eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 2.25
Ὁ νοῦς τῶν προκειμένων τοιοῦτός ἐστι · πάλαι μὲν τὰς ἐμὰς παρέχων εὐεργεσίας τῷ Ἰουδαίων ἔθνει , παιδεύων μὲν αὐτοὺς καὶ σωφρονίζων Βαβυλωνίοις παρέδωκα , οὐκ εἰς μακρὸν δὲ ἐλευθέρους ἀνῆκα τῆς εἰς Βαβυλῶνα αἰχμαλωσίας , ἅτε θεὸς ὢν καὶ κύριος τῶν ὅλων . αὐτούς τε Βαβυλωνίους τοὺς ἐπιβάντας τῇ Ἰερουσαλὴμ ἀναστάτους ἐποίησα ὡς καὶ φυγῇ χρήσασθαι τοὺς παρ’ αὐτοῖς Χαλδαίους , δεσμίους τε ἀχθῆναί τινας αὐτῶν πλοίοις ἐμβληθέντας ἐν τῇ παρ’ αὐτοῖς θαλάσσῃ ὑφ’ ἑτέρων τινῶν πολεμίων δυνάμεων κραταιοτέρων αὐτῶν . ταῦτα ἐγὼ διεπραξάμην ὁ θεὸς δεικνὺς τὴν ἐμὴν βασιλείαν ἀνθρώποις . ἀντὶ δὲ τοῦ · ὁ καταδείξας Ἰσραὴλ βασιλέα ὑμῶν , ὁ Σύμμαχος · ἐγώ φησι κύριος ὁ ἅγιος ὑμῶν , κτίστης Ἰσραὴλ βασιλεὺς ὑμῶν . ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἐπὶ τῶν Βαβυλωνίων καὶ τῶν Χαλδαίων διεπραξάμην , προφητικῶς δὲ ταῦτα μήπω γενόμενα μέλλοντα δὲ ἔσεσθαι ὡς ἂν ἤδη πεπραγμένα παρ’ αὐτῷ ὁ θεὸς διῆλθεν , ἀλλὰ καὶ ἔτι πρότερον ἐν τοῖς παλαιοτάτοις χρόνοις φησὶ τὴν ἐμαυτοῦ θεότητα τοῖς ἐν Αἰγύπτῳ δεικνὺς διήγαγον τὸν ἐμαυτοῦ λαὸν διὰ τῆς ἐρυθρᾶς θαλάσσης ποιήσας δίοδον ἐν ὕδατι ἰσχυρῷ καὶ τρίβον ξηρὰν δι’ αὐτῆς τῆς θαλάσσης , ὅτε καὶ ἅρματα Φαραὼ καὶ τὴν δύναμιν αὐτοῦ ἔρριψα εἰς θάλασσαν ὡς κοιμηθῆναι αὐτοὺς δύντας κατὰ τοῦ βυθοῦ καὶ μηκέτ’ ἀναστῆναι , οἵτινες ἐοικότες πάλαι πρότερον φλέγοντι πυρὶ γεγόνασιν ὡς λίνον ἐσβεσμένον . ταῦτα μὲν οὖν εἰργασάμην ἐν τοῖς πρόπαλαι μνημονευομένοις χρόνοις , καὶ ταῦτ’ ἦν τὰ θαυμαζόμενα καὶ διὰ στόματος μνημονευόμενα παρὰ τοῖς παλαιοῖς , νυνὶ δὲ ἐπὶ τοῦ παρόντος παραινῶ μηκέτι θαυμάζειν ἐκεῖνα μήτε τὰ ἐν Βαβυλῶνι πεπραγμένα μήτε τὰ ἐν Αἰγύπτῳ . διό φημι · Μὴ μνημονεύετε τὰ πρῶτα καὶ τὰ ἀρχαῖα μὴ συλλογίζεσθε , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον · μὴ ἐννοεῖσθε . Διὰ τί δὲ οὐ βούλομαι ἐκεῖνα τοῦ λοιποῦ θαυμάζειν ὑμᾶς ἢ ὅτι ἕτερά τινα καινότερα θαύματα οὐ λειπόμενα τῶν παλαιῶν ἐκείνων φωτὸς δίκην ἀνατελεῖ εἰς πάντας ἀνθρώπους , ἃ καὶ κατὰ τὸν καιρὸν γνώσεσθε . τίνα δὲ ἔστι ταῦτα · ἐν τῇ ἐρήμῳ φησὶ ποιήσω ὁδόν ; δηλοῖ δὲ πάλιν τὴν ἐν τοῖς ἔθνεσι συστησομένην ἐκκλησίαν , ἥτις ἔρημος ἦν θεοῦ γνώσεως , πρὶν ἐπιδημῆσαι τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ τὸν εἰπόντα · ἐγώ εἰμι ἡ ὁδός . ἀλλ’ ἐν ἐκείνῃ φησὶ τῇ πάλαι ἐρήμῳ ὁδὸν ποιήσω , ὥσπερ καὶ πρότερον ἐπὶ τῆς ἐρυθρᾶς πεποίηκα θαλάσσης . ῥεύσουσι δὲ καὶ ποταμοὶ θείων λογίων ἐκ διδασκαλίας ἁγίου πνεύματος εἰς τὴν πάλαι ἄνυδρον , ὡς καὶ ἐπὶ Μωϋσέως ἔρρευσαν ἐν τῇ ἐρήμῳ ποταμοί , ἀλλ’ ἐκεῖ μὲν ὕδατος σωματικοῦ ῥευστῆς οὐσίας ὄντος καὶ φθαρτοῦ , νυνὶ δὲ ἐκ τῆς ἐνθέου χορηγίας τοῦ λογικοῦ καὶ πνευματικοῦ ὕδατος . ἐπειδὰν δὲ ὁδὸς ἐν τῇ ἐρήμῳ γένηται καὶ ποταμοὶ ἐμῶν πηγῶν τὴν ἄνυδρον χώραν κατακλύσωσι , περὶ ὧν πηγῶν ἀνωτέρω ἐλέγετο · καὶ πίεσθε ὕδωρ ἐκ τῶν πηγῶν τοῦ σωτηρίου , τὸ τηνικαῦτα τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ , αἱ ἀπηγριωμέναι ψυχαὶ μεταβληθήσονται τῆς θηριώδους καταστάσεως ἐκ τῆς τοῦ ποταμοῦ δυνάμεως ἀλλοιωθεῖσαι , ὡς αὐτοὺς τοὺς πάλαι θῆρας εὐλογῆσαί με , ὅπερ οὐ γέγονεν ἐξ αἰῶνος πώποτε · οὔτε γὰρ ἐπὶ τοῦ προτέρου λαοῦ οὔτε ἐπὶ τῆς Αἰγύπτου οὔτε κατὰ τὴν ἔξοδον τὴν ἐξ Αἰγύπτου οὔτ’ ἐπὶ τῆς ἐν Βαβυλῶνι διατριβῆς ἱστόρηταί τι τοιοῦτον γεγονός . εἰ δὲ καὶ σειρῆνές τινες ἦσαν θέλγουσαι ἡδονῇ καὶ ᾄσματι δαιμονικῷ τὰς τῶν ἀνθρώπων ψυχὰς ἐν ποιητῶν πλάσμασιν εὐεπείᾳ λόγων κεκοσμημένοις , ἀλλὰ καὶ αὗται μεταβαλοῦσαι εὐλογήσουσί με . ἔτι μὴν καὶ θυγατέρες στρουθῶν , ἢ κατὰ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτάς · καὶ στρουθοκάμηλοι , ζῷον ἐν ἐρημίαις καὶ χώραις ἀοικήτοις γινόμενον καὶ αὐτὸ ἡμερωθὲν εὐλογεῖν ἐμὲ τὸν θεὸν μαθήσεται . τούτων δὲ αἴτιον ἔσται τὸ ὑπ’ ἐμοῦ δοθὲν ἐν τῇ ἐρήμῳ ὕδωρ καὶ ἡ τῶν ποταμῶν δύναμις τῶν ἐν τῇ ἐρήμῳ ῥευσάντων . ἐπειδὰν δὲ οἱ ἄγριοι θῆρες καὶ αἱ σειρῆνες καὶ οἱ στρουθοὶ ἐμπιόντες τοῦ ἐμοῦ ὕδατος εἰς ἥμερον καὶ λογικὴν μεταβάλωσι φύσιν , μαθήσονται , ἅτε δὴ λαός μου καὶ γένος μου ἐκλεκτὸν γενόμενοι τὰς ἀρετάς μου διηγήσασθαι , ἢ τὸν ὕμνον μου κατὰ τὸν Σύμμαχον . Τούτων δὲ οὕτως παραδόξως ἀποτελεσθέντων , ἴσθι σύ , ὦ Ἰακώβ , ὡς οὐκ ἄξιος γενήσῃ τῆς ἐμῆς κλήσεως τότε , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον · οὐδὲ ἐμὲ ἐκάλεσας , Ἰακώβ , κατὰ δὲ τὸν Ἀκύλαν καὶ τὸν Θεοδοτίωνα · καὶ οὐκ ἐμὲ ἐκάλεσας Ἰακώβ . οἱ μὲν γὰρ θῆρες οἱ ἄγριοι καὶ αἱ σειρῆνες καὶ αἱ θυγατέρες τῶν στρουθῶν εὐλογήσουσί με · σὺ δὲ , ὦ Ἰακώβ , οὐδὲν τοιοῦτο διεπράξω , ἀλλ’ οὐδὲ ἠξίωσας ἐπικαλέσασθαί με , ἐκοπιάθης δὲ εἰς ἐμὲ κατὰ τὸν Σύμμαχον , κατὰ δὲ τὸν Ἀκύλαν καὶ τὸν Θεοδοτίωνα · ὅτι ἐκοπίασας ἐν ἐμοί , καίτοι ἐμοῦ μὴ ποιήσαντός σε κοπιάσαι . ὅσα γοῦν καὶ ἐνομίζετο κόπους σοι παρέχειν , ταῦτα παρῄτημαι ἤδη καὶ πρότερον εἰπών · τί μοι πλῆθος τῶν θυσιῶν ὑμῶν ; λέγει κύριος · πλήρης εἰμὶ ὁλοκαυτωμάτων κριῶν καὶ στέαρ ἀρνῶν καὶ αἷμα ταύρων καὶ τράγων οὐ βούλομαι . ἀλλ’ οὐδὲ θυμίαμα οὐδὲ λίβανον οὐδὲ θυσίας οὔτ’ ἔτι τῶν τοιούτων ᾔτησα παρὰ σοῦ ἐν τοῖς τῆς καινῆς διαθήκης νόμοις , οἷς διεταξάμην διὰ τοῦ παιδός μου , ὃν ἐξελεξάμην , ἀλλ’ οὐδὲ σὺ ταῦτά μοι προσήνεγκας . εἰ δὲ χρὴ τἀληθῆ λέγειν , ἕτερα ἀνθ’ ἑτέρων ἔπραξας · ἐν γὰρ ταῖς σαῖς ἁμαρτίαις προέστην σου , ἢ κατὰ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτάς · ἐν ταῖς ἁμαρτίαις σου ἐκάλεσάς με καὶ ἐν ταῖς ἀδικίαις σου . ὁρᾷς ὅπως καὶ ἐν τοῖς προκειμένοις τῇ μὲν ἐρήμῳ καὶ τοῖς ἐν αὐτῇ θηρίοις ἀγαθῶν ἐλπίδας εὐαγγελίζεται , τὸν δὲ λαὸν τὸν ἐκ περιτομῆς ἐπ’ ἀσεβείαις ἐλέγχει , ὃν Ἰακὼβ καλεῖ νῦν καὶ Ἰσραήλ · οὕτως ἁπλῶς ξηροῖς ὀνόμασιν οὔτε δοῦλον αὐτοῦ οὔτε ἐκλεκτὸν εἰπών , ὅπερ ἐποίει ἐπὶ τοῦ κρείττονος τάγματος . Πλὴν οὖν ἀπελέγξας τοὺς διαβεβλημένους παρορμᾷ καὶ προτρέπει αὐτοὺς ἐπιστρέφειν , συγχωρήσειν τε αὐτοῖς τὰ ἁμαρτήματα ἐπιστρέψασι . διό φησιν · ἐγώ εἰμι ὁ ἐξαλείφων τὰς ἁμαρτίας σου καὶ οὐ μὴ μνησθήσομαι . σὺ δὲ μνήσθητι , ἐν οἷς γέγονας · καλὴ γὰρ ἡ μνήμη τῶν προτέρων ἁμαρτημάτων δι’ ἐξομολογήσεως ἐξαγορευομένη . διὸ ἐπιφέρει · λέγε σὺ πρῶτος τὰς ἁμαρτίας σου · τοῦτο γὰρ ποιῶν δικαιωθήσῃ , ἐπειδὴ δίκαιος ἑαυτοῦ κατήγορος ἐν πρωτολογίᾳ . ἴσθι γε μήν , ὡς ἐκ πατέρων ἁμαρτωλὸς πέφυκας , καὶ οἱ ἄρχοντές σου οἱ κατὰ καιροὺς γενόμενοι ἠσέβησαν εἰς ἐμέ . ἀντὶ δὲ τοῦ · καὶ οἱ ἄρχοντες ὑμῶν ἠνόμησαν εἰς ἐμέ , ὁ Ἀκύλας καὶ ὁ Σύμμαχος καὶ οἱ ἑρμηνεῖς σου ἐκδεδώκασιν . εἶτά φησι · καὶ οἱ ἄρχοντές σου ἐμίαναν τὰ ἅγιά μου . τρία δὲ τάγματα ἐν τούτοις τίθησι · πατέρας καὶ ἑρμηνεῖς καὶ ἄρχοντας , ἄρχοντας μὲν τοὺς καθηγουμένους τοῦ ἔθνους δηλῶν , ἑρμηνεῖς δὲ τοὺς ἐξηγητὰς τῶν θείων γραφῶν , πατέρας δὲ τοὺς ἐν αὐτοῖς ἡλικίᾳ καὶ χρόνῳ παλαιοτέρους , οὓς δὴ πάντας ἠσεβηκέναι εἰπὼν αἰτίους γεγονέναι παρίστησι τῆς τοῦ Ἰακὼβ ἀπωλείας . δι’ αὐτοὺς γάρ φησιν · ἔδωκα τοῦ ἀπολέσαι τὸν Ἰακὼβ καὶ τὸν Ἰσραὴλ εἰς ὀνειδισμόν , ἢ εἰς βλασφημίας κατὰ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτάς . Πάλιν δὲ κἀνταῦθα Ἰακὼβ καὶ Ἰσραὴλ δίχα τινὸς προσθήκης τοὺς διαβεβλημένους ὠνόμασε , τοὺς δὲ ἑξῆς ἐπιφερομένους οὐκέτ’ ὁμοίως , ἀλλὰ μετὰ τῆς συνήθους προσθήκης . διὸ ἐπιλέγει · νῦν δὲ ἄκουσον , Ἰακὼβ παῖς μου καὶ Ἰσραήλ , ὃν ἐξελεξάμην , δι’ ὧν τὸν χορὸν αὖθις τὸν ἀποστολικὸν ἀνακαλεῖται . οἷς καὶ προσφωνεῖ λέγων · οὕτως λέγει κύριος ὁ θεὸς ὁ ποιήσας σε καὶ πλάσας σε ἐκ κοιλίας Ἔτι βοηθηθήσῃ , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · ἐκ κοιλίας ἔτι βοηθῶν σοι . τί οὖν φησι πρὸς αὐτούς · Μὴ φοβοῦ , παῖς μου Ἰακὼβ καὶ ὁ ἠγαπημένος Ἰσραήλ , ὃν ἐξελεξάμην · ὅτι ἐγὼ δώσω ὕδωρ ἐν δίψει τοῖς πορευομένοις ἐν ἀνύδρῳ , καὶ πῶς διασαφεῖ λέγων · ἐπιθήσω τὸ πνεῦμά μου ἐπὶ τὸ σπέρμα σου καὶ τὰς εὐλογίας μου ἐπὶ τὰ τέκνα σου . διὰ γὰρ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου τὸ λογικὸν καὶ γόνιμον καὶ πνευματικὸν ὕδωρ τῇ ἀνύδρῳ καὶ ἐρήμῳ χορηγήσειν ἔμελλε . σπέρμα δὲ τῶν ἀποστόλων αἱ ἐκκλησίαι τοῦ θεοῦ καὶ τέκνα αὐτῶν οἱ πανταχοῦ γῆς καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσι διὰ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου ἀναγεννηθέντες , οἳ καὶ ἀνατελοῦσί φησιν ὡς ἀνὰ μέσον ὕδατος χόρτος , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · καὶ ἀνατελοῦσιν ἀνὰ μέσον χλόης ὡς ἰτέαι ἐπὶ ῥέον ὕδωρ , κατὰ δὲ τὸν Θεοδοτίωνα · ἀνὰ μέσον χλόης ἐπὶ ῥέον ὕδωρ . καὶ ἐνταῦθα δὲ τὴν ἰτέαν παρέλαβε διὰ τὸ ἀειθαλὲς καὶ νεαρὸν τοῦ φυτοῦ εἰς παράστασιν τοῦ πλήθους τῶν λογικῶν ὑδάτων τῶν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ ῥευσόντων . Τοσαύτη δέ τις ἔσται τότε προκοπὴ καὶ κατόρθωσις θεοσεβείας τῶν πάλαι τὴν ἄνυδρον καὶ τὴν ἔρημον οἰκούντων ὡς προστρέχειν τῷ θεῷ τοὺς πάντας , εἶθ’ ὥσπερ ἐν δρόμῳ προαρπάζειν τὴν τοῦ θεοῦ χάριν καὶ τὸν μὲν λέγειν Τοῦ θεοῦ εἰμι , ἕτερον δὲ ἐπιγράφεσθαι τὸ τοῦ Ἰακὼβ ὄνομα , καίτοι μὴ ὄντα ἐξ αὐτοῦ , ἀπὸ δὲ τῆς ἐρήμου καὶ ἀνύδρου ὁρμώμενον ὅμως ἐπιβοήσεται τὴν προσηγορίαν τοῦ πάλαι χρηματίσαντος λαοῦ τοῦ θεοῦ . διὸ εἴρηται · οὗτος ἐρεῖ Τοῦ θεοῦ εἰμι , καὶ οὗτος βοήσεται ἐπὶ τῷ ὀνόματι Ἰακώβ , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον · κληθήσεται τῷ ὀνόματι Ἰακώβ , καὶ ἄλλος ἐπιγράψει τῇ χειρὶ αὐτοῦ λέγων Τοῦ θεοῦ εἰμι , καὶ πάλιν ἕτερος ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ Ἰσραὴλ βοήσεται , σεμνύνει ἑαυτὸν λέγων εἶναι Ἰσραήλ . θαυμάσαι δὲ ἔστι καὶ καταπλαγῆναι ἀληθῶς τὴν τῶν προφητικῶν λόγων δύναμιν , ὡς αὐτοῖς ἔργοις τὰ ἀποτελέσματα παρειλήφαμεν . ἐν γοῦν τοῖς καθ’ ἡμᾶς αὐτοὺς γενομένοις διωγμοῖς πολλοὺς τῶν ἀλλοφύλων ἐθνῶν ἐθεασάμεθα προαρπάζοντας ἑαυτοῖς τὰς τῶν ἁγίων ἀνδρῶν προσηγορίας , ὧν ὁ μὲν ἑαυτὸν Ἰακὼβ ἐκάλει καὶ ἕτερος Ἰσραήλ , ἄλλος δὲ Ἰερεμίαν καὶ Ἠσαΐαν ἕτερος καὶ Δανιὴλ πάλιν ἄλλος · τοιαῦτα γοῦν ἐπιγραφόμενοι ὀνόματα ἐπὶ τὸ μαρτύριον τοῦ θεοῦ σὺν πολλῷ θάρσει καὶ παρρησίᾳ παρῄεσαν . ὃ δὴ σημαίνουσα ἡ προφητεία φησίν · οὗτος ἐρεῖ Τοῦ θεοῦ εἰμι , καὶ οὗτος βοήσεται ἐπὶ τῷ ὀνόματι Ἰακώβ , καὶ ἄλλος ἐπιγράψει τῇ χειρὶ αὐτοῦ Τοῦ θεοῦ εἰμι , καὶ ἄλλος ἐπὶ τῷ ὀνόματι Ἰσραὴλ βοήσεται .
Lemmas: ὁ νόος ὁ πρόκειμαι τοιοῦτος εἰμί · πάλαι μέν ὁ ἐμός παρέχω εὐεργεσία ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος , παιδεύω μέν αὐτός καί σωφρονίζω Βαβυλώνιος παραδίδωμι , οὐ εἰς μακρός δέ ἐλεύθερος ἀνίημι ὁ εἰς Βαβυλών αἰχμαλωσία , ἅτε θεός εἰμί καί κύριος ὁ ὅλος . αὐτός τε Βαβυλώνιος ὁ ἐπιβαίνω ὁ Ἱεροσόλυμα ἀνάστατος ποιέω ὡς καί φυγή χράω ὁ παρά αὐτός Χαλδαῖος , δέσμιος τε ἄγω τις αὐτός πλοῖον ἐμβάλλω ἐν ὁ παρά αὐτός θάλασσα ὑπό ἕτερος τις πολέμιος δύναμις κραταῖος αὐτός . οὗτος ἐγώ διαπράσσω ὁ θεός δείκνυμι ὁ ἐμός βασίλειος ἄνθρωπος . ἀντί δέ ὁ · ὁ καταδείκνυμι Ἰσραήλ βασιλεύς σύ , ὁ Σύμμαχος · ἐγώ φημί κύριος ὁ ἅγιος σύ , Κτίστης Ἰσραήλ βασιλεύς σύ . ἀλλά οὗτος μέν ἐπί ὁ Βαβυλώνιος καί ὁ Χαλδαῖος διαπράσσω , προφητικός δέ οὗτος μήπω γίγνομαι μέλλω δέ εἰμί ὡς εἄν ἤδη πράσσω παρά αὐτός ὁ θεός διέρχομαι , ἀλλά καί ἔτι πρότερος ἐν ὁ παλαιός χρόνος φημί ὁ ἐμαυτοῦ θεότης ὁ ἐν Αἴγυπτος δείκνυμι διάγω ὁ ἐμαυτοῦ λαός διά ὁ ἐρυθρός θάλασσα ποιέω δίοδος ἐν ὕδωρ ἰσχυρός καί τρίβω ξηρός διά αὐτός ὁ θάλασσα , ὅτε καί ἅρμα Φαραώ καί ὁ δύναμις αὐτός ῥίπτω εἰς θάλασσα ὡς κοιμάω αὐτός δύντας κατά ὁ βυθός καί μηκέτι ἀνίστημι , ὅστις ἔοικα πάλαι πρότερος φλέγω πῦρ γίγνομαι ὡς λίνον σβέννυμι . οὗτος μέν οὖν ἐργάζομαι ἐν ὁ πρόπαλαι μνημονεύω χρόνος , καί αὐτός εἰμί ὁ θαυμάζω καί διά στόμα μνημονεύω παρά ὁ παλαιός , νυνί δέ ἐπί ὁ πάρειμι παραινῶ μηκέτι θαυμάζω ἐκεῖνος μήτε ὁ ἐν Βαβυλών πράσσω μήτε ὁ ἐν Αἴγυπτος . διό φημί · μή μνημονεύω ὁ πρῶτος καί ὁ ἀρχαῖος μή συλλογίζομαι , ἢ κατά ὁ Σύμμαχος · μή ἐννοέω . Ζεύς τίς δέ οὖον βούλομαι ἐκεῖνος ὁ λοιπός θαυμάζω σύ ἢ ὅτι ἕτερος τις καινός θαῦμα οὖον λείπω ὁ παλαιός ἐκεῖνος φάος δίκη ἀνατέλλω εἰς πᾶς ἄνθρωπος , ὁ καί κατά ὁ καιρός γιγνώσκω . τίς δέ εἰμί οὗτος · ἐν ὁ ἐρῆμος φημί ποιέω ὁδός ; δηλόω δέ πάλιν ὁ ἐν ὁ ἔθνος συνίστημι ἐκκλησία , ὅστις ἐρῆμος εἰμί θεός γνῶσις , πρίν ἐπιδημέω ὁ Χριστός ὁ θεός ὁ εἶπον · ἐγώ εἰμί ὁ ὁδός . ἀλλά ἐν ἐκεῖνος φημί ὁ πάλαι ἐρῆμος ὁδός ποιέω , ὥσπερ καί πρότερος ἐπί ὁ ἐρυθρός ποιέω θάλασσα . ῥέω δέ καί ποταμός θεῖον λόγιος ἐκ διδασκαλία ἅγιος πνεῦμα εἰς ὁ πάλαι ἄνυδρος , ὡς καί ἐπί Μωϋσῆς ῥέω ἐν ὁ ἐρῆμος ποταμός , ἀλλά ἐκεῖ μέν ὕδωρ σωματικός ῥευστός οὐσία εἰμί καί φθαρτός , νυνί δέ ἐκ ὁ ἔνθεος χορηγία ὁ λογικός καί πνευματικός ὕδωρ . ἐπειδάν δέ ὁδός ἐν ὁ ἐρῆμος γίγνομαι καί ποταμός ἐμέω πηγή ὁ ἄνυδρος χώρα κατακλύζω , περί ὅς πηγή ἀνωτέρω λέγω · καί πίνω ὕδωρ ἐκ ὁ πηγή ὁ σωτήριος , ὁ τηνικαῦτα ὁ θηρίον ὁ ἀγρός , ὁ ἀπαγριόομαι ψυχή μεταβάλλω ὁ θηριώδης κατάστασις ἐκ ὁ ὁ ποταμός δύναμις ἀλλοιόω , ὡς αὐτός ὁ πάλαι θήρ εὐλογέω ἐγώ , ὅσπερ οὖον γίγνομαι ἐκ αἰών πώποτε · οὔτε γάρ ἐπί ὁ πρότερος λαός οὔτε ἐπί ὁ Αἴγυπτος οὔτε κατά ὁ ἔξοδος ὁ ἐκ Αἴγυπτος οὔτε ἐπί ὁ ἐν Βαβυλών διατριβή ἱστορέω τίς τοιοῦτος γίγνομαι . εἰμί δέ καί Σειρήν τις εἰμί θέλγω ἡδονή καί ᾆσμα δαιμονικός ὁ ὁ ἄνθρωπος ψυχή ἐν ποιητής πλάσμα εὐέπεια λόγος κοσμέω , ἀλλά καί οὗτος μεταβάλλω εὐλογέω ἐγώ . ἔτι μήv καί θυγάτηρ στρουθός , ἢ κατά ὁ λοιπός ἑρμηνευτής · καί στρουθοκάμηλος , ζῷον ἐν ἐρημία καί χώρα ἀοίκητος γίγνομαι καί αὐτός ἡμερόω εὐλογέω ἐγώ ὁ θεός μανθάνω . οὗτος δέ αἴτιος εἰμί ὁ ὑπό ἐγώ δίδωμι ἐν ὁ ἐρῆμος ὕδωρ καί ὁ ὁ ποταμός δύναμις ὁ ἐν ὁ ἐρῆμος ῥέω . ἐπειδάν δέ ὁ ἄγριος θήρ καί ὁ Σειρήν καί ὁ στρουθός ἐμπίνω ὁ ἐγώ ὕδωρ εἰς ἥμερος καί λογικός μεταβάλλω φύσις , μανθάνω , ἅτε δή λαός ἐγώ καί γένος ἐγώ ἐκλεκτός γίγνομαι ὁ ἀρετή ἐγώ διηγέομαι , ἢ ὁ ὕμνος ἐγώ κατά ὁ Σύμμαχος . οὗτος δέ οὕτως παράδοξος ἀποτελέω , εἰμί σῦς , εἰμί Ἰακώβ , ὡς οὐ ἄξιος γίγνομαι ὁ ἐμός κλῆσις τότε , ἢ κατά ὁ Σύμμαχος · οὐδέ ἐγώ καλέω , Ἰακώβ , κατά δέ ὁ Ἀκύλας καί ὁ Θεοδοτίων · καί οὐ ἐγώ καλέω Ἰακώβ . ὁ μέν γάρ θήρ ὁ ἄγριος καί ὁ Σειρήν καί ὁ θυγάτηρ ὁ στρουθός εὐλογέω ἐγώ · σύ δέ , εἰμί Ἰακώβ , οὐδείς τοιοῦτος διαπράσσω , ἀλλά οὐδέ ἀξιόω ἐπικαλέω ἐγώ , κοπιάω δέ εἰς ἐγώ κατά ὁ Σύμμαχος , κατά δέ ὁ Ἀκύλας καί ὁ Θεοδοτίων · ὅτι κοπιάω ἐν ἐγώ , καίτοι ἐγώ μή ποιέω σύ κοπιάω . ὅσος γοῦν καί νομίζω κόπος σύ παρέχω , οὗτος παραιτέομαι ἤδη καί πρότερος εἶπον · τίς ἐγώ πλῆθος ὁ θυσία σύ ; λέγω κύριος · πλήρης εἰμί ὁλοκαύτωμα κριός καί στέαρ ἀμνός καί αἷμα ταῦρος καί τράγος οὖον βούλομαι . ἀλλά οὐδέ θυμίαμα οὐδέ λίβανος οὐδέ θυσία οὔτε ἔτι ὁ τοιοῦτος αἰτέω παρά σύ ἐν ὁ ὁ καινός διαθήκη νόμος , ὅς διατάσσω διά ὁ παῖς ἐγώ , ὅς ἐκλέγω , ἀλλά οὐδέ σύ οὗτος ἐγώ προσφέρω . εἰμί δέ χρή τἀληθῆ λέγω , ἕτερος ἀντί ἕτερος πράσσω · ἐν γάρ ὁ σός ἁμαρτία προΐστημι σύ , ἢ κατά ὁ λοιπός ἑρμηνευτής · ἐν ὁ ἁμαρτία σύ καλέω ἐγώ καί ἐν ὁ ἀδικία σύ . ὁράω ὅπως καί ἐν ὁ πρόκειμαι ὁ μέν ἐρῆμος καί ὁ ἐν αὐτός θηρίον ἀγαθός ἐλπίς εὐαγγελίζω , ὁ δέ λαός ὁ ἐκ περιτομή ἐπί ἀσέβεια ἔλεγχος , ὅς Ἰακώβ καλέω νῦν καί Ἰσραήλ · οὕτως ἁπλόος ξηρός ὄνομα οὔτε δοῦλος αὐτός οὔτε ἐκλεκτός εἶπον , ὅσπερ ποιέω ἐπί ὁ ἀγαθός τάγμα . πλήν οὖν ἀπολέγω ὁ διαβάλλω παρορμάω καί προτρέπω αὐτός ἐπιστρέφω , συγχωρέω τε αὐτός ὁ ἁμάρτημα ἐπιστρέφω . διό φημί · ἐγώ εἰμί ὁ ἐξαλείφω ὁ ἁμαρτία σύ καί οὖον μή μιμνήσκω . σύ δέ μιμνήσκω , ἐν ὅς γίγνομαι · κάλως γάρ ὁ μνήμη ὁ πρότερος ἁμάρτημα διά ἐξομολόγησις ἐξαγορεύω . διό ἐπιφέρω · λέγω σύ πρῶτος ὁ ἁμαρτία σύ · οὗτος γάρ ποιέω δικαιόω , ἐπεί δίκαιος ἑαυτοῦ κατήγορος ἐν πρωτολογία . εἰμί γε μείς , ὡς ἐκ πατήρ ἁμαρτωλός φύω , καί ὁ ἄρχων σύ ὁ κατά καιρός γίγνομαι ἀσεβέω εἰς ἐγώ . ἀντί δέ ὁ · καί ὁ ἄρχω σύ ἀνομέω εἰς ἐγώ , ὁ Ἀκύλας καί ὁ Σύμμαχος καί ὁ ἑρμηνεύς σύ ἐκδίδωμι . εἶτά φημί · καί ὁ ἄρχων σύ μιαίνω ὁ ἅγιος ἐγώ . τρεῖς δέ τάγμα ἐν οὗτος τίθημι · πατήρ καί ἑρμηνεύς καί ἄρχω , ἄρχω μέν ὁ καθηγέομαι ὁ ἔθνος δηλόω , ἑρμηνεύς δέ ὁ ἐξηγητής ὁ θεῖον γραφεύς , πατήρ δέ ὁ ἐν αὐτός ἡλικία καί χρόνος παλαιός , ὅς δή πᾶς ἀσεβέω εἶπον αἴτιος γίγνομαι παρίστημι ὁ ὁ Ἰακώβ ἀπώλεια . διά αὐτός γάρ φημί · δίδωμι ὁ ἀπόλλυμι ὁ Ἰακώβ καί ὁ Ἰσραήλ εἰς ὀνειδισμός , ἢ εἰς βλασφημία κατά ὁ λοιπός ἑρμηνευτής . πάλιν δέ ἐνταῦθα Ἰακώβ καί Ἰσραήλ δίχα τις προσθήκη ὁ διαβάλλω ὀνομάζω , ὁ δέ ἑξῆς ἐπιφέρω οὐκέτι ὁμοίως , ἀλλά μετά ὁ συνήθης προσθήκη . διό ἐπιλέγω · νῦν δέ ἀκούω , Ἰακώβ παῖς ἐγώ καί Ἰσραήλ , ὅς ἐκλέγω , διά ὅς ὁ χορός αὖθις ὁ ἀποστολικός ἀνακαλέω . ὅς καί προσφωνέω λέγω · οὕτως λέγω κύριος ὁ θεός ὁ ποιέω σύ καί πλάσσω σύ ἐκ κοιλία ἔτι βοηθέω , κατά δέ ὁ Σύμμαχος · ἐκ κοιλία ἔτι βοηθός σύ . τίς οὖν φημί πρός αὐτός · μή φοβέω , παῖς ἐγώ Ἰακώβ καί ὁ ἀγαπάω Ἰσραήλ , ὅς ἐκλέγω · ὅτι ἐγώ δίδωμι ὕδωρ ἐν διψάω ὁ πορεύω ἐν ἄνυδρος , καί πῶς διασαφέω λέγω · ἐπιτίθημι ὁ πνεῦμα ἐγώ ἐπί ὁ σπέρμα σύ καί ὁ εὐλογία ἐγώ ἐπί ὁ τέκνον σύ . διά γάρ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ὁ λογικός καί γόνιμος καί πνευματικός ὕδωρ ὁ ἄνυδρος καί ἐρῆμος χορηγέω μέλλω . σπέρμα δέ ὁ ἀπόστολος ὁ ἐκκλησία ὁ θεός καί τέκνον αὐτός ὁ πανταχοῦ γῆ καί ἐν πᾶς ὁ ἔθνος διά ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ἀναγεννάω , ἕ καί ἀνατέλλω φημί ὡς ἀνά μέσος ὕδωρ χόρτος , κατά δέ ὁ Σύμμαχος · καί ἀνατέλλω ἀνά μέσος χλόη ὡς ἰτέα ἐπί ῥέω ὕδωρ , κατά δέ ὁ Θεοδοτίων · ἀνά μέσος χλόη ἐπί ῥέω ὕδωρ . καί ἐνταῦθα δέ ὁ ἰτέα παραλαμβάνω διά ὁ ἀειθαλής καί νεαρός ὁ φυτός εἰς παράστασις ὁ πλῆθος ὁ λογικός ὕδωρ ὁ ἐν ὁ ἐκκλησία αὐτός ῥέω . τοσοῦτος δέ τις εἰμί τότε προκοπή καί κατόρθωσις θεοσέβεια ὁ πάλαι ὁ ἄνυδρος καί ὁ ἐρῆμος οἰκέω ὡς προστρέχω ὁ θεός ὁ πᾶς , εἶτα ὥσπερ ἐν δρόμος προαρπάζω ὁ ὁ θεός χάρις καί ὁ μέν λέγω ὁ θεός εἰμί , ἕτερος δέ ἐπιγράφω ὁ ὁ Ἰακώβ ὄνομα , καίτοι μή εἰμί ἐκ αὐτός , ἀπό δέ ὁ ἐρῆμος καί ἄνυδρος ὁρμάω ὅμως ἐπιβοάω ὁ προσηγορία ὁ πάλαι χρηματίζω λαός ὁ θεός . διό εἴρω · οὗτος εἴρω ὁ θεός εἰμί , καί οὗτος βοάω ἐπί ὁ ὄνομα Ἰακώβ , ἢ κατά ὁ Σύμμαχος · καλέω ὁ ὄνομα Ἰακώβ , καί ἄλλος ἐπιγράφω ὁ χείρ αὐτός λέγω ὁ θεός εἰμί , καί πάλιν ἕτερος ἐπί ὁ ὄνομα ὁ Ἰσραήλ βοάω , σεμνύνω ἑαυτοῦ λέγω εἰμί Ἰσραήλ . θαυμάζω δέ εἰμί καί καταπλήσσω ἀληθής ὁ ὁ προφητικός λόγος δύναμις , ὡς αὐτός ἔργον ὁ ἀποτέλεσμα παραλαμβάνω . ἐν γοῦν ὁ κατά ἐγώ αὐτός γίγνομαι διωγμός πολύς ὁ ἀλλόφυλος ἔθνος θεάομαι προαρπάζω ἑαυτοῦ ὁ ὁ ἅγιος ἀνήρ προσηγορία , ὅς ὁ μέν ἑαυτοῦ Ἰακώβ καλέω καί ἕτερος Ἰσραήλ , ἄλλος δέ Ἰερεμίας καί Ἠσαΐας ἕτερος καί Δανιήλ πάλιν ἄλλος · τοιοῦτος γοῦν ἐπιγράφω ὄνομα ἐπί ὁ μαρτύριον ὁ θεός σύν πολύς θάρσος καί παρρησία πάρειμι . ὅς δή σημαίνω ὁ προφητεία φημί · οὗτος εἴρω ὁ θεός εἰμί , καί οὗτος βοάω ἐπί ὁ ὄνομα Ἰακώβ , καί ἄλλος ἐπιγράφω ὁ χείρ αὐτός ὁ θεός εἰμί , καί ἄλλος ἐπί ὁ ὄνομα Ἰσραήλ βοάω .