eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 2.24
Εἰ μεμνήμεθα τῶν ἀρτίως περὶ τοῦ ἐκ περιτομῆς λαοῦ εἰρημένων , οὓς τυφλοὺς καὶ κωφοὺς ἀπεκάλει ὁ λόγος λέγων · καὶ τίς τυφλὸς ἀλλ’ ἢ οἱ παῖδές μου καὶ κωφοὶ ἀλλ’ ἢ οἱ κυριεύοντες αὐτῶν ; καὶ ἐτυφλώθησαν οἱ δοῦλοι τοῦ θεοῦ , καὶ πάλιν · καὶ ἐγένετο ὁ λαὸς προνενομευμένος καὶ διηρπασμένος καὶ τὰ τούτοις ἀκόλουθα , δι’ ὧν ὀργὴν καὶ θυμὸν καὶ πόλεμον ἐπάξειν αὐτοῖς ἠπείλει , τὰ παρόντα περὶ τῶν αὐτῶν οὔποτ’ ἂν λέγεσθαι ἡγησόμεθα . μεταβαίνει τοιγαροῦν ὁ λόγος ἐπὶ τὸ κρεῖττον τάγμα τῶν ἀπὸ τοῦ λαοῦ τὸν σωτήριον λόγον παραδεδεγμένων καὶ τούτοις προσφωνεῖ φάσκων · Καὶ νῦν οὕτως λέγει κύριος ὁ θεὸς ὁ ποιήσας σε , Ἰακώβ , καὶ ὁ πλάσας σε , Ἰσραήλ . εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα οἱ ἐξ ὑμῶν ἄπιστοι τυφλοὶ καὶ κωφοὶ γενόμενοι καὶ τοιαῦτα πράξαντες τῇ ὀργῇ τοῦ θεοῦ παρεδόθησαν , ἀλλ’ ὑμεῖς ἔτι καὶ νῦν ἀκούσατε . ὑμᾶς δὲ λέγω τοὺς τὸν ἑαυτῶν ποιητὴν καὶ πλάστην μὴ ἀγνοήσαντας , ἀλλὰ καὶ τὸ ποίημα τὸ ἐν ὑμῖν καὶ τὸ πλάσμα σῶον καὶ ἀλώβητον διατηρήσαντας . πρὸς σὲ τοιγαροῦν τὸν ἀληθῶς Ἰακὼβ καὶ τὸν ἄξιον τῆς τοῦ Ἰσραὴλ προσηγορίας ὁ ποιήσας σε τὰ προκείμενα διεξέρχεται καὶ πρὸς σὲ ταῦτά φησι · πολλοὶ μὲν οἱ διαφθονούμενοι τῇ σῇ σωτηρίᾳ καὶ τὸν ὑπὸ σοῦ κηρυττόμενον εὐαγγελικὸν λόγον κωλῦσαι παραθησόμενοι , ἀλλὰ τούτων μηδένα φοβεῖσθαι παρακελεύομαί σοι . αὐτὸς γὰρ ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὁ ποιήσας σε καὶ ὁ πλάσας σε , ποιήσας μὲν κατὰ ψυχὴν τὴν κατ’ εἰκόνα θεοῦ πεποιημένην , πλάσας δὲ κατὰ τὸ σῶμα τὸ ἀπὸ γῆς ληφθὲν καὶ ὑπ’ ἐμοῦ πεπλασμένον · λύτρον ὑπὲρ τῆς σῆς σωτηρίας τὸ ἐμαυτοῦ παραδοὺς αἷμα ἐλυτρωσάμην σε καὶ ἐκάλεσά σε · ἀλλὰ καὶ κτῆμα ἐμαυτοῦ ἐποιησάμην σε , ὥστε εἶναί σε μὲν ἐμὸν λαόν , κἀμὲ δὲ σοῦ αὐτοῦ θεόν . θάρσει τοιγαροῦν τοσούτων παρ’ ἐμοῦ κατηξιωμένος καὶ βάδιζε τὴν ὁδὸν ἣν ἐκελεύσθης , θαρρῶν τε κήρυττε πᾶσι τοῖς ἁπανταχοῦ γῆς ἔθνεσι τὸν εὐαγγελικὸν λόγον · κἂν γὰρ πῦρ φλέγον ἐπίῃ κἂν ὕδατα καὶ ποταμοὶ ἐπικλύζωσιν , οὐδέν σε ταῦτα λυπήσει διὰ τὸ ἐμὲ σοὶ πανταχοῦ εἶναι . ἀψευδῶς γὰρ ἐπηγγειλάμην τό · Ἰδοὺ ἐγὼ μεθ’ ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος . Καὶ τοῦτο δὲ ἴσθι , ὥσπερ ἐγώ σε τὸν ἐμαυτοῦ λαὸν ἐλυτρωσάμην τὸ τίμιόν μου αἷμα ὑπὲρ τῆς σῆς σωτηρίας παραδούς , οὕτω καὶ σὺ ἐκείνων ἔσῃ ἄλλαγμα , λέγω δὲ τῶν διὰ σοῦ σωθησομένων ἐθνῶν , ἐν οἷς ἔσονται Αἰγύπτιοι καὶ Αἰθίοπες καὶ οἱ τὴν Συήνην οἰκοῦντες , ἀνθ’ οὗ καὶ Σαβὰ οἱ λοιποὶ ἑρμηνευταὶ ἐκδεδώκασιν . ὁ δὲ Σύμμαχος · ἔδωκά φησιν ἐξιλασμόν σου Αἴγυπτον καὶ Αἰθιοπίαν καὶ Σαβὰ ἀντὶ σοῦ . οὕτω γὰρ παρ’ ἐμοὶ γέγονας τίμιος καὶ οὕτως ἐναντίον μου ἐδοξάσθης , καὶ οὕτως ἠγάπησά σε , ὡς καὶ μέχρι τῶν ἐσχατιῶν γῆς φθάσαι τὴν διὰ σοῦ πᾶσιν ἀνθρώποις προξενουμένην κατὰ θεὸν σωτηρίαν · καὶ ὡς αὐτοὺς τοὺς πάντων ἀνθρώπων δεισιδαιμονεστάτους Αἰγυπτίους τῆς διὰ σοῦ κλήσεως καταξιωθῆναι . διὰ μὲν οὖν τῶν Αἰγυπτίων πάντας ᾐνίξατο τοὺς δεισιδαίμονας καὶ εἰδωλολάτρας , διὰ δὲ τῆς Αἰθιοπίας καὶ Συήνης τοὺς μέχρι τῶν ἐσχατιῶν τῆς καθ’ ἡμᾶς οἰκουμένης οἰκοῦντας . ἐὰν δὲ ἡ καὶ Σαβὰ μνημονεύεται , ἰστέον ὥς ἐστι Σαβαϊτῶν ἔθνος , ὅθεν βασίλισσα Σαβὰ ἐπεδήμει κατὰ τοὺς Σολομῶντος χρόνους . τούτους μὲν οὖν ἀντὶ σοῦ φησιν ἢ ὑπὲρ σοῦ πάντας οἰκείους ἐκτησάμην , τοὺς δὲ σὲ πολεμοῦντας διὰ τὸν ὑπὸ σοῦ καταγγελλόμενον λόγον ἀπωλείᾳ παραδώσω . Διόπερ θαρσεῖν σοι παρακελεύομαι ὡς ἂν ἐμοῦ διὰ παντὸς συνόντος σοι , καὶ τὰ σπέρματα δέ , ἃ καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἔσπειρας , πολλὰ τέκνα κατὰ θεὸν γεννήσας συνάξω εἰς τὴν ἐπουράνιόν μου πόλιν μετεώρους αὐτοὺς ἀναλαβὼν δι’ ἀέρος ὥσπερ πτηνοῖς ἀνέμοις ὑποκουφιζομένους , λέγω δὲ ἀγγελικαῖς δυνάμεσι . καὶ τοὺς μὲν ἀπὸ βορρᾶ παραλήψομαι , τοὺς δὲ ἀπὸ λιβός , ἢ κατὰ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτάς · ἀπὸ νότου · ἐγὼ γὰρ αὐτοῖς τοῦτο ποιεῖν προστάξω διὰ τὸ ἐμοὺς εἶναι υἱοὺς καὶ θυγατέρας ἐμὰς τοὺς δι’ ὑμῶν σπαρέντας καὶ ἀναγεννηθέντας ἐν τῇ ἐμῇ ἐκκλησίᾳ . Εἰ δὲ δεῖ τούτους ὀνομαστὶ τίνες εἶεν δηλῶσαι , ἐντεῦθεν ἤδη τοῖς πᾶσι φανερὸν ποιῶ , ὡς ἄρα οὗτοί εἰσιν οἱ ἐπικληθησόμενοι τῷ ὀνόματί μου . πόθεν δὲ ἄλλοθεν ὑπέστη τὸ Χριστιανῶν ὄνομα ἢ ἐκ τῆς τοῦ Χριστοῦ προσηγορίας ; αὐτὸς δὲ ἦν ὁ διὰ τοῦ προφήτου ταῦτα θεσπίζων . ἀντὶ δὲ τοῦ · ἐν γὰρ τῇ δόξῃ μου κατεσκεύασα αὐτόν , οἱ λοιποὶ ἑρμηνευταί · εἰς δόξαν μού φησιν ἔκτισα αὐτόν · τοῦτον γὰρ τὸν νέον λαὸν εἰς δόξαν ἔκτισα πρὸς τὸ δοξάζεσθαί με δι’ αὐτοῦ , ἀλλὰ καὶ ἔπλασα αὐτὸν ἄπλαστον ὄντα τοῖς τρόποις . Καὶ ἐξήγαγον δὲ αὐτὸν πρότερον ὄντα φησὶν ἐν σκότῳ καὶ λαὸν ὄντα τυφλόν · εἰ γὰρ καὶ ἐδόκουν ὀφθαλμοὺς ἔχειν ψυχῆς καί τινα ἀνθρωπίνην φρόνησιν , ἀλλ’ ὅμως ἦσαν ἀβλεπτοῦντες περὶ τὴν πλάνην τῆς εἰδωλολατρίας . τούτοις ἑξῆς εἴρηται · πάντα τὰ ἔθνη συνήχθησαν ἅμα , καὶ συναχθήσονται ἄρχοντες ἐξ αὐτῶν . καὶ τούτου δὲ τοῦ λόγου τὸ ἀποτέλεσμα ἡ τῶν πραγμάτων ἐνέργεια παρίστησι · διὰ γὰρ τῶν ἀποστολικῶν σπερμάτων καὶ τῆς διδασκαλίας αὐτῶν μεταβαλόντες οἱ πάλαι τυφλοὶ καὶ κωφοὶ συνήχθησαν εἰς τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ , ἤδη δὲ καὶ ἄρχοντες ἐξ αὐτῶν τούτων τῶν ἐθνῶν ἐπὶ τὸν λαὸν τοῦ θεοῦ κατέστησαν . ταῦτ’ εἰπὼν ὁ προφήτης θαύματος καὶ ἐκπλήξεως ἐφ’ οἷς ἐθέσπισε πληρωθεὶς ἀνεφώνει λέγων · Τίς ἀναγγελεῖ ταῦτα ; ἢ τὰ ἐξ ἀρχῆς τίς ἀναγγελεῖ ὑμῖν ; ἀγαγέτωσαν τοὺς μάρτυρας αὐτῶν καὶ δικαιωθήτωσαν καὶ εἰπάτωσαν ἀληθῆ . τίς ἄρα ἔσται φησὶν ὁ μέλλων τούτων τῶν λόγων τὰς ἐκβάσεις ὀφθαλμοῖς ποτε ὁρᾶν , τίνες δὲ οἱ μάρτυρες τῶν ἀποτελεσμάτων ἡκέτωσαν , δικαιωθήτωσαν μαρτυρήσαντες , ἐπειδὴ κἀγὼ ὁ θεὸς μάρτυς αὐτῶν γενήσομαι , καὶ ὁ παῖς , ὃν ἐξελεξάμην , περὶ οὗ ἀνωτέρω ἔλεγεν · ἰδοὺ ὁ παῖς μου , ὃν ᾑρέτισα , ὁ ἐκλεκτός μου , προσεδέξατο αὐτὸν ἡ ψυχή μου . ἐγὼ τοίνυν αὐτὸς ὁ θεός , καὶ ὁ παῖς οὗτος ὁ ἐκλεκτός μου . ὃ δὴ καὶ ὁ σωτὴρ ἐν Εὐαγγελίοις ἐδήλου λέγων · ὃς ἂν ὁμολογήσῃ ἐν ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων , κἀγὼ ὁμολογήσω αὐτὸν ἔμπροσθεν τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς . μαρτυρήσω τοῖς ἐμοῖς μάρτυσιν , ἵνα γνῶτε καὶ πιστεύσητε καὶ συνῆτε ὅτι ἐγώ εἰμι , ἔμπροσθέν μου οὐκ ἐγένετο ἄλλος θεὸς καὶ μετ’ ἐμὲ οὐκ ἔσται . τὸ γὰρ αἴτιον τῆς τοῦ Χριστοῦ παρουσίας καὶ τῆς τῶν ἀποστόλων αὐτοῦ εἰς πάντα τὰ ἔθνη μαρτυρίας οὐδὲν ἕτερον ἦν ἢ τὸ κηρύξαι τὴν τοῦ ἐπὶ πάντων θεοῦ γνῶσιν καὶ τὴν εἰς αὐτὸν πίστιν καὶ τὴν περὶ αὐτοῦ σύνεσιν τοῖς πρὶν ἀσυνέτοις καὶ ἀσυνθέτοις καὶ ἀπίστοις καὶ ἐν ἀγνωσίᾳ οὖσιν αὐτοῦ καὶ διὰ τοῦτο τυφλώττειν τοὺς τῆς διανοίας ὀφθαλμοὺς καὶ περὶ τὴν πλάνην τῆς ἀθέου εἰδωλολατρίας εἱλεῖσθαι . διὸ προφήσας · γένεσθέ μοι μάρτυρες , κἀγὼ μάρτυς , λέγει κύριος ὁ θεός , καὶ ὁ παῖς , ὃν ἐξελεξάμην , ἐπήγαγεν · ἵνα γνῶτε καὶ πιστεύσητε καὶ συνῆτε ὅτι ἐγώ εἰμι , ἔμπροσθέν μου οὐκ ἐγένετο ἄλλος θεὸς καὶ μετ’ ἐμὲ οὐκ ἔσται . μιᾶς γὰρ οὔσης ἀρχῆς μία εἴη ἂν θεότης , ᾗ συμπαραλαμβάνεται καὶ ἡ τοῦ μονογενοῦς αὐτοῦ θεολογία . ἐπιμένων δὲ ὁ λόγος τῇ αὐτῇ διδασκαλίᾳ ἐπιφέρει · ἐγὼ θεός , καὶ οὐκ ἔστι πάρεξ ἐμοῦ σῴζων . ταῦτα δὲ φάσκει προειπὼν διὰ τῶν ἔμπροσθεν τό · κἀγὼ κύριος ὁ θεὸς καὶ ὁ παῖς , ὃν ἐξελεξάμην , ὡς ἂν μὴ ἁμαρτεῖν καὶ ἐπὶ τοῦ παρόντος τὸν τῇ προκειμένῃ θεολογίᾳ συνάπτοντα τὸν περὶ τοῦ παιδός , ὃν ἐξελέξατο , λόγον · ἐγὼ θεός , καὶ οὐκ ἔστι πάρεξ ἐμοῦ σῴζων , καὶ ὁ παῖς , ὃν ἐξελεξάμην · ὡς γὰρ μάρτυς αὐτὸς ἐλέγετο , καὶ ὁ παῖς , ὃν ἐξελέξατο , οὕτως καὶ θεὸς σῴζων εἴη ἂν οὗτος , καὶ ὁ παῖς , ὃν ἐξελέξατο . ἐὰν δὲ λέγῃ · πάρεξ ἐμοῦ σῴζων οὐκ ἔστιν , οὐκ ἀπαγορεύων τὸν σωτῆρα εἶναι τὸν παῖδα , ὃν ἐξελέξατο , τοῦτ’ ἂν εἴποι · οἶδε γοῦν αὐτὸν σωτῆρα ὁ παρὼν προφήτης , ἐν οἷς φησι · καὶ ἀποστελεῖ αὐτοῖς κύριος σωτῆρα , ὃς σώσει αὐτούς , κρίνων σώσει αὐτούς . ἀλλ’ εἰ καὶ σῴζει οἷα σωτὴρ ὁ παῖς , ὃν ἐξελεξάμην φησίν , ἀλλ’ οὐ πάρεξ ἐμοῦ σῴζει , μετ’ ἐμῆς δὲ γνώμης καὶ ἐξ ἐμοῦ νεύματος · δίχα γὰρ τῆς ἐμῆς βουλῆς καὶ πάρεξ ἐμοῦ οὐκ ἔστι τις σῴζων . Καὶ ταῦτα δέ φησιν ἐγὼ αὐτὸς ὁ θεὸς προαπήγγειλα διὰ τῶν ἐμῶν προφητῶν , ἀκολούθως τε τοῖς ἐμαυτοῦ λόγοις ἔσωσα τοὺς ἀξίους σωτηρίας διὰ τοῦ ἐμοῦ παιδός . ἀντὶ δὲ τοῦ ὠνείδισα οἱ λοιποὶ ἑρμηνευταὶ πάντες καὶ ἠκούτισα εἰρήκασι . προλαβὼν γὰρ ταῦτα ἀκουστὰ ἐποίησα μόνος ὢν ἐν ὑμῖν θεὸς μὴ ὄντος τινὸς ἀλλοτρίου μηδὲ ἀπεξενωμένου . καὶ τούτων δὲ ὑμεῖς μάρτυρες , ὡς οὐδεὶς ἦν ξένος οὐδὲ ἀλλότριος ἐν ὑμῖν , ὅτε ταῦτα ἐθέσπιζεν διὰ τῶν ἐμῶν προφητῶν . μάρτυς δὲ ἤμην κἀγὼ κύριος ὁ θεὸς καὶ ὁ παῖς , ὃν ἐξελεξάμην . οὐκοῦν ὅτε ταῦτα ἐθέσπιζε συνῆν αὐτῷ , ἦν ἐξ ἐκείνου καὶ σὺν αὐτῷ ταῦτα , διὰ τῶν προφητῶν ἐμαρτύρετο ὁ παῖς , ὃν ἐξελέξατο . Διαρρήδην δ’ ἐν τούτοις ὁ λόγος προϋπάρχειν τῆς ἐνανθρωπήσεως τὸν Χριστὸν καὶ τῷ πατρὶ συνεῖναι παρίστησιν , ἀλλ’ ἀπ’ ἀρχῆς ταῦτά φησιν ὁρίσας ἵστημι τὴν ἐμαυτοῦ βουλήν , καὶ οὐκ ἔστιν ὁ δυνάμενος αὐτὴν παραγαγεῖν ἢ παρατρέψαι · ὅτε γὰρ μή ἐστι μηδ’ ὑπάρχει ἕτερος θεός , δῆλον ὡς οὐκ ἔσται ὁ δυνάμενος ἐκ τῶν χειρῶν μου ἐξαιρεῖσθαι οὐδὲ ἀνατρέψαι τὰ ὑπ’ ἐμοῦ ὡρισμένα . ταῦτα δὲ λέλεκται μὲν εἰς πρόσωπον τοῦ Ἰακὼβ καὶ τοῦ Ἰσραήλ , ἀναφέρεται δὲ ἐπὶ τὸν χορὸν τὸν ἀποστολικόν . διήκει δὲ ὁ λόγος καὶ ἐπὶ πάντας τοὺς ἀπὸ τοῦ Ἰουδαίων γένους τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ παραδεδεγμένους .
Lemmas: εἰμί μιμνήσκω ὁ ἄρτιος περί ὁ ἐκ περιτομή λαός εἴρω , ὅς τυφλός καί κωφός ἀποκαλέω ὁ λόγος λέγω · καί τίς Τυφλὸς ἀλλά ἢ ὁ παῖς ἐγώ καί κωφός ἀλλά ἢ ὁ κυριεύω αὐτός ; καί τυφλόω ὁ δοῦλος ὁ θεός , καί πάλιν · καί γίγνομαι ὁ λαός προνομεύω καί διαρπάζω καί ὁ οὗτος ἀκόλουθος , διά ὅς ὀργή καί θυμός καί πόλεμος ἐπάγω αὐτός ἀπειλέω , ὁ πάρειμι περί ὁ αὐτός οὔποτε εἄν λέγω ἡγέομαι . μεταβαίνω τοιγάρ ὁ λόγος ἐπί ὁ ἀγαθός τάγμα ὁ ἀπό ὁ λαός ὁ σωτήριος λόγος παραδέχομαι καί οὗτος προσφωνέω φάσκω · καί νῦν οὕτως λέγω κύριος ὁ θεός ὁ ποιέω σύ , Ἰακώβ , καί ὁ πλάσσω σύ , Ἰσραήλ . εἰμί γάρ καί ὁ μάλιστα ὁ ἐκ σύ ἄπιστος τυφλός καί κωφός γίγνομαι καί τοιοῦτος πράσσω ὁ ὀργή ὁ θεός παραδίδωμι , ἀλλά σύ ἔτι καί νῦν ἀκούω . σύ δέ λέγω ὁ ὁ ἑαυτοῦ ποιητής καί πλάστης μή ἀγνοέω , ἀλλά καί ὁ ποίημα ὁ ἐν σύ καί ὁ πλάσμα σῶς καί ἀλώβητος διατηρέω . πρός σύ τοιγάρ ὁ ἀληθής Ἰακώβ καί ὁ ἄξιος ὁ ὁ Ἰσραήλ προσηγορία ὁ ποιέω σύ ὁ πρόκειμαι διεξέρχομαι καί πρός σύ οὗτος φημί · πολύς μέν ὁ διαφθονέω ὁ σός σωτηρία καί ὁ ὑπό σύ κηρύσσω εὐαγγελικός λόγος κωλύω παρατίθημι , ἀλλά οὗτος μηδείς φοβέω παρακελεύομαι σύ . αὐτός γάρ ἐγώ κύριος ὁ θεός ὁ ποιέω σύ καί ὁ πλάσσω σύ , ποιέω μέν κατά ψυχή ὁ κατά εἰκών θεός ποιέω , πλάσσω δέ κατά ὁ σῶμα ὁ ἀπό γῆ λαμβάνω καί ὑπό ἐγώ πλάσσω · λύτρον ὑπέρ ὁ σός σωτηρία ὁ ἐμαυτοῦ παραδίδωμι αἷμα λυτρόω σύ καί καλέω σύ · ἀλλά καί κτῆμα ἐμαυτοῦ ποιέω σύ , ὥστε εἰμί σύ μέν ἐμός λαός , ἐγώ δέ σύ αὐτός θεός . θάρσος τοιγάρ τοσοῦτος παρά ἐγώ καταξιόω καί βαδίζω ὁ ὁδός ὅς κελεύω , θαρσέω τε κηρύσσω πᾶς ὁ ἁπανταχοῦ γῆ ἔθνος ὁ εὐαγγελικός λόγος · κἀν γάρ πῦρ φλέγω ἔπειμι κἀν ὕδωρ καί ποταμός ἐπικλύζω , οὐδείς σύ οὗτος λυπέω διά ὁ ἐγώ σύ πανταχοῦ εἰμί . ἀψευδής γάρ ἐπαγγέλλω ὁ · ἰδέ ἐγώ μετά σύ εἰμί πᾶς ὁ ἡμέρα ἠώς ὁ συντέλεια ὁ αἰών . καί οὗτος δέ εἰμί , ὥσπερ ἐγώ σύ ὁ ἐμαυτοῦ λαός λυτρόω ὁ τίμιος ἐγώ αἷμα ὑπέρ ὁ σός σωτηρία παραδίδωμι , οὗτος καί σύ ἐκεῖνος εἰμί ἄλλαγμα , λέγω δέ ὁ διά σύ σῴζω ἔθνος , ἐν ὅς εἰμί Αἰγύπτιος καί Αἰθίοψ καί ὁ ὁ Συήνη οἰκέω , ἀντί ὅς καί Σαβά ὁ λοιπός ἑρμηνευτής ἐκδίδωμι . ὁ δέ Σύμμαχος · δίδωμι φημί ἐξιλασμός σύ Αἴγυπτος καί Αἰθιοπία καί Σαβά ἀντί σύ . οὗτος γάρ παρά ἐγώ γίγνομαι τίμιος καί οὕτως ἐναντίος ἐγώ δοξάζω , καί οὕτως ἀγαπάω σύ , ὡς καί μέχρι ὁ ἐσχατιά γῆ φθάνω ὁ διά σύ πᾶς ἄνθρωπος προξενόω κατά θεός σωτηρία · καί ὡς αὐτός ὁ πᾶς ἄνθρωπος δεισιδαίμων Αἰγύπτιος ὁ διά σύ κλῆσις καταξιόω . διά μέν οὖν ὁ Αἰγύπτιος πᾶς αἰνίζω ὁ δεισιδαίμων καί εἰδωλολάτρης , διά δέ ὁ Αἰθιοπία καί Συήνη ὁ μέχρι ὁ ἐσχατιά ὁ κατά ἐγώ οἰκέω οἰκέω . ἐάν δέ ὁ καί Σαβά μνημονεύω , ἰστέον ὅς εἰμί Σαβαΐτης ἔθνος , ὅθεν βασίλισσα Σαβά ἐπιδημέω κατά ὁ Σολομών χρόνος . οὗτος μέν οὖν ἀντί σύ φημί ἢ ὑπέρ σύ πᾶς οἰκεῖος κτάομαι , ὁ δέ σύ πολεμέω διά ὁ ὑπό σύ καταγγέλλω λόγος ἀπώλεια παραδίδωμι . διόπερ θαρσέω σύ παρακελεύομαι ὡς εἄν ἐγώ διά πᾶς σύνειμι1 σύ , καί ὁ σπέρμα δέ , ὁ κατά ὅλος ὁ οἰκέω σπείρω , πολύς τέκνον κατά θεός γεννάω συνάγω εἰς ὁ ἐπουράνιος ἐγώ πόλις μετέωρος αὐτός ἀναλαμβάνω διά ἀήρ ὥσπερ πτηνός ἄνεμος ὑποκουφίζω , λέγω δέ ἀγγελικός δύναμις . καί ὁ μέν ἀπό Βορέας παραλαμβάνω , ὁ δέ ἀπό λίψ , ἢ κατά ὁ λοιπός ἑρμηνευτής · ἀπό νότος · ἐγώ γάρ αὐτός οὗτος ποιέω προστάσσω διά ὁ ἐμός εἰμί υἱός καί θυγάτηρ ἐμός ὁ διά σύ σπείρω καί ἀναγεννάω ἐν ὁ ἐμέω ἐκκλησία . εἰμί δέ δεῖ οὗτος ὀνομαστί τίς ἄγω δηλόω , ἐντεῦθεν ἤδη ὁ πᾶς φανερός ποιέω , ὡς ἄρα οὗτος εἰμί ὁ ἐπικαλέω ὁ ὄνομα ἐγώ . πόθεν δέ ἄλλοθεν ὑφίστημι ὁ Χριστιανός ὄνομα ἢ ἐκ ὁ ὁ Χριστός προσηγορία ; αὐτός δέ εἰμί ὁ διά ὁ προφήτης οὗτος θεσπίζω . ἀντί δέ ὁ · ἐν γάρ ὁ δόξα ἐγώ κατασκευάζω αὐτός , ὁ λοιπός ἑρμηνευτής · εἰς δόξα ἐγώ φημί κτίζω αὐτός · οὗτος γάρ ὁ νέος λαός εἰς δόξα κτίζω πρός ὁ δοξάζω ἐγώ διά αὐτός , ἀλλά καί πλάσσω αὐτός ἄπλαστος εἰμί ὁ τρόπος . καί ἐξάγω δέ αὐτός πρότερος εἰμί φημί ἐν σκότος καί λαός εἰμί τυφλός · εἰμί γάρ καί δοκέω ὀφθαλμός ἔχω Ψυχή καί τις ἀνθρώπινος φρόνησις , ἀλλά ὅμως εἰμί ἀβλεπτέω περί ὁ πλάνη ὁ εἰδωλολατρία . οὗτος ἑξῆς εἴρω · πᾶς ὁ ἔθνος συνάγω ἅμα , καί συνάγω ἄρχω ἐκ αὐτός . καί οὗτος δέ ὁ λόγος ὁ ἀποτέλεσμα ὁ ὁ πρᾶγμα ἐνέργεια παρίστημι · διά γάρ ὁ ἀποστολικός σπέρμα καί ὁ διδασκαλία αὐτός μεταβάλλω ὁ πάλαι τυφλός καί κωφός συνάγω εἰς ὁ ἐκκλησία ὁ θεός , ἤδη δέ καί ἄρχω ἐκ αὐτός οὗτος ὁ ἔθνος ἐπί ὁ λαός ὁ θεός καθίστημι . αὐτός εἶπον ὁ προφήτης θαῦμα καί ἔκπληξις ἐπί ὅς θεσπίζω πληρόω ἀναφωνέω λέγω · Τῖς ἀναγγέλλω οὗτος ; ἢ ὁ ἐκ ἀρχή τίς ἀναγγέλλω σύ ; ἄγω ὁ μάρτυς αὐτός καί δικαιόω καί λέγω ἀληθής . τίς ἄρα εἰμί φημί ὁ μέλλω οὗτος ὁ λόγος ὁ ἔκβασις ὀφθαλμός ποτός ὁράω , τίς δέ ὁ μάρτυς ὁ ἀποτέλεσμα ἥκω , δικαιόω μαρτυρέω , ἐπεί ἐγώ ὁ θεός μάρτυς αὐτός γίγνομαι , καί ὁ παῖς , ὅς ἐκλέγω , περί ὅς ἀνωτέρω λέγω · ἰδού ὁ παῖς ἐγώ , ὅς αἱρετίζω , ὁ ἐκλεκτός ἐγώ , προσδέχομαι αὐτός ὁ ψυχή ἐγώ . ἐγώ τοίνυν αὐτός ὁ θεός , καί ὁ παῖς οὗτος ὁ ἐκλεκτός ἐγώ . ὅς δή καί ὁ σωτήρ ἐν Εὐαγγέλιος δηλόω λέγω · ὅς εἄν ὁμολογέω ἐν ἐγώ ἔμπροσθεν ὁ ἄνθρωπος , ἐγώ ὁμολογέω αὐτός ἔμπροσθεν ὁ πατήρ ἐγώ ὁ ἐν ὁ οὐρανός . μαρτυρέω ὁ ἐμέω μάρτυς , ἵνα γιγνώσκω καί πιστεύω καί συνίημι ὅτι ἐγώ εἰμί , ἔμπροσθεν ἐγώ οὐ γίγνομαι ἄλλος θεός καί μετά ἐγώ οὐ εἰμί . ὁ γάρ αἴτιος ὁ ὁ Χριστός παρουσία καί ὁ ὁ ἀπόστολος αὐτός εἰς πᾶς ὁ ἔθνος μαρτυρία οὐδείς ἕτερος εἰμί ἢ ὁ κηρύσσω ὁ ὁ ἐπί πᾶς θεός γνῶσις καί ὁ εἰς αὐτός πίστις καί ὁ περί αὐτός σύνεσις ὁ πρίν ἀσύνετος καί ἀσύνθετος καί ἄπιστος καί ἐν ἀγνωσία εἰμί αὐτός καί διά οὗτος τυφλώττω ὁ ὁ διάνοια ὀφθαλμός καί περί ὁ πλάνη ὁ ἄθεος εἰδωλολατρία εἱλέω . διό προφαίνω · γίγνομαι ἐγώ μάρτυς , ἐγώ μάρτυς , λέγω κύριος ὁ θεός , καί ὁ παῖς , ὅς ἐκλέγω , ἐπάγω · ἵνα γιγνώσκω καί πιστεύω καί συνίημι ὅτι ἐγώ εἰμί , ἔμπροσθεν ἐγώ οὐ γίγνομαι ἄλλος θεός καί μετά ἐγώ οὐ εἰμί . εἷς γάρ εἰμί ἀρχή εἷς εἰμί εἄν θεότης , ὅς συμπαραλαμβάνω καί ὁ ὁ μονογενής αὐτός θεολογία . ἐπιμένω δέ ὁ λόγος ὁ αὐτός διδασκαλία ἐπιφέρω · ἐγώ θεός , καί οὐ εἰμί παρέκ ἐγώ σῴζω . οὗτος δέ φάσκω προεῖπον διά ὁ ἔμπροσθεν ὁ · ἐγώ κύριος ὁ θεός καί ὁ παῖς , ὅς ἐκλέγω , ὡς εἄν μή ἁμαρτάνω καί ἐπί ὁ πάρειμι ὁ ὁ πρόκειμαι θεολογία συνάπτω ὁ περί ὁ παῖς , ὅς ἐκλέγω , λόγος · ἐγώ θεός , καί οὐ εἰμί παρέκ ἐγώ σῴζω , καί ὁ παῖς , ὅς ἐκλέγω · ὡς γάρ μάρτυς αὐτός λέγω , καί ὁ παῖς , ὅς ἐκλέγω , οὕτως καί θεός σῴζω εἰμί εἄν οὗτος , καί ὁ παῖς , ὅς ἐκλέγω . ἐάν δέ λέγω · παρέκ ἐγώ σῴζω οὐ εἰμί , οὐ ἀπαγορεύω ὁ σωτήρ εἰμί ὁ παῖς , ὅς ἐκλέγω , οὗτος εἄν εἶπον · οἶδα γοῦν αὐτός σωτήρ ὁ πάρειμι προφήτης , ἐν ὅς φημί · καί ἀποστέλλω αὐτός κύριος σωτήρ , ὅς σῴζω αὐτός , κρίνω σῴζω αὐτός . ἀλλά εἰμί καί σῴζω οἷος σωτήρ ὁ παῖς , ὅς ἐκλέγω φημί , ἀλλά οὖον παρέκ ἐγώ σῴζω , μετά ἐμός δέ γνώμη καί ἐκ ἐγώ νεῦμα · δίχα γάρ ὁ ἐμός βουλή καί παρέκ ἐγώ οὐ εἰμί τις σῴζω . καί οὗτος δέ φημί ἐγώ αὐτός ὁ θεός προαπαγγέλλω διά ὁ ἐμέω προφήτης , ἀκόλουθος τε ὁ ἐμαυτοῦ λόγος σῴζω ὁ ἄξιος σωτηρία διά ὁ ἐγώ παῖς . ἀντί δέ ὁ ὀνειδίζω ὁ λοιπός ἑρμηνευτής πᾶς καί ἀκουτίζω εἴρω . προλαμβάνω γάρ οὗτος ἀκουστός ποιέω μόνος εἰμί ἐν σύ θεός μή εἰμί τις ἀλλότριος μηδέ ἀποξενόω . καί οὗτος δέ σύ μάρτυς , ὡς οὐδείς εἰμί ξένος οὐδέ ἀλλότριος ἐν σύ , ὅτε οὗτος θεσπίζω διά ὁ ἐμέω προφήτης . μάρτυς δέ εἰμί ἐγώ κύριος ὁ θεός καί ὁ παῖς , ὅς ἐκλέγω . οὐκοῦν ὅτε οὗτος θεσπίζω σύνειμι αὐτός , εἰμί ἐκ ἐκεῖνος καί σύν αὐτός οὗτος , διά ὁ προφήτης μαρτύρομαι ὁ παῖς , ὅς ἐκλέγω . διαρρήδην δέ ἐν οὗτος ὁ λόγος προυπάρχω ὁ ἐνανθρώπησις ὁ Χριστός καί ὁ πατήρ συνίημι παρίστημι , ἀλλά ἀπό ἀρχή οὗτος φημί ὁρίζω ἵστημι ὁ ἐμαυτοῦ βουλή , καί οὐ εἰμί ὁ δύναμαι αὐτός παράγω ἢ παρατρέπω · ὅτε γάρ μή εἰμί μηδέ ὑπάρχω ἕτερος θεός , δῆλος ὡς οὐ εἰμί ὁ δύναμαι ἐκ ὁ χείρ ἐγώ ἐξαιρέω οὐδέ ἀνατρέπω ὁ ὑπό ἐγώ ὁρίζω . οὗτος δέ λέγω μέν εἰς πρόσωπον ὁ Ἰακώβ καί ὁ Ἰσραήλ , ἀναφέρω δέ ἐπί ὁ χορός ὁ ἀποστολικός . διήκω δέ ὁ λόγος καί ἐπί πᾶς ὁ ἀπό ὁ Ἰουδαῖος γένος ὁ Χριστός ὁ θεός παραδεδεγμένος .