eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 1.26b
Εἴη δ’ ἂν οὗτος ὁ Χριστοῦ νόμος εὐαγγελικὸς ὁ ἄνωθεν ὁρμηθεὶς ἐκ Σιὼν τῆς ἐπουρανίου καὶ ἐκ ταύτης δὲ τῆς ἐπὶ γῆς Σιών , ἐν ᾗ ὁ ὑπ’ ἀνθρώπων θάνατος τοῦ σωτῆρος καὶ ἡ ἐκ νεκρῶν ἀνάστασις αὐτοῦ , τά τε τῆς καινῆς διαθήκης μυστήρια καὶ παραγγέλματα ἀρχὴν λαβόντα προῆλθον εἰς πᾶσαν τὴν οἰκουμένην . αὐτὸς δὴ οὗτος ὁ νόμος καὶ ὁ καινὸς τοῦ εὐαγγελικοῦ λόγου κηρυχθεὶς πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν ἐπαίδευσεν τοὺς ὑποδεξαμένους αὐτὸν τὰ περὶ τοῦ ὄρους τοῦ θεοῦ καὶ τοῦ οἴκου , ἐδίδαξέν τε τὰ ἔθνη λέγων · Δεῦτε καὶ ἀναβῶμεν εἰς τὸ ὄρος κυρίου καὶ εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ Ἰακώβ . ὁ αὐτὸς δὲ καὶ διέκρινεν ἀνὰ μέσον τῶν ἐθνῶν ἀφορίσας ἑαυτῷ τοὺς ἀξίους καὶ ἐκλεξάμενος τοὺς κλητοὺς ἀπὸ τῶν μὴ τοιούτων . οὕτως οὖν ἀνὰ μέσον τῶν ἐθνῶν διακρίνας ὁ εὐαγγελικὸς λόγος λαὸν πολὺν ἤλεγξεν ἤτοι τοὺς εἰς αὐτὸν πεπιστευκότας ἀπελέγξας τὴν ἐν αὐτοῖς προτέραν πλάνην ἢ τοὺς μὴ εἰς αὐτὸν πεπιστευκότας ἐλέγξας παρὰ τὴν αὐτῶν αἰτίαν ἀπολλυμένους . οἱ δὴ οὖν καταδεξάμενοι αὐτὸν πάσης πολεμικῆς προαιρέσεως ἀπαλλαγέντες , ἐν εἰρήνῃ λοιπὸν διάγουσιν βίον ἀτάραχον ἀναλαβόντες , ὡς μηκέθ’ ὑπὸ τῶν ἀντικειμένων δυνάμεων πολεμεῖσθαι μηδ’ ὑποχειρίους εἶναι τῶν πάλαι κατακρατούντων αὐτῶν δαιμόνων . οἷς καὶ ὁ σωτὴρ αὐτὸς τὴν ἑαυτοῦ προξενῶν εἰρήνην ἔφασκεν · εἰρήνην ἀφίημι ὑμῖν , εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν . καὶ πρὸς λέξιν δὲ ταῦτα τέλους ἠξιοῦτο μετὰ τὴν αὐτοῦ θεοφάνειαν καὶ μετὰ τὸν κηρυχθέντα τοῖς ἔθνεσιν εὐαγγελικὸν νόμον διαλαβούσης εἰρήνης βαθυτάτης τὰ ἔθνη , ὃ δὴ καὶ σημαίνει τὸν Χριστὸν ἐδίδου ὁ λόγος φήσας συγκόψειν τὰς μαχαίρας αὐτῶν εἰς ἄροτρα καὶ τὰς ζιβύνας αὐτῶν εἰς δρέπανα καὶ μηκέτι διδάσκεσθαι τὰ πολεμικά , ἃ δὴ καὶ πρότερον ἦσαν ἀναγκαῖα καὶ ἐκ παίδων κατ’ ἀγροὺς καὶ κατὰ πόλεις ἠσκοῦντο διὰ τὸν ἀπὸ τῶν πλησιοχώρων πολεμίων φόβον .
Lemmas: ἀίω δέ εἄν οὗτος ὁ Χριστός νόμος εὐαγγελικός ὁ ἄνωθεν ὁρμάω ἐκ Σιών ὁ ἐπουράνιος καί ἐκ οὗτος δέ ὁ ἐπί γῆ Σιών , ἐν ὅς ὁ ὑπό ἄνθρωπος θάνατος ὁ σωτήρ καί ὁ ἐκ νεκρός ἀνάστασις αὐτός , ὁ τε ὁ καινός διαθήκη μυστήριον καί παράγγελμα ἀρχή λαμβάνω προέρχομαι εἰς πᾶς ὁ οἰκέω . αὐτός δή οὗτος ὁ νόμος καί ὁ καινός ὁ εὐαγγελικός λόγος κηρύσσω πᾶς ὁ ἔθνος παιδεύω ὁ ὑποδέχομαι αὐτός ὁ περί ὁ ὄρος ὁ θεός καί ὁ οἶκος , διδάσκω τε ὁ ἔθνος λέγω · δεῦτε καί ἀναβαίνω εἰς ὁ ὄρος κύριος καί εἰς ὁ οἶκος ὁ θεός Ἰακώβ . ὁ αὐτός δέ καί διακρίνω ἀνά μέσος ὁ ἔθνος ἀφορίζω ἑαυτοῦ ὁ ἄξιος καί ἐκλέγω ὁ κλητός ἀπό ὁ μή τοιοῦτος . οὕτως οὖν ἀνά μέσος ὁ ἔθνος διακρίνω ὁ εὐαγγελικός λόγος λαός πολύς ἐλέγχω ἤτοι ὁ εἰς αὐτός πιστεύω ἀπολέγω ὁ ἐν αὐτός πρότερος πλάνη ἢ ὁ μή εἰς αὐτός πιστεύω ἐλέγχω παρά ὁ αὐτός αἴτιος ἀπολύω . ὁ δή οὖν καταδέχομαι αὐτός πᾶς πολεμικός προαίρεσις ἀπαλλάσσω , ἐν εἰρήνη λοιπός διάγω βίος Ἀτάραχον ἀναλαμβάνω , ὡς μηκέτι ὑπό ὁ ἀντίκειμαι δύναμις πολεμέω μηδέ ὑποχείριος εἰμί ὁ πάλαι κατακρατέω αὐτός δαίμων . ὅς καί ὁ σωτήρ αὐτός ὁ ἑαυτοῦ προξενέω εἰρήνη φάσκω · εἰρήνη ἀφίημι σύ , εἰρήνη ὁ ἐμός δίδωμι σύ . καί πρός λέξις δέ οὗτος τέλος ἀξιόω μετά ὁ αὐτός θεοφάνεια καί μετά ὁ κηρύσσω ὁ ἔθνος εὐαγγελικός νόμος διαλαμβάνω εἰρήνη βαθύς ὁ ἔθνος , ὅς δή καί σημαίνω ὁ Χριστός δίδωμι ὁ λόγος φημί συγκόπτω ὁ μάχαιρα αὐτός εἰς ἄροτρον καί ὁ ζιβύνη αὐτός εἰς δρεπάνη καί μηκέτι διδάσκω ὁ πολεμικός , ὁ δή καί πρότερος εἰμί ἀναγκαῖος καί ἐκ παῖς κατά ἀγρός καί κατά πόλις ἀσκέω διά ὁ ἀπό ὁ πλησιόχωρος πολέμιος φόβος .