eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 2.47
Θεραπεύσας ὁ λόγος τοὺς ἐν τῷ πλήθει τοῦ λαοῦ ταπεινοὺς καὶ συντετριμμένους τῇ καρδίᾳ μεταβαίνει πάλιν ἐπὶ τὸ τάγμα τῶν ἐν αὐτοῖς ἀσεβῶν , καθ’ ὧν ἐξενήνεκται τὴν προλεχθεῖσαν ἀπόφασιν δι’ ἧς ἔφη · οὐκ ἔστι χαίρειν τοῖς ἀσεβέσιν , εἶπεν ὁ θεός · ἐχρῆν γὰρ ἡμᾶς διδαχθῆναι , τίνες ποτ’ ἦσαν οἱ ἀσεβεῖς οὗτοι καὶ τὰ αἴτια τῆς κατ’ αὐτῶν ἀποφάσεως . ταῦτα δὴ οὖν ταῦτα προστάττει τῷ προφήτῃ σὺν πάσῃ παρρησίᾳ καὶ μετὰ φωνῆς ἰσχυρᾶς εἰς φανερὸν ἀγαγεῖν μηδὲν φόβῳ θανάτου ἤ τινος ἄλλης ἀνθρώπων ἀπειλῆς ὑποστείλασθαι καὶ ἀποκρύψαι τοῦ θεοῦ τὸ κήρυγμα . διὸ σάλπιγγος δίκην τῆς πάντων μουσικῶν ὀργάνων μεγαλοφωνοτάτης εἰς ἐξάκουστον αὐτῶν τῶν ἐλεγχομένων ἀναβοῆσαι προστάττει καὶ τοῦ θεοῦ τοὺς λόγους ἐξειπεῖν τοῖς μὲν οὖν εὐαγγελισταῖς τοῦ σωτηρίου λόγου διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἐλέγετο · ἐπ’ ὄρος ὑψηλὸν ἀνάβηθι , ὁ εὐαγγελιζόμενος Ἰερουσαλήμ · ὑψώσατε , μὴ φοβεῖσθε , ἐνταῦθα δὲ οὐκ ἐπὶ ὄρος ὑψηλὸν ἀναβαίνειν ὁ προφήτης κελεύεται · οὐδὲ γὰρ ἦσαν ἐν ὕψει , οἷς ταῦτα προσεφώνει · τὸ διαβοῆσαι μόνον ἐν ἰσχύι καὶ μὴ φείσασθαι , οἷα εἰς ὦτα κωφῶν λαλοῦντα προστάττεται καὶ δίκην σάλπιγγος ὑψῶσαι τὴν φωνήν . σάλπιγξ δὲ πολέμου σημεῖον . ὡς δὲ πρὸς πολέμιον τὸν ἀσεβῆ καὶ ἁμαρτωλὸν τῇ βοῇ χρήσασθαι κελεύει , ὡς ἂν καθάψοιτο τῆς τῶν ἀκουόντων διανοίας καὶ τρώσειεν αὐτὴν τῷ πληκτικωτάτῳ λόγῳ . φησὶ δὲ ἑξῆς · καὶ ἀνάγγειλον τῷ λαῷ μου τὰ ἁμαρτήματα αὐτῶν , εἰς κατάκρισιν λαὸν αὐτοῦ ὀνομάζων τὸν ἁμαρτωλόν , ὃν ἐγὼ μέν φησιν εἰσεποιησάμην καὶ οὐκ ἀπηξίωσα λαὸν ἐμὸν χρηματίζειν · οἱ δὲ ἐμάκρυναν ἑαυτοὺς ἐμοῦ ταῖς ἑαυτῶν ἔκδοτοι γενόμενοι κακίαις . Εἰς μάταιον καὶ ἐπ’ οὐδεμιᾷ ὠφελείᾳ προσποιοῦνται ζητεῖν ἐμὲ τὸν θεὸν ἐφ’ ἑκάστης ἡμέρας σπεύδοντες ἀπαντᾶν εἰς τὰς παρ’ αὐτοῖς συναγωγάς , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἀναγνώσμασι τοῖς θείοις τὰς ἑαυτῶν παρέχοντες ἀκοὰς μάταιόν φησι σχηματίζονται ἐθέλειν γινώσκειν τὰς ὁδούς μου καὶ περὶ ταῦτα σπουδάζουσιν , ὡσανεὶ τὰ λοιπὰ κατορθώσαντες καὶ πάντας τοὺς κατὰ δικαιοσύνην καρποὺς ἔργοις ἐκπεπληρωκότες . καὶ μὴν ἐξ αὐτῶν ἀπελέγχονται τῶν πράξεων τὴν κρίσιν τοῦ θεοῦ καταλελοιπότες ἐντεῦθεν δι’ ὑπερβολὴν ἀναισθησίας τῶν οἰκείων κακῶν ὡσπερεὶ διαδικαζόμενοι καὶ κρινόμενοι πρὸς ἐμὲ ἀμοιβὰς αἰτοῦσι τῆς ἑαυτῶν εὐπραξίας κρίσιν δικαίαν ἀπαιτοῦντες παρ’ ἐμοῦ , ἅτε δὴ αὐτοὶ μὲν θεοσεβεῖν ἐπιθυμοῦντες καὶ πλησίον ἐμοῦ γενέσθαι , ἐμοῦ δὲ μὴ θέλοντος , ἀλλὰ καὶ ἀποστρεφομένου αὐτοὺς ἀδικώτατα . Διὸ καὶ ἐπιμέμφονται καὶ ἐπικαλοῦσι λέγοντες Τί ὅτι ἐνηστεύσαμεν καὶ οὐκ εἶδες ; ἐταπεινώσαμεν τὰς ψυχὰς ἡμῶν καὶ οὐκ ἔγνως ; ἐπειδὴ τοίνυν τοιαῦτα λέγειν ἀναιδῶς τολμῶσι , μεγάλῃ βοῇ χρησάμενος , σὺ ὁ ἐμὸς προφήτης , ἀπόκριναι αὐτοῖς καὶ ἀπέλεγχε , ὅπως τὴν ἐμὴν κρίσιν καταλελοίπασι , καὶ πάνθ’ ὅσα φάσκουσιν , οὐκ ἀληθῶς διαβεβαιοῦνται . εἰ τοίνυν ἐπὶ τοιαύτῃ σεμνύνονται νηστείᾳ , πολὺ κρεῖττον ἦν αὐτοῖς τροφῇ σχολάζειν καὶ μὴ τοιαῦτα τολμᾶν . διὰ ταῦτα γοῦν καὶ κατ’ ἀρχὰς τῆς προφητείας πρὸς αὐτοὺς ἐλέγετο · νηστείαν καὶ ἀργίαν καὶ τὰς ἑορτὰς ὑμῶν μισεῖ ἡ ψυχή μου . αὐτίκα γοῦν ἐπὶ τὴν νηστείαν προΐσχονται καὶ νῦν φασι τῶν ψυχῶν ταπείνωσιν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς νηστείας αὐτῶν γινομένην αὐτὸ δὴ τοῦτο , ὅπως πράξουσιν ἀπέλεγξον ἐξ ἑνὸς τούτου καὶ τῶν λοιπῶν αὐτῶν ἀποδείξας τρόπον . λέγε τοίνυν αὐτοῖς καὶ δείκνυε , ὡς ἐν αὐταῖς ταύταις , ἐν αἷς σεμνύνονται ἡμέραις τῶν νηστειῶν , οὐ τὰ ἐμὰ θελήματα ζητοῦσι , ταῖς δὲ ἑαυτῶν ἡδοναῖς καὶ ταῖς ἑαυτῶν κακοπραγίαις σχολάζουσι , τότε μὲν τοὺς ὑποχειρίους τύπτοντες , τότε δὲ μάχαις καὶ ἀντιλογίαις ταῖς πρὸς ἀλλήλους κατατριβόμενοι ὡς φωνὰς ἀφιέναι κλαυθμοῦ τοὺς ὑπ’ αὐτῶν τυπτομένους καὶ κραυγὰς ἀπρεπεῖς . Φησὶν οὖν · οὐ ταύτην τὴν νηστείαν ἐξελεξάμην , οὐδὲ τοιαύτην ταπεινώσεως ἡμέραν , οὐδ’ εἰ κρίκῳ ὁμοίως κάμψειεν τὸν ἑαυτῶν τράχηλον κάτω νεύοντες καὶ σχηματιζόμενοι ταπεινοφροσύνην , οὐδ’ εἰ περιβάλοιντο σάκκους κατ’ αὐτῆς τῆς ἑαυτῶν σαρκὸς ἐπὶ τὸ πόνους καὶ κάκωσιν αὐτοῖς ἐμποιῆσαι τὴν σάκκου τραχύτητα , οὐδ’ εἰ σποδὸν ὑποστρώσαιντο τὸ ἑαυτῶν τιμωρούμενοι σῶμα . ταῦτα γὰρ πάντα μετὰ τῶν προλεχθέντων ἁμαρτημάτων ματαίαν ἕξει τὴν σπουδήν . εἰ δὲ δὴ ἐθέλοι τις τρόπον ἀληθοῦς καὶ ἐμοὶ τῷ θεῷ ἀρεστῆς νηστείας διδάσκεσθαι , ταῦτα πραττέτω · φαιδρὸν τὸ πρόσωπον καταστήσας καὶ τὴν κεφαλὴν ἀλείψας ἐλαίῳ κατὰ τὴν σωτήριον παρακέλευσιν , τὴν μὲν νηστείαν ἐν κρυπτῷ φυλαττέτω καὶ τῷ πατρὶ τῷ βλέποντι κρυπτὰ μόνῳ τὴν ταπείνωσιν τῆς ψυχῆς δεικνύτω · εἰς δὲ τὸ φανερὸν δι’ ἔργων τοὺς καρποὺς τῆς κατὰ ψυχὴν εὐλαβείας τοῖς πᾶσιν ὁρᾶν παρεχέτω διὰ τοῦ λύειν πάντα σύνδεσμον ἀδικίας . εἰ γὰρ καί τινες εἶεν προϋποκείμενοι πραγμάτων ἔκ τινος συμβολαίων καὶ συναλλαγῶν ἀνθρωπίνων ταῦτα καιροῦ θρησκείας διὰ τῆς νηστείας ἐπιστάντος διαλύεσθαι δίκαιον καὶ τῶν βιαίων συναλλαγμάτων τὰς στραγγαλιὰς ἀποσείεσθαι . αὐτὸ δὴ τὸ λελεγμένον ὑπὸ τοῦ σωτῆρος ἔργῳ πληροῦντα τό · ἐὰν προσφέρῃς τὸ δῶρόν σου κἀκεῖ μνησθῇς ὅτι ὁ ἀδελφός σου ἔχει τι κατὰ σοῦ , ἄφες ἐκεῖ τὸ δῶρον , καὶ ὕπαγε πρῶτον διαλλάγηθι τῷ ἀδελφῷ σου , καὶ τότε ἐλθὼν πρόσφερε τὸ δῶρόν σου . ἀλλὰ καὶ τοὺς τεταπεινωμένους ἀπὸ δάνους καὶ χρέων ὀφειλῆς ἐλευθέρου τῶν χρέων καὶ πᾶσαν συγγραφὴν ἄδικον διάσπα . εἰ δὲ καὶ μὴ εἶέν τινες τοιαῦται στραγγαλιαὶ πεπραγμέναι σοι καθαρεύοις δὲ τῶν τοιούτων ἁμαρτημάτων , ἀλλὰ τοῦτο γοῦν πράττειν σε ἀναγκαῖον τὸν βουλόμενον εὐαρεστοὺς τῷ θεῷ τὰς ἑαυτοῦ νηστείας ποιεῖσθαι . Τὸν ἄρτον τὸν σαυτοῦ , ὃν εἰ μὴ τὴν νηστείαν εἶχες πάντως ἂν ἤσθιες , διάθρυπτε τοῖς πεινῶσιν · οὐ γὰρ δὴ λείπουσιν ἐν ἀνθρώποις οἱ τροφῆς ἐνδεεῖς . καὶ οὕτως γάρ σοι γένηται οὐ πρὸς κέρδους ἡ ἀσιτία , ἀλλ’ ἑτέρῳ τρόπῳ τραφήσῃ τὴν ψυχὴν τῷ σαυτοῦ ἄρτῳ τὸν ἐνδεῆ καὶ τροφῆς δεόμενον ἀνακτώμενος . οὐ χρὴ δὲ μέχρι τούτου ἵστασθαι , ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτὸν τὸν οἶκον τὸν σεαυτοῦ μὴ πλουσίους τινὰς εἰσκάλει μηδὲ τοὺς δυναμένους μεθ’ ἡμέραν τὴν αὐτήν σοι παρέχειν ἀμοιβήν , πτωχοὺς δὲ τοὺς ἀληθῶς ἐν ἀπορίᾳ βίου ἐξεταζομένους τοὺς ἀπερριμμένους διὰ τὸ μηδὲ στέγης εὐπορεῖν . τούτοις αὐτὸς γένου στέγη ὑποδεξάμενος εἰς τὸν σαυτοῦ οἶκον πρὸς ἀναπλήρωσιν δὲ τῆς καλῆς ταύτης καὶ θεῷ ἀρεστῆς νηστείας . γυμνὸν θεασάμενος μὴ ἀντιπαρέλθοις μηδὲ ὡς ἀλλότριον παρίδοις · ὁ γὰρ τῶν ὅλων θεὸς τοὺς μὲν εὐπορεῖν τροφῆς καὶ χρημάτων , τοὺς δὲ ἐνδεεῖς καὶ πένητας ὑπεστήσατο εἰς δοκιμὴν ἑκατέρων , ἵν’ οἱ μὲν ἔχοιεν καρπὸν τῆς ἑαυτῶν εὐπορίας διὰ τῆς εἰς τοὺς ἐνδεεῖς παροχῆς , οἱ δὲ ἐγγυμναζόμενοι τῇ πενίᾳ ἀντὶ πολυκάρπου χώρας τὴν ἀπὸ τῶν εὐπόρων διεποιοῦντο χορηγίαν ἔτι πρὸς τοῖς προειρημένοις · καὶ ἀπὸ τῶν οἰκείων τοῦ σπέρματός σου οὐχ ὑπερόψει . μάλιστα μὲν γὰρ τὰ πρῶτα τοῖς πᾶσι δεήσει κοινωνεῖν ἀφθόνως , τὰ δὲ ἐξαίρετα τοῖς οἰκείοις τῆς πίστεως ἀπονέμειν · τοῦτο γὰρ καὶ ἡ ἀποστολικὴ διάταξις παρεκελεύσατο φήσασα δεξιοὺς εἶναι πρὸς πάντας , μάλιστα δὲ πρὸς τοὺς οἰκείους τῆς πίστεως . ταῦτα δὴ τὰ λελεγμένα ὥσπερ τινὰς νόμους ἔργοις φυλάξας μὴ ταπεινοῦ τὴν σαυτοῦ ψυχὴν μηδὲ κάμπτε ὡς κρίκον τὸν τράχηλόν σου μηδὲ σάκκον καὶ σποδὸν ὑποστρώννυσο · φαιδρὸς δὲ καὶ ἄνω πρὸς τὸν θεὸν βλέπων δέχου τὰς παρ’ αὐτοῦ ἀμοιβάς . Ποίας ταύτας ἐντεῦθεν ἤδη μάνθανε ὥσπερ ἀπὸ νυκτὸς καὶ σκότους μεταβολῆς γενομένης ἀθρόως τὸ μεθ’ ἡμέραν φῶς ἐκλάμψαν δείκνυσι τηλαυγεῖς τὰς ἡλιακὰς μαρμαρυγάς . τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ σοὶ ῥαγήσεται πρώϊμον τὸ φῶς οὐράνιόν τι καὶ θεῖον ἀθρόως ἐπελθὸν καὶ τὸ πρότερον ἐπιπολάζον τῇ ψυχῇ σκότος μακρὰν αὐτῆς ἐλαῦνον ὡς ἐν ἡμέρᾳ θεοῦ καὶ φωτὶ γνώσεως καὶ ἀληθείας διάγειν . οὕτω δὲ καὶ τὰ ἰάματα τῆς σῆς ψυχῆς σὺν αὐτῷ τῷ φωτὶ ἀνατελεῖ , ὡς πάσης νόσου καὶ μαλακίας καὶ παντὸς ἄγους ἐλευθέραν αὐτὴν καταστῆναι . ἤδη δὲ καὶ ἑτέροις γενήσῃ φῶς τοιοῦτος ἀποτελεσθείς · προπορεύσεται γάρ σου ἡ δι’ ἔργων ἀρετῆς δικαιοσύνη εἰς πολλοὺς τοὺς ὁρῶντας ἐκλάμπουσα . καὶ οἱ μέν σοι καρποὶ ταῦτα προξενήσουσί σοι , ἐκ περιουσίας δὲ ἡ ἐκ θεοῦ δόξα ὥσπερ στεφάνῳ τὴν σὴν ψυχὴν παντοίοις ἄνωθεν κατακοσμήσει ὡς καὶ παρὰ ἀνθρώποις καὶ παρ’ αὐτῷ τῷ θεῷ δοξάζεσθαι . Πρὸς τούτοις καὶ ταῦτα ἕξεις ἐξαίρετα , ἅμα γὰρ τῷ βοῆσαί σε πρὸς τὸν θεόν , ἕξεις αὐτὸν ἐπήκοον · μόνον γὰρ οὐχὶ φωνὴν ἀφιεὶς ἔτι σοὶ φθεγγομένῳ ἐρεῖ Ἰδοὺ πάρειμι . ταῦτα δὲ πάντα περὶ σὲ ἔσται , ἐὰν τὰ προλελεγμένα φυλάττοις καὶ ἀφέλοις μὲν ἀπὸ σαυτοῦ τοὺς τῶν ἁμαρτημάτων κλοιούς · οὐδὲν γὰρ λυπεῖ καὶ δεύτερον τῶν αὐτῶν μνείαν ποιήσασθαι , εἰ τοίνυν ἀφέλοις ἀπὸ σαυτοῦ σύνδεσμον ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας καὶ τὰς ἀδίκους χειροτονίας καὶ ῥημάτων σου τὰς μομφάς , τούς τε κατὰ θεοῦ γογγυσμούς . Ἔτι μὴν εἰ καθὼς προείρηται δῷς πεινῶντι τὸν ἄρτον σου , σαυτῷ τὰ μεγάλα ἴσθι κεχαρισμένος . ὁμοίως εἰ τὴν δι’ ἔνδειαν τεταπεινωμένην ψυχὴν ἐμπλήσειας τῶν παρὰ σοὶ εὐπορουμένων , πάλιν ὁ λόγος τὰς αὐτὰς ποιήσεταί σοι ἐπαγγελίας · ἀνατελεῖ ἐν τῷ σκότει τὸ φῶς σου , καὶ τὸ σκότος σου ὡς μεσημβρίαν ἐκλάμψει . καὶ ἔσται ὁ θεός σου μετὰ σοῦ διὰ παντός · καὶ ἐμπλήσει σε καθάπερ ἐπιθυμεῖ ἡ ψυχή σου · ἐπαγγέλλεται δέ σοι ψυχῆς τροφὴν καὶ ἀπόλαυσιν τῶν παρ’ αὐτῷ ἀγαθῶν καὶ τὰ ὀστᾶ δέ σού φησι , δηλαδὴ τῆς ψυχῆς αἱ δυνάμεις , πιανθήσονται ὑπὸ τῆς πνευματικῆς καὶ ἐνθέου τροφῆς . ἔσται δὲ ἐν σοὶ καὶ πηγὴ ὕδατος ζῶντος καὶ κῆπος ἀειθαλὴς ταῖς ἐξ ἁγίου πνεύματος καρποφορῶν φυτείαις . καὶ τὰ πάλαι δὲ τῆς ψυχῆς ἔρημα οἰκοδομηθήσεται ἐν σοὶ καὶ ἀναπληρωθήσεται διὰ μαθημάτων καὶ λόγων θείων · ὡς καὶ οἰκοδόμον σε γενέσθαι σεαυτοῦ διδασκαλίαις ἐνθέοις οἰκοδομοῦντα τοὺς ἐν τῇ σαυτοῦ διανοίᾳ λογισμούς . ἤδη δὲ καὶ φραγμὸν περιβαλεῖς τῇ σαυτοῦ ψυχῇ περιφράττων αὐτὴν πανταχόθεν καὶ ἀσφαλιζόμενος ἀπὸ τῶν ἔξωθεν ὀχληρῶν . ταῦτα δὲ καὶ πρὸς ἕνα ἕκαστον τῶν ἀκροωμένων εἴρηται εἰς πρόσωπον τοῦ παντὸς λαοῦ · εἰ γὰρ ταῦτα ποιήσειας , ὁ τὰ πρῶτα καταμεμψάμενος λαός , ἔσται σοι τὰ ἐπηγγελμένα · ἀνατελεῖ ἐν τῷ σκότει τὸ φῶς σου , καὶ τὸ σκότος σου ὡς μεσημβρία . καὶ ἔσται ὁ θεός σου μετὰ σοῦ διὰ παντός · καὶ ἐμπλησθήσῃ καθάπερ ἐπιθυμεῖ ἡ ψυχή σου , καὶ τὰ ὀστᾶ σου πιανθήσεται · ὀστᾶ δὲ τοῦ λαοῦ οἱ ἐν αὐτῷ δυνατοὶ εἰκότως ἂν λεχθεῖεν οἱ τὸ πᾶν σῶμα ὑποβαστάζοντες . ἔσται δὲ ἐν σοὶ καὶ ὡς κῆπος μεθύων καὶ ὡς πηγὴ ἣν μὴ ἐξέλιπεν ὕδωρ . καὶ οἰκοδομηθήσονταί σοι αἱ ἔρημοι αἰώνιοι · τὰ ἐκ μακροῦ χρόνου δι’ ἁμαρτίαν ἔρημα γεγενημένα , ταῦτα οἰκοδομηθήσεται . καὶ ἔσται τὰ θεμέλιά σου αἰώνια γενεῶν γενεαῖς · νοήσεις δὲ καὶ τὰ θεμέλια ἐπιστήσας τῇ ἀποστολικῇ γραφῇ , δι’ ἧς εἴρηται · ἐποικοδομηθέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν , ἀλλὰ καὶ κληθήσῃ Οἰκοδόμος φραγμῶν · φραγμοὺς δὲ οἰκοδομεῖ ὁ περιφράττων καὶ περιτειχίζων διαλεκτικαῖς ἀποδείξεσι τὰ ἐκκλησιαστικὰ δόγματα · ὁ δὲ τὰ δοκοῦντα προσκόμματα ἐκ τῶν θείων ἀναγνωσμάτων περιαιρῶν διὰ τοῦ σαφηνίζειν τὰ λεγόμενα , οὗτός ἐστιν ὁ τοὺς ἀνὰ μέσον τῶν τρίβων λίθους περιαιρῶν . Πρὸς τούτοις φησὶν ἅπασιν · ἐὰν ἀποστρέψῃς ἀπὸ τῶν σαββάτων τὸν πόδα σου τοῦ μὴ ποιεῖν τὰ θελήματά σου ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἁγίᾳ καὶ καλέσῃς τὰ σάββατα τρυφερά , ἅγια τῷ θεῷ , οὐκ ἀρεῖς τὸν πόδα σου ἐπ’ ἔργῳ οὐδὲ λαλήσεις λόγον ἐν ὀργῇ ἐκ τοῦ στόματός σου , καὶ ἔσῃ πεποιθὼς ἐπὶ κύριον . εἰ γὰρ μετὰ πάντων ἐκείνων καὶ τὰ σάββατα φυλάττοις , οὕτως ὡς ὁ λόγος ὑπαγορεύει , τότε σοὶ ἔσται καὶ αὐτὰ ἀναγκαῖα . ὑποβάλλει δὲ ὁ λόγος μὴ τὰ θελήματα πράττειν ἑαυτῶν μέθαις καὶ κραιπάλῃ σχολάζοντας , ἐν ἁγιασμῷ δὲ καὶ καθαρότητι διάγοντας , οὕτω καὶ τὴν ἡμέραν ἁγιάζειν , τρυφεράν τε αὐτὴν καὶ ἄλυπον διὰ τῆς ἐν αὐτῇ κατὰ θεὸν ἐπιτελουμένης σχολῆς φυλάττειν μηδὲ μέχρι τοῦ τυχόντος κινοῦντα τὸν πόδα ἐπὶ πράξεσιν ἑτέραις μηδὲ μέχρι λόγου μολύνειν τὰ χείλη · μόνῃ δὲ τῇ σχολῇ τῶν θείων διὰ πάσης προσανέχειν τῆς ἡμέρας . Ὁμοῦ δὴ ταῦτα πάντα συναγόμενα καὶ τὸ σάββατόν σοι οὐκ ἀνωφελὲς κατασκευάσει καὶ τὴν νηστείαν σοι δεκτὴν ποιήσει · οὕτω τε ἔσῃ πεποιθὼς ἐπὶ κύριον θαρσῶν εἰς τὸν ἐπίλοιπον βίον ὡς ἀνέχων αὐτοῦ ἀψευδεῖς τὰς ἐπαγγελίας , πρὸς αἷς καὶ τοῦτο δώσειν ὑπισχνεῖται , λέγω δὲ τὸ ἀπὸ τῆς ἐνταῦθα διατριβῆς ἐπί τινα τὴν ἄνω λεγομένην γῆν ἀναβιβάσειν σε κἀκεῖνά σοι παρασχεῖν τὰ ἀγαθά , ἃ ὁ ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδε καὶ οὖς οὐκ ἤκουσε καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη , ἃ ἡτοίμασεν ὁ θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν . καὶ ψωμιεῖ δέ σε τὴν ἐκεῖ τροφὴν καὶ τὴν κληρονομίαν , ἣν ἐπήγγελται τῷ πατρί σου Ἰακώβ , ἀποδώσει σοι . ἦσαν δὲ πρὸς τοὺς πατέρας ἐπαγγελίαι οὐράνιοι καὶ πνευματικαί · ταῦτα δὴ πάντα εἰ καὶ δι’ ἀνθρώπου λελάληται , ἀλλ’ οὐκ ἦσαν ἀνθρώπινοι λόγοι , θεὸς δὲ ἦν ὁ διὰ τοῦ προφήτου ταῦτα φθεγγόμενος . διὸ τοῖς πᾶσιν ἐπιλέγεται · τὸ γὰρ στόμα κυρίου ἐλάλησε ταῦτα · δύναται δὲ τὰ περὶ γῆς καὶ τῶν ταύτης ἀγαθῶν Ἰουδαϊκώτερόν τις ἐκλαμβάνειν , ἐπεὶ καὶ τὰ λελεγμένα πάντα πρὸς τὸν ἐκ περιτομῆς λαὸν ἀποδέδεικται προσπεφωνημένα .
Lemmas: θεραπεύω ὁ λόγος ὁ ἐν ὁ πλῆθος ὁ λαός ταπεινός καί συντρίβω ὁ Καρδία μεταβαίνω πάλιν ἐπί ὁ τάγμα ὁ ἐν αὐτός ἀσεβής , κατά ὅς ἐκφέρω ὁ προλέγω ἀπόφασις διά ὅς φημί · οὐ εἰμί χαίρω ὁ ἀσεβής , εἶπον ὁ θεός · χρή γάρ ἐγώ διδάσκω , τίς πρός εἰμί ὁ ἀσεβής οὗτος καί ὁ αἴτιος ὁ κατά αὐτός ἀπόφασις . οὗτος δή οὖν οὗτος προστάσσω ὁ προφήτης σύν πᾶς παρρησία καί μετά φωνή ἰσχυρός εἰς φανερός ἄγω μηδείς φόβος θάνατος ἤ τις ἄλλος ἄνθρωπος ἀπειλή ὑποστέλλω καί ἀποκρύπτω ὁ θεός ὁ κήρυγμα . διό σάλπιγξ δίκη ὁ πᾶς μουσικός ὄργανον μεγαλοφωνοτηταω εἰς ἐξάκουστος αὐτός ὁ ἐλέγχω ἀναβοάω προστάσσω καί ὁ θεός ὁ λόγος ἐξεῖπον ὁ μέν οὖν εὐαγγελιστής ὁ σωτήριος λόγος διά ὁ ἔμπροσθεν λέγω · ἐπί ὄρος ὑψηλός ἀναβαίνω , ὁ εὐαγγελίζω Ἱερουσαλήμ · ὑψόω , μή φοβέω , ἐνταῦθα δέ οὐ ἐπί ὄρος ὑψηλός ἀναβαίνω ὁ προφήτης κελεύω · οὐδέ γάρ εἰμί ἐν ὕψος , ὅς οὗτος προσφωνέω · ὁ διαβοάω μόνος ἐν ἰσχύς καί μή φείδομαι , οἷος εἰς οὖς κωφός λαλέω προστάσσω καί δίκη σάλπιγξ ὑψόω ὁ φωνή . σάλπιγξ δέ πόλεμος σημεῖον . ὡς δέ πρός πολέμιος ὁ ἀσεβής καί ἁμαρτωλός ὁ βοή χράω κελεύω , ὡς εἄν καθάπτω ὁ ὁ ἀκούω διάνοια καί τιτρώσκω αὐτός ὁ πληκτικός λόγος . φημί δέ ἑξῆς · καί ἀναγγέλλω ὁ λαός ἐγώ ὁ ἁμάρτημα αὐτός , εἰς κατάκρισις λαός αὐτός ὀνομάζω ὁ ἁμαρτωλός , ὅς ἐγώ μέν φημί εἰσποιέω καί οὐ ἀπαξιόω λαός ἐμός χρηματίζω · ὁ δέ μάκρυαναβοάω ἑαυτοῦ ἐγώ ὁ ἑαυτοῦ ἔκδοτος γίγνομαι κακία . εἰς μάταιος καί ἐπί οὐδείς ὠφέλεια προσποιέω ζητέω ἐγώ ὁ θεός ἐπί ἕκαστος ἡμέρα σπεύδω ἀπαντάω εἰς ὁ παρά αὐτός συναγωγή , ἀλλά καί ὁ ἀνάγνωσμα ὁ θεῖον ὁ ἑαυτοῦ παρέχω ἀκοή μάταιος φημί σχηματίζω ἐθέλω γιγνώσκω ὁ ὁδός ἐγώ καί περί οὗτος σπουδάζω , ὡσανεί ὁ λοιπάς κατορθόω καί πᾶς ὁ κατά δικαιοσύνη καρπός1 ἔργον ἐκπληρόω . καί μήv ἐκ αὐτός ἀπελέγχω ὁ πρᾶξις ὁ κρίσις ὁ θεός καταλείπω ἐντεῦθεν διά ὑπερβολή ἀναισθησία ὁ οἰκέω κακός ὡσπερεί διαδικάζω καί κρίνω πρός ἐγώ ἀμοιβή αἰτέω ὁ ἑαυτοῦ εὐπραξία κρίσις Δίκαιος ἀπαιτέω παρά ἐγώ , ἅτε δή αὐτός μέν θεοσεβέω ἐπιθυμέω καί πλησίος ἐγώ γίγνομαι , ἐγώ δέ μή ἐθέλω , ἀλλά καί ἀποστρέφω αὐτός ἄδικος . Διὸ καί ἐπιμέμφομαι καί ἐπικαλέω λέγω τις ὅτι νηστεύω καί οὐ ὁράω ; ταπεινόω ὁ ψυχή ἐγώ καί οὐ γιγνώσκω ; ἐπεί τοίνυν τοιοῦτος λέγω ἀναιδής τολμάω , μέγας βοή χράω , σύ ὁ ἐμός προφήτης , ἀποκρίνω αὐτός καί ἀπελέγχω , ὅπως ὁ ἐμός κρίσις καταλείπω , καί πᾶς ὅσος φάσκω , οὐ ἀληθής διαβεβαιόω . εἰμί τοίνυν ἐπί τοιοῦτος σεμνύνω νηστεία , πολύς ἀγαθός εἰμί αὐτός τροφή σχολάζω καί μή τοιοῦτος τολμάω . διά οὗτος γοῦν καί κατά ἀρχή ὁ προφητεία πρός αὐτός λέγω · νηστεία καί ἀργία καί ὁ ἑορτή σύ μισέω ὁ ψυχή ἐγώ . αὐτίκα γοῦν ἐπί ὁ νηστεία προΐσχω καί νῦν φημί ὁ Ψυχή ταπείνωσις κατά ὁ ἡμέρα ὁ νηστεία αὐτός γίγνομαι αὐτός δή οὗτος , ὅπως πράσσω ἀπολέγω ἐκ εἷς οὗτος καί ὁ λοιπός αὐτός ἀποδείκνυμι τρόπος . λέγω τοίνυν αὐτός καί δείκνυμι , ὡς ἐν αὐτός οὗτος , ἐν ὅς σεμνύνω ἡμέρα ὁ νηστεία , οὖον ὁ ἐμός θέλημα ζητέω , ὁ δέ ἑαυτοῦ ἡδονή καί ὁ ἑαυτοῦ κακοπραγία σχολάζω , τότε μέν ὁ ὑποχείριος τύπτω , τότε δέ μάχη καί ἀντιλογία ὁ πρός ἀλλήλων κατατρίβω ὡς φωνή ἀφίημι κλαυθμός ὁ ὑπό αὐτός τύπτω καί κραυγή ἀπρεπής . Φησίν οὖν · οὖον οὗτος ὁ νηστεία ἐκλέγω , οὐδέ τοιοῦτος ταπείνωσις ἡμέρα , οὐδέ εἰμί κίρκος ὁμοίως κάμπτω ὁ ἑαυτοῦ τράχηλος κάτω νεύω καί σχηματίζω ταπεινοφροσύνη , οὐδέ εἰμί περιβάλλω σάκκος κατά αὐτός ὁ ἑαυτοῦ σάρξ ἐπί ὁ πόνος καί κάκωσις αὐτός ἐμποιέω ὁ σάκκος τραχύτης , οὐδέ εἰμί σποδός ὑποστόρνυμι ὁ ἑαυτοῦ τιμωρέω σῶμα . οὗτος γάρ πᾶς μετά ὁ προλέγω ἁμάρτημα μάταιος ἔχω ὁ σπουδή . εἰμί δέ δή ἐθέλω τις τρόπος ἀληθής καί ἐγώ ὁ θεός ἀρεστός νηστεία διδάσκω , οὗτος πράσσω · φαιδρός ὁ πρόσωπον καθίστημι καί ὁ κεφαλή ἀλείφω ἔλαιον κατά ὁ σωτήριος παρακέλευσις , ὁ μέν νηστεία ἐν κρυπτός φυλάσσω καί ὁ πατήρ ὁ βλέπω κρυπτός μόνος ὁ ταπείνωσις ὁ Ψυχή δείκνυμι · εἰς δέ ὁ φανερός διά ἔργον ὁ καρπός1 ὁ κατά ψυχή εὐλάβεια ὁ πᾶς ὁράω παρέχω διά ὁ λύω πᾶς σύνδεσμος ἀδικία . εἰμί γάρ καί τις ἄγω προυπόκειμαι πρᾶγμα ἐκ τις συμβόλαιος καί συναλλαγή ἀνθρώπινος οὗτος καιρός θρησκεία διά ὁ νηστεία ἐφίστημι διαλύω Δίκαιος καί ὁ βίαιος συνάλλαγμα ὁ στραγγαλιά ἀποσείω . αὐτός δή ὁ λέγω ὑπό ὁ σωτήρ ἔργον πληρόω ὁ · ἐάν προσφέρω ὁ δῶρον σύ ἐκεῖ μιμνήσκω ὅτι ὁ ἀδελφός σύ ἔχω τίς κατά σύ , ἀφίημι ἐκεῖ ὁ δῶρον , καί ὑπάγω πρῶτος διαλλάσσω ὁ ἀδελφός σύ , καί τότε ἔρχομαι προσφέρω ὁ δῶρον σύ . ἀλλά καί ὁ ταπεινόω ἀπό δανός καί χρῆ ὀφειλή ἐλεύθερος ὁ χρῆ καί πᾶς συγγραφή ἄδικος διασπάω . εἰμί δέ καί μή εἰμί τις τοιοῦτος στραγγαλιά πράσσω σύ καθαρεύω δέ ὁ τοιοῦτος ἁμάρτημα , ἀλλά οὗτος γοῦν πράσσω σύ ἀναγκαῖος ὁ βούλομαι ευάρεστος ὁ θεός ὁ ἑαυτοῦ νηστεία ποιέω . ὁ ἄρτος ὁ σεαυτοῦ , ὅς εἰμί μή ὁ νηστεία ἔχω πάντως εἄν ἐσθίω , διαθρύπτω ὁ πεινάω · οὖον γάρ δή λείπω ἐν ἄνθρωπος ὁ τροφή ἐνδεής . καί οὕτως γάρ σύ γίγνομαι οὖον πρός κέρδος ὁ ἀσιτία , ἀλλά ἕτερος τρόπος τρέφω ὁ ψυχή ὁ σεαυτοῦ ἄρτος ὁ ἐνδεής καί τροφή δήω ἀνακτάομαι . οὖον χρή δέ μέχρι οὗτος ἵστημι , ἀλλά καί εἰς αὐτός ὁ οἶκος ὁ σεαυτοῦ μή πλούσιος τις εἰσκαλέω μηδέ ὁ δύναμαι μετά ἡμέρα ὁ αὐτός σύ παρέχω ἀμοιβή , πτωχός δέ ὁ ἀληθής ἐν ἀπορία βίος ἐξετάζω ὁ ἀπορρίπτω διά ὁ μηδέ στέγω εὐπορέω . οὗτος αὐτός γίγνομαι στέγη ὑποδείκνυμι εἰς ὁ σεαυτοῦ οἶκος πρός ἀναπλήρωσις δέ ὁ καλός οὗτος καί θεός ἀρεστός νηστεία . γυμνός θεάομαι μή ἀντιπαρέρχομαι μηδέ ὡς ἀλλότριος παροράω · ὁ γάρ ὁ ὅλος θεός ὁ μέν εὐπορέω τροφή καί χρῆμα , ὁ δέ ἐνδεής καί πένης ὑφίστημι εἰς δοκιμή ἑκάτερος , ἵνα ὁ μέν ἔχω καρπός ὁ ἑαυτοῦ εὐπορία διά ὁ εἰς ὁ ἐνδεής παροχεύς , ὁ δέ ἐγγυμνάζω ὁ πενία ἀντί πολύκαρπος χώρα ὁ ἀπό ὁ εὔπορος διαποιέω χορηγία ἔτι πρός ὁ προερέω · καί ἀπό ὁ οἰκέω ὁ σπέρμα σύ οὐ ὑπέροψις . μάλιστα μέν γάρ ὁ πρῶτος ὁ πᾶς δήω κοινωνέω ἄφθονος , ὁ δέ ἐξαίρετος ὁ οἰκέω ὁ πίστις ἀπονέμω · οὗτος γάρ καί ὁ ἀποστολικός διάταξις παρακελεύομαι φημί δεξιός εἰμί πρός πᾶς , μάλιστα δέ πρός ὁ οἰκεῖος ὁ πίστις . οὗτος δή ὁ λέγω ὥσπερ τις νόμος ἔργον φυλάσσω μή ταπεινός ὁ σεαυτοῦ ψυχή μηδέ κάμπτω ὡς κίρκος ὁ τράχηλος σύ μηδέ σάκκος καί σποδός ὑποστρώννυμι · φαιδρός δέ καί ἄνω πρός ὁ θεός βλέπω δέχομαι ὁ παρά αὐτός ἀμοιβή . Ποίας οὗτος ἐντεῦθεν ἤδη μανθάνω ὥσπερ ἀπό νύξ καί σκότος μεταβολεύς γίγνομαι ἀθρόος ὁ μετά ἡμέρα φάος ἐκλάμπω δείκνυμι τηλαυγής ὁ ἡλιακός μαρμαρυγή . ὁ αὐτός τρόπος καί σύ ῥήγνυμι πρώϊμος ὁ φάος οὐράνιος τίς καί θέω ἀθρόος ἐπέρχομαι καί ὁ πρότερος ἐπιπολάζω ὁ Ψυχή σκότος μακράν αὐτός ἐλαύνω ὡς ἐν ἡμέρα θεός καί φάος γνῶσις καί ἀλήθεια διάγω . οὗτος δέ καί ὁ ἴαμα ὁ σός Ψυχή σύν αὐτός ὁ φάος ἀνατέλλω , ὡς πᾶς νόσος καί μαλακία καί πᾶς ἄγος ἐλεύθερος αὐτός καθίστημι . ἤδη δέ καί ἕτερος γίγνομαι φάος τοιοῦτος ἀποτελέω · προπορεύω γάρ σύ ὁ διά ἔργον ἀρετή δικαιοσύνη εἰς πολύς ὁ ὁράω ἐκλάμπω . καί ὁ μέν σύ καρπός οὗτος προξενέω σύ , ἐκ περιουσία δέ ὁ ἐκ θεός δόξα ὥσπερ στέφανος ὁ σός ψυχή παντοῖος ἄνωθεν κατακόσμησις ὡς καί παρά ἄνθρωπος καί παρά αὐτός ὁ θεός δοξάζω . πρός οὗτος καί οὗτος ἔχω ἐξαίρετος , ἅμα γάρ ὁ βοάω σύ πρός ὁ θεός , ἔχω αὐτός ἐπήκοος · μόνος γάρ οὐ φωνή ἀφίημι ἔτι σύ φθέγγομαι εἴρω ἰδέ πάρειμι . οὗτος δέ πᾶς περί σύ εἰμί , ἐάν ὁ προλέγω φυλάσσω καί ἀφαιρέω μέν ἀπό σεαυτοῦ ὁ ὁ ἁμάρτημα κλοιός · οὐδείς γάρ λυπέω καί δύο ὁ αὐτός μνεία ποιέω , εἰμί τοίνυν ἀφαιρέω ἀπό σεαυτοῦ σύνδεσμος ἀπό ὁ ἁμαρτία καί ὁ ἄδικος χειροτονία καί ῥῆμα σύ ὁ μομφή , ὁ τε κατά θεός γογγυσμός . ἔτι μήv εἰμί καθώς προερέω δίδωμι πεινάω ὁ ἄρτος σύ , σεαυτοῦ ὁ μέγας εἰμί χαρίζομαι . ὁμοίως εἰμί ὁ διά ἔνδεια ταπεινόω ψυχή ἐμπίμπλημι ὁ παρά σύ εὐπορέω , πάλιν ὁ λόγος ὁ αὐτός ποιέω σύ ἐπαγγελία · ἀνατέλλω ἐν ὁ σκότος ὁ φάος σύ , καί ὁ σκότος σύ ὡς μεσημβρία ἔκλαμψις . καί εἰμί ὁ θεός σύ μετά σύ διά πᾶς · καί ἐμπίμπλημι σύ καθάπερ ἐπιθυμέω ὁ ψυχή σύ · ἐπαγγέλλω δέ σύ Ψυχή τροφή καί ἀπόλαυσις ὁ παρά αὐτός ἀγαθός καί ὁ ὀστέον δέ σῦς φημί , δηλαδή ὁ Ψυχή ὁ δύναμις , πιαίνω ὑπό ὁ πνευματικός καί ἔνθεος τροφή . εἰμί δέ ἐν σύ καί πηγή ὕδωρ ζῶ καί κῆπος ἀειθαλής ὁ ἐκ ἅγιος πνεῦμα καρποφορέω φυτεία . καί ὁ πάλαι δέ ὁ Ψυχή ἐρῆμος οἰκοδομέω ἐν σύ καί ἀναπληρόω διά μάθημα καί λόγος θεῖον · ὡς καί οἰκοδόμος σύ γίγνομαι σεαυτοῦ διδασκαλία ἔνθεος οἰκοδομέω ὁ ἐν ὁ σεαυτοῦ διάνοια λογισμός . ἤδη δέ καί φραγμός περιβάλλω ὁ σεαυτοῦ Ψυχή περιφράσσω αὐτός πανταχόθεν καί ἀσφαλίζω ἀπό ὁ ἔξωθεν ὀχληρός . οὗτος δέ καί πρός εἷς ἕκαστος ὁ ἀκροάομαι εἴρω εἰς πρόσωπον ὁ πᾶς λαός · εἰμί γάρ οὗτος ποιέω , ὁ ὁ πρῶτος καταμέμφομαι λαός , εἰμί σύ ὁ ἐπαγγέλλω · ἀνατέλλω ἐν ὁ σκότος ὁ φάος σύ , καί ὁ σκότος σύ ὡς μεσημβρία . καί εἰμί ὁ θεός σύ μετά σύ διά πᾶς · καί ἐμπίμπλημι καθάπερ ἐπιθυμέω ὁ ψυχή σύ , καί ὁ ὀστέον σύ πιαίνω · ὀστέον δέ ὁ λαός ὁ ἐν αὐτός δυνατός εἰκότως εἄν λέγω ὁ ὁ πᾶς σῶμα ὑποβαστάζω . εἰμί δέ ἐν σύ καί ὡς κῆπος μεθύω καί ὡς πηγή ὅς μή ἐκλείπω ὕδωρ . καί οἰκοδομέω σύ ὁ ἐρῆμος αἰώνιος · ὁ ἐκ μακρός χρόνος διά ἁμαρτία ἐρῆμος γίγνομαι , οὗτος οἰκοδομέω . καί εἰμί ὁ θεμέλιος σύ αἰώνιος γενεά γενεά · νοέω δέ καί ὁ θεμέλιος ἐφίστημι ὁ ἀποστολικός γράφω , διά ὅς εἴρω · ἐποικοδομέω ἐπί ὁ θεμέλιος ὁ ἀπόστολος καί προφήτης , ἀλλά καί καλέω Οἰκοδόμος φραγμός · φραγμός δέ οἰκοδομέω ὁ περιφράσσω καί περιτειχίζω διαλεκτική ἀπόδειξις ὁ ἐκκλησιαστικός δόγμα · ὁ δέ ὁ δοκέω πρόσκομμα ἐκ ὁ θεῖον ἀνάγνωσμα περιαιρέω διά ὁ σαφηνίζω ὁ λέγω , οὗτος εἰμί ὁ ὁ ἀνά μέσος ὁ τρίβω λίθος περιαιρέω . πρός οὗτος φημί ἅπας · ἐάν ἀποστρέφω ἀπό ὁ σάββατον ὁ πούς σύ ὁ μή ποιέω ὁ θέλημα σύ ἐν ὁ ἡμέρα ὁ ἅγιος καί καλέω ὁ σάββατον τρυφερός , ἅγιος ὁ θεός , οὐ ἀείρω ὁ πούς σύ ἐπί ἔργον οὐδέ λαλέω λόγος ἐν ὀργή ἐκ ὁ στόμα σύ , καί εἰμί Πεποιθὼς ἐπί κύριος . εἰμί γάρ μετά πᾶς ἐκεῖνος καί ὁ σάββατον φυλάσσω , οὕτως ὡς ὁ λόγος ὑπαγορεύω , τότε σύ εἰμί καί αὐτός ἀναγκαῖος . ὑποβάλλω δέ ὁ λόγος μή ὁ θέλημα πράσσω ἑαυτοῦ μέθη καί κραιπάλη σχολάζω , ἐν ἁγιασμός δέ καί καθαρότης διάγω , οὗτος καί ὁ ἡμέρα ἁγίζω , τρυφερός τε αὐτός καί ἄλυπος διά ὁ ἐν αὐτός κατά θεός ἐπιτελέω σχολή φυλάσσω μηδέ μέχρι ὁ τυγχάνω κινέω ὁ πούς ἐπί πρᾶξις ἕτερος μηδέ μέχρι λόγος μολύνω ὁ χεῖλος · μόνος δέ ὁ σχολή ὁ θεῖον διά πᾶς προσανέχω ὁ ἡμέρα . ὁμός δή οὗτος πᾶς συνάγω καί ὁ σάββατον σύ οὐ ἀνωφελής κατασκευάζω καί ὁ νηστεία σύ δεκτός ποιέω · οὗτος τε εἰμί Πεποιθὼς ἐπί κύριος θάρσος εἰς ὁ ἐπίλοιπος βίος ὡς ἀνέχω αὐτός ἀψευδής ὁ ἐπαγγελία , πρός ὅς καί οὗτος δίδωμι ὑπισχνέομαι , λέγω δέ ὁ ἀπό ὁ ἐνταῦθα διατριβή ἐπί τις ὁ ἄνω λέγω γῆ ἀναβιβάζω σύ ἐκεῖνος σύ παρέχω ὁ ἀγαθός , ὁ ὁ ὀφθαλμός οὐ ὁράω καί οὖς οὐ ἀκούω καί ἐπί Καρδία ἄνθρωπος οὐ ἀναβαίνω , ὁ ἑτοιμάζω ὁ θεός ὁ ἀγαπάω αὐτός . καί ψωμίζω δέ σύ ὁ ἐκεῖ τροφή καί ὁ κληρονομία , ὅς ἐπαγγέλλω ὁ πατήρ σύ Ἰακώβ , πωλέω σύ . εἰμί δέ πρός ὁ πατήρ ἐπαγγελία οὐράνιος καί πνευματικός · οὗτος δή πᾶς εἰμί καί διά ἄνθρωπος λαλέω , ἀλλά οὐ εἰμί ἀνθρώπινος λόγος , θεός δέ εἰμί ὁ διά ὁ προφήτης οὗτος φθέγγομαι . διό ὁ πᾶς ἐπιλέγω · ὁ γάρ στόμα κύριος λαλέω οὗτος · δύναμαι δέ ὁ περί γῆ καί ὁ οὗτος ἀγαθός Ἰουδαϊκός τις ἐκλαμβάνω , ἐπεί καί ὁ λέγω πᾶς πρός ὁ ἐκ περιτομή λαός ἀποδείκνυμι προσφωνέω .