eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 2.48
Ὡς πρὸς τὸν τῶν Ἰουδαίων λαὸν διαστειλάμενος ὁ λόγος ἐν τοῖς πρὸ τούτου τὰ πρακτέα , καὶ τοῖς μὲν τὰ πρακτέα δι’ ἔργων ἐπιτελέσασι τὰς πρεπούσας ἐπαγγελίας παραθείς , τοῖς δὲ τὰ ἐναντία ἑλομένοις τὰς καταλλήλους ἀπειλήσας τιμωρίας · διὰ τῶν προκειμένων ἔλεγχον αὐτοῖς προσφέρει ὥς τινα ἐναντία ἑλομένοις τῇ τοῦ θεοῦ βουλῇ , οὗ χάριν καὶ τοῖς κακοῖς περιπεπτώκασι . φησὶν οὖν πρὸς αὐτούς · Οὐκ ἦν ἀδύνατον ἐμοὶ τῷ θεῷ καὶ ἀπολλυμένους ὑμᾶς ἀνακτήσασθαι οὐδ’ ἠσθένει ἡ ἐμὴ χεὶρ καὶ ἀναξίους ὄντας ὑμᾶς διασῶσαι · καὶ τὸ οὖς δὲ τὸ ἐμὸν τὸ πάντων ἀκουστικὸν οὐχ οὕτως ἦν βαρυήκοον ὡς μὴ δύνασθαι ὑμῶν εἰσακοῦσαι βοώντων . πλὴν εἰ καὶ τὰ παρ’ ἐμοῦ τοιαῦτα ἀλλὰ τὰ ἁμαρτήματα ὑμῶν τυγχάνει ὡς κακῶν σωρὸν ποιεῖσθαι καὶ μεσότοιχον ἐγείρειν μεταξὺ τοῦ θεοῦ καὶ ὑμῶν · τοιούτους δὲ ὄντας σῴζειν οὔτε δίκαιον οὐθ’ ὑμῖν συμφέρον ἐστίν . ὁ δὲ Ἀπόστολος λέγει που περὶ τοῦ σωτῆρος · ὁ ποιήσας τὰ ἀμφότερα ἓν καὶ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας , τὴν ἔχθραν , ἐν τῇ σαρκὶ αὐτοῦ . ἀλλ’ ὁ μὲν σωτὴρ διὰ τῆς ἀφέσεως τῶν ἁμαρτιῶν τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας λέγεται , ὁ δὲ παρὼν προφήτης διδάσκει , ὡς ἄρα αἱ ἑκάστου ἁμαρτίαι μέσαι παρεμβαλλόμεναι θεοῦ καὶ ἀνθρώπων μακρὰν ἀποσκορακίζουσι τὴν ἁμαρτάνουσαν ψυχὴν τοῦ θεοῦ , ἐπειδὴ τῶν ἀδυνάτων ἐστὶ θεῷ συνάπτεσθαι ἁμαρτίαν . διὸ ἐπιλέγει · καὶ διὰ τὰς ἁμαρτίας ὑμῶν ἀπέστρεψα τὸ πρόσωπόν μου ἀφ’ ὑμῶν . ὁ παράνομος ὑμῶν βίος οὐκ ἐᾷ τῆς θείας ὑμᾶς ἀπολαῦσαι προνοίας διὰ τὸ βδελύττεσθαι ὥσπερ δυσώδη καὶ αἰσχρὸν καὶ ἄτιμον τὴν ἁμαρτίαν . Τὸ μὲν οὖν αἴτιον τῆς ἀποπτώσεως τοῦ λαοῦ καὶ τῆς πορρωτάτω τοῦ θεοῦ ἀποβολῆς αὐτοῦ οὐδὲν ἕτερον εἶναι ἐδίδαξεν ἢ τὰς ἁμαρτίας · τὸ δὲ τούτων εἶδος ἑξῆς καταριθμεῖται λέγων · αἱ χεῖρες ὑμῶν μεμολυμμέναι αἵματι καὶ οἱ δάκτυλοι ὑμῶν ἐν ἁμαρτίαις , τὰ δὲ χείλη ὑμῶν ἐλάλησεν ἀνομίαν . καὶ θέα ὡς οὐκ ἐπιμέμφεται αὐτοῖς ἐν τούτοις εἰδωλολατρίαν οὐδ’ ἑτέραν τινὰ παράνομον πρᾶξιν , ἀλλὰ τὴν διὰ χειρῶν μιαιφονίαν καὶ τὴν διὰ στόματος παρανομίαν , δι’ ὧν ᾐνίξατο τὴν κατὰ τοῦ σωτῆρος ἐπανάστασιν αὐτῶν καὶ τὴν κατὰ τῶν δικαίων ἀνδρῶν ἐπιβουλήν . περὶ ὧν καὶ διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἐδήλου φάσκων · Ἴδετε ὡς ὁ δίκαιος αἴρεται , καὶ οὐδεὶς κατανοεῖ , καὶ ἄνδρες δίκαιοι αἴρονται , καὶ οὐδεὶς ἐκδέχεται τῇ καρδίᾳ . ἀπὸ γὰρ προσώπου ἀνομίας ἦρται ὁ δίκαιος · ἔσται ἐν εἰρήνῃ ἡ ταφὴ αὐτοῦ , ἦρται ἐκ τοῦ μέσου . εἰ δὲ καὶ μὴ αὐτόχειρες γεγόνασι τοῦ σωτῆρος , ἀλλὰ τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐπ’ αὐτοὺς καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα αὐτῶν αἰτησάμενοι καὶ βοαῖς ἀθέοις χρησάμενοι ἔργῳ παρέστησαν τὰς χεῖρας ἔχειν μεμολυμμένας αἵματι , τά τε χείλη αὐτῶν λελαληκέναι ἀνομίαν καὶ τὴν γλῶσσαν αὐτῶν μεμελετηκέναι ἀδικίαν . Διό φησιν ὁ προφήτης · οὐθεὶς λαλεῖ δίκαια , οὐδὲ ἔστι κρίσις ἀληθινή . εἶτ’ ἐπειδήπερ ἐξαπατῶντες ἑαυτοὺς ἕτερον προσδοκῶσι Χριστὸν ἀνθρώπινά τινα περὶ αὐτοῦ μυθολογοῦντες . τούτου χάριν ἐπιλέγει · πεποίθασιν ἐπὶ ματαίοις καὶ λαλοῦσι κενά . διὸ παραινεῖ ὁ θεῖος Ἀπόστολος μὴ προσέχειν Ἰουδαϊκοῖς μύθοις καὶ ἐντολαῖς ἀνθρώπων ἀποστρεφομένων τὴν ἀλήθειαν . οἱ δ’ αὐτοὶ οὗτοι ἐπινοοῦντες εὑρησιλογίας ἑαυτοῖς καὶ ἐξ οἰκείων λογισμῶν βλασφήμους τινὰς συντιθέντες λόγους κατὰ τοῦ Χριστοῦ τοῦ θεοῦ κύουσι πόνον καὶ τίκτουσιν ἀνομίαν · οὐ γὰρ ἐπίστανται λέγειν · ἐκ τοῦ φόβου σου , κύριε , ἐν γαστρὶ ἐλάβομεν καὶ ὠδινήσαμεν καὶ ἐτέκομεν πνεῦμα σωτηρίας . τοιαῦτα δὲ κύουσιν , ὁποῖα καὶ δι’ ἑτέρου λέλεκται · ἰδοὺ ὠδίνησεν ἀδικίαν , συνέλαβε πόνον καὶ ἔτεκεν ἀνομίαν · λάκκον ὤρυξε καὶ ἀνέσκαψεν αὐτὸν καὶ ἐμπεσεῖται εἰς βόθρον , ὃν εἰργάσατο . εἴη δ’ ἂν τοιαῦτα καὶ τὰ ἀσεβῆ καὶ ἄθεα δόγματα , ὅσα ἕκαστος ἐκ τῆς αὐτοῦ διανοίας εὑρησιλογῶν ἀναπλάττει . οἱ δὲ τοιοῦτοι καὶ ᾠὰ ἀσπίδων ἔρρηξαν τῶν ἀντικειμένων δυνάμεων τὰ σπέρματα ἐν ἑαυτοῖς κυήσαντες · διὸ τοῖς τῆς κακίας καὶ πονηρίας αὐτῶν υἱοῖς ἐλέγετο · ὄφεις , γεννήματα ἐχιδνῶν . ἀναλόγως δὲ τῷ σπόρῳ τῷ θείῳ τὸν τῶν ἀντικειμένων δυνάμεων σπόρον ᾠὰ ὠνόμασε διὰ τὸ παράδειγμα τοῦ ἑρπυστικοῦ γένους · ἀσπίδες καὶ ὄφεις καὶ τὰ τοιαῦτα τῶν ᾠοτόκων ἐστίν . ἐπειδὴ δὲ μετὰ τὴν τοσαύτην κακίαν ἐπαγγέλλονται μὲν τὰς ἀπὸ τῶν θείων γραφῶν διδασκαλίας , ἐκπίπτουσι δὲ εἰς γραώδεις μύθους καὶ εἰς παραδόσεις ἀνθρώπων οὐδὲν ὑγιὲς οὐδὲ ὠφέλιμον περιεχούσας . εἰκότως ἐπιλέγει · καὶ ἱστὸν ἀράχνης ὑφαίνουσι , τὸ σαθρὸν καὶ ἄτιμον τῆς τοιαύτης αὐτῶν σπουδῆς τῷ τῆς ἀράχνης ὑφάσματι παραβάλλων . καὶ ὁ μέλλων φησὶν τῶν ᾠῶν αὐτῶν φαγεῖν συντρίψας οὔριον εὗρε , καὶ ἐν αὐτῷ βασιλίσκον · ποίων δὲ ᾠῶν ἢ περὶ ὧν εἴρηται τό · ᾠὰ ἀσπίδων ἔρρηξαν . οἱ μὲν οὖν ἐν κακίᾳ τέλειοι διαρρήξαντες τουτωνὶ τῶν ᾠῶν τὰ τελεσφορηθέντα εἰς ἑαυτοὺς ὑπεδέξαντο , οἱ δὲ ἀτελέστεροι πρὶν διαρραγῆναι καὶ τελεσφορηθῆναι ἐμφαγόντες αὐτῶν ἀπόλλυνται . διὸ κατὰ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτὰς εἴρηται · ὁ ἐσθίων ἐκ τῶν ᾠῶν αὐτῶν ἀποθανεῖται . εἰ δέ τις εὑρεθείη συνετὸς ἀνὴρ ὁ συντρίβειν αὐτὰ δυνάμενος ἀνατρεπτικῷ καὶ ἐλεγκτικῷ λόγῳ , οὗτος εὕροι ἂν τὸ ἐν αὐτοῖς ἀνεμιαῖον καὶ οὔριον καὶ δυσῶδες καὶ φθοριμαῖον καὶ ἐν τούτοις ἅπασιν ἰλυσπώμενον καὶ ἐγκρυπτόμενον τὸ πάντων ἑρπετῶν καὶ ἐξ αὐτοῦ βλέμματος θανατοποιόν , τὸν βασιλίσκον λέγω , κατὰ δὲ τὸν Ἀκύλαν · καὶ τὸ θαλφθὲν ἐσχίσθη ἔχιδνα , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · τὸ δὲ συνεστραμμένον ἀπορραγὲν ἔσται ἀσπίς , κατὰ δὲ τὸν Θεοδοτίωνα · τὸ θαλφθὲν ἐρράγη ἀσπίς . τοιαῦτα δὲ τὰ παρὰ τοῖς δηλουμένοις ᾠά , ὅτι κύουσι πόνον καὶ τίκτουσιν ἀνομίαν . Εἶτ’ ἐπειδὴ προείρητο · καὶ ἱστὸν ἀράχνης ὑφαίνουσι , πλατύτερον τὴν τούτου διάνοιαν ἐκτίθεται φάσκων · ὁ ἱστὸς αὐτῶν οὐκ ἔσται εἰς ἱμάτιον , οὐδὲ μὴ περιβάλωνται ἀπὸ τῶν ἔργων αὐτῶν · ἱστὸν παρ’ αὐτοῦ μαθὼν τοῦ προφήτου Ἠσαΐου φήσαντος διὰ τῶν ἔμπροσθεν · ὁ λαὸς οὗτος τοῖς χείλεσί με τιμᾷ , ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ’ ἐμοῦ · μάτην δὲ σέβονταί με διδάσκοντες διδασκαλίας ἐντάλματα ἀνθρώπων , τὰς παραδόσεις τῶν πρεσβυτέρων αὐτῶν περιέποντες τὸν νόμον τοῦ θεοῦ παρεώρων ὑφαίνοντες καὶ συνείροντες ἐντολὰς ἀνθρώπων ἀποστρεφομένων τὴν ἀλήθειαν . διό φησιν · ὁ ἱστὸς αὐτῶν οὐκ ἔσται εἰς ἱμάτιον , οὐδὲ μὴ περιβάλωνται ἀπὸ τῶν ἔργων αὐτῶν · τὰ γὰρ ἔργα αὐτῶν ἔργα ἀνομίας . οἱ μὲν οὖν διὰ λόγων θείων τῶν ἐξ ἁγίου πνεύματος λελαλημένων πνευματικὰ πνευματικοῖς συγκρίνοντες χιτῶνα θεῖον ὑφαίνουσιν , οἱ δ’ εἰς ἄχρηστον ταῖς Ἰουδαϊκαῖς μυθολογίαις κατατρίβοντες πλέον οὐδὲν ἢ τὸν τῆς ἀράχνης ζηλοῦσιν ἱστὸν ἐπὶ θήρα ψυχῶν εὐτελῶν τῶν ἁλισκομένων ὥσπερ ἐν βρόχοις ἐν ταῖς μυθολογίαις αὐτῶν . εἶθ’ ἑξῆς εἴρηται · τὰ γὰρ ἔργα αὐτῶν ἔργα ἀνομίας , οἱ δὲ πόδες αὐτῶν εἰς κακίαν τρέχουσι ταχινοὶ ἐκχέαι αἷμα · καὶ οἱ διαλογισμοὶ αὐτῶν διαλογισμοὶ ἀφρόνων . ταῦτα πάντα ἐξυφαίνουσιν ἑαυτοῖς διὰ τοῦ οἰκείου ἱστοῦ τὴν ἀράχνην ἀπομιμούμενοι καὶ τρέχοντες ἐπὶ πονηρίαν καὶ ταχεῖς γινόμενοι εἰς τὸ ἐκχέειν αἷμα ἀναίτιον κατὰ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτάς . διὸ καὶ ἀνωτέρω ἐλέγετο πρὸς τοὺς αὐτούς · αἱ γὰρ χεῖρες ὑμῶν μεμολυμμέναι αἵματι καὶ οἱ δάκτυλοι ὑμῶν ἐν ἁμαρτίαις , τὰ δὲ χείλη ὑμῶν ἐλάλησεν ἀνομίαν , καὶ ἡ γλῶσσα ὑμῶν ἀδικίαν μελετᾷ , ἀλλὰ καὶ σύντριμμα καὶ ταλαιπωρία φησὶν ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν , καὶ ὁδὸν εἰρήνης οὐκ ἔγνωσαν . διὸ καὶ ἀπεκλαύσατο αὐτοὺς ὁ σωτὴρ εἰπὼν πρὸς τὴν Ἰερουσαλήμ · εἰ ᾔδεις καί γε σὺ τὰ πρὸς εἰρήνην σου . ὅτι ἥξουσιν ἡμέραι ἐπὶ σοὶ καὶ περιβαλοῦσί σε οἱ ἐχθροί σου χάρακα καὶ κυκλώσουσί σε καὶ τὰ τέκνα σου ἐδαφιοῦσιν . οὐκ ἔγνωσαν οὖν ὁδὸν εἰρήνης , ἀλλ’ οὐδὲ κρίσις ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν εὕρηται , ἀκρισία δὲ πᾶσα καὶ ἀδικία , πᾶσαί τε αἱ τρίβοι αὐτῶν διεστραμμέναι , καὶ οὐκ οἴδασιν εἰρήνην · οὐ γὰρ παρεδέξαντο τὸν τῆς εἰρήνης πρύτανιν , περὶ οὗ εἴρηται · αὐτὸς γάρ ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν . διὸ τοῖς αὐτοῦ μαθηταῖς ταύτην προεξένει λέγων · εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν , εἰρήνην τὴν ἐμὴν ἀφίημι ὑμῖν . Ἀλλὰ γὰρ τούτων ἕνεκεν ἁπάντων ἀπέστη φησὶν ἡ κρίσις ἀπ’ αὐτῶν , καὶ οὐ μὴ καταλάβῃ αὐτοὺς δικαιοσύνη · κρίσιν δὲ λέγει ἐνταῦθα , περὶ ἧς ἀνωτέρω εἴρηται · ἰδοὺ ὁ παῖς μου ὃν ᾑρέτισα , ὁ ἀγαπητός μου ὃν ἠγάπησεν ἡ ψυχή μου · κρίσιν τοῖς ἔθνεσιν ἐξοίσει . αὕτη τοίνυν ἡ τοῖς ἔθνεσι δοθεῖσα κρίσις ἀπέστη ἐξ αὐτῶν καὶ ἡ δικαιοσύνη δὲ ἡ πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν διὰ τῆς σωτηρίου χάριτος δεδωρημένη καὶ αὕτη καταλιποῦσα αὐτοὺς ἀνεχώρησεν . εἶτ’ ἐπεὶ προσεδόκων τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ κηρυττόμενον αὐτοῖς διὰ τῶν προφητικῶν λόγων , ἐλθόντα δὲ αὐτὸν οὐ παρεδέξαντο , ἀκολούθως εἴρηται · ὑπομεινάντων αὐτῶν φῶς ἐγένετο αὐτοῖς σκότος , μείναντες αὐγὴν ἐν ἀωρίᾳ περιεπάτησαν . Καὶ ἐπειδὴ ψηλαφῶντες τὰς θείας γραφὰς οὐ συνίεσαν τὸν ἐν βάθει τῶν λέξεων ἐναποκεκρυμμένον νοῦν , περὶ δὲ μόνην τὴν λέξιν ἀσχολούμενοι ὥσπερ τινὰ τοῖχον ἐοίκασι ψηλαφᾶν . τούτου χάριν ἑξῆς ἐπιλέγει · ψηλαφήσουσιν ὡς τυφλοὶ τοῖχον καὶ ὡς οὐχ ὑπαρχόντων ὀφθαλμῶν ψηλαφήσουσι , καὶ τούτοις συνάπτει λέγων · πεσοῦνται ἐν μεσημβρίᾳ ὡς ἐν μεσονυκτίῳ καὶ ὡς ἀποθνῄσκοντες · κατὰ γὰρ τὸν καιρὸν τοῦ τῶν ἐθνῶν μεσημβρινοῦ φωτὸς ταῖς σωτηρίοις καὶ εὐαγγελικαῖς αὐγαῖς τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ καταλαμπομένης μόνοι αὐτοὶ ὡς ἂν τὰ πρὸς θάνατον ἡμαρτηκότες πεπτώκασι καὶ ὥσπερ ἐν μεσονυκτίῳ διάγουσι . Καὶ στενάξουσι δέ φησιν ὡς ἄρκος καὶ ὡς περιστερὰ ἅμα πορεύσονται · οἱ γὰρ στεναγμοὶ αὐτῶν , εἰ μὲν κατὰ λόγον ἐγίνοντο ὑπὲρ ὧν τετολμήκασι κατὰ τοῦ σωτῆρος , ἐπωφελεῖς ἐγένοντο ἄν . χρὴ γὰρ αὐτοὺς καὶ πενθεῖν καὶ στενάζειν καὶ ἀποδύρεσθαι καὶ δακρύειν , ὧν ἐξέχεον αἱμάτων ἕνεκα . ἐπεὶ δὲ τοῦτο μὲν οὐ προσποιοῦνται , τὴν δὲ πόλιν τὴν αἰσθητήν , λέγω δὲ τὴν Ἰερουσαλήμ , ἀποκλαίονται καὶ τὴν πτῶσιν αὐτῆς στενάζουσιν ἀλόγως , εἰκότως θηρίῳ ἀγρίῳ παρεβλήθησαν . διὸ λέλεκται · καὶ στενάξουσιν ὡς ἄρκος , καὶ ἐν ἄλλοις δὲ εἴρηται · ὡς ἄρκος ἀτεκνουμένη . ἄρκος μὲν οὖν διὰ τὸ ἀνθρωποβόρον τοῦ θηρὸς ὠνομάσθησαν , ἐπεὶ καὶ αὐτοὶ ἀνθρώπους ἔφαγον μιαιφονοῦντες καὶ τοὺς προφήτας ἀναιροῦντες , ἠτεκνωμένῃ δὲ ἄρκῳ παρωμοιώθησαν διὰ τὴν ἀπώλειαν τῶν τέκνων . ἀντὶ δὲ τοῦ · καὶ ὡς περιστερὰ ἅμα πορεύσονται , ὁ Σύμμαχος καὶ ὁ Θεοδοτίων ὡς περιστερὰ μελέτῃ μελετήσομεν εἰρήκασιν , ὁ δὲ Ἀκύλας · καὶ ὡς περιστεραὶ φθογγῇ φθεγξόμεθα . μετὰ γὰρ τὰ τοσαῦτα εἰσέτι καὶ νῦν τὰς θείας πειρῶνται καταμελετᾶν γραφὰς καὶ τοῦτ’ αὐτοῖς μόνον λείπεται τὸ ἐκμανθάνειν καὶ διὰ στόματος μελετᾶν αὐτὰς περιᾴδοντας τῇ φωνῇ ὡς μηδὲν διαφέρειν ἀλογίστου περιστερᾶς δοκούσης μέν τι πράττειν , δι’ ἧς ἀφίησι φθογγῆς οὐ μὴν ἔναρθρόν τινα λόγον ἀποδιδούσης . ὅθεν καλῶς κυριολεκτῶν τὴν Ἑβραϊκὴν λέξιν ὁ Ἀκύλας καὶ ὡς περιστεραί φησι φθογγῇ φθεγξόμεθα , καὶ τὰ συνημμένα δὲ πάντα ὡς ἐκ προσώπου τοῦ κατηγορουμένου λαοῦ ἐξέθεντο οἱ λοιποί · διὸ κατὰ τὸν Σύμμαχον εἴρηται · διὰ τοῦτο μακρὰν ἐγένετο κρίσις ἀφ’ ἡμῶν , καὶ οὐ καταλήψεται ἡμᾶς . δικαιοσύνην γὰρ προσδοκήσομεν εἰς φῶς , καὶ ἰδοὺ σκότος , εἰς φέγγος , ἐν ζόφῳ περιπατήσομεν . ψηλαφήσομεν ὡς τυφλοὶ τοῖχον καὶ ὡς οὐκ ὄντων ὀφθαλμῶν ψηλαφήσομεν . καὶ παρὰ τοῖς Ἑβδομήκοντα δὲ τὰ ἑξῆς ἐπιφερόμενα ἐκ προσώπου τοῦ λαοῦ λέλεκται , φησὶ γοῦν · ἀνεμείναμεν κρίσιν , καὶ οὐκ ἔστι · σωτηρία μακρὰν ἀφέστηκεν ἀφ’ ἡμῶν · πολλὴ γὰρ ἡ ἀνομία ἡμῶν ἐναντίον σου . λέγει δὲ ταῦτα ὁ προφήτης ἐκ προσώπου τοῦ λαοῦ διδάσκων αὐτοὺς ἑαυτῶν ἐξομολογεῖσθαι τῷ θεῷ τὰς ἁμαρτίας καὶ κατηγορεῖν αὐτοὺς ἑαυτῶν , ἵνα κἂν οὕτως πληγέντες τὴν ψυχὴν ἀνανεύσωσι καὶ ἐπιστρέψωσι μετανοεῖν διδαχθέντες . πῶς δὲ ἀνέμειναν κρίσιν , καὶ οὐκ ἔστιν , ἀλλ’ ἐπεὶ μὴ εὗρον τὴν κρίσιν τὴν τοῖς ἔθνεσι κατηγγελμένην , ὡς προείρηται · μακρὰν γὰρ ἐξ αὐτῶν ἀπέστη καὶ διὰ τί διδάσκουσιν αὐτοὶ λέγοντες · πολλὴ γὰρ ἡ ἀνομία ἡμῶν ἐναντίον σου , καὶ αἱ ἁμαρτίαι ἡμῶν ἀντέστησαν ἡμῖν · αἱ γὰρ ἀνομίαι ἡμῶν ἐν ἡμῖν , καὶ τὰ ἀδικήματα ἡμῶν ἔγνωμεν . Τίνα δὲ πάντα ταῦτα , ἃ κατηγόρησαν ἑαυτῶν πάλιν διδάξουσι λέγοντες · ἠσεβήσαμεν καὶ ἐψευσάμεθα , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · ἔγνωμέν φησιν ἀδικεῖν καὶ ψεύδεσθαι κατὰ κυρίου , κατὰ δὲ τὸν Ἀκύλαν · καὶ ἀρνήσασθαι ἐν κυρίῳ , σαφῶς τὴν ἄρνησιν αὐτῶν παριστῶντος τοῦ λόγου , ἀλλὰ καὶ ἀπέστημέν φησιν ὄπισθεν τοῦ θεοῦ ἡμῶν · ἐλαλήσαμεν συκοφαντίαν . ὁρᾷς ὡς οὐδαμοῦ εἰδωλολατρίαν αὐτῶν κατηγορεῖ , ἀλλὰ καὶ συκοφαντίας καὶ λόγους ψευδεῖς καὶ τὰ τούτοις παραπλήσια . καὶ ἠπειθήσαμεν δέ φησι , καὶ ἐκύομεν καὶ ἐμελετήσαμεν ἀπὸ καρδίας ἡμῶν λόγους ἀδίκους , κατὰ δὲ τὸν Ἀκύλαν · λαλεῖν φησι συκοφαντίαν καὶ ἀπόστασιν , συνέλαβον καὶ ἐφθέγξαντο ἀπὸ καρδίας ῥήματα ψεύδους , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · λαλεῖν συκοφαντίαν καὶ ἔκκλισιν , κύειν καὶ μελετᾶν ἀπὸ καρδίας λόγους ψευδεῖς . Εἶθ’ ἑξῆς εἴρηται · καὶ ἀπεστήσαμεν ὀπίσω τὴν κρίσιν · οὐ γὰρ αὕτη ἡμᾶς φησι κατέλειψεν , ἀλλ’ ἡμεῖς αὐτὴν ἀπεστήσαμεν , καὶ ἡ δικαιοσύνη μακρὰν ἀφέστηκεν , ὅτι κατηναλώθη ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν ἡ ἀλήθεια , καὶ δι’ εὐθείας οὐκ ἠδύναντο διελθεῖν , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · ὅτι ἠσθένησεν ἐν πλατείᾳ ἡ ἀλήθεια , καὶ εὐθύτης οὐκ ἠδύνατο ἐλθεῖν , καὶ ἐγένετο ἡ ἀλήθεια ἐπιλείπουσα . τήρει δ’ ὅπως πολλάκις ἐν τούτοις ἀληθείας ἄρνησιν αὐτῶν κατηγορεῖ καὶ τοὺς ἐφευρημένους αὐτοῖς ψευδεῖς λογισμοὺς ἀπελέγχει . οἷς ἑξῆς ἐπάγει · καὶ εἶδε κύριος , καὶ οὐκ ἤρεσεν αὐτῷ , ὅτι οὐκ ἦν κρίσις , καὶ εἶδε καὶ οὐκ ἦν ἀνήρ . καὶ ἀνωτέρω δὲ ἐλέγετο · διότι ἦλθον καὶ οὐκ ἦν ἄνθρωπος , ἐκάλεσα καὶ οὐκ ἦν ὁ ὑπακούων ; ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα καὶ εἶδέ φησι καὶ οὐκ ἦν ἀνήρ , καὶ κατενόησε καὶ οὐκ ἦν ὁ ἀντιληψόμενος , καὶ ἠμύνατο αὐτοὺς τῷ βραχίονι αὐτοῦ καὶ τῇ ἐλεημοσύνῃ ἐστηρίσατο , ἢ καὶ τῇ δικαιοσύνῃ κατὰ τοὺς λοιποὺς ἐπεστηρίσατο . καὶ περιέθετο περικεφαλαίαν σωτηρίου ἐπὶ τῆς κεφαλῆς καὶ ἐνεδύσατο δικαιοσύνην ὡς θώρακα καὶ περιεβάλετο ἱμάτιον ἐκδικήσεως καὶ τὸ περιβόλαιον ὡς ἀνταποδώσων ἀνταπόδοσιν ὄνειδος τοῖς ὑπεναντίοις . καὶ τοῦτο τὸ τέλος τῆς παρούσης κατὰ τοῦ Ἰουδαίων λαοῦ κατηγορίας , ὃ δὴ σημαίνει ἄντικρυς πόλεμον θεοῦ κατ’ αὐτῶν ἐπανιστάμενον , ὃς καὶ μετῆλθεν αὐτούς , ὃν ἐπὶ τῆς ἐσχάτης πολιορκίας πεπόνθασι κατὰ τοὺς Ῥωμαϊκοὺς χρόνους .
Lemmas: ὡς πρός ὁ ὁ Ἰουδαῖος λαός διαστέλλω ὁ λόγος ἐν ὁ πρό οὗτος ὁ πρακτέος , καί ὁ μέν ὁ πρακτέος διά ἔργον ἐπιτελέω ὁ πρέπω ἐπαγγελία παρατίθημι , ὁ δέ ὁ ἐναντίος αἱρέω ὁ κατάλληλος ἀπειλέω τιμωρία · διά ὁ πρόκειμαι ἔλεγχος αὐτός προσφέρω ὅς τις ἐναντίος αἱρέω ὁ ὁ θεός βουλή , ὅς χάρις καί ὁ κακός περιπίπτω . φημί οὖν πρός αὐτός · οὐ εἰμί ἀδύνατος ἐγώ ὁ θεός καί ἀπολύω σύ ἀνακτάομαι οὐδέ ἀσθενέω ὁ ἐμός χείρ καί ἀνάξιος εἰμί σύ διασῴζω · καί ὁ οὖς δέ ὁ ἐμός ὁ πᾶς ἀκουστικός οὐ οὕτως εἰμί βαρυήκοος ὡς μή δύναμαι σύ εἰσακούω βοῦς . πλήν εἰμί καί ὁ παρά ἐγώ τοιοῦτος ἀλλά ὁ ἁμάρτημα σύ τυγχάνω ὡς κακός σωρός ποιέω καί μεσότοιχον ἐγείρω μεταξύ ὁ θεός καί σύ · τοιοῦτος δέ εἰμί σῴζω οὔτε Δίκαιος οὐ σύ συμφέρω εἰμί . ὁ δέ ἀπόστολος λέγω ποῦ περί ὁ σωτήρ · ὁ ποιέω ὁ ἀμφότερος εἷς καί ὁ μεσότοιχον ὁ φραγμός λύω , ὁ ἔχθρα , ἐν ὁ σάρξ αὐτός . ἀλλά ὁ μέν σωτήρ διά ὁ ἄφεσις ὁ ἁμαρτία ὁ μεσότοιχον ὁ φραγμός λύω λέγω , ὁ δέ πάρειμι προφήτης διδάσκω , ὡς ἄρα ὁ ἕκαστος ἁμαρτία μέσος παρεμβάλλω θεός καί ἄνθρωπος μακράν ἀποσκορακίζω ὁ ἁμαρτάνω ψυχή ὁ θεός , ἐπεί ὁ ἀδύνατος εἰμί θεός συνάπτω ἁμαρτία . διό ἐπιλέγω · καί διά ὁ ἁμαρτία σύ ἀποστρέφω ὁ πρόσωπον ἐγώ ἀπό σύ . ὁ παράνομος σύ βίος οὐ ἐάω ὁ θεῖος σύ ἀπολαύω πρόνοια διά ὁ βδελύσσομαι ὥσπερ δυσώδης καί αἰσχρός καί ἄτιμος ὁ ἁμαρτία . ὁ μέν οὖν αἴτιος ὁ ἀπόπτωσις ὁ λαός καί ὁ προσωτέρω ὁ θεός ἀποβολή αὐτός οὐδείς ἕτερος εἰμί διδάσκω ἢ ὁ ἁμαρτία · ὁ δέ οὗτος εἶδος ἑξῆς καταριθμέω λέγω · ὁ χείρ σύ μολύνω αἷμα καί ὁ δάκτυλος σύ ἐν ἁμαρτία , ὁ δέ χεῖλος σύ λαλέω ἀνομία . καί θέα ὡς οὐ ἐπιμέμφομαι αὐτός ἐν οὗτος εἰδωλολατρία οὐδέ ἕτερος τις παράνομος πρᾶξις , ἀλλά ὁ διά χείρ μιαιφονία καί ὁ διά στόμα παρανομία , διά ὅς αἰνίζω ὁ κατά ὁ σωτήρ ἐπανάστασις αὐτός καί ὁ κατά ὁ Δίκαιος ἀνήρ ἐπιβουλή . περί ὅς καί διά ὁ ἔμπροσθεν δηλόω φάσκω · εἶδον ὡς ὁ δίκαιος ἀείρω , καί οὐδείς κατανοέω , καί ἀνήρ Δίκαιος ἀείρω , καί οὐδείς ἐκδέχομαι ὁ Καρδία . ἀπό γάρ πρόσωπον ἀνομία ἀείρω ὁ δίκαιος · εἰμί ἐν εἰρήνη ὁ ταφή αὐτός , ἀείρω ἐκ ὁ μέσος . εἰμί δέ καί μή αὐτόχειρ γίγνομαι ὁ σωτήρ , ἀλλά ὁ αἷμα αὐτός ἐπί αὐτός καί ἐπί ὁ τέκνον αὐτός αἰτέω καί βοή ἄθεος χράω ἔργον παρίστημι ὁ χείρ ἔχω μολύνω αἷμα , ὁ τε χεῖλος αὐτός λαλέω ἀνομία καί ὁ γλῶσσα αὐτός μελετάω ἀδικία . διό φημί ὁ προφήτης · οὐδείς λαλέω Δίκαιος , οὐδέ εἰμί κρίσις ἀληθινός . εἶτα ἐπεί ἐξαπατάω ἑαυτοῦ ἕτερος προσδοκάω Χριστός ἀνθρώπινος τις περί αὐτός μυθολογέω . οὗτος χάρις ἐπιλέγω · πείθω ἐπί μάταιος καί λαλέω κενός . διό παραινέω ὁ θεῖος ἀπόστολος μή προσέχω Ἰουδαϊκός μῦθος καί ἐντολή ἄνθρωπος ἀποστρέφω ὁ ἀλήθεια . ὁ δέ αὐτός οὗτος ἐπινοέω εὑρησιλογία ἑαυτοῦ καί ἐκ οἰκέω λογισμός βλάσφημος τις συντίθημι λόγος κατά ὁ Χριστός ὁ θεός κύω πόνος καί τίκτω ἀνομία · οὖον γάρ ἐπίσταμαι λέγω · ἐκ ὁ φόβος σύ , κύριος , ἐν γαστήρ λαμβάνω καί ὀδινέω καί τίκτω πνεῦμα σωτηρία . τοιοῦτος δέ κύω , ὁποῖος καί διά ἕτερος λέγω · ἰδού ὀνιδίνημι ἀδικία , συλλαμβάνω πόνος καί τίκτω ἀνομία · λάκκος ὀρύσσω καί ἀνασκάπτω αὐτός καί ἐμπίπτω εἰς βόθρος , ὅς ἐργάζομαι . εἰμί δέ εἄν τοιοῦτος καί ὁ ἀσεβής καί ἄθεος δόγμα , ὅσος ἕκαστος ἐκ ὁ αὐτός διάνοια εὑρησιλογέω ἀναπλάσσω . ὁ δέ τοιοῦτος καί ᾠόν ἀσπίς ῥήγνυμι ὁ ἀντίκειμαι δύναμις ὁ σπέρμα ἐν ἑαυτοῦ κυνέω · διό ὁ ὁ κακία καί πονηρία αὐτός υἱός λέγω · ὄφις , γέννημα ἔχιδνα . ἀνάλογος δέ ὁ σπόρος ὁ θεῖον ὁ ὁ ἀντίκειμαι δύναμις σπόρος ᾠόν ὀνομάζω διά ὁ παράδειγμα ὁ ἑρπυστικός γένος · ἀσπίς καί ὄφις καί ὁ τοιοῦτος ὁ ᾠότοκος εἰμί . ἐπεί δέ μετά ὁ τοσοῦτος κακία ἐπαγγέλλω μέν ὁ ἀπό ὁ θεῖον γραφεύς διδασκαλία , ἐκπίπτω δέ εἰς γραώδης μῦθος καί εἰς παράδοσις ἄνθρωπος οὐδείς ὑγιής οὐδέ ὠφέλιμος περιέχω . εἰκότως ἐπιλέγω · καί ἱστός ἀράχνης ὑφαίνω , ὁ σαθρός καί ἄτιμος ὁ τοιοῦτος αὐτός σπουδή ὁ ὁ ἀράχνης ὕφασμα παραβάλλω . καί ὁ μέλλω φημί ὁ ᾠόν αὐτός ἐσθίω συντρίβω οὔριος εὑρίσκω , καί ἐν αὐτός βασιλίσκος · ποῖος δέ ᾠόν ἢ περί ὅς εἴρω ὁ · ᾠόν ἀσπίς ῥήγνυμι . ὁ μέν οὖν ἐν κακία τέλειος διαρρήγνυμι οὗτος ὁ ᾠόν ὁ τελεσφορέω εἰς ἑαυτοῦ ὑποδείκνυμι , ὁ δέ ἀτελής πρίν διαράσσω καί τελεσφορέω ἐνεσθίω αὐτός ἀπόλλυμι . διό κατά ὁ λοιπός ἑρμηνευτής εἴρω · ὁ ἐσθίω ἐκ ὁ ᾠόν αὐτός ἀποθνῄσκω . εἰμί δέ τις εὑρίσκω συνετός ἀνήρ ὁ συντρίβω αὐτός δύναμαι ἀνατρεπτικός καί ἐλεγκτικός λόγος , οὗτος εὑρίσκω εἄν ὁ ἐν αὐτός ἀνεμιαῖος καί οὔριος καί δυσώδης καί φθοριμαῖος καί ἐν οὗτος ἅπας εἰλυσπάομαι καί ἐγκρύπτω ὁ πᾶς ἑρπετόν καί ἐκ αὐτός βλέμμα θανατοποιός , ὁ βασιλίσκος λέγω , κατά δέ ὁ Ἀκύλας · καί ὁ θάλπω σχίζω ἔχιδνα , κατά δέ ὁ Σύμμαχος · ὁ δέ συστρέφω ἀπαράσσω εἰμί ἀσπίς , κατά δέ ὁ Θεοδοτίων · ὁ θάλπω ῥήγνυμι ἀσπίς . τοιοῦτος δέ ὁ παρά ὁ δηλέομαι ᾠόν , ὅτι κύω πόνος καί τίκτω ἀνομία . εἶτα ἐπεί προλέγω · καί ἱστός ἀράχνης ὑφαίνω , πλατύς ὁ οὗτος διάνοια ἐκτίθημι φάσκω · ὁ ἱστός αὐτός οὐ εἰμί εἰς ἱμάτιον , οὐδέ μή περιβάλλω ἀπό ὁ ἔργον αὐτός · ἱστός παρά αὐτός μανθάνω ὁ προφήτης Ἠσαΐας φημί διά ὁ ἔμπροσθεν · ὁ λαός οὗτος ὁ χεῖλος ἐγώ τιμάω , ὁ δέ καρδία αὐτός πόρρω ἀπέχω ἀπό ἐγώ · μάτην δέ σέβω ἐγώ διδάσκω διδασκαλία ἔνταλμα ἄνθρωπος , ὁ παράδοσις ὁ πρέσβυς αὐτός περιέπω ὁ νόμος ὁ θεός παροράω ὑφαίνω καί συνείρω ἐντολή ἄνθρωπος ἀποστρέφω ὁ ἀλήθεια . διό φημί · ὁ ἱστός αὐτός οὐ εἰμί εἰς ἱμάτιον , οὐδέ μή περιβάλλω ἀπό ὁ ἔργον αὐτός · ὁ γάρ ἔργον αὐτός ἔργον ἀνομία . ὁ μέν οὖν διά λόγος θεῖον ὁ ἐκ ἅγιος πνεῦμα λαλέω πνευματικός πνευματικός συγκρίνω χιτών θέω ὑφαίνω , ὁ δέ εἰς ἄχρηστος ὁ Ἰουδαϊκός μυθολογία κατατρίβω πλέω οὐδείς ἢ ὁ ὁ ἀράχνης ζηλόω ἱστός ἐπί θήρ Ψυχή εὐτελής ὁ ἁλίσκομαι ὥσπερ ἐν βρόχος ἐν ὁ μυθολογία αὐτός . εἶτα ἑξῆς εἴρω · ὁ γάρ ἔργον αὐτός ἔργον ἀνομία , ὁ δέ πούς αὐτός εἰς κακία τρέχω ταχινός ἐκχέω αἷμα · καί ὁ διαλογισμός αὐτός διαλογισμός ἄφρων . οὗτος πᾶς ἐξυφαίνω ἑαυτοῦ διά ὁ οἰκεῖος ἱστός ὁ ἀράχνης ἀπομιμέομαι καί τρέχω ἐπί πονηρία καί ταχύς γίγνομαι εἰς ὁ ἐκχέω αἷμα ἀναίτιος κατά ὁ λοιπός ἑρμηνευτής . διό καί ἀνωτέρω λέγω πρός ὁ αὐτός · ὁ γάρ χείρ σύ μολύνω αἷμα καί ὁ δάκτυλος σύ ἐν ἁμαρτία , ὁ δέ χεῖλος σύ λαλέω ἀνομία , καί ὁ γλῶσσα σύ ἀδικία μελετάω , ἀλλά καί σύντριμμα καί ταλαιπωρία φημί ἐν ὁ ὁδός αὐτός , καί ὁδός εἰρήνη οὐ γιγνώσκω . διό καί ἀποκλαίω αὐτός ὁ σωτήρ εἶπον πρός ὁ Ἱερουσαλήμ · εἰμί οἶδα καί γε σύ ὁ πρός εἰρήνη σύ . ὅτι ἥκω ἡμέρα ἐπί σύ καί περιβάλλω σύ ὁ ἐχθρός σύ χάραξ καί κυκλόω σύ καί ὁ τέκνον σύ ἐδαφίζω . οὐ γιγνώσκω οὖν ὁδός εἰρήνη , ἀλλά οὐδέ κρίσις ἐν ὁ ὁδός αὐτός εὑρίσκω , ἀκρισία δέ πᾶς καί ἀδικία , πᾶς τε ὁ τρίβω αὐτός διαστρέφω , καί οὐ οἶδα εἰρήνη · οὖον γάρ παραδέχομαι ὁ ὁ εἰρήνη πρύτανις , περί ὅς εἴρω · αὐτός γάρ εἰμί ὁ εἰρήνη ἐγώ . διό ὁ αὐτός μαθητής οὗτος προέχω λέγω · εἰρήνη ὁ ἐμός δίδωμι σύ , εἰρήνη ὁ ἐμός ἀφίημι σύ . ἀλλά γάρ οὗτος ἕνεκα ἅπας ἀφίστημι φημί ὁ κρίσις ἀπό αὐτός , καί οὖον μή καταλαμβάνω αὐτός δικαιοσύνη · κρίσις δέ λέγω ἐνταῦθα , περί ὅς ἀνωτέρω εἴρω · ἰδού ὁ παῖς ἐγώ ὅς αἱρετίζω , ὁ ἀγαπητός ἐγώ ὅς ἀγαπάω ὁ ψυχή ἐγώ · κρίσις ὁ ἔθνος ἐκφέρω . οὗτος τοίνυν ὁ ὁ ἔθνος δίδωμι κρίσις ἀφίστημι ἐκ αὐτός καί ὁ δικαιοσύνη δέ ὁ πᾶς ὁ ἔθνος διά ὁ σωτήριος χάρις δωρέω καί οὗτος καταλιμπάνω αὐτός ἀναχωρέω . εἶτα ἐπεί προσδοκάω ὁ Χριστός ὁ θεός κηρύσσω αὐτός διά ὁ προφητικός λόγος , ἔρχομαι δέ αὐτός οὖον παραδέχομαι , ἀκόλουθος εἴρω · ὑπομένω αὐτός φάος γίγνομαι αὐτός σκότος , μένω αὐγή ἐν ἀωρία περιπατέω . καί ἐπεί ψηλαφάω ὁ θεῖος γραφή οὖον συνίημι ὁ ἐν βάθος ὁ λέξις ἐναποκρύπτω νόος , περί δέ μόνος ὁ λέξις ἀσχολέω ὥσπερ τις τοῖχος ἔοικα ψηλαφάω . οὗτος χάρις ἑξῆς ἐπιλέγω · ψηλαφάω ὡς τυφλός τοῖχος καί ὡς οὐ ὑπάρχω ὀφθαλμός ψηλαφάω , καί οὗτος συνάπτω λέγω · πίπτω ἐν μεσημβρία ὡς ἐν μεσονύκτιον καί ὡς ἀποθνήσκω · κατά γάρ ὁ καιρός ὁ ὁ ἔθνος μεσημβρινός φάος ὁ σωτήριος καί εὐαγγελϊκός αὐγή ὁ ἐκκλησία ὁ θεός καταλάμπω μόνος αὐτός ὡς εἄν ὁ πρός θάνατος ἁμαρτάνω πίπτω καί ὥσπερ ἐν μεσονύκτιον διάγω . καί στενάζω δέ φημί ὡς ἄρκτος καί ὡς περιστερά ἅμα πορεύω · ὁ γάρ στεναγμός αὐτός , εἰμί μέν κατά λόγος γίγνομαι ὑπέρ ὅς τολμάω κατά ὁ σωτήρ , ἐπωφελής γίγνομαι ἄν . χρή γάρ αὐτός καί πενθέω καί στενάζω καί ἀποδύρομαι καί δάκρυ , ὅς ἐκχέω αἷμα ἕνεκα . ἐπεί δέ οὗτος μέν οὖον προσποιέω , ὁ δέ πόλις ὁ αἰσθητής , λέγω δέ ὁ Ἱερουσαλήμ , ἀποκλαίω καί ὁ πτῶσις αὐτός στενάζω ἄλογος , εἰκότως θηρίον ἄγριος παραβάλλω . διό λέγω · καί στενάζω ὡς ἄρκτος , καί ἐν ἄλλος δέ εἴρω · ὡς ἄρκτος ἀτεκνέω . ἄρκτος μέν οὖν διά ὁ ἀνθρωποβόρος ὁ θήρ ὀνομάζω , ἐπεί καί αὐτός ἄνθρωπος ἔφαγον μιαιφονέω καί ὁ προφήτης ἀναιρέω , ἀτεκνόω δέ ἄρκος παρομοιόω διά ὁ ἀπώλεια ὁ τέκνον . ἀντί δέ ὁ · καί ὡς περιστερά ἅμα πορεύω , ὁ Σύμμαχος καί ὁ Θεοδοτίων ὡς περιστερά μελέτη μελετάω εἴρω , ὁ δέ Ἀκύλας · καί ὡς περιστερά φθογγή φθέγγομαι . μετά γάρ ὁ τοσοῦτος εἰσέτι καί νῦν ὁ θεῖος πειράω καταμελετάω γραφή καί οὗτος αὐτός μόνος λείπω ὁ ἐκμανθάνω καί διά στόμα μελετάω αὐτός περιοράω ὁ φωνή ὡς μηδείς διαφέρω ἀλόγιστος περιστερά δοκέω μέν τίς πράσσω , διά ὅς ἀφίημι φθογγή οὖον μήv ἔναρθρος τις λόγος ἀποδίδωμι . ὅθεν καλῶς κυριολεκτέω ὁ ἑβραικός λέξις ὁ Ἀκύλας καί ὡς περιστερά φημί φθογγή φθέγγομαι , καί ὁ συνάπτω δέ πᾶς ὡς ἐκ πρόσωπον ὁ κατηγορέω λαός ἐκτίθημι ὁ λοιπός · διό κατά ὁ Σύμμαχος εἴρω · διά οὗτος μακράν γίγνομαι κρίσις ἀπό ἐγώ , καί οὖον καταλαμβάνω ἐγώ . δικαιοσύνη γάρ προσδοκάω εἰς φάος , καί ἰδού σκότος , εἰς φέγγος , ἐν ζόφος περιπατέω . ψηλαφάω ὡς τυφλός τοῖχος καί ὡς οὐ εἰμί ὀφθαλμός ψηλαφάω . καί παρά ὁ ἑβδομήκοντα δέ ὁ ἑξῆς ἐπιφέρω ἐκ πρόσωπον ὁ λαός λέγω , φημί γοῦν · ἀναμένω κρίσις , καί οὐ εἰμί · σωτηρία μακράν ἀφίστημι ἀπό ἐγώ · πολύς γάρ ὁ ἀνομία ἐγώ ἐναντίος σύ . λέγω δέ οὗτος ὁ προφήτης ἐκ πρόσωπον ὁ λαός διδάσκω αὐτός ἑαυτοῦ ἐξομολογέομαι ὁ θεός ὁ ἁμαρτία καί κατηγορέω αὐτός ἑαυτοῦ , ἵνα κἀν οὕτως πλήσσω ὁ ψυχή ἀνανεύω καί ἐπιστρέφω μετανοέω διδάσκω . πῶς δέ ἀναμένω κρίσις , καί οὐ εἰμί , ἀλλά ἐπεί μή εὑρίσκω ὁ κρίσις ὁ ὁ ἔθνος καταγγέλλω , ὡς προερέω · μακράν γάρ ἐκ αὐτός ἀφίστημι καί διά τίς διδάσκω αὐτός λέγω · πολύς γάρ ὁ ἀνομία ἐγώ ἐναντίος σύ , καί ὁ ἁμαρτία ἐγώ ἀνθίστημι ἐγώ · ὁ γάρ ἀνομία ἐγώ ἐν ἐγώ , καί ὁ ἀδίκημα ἐγώ γιγνώσκω . τίς δέ πᾶς οὗτος , ὁ κατηγορέω ἑαυτοῦ πάλιν διδάσκω λέγω · ἀσεβέω καί ψεύδω , κατά δέ ὁ Σύμμαχος · γιγνώσκω φημί ἀδικέω καί ψεύδω κατά κύριος , κατά δέ ὁ Ἀκύλας · καί ἀρνέομαι ἐν κύριος , σαφῶς ὁ ἄρνησις αὐτός παριστάω ὁ λόγος , ἀλλά καί ἀφίστημι φημί ὄπισθεν ὁ θεός ἐγώ · λαλέω συκοφαντία . ὁράω ὡς οὐδαμοῦ εἰδωλολατρία αὐτός κατηγορέω , ἀλλά καί συκοφαντία καί λόγος ψευδής καί ὁ οὗτος παραπλήσιος . καί ἀπειθέω δέ φημί , καί κύω καί μελετάω ἀπό Καρδία ἐγώ λόγος ἄδικος , κατά δέ ὁ Ἀκύλας · λαλέω φημί συκοφαντία καί ἀπόστασις , συλλαμβάνω καί φθέγγομαι ἀπό Καρδία ῥῆμα ψεῦδος , κατά δέ ὁ Σύμμαχος · λαλέω συκοφαντία καί ἔκκλισις , κύω καί μελετάω ἀπό Καρδία λόγος ψευδής . εἶτα ἑξῆς εἴρω · καί ἀφίστημι ὀπίσω ὁ κρίσις · οὖον γάρ οὗτος ἐγώ φημί καταλείβω , ἀλλά ἐγώ αὐτός ἀφίστημι , καί ὁ δικαιοσύνη μακράν ἀφίστημι , ὅτι καταναλίσκω ἐν ὁ ὁδός αὐτός ὁ ἀλήθεια , καί διά εὐθύς οὐ δύναμαι διέρχομαι , κατά δέ ὁ Σύμμαχος · ὅτι ἀσθενέω ἐν πλατύς ὁ ἀλήθεια , καί Εὐθύτης οὐ δύναμαι ἔρχομαι , καί γίγνομαι ὁ ἀλήθεια ἐπιλείπω . τηρέω δέ ὅπως πολλάκις ἐν οὗτος ἀλήθεια ἄρνησις αὐτός κατηγορέω καί ὁ ἐφευρίσκω αὐτός ψευδής λογισμός ἀπελέγχω . ὅς ἑξῆς ἐπάγω · καί ὁράω κύριος , καί οὐ ἀρέσκω αὐτός , ὅτι οὐ εἰμί κρίσις , καί ὁράω καί οὐ εἰμί ἀνήρ . καί ἀνωτέρω δέ λέγω · διότι ἔρχομαι καί οὐ εἰμί ἄνθρωπος , καλέω καί οὐ εἰμί ὁ ὑπακούω ; ἀλλά καί ἐνταῦθα καί εἶδον φημί καί οὐ εἰμί ἀνήρ , καί κατανοέω καί οὐ εἰμί ὁ ἀντιλαμβάνω , καί ἀμύνω αὐτός ὁ βραχύς αὐτός καί ὁ ἐλεημοσύνη στηρίζω , ἢ καί ὁ δικαιοσύνη κατά ὁ λοιπός ἐπιστηρίζω . καί περιτίθημι περικεφαλαία σωτήριος ἐπί ὁ κεφαλή καί ἐνδύω δικαιοσύνη ὡς θώραξ καί περιβάλλω ἱμάτιον ἐκδίκησις καί ὁ περιβόλαιον ὡς ἀνταποδίδωμι ἀνταπόδοσις ὄνειδος ὁ ὑπεναντίος . καί οὗτος ὁ τέλος ὁ πάρειμι κατά ὁ Ἰουδαῖος λαός κατηγορία , ὅς δή σημαίνω ἄντικρυς πόλεμος θεός κατά αὐτός ἐπανίστημι , ὅς καί μετέρχομαι αὐτός , ὅς ἐπί ὁ ἔσχατος πολιορκία πάσχω κατά ὁ Ῥωμαῖος χρόνος .