eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 1.27a
Παραινέσας ὁ προφήτης τῷ λαῷ καὶ εἰπών · δεῦτε καὶ πορευθῶμεν τῷ φωτὶ κυρίου μέχρι τούτου ἵσταται τὰ ἑξῆς ἐπιλεγόμενα οὐκέτι πρὸς τὸν λαὸν διεξερχόμενος , ἀλλ’ αὐτῷ λέγων τῷ κυρίῳ . ἀντὶ τοῦ · ἀνῆκεν γὰρ τὸν λαὸν αὐτοῦ , ὁ Ἀκύλας ὅτι εἴασας λαόν σου οἶκον Ἰακὼβ ἐξέδωκεν , ὁ δὲ Σύμμαχος · ἀπέρριψας . εἶθ’ ἑξῆς σημεῖα τοῦ ἀνεῖσθαι τὸν λαὸν παρίστησι λέγων , ὥσπερ τὸ παλαιὸν ἀλλόφυλοί τινες Ἀμορραῖοι καὶ Εὐαῖοι καὶ Ἰεβουσαῖοι τὰ πάνδεινα ἔπραττον οἰκοῦντες τὸν τόπον , καθ’ οὓς κληδόνων καὶ μαντειῶν καὶ πάσης εἰδωλολατρίας ἐπεπλήρωτο αὐτῶν ἡ χώρα , οὗ ἡ χώρα τοῦ οἴκου Ἰακὼβ ἀλλοφύλων οἰκητόρων πληρωθήσεται καὶ τέκνα ἀλλόφυλα γενήσεται αὐτοῖς καὶ ἐμπλησθήσεται ἡ χώρα ἡ πάλαι τοῦ θεοῦ χρηματίζουσα στρατιωτικῶν ἀνδρῶν , οὓς αἰνίττεται διὰ τοῦ πλήθους τῶν ἵππων καὶ τῶν ἁρμάτων . ἔτι δὲ τὴν χώραν αὐτῶν πληρωθήσεσθαί φησι τῶν περὶ χρυσὸν καὶ ἄργυρον ἀσχολούμενον , ἔτι πρὸς τούτοις πλησθήσεσθαί φησι βδελυγμάτων τῶν ἔργων τῶν χειρῶν αὐτῶν · τίνων δὲ αὐτῶν , ἀλλ’ ἢ τῶν ἀλλοφύλων οἰκητόρων , οἳ καὶ προσεκύνησαν οἷς ἐποίησαν οἱ δάκτυλοι αὐτῶν ; ταῦτα πάντα σημαντικὰ τυγχάνει ἀλλοφύλων ἐθνῶν καὶ εἰδωλολατρῶν μελλόντων οἰκεῖν αὐτὴν τὴν Ἰερουσαλὴμ καὶ τὴν Ἰουδαίαν χώραν . ἃ δὴ ἐπληροῦτο μετὰ τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν παρουσίαν , καὶ μετὰ τὸν λόγον τὸν εὐαγγελικὸν τὸν φωτίσαντα πάντα τὰ ἔθνη . ἐπειδὴ μὴ ὑπήκουσαν τοῦ κεκληκότος αὐτοὺς προφήτου εἰρηκότος · Δεῦτε καὶ πορευθῶμεν τῷ φωτὶ κυρίου , παραδοθέντων Ἰουδαίων τῇ Ῥωμαίων ἐξουσίᾳ , ἐφ’ οἷς ἀλγῶν τὴν ψυχὴν ὁ προφήτης ἀναφωνεῖ πρὸς αὐτὸν λέγων τὸν κύριον · ἀνῆκες τὸν λαόν σου τὸν οἶκον τοῦ Ἰακώβ . εἶτα παρίστησι τεκμήρια , δι’ ὧν δείκνυται ἀνεθεὶς ὁ λαὸς καὶ ἐγκαταλειφθεὶς ὑπὸ τοῦ κυρίου ἐκτὸς τὴν χώραν αὐτῶν ἀλλογενέσιν ἔθνεσιν ἐκδεδόσθαι , ὧν τὰς ἀσεβείας καταριθμησάμενος λέγει πρὸς αὐτὸν πάλιν ἀναφωνῶν τὸν κύριον · καὶ μὴ ἀφῇς αὐτοῖς · ἀντὶ γὰρ τοῦ · καὶ οὐ μὴ ἀνήσω αὐτούς , ὁ μὲν Ἀκύλας καὶ μὴ ἄρῃς αὐτοῖς ἡρμήνευσεν , ὁ δὲ Σύμμαχος · καὶ μὴ ἀφῇς αὐτοῖς . ὅπερ οὐκ ἂν ἔχοι λόγον περὶ Ἰουδαίων εἰρῆσθαι · οὐ γὰρ ἂν ὁ προφήτης κατηύξατο τοῦ ἰδίου λαοῦ , ἀλλὰ κατὰ τὴν ἀποδοθεῖσαν διάνοιαν . ταῦτα περὶ τῶν εἰρημένων τῶν τὴν Ἰερουσαλὴμ πολεμησάντων καὶ πληρωσάντων στρατιωτικῆς δυνάμεως καὶ πάσης εἰδωλολατρίας ἐπήγαγεν .
Lemmas: παραινέω ὁ προφήτης ὁ λαός καί εἶπον · δεῦρο καί πορεύω ὁ φάος κύριος μέχρι οὗτος ἵστημι ὁ ἑξῆς ἐπιλέγω οὐκέτι πρός ὁ λαός διεξέρχομαι , ἀλλά αὐτός λέγω ὁ κύριος . ἀντί ὁ · ἀνίημι γάρ ὁ λαός αὐτός , ὁ Ἀκύλας ὅτι ἐάω λαός σύ οἶκος Ἰακώβ ἐκδίδωμι , ὁ δέ Σύμμαχος · ἀπορρίπτω . εἶτα ἑξῆς σημεῖον ὁ ἀνίημι ὁ λαός παρίστημι λέγω , ὥσπερ ὁ παλαιός ἀλλόφυλος τις Ἀμορραῖος καί Εὐαῖος καί Ἰεβουσαῖος ὁ πάνδεινος πράσσω οἰκέω ὁ τόπος , κατά ὅς κληδών καί μαντεῖος καί πᾶς εἰδωλολατρία πληρόω αὐτός ὁ χώρα , ὅς ὁ χώρα ὁ οἶκος Ἰακώβ ἀλλόφυλος οἰκήτωρ πληρόω καί τέκνον ἀλλόφυλος γίγνομαι αὐτός καί ἐμπίμπλημι ὁ χώρα ὁ πάλαι ὁ θεός χρηματίζω στρατιωτικός ἀνήρ , ὅς αἰνίσσομαι διά ὁ πλῆθος ὁ ἵππος καί ὁ ἅρμα . ἔτι δέ ὁ χώρα αὐτός πληρόω φημί ὁ περί χρυσός καί ἄργυρος ἀσχολέω , ἔτι πρός οὗτος πίμπλημι φημί βδέλυγμα ὁ ἔργον ὁ χείρ αὐτός · τίνω δέ αὐτός , ἀλλά ἢ ὁ ἀλλόφυλος οἰκήτωρ , ἕ καί προσκυνέω ὅς ποιέω ὁ δάκτυλος αὐτός ; οὗτος πᾶς σημαντικός τυγχάνω ἀλλόφυλος ἔθνος καί εἰδωλολάτρης μέλλω οἰκέω αὐτός ὁ Ἱεροσόλυμα καί ὁ Ἰουδαῖος χώρα . ὁ δή πληρόω μετά ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ παρουσία , καί μετά ὁ λόγος ὁ εὐαγγελικός ὁ φωτίζω πᾶς ὁ ἔθνος . ἐπεί μή ὑπακούω ὁ καλέω αὐτός προφήτης ἐρῶ · δεῦτε καί πορεύω ὁ φάος κύριος , παραδίδωμι Ἰουδαῖος ὁ Ῥωμαῖος ἐξουσία , ἐπί ὅς ἄλγος ὁ ψυχή ὁ προφήτης ἀναφωνέω πρός αὐτός λέγω ὁ κύριος · ἀνήκω ὁ λαός σύ ὁ οἶκος ὁ Ἰακώβ . εἶτα παρίστημι τεκμήριον , διά ὅς δείκνυμι ἀνίημι ὁ λαός καί ἐγκαταλείπω ὑπό ὁ κύριος ἐκτός ὁ χώρα αὐτός ἀλλογενής ἔθνος ἐκδίδωμι , ὅς ὁ ἀσέβεια καταριθμέω λέγω πρός αὐτός πάλιν ἀναφωνέω ὁ κύριος · καί μή ἀφίημι αὐτός · ἀντί γάρ ὁ · καί οὖον μή ἀνίημι αὐτός , ὁ μέν Ἀκύλας καί μή ἀείρω αὐτός ἑρμηνεύω , ὁ δέ Σύμμαχος · καί μή ἀφίημι αὐτός . ὅσπερ οὐ εἄν ἔχω λόγος περί Ἰουδαῖος εἴρω · οὖον γάρ εἄν ὁ προφήτης κατεύχομαι ὁ ἴδιος λαός , ἀλλά κατά ὁ ἀποδίδωμι διάνοια . οὗτος περί ὁ εἴρω ὁ ὁ Ἱεροσόλυμα πολεμέω καί πληρόω στρατιωτικός δύναμις καί πᾶς εἰδωλολατρία ἐπάγω .