eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 2.11
Τῆς ἱστορίας διὰ τὸ σαφὲς μηδεμιᾶς ἑρμηνείας δεομένης τοσοῦτον εἰς τοὺς τόπους ἐροῦμεν ὡς τοὺς αὐτῶν χιτῶνας διέρρηξαν οἱ τῶν κατὰ θεοῦ βλασφημιῶν ἀκηκοότες , αὐτός τε ὁ βασιλεὺς Ἑζεκίας ἅτε δυσσεβῶν ῥημάτων · διὰ τῆς ἀκοῆς κεκοινωνηκότες ἢ ὡς δι’ αὐτοὺς τοῦ θεοῦ βεβλασφημημένου αὐτοὺς γὰρ εἶναι τούτων αἰτίους ὑπελάμβανον · μηδὲ γὰρ συγχωρηθῆναι τῷ πολεμίῳ μέχρις αὐτῶν πυλῶν εἰσελθεῖν τῆς τοῦ θεοῦ πόλεως καὶ τοιαῦτα ἀπαυθαδιάσασθαι . εἰ μὴ τούτων αὐτοὶ ὑπῆρχον αἴτιοι καὶ ἔτι πρὸς τούτοις διὰ τὸ ἀγωνιᾶν μή πη ἄρα καὶ αὐτοὶ τὰ ὅμοια πάθοιεν , οἷς πέπονθε Σαμάρεια καὶ ὁ ἐν αὐτῇ λαὸς διὰ τὰς ἑαυτῶν ἀσεβείας . Σάκκον δὲ περιέθετο ἀντὶ βασιλικῆς ἐσθῆτος ὁ Ἑζεκίας σημεῖα πένθους καὶ κακώσεως ἐπαγόμενος , τούτῳ τε τῷ σχήματι διὰ μέσης ἀνῄει τῆς πόλεως ἀπὸ τῶν βασιλείων οἴκων ἐπὶ τὸν νεὼν τοῦ θεοῦ καὶ ταπεινὸν τῷ θεῷ ἑαυτὸν δεικνὺς οἴκτου καὶ ἐλέους τυχεῖν ἠξίου τῷ σχήματι · τοὺς γὰρ ἑτέρους τῶν ἱερέων τοῦ θεοῦ σάκκους ἀντὶ τῶν ἱερατικῶν ἠμφιεσμένους στολῶν πρὸς τὸν προφήτην Ἠσαΐαν ἔπεμπε φάσκειν αὐτοῖς παραγγείλας · Τάδε λέγει Ἑζεκίας , οὐχ ὁ βασιλεὺς προσθείς · οὐ γὰρ ὁ καιρὸς αὐτῷ τοῦτ’ ἐπέτρεπε λέγειν ταπεινουμένῳ τῆς παρούσης ἕνεκα συμφορᾶς . εἶτ’ ἐπεὶ ἡ παροῦσα περίστασις ἐλεγμοῦ φησιν ἡμέρα ἐστὶ τῷ τὰς ἡμετέρας ἀπελέγχειν ἁμαρτίας , ἀλλὰ καὶ ὀργῆς ἡμέρα τυγχάνει · ἐλεγχόμενοι γὰρ ἄξια ὀργῆς πεπραχότες . ταύτῃ νῦν παραδεδόμεθα ἐοίκαμέν τε ὠδινούσῃ γυναικὶ καὶ μελλούσῃ μὲν ἀποκύειν , ἐξασθενούσῃ δὲ πρὸς τὴν τῶν ὠδίνων καρτερίαν · οὐ γὰρ οἷοί τε ἐσμὲν λέγειν · ἐκ τοῦ φόβου σου , κύριε , ἐν γαστρὶ ἐλάβομεν καὶ ὠδινήσαμεν καὶ ἐτέκομεν πνεῦμα σωτηρίας . τούτου χάριν ἐπὶ σὲ τὸν τοῦ θεοῦ ἄνθρωπον ἀνεπέμψαμεν διὰ σοῦ τὸν σὸν θεὸν ἐν καιρῷ παραστῆναι βοηθὸν ἡμῖν ἀντιβολοῦντες · ὃν οὐδὲ ἑαυτῶν θεὸν ὀνομάζειν τολμῶμεν , σὸν δὲ κύριον καὶ θεὸν ἀκριβῶς ὄντα ἐπιστάμεθα . τοῦτον οὖν αὐτὸν ἱκετεύομεν μὴ τοῖς ἡμετέροις ἀποβλέψαι πλημμελήμασι μηδὲ τῶν ἡμετέρων μνήμην ποιήσασθαι ἁμαρτημάτων , ταῖς δὲ ἀθέοις τοῦ πολεμίου φωναῖς καὶ τῇ τοσαύτῃ ὑπερηφάνῳ προσχεῖν ἀλαζονείᾳ , ποιεῖν τε τὸ αὐτῷ φίλον εἴτε συγχωρεῖν εἴτε ἐπεξιέναι βούλοιτο . Σύ γε μήν , ὦ τοῦ θεοῦ προφῆτα , σαυτὸν ὑπομνήσας ὡς τὸ πᾶν ἡμῶν πλῆθος αἰχμάλωτον ἤδη ὑπὸ τοῦ τῷ αὐτῷ γέγονε τῷ Ἀσσυρίῳ πρεσβεῦσαι πρὸς τὸν θεὸν ὑπὲρ ἡμῶν τῶν καταλειφθέντων , μὴ ὀκνήσῃς · πιστεύομεν γὰρ ἡμεῖς καὶ πεπείσμεθα τὰ μεγάλα ἡμῖν συμβαλεῖσθαι πρὸς σωτηρίαν τὰς σὰς ὑπὲρ ἡμῶν ἱκετηρίας . ταῦτα ὁ βασιλεὺς τῷ προφήτῃ λέγειν διετάττετο . ὡς δὲ μόνον ἐπέστησαν αὐτοί , φθάσας τοὺς παρ’ αὐτῶν λόγους ὁ Ἠσαΐας ἀπαγγέλλειν προσέταττε τὴν ἐπιφερομένην προφητείαν · δι’ ἧς πνεῦμά φησιν ἐμβαλεῖν εἰς αὐτόν , ὑφ’ οὗ πνεύματος ἀπατηθεὶς ἐπανήξει ἐπὶ τὴν ἑαυτοῦ γῆν , ἔνθα ξίφει τὴν ζωὴν καταστρέψει . καὶ ταύτην πρώτην ποιεῖται προφητείαν ὁ λόγος ἐπὶ τῆς προκειμένης ἱστορίας .
Lemmas: ὁ ἱστορία διά ὁ σαφής μηδείς ἑρμηνεία δήω τοσοῦτος εἰς ὁ τόπος εἴρω ὡς ὁ αὐτός χιτών διαρρήγνυμι ὁ ὁ κατά θεός βλασφημία ἀκούω , αὐτός τε ὁ βασιλεύς Ἐζεκίας ἅτε δυσσεβής ῥῆμα · διά ὁ ἀκοή κοινωνέω ἢ ὡς διά αὐτός ὁ θεός βλασφημέω αὐτός γάρ εἰμί οὗτος αἴτιος ὑπολαμβάνω · μηδέ γάρ συγχωρέω ὁ πολέμιος μέχρι αὐτός πύλη εἰσέρχομαι ὁ ὁ θεός πόλις καί τοιοῦτος ἀπαυθαδιάζομαι . εἰμί μή οὗτος αὐτός ὑπάρχω αἴτιος καί ἔτι πρός οὗτος διά ὁ ἀγωνιάω μή πῇ ἄρα καί αὐτός ὁ ὅμοιος πάσχω , ὅς πάσχω Σαμάρεια καί ὁ ἐν αὐτός λαός διά ὁ ἑαυτοῦ ἀσέβεια . Σάκκος δέ περιτίθημι ἀντί βασιλικός ἐσθής ὁ Ἐζεκίας σημεῖον πένθος καί κάκωσις ἐπάγω , οὗτος τε ὁ σχῆμα διά μέσος ἄνειμι ὁ πόλις ἀπό ὁ βασίλειος οἶκος ἐπί ὁ ναός ὁ θεός καί ταπεινός ὁ θεός ἑαυτοῦ δείκνυμι οἶκτος καί ἔλεος τυγχάνω ἀξιόω ὁ σχῆμα · ὁ γάρ ἕτερος ὁ ἱερός ὁ θεός σάκκος ἀντί ὁ ἱερατικός ἀμφί-ἀμφιέννυμι στολή πρός ὁ προφήτης Ἠσαΐας πέμπω φάσκω αὐτός παραγγέλλω · ὅδε λέγω Ἐζεκίας , οὐ ὁ βασιλεύς προστίθημι · οὖον γάρ ὁ καιρός αὐτός οὗτος ἐπιτρέπω λέγω ταπεινόω ὁ πάρειμι ἕνεκα συμφορά . εἶτα ἐπεί ὁ πάρειμι περίστασις ἐλεγμός φημί ἡμέρα εἰμί ὁ ὁ ἡμέτερος ἀπελέγχω ἁμαρτία , ἀλλά καί ὀργή ἡμέρα τυγχάνω · ἐλέγχω γάρ ἄξιος ὀργή πράσσω . οὗτος νῦν παραδίδωμι ἔοικα τε ὠδίνω γυνή καί μέλλω μέν ἀπό-κύω , ἐξασθενέω δέ πρός ὁ ὁ ὠδίς καρτερία · οὖον γάρ οἷος τε εἰμί λέγω · ἐκ ὁ φόβος σύ , κύριος , ἐν γαστήρ λαμβάνω καί ὀδινέω καί τίκτω πνεῦμα σωτηρία . οὗτος χάρις ἐπί σύ ὁ ὁ θεός ἄνθρωπος ἀναπέμπω διά σύ ὁ σός θεός ἐν καιρός παρίστημι βοηθός ἐγώ ἀντιβολέω · ὅς οὐδέ ἑαυτοῦ θεός ὀνομάζω τολμάω , σός δέ κύριος καί θεός ἀκριβῶς εἰμί ἐπίσταμαι . οὗτος οὖν αὐτός ἱκετεύω μή ὁ ἡμέτερος ἀποβλέπω πλημμέλημα μηδέ ὁ ἡμέτερος μνήμη ποιέω ἁμάρτημα , ὁ δέ ἄθεος ὁ πολέμιος φωνή καί ὁ τοσοῦτος ὑπερήφανος προέχω ἀλαζονεία , ποιέω τε ὁ αὐτός φίλος εἴτε συγχωρέω εἴτε ἐπέξειμι βούλομαι . σύ γε μείς , εἰμί ὁ θεός προφήτης , σαυτοῦ ὑπομιμνῄσκω ὡς ὁ πᾶς ἐγώ πλῆθος αἰχμάλωτος ἤδη ὑπό ὁ ὁ αὐτός γίγνομαι ὁ Ἀσσύριος πρεσβεύω πρός ὁ θεός ὑπέρ ἐγώ ὁ καταλείπω , μή ὀκνέω · πιστεύω γάρ ἐγώ καί πείθω ὁ μέγας ἐγώ συμβάλλω πρός σωτηρία ὁ σός ὑπέρ ἐγώ ἱκετηρία . οὗτος ὁ βασιλεύς ὁ προφήτης λέγω διατάσσω . ὡς δέ μόνος ἐφίστημι αὐτός , φθάνω ὁ παρά αὐτός λόγος ὁ Ἠσαΐας ἀπαγγέλλω προστάσσω ὁ ἐπιφέρω προφητεία · διά ὅς πνεῦμα φημί ἐμβάλλω εἰς αὐτός , ὑπό ὅς πνεῦμα ἀπατάω ἐπανήκω ἐπί ὁ ἑαυτοῦ γῆ , ἔνθα ξίφος ὁ ζωή καταστρέφω . καί οὗτος πρῶτος ποιέω προφητεία ὁ λόγος ἐπί ὁ πρόκειμαι ἱστορία .