ὅς ἀναλαμβάνω · ἑαυτοῦ γάρ κενόω ὁ ἐν μορφή θεός ὑπάρχω θεός λόγος , ὁ κατά ὁ ἱερόν ἀπόστολος μορφή δοῦλος λαμβάνω καί σχῆμα εὑρίσκω ὡς ἄνθρωπος . ἀλλά οὗτος ὁ παῖς ὁ θεός καί ὁ δοῦλος πᾶς πληρόω σοφία καί ἐπιστήμη ὁ θεός λόγος εἰς ἑαυτοῦ χωρέω . διό λέγω · ἰδού ἐπιστημονίζω ἀλλά καί ὑψόω καί δοξάζω καί μετεωρίζω . οὗτος δέ πᾶς πληρόω περί ὁ ἄνθρωπος ὁ σωτήρ ἐγώ διά ὁ πρός ὁ θεός λόγος ἕνωσις . εἶτα ἐπιλέγω · ὅς τρόπος ἐξίστημι ἐπί σύ πολύς , κατά δέ ὁ Θεοδοτίων · ὅς τρόπος θαυμάζω φημί πολύς ἐπί αὐτός , οὕτως ἀδοξέω ἀπό ἄνθρωπος ὁ εἶδος σύ καί ὁ δόξα σύ ἀπό ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος . οὗτος γάρ μάλιστα ὁ πολύς ἐξίστημι καί ἐν ἀπορία γίγνομαι ποιέω , λέγω δέ ὁ ταπεινός καί ἄδοξος ὁ εἰς ἄνθρωπος αὐτός πάροδος · ἔκστασις γοῦν καί ἀπορία καί ἀμηχανία ὁ περί αὐτός λόγος εἰσέτι καί νῦν ὁ πολύς ἐμποιέω , ἀλλά καί ἔθνος πολύς ἐπί αὐτός θαυμάζω , ὁ μέν εἰς αὐτός πιστεύω προσκυνέω αὐτός ὁ θεότης , ὁ δέ ἐναπομένω ὁ ἀπιστία θαυμάζω αὐτός ὁ δύναμις , ὡς ἀνώτερος καί ἀγαθός γίγνομαι ὁ πολεμέω αὐτός πειράω . καί βασιλεύς δέ πολύς κατά αὐτός βλάσφημος καί ἄθεος καί ἀσεβής ῥῆμα φθέγγομαι καί ὁ ἐκκλησία αὐτός διώκω , ἔπειτα μηδείς δύναμαι τέλος μετά ὁ μάταιος πόνος συνέχω ὁ ἑαυτοῦ στόμα καί παραχωρέω αὐτός ὁ διδασκαλία ἡσσάομαι ἄλλοτε ἄλλως κατά καιρός καί χρόνος διά ὁ θεήλατος μάστιξ περιελαύνω . ὅς δή καί ἐγώ ὁ οὗτος συντάσσω αὐτός πείρω παραλαμβάνω , ἀλλά ὁ μέν αὐτός συνέχω ὁ ἑαυτοῦ στόμα , ὁ δέ καί παλινῳδία ἀείδω νόμος καί διάταγμα ὁ εὐκτήριος οἶκος ἐγείρω καί ὁ συνήθης πράσσω ὁ ἐκκλησία αὐτός ἐγκελεύω . διά τίς δέ ἐπί αὐτός βασιλεύς κινέω , ἐπιλέγω ἑξῆς · ὅτι ὅς οὐ ἀναγγέλλω περί αὐτός ὁράω , καί ἕ οὐ ἀκούω συνίημι · οὗτος γάρ εἰμί ὁ κινέω ὁ βασιλεύς , λέγω δέ ὁ διατρέχω αὐτός ὁ εὐαγγελικός λόγος καί ἐπί ὁ προσωτέρω ἔθνος . ἠρέμα δέ καί πλάγιος ὁ λόγος καί ὁ ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος περί αὐτός ἄγνοια ἐξελέγχω · ἐπεί γάρ αὐτός πρῶτος ἀναγγέλλω ὁ περί ὁ προφητεύω , ἐκ παῖς τε ὁ περί αὐτός προφητεία ἐκμανθάνω , οὖον μήv καί ἔρχομαι αὐτός συνίημι . οὗτος χάρις οὐ οὗτος φημί ὁράω οὐδέ αὐτός συνίημι , ἐμπαλῶ δέ ὅς οὐ ἀναγγέλλω περί αὐτός καί ὁ μηδέπω μανθάνω τίς ὁ κατά αὐτός . οὗτος γάρ φημί ὁ ὁ Ψυχή ὀφθαλμός ὁράω αὐτός καί οὗτος ὁ αὐτός διδασκαλία συνίημι . καί οὗτος μέν λόγος θεσπίζω πάλαι , ἔργον δέ πληρόω ἐπί ὁ εἰς ἄνθρωπος ὁ σωτήρ ἐγώ πάροδος , ὅς ὀφθαλμός ὁράω Ἰουδαῖος παῖς , φωνή τε αὐτός ὑπακούω οὔτε συνίημι οὔτε καλέω παρέχω ὁ ἀκοή , ὡς καί ὁ ἔμπροσθεν προφητεία εἰς αὐτός πληρόω ὁ φημί · ἀκοή ἀκούω καί οὖον μή συνίημι καί βλέπω βλέπω καί οὖον μή ὁράω . ἀλλά ἐκεῖνος μέν οὔτε εἶδον οὔτε συνίημι , κατά δέ ὁ αὐτός ὁ σωτήρ φωνή , διά ὅς εἴρω · μακάριος ὁ μή ὁράω καί πιστεύω , ὁ ἐκ ἅπας ὁ ἔθνος μηδείς πώποτε περί αὐτός μανθάνω μηδέ ὁ περί αὐτός γραφή γιγνώσκω , ὅμως καί εἶδον καί συνίημι αὐτός καί ὁ θεότης αὐτός ὁ γνῶσις λαμβάνω . ὅς δή καί θαῦμα καί ἔκπληξις ὁ πάλαι οὗτος προφητικός πνεῦμα θεάομαι παρέχω . διό ἑξῆς εἴρω · κύριος , τίς πιστεύω ὁ ἀκοή ἐγώ ; ἀποθαυμαστικῶς γάρ ὁ ὁ θεός προφήτης ὁ ἀπιστία ὁράω ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος , ὁ τε ὁ ἔθνος ἐπιστροφή καί ὑπακοή θεάομαι αὐτός λέγω . ἀλλά καί ὁ βραχύς φημί κύριος τίς ἀποκαλύπτω ; διδάσκω δέ ὁ πρό οὗτος προφητεία , τίς ἀποκαλύπτω ὁ βραχύς ὁ θεός , ἐν ὅς εἴρω · καί ἀποκάλυψις κύριος ὁ θεός ὁ βραχύς ὁ ἅγιος αὐτός ἐνώπιος πᾶς ὁ ἔθνος · βραχύς δέ ὁ θεός λέγω ὁ μονογενής υἱός αὐτός πολλάκις ἀποδείκνυμι , ὅς πᾶς ὁ εἰς αὐτός πιστεύω ἔθνος γιγνώσκω ὁ προφητικός ἀκόλουθος φωνή , ἀλλά γάρ οὗτος ἀποθαυμάζω ὁ ὁ θεός προφήτης διηγηματικός λοιπός ὁ εἰς ἄνθρωπος πάροδος ὁ προλέγω παῖς ἢ ὁ δοῦλος ὁ θεός θεσπίζω λέγω · ἀναγγέλλω ὡς παιδίον ἐναντίος αὐτός , ὡς ῥίζα ἐν γῆ διψάω , κατά δέ ὁ Ἀκύλας · καί ἀναβαίνω φημί ὡς τιθιζομενω εἰς πρόσωπον αὐτός καί ὡς ῥίζα ἀπό γῆ ἄβατος · εἰς πρόσωπον γάρ αὐτός φημί , λέγω δέ ὁ προλέγω βραχύς , ἀναβαίνω ὡς τιθιζομενω . οὗτος δέ εἰμί ὁ ἐκ ὁ παρθένος γεννάω , περί ὅς λέγω διά ὁ ἔμπροσθεν · ἰδού ὁ παρθένος ἐν γαστήρ λαμβάνω καί τίκτω υἱός , καί καλέω ὁ ὄνομα αὐτός Ἐμμανουήλ , οὗτος εἰμί ὁ τιθιζομενω ὁ εἰς πρόσωπον ὁ βραχύς ὁ θεός ἀναβαίνω ἑξῆς ὁ λόγος διασαφέω λέγω · ὡς ῥίζα ἀπό γῆ ἄβατος , γῆ μέν ἄβατος αἰνίσσομαι ὁ παρθένος , ὅς οὐδείς ἐπιβαίνω , ῥίζα δέ αὐτός ἐκεῖνος , περί ὅς λέγω · ἐξέρχομαι ῥάβδος ἐκ ὁ ῥίζα Ἰεσσαί , καί ἄνθος ἐκ ὁ ῥίζα ἀναβαίνω · ἐκεῖ γάρ ἀναβαίνω δηλόω , ἀλλά ἐκεῖ μέν ἀπό ὁ ῥίζα Ἰεσσαί , ἐνταῦθα δέ ἀπό ὁ ἄβατος γῆ ὁ δηλόω . κατά δέ ὁ Σύμμαχος καί ἀναβαίνω ὡς κλάδος ἐνώπιος αὐτός εἴρω , καί ὡς ῥίζα ἀπό γῆ διψάω , ὁ ἄβατος γῆ ὁ διψάω ἐνταῦθα ὀνομάζω ὁ λόγος , κατά δέ ὁ Θεοδοτίων · καί ἀναβαίνω φημί ὡς θηλάζω ἐνώπιος αὐτός , δηλαδή ὁ βραχύς ὁ θεός , καί ὡς ῥίζα ἐν γῆ διψάω . οὗτος δέ ὁ ἐνταῦθα λέγω παιδίον κατά ὁ ἑβδομήκοντα φημί · ἀναγγέλλω ὡς παιδίον ἐναντίος αὐτός , αὐτός εἰμί ἐκεῖνος , περί ὅς καί ἐν ὁ ἔμπροσθεν εἴρω · διότι πρίν ἢ γιγνώσκω ὁ παιδίον ἀγαθός ἢ κακός ἀπειθέω πονηρία , καί πάλιν · διότι πρίν ἢ γιγνώσκω ὁ παιδίον καλέω πατήρ ἢ μήτηρ , λαμβάνω δύναμις Δαμασκός , καί αὖθις · ὅτι παιδίον γεννάω ἐγώ , υἱός καί δίδωμι ἐγώ , ὅς ὁ ἀρχή ἐπί ὁ ὦμος αὐτός , ὅσπερ εἰς ὁ Χριστός ὁ θεός ἀναφέρω κατά ὁ οἰκεῖος ἀποδείκνυμι τόπος , ἀλλά γάρ μετά ὁ θεσπίζω ὁ εἰς ἄνθρωπος ὁ προφητεύω γένεσις ὁ ἀπό ὁ ἄβατος ἢ ἀπό ὁ διψάς γῆ γίγνομαι ὁ σύν ἄνθρωπος αὐτός διατριβή , ἑξῆς διέρχομαι λέγω · οὐ εἰμί εἶδος αὐτός οὐδέ δόξα , ἀντί ὁ · οὐ εἰμί αὐτός ἔνδοξος εἶδος , καί ὁράω δέ φημί αὐτός , καί οὐ ἔχω εἶδος οὐδέ κάλλος · ἀλλά ὁ εἶδος αὐτός ἄτιμος καί ἐκλείπω παρά ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος . πλήν ἐγώ μέν , κοινοποιέω δέ ὁ προφήτης συγκαταλέγω καί ἑαυτοῦ διά φιλανθρωπία ὁ μή λογίζομαι ὁ σωτήρ , οὐ λογίζομαι αὐτός οὐδέ προσποιέω οὐδέ ἐννοέω τίς ποτός εἰμί . ὁ δέ εἰμί ἄρα ὁ ὁ ἡμέτερος Ψυχή σωτήρ ἰατρεύω αὐτός καί καθαίρω πᾶς ἁμαρτία . διό ἐπιλέγω · οὗτος ὁ ἁμαρτία ἐγώ φέρω καί περί ἐγώ ὀδυνάω , καί ἐγώ λογίζομαι αὐτός εἰμί ἐν πόνος καί ἐν πλήσσω καί ἐν κακόω , κατά δέ ὁ Σύμμαχος · εἰμί ὁ νόσος ἐγώ αὐτός ἀναλαμβάνω καί ὁ πόνος ὑπομένω , ἐγώ δέ λογίζομαι αὐτός ἐν ἁφή εἰμί πλήσσω ὑπό ὁ θεός καί ταπεινόω , ὁ δέ Ἀκύλας · ἐγώ δέ λογίζομαι αὐτός τραυματίζω πλήσσω ὑπό θεός καί ταπεινόω . ἀλλά ἐγώ μέν οἷος νήπιος οὗτος ἔχω περί αὐτός ὁ δόξα , ὁ δέ πᾶς αὐτός πάσχω διά ἐγώ , ἵνα ἐγώ ἐλευθερόω πᾶς τιμωρία . διό ἐπιφέρω · αὐτός δέ τραυματίζω διά ὁ ἁμαρτία ἐγώ καί μαλακίζομαι διά ὁ ἀνομία ἐγώ , ὁ δέ Ἀκύλας · καί αὐτός φημί βεβηλωμένος ἀπό ἀθεσμία ἐγώ , συντρίβω ἀπό ὁ ἀνομία ἐγώ · εἰμί γάρ ἀληθής βεβηλωμένος , ὅτε γίγνομαι ὑπέρ ἐγώ κατάρα , ὅτε γοῦν καί συντρίβω καί βεβηλόω καί πᾶς ὁ κακός ὑπομένω , οὖον διά τις οἰκεῖος ἁμαρτία διά δέ ὁ ἡμέτερος . καί γίγνομαι ὁ παιδεία ὁ εἰρήνη ἐγώ ἐπί αὐτός · ὅσπερ γάρ χρή ἐγώ πάσχω παιδεύω διά ὁ ἡμέτερος ἁμαρτία , αὐτός ἐπί αὐτός ἔρχομαι ὑπέρ ὁ ἡμέτερος πρός ὁ θεός εἰρήνη . καί ὁ μώλωψ αὐτός φημί ἰάομαι , ἐπεί καί μώλωψ εἰκός εἰμί αὐτός φέρω κατά ὁ σῶμα καί τραῦμα τύπτω καί μαστιγόω καί ὁ ὄψις ῥαπίζω ὁ τε κεφαλή κάλαμος παίω . πλήν ὁ μώλωψ οὗτος σωτήρ εἰμί ἐγώ · ὁ γάρ μώλωψ αὐτός ἐγώ ἰάομαι . τίς δέ ἐγώ ἀλλά ἢ ὁ πάλαι πλανάω καί μή λογίζομαι αὐτός μηδέ συνίημι , τίς ποτός εἰμί ; διό πᾶς ὡς πρόβατον πλανάω , ἄνθρωπος ὁ ὁδός αὐτός πλανάω · ἄλλος γάρ ἄλλος ὁδός ὁδεύω πλάνης διάφορος περί αὐτός καί ἐναντίος δοξάζω · ὁ δέ ἄρα οὐ ἀθεεί γίγνομαι ὁ γίγνομαι · αὐτός γάρ αὐτός παραδίδωμι ὁ κύριος ὁ ἁμαρτία ἐγώ , ἵνα γίγνομαι ἀντίψυχος καί ἀντίλυτρον ἐγώ . οὗτος γάρ καί ἀμνός ὁ θεός γίγνομαι , ἀείρω καί περικαθαίρω ὁ ἁμαρτία ὁ κόσμος . διό κατά ὁ Σύμμαχος εἴρω · κύριος δέ καταντάω ποιέω εἰς αὐτός ὁ ἀνομία πᾶς ἐγώ . εἶτα ἀντί ὁ · καί αὐτός διά ὁ κακόω οὐ ἀνοίγω ὁ στόμα , ὁ Σύμμαχος προσφέρω φημί καί αὐτός ὑπακούω . τίς δέ προσφέρω ἀλλά ἢ ὁ Πιλᾶτος ; καί ἐπεί κατηγορέω σιωπάω καί ψευδομαρτυρέω οὐδείς ἀποκρίνω , οὗτος χάρις κατά ὁ Σύμμαχος εἴρω · καί οὐ ἀνοίγνυμι ὁ στόμα αὐτός . εἶτα διέρχομαι αὐτός ὁ πάθος ἀναπέμπω ὁ ὁ ἀκούω διάνοια ἐπί ὁ ὁ γένεσις αὐτός φαντασία ἐπιλέγω · ὁ γενεά αὐτός τίς διηγέομαι ; τότε γάρ μάλιστα μέγας τις λαμβάνω θαῦμα ὁ ὁ τοσοῦτος ὑπομονή , ὅταν εἰς ἔννοια ἔρχομαι τίς εἰμί καί ὁποῖος καί ἐκ θεός γεννάω μονογενής υἱός οὗτος πᾶς ὑφίστημι . διό κατά ὁ Ἀκύλας εἴρω · ὁ γενεά αὐτός τίς ἐξομιλέω ; ὅτι ἀείρω ἀπό ὁ γῆ ὁ ζωή αὐτός , ὁ δέ Σύμμαχος · ἀποτέμνω γάρ φημί ἐκ γῆ ζῶ καί διά ὁ ἀδικία ὁ λαός ἐγώ πληγή αὐτός , ὁ δέ Θεοδοτίων · ὅτι ἀποτέμνω ἀπό γῆ ζῶ ἀπό ἀθεσία ὁ λαός ἐγώ ἅπτω αὐτός · μᾶλλον γάρ αὐτός καθάπτω καί πληγή αὐτός μέγας γίγνομαι ὁ αὐτός θάνατος · αὐτίκα γοῦν ἀνίατος ἔχω μετά οὗτος ὁ ἐπέρχομαι αὐτός ὀργή καί ὁ ἅπτω αὐτός πληγή . σαφῶς δέ ὁ προφήτης ἐν οὗτος ὅτι μήτε περί ἑαυτοῦ αὐτός θεσπίζω μήτε περί ὁ λαός ὡς εἄν οἴομαι παρίστημι εἶπον · ἀπό ὁ ἀνομία ὁ λαός ἐγώ ἄγω εἰς θάνατος . ἀντί δέ ὁ · καί δίδωμι ὁ πονηρός ἀντί ὁ ταφή αὐτός , ὁ Σύμμαχος · καί δίδωμι φημί ὁ ἀσεβής ἀντί ὁ ταφή αὐτός . τίς δέ δίδωμι ἢ ὁ ὁ ὅλος κριτής ; καί τίς ἢ ὁ ὁ εἴρω δράω , ὅς καί παραδίδωμι αὐτίκα καί οὐ εἰς μακρός ἐχθρός καί πολέμιος καί πολιορκητής ; καί ὁ πάλαι δέ πλούσιος , ἐν ὅς πλεονεκτέω προτέρημα , παραδίδωμι φημί ἀντί ὁ θάνατος αὐτός . ὅς δή καί αὐτός παραχρῆμα συμβαίνω ὡς ἐκ ἄνθρωπος ἀφανίζω ὁ μνημόσυνον ὁ πάλαι παρά Ἰουδαῖος πολύς δύναμαι , Φαρισαῖος καί γραμματεύς καί Σαδδουκαῖος · καί ἔτι πρός οὗτος , ἱερός τε καί ἀρχιερεύς καί ὁ παρά αὐτός βασιλικός ἄξιος τιμάω . οὗτος γάρ εἰμί ὁ ἐνταῦθα λέγω πλούσιος , ὅς μετέρχομαι οὐ εἰς μακράν ὁ ὀργή ὁ θεός , διότι ἀναμάρτητος εἰμί ὁ Χριστός ὁ θεός τοιοῦτος κολάζω ὑποβάλλω . διό ἐπιλέγω · ὅτι ἁμαρτία οὐ ποιέω , οὐδέ εὑρίσκω δόλος ἐν ὁ στόμα αὐτός . καί οὗτος εἰμί ὁ ξένος ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ θεῖος ἀρετή , λέγω δέ ὁ διά ὅλος ὁ ὁ βίος ζωή ἀναμάρτητος καί ἀνεπίληπτος ἐν λόγος καί ἔργον · οὐδείς γοῦν καθαρός γίγνομαι ἀπό ῥύπος , οὐδέ εἰμί εἷς ἡμέρα εἰμί ὁ ζωή αὐτός ἢ μόνος αὐτός · ὑπέρ πᾶς οὖν αὐτός ἀποθνῄσκω , ἵνα καθαίρω καί περιαιρέω ὁ ἁμαρτία ὁ κόσμος . διό καί κρίνω ὁ θεός καί πατήρ αὐτός καθαρίζω αὐτός ὁ πληγή , οὗτος εἰμί ὁ ἐπιφέρω αὐτός πάθος , ἢ κατά ὁ Ἀκύλας · καί κύριος βούλομαι ἐπιτρίβω αὐτός ὁ ἀρρώστημα , κατά δέ ὁ Σύμμαχος · κύριος ἐθέλω ἀλοάω αὐτός ἐν ὁ τραυματισμός . οὗτος ἑξῆς εἴρω · ἐάν δίδωμι περί ἁμαρτία , ὁ ψυχή σύ ὁράω σπέρμα μακρόβιος . ὅς δέ λέγω τοιοῦτος ἔχω ὁ νόος · μετά ὁ προλέγω πᾶς , εἰμί τις ὁ εἰς αὐτός ἀσεβέω βούλομαι θυσία ἀναφέρω ὑπέρ ὁ αὐτός ἁμαρτία , οὗτος εἰμί ἐξομολόγησις καί μετάνοια ὁ ἁμαρτάνω ἐνδείκνυμι , οὐ ἀποτυγχάνω ὁ εἰς αὐτός ἀγαθός ἐλπίς . εἰμί γάρ καί ὁ μάλιστα εἴρω · ὅτι δίδωμι ὁ πονηρός ἀντί ὁ ταφή αὐτός καί ὁ πλούσιος ἀντί ὁ θάνατος αὐτός , ἀλλά ὅμως ἐάν δίδωμι σύ ὁ ὁ τοιοῦτος τολμάω ὁ ὑπέρ ἁμαρτία δῶρον , τυγχάνω ἄφεσις καί ὁ ψυχή σύ σῴζω , καί οὐ ἁπλόος σῴζω , ἀλλά καί ὁράω ὁ μακρόβιος σπέρμα . οὗτος δέ εἰμί ὁ ὑπό αὐτός καταβάλλω εἰς ἄνθρωπος , περί ὅς ἐν παραβολή διδάσκω λέγω · ἐξέρχομαι ὁ σπείρω ὁ σπείρω , καί πάλιν · ὅμοιος εἰμί ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός ἄνθρωπος σπείρω καλός σπέρμα ἐν ὁ ἴδιος ἀγρός . ἐάν οὖν δήω τε περί ἁμαρτία , οὗτος ὁ λογικός καί οὐράνιος σπέρμα ὁράω ὁ ψυχή σύ . ἀντί δέ ὁ · καί κύριος βούλομαι ἀφαιρέω ἀπό ὁ πόνος ὁ Ψυχή αὐτός , ὁ Σύμμαχος · καί θέλημα φημί κύριος ἐν χείρ αὐτός εὐοδόω , κατά δέ ὁ Ἀκύλας · καί βούλημα κύριος ἐν χείρ . οὗτος δέ ἐπί μόνος ὁ σωτήρ ἐγώ λέγω ἁρμόζω · διά πᾶς γάρ ὁ πατήρ ὁ θέλημα ἐν ὁ χείρ αὐτός κατευωδέω . δίδωμι δέ αὐτός καί φάος εἰς ὁ φωτίζω ὁ διά αὐτός δικαιούμενος , καί σύνεσις δέ αὐτός δωρέω · ἐπανεπαύω γάρ ἐπί αὐτός πνεῦμα σοφία καί σύνεσις εἰς ὁ συνετός ἀπεργάζομαι καί δικαιόω ὁ ἄξιος ὁ δικαιόω . τίς δέ εἰμί οὗτος , ἐπιλέγω · καί ὁ ἁμαρτία αὐτός αὐτός ἄνοισις , ἢ κατά ὁ Σύμμαχος · καί ὁ ἀσέβεια αὐτός αὐτός ὑποφέρω · ἀναλαμβάνω γάρ ὁ πάλαι ἁμαρτωλός καί ἀσεβής εἰς ἑαυτοῦ ὁ ἀσέβεια καί ἀποδιδύσκω αὐτός ὁ ὁ ἁμαρτία χιτών Δίκαιος αὐτός ἀπεργάζομαι . διό ἐπιφέρω · διά οὗτος αὐτός κληρονομέω πολύς · διά οὗτος γάρ ἐπεί εἰς ἑαυτοῦ ὁ ὁ πολύς ἀναλαμβάνω ἁμαρτία , οὗτος χάρις καί δύναμαι κλῆρος ἑαυτοῦ ποιέω ὁ πᾶς . εἰμί γάρ μή οἷος τε εἰμί ἀφίημι ἁμαρτία , διαμένω εἄν ἐν ὁ αὐτός πλημμέλημα καί οὐ εἄν τυγχάνω σωτηρία . νῦν δέ ἐπεί ὁ ἁμαρτία αὐτός αὐτός ἀναλαμβάνω , διά οὗτος καί κληρονομία αὐτός λαμβάνω παρά ὁ πατήρ . ὅς δή καί διδάσκω αὐτός λέγω · κύριος εἶπον πρός ἐγώ υἱός ἐγώ εἰμί σῦς , ἐγώ σήμερον γεννάω σύ · αἰτέω παρά ἐγώ , καί δίδωμι σύ ἔθνος ὁ κληρονομία σύ καί ὁ κατάσχεσις σύ ὁ πέρας ὁ γῆ . καί ὁ ἰσχυρός δέ μερίζω σκῦλα , ὁ ἀντίκειμαι δηλαδή δύναμις , ὁ τε πονηρός δαίμων , ὅς ἐξαρπάζω ὁ αἰχμάλωτος ὑπό αὐτός γίγνομαι Ψυχή , σκῦλα ἑαυτοῦ ποιέω , ὅσπερ σκῦλα ὁ ἑαυτοῦ μαθητής διανέμω διάφορος ἐκ αὐτός συνίστημι ἐκκλησία . διό ἀνωτέρω λέγω · καί εὐφραίνω ἐνώπιον σύ ὡς ὁ εὐφραίνω ἐν ἄμητος καί ὅς τρόπος ὁ διαιρέω σκῦλα . οὗτος δέ πᾶς δυνατός εἰμί ποιέω καί ποιέω , ἀντί ὅς παραδίδωμι εἰς θάνατος ὁ ψυχή αὐτός , ὥσπερ τις μισθός παρά ὁ πατήρ οὗτος λαμβάνω , λέγω δέ ὁ ἀφίημι ἁμαρτία ὁ προαμαρτάνω καί ὑπό ὁ αὐτός κλῆρος ὑπάγω αὐτός . ἐπεί γάρ παραδίδωμι εἰς θάνατος ὁ ψυχή αὐτός , καί ἐν ὁ ἄνομος λογίζομαι , καί ἐπεί αὐτός ἁμαρτία πολύς ἀναλαμβάνω καί διά ὁ ἀνομία αὐτός παραδίδωμι , οὗτος χάρις κληρονομέω πολύς καί ὁ ἰσχυρός μερίζω σκῦλα . πῶς δέ ἐν ἄνομος λογίζομαι , διδάσκω ὁ Εὐαγγέλιος , κατά ὅς καιρός συσταυρόω αὐτός παρά ἑκάτερος ὁ λῃστής , πληρόω λέγω ὁ προφητεία · εἴρω δέ οὖν παρά ὁ Μᾶρκος · καί σύν αὐτός σταυρόω δύο λῃστής , εἷς ἐκ δεξιός καί εἷς ἐκ εὐώνυμος . καί πληρόω ὁ γραφή ὁ λέγω · καί μετά ὁ ἄνομος λογίζομαι .