eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 1.56
Ἀντὶ τοῦ · καὶ ἀφεῖλε κύριος ἀπὸ Ἰσραήλ , ὁ μὲν Ἀκύλας καὶ ὀλοθρεύσει κύριος , ὁ δὲ Σύμμαχος καὶ ἐξολοθρεύσει κύριος , ὁ δὲ Θεοδοτίων καὶ ἀφελεῖ μελλητικῶς εἰρήκασιν , ὡς μέλλοντος ταῦτα ποιήσειν τοῦ θεοῦ , ἃ πρὶν γενέσθαι προέλεγεν , ἐπιστρέφων εἰς μετάνοιαν τοὺς ἀκροωμένους , ὡς ἂν μὴ πάθοιεν τὰ ἀπειλούμενα . ἐν ἡμέρᾳ δὲ μιᾷ φησι πάντα ποιήσειν τὰ προλεχθέντα σαφῆ τυγχάνοντα · τοῦτ’ ἔστιν ὑφ’ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν καιρόν . κεφαλὴν δὲ καὶ οὐρὰν εἰπὼν ᾐνίξατο ζῷον ἄλογον · οὐ γὰρ ἀνθρώπου ἴδιον , ἀλλὰ ζῴων ἀλόγων τὸ οὐρὰν ἔχειν , οἷς τὸν λαὸν ἀφωμοίωσεν , ἢ κεφαλὴν καὶ οὐρὰν τὸν λογικὸν καὶ τὸν ἄλογον ἢ τὸν ἄρχοντα καὶ τὸν τῶν ἀρχομένων ἔσχατον , ὃ δὴ καὶ διεσάφησεν εἰπών · μέγαν καὶ μικρόν . ἀντὶ δέ · καὶ τοὺς τὰ πρόσωπα θαυμάζοντας , ὁ Σύμμαχος καὶ αἰδέσιμον ἡρμήνευσεν . καὶ οὗτος οὖν ὁ αἰδέσιμος καὶ ὁ πρεσβύτης δύναται εἶναι ἡ κεφαλή , ἡ δὲ οὐρὰ ὁ διδάσκων ἄνομα προφήτης , ὃς ὡσανεὶ ἀλόγου ζῴου ἔσχατον ὑπάρχων μέλος . ἀφαιρεθήσεσθαι τούτους καὶ ἐξολοθρευθήσεσθαι ὑφ’ ἕνα καιρὸν ὁ λόγος ἀπειλεῖ . τοὺς δὲ ἄλλως λέγοντας παρὰ ταῦτα καὶ μακαρίζοντας τὸν λαὸν ψευδοπροφήτας ὑπάρχοντας πλάνους εἶναί φησι πλανῶντας , ὅπως καταπίωσιν αὐτούς , ἐξ αὐτῶν κέρδη εἰς αὐτοὺς ἀποφερόμενοι . Οὗ χάριν ἐπιτίθησιν αὐτοῖς τὰς οὕτως ἐχούσας ἀπειλάς · διὰ τοῦτο ἐπὶ τοὺς νεανίσκους αὐτῶν οὐκ εὐφρανθήσεται κύριος καὶ τοὺς ὀρφανοὺς αὐτῶν καὶ τὰς χήρας αὐτῶν οὐκ ἐλεήσει καὶ τὰ ἑξῆς . ταῦτα ὡς ἀγαθὸς ψυχῶν γεωργὸς ὁ θεὸς ποιήσειν ἀπειλεῖ , ἵνα ἡ ἐν αὐτοῖς ἀνομία ἀφανισθῇ δίκην ὑλομανοῦς βοτάνης ὑπὸ πυρὸς ἀναλισκομένης , ὃ δὴ σημαίνει λέγων · καὶ καυθήσεται ὡς πῦρ ἡ ἀνομία καὶ ὡς ἄγρωστις ξηρὰ βρωθήσεται ὑπὸ πυρός · καὶ καυθήσεται ὡς ἐν τοῖς δάσεσι τοῦ δρυμοῦ , καὶ συγκαταφάγεται τὰ κύκλῳ τῶν βουνῶν πάντα . κατὰ ταῦτα γάρ φησι τὰ παραδείγματα μετελθοῦσα τοὺς προλεχθέντας ἡ ὀργὴ τοῦ θεοῦ μεγάλην ἐν αὐτοῖς ἀπεργάσεται σύγχυσιν , ὡς ἐπαναστῆναι ἀδελφὸν ἀδελφῷ καὶ μηδένα τοῦ πέλας φείσασθαι , πάντας δὲ ἀλλήλοις χρήσασθαι ὡς ἐχθροῖς ὡς πολεμίοις , εἰς τοσοῦτον δὲ ἐλάσειν ἀναφλεγομένην ἐν αὐτοῖς τὴν πρὸς ἀλλήλους στάσιν , καὶ τὸν ἐμφύλιον πόλεμον , ὡς καὶ τὰς δύο φυλάς , τὴν τοῦ Ἐφραὶμ καὶ τοῦ Μανασσῆ , ἐξ ἑνὸς πατρὸς γενομένας τοῦ Ἰωσήφ , καὶ ὑπὸ τὴν αὐτὴν ὄντας βασιλείαν , μίαν τε καὶ τὴν αὐτὴν πόλιν τὴν Σαμάρειαν οἰκοῦντας ἀλλήλοις ἐπαναστῆναι καὶ τοὺς ἀλλήλων βραχίονας καταφαγεῖν , μηκέτι σχολάζοντας τῷ κατὰ τοῦ Ἰούδα πολέμῳ μηδὲ τῇ πολιορκίᾳ τῆς Ἰερουσαλήμ , καθ’ ἑαυτῶν δὲ ἀκονήσαντας τὰ ἑαυτῶν ξίφη ἑαυτοὺς διαχειρίσασθαι . καὶ ταῦτα δὲ ἔσται αὐτοῖς ἀπὸ τῆς ὀργῆς τοῦ θεοῦ μηδὲ μέχρι τούτων στησομένης , ἀλλὰ καὶ ἕτερα πρὸς τούτοις μελλούσης αὐτοῖς ἐπαγαγεῖν , ὥσπερ δὲ ἐπὶ τοῦ ὄφεως καὶ τῆς γυναικὸς ἠπείλει ὁ θεὸς ἔχθραν θήσειν ἀνὰ μέσον αὐτῆς καὶ αὐτοῦ , ἐπὶ καλῷ δὲ καὶ συμφέροντι γενησομένης τῆς ἔχθρας . οὕτω καὶ νῦν τὴν ἐπὶ κακῷ συμφωνίαν τῶν κατηγορουμένων ὑπὸ τῆς προφητείας διασκεδάσειν ὁ θεὸς ἐπαγγέλλεται , οἷς παραπλησίως καὶ ἐν Εὐαγγελίοις ὁ σωτὴρ ἀναγέγραπται λέγων · Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην ἐπὶ τὴν γῆν · οὐκ ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην ἐπὶ τὴν γῆν ἀλλὰ μάχαιραν . ἦλθον γὰρ διχάσαι ἄνθρωπον κατὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ θυγατέρα κατὰ τῆς μητρὸς αὐτῆς καὶ νύμφην κατὰ τῆς πενθερᾶς αὐτῆς .
Lemmas: ἀντί ὁ · καί ἀφαιρέω κύριος ἀπό Ἰσραήλ , ὁ μέν Ἀκύλας καί ὀλοθρεύω κύριος , ὁ δέ Σύμμαχος καί ἐξολοθρεύω κύριος , ὁ δέ Θεοδοτίων καί ἀφαιρέω μελλητικός εἴρω , ὡς μέλλω οὗτος ποιέω ὁ θεός , ὁ πρίν γίγνομαι προλέγω , ἐπιστρέφω εἰς μετάνοια ὁ ἀκροάζομαι , ὡς εἄν μή πάσχω ὁ απειλούμενος . ἐν ἡμέρα δέ εἷς φημί πᾶς ποιέω ὁ προλέγω σαφής τυγχάνω · οὗτος εἰμί ὑπό εἷς καί ὁ αὐτός καιρός . κεφαλή δέ καί οὐρά εἶπον αἰνίζω ζῷον ἄλογος · οὖον γάρ ἄνθρωπος ἴδιος , ἀλλά ζῷον ἄλογος ὁ οὐρά ἔχω , ὅς ὁ λαός ἀφομοιόω , ἢ κεφαλή καί οὐρά ὁ λογικός καί ὁ ἄλογος ἢ ὁ ἄρχω καί ὁ ὁ ἄρχω ἔσχατος , ὅς δή καί διασαφέω εἶπον · μέγας καί μικρός . ἀντί δέ · καί ὁ ὁ πρόσωπον θαυμάζω , ὁ Σύμμαχος καί αἰδέσιμος ἑρμηνεύω . καί οὗτος οὖν ὁ αἰδέσιμος καί ὁ πρεσβύτης δύναμαι εἰμί ὁ κεφαλή , ὁ δέ οὐρά ὁ διδάσκω ἄνομος προφήτης , ὅς ὡσανεί ἄλογος ζῷον ἔσχατος ὑπάρχω μέλος . ἀφαιρέω οὗτος καί ἐξολοθρεύω ὑπό εἷς καιρός ὁ λόγος ἀπειλέω . ὁ δέ ἄλλως λέγω παρά οὗτος καί μακαρίζω ὁ λαός ψευδοπροφήτης ὑπάρχω πλάνος εἰμί φημί πλανάω , ὅπως καταπίνω αὐτός , ἐκ αὐτός κέρδος εἰς αὐτός ἀποφέρω . οὗ χάρις ἐπιτίθημι αὐτός ὁ οὕτως ἔχω ἀπειλή · διά οὗτος ἐπί ὁ νεανίσκος αὐτός οὐ εὐφραίνω κύριος καί ὁ ὀρφανός αὐτός καί ὁ χήρα αὐτός οὐ ἐλεέω καί ὁ ἑξῆς . οὗτος ὡς ἀγαθός Ψυχή γεωργός ὁ θεός ποιέω ἀπειλέω , ἵνα ὁ ἐν αὐτός ἀνομία ἀφανίζω δίκη ὑλομανής βοτάνη ὑπό πυρός ἀναλίσκω , ὅς δή σημαίνω λέγω · καί καίω ὡς πῦρ ὁ ἀνομία καί ὡς ἄγρωστις ξηρός βιβρώσκω ὑπό πῦρ · καί καίω ὡς ἐν ὁ δάσος ὁ δρυμός , καί συγκατεσθίω ὁ κύκλος ὁ βουνός πᾶς . κατά οὗτος γάρ φημί ὁ παράδειγμα μετέρχομαι ὁ προλέγω ὁ ὀργή ὁ θεός μέγας ἐν αὐτός ἀπεργάζομαι σύγχυσις , ὡς ἐπανίστημι ἀδελφός ἀδελφός καί μηδείς ὁ πέλας φείδομαι , πᾶς δέ ἀλλήλων χράω ὡς ἐχθρός ὡς πολέμιος , εἰς τοσοῦτος δέ ἐλαύνω ἀναφλέγω ἐν αὐτός ὁ πρός ἀλλήλων στάσις , καί ὁ ἐμφύλιος πόλεμος , ὡς καί ὁ δύο Φυλή , ὁ ὁ Ἐφραίμ καί ὁ Μανασσῆς , ἐκ εἷς πατήρ γίγνομαι ὁ Ἰωσήφ , καί ὑπό ὁ αὐτός εἰμί βασίλειος , εἷς τε καί ὁ αὐτός πόλις ὁ Σαμάρεια οἰκέω ἀλλήλων ἐπανίστημι καί ὁ ἀλλήλων βραχύς κατεσθίω , μηκέτι σχολάζω ὁ κατά ὁ Ἰούδας πόλεμος μηδέ ὁ πολιορκία ὁ Ἱερουσαλήμ , κατά ἑαυτοῦ δέ ἀκονάω ὁ ἑαυτοῦ ξίφος ἑαυτοῦ διαχειρίζω . καί οὗτος δέ εἰμί αὐτός ἀπό ὁ ὀργή ὁ θεός μηδέ μέχρι οὗτος ἵστημι , ἀλλά καί ἕτερος πρός οὗτος μέλλω αὐτός ἐπάγω , ὥσπερ δέ ἐπί ὁ ὄφις καί ὁ γυνή ἀπειλέω ὁ θεός ἔχθρα τίθημι ἀνά μέσος αὐτός καί αὐτός , ἐπί καλός δέ καί συμφέρω γίγνομαι ὁ ἔχθρα . οὗτος καί νῦν ὁ ἐπί κακός συμφωνία ὁ κατηγορέω ὑπό ὁ προφητεία διασκεδάννυμι ὁ θεός ἐπαγγέλλω , ὅς παραπλήσιος καί ἐν Εὐαγγέλιος ὁ σωτήρ ἀναγράφω λέγω · μή νομίζω ὅτι ἔρχομαι βάλλω εἰρήνη ἐπί ὁ γῆ · οὐ ἔρχομαι βάλλω εἰρήνη ἐπί ὁ γῆ ἀλλά μάχαιρα . ἔρχομαι γάρ διχάζω ἄνθρωπος κατά ὁ πατήρ αὐτός καί θυγάτηρ κατά ὁ μήτηρ αὐτός καί νύμφη κατά ὁ πενθερά αὐτός .