eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 1.73
Περὶ τῆς τῶν ἐθνῶν ἐπὶ τὸν θεὸν ἐπιστροφῆς καὶ τῆς εἰς τὸν Χριστὸν ἀπιστίας τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους θεσπίσας ὁ λόγος μεταβαίνει ἐπὶ τὰ πλήθη τῶν ἐθνῶν τῶν ἐν αὐτῇ τε τῇ Δαμασκῷ καὶ ταῖς λοιπαῖς χώραις ἐν ἀπιστίᾳ ἀπομεινάντων καὶ τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ ἐλαύνειν καὶ πολιορκεῖν μελλόντων . σημαίνει τοίνυν ὡς δίκην θαλάσσης κυμαινούσης κλονηθήσονται οὗτοι καὶ ταραχθήσονται ξενιζόμενοι ἐπὶ τῷ κηρύγματι τῷ εὐαγγελικῷ καθαιρετικῷ ὄντι τῆς εἰδωλολάτρου πλάνης . διό φησιν · Οὐαὶ πλῆθος ἐθνῶν πολλῶν · ὡς ὕδωρ ἠχήσει · ὡς γὰρ θαλάσσης τὰ νῶτα κυρτούμενα καὶ εἰς ὕψος αἰρόμενα ἐν τῷ χειμάζεσθαι καὶ ταράττεσθαι ὑπὸ ἀνέμων , ἦχον μέγιστον ἐμποιεῖ καὶ φόβον τοῖς ἐμπλέουσιν , οὕτως καὶ τὰ πλήθη τῶν ἐν αὐτῇ τε τῇ Δαμασκῷ καὶ ταῖς λοιπαῖς χώραις ἐν ἀπιστίᾳ καὶ εἰδωλολατρίᾳ μεινάντων ἐθνῶν ὑπὸ τῶν ἀοράτων πνευμάτων εὐεργούμενα δίκην κυμάτων θαλάσσης ἠχήσει κατὰ τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ ἐπανιστάμενα . διὸ λέλεκται · ὡς ὕδωρ ἠχήσει καὶ ὡς ὕδωρ πολὺ ἔθνη πολλά , ὡς ὕδατος πολλοῦ φερομένου . ὅρα δὲ ὅπως διὰ πολλῶν παραδειγμάτων τὴν τῶν εἰρημένων ἄθεον καὶ δυσσεβῆ γνώμην ἐμφαίνει , πρώτως μὲν θαλάσσῃ κυμαινούσῃ παραβάλλων αὐτῶν τοὺς θυμούς , ἔπειτα ἐξομοιῶν ὕδατι ἠχοῦντι τὰς κατὰ τῆς ἐκκλησίας σκέψεις αὐτῶν , καὶ τρίτον ὕδατι πολλῷ βίᾳ φερομένῳ , οὕτω τὸ ῥευστὸν καὶ ἀπολλύμενον αὐτῶν τοῦ βίου αἰνιξάμενος . λέγων δὲ ὡς ὕδατος πολλοῦ βίᾳ φερομένου παρίστησιν , ὡς ἄρα ὑφ’ ἑτέρων ἐνεργούμενοι καὶ ἐλαυνόμενοι ταῦτα κατὰ τῆς ἐκκλησίας ἐπιχειροῦσι . πλὴν ὅμως τούτων τὸ τέλος ὑπογράφει λέγων ἑξῆς · καὶ ἀποσκορακιεῖ αὐτὸν καὶ πόρρω αὐτὸν διώξεται , κατὰ δὲ τὸν Ἀκύλαν · καὶ ἐπιτιμήσει ἐν αὐτῷ καὶ φεύξεται μακρόθεν , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · καὶ ἐμβριμήσεται αὐτῷ καὶ φεύξεται πόρρω . τίνι δὲ αὐτῷ ἐμβριμήσεται ἢ ἐπιτιμήσει ἢ τῷ προλεχθέντι πλήθει τῶν ἀπίστων ἐθνῶν ἢ καὶ τῷ ἐν τούτοις ἐνεργοῦντι διαβόλῳ ; τίς δὲ αὐτοῖς ἐπιτιμήσει ἀλλ’ ἢ ἐκεῖνος , περὶ οὗ εἴρηται · Ἐπιτιμήσαι κύριος ἐν σοί , ὁ ἐκλεξάμενος τὴν Ἰερουσαλήμ ; τοῦ δὲ κυρίου ἐπιτιμήσαντος αὐτῷ , τί ἔσται ἐπιλέγει · καὶ πόρρω αὐτὸν διώξεται ὡς χοῦν ἀχύρου λικμώντων ἀπέναντι ἀνέμου καὶ ὡς κονιορτὸν τροχοῦ καταιγὶς φέρουσα , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον · καὶ ὡς τροχὸν ἔμπροσθεν καταιγίδος . Εἶθ’ ἑξῆς ἐπιλέγει · πρὸς ἑσπέραν ἔσται πένθος , πρὶν ἢ πρωῒ καὶ οὐκ ἔσται · τοῖς γὰρ δίκην θαλάσσης κυμαινούσης κατεπαρθεῖσι τῆς ἐκκλησίας πρὸς τῇ δύσει τοῦ βίου καὶ πρὸς αὐτῷ τῷ τέλει πένθος ἔσται , ὅτε οὐκέτι ὑπάρξουσι κατὰ τὸν μέλλοντα αἰῶνα νέου φωτὸς ἀνατολῆς καὶ πρωΐας τὸ τηνικαῦτα τοῖς δικαίοις ἐπιλάμψαντος . τοῦτό φησι · καὶ αὕτη ἡ μερὶς καὶ ὁλόκληρος τῶν προνομευσάντων ὑμᾶς . τίνας δὲ ὑμᾶς ἢ δηλονότι τοὺς πρόσφυγας τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ ; Ἐν ταῖς Πράξεσι τῶν Ἀποστόλων ἐπιδημήσαντός ποτε Παύλου ἐν Ῥώμῃ καὶ διαλεχθέντος τοῖς ἄρχουσι τῶν Ἰουδαίων περὶ τῆς εἰς τὸν Χριστὸν πίστεως ἀνεγράφησαν εἰρηκότες αὐτῷ · ἡμεῖς οὐδὲ γράμματα περὶ σοῦ ἐδεξάμεθα ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας , οὔτε παραγενόμενός τις τῶν ἀδελφῶν ἀπήγγειλεν ἢ ἐλάλησεν περὶ σοῦ πονηρόν . ἀξιοῦμεν δὲ παρὰ σοῦ ἀκοῦσαι ἃ φρονεῖς · περὶ μὲν γὰρ τῆς αἱρέσεως ταύτης γνωστὸν ἡμῖν ἐστιν ὅτι πανταχοῦ ἀντιλέγεται . τοῦτο δὲ εἰρηκότες ἐνέφηναν , ὅτι πρὶν ἐπιδημῆσαι τὸν Παῦλον τῇ Ῥώμῃ παρηγγελμένοι ἦσαν μὴ παραδέξασθαι τὸ περὶ τοῦ Χριστοῦ κήρυγμα καὶ ὅτι μὴ μόνοι αὐτοὶ εἰλήφασι τὴν παραγγελίαν αὐτοῦ , ἀλλὰ καὶ οἱ πανταχοῦ γῆς Ἰουδαῖοι . διὸ ἔλεγον · περὶ γὰρ τῆς αἱρέσεως ταύτης γνωστὸν ἡμῖν ἐστιν ὅτι πανταχοῦ ἀντιλέγεται . πόθεν δὲ τοῖς πανταχοῦ Ἰουδαίοις τὸ συμφώνως τοὺς πάντας ὥσπερ ἐξ ἑνὸς συνθήματος ἀντιλέγειν τῷ περὶ Χριστοῦ λόγῳ , εὕρομεν ἐν τοῖς τῶν παλαιῶν συγγράμμασιν , ὡς οἱ τὴν Ἰερουσαλὴμ οἰκοῦντες τοῦ τῶν Ἰουδαίων ἔθνους ἱερεῖς καὶ γραμματεῖς καὶ πρεσβύτεροι γράμματα διαχαράξαντες εἰς πάντα διεπέμψαντο τὰ ἔθνη τοῖς ἁπανταχοῦ Ἰουδαίοις διαβάλλοντες τὴν Χριστοῦ διδασκαλίαν ὡς αἵρεσιν ξένην καὶ ἀλλοτρίαν θεοῦ , παρήγγελόν τε δι’ ἐπιστολῶν μὴ παραδέχεσθαι αὐτήν . τοῦτο δὴ οὖν αὐτὸ σημαίνειν ἔοικεν ἡ μετὰ χεῖρας προφητεία ἐν τῷ λέγειν · Οὐαὶ γῆς πλοίων πτέρυγες ἐπέκεινα ποταμῶν Αἰθιοπίας , ὁ ἀποστέλλων ἐν θαλάσσῃ ὅμηρα . ἀνθ’ οὗ ὁ Σύμμαχος ἀποστόλους εἶπε φήσας · ὁ ἀποστέλλων ἀποστόλους ἐν θαλάσσῃ , ὁ δὲ Ἀκύλας πρεσβευτὰς ἐξέδωκεν εἰπών · ὁ ἀποστέλλων ἐν θαλάσσῃ πρεσβευτάς . ὁρᾷς ὅπως ὁ λόγος τοὺς προλεχθέντας Ἰουδαίων ἄρχοντας ταλανίζει καὶ τὴν γῆν αὐτῶν , ἧς ἡ κακία καὶ μέχρις Αἰθιόπων ἔφθασε . διὸ κατὰ τὸν Σύμμαχον εἴρηται · οὐαὶ γῆ , ἧς ὁ ἦχος πτερωτός , ἡ πέραθεν ποταμῶν Αἰθιοπίας . δι’ ὧν σημαίνει ὡς καὶ πέραν τῆς Αἰθιόπων χώρας καὶ τῶν ἐσχατιῶν τῆς γῆς ὁ τῆς πονηρίας ἦχος τῶν τὴν Ἰουδαίων γῆν οἰκούντων διά τινων ὥσπερ ἱπταμένων πλοίων προῆλθεν , οἵ τε ἀπόστολοι αὐτῶν ἐπιστολὰς βυβλίνας ἐπικομιζόμενοι ὑπεράνω τε τῶν ὑδάτων ναυτιλλόμενοι καὶ τὴν θάλασσαν ἐμπλέοντες ἁπανταχοῦ γῆς διέτρεχον τὸν περὶ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἐνδιαβάλλοντες λόγον . ἀποστόλους δὲ εἰσέτι νῦν ἔθος ἐστὶν Ἰουδαίους ὀνομάζειν τοὺς ἐγκύκλια γράμματα παρὰ τῶν ἀρχόντων αὐτῶν ἐπικομιζομένους . ταῦτα μὲν οὖν περὶ τούτων ᾐνίξατο , ἑξῆς δὲ ἀντὶ τοῦ · πορεύσονται γὰρ ἄγγελοι κοῦφοι , εἰρήκασιν οἱ λοιποὶ πάντες ἑρμηνευταί · πορεύεσθε ἄγγελοι κοῦφοι , ὡς εἶναι ἀρχὴν προστάγματος . καί μοι δοκεῖ τουτὶ τὸ πρόσταγμα πρὸς τοὺς μαθητὰς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν εἰρῆσθαι , οὓς διὰ τὸ πᾶσιν ἀνθρώποις ἀγαθῶν εὐαγγελιστὰς εἶναι ἀγγέλους κούφους ὠνόμασε πρὸς ἀντιδιαστολὴν ὧν ἐδήλωσεν Ἰουδαϊκῶν ἀποστόλων . φησὶν οὖν πρὸς αὐτούς · οἱ τῶν ἀγαθῶν ἄγγελοι , ὑμεῖς οἱ Χριστοῦ μαθηταί , πορεύεσθε , ὥσπερ οὖν αὐτὸς ὁ σωτὴρ διετάξατο πρὸς ὑμᾶς λέγων · πορεύεσθε δὲ μᾶλλον πρὸς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραήλ , καί · πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη ἐν τῷ ὀνόματί μου . πορευόμενοι δέ φησι , κοῦφοι γένεσθε καὶ εὐσταλεῖς ὡς ἂν ῥᾳδίαν τὴν πορείαν ποιῆσθε , ὃ δὴ καὶ αὐτὸς πάλιν παρῄνει τοῖς αὐτοῖς λέγων · μηδὲν ἄρητε κατὰ τὴν ὁδόν , καί · μὴ κτήσησθε χρυσὸν μηδὲ ἄργυρον μηδὲ χαλκὸν εἰς τὰς ζώνας ὑμῶν , μὴ πήραν εἰς ὁδὸν μηδὲ δύο χιτῶνας ἔχειν μήτε ὑποδήματα μήτε ῥάβδον . ὅθεν εὐθυβόλως ἀγγέλους κούφους αὐτοὺς εἶπε , κελεύει δὲ πορεύεσθαι πρὸς ἔθνος μετέωρον καὶ ξένον καὶ πρὸς λαὸν χαλεπόν · οὐ γὰρ πρὸς γνωρίμους οὐδὲ πρὸς οἰκείους τινὰς καὶ ἀδελφοὺς ἀπεστέλλοντο , ἀλλὰ πρός τινας ἀπεξενωμένους ἀγνώστους ἄνδρας καὶ ἀλλογενεῖς τοὺς ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν , ἐν οἷς ἦσαν μετέωροι ἀληθῶς ἐπὶ μηδενὸς ἑδραίου ἑστῶτες , πλανώμενοι δὲ καὶ περιφερόμενοι παντὶ ἀνέμῳ τῆς πολυθέου πλάνης . οἱ δ’ αὐτοὶ καὶ χαλεπὸν ἔθνος ἦσαν , ἐχθρῶς καὶ πολεμίως διακείμενοι πρὸς τὸν τῆς θεοσεβείας λόγον . ὅμως δ’ οὖν πρὸς τούτους παρακελεύεται ἀπιέναι τοὺς ἀγγέλους τοὺς κούφους καὶ τούτοις κηρύττειν , διαβαίνειν δὲ καὶ ἐπὶ τὰ πέρατα τῆς γῆς . διὸ ἐπιλέγει · τίς αὐτοῦ ἐπέκεινα , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον · μεθ’ ὃν οὐκ ἔστιν ἐπέκεινα · τοῦτο δὲ τὸ ἀπεξενωμένον καὶ μετέωρον ἔθνος καὶ ἀνέλπιστον ἦν , ὡς λέγειν τὸν Ἀπόστολον · ἦμέν ποτε ἐλπίδα μὴ ἔχοντες καὶ ἄθεοι ἐν τῷ κόσμῳ . καὶ αὐτὸς δὲ ὁ μετὰ χεῖρας προφήτης προϊὼν ἐν τοῖς ἑξῆς περὶ τῶν ἀνελπίστων θεσπίζει λέγων · καὶ οἱ ἀπηλπισμένοι τῶν ἀνθρώπων ἐμπλησθήσονται εὐφροσύνης · πρὸς ἔθνος γοῦν ἀνέλπιστον ἀποστέλλονται καὶ πρὸς ἔθνος καταπεπατημένον ὑπὸ τοῦ διαβόλου καὶ πάσης τῆς δαιμονικῆς ἐνεργείας . Εἶτα θάρσος τοῖς αὐτοῖς ἐντίθησι λέγων · νῦν οἱ ποταμοὶ πάντες ὡς χώρα κατοικουμένη · κατοικηθήσεται ἡ χώρα αὐτῶν · νῦν γὰρ ἐπὶ τῇ ὑμετέρᾳ πορείᾳ οἱ ποταμοὶ τῆς γῆς κατοικηθήσονται καὶ πᾶσαι αἱ χῶραι αὐτῶν . αἰνίττεσθαι δὲ διὰ τούτων μοι δοκεῖ ποταμοὺς μὲν τὰ πλήθη τῶν τὸν θεὸν ἐπιγνωσομένων λαῶν , χώρας τε αὐτῶν τὰς ἐκκλησίας · ὡς γὰρ ἀνωτέρω κύματι θαλάσσης καὶ ὕδασι τεταραγμένοις τὰ πλήθη τῶν ἀπίστων ἐθνῶν παρέβαλεν , οὕτω νῦν ποταμοῖς γλυκέσι καὶ εὐσταθῶς κινουμένοις τοὺς Χριστοῦ λαοὺς ἀφομοιοῖ , χώραν αὐτῶν δηλώσας τὴν ἐκκλησίαν . πάλαι μὲν οὖν ἦσαν οὗτοι οἱ ποταμοὶ ἀοίκητοι καὶ ἀλλότριοι θεοῦ , ἥ τε χώρα αὐτῶν ἔρημος θεοσεβείας , νυνὶ δὲ διὰ τοῦ ὑμετέρου φησὶ κηρύγματος οἱ δηλωθέντες ποταμοὶ καὶ ἡ χώρα αὐτῶν εἰς οἰκουμένην ἔσται . προξενήσει δὲ τοῦτο αὐτοῖς τὸ τοῦ Χριστοῦ σημεῖον , ὅπερ οὕτω γνωσθήσεται ἢ καὶ φανερὸν ἔσται τοῖς πᾶσιν ὡσανεὶ ἀπὸ ὄρους ὑψηλοῦ ἐπαρθείη σημεῖον ἢ ὡς φωνῆς σάλπιγγος μεγαφωνούσης · τὸν αὐτὸν γὰρ τρόπον καὶ τὸ ὑμέτερον κήρυγμα ἔκδηλον καὶ ἐπίσημον καὶ ἐξάκουστον εἰς πάντας τοὺς ἀνθρώπους γενήσεται . Πῶς δὲ δυνήσονται οἱ ποταμοὶ καὶ ἡ προλεχθεῖσα χώρα αὐτῶν ἀταράχως κατοικεῖσθαι ἀναγκαίως διδάσκει λέγων · διότι οὕτως εἶπε κύριός μοι Ἀσφάλεια ἔσται ἐν τῇ ἐμῇ πόλει . ἡ δὲ προλεχθεῖσα χώρα ἐμὴ τοῦ κυρίου ἐστὶ πόλις · διὸ ἀσφάλεια ἔσται ἐν αὐτῇ ὡς ἂν ἐμοῦ φυλάττοντος καὶ πάντοθεν αὐτὴν ἀσφαλιζομένου , ὥστε εἰκότως περὶ αὐτῆς λέγεσθαι · δεδοξασμένα ἐλαλήθη περὶ σοῦ , ἡ πόλις τοῦ θεοῦ , καί · τοῦ ποταμοῦ τὰ ὁρμήματα εὐφραίνουσι τὴν πόλιν τοῦ θεοῦ . οὕτω δὲ καλεῖν ὁ λόγος εἴωθεν τὴν κατὰ θεὸν πολιτείαν , ἐν ᾗ ἀσφάλειαν ἔσεσθαι εἰπὼν προστίθησι καὶ φῶς ἔσεσθαι ἐν τῇ αὐτῇ πόλει , οὐ τὸ τυχὸν ἀλλ’ ὁποῖον αὖτις παραβάλοι ἀκμαίῳ καὶ μεσημβρινῷ ἡλίου φέγγει . τοιούτου δὲ φωτὸς καὶ ὡσπερεὶ καύματος μεσημβρινοῦ γιγνομένου ἐν τῇ ἐμῇ πόλει οὐκ ἔσται φησὶ βλάβη οὐδὲ λύπη τοῖς ὑπὸ τοιούτῳ φωτὶ καταυγαζομένοις . διὰ τί συν τῷ τῷ το τῷ καὶ νεφέλ ἐν ἡ ὡς ἐν ἡμέραις ἀμήτου ἐπισκιάζουσα αὐτοῖς ἔσται . φῶς μὲν οὖν αὐτός ἐστιν ὁ τοῦ θεοῦ λόγος ὁ τὴν ἐκκλησίαν αὐτοῦ διὰ παντὸς φωτίζων , νεφέλη δρόσου τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον τὸ τὴν ἄκραν θεολογίαν τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ τοῦ θεοῦ τοῖς μὴ οἵοις τε αὐτὴν χωρεῖν ἐπισκιάζον ὡς κεκραμένον ἀποτελεῖσθαι τὸ πολὺ καὶ ἄκρατον τῆς περὶ τοῦ Χριστοῦ θεολογίας διὰ τὴν τοῦ ἁγίου πνεύματος ὡσπερεί τινος νεφέλης ὑποδρομήν . Καὶ ταῦτα ἔσεσθαί φησι πρὸ τοῦ θερισμοῦ , τοῦτον δηλῶν τὸν τρόπον τὰς ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τοῦ θεοῦ καρποφορίας δίκην σταχύων ἀνθούσας καὶ πληθυούσας , περὶ ὧν καὶ ἀνωτέρω ἐδήλου λέγων · καὶ εὐφρανθήσονται ἐνώπιόν σου ὡς οἱ εὐφραινόμενοι ἐν ἀμήτῳ καὶ ὁ σωτὴρ ὁμοίως , δι’ ὧν ἔλεγεν · ἐπάρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν καὶ ἴδετε τὰς χώρας , ὅτι λευκαί εἰσι πρὸς θερισμὸν ἤδη , καὶ αὖθις · ὁ μὲν θερισμὸς πολύς , οἱ δὲ ἐργάται ὀλίγοι · δεήθητε οὖν τοῦ κυρίου τοῦ θερισμοῦ ἵνα ἐκβάλῃ ἐργάτας εἰς τὸν θερισμὸν αὐτοῦ . ἔσται τοίνυν τὸ μὲν φῶς τῆς θεότητος τοῦ λόγου ἄκρατον ὥσπερ ἀκμαῖον καὶ μεσημβρινὸν ἐν τῇ αὐτοῦ πόλει · διὰ δὲ τὸ μὴ χωρεῖσθαι αὐτὸ ὑπ’ ἀνθρώπων μέση παρελθοῦσα ἡ νεφέλη τοῦ ἁγίου πνεύματος δρόσου ἔμπλεως , ἐπισκιάσει τὴν αὐτὴν πόλιν , ἵν’ ὡς ἐν ἡμέραις ἀμήτου ταῖς πρὸ τοῦ θερισμοῦ καὶ τὸ φῶς ἐκλάμπῃ καὶ ἡ νεφέλη ἐπισκιάζῃ αὐτήν . καὶ ταῦτα μὲν πρὸ τῆς συντελείας καὶ πρὸ τοῦ θερισμοῦ περὶ τὴν πόλιν ἔσται τοῦ θεοῦ , μετὰ δὲ τὸν θερισμὸν καὶ τὴν συντέλειαν τοῦ παρόντος βίου καὶ αὐτῆς τῆς ἀκράτου θεότητος τοῦ λόγου μεθέξουσιν οἱ καταξιωθησόμενοι ἐκείνου τοῦ τέλους , ὅτε ἐπιστάσης τῆς συντελείας ἄλλῃ εἰκόνι παραβληθήσεται ἡ τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ καρποφορία , δι’ ἧς εἰκόνος τὴν γενομένην διάκρισιν τῶν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ συναγομένων παρίστησιν . ὥσπερ γάρ φησιν ἐν ταῖς ἀμπέλοις , ἐπειδὰν ὄμφακες ὦσιν οἱ βότρυες , ἐπιστὰς ὁ γεωργὸς τὰ περιττὰ καὶ ἄχρηστα τῶν κλημάτων ἐκκόπτει οὐ μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰ ἀτελεσφόρητα καὶ ὡσπερεὶ νεκριμαῖα τῶν βοτρύων · καὶ ταῦτα γὰρ ὡς οὐκ ἀναγκαῖα οὐδ’ ἀγαθὴν ἔχοντα ἐλπίδα πρὸς καρποῦ τελείωσιν , περιαιρεῖ ἐπιστήμῃ γεωργικῇ , ἵνα μὴ λυμήνηται τοῖς ἐρρωμένοις βότρυσι τὰ περιττὰ καὶ ἄχρηστα . διὸ ταῦτα μὲν ἀφαιρεῖ καὶ παραδίδωσιν εἰς βρῶσιν τοῖς πετηνοῖς τοῦ οὐρανοῦ καὶ τοῖς θηρίοις τῆς γῆς , τὰ δὲ τὸν ἐντελῆ διασῴζοντα καρπὸν διὰ πάσης ἐπιμελείας φυλάττει . οὕτω κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ θερισμοῦ γενήσεσθαί φησι · τῶν γὰρ τῆς ἀμπέλου περιττῶν κλημάτων καὶ τῶν ἀχρήστων ἐν αὐτῇ βοτρύων περιαιρουμένων καὶ ἀποκοπτομένων , εἰς βοράν τε ἐκδιδομένων ταῖς κολαστικαῖς δυνάμεσιν , οἱ ἀγαθοὶ βότρυες καὶ αἱ καρποφόροι ψυχαὶ τῆς παρὰ τῷ θεῷ τεύξονται ἀγαθῆς ἐλπίδος . ἐν τούτοις αὐτὸς ὁ σωτὴρ ἑαυτὸν εἰπὼν εἶναι τὴν ἄμπελον , τοὺς μαθητὰς τὰ κλήματα ὠνόμασε · βότρυας δὲ τῶν κλημάτων ἀκόλουθόν ἐστιν νοεῖν τοὺς ὑπὸ τοῖς ἀποστόλοις μαθητευομένους , ὧν τὰ ὥσπερ νεκριμαῖα βοτρύδια τὰ ἄχρηστα καὶ ζωτικῆς δυνάμεως ἐστερημένα κατὰ τὸν καιρὸν τῆς κρίσεως ἀποβληθήσεσθαι διδάσκει καὶ τὰ κλήματα δὲ ὡσαύτως τὰ μηδένα βότρυν φέροντα , οἷος ἦν ὁ προδότης Ἰούδας ὁμοίως τοῖς ἀχρήστοις βότρυσιν ἀποκοπήσεσθαι . ἀντὶ δὲ τοῦ · καὶ ἀφελεῖ τὰ βοτρύδια τὰ μικρὰ καὶ τὰ ἑξῆς , ὁ Σύμμαχος · καὶ ἀποκοπήσεταί φησι τὰ εὐτελῆ αὐτῆς , ὁ δὲ Ἀκύλας · καὶ ἐκκόψει τὰ ἐκβράσματα αὐτῆς , ἐν τοῖς δρεπάνοις καὶ καταλείψει τοῖς πετηνοῖς τοῦ οὐρανοῦ καὶ τοῖς θηρίοις τῆς γῆς , καὶ συναχθήσεται ἐπ’ αὐτοὺς τὰ πετηνὰ τοῦ οὐρανοῦ καὶ πάντα τὰ θηρία τῆς γῆς ἐπ’ αὐτὰ ἥξει , αἱ ἀντικείμεναι καὶ κολαστικαὶ δηλαδὴ δυνάμεις . Ἀλλὰ τούτων μὲν τὸ τέλος τοιοῦτον , ἑξῆς δὲ τῶν καρποφόρων κλημάτων καὶ τῶν ἐρρωμένων βοτρύων μνήμην ποιούμενος ἐπιφέρει · καὶ ἀνενεχθήσεται δῶρα κυρίῳ σαβαὼθ ἐκ λαοῦ τεθλιμμένου καὶ τετιλμένου . εἴη δ’ ἂν οὗτος ὁ τὴν στενὴν καὶ τεθλιμμένην ὁδεύων τὴν ἀπάγουσαν εἰς τὴν ζωήν . ὁ δ’ αὐτὸς καὶ ἐκτετιλμένος ὑπάρχει , ὡς ἂν τῆς κοινῆς τῶν ἀνθρώπων ζωῆς ἠλλοτριωμένος καὶ μέγας ἐστὶ παρὰ τῷ θεῷ καὶ πολύς . διὸ λέλεκται · καὶ ἀπὸ λαοῦ μεγάλου . ταῦτα δὲ τὰ δῶρα ἀνενεχθήσεται τῷ κυρίῳ σαβαὼθ ἀπὸ τοῦ νῦν φησι καὶ εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον · καὶ γὰρ ἐν τῷ παρόντι βίῳ καὶ ἐν τῷ μέλλοντι δὲ αἰῶνι τὰ λογικὰ δῶρα καὶ τὰς ἀναίμους τῷ θεῷ θυσίας ἀναπέμπων οὐ διαλιμπάνει ὁ δηλωθεὶς λαός . αὐτὸς δὲ οὗτός ἐστιν ὁ λαὸς τὸ ἀνωτέρω εἰρημένον ἔθνος καταπεπατημένον καὶ ἐλπίζον , διὰ μὲν τὴν ὑπομονὴν ἐλπίζον , περὶ ἧς εἴρηται · ἡ δὲ ὑπομονὴ δοκιμήν , ἡ δὲ δοκιμὴ ἐλπίδα · ἡ δὲ ἐλπὶς οὐ καταισχύνει , διὰ δὲ τοὺς διώξαντας αὐτὸν καὶ πολλάκις καταπατήσαντας καταπεπατημένον . διὸ κατὰ τὸν Ἀκύλαν εἴρηται · ἔθνος ὑπομένον καὶ συμπεπατημένον . ὁρᾷς ὅπως τὸν λαὸν τὸν τετιλμένον ὑπομένοντα ὠνόμασεν . καὶ ἐπιλέγει · ὅ ἐστιν ἐν μέρει ποταμοῦ τῆς χώρας αὐτοῦ · τίνος δὲ αὐτοῦ ἢ τοῦ θεοῦ ; τὸ γὰρ ἔθνος τοῦτο ἐν μέρει ποταμοῦ τῆς τοῦ θεοῦ χώρας ἐτύγχανεν , ἅτε ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ ἐμπολιτευόμενον , ὡς λέγειν · ἐκ μέρους γινώσκομεν καὶ ἐκ μέρους προφητεύομεν · οὐδὲ γὰρ τὸν πάντα ποταμὸν ἐχώρει , λέγω δὲ τὸν τοῦ θεοῦ λόγον , ἡ δηλωθεῖσα χώρα . διὸ ἐν μέρει ποταμοῦ τῆς χώρας τοῦ θεοῦ λέγεται γεγονέναι τὸ δηλωθὲν ἔθνος . κατὰ δὲ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτὰς οὗ διήρπασαν ποταμοὶ τὴν γῆν εἴρηται · τούτου γὰρ τοῦ ἔθνους τοῦ θεοῦ οἱ πολέμιοι καὶ διῶκται ἦσάν ποτε διαρπάσαντες τὴν γῆν , ὅτε αὐτοὺς ἤλαυνον ἐκθλίβοντες καὶ καταπατοῦντες οἱ τῆς τοῦ θεοῦ πόλεως ἐπίβουλοι , περὶ ὧν εἴρηται · ἦλθον οἱ ποταμοί , ἔπνευσαν οἱ ἄνεμοι , καὶ πάλιν · χείμαρρον διῆλθεν ἡ ψυχὴ ἡμῶν · ἄρα διῆλθεν ἡ ψυχὴ ἡμῶν τὸ ὕδωρ τὸ ἀνυπόστατον . ἀλλὰ γὰρ τούτων ἁπάντων ἐλευθερωθεὶς ὁ πάλαι τεθλιμμένος καὶ τετιλμένος λαὸς καὶ τὸ ἔθνος τὸ καταπεπατημένον μέν , ἐλπίζον δὲ ἐπὶ τὸν θεόν , δῶρα τῷ κυρίῳ σαβαὼθ ἀνοίσει . ποῦ δὲ ἀνοίσειν λέγεται ἢ εἰς τὸν τόπον , οὗ τὸ ὄνομα κυρίου σαβαώθ , ἐν ὄρει Σιών · καταξιωθεὶς γὰρ τῆς ἐπουρανίου πόλεως ὁ τοσαῦτα πεπονθὼς λαὸς τὰς πνευματικὰς ἀνοίσει θυσίας ὑπ’ ἀρχιερεῖ τῷ υἱῷ τοῦ θεοῦ εἰς τὸν τόπον , οὗ τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου σαβαώθ , εἰς ὄρος Σιών , περὶ οὗ φησιν ὁ Ἀπόστολος · προσεληλύθαμεν Σιὼν ὄρει καὶ πόλει θεοῦ ζῶντος , Ἰερουσαλὴμ ἐπουρανίῳ . τοῦτο τέλος τῆς κατὰ Δαμασκοῦ προφητείας , ἀρξάμενον μὲν ἀπὸ τῶν δηλωθέντων χρόνων , καταλῆξαν δὲ ἐπὶ τὴν συντέλειαν τοῦ αἰῶνος καὶ τὸ τρισμακάριον τέλος τῶν τῆς θεοσεβείας ἀθλητῶν . Προσήκει δὲ τὸν νοῦν ἐπιστῆσαι , ὅπως εἴρηται · ὅρασις Αἰγύπτου . οὐ γὰρ ὡς ἐπὶ τῆς Βαβυλῶνος ἐλέγετο · ὅρασις κατὰ Βαβυλῶνος , οὐδ’ ὡς ἐπὶ τῆς Ἰουδαίας καὶ Ἰερουσαλήμ · ὅρασις , ἣν εἶδεν Ἠσαΐας υἱὸς Ἀμώς , ἣν εἶδε κατὰ τῆς Ἰουδαίας καὶ κατὰ Ἰερουσαλήμ , οὐδ’ ὡς ἐπὶ τῆς Δαμασκοῦ καὶ τῆς Μωαβίτιδος , οὕτως καὶ ἐπὶ τῆς Αἰγύπτου · οὐ γὰρ εἴρηται ὅρασις κατὰ τῆς Αἰγύπτου , ἀλλ’ ὅρασις Αἰγύπτου , ἤτοι ὡς αὐτῆς Αἰγύπτου μελλούσης ὁρᾶν καὶ θεωρεῖν ὀφθαλμοῖς διορατικῶς τὰ θεσπιζόμενα · ἢ ὡς τοῦ προφήτου τὴν ὅρασιν τεθεαμένου τὴν τὰ κάλλιστα τοῖς Αἰγυπτίοις προαναφωνήσασαν . τί γὰρ κάλλιον , τί δὲ μακαριώτερον ὑπάρχειν ἤμελλεν Αἰγυπτίοις τοῦ τὸν κύριον τῆς αὐτοῦ παρουσίας καταξιοῦν αὐτοὺς καὶ τὴν αὐτοῦ γνῶσιν αὐτοῖς παρέξειν καὶ ποιήσειν , ὅσα ἄλλα ἐμφέρεται τοῖς Αἰγυπτίοις ;
Lemmas: περι ὁ ὁ ἔθνος ἐπί ὁ θεός ἐπιστροφή καί ὁ εἰς ὁ Χριστός ἀπιστία ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος θεσπίζω ὁ λόγος μεταβαίνω ἐπί ὁ πλῆθος ὁ ἔθνος ὁ ἐν αὐτός τε ὁ Δαμασκός καί ὁ λοιπός χώρα ἐν ἀπιστία ἀπομένω καί ὁ ἐκκλησία ὁ θεός ἐλαύνω καί πολιορκέω μέλλω . σημαίνω τοίνυν ὡς δίκη θάλασσα κυμαίνω κλονέω οὗτος καί ταράσσω ξενίζω ἐπί ὁ κήρυγμα ὁ εὐαγγελικός καθαιρετικός εἰμί ὁ εἰδωλολάτρης πλάνης . διό φημί · οὐαί πλῆθος ἔθνος πολύς · ὡς ὕδωρ ἠχέω · ὡς γάρ θάλασσα ὁ νῶτον κυρτόω καί εἰς ὕψος ἀείρω ἐν ὁ χειμάζω καί ταράσσω ὑπό ἄνεμος , ἦχος μέγας ἐμποιέω καί φόβος ὁ ἐμπλέω , οὕτως καί ὁ πλῆθος ὁ ἐν αὐτός τε ὁ Δαμασκός καί ὁ λοιπός χώρα ἐν ἀπιστία καί εἰδωλολατρία μένω ἔθνος ὑπό ὁ ἀόρατος πνεῦμα εὐεργέω δίκη κῦμα θάλασσα ἠχέω κατά ὁ ἐκκλησία ὁ θεός ἐπανίστημι . διό λέγω · ὡς ὕδωρ ἠχέω καί ὡς ὕδωρ πολύς ἔθνος πολύς , ὡς ὕδωρ πολύς φέρω . ὁράω δέ ὅπως διά πολύς παράδειγμα ὁ ὁ εἴρω ἄθεος καί δυσσεβής γνώμη ἐμφαίνω , πρῶτος μέν θάλασσα κυμαίνω παραβάλλω αὐτός ὁ θυμός , ἔπειτα ἐξομοιόω ὕδωρ ἠχέω ὁ κατά ὁ ἐκκλησία σκέψις αὐτός , καί τρίτος ὕδωρ πολύς βία φέρω , οὗτος ὁ ῥευστός καί ἀπόλλυμι αὐτός ὁ βίος αἰνίσσομαι . λέγω δέ ὡς ὕδωρ πολύς βία φέρω παρίστημι , ὡς ἄρα ὑπό ἕτερος ἐνεργέω καί ἐλαύνω οὗτος κατά ὁ ἐκκλησία ἐπιχειρέω . πλήν ὅμως οὗτος ὁ τέλος ὑπογράφω λέγω ἑξῆς · καί ἀποσκορακίζω αὐτός καί πόρρω αὐτός διώκω , κατά δέ ὁ Ἀκύλας · καί ἐπιτίμησις ἐν αὐτός καί φεύγω μακρόθεν , κατά δέ ὁ Σύμμαχος · καί εμβριμηδομαι αὐτός καί φεύγω πόρρω . τίς δέ αὐτός εμβριμηδομαι ἢ ἐπιτίμησις ἢ ὁ προλέγω πλῆθος ὁ ἄπιστος ἔθνος ἢ καί ὁ ἐν οὗτος ἐνεργέω διάβολος ; τίς δέ αὐτός ἐπιτίμησις ἀλλά ἢ ἐκεῖνος , περί ὅς εἴρω · ἐπιτιμάω κύριος ἐν σύ , ὁ ἐκλέγω ὁ Ἱερουσαλήμ ; ὁ δέ κύριος ἐπιτιμάω αὐτός , τίς εἰμί ἐπιλέγω · καί πόρρω αὐτός διώκω ὡς χόω ἄχυρον λικμάω ἀπέναντι ἄνεμος καί ὡς κονιορτός τροχός καταιγίς φέρω , ἢ κατά ὁ Σύμμαχος · καί ὡς τροχός ἔμπροσθεν καταιγίς . εἶτα ἑξῆς ἐπιλέγω · πρός ἑσπέρα εἰμί πένθος , πρίν ἢ πρωΐ καί οὐ εἰμί · ὁ γάρ δίκη θάλασσα κυμαίνω καταπείρω ὁ ἐκκλησία πρός ὁ δύο ὁ βίος καί πρός αὐτός ὁ τέλος πένθος εἰμί , ὅτε οὐκέτι ὑπάρχω κατά ὁ μέλλω αἰών νέος φάος ἀνατολή καί Πρωΐας ὁ τηνικαῦτα ὁ Δίκαιος ἐπιλάμπω . οὗτος φημί · καί οὗτος ὁ μερίς καί ὁλόκληρος ὁ προνομεύω σύ . τίς δέ σύ ἢ δηλονότι ὁ πρόσφυξ ὁ ἐκκλησία ὁ θεός ; ἐν ὁ Πρᾶξις ὁ ἀπόστολος ἐπιδημέω ποτός Παῦλος ἐν Ῥώμη καί διαλέγω ὁ ἄρχω ὁ Ἰουδαῖος περί ὁ εἰς ὁ Χριστός πίστις ἀναγράφω ἐρῶ αὐτός · ἐγώ οὐδέ γράμμα περί σύ δέχομαι ἀπό ὁ Ἰουδαῖος , οὔτε παραγίγνομαι τις ὁ ἀδελφός ἀπαγγέλλω ἢ λαλέω περί σύ πονηρός . ἀξιόω δέ παρά σύ ἀκούω ὁ φρονέω · περί μέν γάρ ὁ αἵρεσις οὗτος γνωστός ἐγώ εἰμί ὅτι πανταχοῦ ἀντιλέγω . οὗτος δέ ἐρῶ ἐμφαίνω , ὅτι πρίν ἐπιδημέω ὁ Παῦλος ὁ Ῥώμη παραγγέλλω εἰμί μή παραδέχομαι ὁ περί ὁ Χριστός κήρυγμα καί ὅτι μή μόνος αὐτός λαμβάνω ὁ παραγγελία αὐτός , ἀλλά καί ὁ πανταχοῦ γῆ Ἰουδαῖος . διό λέγω · περί γάρ ὁ αἵρεσις οὗτος γνωστός ἐγώ εἰμί ὅτι πανταχοῦ ἀντιλέγω . πόθεν δέ ὁ πανταχοῦ Ἰουδαῖος ὁ σύμφωνος ὁ πᾶς ὥσπερ ἐκ εἷς σύνθημα ἀντιλέγω ὁ περί Χριστός λόγος , εὑρίσκω ἐν ὁ ὁ παλαιός σύγγραμμα , ὡς ὁ ὁ Ἱεροσόλυμα οἰκέω ὁ ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος ἱερεύς καί γραμματεύς καί πρέσβυς γράμμα διαχαράσσω εἰς πᾶς διαπέμπω ὁ ἔθνος ὁ ἁπανταχοῦ Ἰουδαῖος διαβάλλω ὁ Χριστός διδασκαλία ὡς αἵρεσις ξένος καί ἀλλότριος θεός , παραγγέλλω τε διά ἐπιστολή μή παραδέχομαι αὐτός . οὗτος δή οὖν αὐτός σημαίνω ἔοικα ὁ μετά χείρ προφητεία ἐν ὁ λέγω · οὐαί γῆ πλοῖον πτέρυξ ἐπέκεινα ποταμός Αἰθιοπία , ὁ ἀποστέλλω ἐν θάλασσα ὅμηρος . ἀντί ὅς ὁ Σύμμαχος ἀπόστολος εἶπον φημί · ὁ ἀποστέλλω ἀπόστολος ἐν θάλασσα , ὁ δέ Ἀκύλας πρεσβευτής ἐκδίδωμι εἶπον · ὁ ἀποστέλλω ἐν θάλασσα πρεσβευτής . ὁράω ὅπως ὁ λόγος ὁ προλέγω Ἰουδαῖος ἄρχω ταλανίζω καί ὁ γῆ αὐτός , ὅς ὁ κακία καί μέχρι Αἰθίοψ φθάνω . διό κατά ὁ Σύμμαχος εἴρω · οὐαί γῆ , ὅς ὁ ἦχος πτερωτός , ὁ πέραθεν ποταμός Αἰθιοπία . διά ὅς σημαίνω ὡς καί πέραν ὁ Αἰθίοψ χώρα καί ὁ ἐσχατιά ὁ γῆ ὁ ὁ πονηρία ἦχος ὁ ὁ Ἰουδαῖος γῆ οἰκέω διά τίνω ὥσπερ πέτομαι πλοῖον προέρχομαι , ὁ τε ἀπόστολος αὐτός ἐπιστολή βύβλινος ἐπικομίζω ὑπεράνω τε ὁ ὕδωρ ναυτίλλομαι καί ὁ θάλασσα ἐμπλέω ἁπανταχοῦ γῆ διατρέχω ὁ περί ὁ σωτήρ ἐγώ ἐνδιαβάλλω λόγος . ἀπόστολος δέ εἰσέτι νῦν ἔθος εἰμί Ἰουδαῖος ὀνομάζω ὁ ἐγκύκλιος γράμμα παρά ὁ ἄρχω αὐτός ἐπικομίζω . οὗτος μέν οὖν περί οὗτος αἰνίζω , ἑξῆς δέ ἀντί ὁ · πορεύω γάρ ἄγγελος κοῦφος , εἴρω ὁ λοιπός πᾶς ἑρμηνευτής · πορεύω ἄγγελος κοῦφος , ὡς εἰμί ἀρχή πρόσταγμα . καί ἐγώ δοκέω οὗτος ὁ πρόσταγμα πρός ὁ μαθητής ὁ σωτήρ ἐγώ εἴρω , ὅς διά ὁ πᾶς ἄνθρωπος ἀγαθός εὐαγγελιστής εἰμί ἄγγελος κοῦφος ὀνομάζω πρός ἀντιδιαστολή ὅς δηλόω Ἰουδαϊκός ἀπόστολος . φημί οὖν πρός αὐτός · ὁ ὁ ἀγαθός ἄγγελος , σύ ὁ Χριστός μαθητής , πορεύω , ὥσπερ οὖν αὐτός ὁ σωτήρ διατάσσω πρός σύ λέγω · πορεύω δέ μᾶλλον πρός ὁ πρόβατον ὁ ἀπόλλυμι οἶκος Ἰσραήλ , καί · πορεύω μαθητεύω πᾶς ὁ ἔθνος ἐν ὁ ὄνομα ἐγώ . πορεύω δέ φημί , κοῦφος γίγνομαι καί εὐσταλής ὡς εἄν ῥᾴδιος ὁ πορεία ποιέω , ὅς δή καί αὐτός πάλιν παραινέω ὁ αὐτός λέγω · μηδείς ἀείρω κατά ὁ ὁδός , καί · μή κτάομαι χρυσός μηδέ ἄργυρος μηδέ χαλκός εἰς ὁ ζώνη σύ , μή πήρα εἰς ὁδός μηδέ δύο χιτών ἔχω μήτε ὑπόδημα μήτε ῥάβδος . ὅθεν εὐθύβολος ἄγγελος κοῦφος αὐτός εἶπον , κελεύω δέ πορεύω πρός ἔθνος μετέωρος καί ξένος καί πρός λαός χαλεπός · οὖον γάρ πρός γνώριμος οὐδέ πρός οἰκεῖος τις καί ἀδελφός ἀποστέλλω , ἀλλά πρός τις ἀποξενόω ἄγνωστος ἀνήρ καί ἀλλογενής ὁ ἐν πᾶς ὁ ἔθνος , ἐν ὅς εἰμί μετέωρος ἀληθής ἐπί μηδείς ἑδραῖος ἵστημι , πλανάω δέ καί περιφέρω πᾶς ἄνεμος ὁ πολύθεος πλάνης . ὁ δέ αὐτός καί χαλεπός ἔθνος εἰμί , ἐχθρός καί πολέμιος διάκειμαι πρός ὁ ὁ θεοσέβεια λόγος . ὅμως δέ οὖν πρός οὗτος παρακελεύομαι ἀφίημι ὁ ἄγγελος ὁ κοῦφος καί οὗτος κηρύσσω , διαβαίνω δέ καί ἐπί ὁ πέρας ὁ γῆ . διό ἐπιλέγω · τίς αὐτός ἐπέκεινα , ἢ κατά ὁ Σύμμαχος · μετά ὅς οὐ εἰμί ἐπέκεινα · οὗτος δέ ὁ ἀποξενόω καί μετέωρος ἔθνος καί ἀνέλπιστον εἰμί , ὡς λέγω ὁ ἀπόστολος · εἰμί ποτός ἐλπίς μή ἔχω καί ἄθεος ἐν ὁ κόσμος . καί αὐτός δέ ὁ μετά χείρ προφήτης προέρχομαι ἐν ὁ ἑξῆς περί ὁ ἀνέλπιστος θεσπίζω λέγω · καί ὁ ἀπό-ἐλπίζω ὁ ἄνθρωπος ἐμπίμπλημι Εὐφρόσυνος · πρός ἔθνος γοῦν ἀνέλπιστον ἀποστέλλω καί πρός ἔθνος καταπατέω ὑπό ὁ διάβολος καί πᾶς ὁ δαιμονικός ἐνέργεια . εἶτα θάρσος ὁ αὐτός ἐντίθημι λέγω · νῦν ὁ ποταμός πᾶς ὡς χώρα κατοικέω · κατοικέω ὁ χώρα αὐτός · νῦν γάρ ἐπί ὁ ὑμέτερος πορεία ὁ ποταμός ὁ γῆ κατοικέω καί πᾶς ὁ χώρα αὐτός . αἰνίσσομαι δέ διά οὗτος ἐγώ δοκέω ποταμός μέν ὁ πλῆθος ὁ ὁ θεός ἐπιγιγνώσκω λαός , χώρα τε αὐτός ὁ ἐκκλησία · ὡς γάρ ἀνωτέρω κῦμα θάλασσα καί ὕδωρ ταράσσω ὁ πλῆθος ὁ ἄπιστος ἔθνος παραβάλλω , οὗτος νῦν ποταμός γλυκύς καί εὐσταθής κινέω ὁ Χριστός λαός ἀφομοιόω , χώρα αὐτός δηλόω ὁ ἐκκλησία . πάλαι μέν οὖν εἰμί οὗτος ὁ ποταμός ἀοίκητος καί ἀλλότριος θεός , ὅς τε χώρα αὐτός ἐρῆμος θεοσέβεια , νυνί δέ διά ὁ ὑμέτερος φημί κήρυγμα ὁ δηλόω ποταμός καί ὁ χώρα αὐτός εἰς οἰκέω εἰμί . προξένησις δέ οὗτος αὐτός ὁ ὁ Χριστός σημεῖον , ὅσπερ οὗτος γιγνώσκω ἢ καί φανερός εἰμί ὁ πᾶς ὡσανεί ἀπό ὄρος ὑψηλός ἐπαίρω σημεῖον ἢ ὡς φωνή σάλπιγξ μεγαφωνέω · ὁ αὐτός γάρ τρόπος καί ὁ ὑμέτερος κήρυγμα ἔκδηλος καί ἐπίσημος καί ἐξάκουστος εἰς πᾶς ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι . Πῶς δέ δύναμαι ὁ ποταμός καί ὁ προλέγω χώρα αὐτός ἀτάρακτος κατοικέω ἀναγκαῖος διδάσκω λέγω · διότι οὕτως εἶπον κύριος ἐγώ Ἀσφάλειος εἰμί ἐν ὁ ἐμέω πόλις . ὁ δέ προλέγω χώρα ἐμός ὁ κύριος εἰμί πόλις · διό ἀσφάλεια εἰμί ἐν αὐτός ὡς εἄν ἐγώ φυλάσσω καί πάντοθεν αὐτός ἀσφαλίζομαι , ὥστε εἰκότως περί αὐτός λέγω · δοξάζω λαλέω περί σύ , ὁ πόλις ὁ θεός , καί · ὁ ποταμός ὁ ὅρμημα εὐφραίνω ὁ πόλις ὁ θεός . οὗτος δέ καλέω ὁ λόγος εἴωθα ὁ κατά θεός πολιτεία , ἐν ὅς ἀσφάλεια εἰμί εἶπον προστίθημι καί φάος εἰμί ἐν ὁ αὐτός πόλις , οὖον ὁ τυγχάνω ἀλλά ὁποῖος αὖτις παραβάλλω ἀκμαῖος καί μεσημβρινός ἥλιος φέγγος . τοιοῦτος δέ φάος καί ὡσπερεί καῦμα μεσημβρινός γίγνομαι ἐν ὁ ἐμέω πόλις οὐ εἰμί φημί βλάβη οὐδέ λύπη ὁ ὑπό τοιοῦτος φάος καταυγάζω . διά τίς σῦς ὁ ὁ ὁ ὁ καί νεφέλ ἐν ὁ ὡς ἐν ἡμέρα ἄμητος ἐπισκιάζω αὐτός εἰμί . φάος μέν οὖν αὐτός εἰμί ὁ ὁ θεός λόγος ὁ ὁ ἐκκλησία αὐτός διά πᾶς φωτίζω , νεφέλη δρόσος ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ὁ ὁ ἄκρος θεολογία ὁ μονογενής υἱός ὁ θεός ὁ μή οἷος τε αὐτός χωρέω ἐπισκιάζω ὡς κεράννυμι ἀποτελέω ὁ πολύς καί ἄκρατος ὁ περί ὁ Χριστός θεολογία διά ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα ὥσπερ τις νεφέλη ὑποδρομή . καί οὗτος εἰμί φημί πρό ὁ θερισμός , οὗτος δηλόω ὁ τρόπος ὁ ἐν ὁ ἐκκλησία ὁ θεός καρποφορία δίκη στάχυς Ανθούσας καί πληθύω , περί ὅς καί ἀνωτέρω δηλόω λέγω · καί εὐφραίνω ἐνώπιον σύ ὡς ὁ εὐφραίνω ἐν ἄμητος καί ὁ σωτήρ ὁμοίως , διά ὅς λέγω · ἐπαίρω ὁ ὀφθαλμός σύ καί ὁράω ὁ χώρα , ὅτι λευκός εἰμί πρός θερισμός ἤδη , καί αὖθις · ὁ μέν θερισμός πολύς , ὁ δέ ἐργάτης ὀλίγος · δήω οὖν ὁ κύριος ὁ θερισμός ἵνα ἐκβάλλω ἐργάτης εἰς ὁ θερισμός αὐτός . εἰμί τοίνυν ὁ μέν φάος ὁ θεότης ὁ λόγος ἄκρατος ὥσπερ ἀκμαῖος καί μεσημβρινός ἐν ὁ αὐτός πόλις · διά δέ ὁ μή χωρέω αὐτός ὑπό ἄνθρωπος μέσος παρέρχομαι ὁ νεφέλη ὁ ἅγιος πνεῦμα δρόσος ἔμπλεος , ἐπισκιάζω ὁ αὐτός πόλις , ἵνα ὡς ἐν ἡμέρα ἄμητος ὁ πρό ὁ θερισμός καί ὁ φάος ἐκλάμπω καί ὁ νεφέλη ἐπισκιάζω αὐτός . καί οὗτος μέν πρό ὁ συντέλεια καί πρό ὁ θερισμός περί ὁ πόλις εἰμί ὁ θεός , μετά δέ ὁ θερισμός καί ὁ συντέλεια ὁ πάρειμι βίος καί αὐτός ὁ ἄκρατος θεότης ὁ λόγος μετέχω ὁ καταξιόω ἐκεῖνος ὁ τέλος , ὅτε ἐφίστημι ὁ συντέλεια ἄλλος εἰκών παραβάλλω ὁ ὁ ἐκκλησία ὁ θεός καρποφορία , διά ὅς εἰκών ὁ γίγνομαι διάκρισις ὁ ἐν ὁ ἐκκλησία ὁ θεός συνάγω παρίστημι . ὥσπερ γάρ φημί ἐν ὁ ἄμπελος , ἐπειδάν ὄμφαξ εἰμί ὁ Βότρυς , ἐφίστημι ὁ γεωργός ὁ περισσός καί ἄχρηστος ὁ κλῆμα ἐκκόπτω οὖον μόνος , ἀλλά καί ὁ ἀτελεσφόρητος καί ὡσπερεί νεκριμαῖος ὁ Βότρυς · καί οὗτος γάρ ὡς οὐ ἀναγκαῖος οὐδέ ἀγαθός ἔχω ἐλπίς πρός καρπός τελέω , περιαιρέω ἐπιστήμη γεωργικός , ἵνα μή λυμαίνομαι ὁ ῥώννυμι Βότρυς ὁ περισσός καί ἄχρηστος . διό οὗτος μέν ἀφαιρέω καί παραδίδωμι εἰς βρῶσις ὁ πετήν ὁ οὐρανός καί ὁ θηρίον ὁ γῆ , ὁ δέ ὁ ἐντελής διασῴζω καρπός διά πᾶς ἐπιμέλεια φυλάσσω . οὗτος κατά ὁ καιρός ὁ θερισμός γίγνομαι φημί · ὁ γάρ ὁ ἄμπελος περισσός κλῆμα καί ὁ ἄχρηστος ἐν αὐτός Βότρυς περιαιρέω καί ἀποκόπτω , εἰς βορά τε ἐκδίδωμι ὁ κολαστικός δύναμις , ὁ ἀγαθός Βότρυς καί ὁ καρποφόρος ψυχή ὁ παρά ὁ θεός τυγχάνω ἀγαθός ἐλπίς . ἐν οὗτος αὐτός ὁ σωτήρ ἑαυτοῦ εἶπον εἰμί ὁ ἄμπελος , ὁ μαθητής ὁ κλῆμα ὀνομάζω · Βότρυς δέ ὁ κλῆμα ἀκόλουθος εἰμί νοέω ὁ ὑπό ὁ ἀπόστολος μαθητεύω , ὅς ὁ ὥσπερ νεκριμαῖος βοτρύδιον ὁ ἄχρηστος καί ζωτικός δύναμις στερέω κατά ὁ καιρός ὁ κρίσις ἀποβάλλω διδάσκω καί ὁ κλῆμα δέ ὡσαύτως ὁ μηδείς Βότρυς φέρω , οἷος εἰμί ὁ προδότης Ἰούδας ὁμοίως ὁ ἄχρηστος Βότρυς ἀποκόπτω . ἀντί δέ ὁ · καί ἀφαιρέω ὁ βοτρύδιον ὁ μικρός καί ὁ ἑξῆς , ὁ Σύμμαχος · καί ἀποκόπτω φημί ὁ εὐτελής αὐτός , ὁ δέ Ἀκύλας · καί ἐκκόπτω ὁ ἔκβρασμα αὐτός , ἐν ὁ δρεπάνη καί καταλείπω ὁ πετήν ὁ οὐρανός καί ὁ θηρίον ὁ γῆ , καί συνάγω ἐπί αὐτός ὁ πετεινός ὁ οὐρανός καί πᾶς ὁ θηρίον ὁ γῆ ἐπί αὐτός ἥκω , ὁ ἀντίκειμαι καί κολαστικός δηλαδή δύναμις . ἀλλά οὗτος μέν ὁ τέλος τοιοῦτος , ἑξῆς δέ ὁ καρπόφορος κλῆμα καί ὁ ῥώννυμι Βότρυς μνήμη ποιέω ἐπιφέρω · καί ἀναφέρω Δῶρα κύριος Σαβαώθ ἐκ λαός θλίβω καί τίλλω . εἰμί δέ εἄν οὗτος ὁ ὁ στενός καί θλίβω ὁδεύω ὁ ἀπάγω εἰς ὁ ζωή . ὁ δέ αὐτός καί ἐκτίλλω ὑπάρχω , ὡς εἄν ὁ κοινός ὁ ἄνθρωπος ζωή ἀλλοτριόω καί μέγας εἰμί παρά ὁ θεός καί πολύς . διό λέγω · καί ἀπό λαός μέγας . οὗτος δέ ὁ Δῶρα ἀναφέρω ὁ κύριος Σαβαώθ ἀπό ὁ νῦν φημί καί εἰς ὁ αἰών χρόνος · καί γάρ ἐν ὁ πάρειμι βίος καί ἐν ὁ μέλλω δέ αἰών ὁ λογικός Δῶρα καί ὁ ἄναιμος ὁ θεός θυσία ἀναπέμπω οὖον διαλείπω ὁ δηλόω λαός . αὐτός δέ οὗτος εἰμί ὁ λαός ὁ ἀνωτέρω εἴρω ἔθνος καταπατέω καί ἐλπίζω , διά μέν ὁ ὑπομονή ἐλπίζω , περί ὅς εἴρω · ὁ δέ ὑπομονή δοκιμή , ὁ δέ δοκιμή ἐλπίς · ὁ δέ Ἐλπὶς οὖον καταισχύνω , διά δέ ὁ διώκω αὐτός καί πολλάκις καταπατέω καταπατέω . διό κατά ὁ Ἀκύλας εἴρω · ἔθνος ὑπομένω καί συμπατέω . ὁράω ὅπως ὁ λαός ὁ τίλλω ὑπομένω ὀνομάζω . καί ἐπιλέγω · ὅς εἰμί ἐν μέρος ποταμός ὁ χώρα αὐτός · τίς δέ αὐτός ἢ ὁ θεός ; ὁ γάρ ἔθνος οὗτος ἐν μέρος ποταμός ὁ ὁ θεός χώρα τυγχάνω , ἅτε ἐν ὁ ἐκκλησία ὁ θεός ἐμπολιτεύω , ὡς λέγω · ἐκ μέρος γιγνώσκω καί ἐκ μέρος προφητεύω · οὐδέ γάρ ὁ πᾶς ποταμός χωρέω , λέγω δέ ὁ ὁ θεός λόγος , ὁ δηλόω χώρα . διό ἐν μέρος ποταμός ὁ χώρα ὁ θεός λέγω γίγνομαι ὁ δηλόω ἔθνος . κατά δέ ὁ λοιπός ἑρμηνευτής ὅς διαρπάζω ποταμός ὁ γῆ εἴρω · οὗτος γάρ ὁ ἔθνος ὁ θεός ὁ πολέμιος καί διώκτης εἰμί ποτός διαρπάζω ὁ γῆ , ὅτε αὐτός ἐλαύνω ἐκθλίβω καί καταπατέω ὁ ὁ ὁ θεός πόλις ἐπίβουλος , περί ὅς εἴρω · ἔρχομαι ὁ ποταμός , πνέω ὁ ἄνεμος , καί πάλιν · χείμαρρος διέρχομαι ὁ ψυχή ἐγώ · ἄρα διέρχομαι ὁ ψυχή ἐγώ ὁ ὕδωρ ὁ ἀνυπόστατος . ἀλλά γάρ οὗτος ἅπας ἐλευθερόω ὁ πάλαι θλίβω καί τίλλω λαός καί ὁ ἔθνος ὁ καταπατέω μέν , ἐλπίζω δέ ἐπί ὁ θεός , Δῶρα ὁ κύριος Σαβαώθ ἄνοισις . ποῦ δέ ἀναφέρω λέγω ἢ εἰς ὁ τόπος , ὅς ὁ ὄνομα κύριος Σαβαώθ , ἐν ὄρος Σιών · καταξιόω γάρ ὁ ἐπουράνιος πόλις ὁ τοσοῦτος πάσχω λαός ὁ πνευματικός ἄνοισις θυσία ὑπό ἀρχιερεύς ὁ υἱός ὁ θεός εἰς ὁ τόπος , ὅς ὁ ὄνομα ὁ κύριος Σαβαώθ , εἰς ὄρος Σιών , περί ὅς φημί ὁ ἀπόστολος · πρόσειμι Σιών ὄρος καί πόλις θεός ζῶ , Ἱεροσόλυμα ἐπουράνιος . οὗτος τέλος ὁ κατά Δαμασκός προφητεία , ἄρχω μέν ἀπό ὁ δηλόω χρόνος , καταλήγω δέ ἐπί ὁ συντέλεια ὁ αἰών καί ὁ τρισμακάριος τέλος ὁ ὁ θεοσέβεια ἀθλητής . προσήκω δέ ὁ νόος ἐφίστημι , ὅπως εἴρω · ὅρασις Αἴγυπτος . οὖον γάρ ὡς ἐπί ὁ Βαβυλών λέγω · ὅρασις κατά Βαβυλών , οὐδέ ὡς ἐπί ὁ Ἰουδαῖος καί Ἱερουσαλήμ · ὅρασις , ὅς ὁράω Ἠσαΐας υἱός Ἀμώς , ὅς ὁράω κατά ὁ Ἰουδαῖος καί κατά Ἱερουσαλήμ , οὐδέ ὡς ἐπί ὁ Δαμασκός καί ὁ Μωαβῖτις , οὕτως καί ἐπί ὁ Αἴγυπτος · οὖον γάρ εἴρω ὅρασις κατά ὁ Αἴγυπτος , ἀλλά ὅρασις Αἴγυπτος , ἤτοι ὡς αὐτός Αἴγυπτος μέλλω ὁράω καί θεωρέω ὀφθαλμός διορατικός ὁ θεσπίζω · ἢ ὡς ὁ προφήτης ὁ ὅρασις θεάομαι ὁ ὁ καλῶς ὁ Αἰγύπτιος προαναφωνέω . τίς γάρ καλός , τίς δέ μακάριος ὑπάρχω μέλλω Αἰγύπτιος ὁ ὁ κύριος ὁ αὐτός παρουσία καταξιόω αὐτός καί ὁ αὐτός γνῶσις αὐτός παρέχω καί ποιέω , ὅσος ἄλλος ἐμφέρω ὁ Αἰγύπτιος ;