eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 1.82
Ἐπειδὴ Σομνᾶς καὶ Ἐλιακεὶμ οἱ διὰ τῆς μετὰ χεῖρας λέξεως δηλούμενοι σύγχρονοι γεγόνασιν Ἑζεκίᾳ τῷ βασιλεῖ , ὡς μαρτυρεῖ ἡ τῆς ἱστορίας γραφή , ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ μετὰ χεῖρας προφήτης διδάσκων διὰ τῶν ἑξῆς ἐπιφερομένων ὡς ἐπιστάντος τοῦ Ἀσσυρίου τῇ πόλει καὶ πρὸ τοῦ ὑδραγωγοῦ τῆς κολυμβήθρας τῆς ἄνω ὁδοῦ τοῦ ἀγροῦ τοῦ γναφέως ἑστῶτος ἐξῆλθον πρὸς αὐτὸν Ἐλιακεὶμ ὁ τοῦ Χελκίου ὁ οἰκονόμος καὶ Σομνᾶς ὁ γραμματεύς , ἀκόλουθόν ἐστι τὰ προκείμενα ἐφαρμόσαι τῇ ἱστορίᾳ . ἔλεγε τοίνυν ὁ Ἑβραῖος ἀρχιερέα γεγονέναι τὸν Σομνᾶν τρυφητήν τινα καὶ τὸν βίον ἄσεμνον ἄνδρα · ὡς καὶ προδοῦναι τὸν λαὸν καὶ αὐτομολῆσαι πρὸς Σεναχηρεὶμ τὸν τῶν Ἀσσυρίων βασιλέα , πρὸς ὃν κελεύεται βαδίζειν ὁ προφήτης εἰς τὸ παστοφόριον , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον · πρὸς τὸν σκηνοποιοῦντα , ἢ κατὰ τὸν Ἀκύλαν · πρὸς τὸν σκηνοῦντα · οὕτως γὰρ ἡρμήνευσαν οὗτοι τὸ παστοφόριον , εἰπεῖν τε αὐτῷ · Μάτην , ὦ οὗτος , καὶ περιττῶς ἐνθάδε σαυτῷ πρὸς τῇ πέτρᾳ τῇ ὑψηλῇ ἐλατόμησας μνημεῖον , κολάψας ἐν αὐτῷ γράμμασι τὰ τῆς σαυτοῦ μνήμης σύμβολα οὐκ εἰδώς , ὅτι ὅρος ἐξενήνεκται κατὰ σοῦ παρὰ κυρίου σαβαώθ , κελεύων καθαιρεθέντα σε τῆς τιμῆς , ἧς ἐπὶ τοῦ παρόντος μετέχεις , καὶ γυμνωθέντα τῆς περικειμένης σοι στολῆς , τοῦ στεφάνου καὶ τῆς ἄλλης δόξης , πορρωτάτω τῆς ἐνταυθοῖ γῆς , ἐπὶ ξένης τινὸς καὶ μακρὰν ἀπῳκισμένης χώρας ἀποθανεῖν . περιττῶς ἄρα ἐφιλοκάλεις τὸν πολὺν ἐκεῖνον συνάγων πλοῦτον καὶ τὰ ἅρματα καὶ τὸν λοιπὸν τῦφον , ὃν εἰσέτι καὶ νῦν περιβέβλησαι . πάντα γὰρ ταῦτα ἔσται εἰς καταπάτημα , ἐπειδὰν καθαιρεθείης καὶ ἀπόβλητος γένοιο τῆς ἀρχιερωσύνης , ἧς ἀνάξιος ἀπεφάνθης , κριτὴς δὲ ὢν δίκαιος ὁ θεὸς καὶ κατ’ ἀξίαν ἑκάστῳ νέμων τὸ πρέπον . σοὶ μὲν ταῦτα ἐποίσει , τὸν δὲ ἕτερόν σου τὸν Ἐλιακεὶμ παῖδα καὶ δοῦλον ἀγαθὸν ἑαυτοῦ εἶναι δοκιμάσας , τὴν σὴν ἐνδύσει στολὴν καὶ τῷ στεφάνῳ τῆς ἀρχιερωσύνης τιμήσει ἐγχειρίσας αὐτῷ , ἣν τέως ἐπὶ τοῦ παρόντος σὺ πεπίστευσαι οἰκονομίαν · ἄξιος γὰρ ὁ ἀνὴρ τούτων . ἐπειδὴ καὶ προαχθεὶς ὑπὸ τοῦ θεοῦ , οὐκ ἔσται σοι ὅμοιος ὑπερήφανός τις καὶ ἀλαζών . χώραν δὲ πατρὸς ἐφέξει πρὸς πάντας τοὺς μέλλοντας ὑπ’ αὐτοῦ διοικεῖσθαι · διόπερ ὡς ἠπίῳ καὶ πράῳ τὴν δόξαν Δαυὶδ τοῦ βασιλέως τοῦ πραοτάτου καὶ δικαιοτάτου δώσει , ὥστε ἄρχειν τοῦ λαοῦ μετὰ πολλῆς ἐξουσίας , ὡς μηδένα ἀντιλέξειν τοῖς ὑπ’ αὐτοῦ πραττομένοις . ἔσται δὲ ἐρριζωμένος καὶ ἐστηλωμένος καὶ βεβαίως ἱδρυμένος ἐπὶ τὴν αὐτοῦ λειτουργίαν , ὡς πάντα τὸν ἐν τῷ λαῷ ἔνδοξον μὴ ἀγωνιᾶν μηδ’ ὑφορᾶσθαι φθόνον ἢ βασκανίαν ἐξ αὐτοῦ γενησομένην ποτέ , πεποιθέναι δὲ ἐπ’ αὐτῷ ὡς ἐπὶ πατρί . πάντες γοῦν ἀθρόως ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου ἔσονται ἀνηρτημένοι αὐτῷ , θαρροῦντες αὐτοῦ τῇ περὶ πάντας κηδεμονίᾳ . καὶ ταῦτα μὲν ἔσται περὶ τοῦτον , τὰ δὲ προλεχθέντα γενήσεται τῷ Σομνᾷ · κινηθήσεται γὰρ καὶ μετασταθήσεται αὐτὸς οὗτος ὁ νῦν ἐστηριγμένος ἐν τόπῳ πιστῷ , ἐπεὶ μὴ ὀρθῶς μηδὲ πιστῶς διῴκησεν ἣν ἐπιστεύθη οἰκονομίαν , διὸ μεταχθήσεται καὶ ἀφαιρεθήσεται τῆς τιμῆς , καὶ πεσεῖται ἡ δόξα ἀπ’ αὐτοῦ · καὶ ταῦτα περὶ αὐτὸν ἔσται , κρίναντος αὐτὸν ταῦτα παθεῖν τοῦ θεοῦ . σωφρονίζει δὲ διὰ τούτων καὶ ἡμᾶς ὁ λόγος παιδεύων , μὴ χαυνοῦσθαι ἐν ταῖς εὐπραγίαις μηδ’ ἐπαίρεσθαι ἐν ταῖς ἀρχαῖς , ὡς καὶ τῆς κρίσεως ἀμνημονεῖν τοῦ θεοῦ . εἶτ’ ἀκολούθως τῇ πρὸ ταύτης προφητείᾳ τῇ περὶ τῆς φάραγγος Σιὼν συνάψειέ τις τὰ προκείμενα καὶ τὸν καιρὸν τοῦ πάθους τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἀνοίσει καὶ αὐτά · τὸν μὲν ἐκπίπτοντα τῆς ἱερωσύνης Σομνᾶν εἰκόνα λέγων εἶναι τῶν κατὰ τὸν Μωσέως νόμον σωματικῶς ἱερωμένων παρὰ Ἰουδαίοις , οὓς μετὰ τὸ πάθος τὸ σωτήριον πείσεσθαι τὰ προφητευόμενα παυομένους τῆς ἱερωσύνης θεσπίζει , τὸν δὲ Ἐλιακεὶμ θεοῦ ἀνάστασιν ἑρμηνευόμενον σύμβολον εἶναι τῆς νέας καὶ καινῆς ἱερωσύνης , ἣν ἡ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἀνάστασις ἐν τῇ αὐτοῦ ἐκκλησίᾳ καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης συνεστήσατο .
Lemmas: ἐπεί Σομνᾶς καί Ἐλιακίμ ὁ διά ὁ μετά χείρ λέξις δηλέομαι σύγχρονος γίγνομαι Εζεκία ὁ βασιλεύς , ὡς μαρτυρέω ὁ ὁ ἱστορία γραφεύς , ἀλλά καί αὐτός ὁ μετά χείρ προφήτης διδάσκω διά ὁ ἑξῆς ἐπιφέρω ὡς ἐφίστημι ὁ Ἀσσύριος ὁ πόλις καί πρό ὁ Υδραγωγού ὁ κολυμβήθρα ὁ ἄνω ὁδός ὁ ἀγρός ὁ κναφεύς ἵστημι ἐξέρχομαι πρός αὐτός Ἐλιακίμ ὁ ὁ Χελκιος ὁ οἰκονόμος καί Σομνᾶς ὁ γραμματεύς , ἀκόλουθος εἰμί ὁ πρόκειμαι ἐφαρμόζω ὁ ἱστορία . λέγω τοίνυν ὁ Ἑβραῖος ἀρχιερεύς γίγνομαι ὁ Σομνᾶς τρυφητής τις καί ὁ βίος ἄσεμνος ἀνήρ · ὡς καί προδίδωμι ὁ λαός καί αὐτομολέω πρός Σεναχηρείμ ὁ ὁ Ἀσσύριος βασιλεύς , πρός ὅς κελεύω βαδίζω ὁ προφήτης εἰς ὁ παστοφόριον , ἢ κατά ὁ Σύμμαχος · πρός ὁ σκηνοποιέω , ἢ κατά ὁ Ἀκύλας · πρός ὁ σκηνέω · οὕτως γάρ ἑρμηνεύω οὗτος ὁ παστοφόριον , εἶπον τε αὐτός · Μάτος , εἰμί οὗτος , καί περισσός ἐνθάδε σεαυτοῦ πρός ὁ πέτρα ὁ ὑψηλός λατομέω μνημεῖον , κολάπτω ἐν αὐτός γράμμα ὁ ὁ σεαυτοῦ μνήμη σύμβολον οὐ οἶδα , ὅτι ὅρος ἐκφέρω κατά σύ παρά κύριος Σαβαώθ , κελεύω καθαιρέω σύ ὁ τιμή , ὅς ἐπί ὁ πάρειμι μετέχω , καί γυμνόω ὁ περίκειμαι σύ στολή , ὁ στέφανος καί ὁ ἄλλος δόξα , προσωτέρω ὁ ἐνταυθοῖ γῆ , ἐπί ξένος τις καί μακράν ἀποικίζω χώρα ἀποθνῄσκω . περισσός ἄρα φιλοκαλέω ὁ πολύς ἐκεῖνος συνάγω πλοῦτος καί ὁ ἅρμα καί ὁ λοιπός τύφω , ὅς εἰσέτι καί νῦν περιβάλλω . πᾶς γάρ οὗτος εἰμί εἰς καταπάτημα , ἐπειδάν καθαιρέω καί ἀπόβλητος γίγνομαι ὁ ἀρχιερωσύνη , ὅς ἀνάξιος ἀποφαίνω , κριτής δέ εἰμί δίκαιος ὁ θεός καί κατά ἄξιος ἕκαστος νέμω ὁ πρέπω . σύ μέν οὗτος ἐπιφέρω , ὁ δέ ἕτερος σύ ὁ Ἐλιακίμ παῖς καί δοῦλος ἀγαθός ἑαυτοῦ εἰμί δοκιμάζω , ὁ σός ἐνδύω στολή καί ὁ στέφανος ὁ ἀρχιερωσύνη τιμάω ἐγχειρίζω αὐτός , ὅς τέως ἐπί ὁ πάρειμι σύ πιστεύω οἰκονομία · ἄξιος γάρ ὁ ἀνήρ οὗτος . ἐπεί καί προάγω ὑπό ὁ θεός , οὐ εἰμί σύ ὅμοιος ὑπερήφανος τις καί ἀλαζών . χώρα δέ πατήρ ἐπέχω πρός πᾶς ὁ μέλλω ὑπό αὐτός διοικέω · διόπερ ὡς ἤπιος καί πρᾶος ὁ δόξα Δαυίδ ὁ βασιλεύς ὁ πρᾶος καί Δίκαιος δίδωμι , ὥστε ἄρχω ὁ λαός μετά πολύς ἐξουσία , ὡς μηδείς ἀντιλέγω ὁ ὑπό αὐτός πράσσω . εἰμί δέ ῥιζόω καί στηλόω καί βεβαίως ἱδρύω ἐπί ὁ αὐτός λειτουργία , ὡς πᾶς ὁ ἐν ὁ λαός ἔνδοξος μή ἀγωνιάω μηδέ ὑφοράω φθόνος ἢ βασκανία ἐκ αὐτός γίγνομαι ποτός , πείθω δέ ἐπί αὐτός ὡς ἐπί πατήρ . πᾶς γοῦν ἀθρόος ἀπό μικρός ἠώς μέγας εἰμί ἀναρτάω αὐτός , θαρσέω αὐτός ὁ περί πᾶς κηδεμονία . καί οὗτος μέν εἰμί περί οὗτος , ὁ δέ προλέγω γίγνομαι ὁ Σομνᾶς · κινέω γάρ καί μεθίστημι αὐτός οὗτος ὁ νῦν στηρίζω ἐν τόπος πιστός , ἐπεί μή ὀρθῶς μηδέ πιστῶς διοικέω ὅς πιστεύω οἰκονομία , διό μετάγω καί ἀφαιρέω ὁ τιμή , καί πίπτω ὁ δόξα ἀπό αὐτός · καί οὗτος περί αὐτός εἰμί , κρίνω αὐτός οὗτος πάσχω ὁ θεός . σωφρονίζω δέ διά οὗτος καί ἐγώ ὁ λόγος παιδεύω , μή χαυνόω ἐν ὁ εὐπραγία μηδέ ἐπαίρω ἐν ὁ ἀρχή , ὡς καί ὁ κρίσις ἀμνημονέω ὁ θεός . εἶτα ἀκόλουθος ὁ πρό οὗτος προφητεία ὁ περί ὁ φάραγξ Σιών συνάπτω τις ὁ πρόκειμαι καί ὁ καιρός ὁ πάθος ὁ σωτήρ ἐγώ ἄνοισις καί αὐτός · ὁ μέν ἐκπίπτω ὁ ἱερωσύνη Σομνᾶς εἰκών λέγω εἰμί ὁ κατά ὁ Μωσῆς νόμος σωματικός ἱερόω παρά Ἰουδαῖος , ὅς μετά ὁ πάθος ὁ σωτήριος πείθω ὁ προφητεύω παύω ὁ ἱερωσύνη θεσπίζω , ὁ δέ Ἐλιακίμ θεός ἀνάστασις ἑρμηνεύω σύμβολον εἰμί ὁ νέος καί καινός ἱερωσύνη , ὅς ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ ἀνάστασις ἐν ὁ αὐτός ἐκκλησία κατά ὅλος ὁ οἰκέω συνίστημι .