eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 2.21
Πληρώσας ὁ λόγος τῆς πάλαι ἐρήμου καὶ ἀκάρπου καὶ ἀνύδρου χώρας τὴν ἐπὶ τὸ γόνιμον μεταβολήν , δι’ ἧς ᾐνίττετο τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀπὸ τῶν χειρόνων ἐπὶ τὰ κρείττω μετάθεσιν , ἐφ’ ἕτερον μεταβαίνει τάγμα τὸ ἀπομεῖναν ἐν τῇ προτέρᾳ πλάνῃ τῆς εἰδωλολατρίας . διὸ ὡς πρὸς αὐτοὺς ἀποτείνεται λέγων · Ἐγγίζει ἡ κρίσις ὑμῶν , λέγει ὁ θεός · ἀναπολόγητοι γάρ ἐστέ φησιν οἱ μετὰ τὴν τοσαύτην χάριν τὴν τὰ τοσαῦτα κατεργασαμένην τῇ πολυθέῳ ἐναπομείναντες πλάνῃ μὴ ἐννοήσαντες , ὡς χεὶρ κυρίου ἦν ἀληθῶς ἡ τὰ τοσαῦτα κατεργασαμένη καὶ πρὶν γενέσθαι μαρτυραμένη , ὅτι ταῦτα ἔσται , ἵνα εἰδῶσι καὶ γνῶσι καὶ ἐννοηθῶσι καὶ ἐπιστῶνται ὅτι χεὶρ κυρίου ἐποίησε ταῦτα . τοῖς οὖν μὴ ἐπιστήσασι καὶ μὴ ἐπεγνωκόσι μηδὲ ἐννοήσασιν ἀκολούθως ὁ λόγος ἀπειλεῖ φάσκων · Ἐγγίζει ἡ κρίσις ὑμῶν , λέγει κύριος ὁ θεός · ἡ γὰρ κατάκρισις αὐτῶν αὐτόθεν αὐτοῖς ἐπάγεται ἀναπολογήτοις οὖσι . διὸ ἐπιλέγει · ἤγγισαν αἱ βουλαὶ ὑμῶν , ἀνθ’ οὗ ὁ Σύμμαχος · ἐγγίσατέ φησι τὰ ἰσχυρὰ ὑμῶν , ὁ δὲ Θεοδοτίων · ἐγγίσατε κραταιώματα ὑμῶν , ὁ δὲ Ἀκύλας · προσεγγίσατε ὀστεώσεις ὑμῶν · εἰς μέσον γάρ φησιν ἀγάγετε τὰ νομιζόμενα ὑμῖν εἶναι ἰσχυρὰ καὶ τὰ κραταιώματα ὑμῶν , ὡσεὶ σαφέστερον ἔλεγε τοὺς θεοὺς ὑμῶν , φέρετε εἰς μέσον , ἐγγισάτωσαν καὶ ἀναγγειλάτωσαν ὑμῖν , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · προσελθέτωσαν καὶ ἀπαγγειλάτωσαν ὑμῖν , ἃ συμβήσεται , ἢ τὰ πρότερα τίνα ἦν εἴπατε , καὶ ἐπιστήσομεν τὸν νοῦν καὶ γνωσόμεθα τὰ ἔσχατα , καὶ τὰ ἐπερχόμενα εἴπατε ἡμῖν . ἀναγγείλατε ἡμῖν τὰ ἐπερχόμενα ἐπ’ ἐσχάτου , καὶ γνωσόμεθα ὅτι θεοί ἐστε . καὶ γὰρ ἀληθῶς ἐντεῦθεν τῆς τῶν δαιμόνων ἀδρανείας καταγνῶναί ἐστι τῶν πάλαι μαντεύεσθαι προσποιουμένων καὶ προλέγειν διαχρησαμένων τὰ μέλλοντα ἐκ τοῦ μηδένα πώποτε αὐτῶν μαντεύεσθαι καὶ προειπεῖν , ὡς ἄρα ἥξει καὶ ἐπιδημήσει ποτὲ ἀνθρώποις ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ καταλύσων αὐτῶν τὴν θεοποιΐαν ὡς ἐρημωθῆναι τοὺς κατὰ πόλεις αὐτοῖς ἀνεγηγερμένους ναούς , ἐλεγχθῆναι δὲ αὐτῶν τὰς μαντείας καὶ τὰ χρηστήρια · ταῦτα γὰρ ἐπ’ ἐσχάτου τῶν ἡμερῶν διὰ τῆς παρουσίας τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἐπετελέσθη . ἅπερ ἐχρῆν μὴ ἀγνοῆσαι τοὺς καταμαντεύεσθαι καὶ εἰδέναι τὰ μέλλοντα προσποιουμένους πονηροὺς δαίμονας · ἔδει γοῦν ταῦτα προγνῶναι καὶ προφητεῦσαι , εἴπερ τις ἦν ἐν αὐτοῖς θεία δύναμις . διό φησιν ὡς πρὸς αὐτοὺς ὁ λόγος · τί τὰ ἔσχατα καὶ τί τὰ ἐπερχόμενα , εἴπατε ἡμῖν . ἀναγγείλατε ἡμῖν τὰ ἐπερχόμενα ἐπ’ ἐσχάτου , καὶ γνωσόμεθα ὅτι θεοί ἐστε . οἱ μὲν τοῦ θεοῦ προφῆται ἐνθέου πνεύματος μετασχόντες προεῖπον τὰ ἔσχατα διαρρήδην θεσπίσαντες τῆς ἀνύδρου καὶ ἀγόνου καὶ ἀκάρπου χώρας τῶν ἐθνῶν τὴν ἐπὶ τὰ κρείττω μεταβολήν , τήν τε τοῦ Χριστοῦ παρουσίαν καὶ τῶν ἀποστόλων αὐτοῦ τὸ κήρυγμα καὶ ὅσα ἄλλα ταῖς αὐτῶν ἐμφέρεται προφητείαις · ὅθεν γνωρίζεται θεὸς ὢν ἀληθῶς ὁ ἐν αὐτοῖς καὶ δι’ αὐτῶν ταῦτα θεσπίσας . οἱ δὲ πονηροὶ δαίμονες πόθεν ἐδύναντο γινώσκειν βουλὴν καὶ ἐνθύμησιν τοῦ ἐπὶ πάντων θεοῦ ἢ τὰ ὁρισθέντα ὑπ’ αὐτοῦ περὶ τῆς Χριστοῦ παρουσίας , περί τε τῆς αὐτῶν καθαιρέσεως καὶ ἀπωλείας ; διὸ μὴ εἰδότες τὰ ἐπερχόμενα μηδὲ τὰ ἐν ἐσχάτοις καιροῖς μέλλοντα συμβήσεσθαι περὶ τῆς κλήσεως τῶν ἐθνῶν , τῆς τε αὐτῶν ἐρημίας . εἰκότως οὐδὲ τὰ πρότερα ἐγνώριζον , ὅθεν οὐδεὶς αὐτῶν δεδύνηται τοῖς αὐτοῖς προφήταις ὑποβάλλειν ταῦτα , ἅπερ οἱ τοῦ πνεύματος τοῦ θεοῦ καταξιωθέντες γραφῇ παραδεδώκασιν . οἷος ἦν Μωϋσῆς γράφων τὰ πρότερα καὶ λέγων · Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν . ἡ δὲ γῆ ἦν ἀόρατος καὶ ἀκατασκεύαστος . ταῦτα γὰρ καὶ τὰ τούτοις παραπλήσια τὰ πρότερα ἦν , τὰ δὲ ἔσχατα περὶ τῆς ἐθνῶν ἐπιστροφῆς , τοῦ τε ἐλέγχου τῆς δαιμονικῆς πλάνης , τά τε περὶ τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος καὶ τῆς μετὰ ταῦτα ἐπιστησομένης τοῦ θεοῦ δικαιοκρισίας · οἱ δὴ οὖν μήτε τὰ ἔσχατα δυνάμενοι εἰδέναι μήτε λέγειν , πῶς ἂν εἶεν θεοί . εἶτα μεταβαίνει ἐπὶ ἕτερον ἔλεγχον φάσκων · εὖ ποιήσατε καὶ κακώσατε , καὶ ὀψόμεθα καὶ θαυμασόμεθα ἅμα · εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα κακοποιεῖν οἷοί τέ ἐστε δαίμονες ὄντες πονηροί , ἀλλ’ οὐκ ἐκ τούτου γνώρισμα τῆς θεϊκῆς ἐνεργείας ἕξετε . διόπερ τὸ ἰδιάζον ἐπὶ θεοῦ πρῶτον ὑμᾶς ἐπιδείξασθαι χρή , λέγω δὲ τὸ εὖ ποιῆσαι , ἔπειτα εἰ ἄρα κρίσει δικαίᾳ χρήσεσθε καὶ τοὺς ἀξίους κακώσεως τιμωρήσασθε . νῦν δὲ ὅτε τοὺς τῇ ὑμετέρᾳ πλάνῃ προσιόντας ἀδιακρίτως ὑποδέχεσθε ἐπαγγελλόμενοι τοῖς πᾶσι χρηστὰς ἐπαγγελίας μέχρι φωνῆς καὶ συνθέσεως ῥημάτων λοξῶν διὰ τὸ κρύπτειν τὴν ἄγνοιαν τῷ τῆς ἀμφιβολίας παρακαλύμματι , ἤδη δὲ καὶ αἰσχροῖς ἀνδράσι καὶ γυναιξὶν ἀκολάστοις ἀδιαφόρως τοὺς ἐξ ὑμῶν παρέχετε χρησμούς , πῶς ἂν εἴητε θεοί . Διὸ ἐπιλέγει ἑξῆς · ὅτι πόθεν ἐστὲ ὑμεῖς καὶ πόθεν ἡ ἐργασία ὑμῶν ; καὶ ἐπάγει τὴν ὑπόστασιν τῆς ὕλης ἐλέγχων διὰ τοῦ φάσκειν · ἐκ γῆς · βδέλυγμα ἐξελέξαντο ὑμᾶς · κἂν γὰρ χρυσὸς καὶ ἄργυρος ᾖ , κἂν σίδηρος καὶ χαλκὸς ἢ λίθος , πάντα ταῦτα γῆς ἐστι περιττώματα · ἃ δὴ ληφθέντα εἰς θεοποιΐαν βδέλυγμα γέγονεν οὐκ ὄντα τῇ φύσει τοιαῦτα , ἐπειδὴ πᾶν ἔργον θεοῦ καλόν , τὰ δ’ ἀνθρώπων κακοτεχνία φαύλων ἐπ’ ἀθεότητι παραληφθέντα μιαρὰ καὶ βδελυκτὰ καὶ μίσους ἄξια , ἃ καὶ ἄψυχα ὄντα οὔτε εὖ ποιεῖν οὔτε κακοποιεῖν δύνανται , ὡς ἐντεῦθεν παρίστασθαι τὰς νομιζομένας ἐνεργείας ἢ τοὺς χρησμοὺς ἀνδρῶν εἶναι γοήτων ἀπάτας τῇ τῶν πολλῶν ἠλιθιότητι καταχρωμένων . ταῦτ’ εἰπὼν ὁ λόγος καὶ ὥσπερ ἀποδείξας τοῖς ἐναπομείνασι τῇ εἰδωλολατρίᾳ τὴν σφῶν αὐτῶν πλάνην ἐπιφέρει · ἐγὼ δὲ ἤγειρα τὸν ἀπὸ βορρᾶ , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον · ἐξεγερῶ ἀπὸ βορρᾶ , καὶ τὸν ἀφ’ ἡλίου δὲ ἀνατολῶν , οἳ καὶ κληθήσονταί φησι τῷ ὀνόματί μου . σημαίνει δὲ διὰ τούτων τὸν μὲν ἀπ’ ἀνατολῶν ἡλίου τὸν Χριστὸν καὶ τὴν αὐτοῦ δικαιοσύνην · τοῦτο γὰρ ἐδήλου καὶ διὰ τῶν ἔμπροσθε φήσας · τίς ἐξήγειρεν ἀπὸ ἀνατολῶν δικαιοσύνην ; ἣν καὶ τοῖς ἔθνεσι δεδωρῆσθαι ἐδήλου · τὸν δὲ ἀπὸ βορρᾶ τὸν ἐξ ἐθνῶν λαὸν πάλαι ὄντα ἐν τῷ βορρᾷ κατὰ τό · ἀπὸ προσώπου βορρᾶ ἐκκαυθήσεται τὰ κακὰ ἐπὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν . τοῦτον οὖν τὸν ἐξ ἐθνῶν λαὸν ἐξήγειρά φησιν ἀπὸ βορρᾶ , ἵνα μηκέτι ᾖ ἐν αὐτῷ , καλέσω δὲ καὶ τὸν ἀφ’ ἡλίου ἀνατολῶν , δηλαδὴ τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ . καὶ πρὸς τούτοις ἐπιλέγει · κληθήσονται τῷ ὀνόματί μου · τίνες δ’ ἂν εἶεν καὶ οὗτοι , ἑξῆς διδάσκει λέγων · ἐρχέσθωσαν ἄρχοντες , ἤτοι τοὺς τὴν αὐτοῦ βασιλείαν δορυφοροῦντας ἀγγέλους οὕτως ὀνομάζων , δι’ ὧν τὴν καθαίρεσιν τῆς ἀθέου πλάνης γεγενῆσθαί φησιν , ἢ τοὺς ἄρχοντας καὶ προεστῶτας τῆς ἐκκλησίας αὐτοῦ . ἐπειδὰν οὖν ὁ ἀπὸ βορρᾶ λαὸς συναχθῇ καὶ ὁ ἀπὸ ἡλίου ἀνατολῶν , οἵ τε δηλωθέντες ἄρχοντες ἐπὶ τὸ αὐτὸ γένωνται , τί ἔσται ἑξῆς ἐπιφέρει λέγων · καὶ ὡς πηλὸς κεραμέως καὶ ὡς κεραμεὺς καταπατῶν τὸν πηλόν , οὕτως καταπατηθήσεσθε , ὑμεῖς δηλαδή , οἷς ἐλέγετο · ὅτι πόθεν ἐστὲ ὑμεῖς καὶ πόθεν ἡ ἐργασία ὑμῶν ; ἐκ γῆς · βδέλυγμα ἐξελέξαντο ὑμᾶς . διὸ ὡς πρὸς αὐτοὺς πάλιν ἀποτείνεται καί φησι · τίς ἀναγγελεῖ τὰ ἐξ ἀρχῆς , ἵνα γνῶμεν , καὶ τὰ ἔμπροσθεν , καὶ ἐροῦμεν ὅτι ἀληθής ἐστι ; ταῦτ’ εἰπὼν ὡς πρὸς τοὺς δηλωθέντας καὶ τὸν αὐτὸν ἔλεγχον αὐτοῖς ἐπαγαγὼν προστίθησιν · οὐκ ἔστιν ὁ προλέγων οὐδὲ ἀκούων ὑμῶν τοὺς λόγους . δύο δὴ πάλιν καὶ διὰ τούτων ὁ λόγος σημαίνει · ἀφανισμὸν τῶν χρηστηρίων καὶ τῶν πάλαι παρ’ αὐτῶν πλανωμένων ἀνδρῶν ἀνάνηψιν . καὶ τὸ λέγειν δέ · οὐκ ἔστιν ὁ ἀκούων τοὺς λόγους ὑμῶν , διπλῆν ἔχει διάνοιαν ὡς μήτε αὐτῶν ἐχόντων λόγον διὰ τὸ μηδὲν δύνασθαι μήτε εἰδέναι μήτε τῶν πάλαι περὶ αὐτὰ πλανωμένων ἐπιμενόντων τῇ πλάνῃ · ὠφελημένων δὲ ὑπὸ τοῦ τῆς ἀληθείας λόγου , ὡς μηκέτ’ ἐκείνοις παρέχειν τὰς ἀκοὰς διὰ τὸ κατεγνωκέναι τῆς παλαιᾶς ἀπάτης . Τούτοις ἑξῆς ἐπιφέρει λέγων · ἀρχὴν Σιὼν δώσω καὶ Ἰερουσαλὴμ παρακαλέσω εἰς ὁδόν . ὃ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν · γινώσκετε , ὦ ἄνθρωποι , ὡς τῇ ἐκκλησίᾳ τῇ ἐμῇ τῇ καὶ διὰ τῶν ἔμπροσθεν ὠνομασμένῃ Σιὼν καὶ Ἰερουσαλὴμ αὐτὸς ἐγὼ δώσω τὴν κατὰ πάντων ἀρχὴν καὶ τὴν ἐκκλησίαν μου παρακαλέσω καὶ θήσω αὐτὴν εἰς ὁδόν . ἐν γὰρ τοῖς ἔθνεσι τοῖς ἐναπομείνασι τῇ ἀπιστίᾳ οὐδεὶς εὕρηται θεὸς καὶ ἀπὸ τῶν εἰδώλων αὐτῶν οὐκ ἦν ὁ ἀναγγέλλων · ἠλέγχθησαν γοῦν τὸ μηθὲν ὄντες καὶ διὰ τοῦτο μηθὲν δυνάμενοι . διὸ καὶ ἐὰν ἐπερωτήσω αὐτούς Πόθεν εἶεν , οὐδεὶς αὐτῶν ἀπόκρισιν δώσει · δῆλοι γάρ εἰσιν οἱ ποιηταὶ αὐτῶν ἄνδρες χειροτέχναι , ἐπειδὴ πάντα τὰ εἴδωλα τῶν ἐθνῶν ἔργα χειρῶν τυγχάνει ἀνθρώπων . μάτην ἄρα πεπλανῆσθε πάντες ὑμεῖς · διόπερ εἰδέναι ὑμᾶς βούλομαι , ὡς αὐτὸς ἐγὼ τῇ ἐμαυτοῦ ἐκκλησίᾳ τὴν κατὰ πάντων ἀρχὴν δώσω καὶ τὴν ἐξουσίαν τῆς ἐμῆς βασιλείας μόνῃ τῇ ἐμῇ Σιὼν δωρήσομαι καὶ τὴν ἐμὴν Ἰερουσαλὴμ παρακαλέσω τάξων αὐτὴν εἰς ὁδὸν ὑπὲρ τοῦ πάντας τοὺς ὁδεύοντας ἐν αὐτῇ ἐπὶ τὸ τρισμακάριον ὁδεύειν τέλος τὸ ἄγον πρὸς τὸν ἐπὶ πάντων θεὸν καὶ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ τὴν ἐπουράνιον .
Lemmas: πληρόω ὁ λόγος ὁ πάλαι ἐρῆμος καί ἄκαρπος καί ἄνυδρος χώρα ὁ ἐπί ὁ γόνιμος μεταβολή , διά ὅς αἰνίσσομαι ὁ ἐκκλησία ὁ θεός ὁ ἀπό ὁ χείρων ἐπί ὁ ἀγαθός μετάθεσις , ἐπί ἕτερος μεταβαίνω τάγμα ὁ απομένω ἐν ὁ πρότερος πλάνη ὁ εἰδωλολατρία . διό ὡς πρός αὐτός ἀποτείνω λέγω · ἐγγίζω ὁ κρίσις σύ , λέγω ὁ θεός · ἀναπολόγητος γάρ εἰμί φημί ὁ μετά ὁ τοσοῦτος χάρις ὁ ὁ τοσοῦτος κατεργάζομαι ὁ πολύθεος ἐναπομένω πλάνη μή ἐννοέω , ὡς χείρ κύριος εἰμί ἀληθής ὁ ὁ τοσοῦτος κατεργάζομαι καί πρίν γίγνομαι μαρτύρομαι , ὅτι οὗτος εἰμί , ἵνα οἶδα καί γνῶσις καί ἐννοέω καί ἐφίστημι ὅτι χείρ κύριος ποιέω οὗτος . ὁ οὖν μή ἐφίστημι καί μή ἐπιγιγνώσκω μηδέ ἐννοέω ἀκόλουθος ὁ λόγος ἀπειλέω φάσκω · ἐγγίζω ὁ κρίσις σύ , λέγω κύριος ὁ θεός · ὁ γάρ κατάκρισις αὐτός αὐτόθεν αὐτός ἐπάγω ἀναπολόγητος εἰμί . διό ἐπιλέγω · ἐγγίζω ὁ βουλή σύ , ἀντί ὅς ὁ Σύμμαχος · ἐγγίζω φημί ὁ ἰσχυρός σύ , ὁ δέ Θεοδοτίων · ἐγγίζω κραταίωμα σύ , ὁ δέ Ἀκύλας · προσεγγίζω οστέωση σύ · εἰς μέσος γάρ φημί ἄγω ὁ νομίζω σύ εἰμί ἰσχυρός καί ὁ κραταίωμα σύ , ὡσεί σαφής λέγω ὁ θεός σύ , φέρω εἰς μέσος , ἐγγίζω καί ἀναγγέλλω σύ , κατά δέ ὁ Σύμμαχος · πρόσειμι καί ἀπαγγέλλω σύ , ὁ συμβαίνω , ἢ ὁ πρότερος τίς εἰμί εἶπον , καί ἐφίστημι ὁ νόος καί γιγνώσκω ὁ ἔσχατος , καί ὁ ἐπέρχομαι εἶπον ἐγώ . ἀναγγέλλω ἐγώ ὁ ἐπέρχομαι ἐπί ἔσχατος , καί γιγνώσκω ὅτι θεός εἰμί . καί γάρ ἀληθής ἐντεῦθεν ὁ ὁ δαίμων ἀδράνεια καταγιγνώσκω εἰμί ὁ πάλαι μαντεύομαι προσποιέω καί προλέγω διαχράομαι ὁ μέλλω ἐκ ὁ μηδείς πώποτε αὐτός μαντεύομαι καί προεῖπον , ὡς ἄρα ἥκω καί ἐπιδήμησις ποτέ ἄνθρωπος ὁ Χριστός ὁ θεός καταλύω αὐτός ὁ θεοποιΐα ὡς ἐρημόω ὁ κατά πόλις αὐτός ἀνεγείρω ναός , ἐλέγχω δέ αὐτός ὁ μαντεῖος καί ὁ χρηστήριος · οὗτος γάρ ἐπί ἔσχατος ὁ ἡμέρα διά ὁ παρουσία ὁ σωτήρ ἐγώ ἐπιτελέω . ὅσπερ χρή μή ἀγνοέω ὁ καταμαντεύομαι καί οἶδα ὁ μέλλω προσποιέω πονηρός δαίμων · ἐσθίω γοῦν οὗτος προγιγνώσκω καί προφητεύω , εἴπερ τις εἰμί ἐν αὐτός θεῖος δύναμις . διό φημί ὡς πρός αὐτός ὁ λόγος · τίς ὁ ἔσχατος καί τίς ὁ ἐπέρχομαι , εἶπον ἐγώ . ἀναγγέλλω ἐγώ ὁ ἐπέρχομαι ἐπί ἔσχατος , καί γιγνώσκω ὅτι θεός εἰμί . ὁ μέν ὁ θεός προφήτης ἔνθεος πνεῦμα μετέχω προεῖπον ὁ ἔσχατος διαρρήδην θεσπίζω ὁ ἄνυδρος καί ἄγονος καί ἄκαρπος χώρα ὁ ἔθνος ὁ ἐπί ὁ ἀγαθός μεταβολή , ὁ τε ὁ Χριστός παρουσία καί ὁ ἀπόστολος αὐτός ὁ κήρυγμα καί ὅσος ἄλλος ὁ αὐτός ἐμφέρω προφητεία · ὅθεν γνωρίζω θεός εἰμί ἀληθής ὁ ἐν αὐτός καί διά αὐτός οὗτος θεσπίζω . ὁ δέ πονηρός δαίμων πόθεν δύναμαι γιγνώσκω βουλή καί ἐνθύμησις ὁ ἐπί πᾶς θεός ἢ ὁ ὁρίζω ὑπό αὐτός περί ὁ Χριστός παρουσία , περί τε ὁ αὐτός καθαίρεσις καί ἀπώλεια ; διό μή οἶδα ὁ ἐπέρχομαι μηδέ ὁ ἐν ἔσχατος καιρός μέλλω συμβαίνω περί ὁ κλῆσις ὁ ἔθνος , ὁ τε αὐτός ἐρημία . εἰκότως οὐδέ ὁ πρότερος γνωρίζω , ὅθεν οὐδείς αὐτός δύναμαι ὁ αὐτός προφήτης ὑποβάλλω οὗτος , ὅσπερ ὁ ὁ πνεῦμα ὁ θεός καταξιόω γράφω παραδίδωμι . οἷος εἰμί Μωϋσῆς γράφω ὁ πρότερος καί λέγω · ἐν ἀρχή ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ . ὁ δέ γῆ εἰμί ἀόρατος καί ἀκατασκεύαστος . οὗτος γάρ καί ὁ οὗτος παραπλήσιος ὁ πρότερος εἰμί , ὁ δέ ἔσχατος περί ὁ ἔθνος ἐπιστροφή , ὁ τε ἐλέγχω ὁ δαιμονικός πλάνης , ὁ τε περί ὁ συντέλεια ὁ αἰών καί ὁ μετά οὗτος ἐφίστημι ὁ θεός δικαιοκρισία · ὁ δή οὖν μήτε ὁ ἔσχατος δύναμαι οἶδα μήτε λέγω , πῶς εἄν ἄγω θεός . εἶτα μεταβαίνω ἐπί ἕτερος ἔλεγχος φάσκω · εὕω ποιέω καί κακόω , καί ὁράω καί θαυμάζω ἅμα · εἰμί γάρ καί ὁ μάλιστα κακοποιέω οἷος τε εἰμί δαίμων εἰμί πονηρός , ἀλλά οὐ ἐκ οὗτος γνώρισμα ὁ θεῖος ἐνέργεια ἔχω . διόπερ ὁ ἰδιάζον ἐπί θεός πρῶτος σύ ἐπιδείκνυμι χρή , λέγω δέ ὁ εὕω ποιέω , ἔπειτα εἰμί ἄρα κρίσις Δίκαιος χράω καί ὁ ἄξιος κάκωσις τιμωρέω . νῦν δέ ὅτε ὁ ὁ ὑμέτερος πλάνη πρόσειμι ἀδιάκριτος ὑποδέχομαι ἐπαγγέλλω ὁ πᾶς χρηστός ἐπαγγελία μέχρι φωνή καί σύνθεσις ῥῆμα λοξός διά ὁ κρύπτω ὁ ἄγνοια ὁ ὁ ἀμφιβολία παρακάλυμμα , ἤδη δέ καί αἰσχρός ἀνήρ καί γυνή ἀκόλαστος ἀδιάφορος ὁ ἐκ σύ παρέχω χρησμός , πῶς εἄν εἰμί θεός . Διὸ ἐπιλέγω ἑξῆς · ὅτι πόθεν εἰμί σύ καί πόθεν ὁ ἐργασία σύ ; καί ἐπάγω ὁ ὑπόστασις ὁ ὕλη ἐλέγχω διά ὁ φάσκω · ἐκ γῆ · βδέλυγμα ἐκλέγω σύ · κἀν γάρ χρυσός καί ἄργυρος εἰμί , κἀν σίδηρος καί χαλκός ἢ λίθος , πᾶς οὗτος γῆ εἰμί περίσσωμα · ὁ δή λαμβάνω εἰς θεοποιΐα βδέλυγμα γίγνομαι οὐ εἰμί ὁ φύσις τοιοῦτος , ἐπεί πᾶς ἔργον θεός καλός , ὁ δέ ἄνθρωπος κακοτεχνία φαῦλος ἐπί ἀθεότης παραλαμβάνω μιαρός καί βδελυκτός καί μῖσος ἄξιος , ὁ καί ἄψυχος εἰμί οὔτε εὕω ποιέω οὔτε κακοποιέω δύναμαι , ὡς ἐντεῦθεν παρίστημι ὁ νομίζω ἐνέργεια ἢ ὁ χρησμός ἀνήρ εἰμί γόης ἀπάτη ὁ ὁ πολύς ἠλιθιότης καταχράομαι . αὐτός εἶπον ὁ λόγος καί ὥσπερ ἀποδείκνυμι ὁ ἐναπομένω ὁ εἰδωλολατρία ὁ σφεῖς αὐτός πλάνη ἐπιφέρω · ἐγώ δέ ἐγείρω ὁ ἀπό Βορέας , ἢ κατά ὁ Σύμμαχος · ἐξεγείρω ἀπό Βορέας , καί ὁ ἀπό ἥλιος δέ ἀνατολή , ἕ καί καλέω φημί ὁ ὄνομα ἐγώ . σημαίνω δέ διά οὗτος ὁ μέν ἀπό ἀνατολή ἥλιος ὁ Χριστός καί ὁ αὐτός δικαιοσύνη · οὗτος γάρ δηλόω καί διά ὁ ἔμπροσθεν φημί · τίς ἐξεγείρω ἀπό ἀνατολή δικαιοσύνη ; ὅς καί ὁ ἔθνος δωρέω δηλόω · ὁ δέ ἀπό Βορέας ὁ ἐκ ἔθνος λαός πάλαι εἰμί ἐν ὁ Βορέας κατά ὁ · ἀπό πρόσωπον Βορέας ἐκκαίω ὁ κακός ἐπί πᾶς ὁ κατοικέω ὁ γῆ . οὗτος οὖν ὁ ἐκ ἔθνος λαός ἐξεγείρω φημί ἀπό Βορέας , ἵνα μηκέτι εἰμί ἐν αὐτός , καλέω δέ καί ὁ ἀπό ἥλιος ἀνατολή , δηλαδή ὁ Χριστός ὁ θεός . καί πρός οὗτος ἐπιλέγω · καλέω ὁ ὄνομα ἐγώ · τίς δέ εἄν ἄγω καί οὗτος , ἑξῆς διδάσκω λέγω · ἔρχομαι ἄρχω , ἤτοι ὁ ὁ αὐτός βασίλειος δορυφορέω ἄγγελος οὕτως ὀνομάζω , διά ὅς ὁ καθαίρεσις ὁ ἄθεος πλάνης γίγνομαι φημί , ἢ ὁ ἄρχω καί προίστημι ὁ ἐκκλησία αὐτός . ἐπειδάν οὖν ὁ ἀπό Βορέας λαός συνάγω καί ὁ ἀπό ἥλιος ἀνατολή , ὁ τε δηλόω ἄρχω ἐπί ὁ αὐτός γίγνομαι , τίς εἰμί ἑξῆς ἐπιφέρω λέγω · καί ὡς πηλός κεραμεύς καί ὡς κεραμεύς καταπατέω ὁ πηλός , οὕτως καταπατέω , σύ δηλαδή , ὅς λέγω · ὅτι πόθεν εἰμί σύ καί πόθεν ὁ ἐργασία σύ ; ἐκ γῆ · βδέλυγμα ἐκλέγω σύ . διό ὡς πρός αὐτός πάλιν ἀποτείνω καί φημί · τίς ἀναγγέλλω ὁ ἐκ ἀρχή , ἵνα γιγνώσκω , καί ὁ ἔμπροσθεν , καί εἴρω ὅτι ἀληθής εἰμί ; αὐτός εἶπον ὡς πρός ὁ δηλόω καί ὁ αὐτός ἔλεγχος αὐτός ἐπάγω προστίθημι · οὐ εἰμί ὁ προλέγω1 οὐδέ ἀκούω σύ ὁ λόγος . δύο δή πάλιν καί διά οὗτος ὁ λόγος σημαίνω · ἀφανισμός ὁ χρηστήριος καί ὁ πάλαι παρά αὐτός πλανάω ἀνήρ ἀνάνηψις . καί ὁ λέγω δέ · οὐ εἰμί ὁ ἀκούω ὁ λόγος σύ , διπλόος ἔχω διάνοια ὡς μήτε αὐτός ἔχω λόγος διά ὁ μηδείς δύναμαι μήτε οἶδα μήτε ὁ πάλαι περί αὐτός πλανάω ἐπιμένω ὁ πλάνη · ὠφελέω δέ ὑπό ὁ ὁ ἀλήθεια λόγος , ὡς μηκέτι ἐκεῖνος παρέχω ὁ ἀκοή διά ὁ καταγιγνώσκω ὁ παλαιός ἀπάτη . οὗτος ἑξῆς ἐπιφέρω λέγω · ἀρχή Σιών δίδωμι καί Ἱεροσόλυμα παρακαλέω εἰς ὁδός . ὅς λέγω τοιοῦτος εἰμί · γιγνώσκω , εἰμί ἄνθρωπος , ὡς ὁ ἐκκλησία ὁ ἐμέω ὁ καί διά ὁ ἔμπροσθεν ὀνομάζω Σιών καί Ἱεροσόλυμα αὐτός ἐγώ δίδωμι ὁ κατά πᾶς ἀρχή καί ὁ ἐκκλησία ἐγώ παρακαλέω καί τίθημι αὐτός εἰς ὁδός . ἐν γάρ ὁ ἔθνος ὁ ἐναπομένω ὁ ἀπιστία οὐδείς εὑρίσκω θεός καί ἀπό ὁ εἴδωλον αὐτός οὐ εἰμί ὁ ἀναγγέλλω · ἐλέγχω γοῦν ὁ μηδείς εἰμί καί διά οὗτος μηδείς δύναμαι . διό καί ἐάν ἐπερωτάω αὐτός πόθεν ἄγω , οὐδείς αὐτός ἀπόκρισις δίδωμι · δῆλος γάρ εἰμί ὁ ποιητής αὐτός ἀνήρ χειροτέχνης , ἐπεί πᾶς ὁ εἴδωλον ὁ ἔθνος ἔργον χείρ τυγχάνω ἄνθρωπος . μάτην ἄρα πλανάω πᾶς σύ · διόπερ οἶδα σύ βούλομαι , ὡς αὐτός ἐγώ ὁ ἐμαυτοῦ ἐκκλησία ὁ κατά πᾶς ἀρχή δίδωμι καί ὁ ἐξουσία ὁ ἐμός βασίλεια μόνος ὁ ἐμέω Σιών δωρέω καί ὁ ἐμός Ἱεροσόλυμα παρακαλέω τάσσω αὐτός εἰς ὁδός ὑπέρ ὁ πᾶς ὁ ὁδεύω ἐν αὐτός ἐπί ὁ τρισμακάριος ὁδεύω τέλος ὁ ἄγω πρός ὁ ἐπί πᾶς θεός καί ὁ βασίλειος αὐτός ὁ ἐπουράνιος .