eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 2.5
Εἰ καὶ ταῦτα περὶ τῶν μὴ παραδεξαμένων τὴν εὐαγγελισθεῖσαν αὐτοῖς χάριν τοῦ Ἰουδαίων λαοῦ θεσπίζει , ὑμεῖς ἀκοῇ τούτων τῶν προφητικῶν λόγων ἀκούοντες οὐ συνίετε γινώσκοντες , ὅτι ταῦτα αὐτὰ πρὸς ὑμᾶς Ἑβραϊκῇ φωνῇ λαλούμενά τε καὶ γραφόμενα , ὅσα τε ἄλλα θαυμαστὰ εἰς ὑμᾶς διεπραξάμην , οἱ πόρρωθεν μέχρι καὶ τῶν ἐσχάτων τῆς γῆς οἰκοῦντες καὶ ἅπερ παρ’ ὑμῖν ἐλάλησα καὶ ὑμῶν ὁρώντων ἐποίησα , οἱ ἐν τοῖς πέρασι τῆς οἰκουμένης γνώσονται . πῶς δὲ γνώσονται , ἀλλ’ ἢ ἐγγίσαντες τῷ θεῷ καὶ προσελθόντες αὐτῷ καὶ τὴν ἰσχὺν αὐτοῦ μεμαθηκότες . Οὗτοι δὲ αὐτοὶ εἴσονται , ὅπως ἀπέστησάν μου οἱ ἐν Σιὼν ἄνομοι · οὗ χάριν διὰ τὴν ἀποστασίαν αὐτῶν λήψεται αὐτοὺς τρόμος . εἶτα ὡς πρὸς αὐτοὺς τοὺς ἀπιστήσαντας τοῦ ἐκ περιτομῆς λαοῦ ἑξῆς ἐπιλέγει · τίς ἀναγγελεῖ ὑμῖν ὅτι πῦρ καίεται ; περὶ οὗ μικρῷ πρόσθεν ἔλεγεν · πῦρ κατέδεται ὑμᾶς , καὶ πάλιν · τίς ἀναγγελεῖ ὑμῖν τὸν τόπον τὸν αἰώνιον ; τὸν ἡτοιμασμένον δηλονότι τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ . τίς οὖν ἔσται ὁ ταῦτα εἰδὼς καὶ τοῖς μὴ εἰδόσι προμαρτυρόμενος ἢ πᾶς ὁ πορευόμενος ἐν δικαιοσύνῃ καὶ λαλῶν εὐθεῖαν ὁδὸν καὶ πᾶς μισῶν ἀσέβειαν καὶ ἀδικίαν , δωροδοκίαν τε ἀποστρεφόμενος καὶ τὰ ὦτα φράττων τοῦ μὴ ἀκοῦσαι κρίσιν αἵματος , καμμύων τε τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ μὴ θεωρεῖν ἄδικον πρᾶξιν ; τοιοῦτος δὲ ἦν ἕκαστος τῶν προφητῶν τοῦ θεοῦ καὶ πᾶς θεοφιλὴς ἀνήρ , ὅ τε χορὸς τῶν ἀποστόλων καὶ μαθητῶν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν . πᾶς τοίνυν ὁ τοιοῦτος ἀπαγγελεῖ ὑμῖν φησι διότι πῦρ καίεται τοῖς ἀσεβέσιν ἡτοιμασμένον . ὁ δ’ αὐτὸς καὶ τὸν τόπον τῆς αἰωνίου κατακρίσεως δηλώσει ὑμῖν προμαρτυρόμενος φυλάττεσθαι μὴ περιπεσεῖν εἰς αὐτόν . Αὐτὸς δὲ οὗτος ὁ μακρὰν τοῦ πυρὸς γεγονὼς καὶ τοῦ προλεχθέντος αἰωνίου τόπου οἰκήσει ἐν ὑψηλῷ σπηλαίῳ καὶ ἐπὶ πέτρας ἰσχυρᾶς , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · αὐτὸς ἐν ὑψηλοῖς κατασκηνώσει ὡς περιοχαὶ πετρῶν τὸ ὕψος αὐτοῦ , ὡς νοεῖν ἡμᾶς διὰ τούτων τὴν τῶν μακαρίων ἄσκησιν καὶ τὸν ἐν ἀκρότητι φιλοσοφίας βίον αὐτῶν . διὸ ἐπιλέγει · ἄρτος αὐτῷ δοθήσεται , καὶ τὸ ὕδωρ αὐτοῦ πιστόν · ὁ δὲ τοιοῦτος ἄρτῳ καὶ ὕδατι τὴν παροῦσαν ζωὴν ἀσκηθεὶς γέρας ἕξει καὶ καρπὸν τῆς ἀσκήσεως τὴν ἔνδοξον τοῦ βασιλέως θέαν . Διὸ ἐπιλέγεται · βασιλέα μετὰ δόξης ὄψεσθε · ποῖον δὲ βασιλέα ἢ δι’ ὃν πάντα ταῦτα ἡ παροῦσα ὑπόθεσις κατέλεξεν ἀρξαμένη ἀπὸ τοῦ · ἰδοὺ βασιλεὺς δίκαιος βασιλεύσει , καὶ ἄρχοντες μετὰ κρίσεως ἄρξουσιν . τοῦτον οὖν αὐτὸν ὄψονται ἐν δόξῃ οἱ τοιοῦτοι , ὁποίους διέγραψεν ὁ λόγος , ἀλλ’ ἐκεῖνοι μὲν τούτων τεύξονται , ὑμῶν δέ , πρὸς οὓς ἐλέγετο · τίς ἀναγγελεῖ ὑμῖν ὅτι πῦρ καίεται ; ἡ ψυχὴ πόρρωθεν ὄψεται τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας τὴν ἐπουράνιον οὐκ ἐσομένων ὑμῶν ἐν αὐτῇ , ἀλλ’ ἀπὸ μακρόθεν αὐτὴν ὁρώντων · οἱ γὰρ πραεῖς κληρονομήσουσιν ἐκείνην τὴν γῆν , οἱ δὲ μακρὰν αὐτῆς ἀπορριφέντες φόβῳ τῆς αὐτῶν κατακρίσεως περιπεσοῦνται . Διὸ πρὸς αὐτοὺς ἐπιλέγεται · ἡ ψυχὴ ὑμῶν μελετήσει φόβον . εἶτ’ ἐπιστρέφεται πάλιν ὁ λόγος πρὸς τὸν ἐκ περιτομῆς λαὸν καί φησι · ποῦ εἰσιν οἱ γραμματικοί , οἱ τὸ γράμμα τοῦ νόμου πρεσβεύσαντες καὶ μηδὲν ἕτερον εἰδότες νοεῖν ἢ τὰς τῆς λέξεως ἐπαγγελίας , οὓς ἐταλάνιζεν ὁ σωτὴρ ἐν Εὐαγγελίοις λέγων · Οὐαὶ ὑμῖν , γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί . ποῦ τοίνυν οἱ γραμματικοί φησι , ποῦ οἱ συμβουλεύοντες ; ποῦ γὰρ οὗτοι φανήσονται ἐν ἡμέρᾳ τῆς κρίσεως , οἱ κολακείαις ἐκτρέφοντες τοὺς μαθητευομένους αὐτοῖς ; διό φησιν · ὁ ἀριθμῶν τοὺς τρεφομένους , μικρὸν καὶ μέγαν λαόν , ᾧ οὐ συνεβουλεύσαντο , κολακείαις δὲ αὐτοὺς τρέφοντες διέστρεφον . κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · ὁ ἀριθμῶν φησι τοὺς ἐκτεθραμμένους , τὸν λαὸν τὸν ἀναιδῆ . οὐκ ὄψει λαὸν βαρὺν χείλεσιν , ὥστε μὴ ἀκοῦσαι διάλεκτον γλώσσης · τὸν μὲν οὖν ἀναιδῆ λαόν φησι διαστρέφεις τρέφων κολακείᾳ καὶ ἀπάτῃ , ὦ σὺ γραμματεῦ τοῦ νόμου . οὐχ ὁρᾷς δὲ ὄψει τὸν ἐμὸν λαὸν τὸν βαρὺν τοῖς χείλεσιν ; ἀλλ’ οὐδὲ ἀκούσῃ ἀσύνετος ὢν διαλέκτου γλώσσης , περὶ ἧς ἀνωτέρω ἐλέγετο · καὶ αἱ γλῶσσαι αἱ ψελλίζουσαι ταχὺ μαθήσονται λαλεῖν εἰρήνην . ἀλλὰ σὺ ταύτας τὰς γλώσσας οὐκ ἀκούσεις οὐδὲ τὸν βαθύφωνον λαὸν νοήσεις · πῶς γὰρ καὶ οἷόν τε ἦν αὐτοὺς ταῦτα νοεῖν ἀσυνέτους ὄντας ὥστε λέγεσθαι περὶ αὐτῶν · λαὸς πεφαυλισμένος , καὶ οὐκ ἔστι τῷ ἀκούοντι σύνεσις .
Lemmas: εἰμί καί οὗτος περί ὁ μή παραδέχομαι ὁ εὐαγγελίζομαι αὐτός χάρις ὁ Ἰουδαῖος λαός θεσπίζω , σύ ἀκοή οὗτος ὁ προφητικός λόγος ἀκούω οὖον συνίημι γιγνώσκω , ὅτι οὗτος αὐτός πρός σύ ἑβραικός φωνή λαλούμενα τε καί γράφω , ὅσος τε ἄλλος θαυμαστός εἰς σύ διαπράσσω , ὁ πόρρωθεν μέχρι καί ὁ ἔσχατος ὁ γῆ οἰκέω καί ὅσπερ παρά σύ λαλέω καί σύ ὁράω ποιέω , ὁ ἐν ὁ πέρας ὁ οἰκέω γιγνώσκω . πῶς δέ γιγνώσκω , ἀλλά ἢ ἐγγίζω ὁ θεός καί προσέρχομαι αὐτός καί ὁ ἰσχύς αὐτός μανθάνω . οὗτος δέ αὐτός εἶμι , ὅπως ἀφίστημι ἐγώ ὁ ἐν Σιών ἄνομος · ὅς χάρις διά ὁ ἀποστασία αὐτός λαμβάνω αὐτός τρόμος . εἶτα ὡς πρός αὐτός ὁ ἀπιστέω ὁ ἐκ περιτομή λαός ἑξῆς ἐπιλέγω · τίς ἀναγγέλλω σύ ὅτι πῦρ καίω ; περί ὅς μικρός πρόσθεν λέγω · πῦρ κατέδω σύ , καί πάλιν · τίς ἀναγγέλλω σύ ὁ τόπος ὁ αἰώνιος ; ὁ ἑτοιμάζω δηλονότι ὁ διάβολος καί ὁ ἄγγελος αὐτός . τίς οὖν εἰμί ὁ οὗτος εἰδοί καί ὁ μή οἶδα προμαρτύρομαι ἢ πᾶς ὁ πορεύω ἐν δικαιοσύνη καί λαλέω εὐθύς ὁδός καί πᾶς μισέω ἀσέβεια καί ἀδικία , δωροδοκία τε ἀποστρέφω καί ὁ οὖς φράσσω ὁ μή ἀκούω κρίσις αἷμα , καμμύω τε ὁ ὀφθαλμός ὁ μή θεωρέω ἄδικος πρᾶξις ; τοιοῦτος δέ εἰμί ἕκαστος ὁ προφήτης ὁ θεός καί πᾶς θεοφιλής ἀνήρ , ὅς τε χορός ὁ ἀπόστολος καί μαθητής ὁ σωτήρ ἐγώ . πᾶς τοίνυν ὁ τοιοῦτος ἀπαγγέλλω σύ φημί διότι πῦρ καίω ὁ ἀσεβής ἑτοιμάζω . ὁ δέ αὐτός καί ὁ τόπος ὁ αἰώνιος κατάκρισις δήλωσις σύ προμαρτύρομαι φυλάσσω μή περιπίπτω εἰς αὐτός . αὐτός δέ οὗτος ὁ μακράν ὁ πυρός γίγνομαι καί ὁ προλέγω αἰώνιος τόπος οἰκέω ἐν ὑψηλός σπήλαιον καί ἐπί πέτρα ἰσχυρός , κατά δέ ὁ Σύμμαχος · αὐτός ἐν ὑψηλός κατασκήνωσις ὡς περιοχή πέτρα ὁ ὕψος αὐτός , ὡς νοέω ἐγώ διά οὗτος ὁ ὁ μακάριος ἄσκησις καί ὁ ἐν ἀκρότης φιλοσοφία βίος αὐτός . διό ἐπιλέγω · ἄρτος αὐτός δίδωμι , καί ὁ ὕδωρ αὐτός πιστός · ὁ δέ τοιοῦτος ἄρτος καί ὕδωρ ὁ πάρειμι ζωή ἀσκέω γέρας ἔχω καί καρπός ὁ ἄσκησις ὁ ἔνδοξος ὁ βασιλεύς θέα . Διὸ ἐπιλέγω · βασιλεύς μετά δόξα ὁράω · ποῖος δέ βασιλεύς ἢ διά ὅς πᾶς οὗτος ὁ πάρειμι ὑπόθεσις καταλέγω ἄρχω ἀπό ὁ · ἰδού βασιλεύς δίκαιος βασιλεύω , καί ἄρχω μετά κρίσις ἄρχω . οὗτος οὖν αὐτός ὁράω ἐν δόξα ὁ τοιοῦτος , ὁποῖος διαγράφω ὁ λόγος , ἀλλά ἐκεῖνος μέν οὗτος τυγχάνω , σύ δέ , πρός ὅς λέγω · τίς ἀναγγέλλω σύ ὅτι πῦρ καίω ; ὁ ψυχή πόρρωθεν ὁράω ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία ὁ ἐπουράνιος οὐ εἰμί σύ ἐν αὐτός , ἀλλά ἀπό μακρόθεν αὐτός ὁράω · ὁ γάρ πρᾶος κληρονομέω ἐκεῖνος ὁ γῆ , ὁ δέ μακράν αὐτός ἀπορρίπτω φόβος ὁ αὐτός κατάκρισις περιπίπτω . Διὸ πρός αὐτός ἐπιλέγω · ὁ ψυχή σύ μελετάω φόβος . εἶτα ἐπιστρέφω πάλιν ὁ λόγος πρός ὁ ἐκ περιτομή λαός καί φημί · ποῦ εἰμί ὁ γραμματικός , ὁ ὁ γράμμα ὁ νόμος πρεσβεύω καί μηδείς ἕτερος οἶδα νοέω ἢ ὁ ὁ λέξις ἐπαγγελία , ὅς ταλανίζω ὁ σωτήρ ἐν Εὐαγγέλιος λέγω · οὐαί σύ , γραμματεύς καί Φαρισαῖος ὑποκριτής . ποῦ τοίνυν ὁ γραμματικός φημί , ποῦ ὁ συμβουλεύω ; ποῦ γάρ οὗτος φαίνω ἐν ἡμέρα ὁ κρίσις , ὁ κολακεία ἐκτρέφω ὁ μαθητεύω αὐτός ; διό φημί · ὁ ἀριθμός ὁ τρέφω , μικρός καί μέγας λαός , ὅς οὖον συμβουλεύω , κολακεία δέ αὐτός τρέφω διαστρέφω . κατά δέ ὁ Σύμμαχος · ὁ ἀριθμός φημί ὁ ἐκτρέφω , ὁ λαός ὁ ἀναιδής . οὐ ὁράω λαός βαρύς χεῖλος , ὥστε μή ἀκούω διάλεκτος γλῶσσα · ὁ μέν οὖν ἀναιδής λαός φημί διαστρέφω τρέφω κολακεία καί ἀπάτη , εἰμί σύ γραμματεύς ὁ νόμος . οὐ ὁράω δέ ὁράω ὁ ἐμός λαός ὁ βαρύς ὁ χεῖλος ; ἀλλά οὐδέ ἀκούω ἀσύνετος εἰμί διάλεκτος γλῶσσα , περί ὅς ἀνωτέρω λέγω · καί ὁ γλῶσσα ὁ ψελλίζω ταχύς μανθάνω λαλέω εἰρήνη . ἀλλά σύ οὗτος ὁ γλῶσσα οὐ ἀκούω οὐδέ ὁ βαθύφωνος λαός νοέω · πῶς γάρ καί οἷος τε εἰμί αὐτός οὗτος νοέω ἀσύνετος εἰμί ὥστε λέγω περί αὐτός · λαός φαυλίζω , καί οὐ εἰμί ὁ ἀκούω σύνεσις .