eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 1.29a
Ἐκπεσόντες δὲ τῶν προλεχθέντων πάντων οἱ ὑπὸ τῆς προφητείας κατηγορούμενοι ἐμπαίκταις κυρίοις καὶ νεανίσκοις ἄρχουσι παρεδόθησαν . τὸ δ’ αἴτιον τούτων ἁπάντων ὁ λόγος διδάξει αὖθις οὐκ εἰδωλολατρίαν αὐτῶν κατηγόρων , ἀλλὰ ὅτι ἐβουλεύσαντο βουλὴν πονηρὰν καθ’ ἑαυτῶν εἰπόντες Δήσομεν τὸν δίκαιον , ὅτι δύσχρηστος ἡμῖν ἐστιν , καὶ ὅτι αἱ γλῶσσαι αὐτῶν μετὰ ἀνομίας τὰ πρὸς κύριον ἠπείθουν , ἀνθ’ οὗ ὁ Σύμμαχος · αἱ γλῶσσαι αὐτῶν καὶ τὰ ἐπιτηδεύματα αὐτῶν πρὸς κύριον πρὸς τὸ παραπικραίνειν , ὁ δὲ Ἀκύλας · ὅτι γλῶσσα αὐτῶν καὶ ἐπιτηδεύματα αὐτῶν πρὸς κύριον προσερίζοντες , ὁρᾷς τὸ αἴτιον διὸ ἀφῃρέθη αὐτῶν τὰ προλεχθέντα . καὶ γὰρ τὰς ἑαυτῶν ἠκόνησαν γλώττας κατὰ τοῦ κυρίου , ὁπηνίκα τὰς ἀσεβεῖς ἠφίεσαν φωνὰς λέγοντες · αἶρε αἶρε αὐτόν , τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐφ’ ἡμᾶς καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ἡμῶν · τότε γὰρ ἀληθῶς ἡ γλῶσσα αὐτῶν καὶ τὰ ἐπιτηδεύματα κατὰ τοῦ κυρίου γέγονεν εἰς τὸ παραπικράναι αὐτόν . διὸ ἑξῆς διασαφῶν τὴν διάνοιαν ἐπιλέγει · τὴν δὲ ἀνομίαν αὐτῶν ὡς Σοδόμων ἀνήγγειλαν καὶ ἐνεφάνισαν . οὐαὶ τῇ ψυχῇ αὐτῶν , ὅτι βεβούλευνται βουλὴν πονηρὰν καθ’ ἑαυτῶν εἰπόντες Δήσομεν τὸν δίκαιον , ὅτι δύσχρηστος ἡμῖν ἐστι . καὶ τοῦτ’ ἦν ἄρα τὸ αἴτιον τοῦ περιαιρεῖσθαι τὰ πάλαι διαλάμποντα τοῦ θεοῦ χαρίσματα . τίς δὲ ὁρῶν τοὺς παρὰ Ἰουδαίοις ὀνομαζομένους πατριάρχας , νεανίσκους ἀληθῶς , οὐ τὴν τοῦ σώματος ἡλικίαν μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰς ψυχὰς ἀτελεῖς καὶ ἐνδεεῖς φρενῶν , τούς τε λοιποὺς αὐτῶν διδασκάλους οὐκ ἂν εἴποι ἐμπαίκτας εἶναι , καὶ οὓς ἡ προφητεία ἐδήλου ; ἀλλὰ καὶ ὁ λαὸς συμπέπτωκεν , ἄνθρωπος πρὸς ἄνθρωπον καὶ ἄνθρωπος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ · προσκόψει δὲ τὸ παιδίον πρὸς τὸν πρεσβύτερον καὶ ὁ ἄτιμος πρὸς τὸν ἔντιμον . μηδεμιᾶς τάξεως οὔσης μηδὲ λόγου θεοῦ ἐν αὐτοῖς πολιτευομένου εἰς τοσαύτην δὲ πενίαν καὶ φρενῶν ἔνδειαν ἐλάσειν αὐτούς φησιν , ὡς μηδὲ ἱματίου μηδὲ ἄρτου εὐπορεῖν · ἱματίου μὲν εὐσχήμονος καὶ κοσμίου λόγου τοῦ καλύπτοντος αὐτῶν τῆς ψυχῆς τὴν ἀσχημοσύνην , ἄρτου δὲ τοῦ τῆς διανοίας θρεπτικοῦ λόγου . διό φησιν · ἐπιλήψεται ἄνθρωπος τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ ἢ τοῦ οἰκείου τοῦ πατρὸς λέγων Ἱμάτιον ἔχεις , ἀρχηγὸς ἡμῶν γενοῦ , καὶ τὸ βρῶμα τὸ ἐμὸν ὑπὸ σὲ ἔστω . καὶ ἀποκριθεὶς ἐρεῖ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ Οὐκ ἔσομαί σου ἀρχηγός · οὐ γὰρ ἔστιν ἐν τῷ οἴκῳ μου ἄρτος οὐδὲ ἱμάτιον . εἶτα τὴν ἐρημίαν τῆς χώρας καὶ τὴν παντελῆ τῆς Ἰερουσαλὴμ ἀπόπτωσιν σημαίνει ἐπιφέρων ἑξῆς · ἀνεῖται Ἰερουσαλήμ , καὶ ἡ Ἰουδαία συμπέπτωκεν . ἡ δ’ αἰτία προλέλεκται · διὰ γὰρ τὰς γλώσσας αὐτῶν , δι’ ὧν παρεπίκραναν τὸν θεὸν καὶ ὅτι ἐβουλεύσαντο βουλὴν πονηρὰν τὴν κατὰ τῆς ἑαυτῶν ψυχῆς , μᾶλλον ἢ κατὰ τοῦ βουλευσαμένου γενομένην ταῦτα πεπόνθασιν . διὸ τὰ γενήματα τῶν ἔργων αὐτῶν φάγονται καὶ οὐαὶ γέγονεν τῷ ἀνόμῳ λαῷ , ἐπειδὴ κατὰ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτοῦ πονηρὰ ὄντα συμβήσεται αὐτῷ · ὁποῖα γάρ τις ἂν σπείρῃ , τοιαῦτα καὶ θερίσει .
Lemmas: ἐκπίτνω δέ ὁ προλέγω πᾶς ὁ ὑπό ὁ προφητεία κατηγορέω ἐμπαίκτης κύριος καί νεανίσκος ἄρχω παραδίδωμι . ὁ δέ αἴτιος οὗτος ἅπας ὁ λόγος διδάσκω αὖθις οὐ εἰδωλολατρία αὐτός κατήγορος , ἀλλά ὅτι βουλεύω βουλή πονηρός κατά ἑαυτοῦ εἶπον δήω ὁ Δίκαιος , ὅτι δύσχρηστος ἐγώ εἰμί , καί ὅτι ὁ γλῶσσα αὐτός μετά ἀνομία ὁ πρός κύριος ἀπειθέω , ἀντί ὅς ὁ Σύμμαχος · ὁ γλῶσσα αὐτός καί ὁ ἐπιτήδευμα αὐτός πρός κύριος πρός ὁ παραπικραίνω , ὁ δέ Ἀκύλας · ὅτι γλῶσσα αὐτός καί ἐπιτήδευμα αὐτός πρός κύριος προσερίζω , ὁράω ὁ αἴτιος διό ἀφαιρέω αὐτός ὁ προλέγω . καί γάρ ὁ ἑαυτοῦ ἀκονάω γλῶσσα κατά ὁ κύριος , ὁπηνίκα ὁ ἀσεβής ἀφίημι φωνή λέγω · ἀείρω ἀείρω αὐτός , ὁ αἷμα αὐτός ἐπί ἐγώ καί ἐπί ὁ τέκνον ἐγώ · τότε γάρ ἀληθής ὁ γλῶσσα αὐτός καί ὁ ἐπιτήδευμα κατά ὁ κύριος γίγνομαι εἰς ὁ παραφίκρημι αὐτός . διό ἑξῆς διασαφέω ὁ διάνοια ἐπιλέγω · ὁ δέ ἀνομία αὐτός ὡς Σόδομα ἀναγγέλλω καί ἐμφανίζω . οὐαί ὁ Ψυχή αὐτός , ὅτι βουλεύω βουλή πονηρός κατά ἑαυτοῦ εἶπον δήω ὁ Δίκαιος , ὅτι δύσχρηστος ἐγώ εἰμί . καί οὗτος εἰμί ἄρα ὁ αἴτιος ὁ περιαιρέω ὁ πάλαι διαλάμπω ὁ θεός χάρισμα . τίς δέ ὁράω ὁ παρά Ἰουδαῖος ὀνομάζω πατριάρχης , νεανίσκος ἀληθής , οὖον ὁ ὁ σῶμα ἡλικία μόνος , ἀλλά καί ὁ ψυχή ἀτελής καί ἐνδεής φρήν , ὁ τε λοιπός αὐτός διδάσκαλος οὐ εἄν εἶπον ἐμπαίκτης εἰμί , καί ὅς ὁ προφητεία δηλόω ; ἀλλά καί ὁ λαός συμπίπτω , ἄνθρωπος πρός ἄνθρωπος καί ἄνθρωπος πρός ὁ πλησίος αὐτός · πρόσκοψις δέ ὁ παιδίον πρός ὁ πρέσβυς καί ὁ ἄτιμος πρός ὁ ἔντιμος . μηδείς τάξις εἰμί μηδέ λόγος θεός ἐν αὐτός πολιτεύω εἰς τοσοῦτος δέ πενία καί φρήν ἔνδεια ἐλαύνω αὐτός φημί , ὡς μηδέ ἱμάτιον μηδέ ἄρτος εὐπορέω · ἱμάτιον μέν εὐσχήμων καί κόσμιος λόγος ὁ καλύπτω αὐτός ὁ Ψυχή ὁ ἀσχημοσύνη , ἄρτος δέ ὁ ὁ διάνοια θρεπτικός λόγος . διό φημί · ἐπιλαμβάνω ἄνθρωπος ὁ ἀδελφός αὐτός ἢ ὁ οἰκεῖος ὁ πατήρ λέγω ἱμάτιον ἔχω , ἀρχηγός ἐγώ γίγνομαι , καί ὁ βρῶμα ὁ ἐμός ὑπό σύ ἵστημι . καί ἀποκρίνω εἴρω ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος οὐ εἰμί σύ ἀρχηγός · οὖον γάρ εἰμί ἐν ὁ οἶκος ἐγώ ἄρτος οὐδέ ἱμάτιον . εἶτα ὁ ἐρημία ὁ χώρα καί ὁ παντελής ὁ Ἱεροσόλυμα ἀπόπτωσις σημαίνω ἐπιφέρω ἑξῆς · ἀνίημι Ἱερουσαλήμ , καί ὁ Ἰουδαῖος συμπίπτω . ὁ δέ αἰτία προλέγω · διά γάρ ὁ γλῶσσα αὐτός , διά ὅς ἐπικραίνω ὁ θεός καί ὅτι βουλεύω βουλή πονηρός ὁ κατά ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή , μᾶλλον ἢ κατά ὁ βουλεύω γίγνομαι οὗτος πάσχω . διό ὁ γένημα ὁ ἔργον αὐτός ἐσθίω καί οὐαί γίγνομαι ὁ ἄνομος λαός , ἐπεί κατά ὁ ἔργον ὁ χείρ αὐτός πονηρός εἰμί συμβαίνω αὐτός · ὁποῖος γάρ τις εἄν σπείρω , τοιοῦτος καί θερίζω .