eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 1.57
Τοῦ καλουμένου μὲν Ἰσραήλ , λέγω δὲ τοῦ Ἰουδαίων λαοῦ τοῦ ἐν Σαμαρείᾳ βασιλευομένου , καὶ ταῦτα πρὸς τοῖς προτέροις ὁ παρὼν λόγος κατηγορεῖ , φάσκων αὐτοὺς πρὸς ἔριν καὶ φιλονεικίαν τῶν τὰς ἀληθεῖς προφητείας τοῦ θεοῦ γραφόντων ψευδοπροφητείας συντάττειν . ἦσαν οὖν ψευδοπροφῆται πλεῖστοι , ὅσοι ἐν τῷ Ἰσραὴλ ἐναντία φθεγγόμενοι καὶ ἐναντία γράφοντες τοῖς ἀληθέσι τοῦ θεοῦ προφήταις . οἱ δ’ αὐτοὶ καὶ συγγραφὰς ἐποιοῦντο παρανόμους καὶ πάσης πονηρίας μεστάς . τῇ θείᾳ τοῦ νόμου γραφῇ προσέχειν καὶ κατ’ αὐτὴν κρίνειν , οἱ δὲ ὥσπερ ἐναντίους συντάττοντες νόμους πένητας οἰκτροὺς κατεδυνάστευον , βιαζόμενοί τε ἐπλεονέκτουν ἀπειροτάτους τε ὀρφανοὺς καὶ χήρας . τοιούτους δ’ ἂν εἴποις καὶ τοὺς διὰ μοχθηρῶν συγγραμμάτων εἰσέτι καὶ νῦν διαστρέφοντας τῶν ἀκεραιοτέρων τὰς ψυχάς , οἷς ὁ προφητικὸς ἀπειλεῖ λόγος φάσκων · καὶ τί ποιήσουσιν ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἐπισκοπῆς ; καθ’ ἣν ἡ θλῖψις καὶ ἡ κατ’ αὐτῶν ὀργὴ πόρρωθεν ἥξει · μακρὰν γὰρ οὖσαν αὐτὴν διὰ τὸ ἀπελαύνεσθαι ἐξ ἐμοῦ τοῦ θεοῦ . ὑμεῖς , ὦ οὗτοι , πρὸς οὓς ταῦτα λέγεται , ὥσπερ βιαζόμενοι καθ’ ἑαυτῶν αὐτὴν ἐπισπᾶσθε , ἧς ἐπελθούσης πρὸς τίνα καταφεύξεσθε τοῦ βοηθηθῆναι ; Εἶτα συνήθως ἐπιλέγει · ἐπὶ πᾶσι τούτοις οὐκ ἀπεστράφη ἡ ὀργὴ αὐτοῦ , ἀλλ’ ἔτι ἡ χεὶρ ὑψηλή · ἐπιμένοντες γὰρ τοῖς αὐτοῖς ἀτοπήμασι τῶν διὰ τοῦ λόγου κατηγορουμένων , ἀκόλουθον ἦν καὶ τὴν κατ’ αὐτῶν παράμονον γίγνεσθαι ὀργήν . καὶ δὴ μέχρι τούτων ἔστησε τὰς κατὰ τοῦ λαοῦ κατηγορίας , μεθ’ ἣν ἀκολούθως τοῖς διὰ τῆς προφητείας ἠπειλημένοις , οὐκ εἰς μακρὸν πόρρωθεν ἐπιστάντες Ἀσσύριοι πολιορκοῦσι τὴν Σαμάρειαν καὶ πᾶσαν τὴν χώραν αὐτῶν δῃοῦσιν , ὅλας τε ἐννέα φυλὰς τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους αἰχμαλώτους εἰς τὴν Ἀσσυρίων ἀπάγουσι . καὶ τοῦτο πράττουσιν ἐπὶ Ἑζεκίου βασιλέως Ἰερουσαλήμ , καθ’ ὃν ἡ ἐν Σαμαρείᾳ συνεστῶσα τοῦ Ἰσραὴλ βασιλεία εἰς τὸ παντελὲς κατελύθη , ἧς παυσαμένης δύο ἥμισυ φυλαὶ τοῦ ἔθνους μόναι περιελείφθησαν ὑπὸ τοῖς διαδόχοις Δαυὶδ βασιλευόμεναι ἐν Ἰερουσαλήμ . διὸ μέχρι τούτου στήσας ὁ λόγος τὴν περὶ τοῦ Ἰσραὴλ προφητείαν μεταβαίνει λοιπὸν ἐπ’ αὐτοὺς τοὺς Ἀσσυρίους τὰ μέλλοντα καὶ αὐτοῖς συμβήσεσθαι θεσπίζων διὰ τῶν ἐπιφερομένων .
Lemmas: ὁ καλέω μέν Ἰσραήλ , λέγω δέ ὁ Ἰουδαῖος λαός ὁ ἐν Σαμάρεια βασιλεύω , καί οὗτος πρός ὁ πρότερος ὁ πάρειμι λόγος κατηγορέω , φάσκω αὐτός πρός Ἔρις καί φιλονεικία ὁ ὁ ἀληθής προφητεία ὁ θεός γράφω ψευδοπροφητεία συντάσσω . εἰμί οὖν ψευδοπροφήτης πλεῖστος , ὅσος ἐν ὁ Ἰσραήλ ἐναντίος φθέγγομαι καί ἐναντίος γράφω ὁ ἀληθής ὁ θεός προφήτης . ὁ δέ αὐτός καί συγγραφή ποιέω παράνομος καί πᾶς πονηρία μεστός . ὁ θεῖος ὁ νόμος γράφω προσέχω καί κατά αὐτός κρίνω , ὁ δέ ὥσπερ ἐναντίος συντάσσω νόμος πένης οἰκτρός καταδυναστεύω , βιάζω τε πλεονεκτέω ἄπειρος τε ὀρφανός καί χήρα . τοιοῦτος δέ εἄν εἶπον καί ὁ διά μοχθηρός σύγγραμμα εἰσέτι καί νῦν διαστρέφω ὁ ἀκέραιος ὁ Ψυχή , ὅς ὁ προφητικός ἀπειλέω λόγος φάσκω · καί τίς ποιέω ἐν ὁ ἡμέρα ὁ ἐπισκοπή ; κατά ὅς ὁ θλῖψις καί ὁ κατά αὐτός ὀργή πόρρωθεν ἥκω · μακράν γάρ εἰμί αὐτός διά ὁ ἀπελαύνω ἐκ ἐγώ ὁ θεός . σύ , εἰμί οὗτος , πρός ὅς οὗτος λέγω , ὥσπερ βιάζομαι κατά ἑαυτοῦ αὐτός ἐπισπάω , ὅς ἐπέρχομαι πρός τίς καταφεύγω ὁ βοηθέω ; εἶτα συνήθης ἐπιλέγω · ἐπί πᾶς οὗτος οὐ ἀποστρέφω ὁ ὀργή αὐτός , ἀλλά ἔτι ὁ χείρ ὑψηλός · ἐπιμένω γάρ ὁ αὐτός ἀτόπημα ὁ διά ὁ λόγος κατηγορέω , ἀκόλουθος εἰμί καί ὁ κατά αὐτός παράμονος γίγνομαι ὀργή . καί δή μέχρι οὗτος ἵστημι ὁ κατά ὁ λαός κατηγορία , μετά ὅς ἀκόλουθος ὁ διά ὁ προφητεία ἀπειλέω , οὐ εἰς μακρός πόρρωθεν ἐφίστημι Ἀσσύριος πολιορκέω ὁ Σαμάρεια καί πᾶς ὁ χώρα αὐτός δῃόω , ὅλος τε ἐννέα φυλή ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος αἰχμάλωτος εἰς ὁ Ἀσσύριος ἀπάγω . καί οὗτος πράσσω ἐπί Ἑζεκίου βασιλεύς Ἱερουσαλήμ , κατά ὅς ὁ ἐν Σαμάρεια συνίστημι ὁ Ἰσραήλ βασίλειος εἰς ὁ παντελής καταλύω , ὅς παύω δύο ἥμισυς φυλή ὁ ἔθνος μόνος περιλείπομαι ὑπό ὁ διάδοχος Δαυίδ βασιλεύω ἐν Ἱερουσαλήμ . διό μέχρι οὗτος ἵστημι ὁ λόγος ὁ περί ὁ Ἰσραήλ προφητεία μεταβαίνω λοιπός ἐπί αὐτός ὁ Ἀσσύριος ὁ μέλλω καί αὐτός συμβαίνω θεσπίζω διά ὁ ἐπιφέρω .