eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 2.6
Ἀντὶ τοῦ · ἰδοὺ Σιὼν ἡ πόλις ὁ μὲν Ἀκύλας ὡραματίσθη Σιὼν πολίχνη , ὁ δὲ Σύμμαχος καὶ ὁ Θεοδοτίων ἴδε Σιὼν τὴν πόλιν τῶν ἁγίων ἡμῶν εἰρήκασι , τοῦ λόγου προσφωνοῦντος τῇ Σιὼν καὶ παρακελευομένου αὐτῇ θεάσασθαι τὴν πόλιν τὴν καλουμένην τὸ σωτήριον ἡμῶν ἢ θεάσασθαι τὴν πόλιν τῶν ἁγίων ἡμῶν . καὶ πάλιν ἑξῆς · οἱ ὀφθαλμοί σου ὄψονται Ἰερουσαλήμ , ὡς μελλούσης τῆς Ἰερουσαλὴμ γινώσκεσθαι καὶ ὡς οἱ ὀφθαλμοί σου ὄψονται ἑτέραν πόλιν τὴν τῶν ἑορτῶν . σημαίνει δὲ διὰ τούτων ὁ λόγος σωτήριον μὲν τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ , πόλιν δὲ ἑορτῶν τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ , ἥτις ἐστὶ πόλις πλουσία , καὶ σκηναὶ αἳ οὐ μὴ σεισθῶσιν , οὐδὲ μὴ κινηθῶσιν οἱ πάσσαλοι τῆς σκηνῆς αὐτῆς εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον , οὐδὲ τὰ σχοινία αὐτῆς οὐ μὴ διαρραγῶσιν · τῆς μὲν γὰρ Ἰουδαϊκῆς Ἰερουσαλὴμ πολλάκις ἐσείσθησαν αἱ σκηναὶ πολιορκηθείσης διαφόρως καὶ εἰς ἔδαφος κατενεχθείσης ὑπὸ τῶν κατὰ χρόνους πολεμησάντων αὐτήν , τῆς δὲ καινῆς ταύτης πόλεως ἀκινήτους φησὶν ἔσεσθαι τοὺς πασσάλους . κἂν γὰρ νομίζηταί ποτε ἐν διωγμοῖς ἐλαύνεσθαι καὶ πολιορκεῖσθαι , ἀλλ’ ἐπὶ τὴν πέτραν ἑστῶσα μένει δι’ αἰῶνος ἄπτωτος · ἀψευδὴς γὰρ ἦν ὁ εἰπών · ἐπὶ τὴν πέτραν ταύτην οἰκοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν , καὶ πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς , καὶ πάλιν · κατέβησαν οἱ ὑετοί , ἦλθον οἱ ποταμοί , ἔπνευσαν οἱ ἄνεμοι καὶ προσέρρηξαν τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ , καὶ οὐκ ἔπεσε · τεθεμελίωτο γὰρ ἐπὶ τὴν πέτραν . διὰ τοῦτο τὰ σχοινία αὐτῆς φησιν οὐ μὴ διαρραγῶσι . Καὶ τὸ αἴτιον ἐπιλέγει φάσκων · ὅτι τὸ ὄνομα κυρίου μέγα ἐστὶν ἡμῖν · τόπος ἡμῖν ἔσται , ποταμοὶ καὶ διώρυγες πλατεῖς καὶ εὐρύχωροι . αὐτὸ τὸ ὄνομά φησι κυρίου τόπος ἔσται ταύτῃ τῇ καινῇ πόλει τῇ ἀσείστῳ καὶ ἀπτώτῳ · διόπερ ὡς ἂν ἐπὶ τὸν κύριον τόπον ὄντα αὐτῆς ᾠκοδομημένη ἄσειστος μένει . κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · ἐκεῖ φησι κραταιὸς ἡμῖν κύριος τόπος ποταμῶν , διώρυγες εὐρύχωροι , ὅπου μὴ πορευθῇ πλοῖον κωπηλάτου οὐδὲ ἐντολὴ κραταιοῦ διαπεράσει αὐτό , καὶ κατὰ τὸν Ἀκύλαν · ἐκεῖ φησιν ὑπερμεγέθης κύριος ἡμῖν τόπος ποταμῶν , ῥεῖθρα πλατέα χερσίν , οὐ μὴ πορευθῇ ἐν αὐτῷ ναῦς κώπης καὶ τριήρης ὑπερμεγέθης οὐ διαβήσεται αὐτό . τὰ παραπλήσια δὲ καὶ ὁ Θεοδοτίων ἐξέδωκεν . δι’ ὧν ὁ λόγος τῆς προλεχθείσης πόλεως τὸν κύριόν φησιν ἔσεσθαι τόπον ποταμῶν ῥεῖθρα ἐχόντων καὶ διώρυγας πλατεῖς ὥστε λέγειν · τοῦ ποταμοῦ τὰ ὁρμήματα εὐφραίνουσι τὴν πόλιν τοῦ θεοῦ , καὶ πάλιν · ὁ ποταμὸς τοῦ θεοῦ ἐπληρώθη ὑδάτων . οὕτω δὲ ἐν ἀσφαλεῖ τυγχάνουσιν οἱ ποταμοὶ οὗτοι οἱ τὴν πόλιν τοῦ θεοῦ εὐφραίνοντες ὡς μὴ δύνασθαι δι’ αὐτῶν πορεύεσθαι πλοῖον κωπηλάτου μηδὲ τριήρη ὑπερμεγέθη διὰ τὸ αὐτὸν τὸν κύριον εἶναι τὸν τόπον αὐτῶν . ὅθεν ἐχθροῖς καὶ πολεμίοις ἀνεπίβατοι τυγχάνουσιν οἱ ποταμοὶ οἱ τὴν προλεχθεῖσαν τοῦ θεοῦ πόλιν ἀντὶ περιβόλου κυκλοῦντες καὶ περιτειχίζοντες ὡς πᾶσιν ἀλλοτρίοις ἀδιαβάτους εἶναι · ἐπειδὴ ὁ κύριος τόπος ὢν αὐτῆς μέγας ἐστίν · αὐτὸς γὰρ ἦν ἡ πέτρα , ἐφ’ ἣν ᾠκοδομήθη . ὁ αὐτὸς δέ φησι καὶ κριτὴς ἡμῶν ἐστιν , αὐτὸς καὶ ἄρχων ἡμῶν ἐστιν , αὐτὸς καὶ βασιλεὺς καὶ σωτὴρ ἡμῶν . πάντα ταῦτα τοῦ κυρίου ὄντος ἡμῖν εἰκότως ἀπολιόρκητος τυγχάνει ἡ πόλις , καὶ οἱ ποταμοὶ οἱ κυκλοῦντες αὐτὴν ἐχθροῖς ἅπασιν ἀδιάβατοι τυγχάνουσι · νοήσομεν δὲ τοὺς ποταμοὺς τοὺς περιφράττοντας τὴν εἰρημένην πόλιν ἀπὸ τοῦ πρώτου καὶ μεγάλου τελείου ποταμοῦ , οὗ τὰ ὁρμήματα εὐφραίνουσι τὴν πόλιν τοῦ θεοῦ , λόγος τυγχάνει ἀναλόγως . καὶ οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ οἱ διὰ παντὸς βλέποντες τὸ πρόσωπον τοῦ πατρὸς τοῦ ἐν οὐρανοῖς εἶεν ἂν οἱ ποταμοὶ οἱ τὴν ἐκκλησίαν αὐτοῦ φρουροῦντες , ἀλλὰ γὰρ τοσαῦτα εἰπὼν ὁ λόγος περὶ τῆς τοῦ θεοῦ πόλεως μεταβαλὼν ὡς πρὸς τὴν παλαιὰν ἀποτείνεται . Καί φησιν · ἐρράγησαν τὰ σχοινία σου , ὅτι οὐκ ἐνίσχυσεν · ὁ ἱστός σου ἔκλινε τοῦ χαλάσαι τὰ ἱστία · οὐκ ἀρεῖ σημεῖον , ἕως οὗ παραδῶ εἰς προνομήν . σημαίνει δὲ διὰ τούτων τὴν πτῶσιν τῆς σωματικῆς Ἰερουσαλήμ , ἧς ἐρράγη τὰ σχοινία καὶ ὁ ἱστὸς δὲ αὐτῆς ὡσπερεί τινος νηὸς ἐν χειμῶσι καὶ κλύδωσι διαπεσούσης ἐκλίθη πίπτων διασπασθέντων τῶν διακρατούντων αὐτὸν σχοινίων , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · ἐξερρίφη τὰ σχοινία σοῦ φησιν ὥστε μὴ κρατεῖν · οὕτως ὁ ἱστὸς αὐτῶν ὥστε μὴ ἁπλῶσαι ἱστίον . τότε διένειμεν ἕως σκύλων πολλῶν · ὡς γὰρ διαπεσόντος πλοίου καὶ ναυάγιον πεπονθότος ἐν ναυμαχίᾳ πολεμίων οἱ κεκρατηκότες διαρπάζουσιν ἑαυτοῖς τὰ τῶν ἀπολωλότων σκῦλα καὶ προνομὴν ποιοῦνται πάντων . οὕτω φησὶ διαπεσούσης τῆς Ἰερουσαλὴμ καὶ παραδοθείσης τοῖς πολεμίοις τὰ ἐν αὐτῇ πάντα τίμια καὶ σεμνὰ καὶ ἱερατικὰ σκεύη εἰς προνομὴν διεδόθη τοῦ θεοῦ παραδεδωκότος αὐτήν · οὐ γὰρ ἰδίᾳ δυνάμει τοσοῦτον ἴσχυον οἱ πολέμιοι ὡς κρατῆσαι αὐτῆς . αὐτίκα γοῦν χωλοί τινες ἦσαν οἱ τὴν προνομὴν πεποιημένοι , σκάζοντες καὶ χωλεύοντες τὰς τῆς ψυχῆς βάσεις ὡς μὴ βαδίζειν τὴν ὁδὸν τῆς θεοσεβείας · εἰδωλολάτραι γοῦν ἦσαν οὗτοι οἱ ἀκοπιάστως καὶ ἀπονητὶ ἑλόντες τὴν ναυάγιον πεπονθυῖαν πόλιν . διὸ εἴρηται · νῦν πολλοὶ χωλοὶ προνομὴν ποιήσουσι καὶ οὐ μὴ εἴπωσι Κοπιῶ ὁ λαὸς ὁ οἰκῶν ἐν αὐτοῖς · ἀφείθη γὰρ αὐτοῖς ἡ ἁμαρτία · οὐ γὰρ λελόγισται αὐτοῖς ἁμαρτία πολιορκήσασι πόλιν διὰ τὸ θεοῦ κρίσει τοῦτο πεποιηκέναι .
Lemmas: ἀντί ὁ · ἰδού Σιών ὁ πόλις ὁ μέν Ἀκύλας ὡραματίσθη Σιών Πολίχνα , ὁ δέ Σύμμαχος καί ὁ Θεοδοτίων ὁράω Σιών ὁ πόλις ὁ ἅγιος ἐγώ εἴρω , ὁ λόγος προσφωνέω ὁ Σιών καί παρακελεύομαι αὐτός θεάομαι ὁ πόλις ὁ καλέω ὁ σωτήριος ἐγώ ἢ θεάομαι ὁ πόλις ὁ ἅγιος ἐγώ . καί πάλιν ἑξῆς · ὁ ὀφθαλμός σύ ὁράω Ἱερουσαλήμ , ὡς μέλλω ὁ Ἱεροσόλυμα γιγνώσκω καί ὡς ὁ ὀφθαλμός σύ ὁράω ἕτερος πόλις ὁ ὁ ἑορτή . σημαίνω δέ διά οὗτος ὁ λόγος σωτήριος μέν ὁ Χριστός ὁ θεός , πόλις δέ ἑορτή ὁ ἐκκλησία ὁ θεός , ὅστις εἰμί πόλις πλούσιος , καί σκηνή ὅς οὖον μή σείω , οὐδέ μή κινέω ὁ πάσσαλος ὁ σκηνή αὐτός εἰς ὁ αἰών χρόνος , οὐδέ ὁ σχοινίον αὐτός οὖον μή διαρρήγνυμι · ὁ μέν γάρ Ἰουδαϊκός Ἱεροσόλυμα πολλάκις σείω ὁ σκηνή πολιορκέω διάφορος καί εἰς ἔδαφος καταφέρω ὑπό ὁ κατά χρόνος πολεμέω αὐτός , ὁ δέ καινός οὗτος πόλις ἀκίνητος φημί εἰμί ὁ πάσσαλος . κἀν γάρ νομίζω ποτός ἐν διωγμός ἐλαύνω καί πολιορκέω , ἀλλά ἐπί ὁ πέτρα ἵστημι μένω διά αἰών ἄπτωτος · ἀψευδής γάρ εἰμί ὁ εἶπον · ἐπί ὁ πέτρα οὗτος οἰκοδομέω ἐγώ ὁ ἐκκλησία , καί Πύλαι ᾍδης οὖον κατισχύω αὐτός , καί πάλιν · καταβαίνω ὁ ὑετός , ἔρχομαι ὁ ποταμός , πνέω ὁ ἄνεμος καί προσρήγνυμι ὁ οἰκίον ἐκεῖνος , καί οὐ πίπτω · θεμελιόω γάρ ἐπί ὁ πέτρα . διά οὗτος ὁ σχοινίον αὐτός φημί οὖον μή διαράσσω . καί ὁ αἴτιος ἐπιλέγω φάσκω · ὅτι ὁ ὄνομα κύριος μέγας εἰμί ἐγώ · τόπος ἐγώ εἰμί , ποταμός καί διῶρυξ πλατύς καί εὐρύχωρος . αὐτός ὁ ὄνομα φημί κύριος τόπος εἰμί οὗτος ὁ καινός πόλις ὁ ἄσειστος καί ἄπτωτος · διόπερ ὡς εἄν ἐπί ὁ κύριος τόπος εἰμί αὐτός οἰκοδομέω ἄσειστος μένω . κατά δέ ὁ Σύμμαχος · ἐκεῖ φημί κραταιός ἐγώ κύριος τόπος ποταμός , διῶρυξ εὐρύχωρος , ὅπου μή πορεύω πλοῖον κωπηλάτης οὐδέ ἐντολή κραταιός διαπεράω αὐτός , καί κατά ὁ Ἀκύλας · ἐκεῖ φημί ὑπερμεγέθης κύριος ἐγώ τόπος ποταμός , ῥεῖθρον πλατύς χείρ , οὖον μή πορεύω ἐν αὐτός ναῦς κώπη καί τριήρης ὑπερμεγέθης οὖον διαβαίνω αὐτός . ὁ παραπλήσιος δέ καί ὁ Θεοδοτίων ἐκδίδωμι . διά ὅς ὁ λόγος ὁ προλέγω πόλις ὁ κύριος φημί εἰμί τόπος ποταμός ῥεῖθρον ἔχω καί διῶρυξ πλατύς ὥστε λέγω · ὁ ποταμός ὁ ὅρμημα εὐφραίνω ὁ πόλις ὁ θεός , καί πάλιν · ὁ ποταμός ὁ θεός πληρόω ὕδωρ . οὗτος δέ ἐν ἀσφαλής τυγχάνω ὁ ποταμός οὗτος ὁ ὁ πόλις ὁ θεός εὐφραίνω ὡς μή δύναμαι διά αὐτός πορεύω πλοῖον κωπηλάτης μηδέ τριήρης ὑπερμεγέθης διά ὁ αὐτός ὁ κύριος εἰμί ὁ τόπος αὐτός . ὅθεν ἐχθρός καί πολέμιος ανεπίβατος τυγχάνω ὁ ποταμός ὁ ὁ προλέγω ὁ θεός πόλις ἀντί περίβολος κυκλόω καί περιτειχίζω ὡς πᾶς ἀλλότριος ἀδιάβατος εἰμί · ἐπεί ὁ κύριος τόπος εἰμί αὐτός μέγας εἰμί · αὐτός γάρ εἰμί ὁ πέτρα , ἐπί ὅς οἰκοδομέω . ὁ αὐτός δέ φημί καί κριτής ἐγώ εἰμί , αὐτός καί ἄρχω ἐγώ εἰμί , αὐτός καί βασιλεύς καί σωτήρ ἐγώ . πᾶς οὗτος ὁ κύριος εἰμί ἐγώ εἰκότως ἀπολιόρκητος τυγχάνω ὁ πόλις , καί ὁ ποταμός ὁ κυκλόω αὐτός ἐχθρός ἅπας ἀδιάβατος τυγχάνω · νοέω δέ ὁ ποταμός ὁ περιφράσσω ὁ εἴρω πόλις ἀπό ὁ πρῶτος καί μέγας τέλειος ποταμός , ὅς ὁ ὅρμημα εὐφραίνω ὁ πόλις ὁ θεός , λόγος τυγχάνω ἀνάλογος . καί ὁ ἄγγελος αὐτός ὁ διά πᾶς βλέπω ὁ πρόσωπον ὁ πατήρ ὁ ἐν οὐρανός ἄγω εἄν ὁ ποταμός ὁ ὁ ἐκκλησία αὐτός φρουρά , ἀλλά γάρ τοσοῦτος εἶπον ὁ λόγος περί ὁ ὁ θεός πόλις μεταβάλλω ὡς πρός ὁ παλαιός ἀποτείνω . καί φημί · ῥήγνυμι ὁ σχοινίον σύ , ὅτι οὐ ἐνισχύω · ὁ ἱστός σύ κλίνω ὁ χαλάω ὁ ἱστίον · οὐ ἀείρω σημεῖον , ἠώς ὅς παραδίδωμι εἰς προνομή . σημαίνω δέ διά οὗτος ὁ πτῶσις ὁ σωματικός Ἱερουσαλήμ , ὅς ῥήγνυμι ὁ σχοινίον καί ὁ ἱστός δέ αὐτός ὥσπερ τις ναός ἐν χειμών καί κλύδων διαπίπτω κλίνω πίπτω διασπάω ὁ διακρατέω αὐτός σχοινίον , κατά δέ ὁ Σύμμαχος · ἐκρίπτω ὁ σχοινίον σύ φημί ὥστε μή κρατέω · οὕτως ὁ ἱστός αὐτός ὥστε μή ἁπλόω ἱστίον . τότε διανέμω ἠώς σκῦλα πολύς · ὡς γάρ διαπίπτω πλοῖον καί ναυάγιον πάσχω ἐν ναυμαχία πολέμιος ὁ κρατέω διαρπάζω ἑαυτοῦ ὁ ὁ ἀπόλλυμι σκῦλα καί προνομή ποιέω πᾶς . οὗτος φημί διαπίπτω ὁ Ἱεροσόλυμα καί παραδίδωμι ὁ πολέμιος ὁ ἐν αὐτός πᾶς τίμιος καί σεμνός καί ἱερατικός σκεῦος εἰς προνομή διαδίδωμι ὁ θεός παραδίδωμι αὐτός · οὖον γάρ ἴδιος δύναμις τοσοῦτος ἰσχύω ὁ πολέμιος ὡς κρατέω αὐτός . αὐτίκα γοῦν χωλός τις εἰμί ὁ ὁ προνομή ποιέω , σκάζω καί χωλεύω ὁ ὁ Ψυχή βάσις ὡς μή βαδίζω ὁ ὁδός ὁ θεοσέβεια · εἰδωλολάτρης γοῦν εἰμί οὗτος ὁ ἀκοπίαστος καί ἀπονητί αἱρέω ὁ ναυάγιον πάσχω πόλις . διό εἴρω · νῦν πολύς χωλός προνομή ποιέω καί οὖον μή εἶπον κοπίζω ὁ λαός ὁ οἰκέω ἐν αὐτός · ἀφίημι γάρ αὐτός ὁ ἁμαρτία · οὖον γάρ λογίζομαι αὐτός ἁμαρτία πολιορκέω πόλις διά ὁ θεός κρίσις οὗτος ποιέω .