eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 1.93
Διαγράψας ὁ λόγος τὴν περὶ τοῦ στεφάνου τῆς ὕβρεως καὶ τῶν ἑξῆς ἐπενηνεγμένων προφητείαν , μεταβαίνει πάλιν ἐπὶ τὸ τάγμα τὸ ἀποστολικόν , οὗ ἐλέγετο εἶναι αὐτὸς ὁ κύριος σαβαὼθ στέφανος ἐλπίδος καὶ κίδαρις δόξης . διδάσκει δὲ τοῦτον αὐτόν , λέγω δὲ τὸν ἀποστολικὸν χορὸν παρασκευάζεσθαι καὶ ἑτοίμους γίγνεσθαι πρὸς θλίψεις μελλούσας αὐτοῖς ἐπάγεσθαι διὰ τὸν Χριστοῦ λόγον . διὸ ὥσπερ ἐπιφωνῶν αὐτοῖς λέγει · τίνι ἀνηγγείλαμεν κακὰ καὶ τίνι ἀνηγγείλαμεν ἀγγελίαν ; ὡσεὶ σαφέστερον ἔλεγε · τίς ἄρα πρόθυμος παραδέξασθαι τὰ ἀπαγγελλόμενα κακά · κακὰ δὲ ὀνομάζει κοινότερον τὰς περιστάσεις καὶ τὰ νομιζόμενα λυπηρά , τοὺς πόνους δηλαδὴ καὶ τὰς θλίψεις τὰς ὑπὲρ εὐσεβείας . τίς οὖν ἄρα ἐστίν , ᾧ ταῦτα προσαγγέλλομεν ; ἀκουέτω γὰρ οὗτος , ὡς οὐ μόνον κακά , θλίψεις καὶ πόνους καὶ τὰ νομιζόμενα λυπηρὰ τούτῳ καταγγέλλομεν , ἀλλ’ ἐπὶ τούτοις καὶ ἀγαθὴν ἀπαγγελίαν τὴν περὶ τῶν ἀποδοθησομένων ἐπάθλων τοῖς εὖ διηγωνισμένοις . ἀκούσατε ὑμεῖς , οἱ ἀπογεγαλακτισμένοι ἀπὸ μαστοῦ · πρὸς ὑμᾶς γὰρ τοὺς ἀποστόλους ἐστὶν ὁ λόγος καὶ ταῦτα περὶ ὑμῶν ἀπαγγέλλομεν . ὅτε μὲν γὰρ ἦτε νήπιοι ὡς ἂν ὑπὸ μαζῶν τρεφόμενοι γάλακτι , οὐδὲν ἦν ὑμῖν ἐπικείμενον τοιοῦτο διὰ τὸ ἀτελὲς τῆς νοητῆς ὑμῶν ἡλικίας · τοιοῦτοι δὲ ἐτυγχάνετε , ὅθ’ ὑπὸ παιδαγωγὸν τὸν Μωσέως νόμον ἦτε γαλουχούμενοι ταῖς πρώταις εἰσαγωγαῖς τοῦ θεοσεβοῦς λόγου · νῦν δ’ ὅτε προκόψαντες τῇ ἡλικίᾳ τοῦ μὲν παιδαγωγοῦ ἀπηλλάγητε , τῷ δὲ τελείῳ διδασκάλῳ προσεληλύθατε , ἀπογαλακτισθέντες ἀπὸ τοῦ νομικοῦ γάλακτος καὶ ἀποσπασθέντες ὡς ἀπὸ μητρὸς τῆς Ἰουδαϊκῆς καὶ σωματικῆς λατρείας . Ὡς ἂν τελειοτέρας τροφῆς τῆς σωτηρίου καὶ εὐαγγελικῆς μεταλαμβάνοντες παρασκευάζεσθε εἰς θλίψεις · ἀνάγκη γὰρ τοὺς ὑπὲρ εὐσεβείας ἀγωνιζομένους θλῖψιν προσδοκᾶν καὶ οὐ μίαν ταύτην , ἀλλὰ δὲ δευτέραν ἐπὶ τῇ πρώτῃ . λέγεται δὲ ταῦτα πρὸς τὸν χορὸν τὸν ἀποστολικὸν καὶ πρὸς πάντας τοὺς τῷ σωτηρίῳ εὐαγγελίῳ μαθητευομένους . οὐ δεῖ δὲ ἐπαυδᾶν ἐπὶ ταῖς θλίψεσιν οὔτε ἀπογινώσκειν ἑαυτῶν τὴν σωτηρίαν ὡς ἂν ἐν θλίψει πάντοτε γεγεννημένους . ὅσον γὰρ οὔπω παυσαμένης τῆς θλίψεως τὰ ἐπὶ ταύτῃ διαδέξεται ὑμᾶς βραβεῖα , νικητὰς ἀποφανθέντας καὶ τῷ στεφάνῳ τῆς ἐλπίδος τῷ πλακέντι τῆς δόξης ἀναδησομένους . διόπερ ἐλπίδα ἐπ’ ἐλπίδι ἐπάγει , οὐ μετὰ μακρὸν διάστημα τῆς θλίψεως · βραχὺ γάρ τι ἔσται μεταξύ . διό φησιν · ἔτι μικρὸν ἔτι μικρόν · ἡ γὰρ θλῖψις ὑπομονὴν κατεργάζεται , ἡ δὲ ὑπομονὴ δοκιμήν , ἡ δὲ δοκιμὴ ἐλπίδα · ἡ δὲ ἐλπὶς οὐ καταισχύνει . ἔσται δὲ ὑμῖν τὰ τῆς θλίψεως διὰ φαυλισμὸν χειλέων καὶ διὰ γλώσσης ἑτέρας · φαυλίζοντες γὰρ ὑμᾶς οἱ θλίβοντες καὶ χλευάζοντες λοιδοροῦντες καὶ βλασφημοῦντες διατελέσουσιν ἀλλοιοτέρᾳ γλώσσῃ χρώμενοι , ἧς δεῖ καταφρονεῖν διὰ τὴν ἔτι μικρὸν διαδεξομένην ὑμᾶς ἐλπίδα . ταῦτα μὲν οὖν προσφωνητικῶς πρὸς τοὺς ἀποστόλους καὶ μαθητὰς καὶ εὐαγγελιστὰς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἀναπεφώνηται , τὰ δ’ ἑξῆς προφητικῶς ὁ λόγος τὸν Ἰουδαίων λαὸν διδάσκει , ὅτι ταῦτα αὐτὰ τὰ περὶ τῆς θλίψεως καὶ τῆς ἐπὶ τῇ θλίψει ἐλπίδος μεμαθηκότες οἱ Χριστοῦ μαθηταὶ λαλήσουσι πείθοντες αὐτούς , ὡς ἐν τούτῳ οὔσης τῆς τεταμιευμένης παρὰ τῷ θεῷ ἀναπαύσεως , λέγω δὲ ἐν τῷ θλίβεσθαι καὶ ὑπὲρ εὐσεβείας πάντα ὑπομένειν . Καὶ τὸ νομιζόμενον τοῦτο τὸ ἀνάπαυμα καὶ τοῦτο τὸ σύντριμμα τῷ διψῶντι καὶ πεινῶντι τὴν θεοσέβειαν πρὸς ὠφελείας γίγνεται . καὶ οἱ μὲν ταῦτα λαλήσουσι τῷ λαῷ τούτῳ , δείκνυσι δὲ ὁ λόγος τοὺς ἐκ περιτομῆς ἀπίστους , οἱ δὲ οὐ θελήσουσιν ἀκούειν . διόπερ ἔσται φησὶν αὐτοῖς τὸ λόγιον κυρίου ἄλλῳ τρόπῳ θλῖψις ἐπὶ θλῖψιν · οὐ γὰρ βουληθέντες διὰ Χριστὸν θλίβεσθαι , οὐδὲ τὴν στενὴν ὁδὸν καὶ τὴν τεθλιμμένην ὁδεῦσαι , τὴν πλατεῖαν δὲ καὶ εὐρύχωρον ἀπελθόντες , πεσοῦνται εἰς τὰ ὀπίσω καὶ συντριβήσονται καὶ κινδυνεύσουσι καὶ ἁλώσονται · ταῦτα γὰρ πάντα διαδέξεται αὐτοὺς μὴ βουληθέντας τὸ προλεχθὲν λόγιον τοῦ κυρίου παραδέξασθαι , ἑαυτοῖς δὲ πτώσεως καὶ συντριβῆς γενομένοις αἰτίοις . Καὶ ἐπειδήπερ τοιαῦτα ἑαυτοῖς προεξένησαν μὴ πιστεύσαντες τῷ προλεχθέντι λόγῳ , διαστέλλεται αὐτοῖς τὰ ἑξῆς λέγων · διὰ τοῦτο ἀκούσατε λόγον κυρίου , ἄνδρες τεθλιμμένοι καὶ ἄρχοντες τοῦ λαοῦ τούτου ἐν Ἰερουσαλήμ , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον · ἄνδρες χλευασταί , οἱ ἐξουσιάζοντες τοῦ λαοῦ τούτου οἱ ἐν Ἰερουσαλήμ · ὄντων γὰρ καὶ ἄλλων χλευαστῶν ἀνδρῶν τῶν παρ’ Ἕλλησι διασυρόντων τὸν Χριστοῦ λόγον , ἵνα μή τις ὑπολάβῃ περὶ ἑτέρων τὰ προκείμενα λέγεσθαι , ἀκριβῶς καὶ ἀναγκαίως προσέθηκεν τό · οἱ ἐξουσιάζοντες τοῦ λαοῦ τούτου . καὶ ἐπειδήπερ καὶ ἐκτὸς τῆς Ἰερουσαλὴμ ἦσαν πλείους ἀνὰ πᾶσαν τὴν Ἰουδαίαν καὶ Γαλιλαίαν προεστῶτες τοῦ λαοῦ , ἐπισημαίνεται ἀκριβῶς πρὸς ποίους ἄρχοντας καὶ ἐξουσιάζοντας τοῦ λαοῦ ταῦτα λέγοιτο . Οὗτοι δ’ ἦσαν ὁ στέφανος τῆς ὕβρεως ὁ ἀνωτέρω λελεγμένος , καὶ ταῦτα τοίνυν ἔτι πρὸς τοὺς αὐτοὺς λέγεται · ἐπειδὴ εἴπατε πρὸς ἑαυτούς · Ἐποιησάμεθα διαθήκην μετὰ τοῦ ᾅδου καὶ μετὰ τοῦ θανάτου συνθήκας · εἴπατε γάρ · ἐποιησάμεθα τὸ ψεῦδος ἐλπίδα ἡμῶν καὶ ἐν ψεύδει σκεπασθησόμεθα · ἐπειδὴ τοίνυν ταῦτα διενοήθησαν καὶ ἀλλήλοις ὡμίλησαν οἱ προλεχθέντες χλευασταὶ τὸν μὲν Χριστοῦ λόγον χλευάσαντες καὶ διασύραντες , δι’ οὗ ἐδιδάσκοντο ὡς δέοι αὐτοὺς θλῖψιν ἐπὶ θλίψει προσδοκᾶν καὶ τὴν ἐπ’ αὐτῇ ἐλπίδα ἐπ’ ἐλπίδι , ἑλόμενοι δὲ φιλίαν σπείσασθαι πρὸς τὸν θάνατον καὶ πρὸς τὸν ᾅδην καταφυγήν . τοῦτο γὰρ πράξαντες προσεδόκησαν οὔτε θλίψεως πειραθήσεσθαι οὔτε λυπηρῷ τινι καὶ ἀηδεῖ περιπεσεῖσθαι · εἰ δὲ καὶ συμβαίη ὑμᾶς καταιγίδα , ποθὲν ἐπικλύζουσαν ἐξ ἀντικειμένης δυνάμεως ἐπιέναι οὐκ ἐφ’ ὑμᾶς ἥξειν ὑπελάβετε διὰ τὸ φίλους εἶναι τῇ ἀντικειμένῃ δυνάμει καὶ αὐτῷ τῷ θανάτῳ . Ἐπεὶ τοίνυν ταῦτα πρὸς ἑαυτοὺς εἴπατε , τούτου χάριν ἀκούσατε , ἅπερ πρὸς ὑμᾶς εἰπεῖν ὁ τῶν ὅλων προσέταξε κύριος · ὑμεῖς μὲν οὐ παρεδέξασθε τὴν πρώτοις ὑμῖν καταγγελθεῖσαν χάριν , ἐγὼ δὲ τὸν ἐμαυτοῦ λίθον τὸν πολυτελῆ καὶ τίμιον ἐν ἄκρῳ γωνίας ἀναθεὶς ὑψηλὸν καὶ ἐπιφανῆ καὶ τοῖς πᾶσιν ἔκδηλον ποιήσω , ὅπως πᾶς ὁ ἐπ’ αὐτὸν πιστεύων μὴ ἐκπέσοι τῆς ἐλπίδος . κατὰ δὲ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτάς · ὁ πιστεύων οὐ σπεύσει · μακροθυμήσει γὰρ ὁ πιστεύων περιμένων τοῦ λόγου τὴν ἐπαγγελίαν . οὗτος δ’ ἂν εἴη ὁ λίθος , ὁ αὐτός τε πέτρα περὶ ἧς ὁ σωτὴρ ἔλεγεν · ἐπὶ τὴν πέτραν οἰκοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν . τοῦτον δὲ τὸν λίθον ἐπαγγέλλεται θήσειν εἰς τὰ θεμέλια Σιών , ὃ δὴ καὶ ἔργῳ πεποίηκεν εἰπὼν καὶ ἐπιτελέσας τό · ἐπὶ τὴν πέτραν οἰκοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν . Σιὼν γὰρ ὄρος τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα καὶ τὴν ἐπὶ τούτῳ τεθεμελιωμένην ἐκκλησίαν πολλάκις ἐξειλήφαμεν . πολυτελῆ δὲ ὄντα τὸν λίθον τοῦτον καὶ ἐκλεκτὸν καὶ τίμιον θήσειν εἰς τὰ θεμέλια τῆς ἐκκλησίας ἐπαγγέλλεται . ἐντεῦθεν γωνιαῖος καὶ ἀκρογωνιαῖος κέκληται . εἴη δ’ ἂν τὸ ἀνθρώπινον τοῦ σωτῆρος ἡμῶν οὕτως ὠνομασμένον σῶμα , ἐπεὶ καὶ κατὰ τὸν Δανιὴλ λίθος τμηθεὶς ἄνευ χειρῶν ἑωρᾶτο · λίθου μὲν τοῦ ἀνθρωπίνου νοουμένου σώματος , ὄρους δὲ τῆς θεότητος τῆς κατὰ τὸν σωτῆρα . Ἐν τούτῳ δὲ τῷ λίθῳ φησὶ θήσω κρίσιν εἰς ἐλπίδα · κρίνων γὰρ ὁ λίθος οὗτος ἀγαθὰς παρέξει τοῖς κρινομένοις ἐλπίδας , ἐπειδὴ συνῆπται αὐτῷ ἐλεημοσύνη μετὰ τοῦ δικαιοτάτου σταθμοῦ καὶ μέτρου · διὸ λέλεκται · ἡ δὲ ἐλεημοσύνη μου εἰς σταθμούς . ταῦτα μὲν οὖν περὶ τοῦ λίθου εἴρηται , πρὸς δὲ τοὺς εἰρηκότας ἀνωτέρω · ἐθήκαμεν ψεῦδος τὴν ἐλπίδα ἡμῶν καὶ τῷ ψεύδει σκεπασθησόμεθα , ἐπιλέγει τὰ ἑξῆς φάσκων · καὶ οἱ πεποιθότες μάτην ψεύδει · ὅτι οὐ μὴ παρέλθῃ ὑμᾶς καταιγίς , μὴ καὶ ἀφέλῃ ὑμῶν τὴν διαθήκην τοῦ θανάτου · μὴ γὰρ ἑαυτούς φησιν ἀπατᾶτε φάσκοντες · ἐπεὶ τῷ θανάτῳ ἐφιλώθημεν , οὐ μὴ ἐπέλθῃ ἐφ’ ἡμᾶς καταιγίς , οὐδὲ πειραθησόμεθά τινος λυπηροῦ . ἀκούετε γὰρ ἐντεῦθεν ἤδη καὶ μανθάνατε , ὦ οὗτοι οἱ πεποιθότες τῷ ψεύδει καὶ εἰρηκότες · ἐθήκαμεν ψεῦδος τὴν ἐλπίδα ἡμῶν καὶ τῷ ψεύδει σκεπασθησόμεθα , ὅτι καταιγὶς παρελθοῦσα οὐ παρελεύσεται ὑμᾶς , ἀλλὰ ἀφελεῖ ὑμῶν τὴν πρὸς τὸν θάνατον συνθήκην , καὶ ἡ ἐλπὶς ὑμῶν ἡ πρὸς τὸν ᾅδην οὐ μὴ ἐμμείνῃ · σαθρῷ γὰρ πράγματι ἑαυτοὺς ἐπιστεύσατε θανάτῳ καὶ ᾅδῃ τὰς ὑμετέρας ἐλπίδας ἀναρτήσαντες . διόπερ καταιγὶς φερομένη ἐὰν ἐπέλθῃ , ἔσεσθε αὐτῇ εἰς καταπάτημα . Εἰ δὲ καὶ μέλλοι παριέναι καὶ ἀπιέναι , μακρὰν ἑλκύσει ὑμᾶς καὶ σὺν ἑαυτῇ λήψεται . τοῦτο δὲ ὑμῖν οὐκ εἰς μακρὸν ἔσται , ἀλλὰ πρωῒ πρωΐ , τοῦτ’ ἔστι διὰ τάχους ἥξειν ἐφ’ ὑμᾶς ἅμα τῷ ἄρξασθαι ἐφορᾶν ὑμᾶς τὴν ἐπισκοπὴν τοῦ θεοῦ . δι’ ἡμέρας δὲ καὶ διὰ νυκτὸς ἐπελεύσεται ὑμῖν , καὶ τοῦτ’ ἔσται τέλος τῆς ὑμετέρας ἐλπίδος , ἣν ἑαυτοῖς ὑπεγράψατε θανάτῳ καὶ ᾅδῃ ἑαυτοὺς ἐκδεδωκότες . Εἰ δὲ καὶ ἀηδῶς τὰ ὦτα τοῖς τοιούτοις παρέχετε λόγοις , ὅμως καὶ στενοχωρούμενοι τὰ περιμένοντα ὑμᾶς ἀκούετε καὶ μὴ λέγετε · οὐ δυνάμεθα ὑπὲρ ἀληθείας μάχεσθαι , αὐτοὶ δὲ ἀσθενοῦμεν τοῦ ὑμᾶς συναχθῆναι · εἰ γὰρ ἐθέλοιτε καὶ ἐν τῇ μερίδι τοῦ θεοῦ συναχθήσεσθε καὶ οὐκ ἐξασθενήσετε ὑπὲρ εὐσεβείας ἀγωνιζόμενοι , ἐπειδὴ ἑκόντες τῷ θανάτῳ καὶ τῷ ᾅδῃ ἑαυτοὺς προσεκληρώσατε , γινώσκετε ὅτι ἤδη ὑμῖν ἐπελεύσεται αὐτὸς ὁ κύριος ἐπάγων καθ’ ὑμῶν ὀργὴν διὰ τὰ προλεχθέντα πάντα . Ἐπικείσεται δὲ ὑμῖν ἡ ὀργὴ τοῦ θεοῦ ὥσπερ ὑψηλότατόν τι καὶ βαρύτατον ὄρος κατὰ ἀσεβῶν . ὁ Σύμμαχος καθάπερ φησὶν ἐν τῷ ὄρει τῶν διακοπῶν οὕτω στήσεται κύριος , καὶ ἀντὶ τοῦ · καὶ ἔσται ἐν τῇ φάραγγι Γαβαών , πάλιν ὁ αὐτὸς ἐν τῇ κοιλάδι φησὶ τῇ ἐν Γαβαών . φέρεται δὲ ἡ ἱστορία ἐν τῇ βίβλῳ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ τοῦ Μωσέως διαδόχου , ἔνθα πολεμῶν πρὸς τοὺς ἀλλοφύλους ὁ Ἰησοῦς προσηύξατο εἰπών · Στήτω ὁ ἥλιος κατὰ Γαβαὼν καὶ ἡ σελήνη κατὰ φάραγγα Ἐλώμ , ὅτε καὶ ἔστη ὁ ἥλιος κατὰ Γαβαὼν καὶ ἡ σελήνη κατὰ φάραγγα Ἐλώμ , ὅτε καὶ ἔστη ὁ ἥλιος χρόνου διαστήματος ὅλης ἡμέρας ἕως οὗ πάντες ἀπώλοντο οἱ ἀλλόφυλοι . οὕτως οὖν ὥσπερ ἐν τῷ ὄρει τῶν διακοπῶν , ἐν τῇ κοιλάδι τῆς Γαβαὼν ἐπράχθη ποτὲ κατὰ τῶν ἀσεβῶν , οὕτω καὶ νῦν ὁ κύριος ἐπαναστήσεται τοῖς ἐνταῦθα κατηγορουμένοις καὶ μετὰ θυμοῦ τὰ ἔργα ποιήσει , πικρίας ἔργα τοῖς δεηθεῖσιν ὥσπερ ἀντιδότου πικρᾶς διὰ τὴν ὑποκειμένην αὐτῶν τῇ ψυχῇ κακίαν . χρήσεται δὲ αὐτοῖς ὁ τοῦ κυρίου θυμὸς ὡς ἀλλοτρίοις , καὶ ἡ πικρία αὐτοῦ οὐ κατὰ τὴν αὐτοῦ γλυκύτητα καὶ χρηστότητα καὶ ἀγαθωσύνην , κατὰ δὲ τὴν ἐκείνοις κατάλληλον τιμωρίαν . πικρία δὲ καὶ ὀργὴ καὶ θυμὸς καὶ τὰ τοιαῦτα λεγόμενα ἐπὶ θεοῦ οὐδὲν ἕτερον ἢ τὰς κατὰ τῶν ἀσεβῶν κολάσεις τὰς ἐκ τοῦ θείου δικαστηρίου ἐπελευσομένας εἴωθε σημαίνειν . Ἐπεὶ τοίνυν φησὶ τοιαῦτα ὑμᾶς περιμένει τοὺς μὴ βουλομένους παραδέξασθαι τὸν τίμιον καὶ πολυτελῆ λίθον , τούτου χάριν μὴ εὐφρανθείητε τὴν κακὴν εὐφροσύνην , μηδὲ ἰσχυσάτωσαν οἱ δεσμοὶ ὑμῶν , οἷς κατεδήσατε ἑαυτοὺς διαθήκην μετὰ τοῦ θανάτου ποιησάμενοι καὶ μετὰ τοῦ ᾅδου συνθήκας . ἀλλ’ εἴ τίς ἐστιν ὑμῖν σωτηρίας ἐλπίς , διαρρήξατε τοὺς πρὸς τὸν θάνατον δεσμούς , ἀναχωρεῖτε δὲ καὶ τῆς νομιζομένης ὑμῖν εὐφροσύνης , τῆς τε προσκαίρου παύσασθε ἡδονῆς · τοῦτον γὰρ ὁποῖον ἔσται τὸ τέλος μεμαθήκατε . ταῦτα δὲ μὴ νομίσητε λέγειν ἐμὲ τὸν προφήτην · ἃ γὰρ ἤκουσα ψυχῆς ἀκοῇ εἰρηκότος κυρίου σαβαώθ , ταῦθ’ ὑμῖν μεταδέδωκα · ἐβουλήθη γὰρ ὑμᾶς μὴ ἀγνοεῖν τὰ παρ’ αὐτῷ κεκριμένα καὶ ὡρισμένα καὶ συντεταγμένα πράγματα . εἰ γὰρ μηδέπω ἀνθρώποις ἐπελήλυθεν ἡ περιμένουσα αὐτοὺς κρίσις , ἀλλ’ ὥρισται ἤδη παρ’ αὐτῷ καὶ κέκριται , ταῦθ’ ἅπερ ἀκούσας ἐγὼ καὶ ὑμᾶς ἐμαρτυράμην .
Lemmas: διαγράφω ὁ λόγος ὁ περί ὁ στέφανος ὁ ὕβρις καί ὁ ἑξῆς ἐπιφέρω προφητεία , μεταβαίνω πάλιν ἐπί ὁ τάγμα ὁ ἀποστολικός , ὅς λέγω εἰμί αὐτός ὁ κύριος Σαβαώθ στέφανος ἐλπίς καί κίδαρις δόξα . διδάσκω δέ οὗτος αὐτός , λέγω δέ ὁ ἀποστολικός χορός παρασκευάζω καί ἑτοῖμος γίγνομαι πρός θλῖψις μέλλω αὐτός ἐπάγω διά ὁ Χριστός λόγος . διό ὥσπερ ἐπιφωνέω αὐτός λέγω · τίς ἀναγγέλλω κακός καί τίς ἀναγγέλλω ἀγγελία ; ὡσεί σαφής λέγω · τίς ἄρα πρόθυμος παραδέχομαι ὁ ἀπαγγέλλω κακός · κακός δέ ὀνομάζω κοινός ὁ περίστασις καί ὁ νομίζω λυπηρός , ὁ πόνος δηλαδή καί ὁ θλῖψις ὁ ὑπέρ εὐσέβεια . τίς οὖν ἄρα εἰμί , ὅς οὗτος προσαγγέλλω ; ἀκούω γάρ οὗτος , ὡς οὖον μόνος κακός , θλῖψις καί πόνος καί ὁ νομίζω λυπηρός οὗτος καταγγέλλω , ἀλλά ἐπί οὗτος καί ἀγαθός ἀπαγγελία ὁ περί ὁ ἀποδίδωμι ἔπαθλον ὁ εὕω διαγωνίζομαι . ἀκούω σύ , ὁ ἀπογαλακτίζω ἀπό μαστός · πρός σύ γάρ ὁ ἀπόστολος εἰμί ὁ λόγος καί οὗτος περί σύ ἀπαγγέλλω . ὅτε μέν γάρ εἰμί νήπιος ὡς εἄν ὑπό μαστός τρέφω γάλα , οὐδείς εἰμί σύ ἐπίκειμαι τοιοῦτος διά ὁ ἀτελής ὁ νοητός σύ ἡλικία · τοιοῦτος δέ τυγχάνω , ὅτι ὑπό παιδαγωγός ὁ Μωσῆς νόμος εἰμί γαλουχέω ὁ πρῶτος εἰσαγωγή ὁ θεοσεβής λόγος · νῦν δέ ὅτε προκόπτω ὁ ἡλικία ὁ μέν παιδαγωγός ἀπαλλάσσω , ὁ δέ τέλειος διδάσκαλος πρόσειμι , ἀπογαλακτίζω ἀπό ὁ νομικός γάλα καί ἀποσπάω ὡς ἀπό μήτηρ ὁ Ἰουδαϊκός καί σωματικός λατρεία . ὡς εἄν τέλειος τροφή ὁ σωτήριος καί εὐαγγελικός μεταλαμβάνω παρασκευάζω εἰς θλῖψις · ἀνάγκη γάρ ὁ ὑπέρ εὐσέβεια ἀγωνίζομαι θλῖψις προσδοκάω καί οὖον εἷς οὗτος , ἀλλά δέ δύο ἐπί ὁ πρῶτος . λέγω δέ οὗτος πρός ὁ χορός ὁ ἀποστολικός καί πρός πᾶς ὁ ὁ σωτήριος εὐαγγέλιον μαθητεύω . οὖον δεῖ δέ ἐπαυδάω ἐπί ὁ θλῖψις οὔτε ἀπογιγνώσκω ἑαυτοῦ ὁ σωτηρία ὡς εἄν ἐν θλῖψις πάντοτε γεννάω . ὅσος γάρ οὔπω παύω ὁ θλῖψις ὁ ἐπί οὗτος διαδέχομαι σύ βραβεῖον , νικητής ἀποφαίνω καί ὁ στέφανος ὁ ἐλπίς ὁ πλέκω ὁ δόξα ἀναδέω . διόπερ ἐλπίς ἐπί ἐλπίς ἐπάγω , οὖον μετά μακρός διάστημα ὁ θλῖψις · βραχύς γάρ τίς εἰμί μεταξύ . διό φημί · ἔτι μικρός ἔτι μικρός · ὁ γάρ θλῖψις ὑπομονή κατεργάζομαι , ὁ δέ ὑπομονή δοκιμή , ὁ δέ δοκιμή ἐλπίς · ὁ δέ Ἐλπὶς οὖον καταισχύνω . εἰμί δέ σύ ὁ ὁ θλῖψις διά φαυλισμός χεῖλος καί διά γλῶσσα ἕτερος · φαυλίζω γάρ σύ ὁ θλίβω καί χλευάζω λοιδορέω καί βλασφημέω διατελέω ἀλλοῖος γλῶσσα χράω , ὅς δεῖ καταφρονέω διά ὁ ἔτι μικρός διαδέχομαι σύ ἐλπίς . οὗτος μέν οὖν προσφωνητικῶς πρός ὁ ἀπόστολος καί μαθητής καί εὐαγγελιστής ὁ σωτήρ ἐγώ ἀναφωνέω , ὁ δέ ἑξῆς προφητικός ὁ λόγος ὁ Ἰουδαῖος λαός διδάσκω , ὅτι οὗτος αὐτός ὁ περί ὁ θλῖψις καί ὁ ἐπί ὁ θλῖψις ἐλπίς μανθάνω ὁ Χριστός μαθητής λαλέω πείθω αὐτός , ὡς ἐν οὗτος εἰμί ὁ ταμιευμένος παρά ὁ θεός ἀνάπαυσις , λέγω δέ ἐν ὁ θλίβω καί ὑπέρ εὐσέβεια πᾶς ὑπομένω . καί ὁ νομίζω οὗτος ὁ Ἀνάπαυμα καί οὗτος ὁ σύντριμμα ὁ διψάω καί πεινάω ὁ θεοσέβεια πρός ὠφέλεια γίγνομαι . καί ὁ μέν οὗτος λαλέω ὁ λαός οὗτος , δείκνυμι δέ ὁ λόγος ὁ ἐκ περιτομή ἄπιστος , ὁ δέ οὖον ἐθέλω ἀκούω . διόπερ εἰμί φημί αὐτός ὁ λόγιος κύριος ἄλλος τρόπος θλῖψις ἐπί θλῖψις · οὖον γάρ βούλομαι διά Χριστός θλίβω , οὐδέ ὁ στενός ὁδός καί ὁ θλίβω ὁδεύω , ὁ πλατύς δέ καί εὐρύχωρος ἀπέρχομαι , πίπτω εἰς ὁ ὀπίσω καί συντρίβω καί κινδυνεύω καί ἁλίσκομαι · οὗτος γάρ πᾶς διαδέχομαι αὐτός μή βούλομαι ὁ προλέγω λόγιος ὁ κύριος παραδέχομαι , ἑαυτοῦ δέ πτῶσις καί συντριβή γίγνομαι αἴτιος . καί ἐπεί τοιοῦτος ἑαυτοῦ προεκνέω μή πιστεύω ὁ προλέγω λόγος , διαστέλλω αὐτός ὁ ἑξῆς λέγω · διά οὗτος ἀκούω λόγος κύριος , ἀνήρ θλίβω καί ἄρχω ὁ λαός οὗτος ἐν Ἱερουσαλήμ , ἢ κατά ὁ Σύμμαχος · ἀνήρ χλευαστής , ὁ ἐξουσιάζω ὁ λαός οὗτος ὁ ἐν Ἱερουσαλήμ · εἰμί γάρ καί ἄλλος χλευαστής ἀνήρ ὁ παρά Ἕλλην διασύρω ὁ Χριστός λόγος , ἵνα μή τις ὑπολαμβάνω περί ἕτερος ὁ πρόκειμαι λέγω , ἀκριβῶς καί ἀναγκαῖος προστίθημι ὁ · ὁ ἐξουσιάζω ὁ λαός οὗτος . καί ἐπεί καί ἐκτός ὁ Ἱεροσόλυμα εἰμί πλείων ἀνά πᾶς ὁ Ἰουδαῖος καί Γαλιλαία προίστημι ὁ λαός , ἐπισημαίνω ἀκριβῶς πρός ποῖος ἄρχω καί ἐξουσιάζω ὁ λαός οὗτος λέγω . οὗτος δέ εἰμί ὁ στέφανος ὁ ὕβρις ὁ ἀνωτέρω λέγω , καί οὗτος τοίνυν ἔτι πρός ὁ αὐτός λέγω · ἐπεί εἶπον πρός ἑαυτοῦ · ποιέω διαθήκη μετά ὁ ᾍδης καί μετά ὁ θάνατος συνθήκη · εἶπον γάρ · ποιέω ὁ ψεῦδος ἐλπίς ἐγώ καί ἐν ψεύδω σκεπάζω · ἐπεί τοίνυν οὗτος διανοέομαι καί ἀλλήλων ὁμιλέω ὁ προλέγω χλευαστής ὁ μέν Χριστός λόγος χλευάζω καί διασύρω , διά ὅς διδάσκω ὡς δήω αὐτός θλῖψις ἐπί θλῖψις προσδοκάω καί ὁ ἐπί αὐτός ἐλπίς ἐπί ἐλπίς , αἱρέω δέ φίλιος σπένδω πρός ὁ θάνατος καί πρός ὁ ᾍδης καταφυγή . οὗτος γάρ πράσσω προσδοκάω οὔτε θλῖψις πειράω οὔτε λυπηρός τις καί ἀηδής περιπίπτω · εἰμί δέ καί συμβαίνω σύ καταιγίς , ποθεν ἐπικλύζω ἐκ ἀντίκειμαι δύναμις ἔπειμι οὐ ἐπί σύ ἥκω ὑπολαμβάνω διά ὁ φίλος εἰμί ὁ ἀντίκειμαι δύναμις καί αὐτός ὁ θάνατος . ἐπεί τοίνυν οὗτος πρός ἑαυτοῦ εἶπον , οὗτος χάρις ἀκούω , ὅσπερ πρός σύ εἶπον ὁ ὁ ὅλος προστάσσω κύριος · σύ μέν οὖον παραδέχομαι ὁ πρῶτος σύ καταγγέλλω χάρις , ἐγώ δέ ὁ ἐμαυτοῦ λίθος ὁ πολυτελής καί τίμιος ἐν ἄκρος γωνία ἀνατίθημι ὑψηλός καί ἐπιφανής καί ὁ πᾶς ἔκδηλος ποιέω , ὅπως πᾶς ὁ ἐπί αὐτός πιστεύω μή ἐκπίπτω ὁ ἐλπίς . κατά δέ ὁ λοιπός ἑρμηνευτής · ὁ πιστεύω οὖον σπεύδω · μακροθυμώ γάρ ὁ πιστεύω περιμένω ὁ λόγος ὁ ἐπαγγελία . οὗτος δέ εἄν εἰμί ὁ λίθος , ὁ αὐτός τε πέτρα περί ὅς ὁ σωτήρ λέγω · ἐπί ὁ πέτρα οἰκοδομέω ἐγώ ὁ ἐκκλησία . οὗτος δέ ὁ λίθος ἐπαγγέλλω τίθημι εἰς ὁ θεμέλιος Σιών , ὅς δή καί ἔργον ποιέω εἶπον καί ἐπιτελέω ὁ · ἐπί ὁ πέτρα οἰκοδομέω ἐγώ ὁ ἐκκλησία . Σιών γάρ ὄρος ὁ εὐαγγελικός κήρυγμα καί ὁ ἐπί οὗτος θεμελιόω ἐκκλησία πολλάκις ἐκλαμβάνω . πολυτελής δέ εἰμί ὁ λίθος οὗτος καί ἐκλεκτός καί τίμιος τίθημι εἰς ὁ θεμέλιος ὁ ἐκκλησία ἐπαγγέλλω . ἐντεῦθεν γωνιαῖος καί ἀκρογωνιαῖος καλέω . εἰμί δέ εἄν ὁ ἀνθρώπινος ὁ σωτήρ ἐγώ οὕτως ὀνομάζω σῶμα , ἐπεί καί κατά ὁ Δανιήλ λίθος τέμνω ἄνευ χείρ ὁράω · λίθος μέν ὁ ἀνθρώπινος νοέω σῶμα , ὄρος δέ ὁ θεότης ὁ κατά ὁ σωτήρ . ἐν οὗτος δέ ὁ λίθος φημί τίθημι κρίσις εἰς ἐλπίς · κρίνω γάρ ὁ λίθος οὗτος ἀγαθός παρέχω ὁ κρίνω ἐλπίς , ἐπεί συνάπτω αὐτός ἐλεημοσύνη μετά ὁ Δίκαιος σταθμός καί μέτρον · διό λέγω · ὁ δέ ἐλεημοσύνη ἐγώ εἰς σταθμός . οὗτος μέν οὖν περί ὁ λίθος εἴρω , πρός δέ ὁ λέγω ἀνωτέρω · τίθημι ψεῦδος ὁ ἐλπίς ἐγώ καί ὁ ψεύδω σκεπάζω , ἐπιλέγω ὁ ἑξῆς φάσκω · καί ὁ πείθω μάτην ψεύδω · ὅτι οὖον μή παρέρχομαι σύ καταιγίς , μή καί ἀφαιρέω σύ ὁ διαθήκη ὁ θάνατος · μή γάρ ἑαυτοῦ φημί ἀπατάω φάσκω · ἐπεί ὁ θάνατος φιλόω , οὖον μή ἐπέρχομαι ἐπί ἐγώ καταιγίς , οὐδέ πειράω τις λυπηρός . ἀκούω γάρ ἐντεῦθεν ἤδη καί μανθάνω , εἰμί οὗτος ὁ πείθω ὁ ψεύδω καί ἐρῶ · τίθημι ψεῦδος ὁ ἐλπίς ἐγώ καί ὁ ψεύδω σκεπάζω , ὅτι καταιγίς παρέρχομαι οὖον παρέρχομαι σύ , ἀλλά ἀφαιρέω σύ ὁ πρός ὁ θάνατος συνθήκη , καί ὁ Ἐλπὶς σύ ὁ πρός ὁ ᾍδης οὖον μή ἐμμένω · σαθρός γάρ πρᾶγμα ἑαυτοῦ πιστεύω θάνατος καί ᾍδης ὁ ὑμέτερος ἐλπίς ἀναρτάω . διόπερ καταιγίς φέρω ἐάν ἐπέρχομαι , εἰμί αὐτός εἰς καταπάτημα . εἰμί δέ καί μέλλω πάρειμι καί ἀφίημι , μακράν ἕλκω σύ καί σύν ἑαυτοῦ λαμβάνω . οὗτος δέ σύ οὐ εἰς μακρός εἰμί , ἀλλά πρωΐ πρωΐ , οὗτος εἰμί διά τάχος ἥκω ἐπί σύ ἅμα ὁ ἄρχω ἐφοράω σύ ὁ ἐπισκοπή ὁ θεός . διά ἡμέρα δέ καί διά νύξ ἐπέρχομαι σύ , καί οὗτος εἰμί τέλος ὁ ὑμέτερος ἐλπίς , ὅς ἑαυτοῦ ὑπογράφω θάνατος καί ᾍδης ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι . εἰμί δέ καί ἀηδής ὁ οὖς ὁ τοιοῦτος παρέχω λόγος , ὅμως καί στενοχωρέω ὁ περιμένω σύ ἀκούω καί μή λέγω · οὖον δύναμαι ὑπέρ ἀλήθεια μάχομαι , αὐτός δέ ἀσθενέω ὁ σύ συνάγω · εἰμί γάρ ἐθέλω καί ἐν ὁ μερίς ὁ θεός συνάγω καί οὐ ἐξασθενέω ὑπέρ εὐσέβεια ἀγωνίζομαι , ἐπεί ἑκών ὁ θάνατος καί ὁ ᾍδης ἑαυτοῦ προσκληρόω , γιγνώσκω ὅτι ἤδη σύ ἐπέρχομαι αὐτός ὁ κύριος ἐπάγω κατά σύ ὀργή διά ὁ προλέγω πᾶς . ἐπίκειμαι δέ σύ ὁ ὀργή ὁ θεός ὥσπερ ὑψηλός τίς καί βαρύς ὄρος κατά ἀσεβής . ὁ Σύμμαχος καθάπερ φημί ἐν ὁ ὄρος ὁ διακοπή οὗτος ἵστημι κύριος , καί ἀντί ὁ · καί εἰμί ἐν ὁ φάραγξ Γαβαών , πάλιν ὁ αὐτός ἐν ὁ κοιλάς φημί ὁ ἐν Γαβαών . φέρω δέ ὁ ἱστορία ἐν ὁ Βίβλος Ἰησοῦς ὁ Ναυῆ ὁ Μωσῆς διάδοχος , ἔνθα πολεμέω πρός ὁ ἀλλόφυλος ὁ Ἰησοῦς προσεύχομαι εἶπον · ἵστημι ὁ ἥλιος κατά Γαβαών καί ὁ σελήνη κατά φάραγξ Ἐλώμ , ὅτε καί ἵστημι ὁ ἥλιος κατά Γαβαών καί ὁ σελήνη κατά φάραγξ Ἐλώμ , ὅτε καί ἵστημι ὁ ἥλιος χρόνος διάστημα ὅλος ἡμέρα ἠώς ὅς πᾶς ἀπόλλυμι ὁ ἀλλόφυλος . οὕτως οὖν ὥσπερ ἐν ὁ ὄρος ὁ διακοπή , ἐν ὁ κοιλάς ὁ Γαβαών πράσσω ποτέ κατά ὁ ἀσεβής , οὗτος καί νῦν ὁ κύριος ἐπανίστημι ὁ ἐνταῦθα κατηγορέω καί μετά θυμός ὁ ἔργον ποιέω , πικρία ἔργον ὁ δήω ὥσπερ ἀντίδοτος πικρός διά ὁ ὑπόκειμαι αὐτός ὁ Ψυχή κακία . χράω δέ αὐτός ὁ ὁ κύριος θυμός ὡς ἀλλότριος , καί ὁ πικρία αὐτός οὖον κατά ὁ αὐτός γλυκύτης καί χρηστότης καί ἀγαθωσύνη , κατά δέ ὁ ἐκεῖνος κατάλληλος τιμωρία . πικρία δέ καί ὀργή καί θυμός καί ὁ τοιοῦτος λέγω ἐπί θεός οὐδείς ἕτερος ἢ ὁ κατά ὁ ἀσεβής κολάζω ὁ ἐκ ὁ θεῖον δικαστήριον ἐπελεύθω εἴωθα σημαίνω . ἐπεί τοίνυν φημί τοιοῦτος σύ περιμένω ὁ μή βούλομαι παραδέχομαι ὁ τίμιος καί πολυτελής λίθος , οὗτος χάρις μή εὐφραίνω ὁ κακός Εὐφρόσυνος , μηδέ ἰσχύω ὁ δεσμός σύ , ὅς καταδέω ἑαυτοῦ διαθήκη μετά ὁ θάνατος ποιέω καί μετά ὁ ᾍδης συνθήκη . ἀλλά εἰμί τίς εἰμί σύ σωτηρία ἐλπίς , διαρρήγνυμι ὁ πρός ὁ θάνατος δεσμός , ἀναχωρέω δέ καί ὁ νομίζω σύ Εὐφρόσυνος , ὁ τε πρόσκαιρος παύω ἡδονή · οὗτος γάρ ὁποῖος εἰμί ὁ τέλος μανθάνω . οὗτος δέ μή νομίζω λέγω ἐγώ ὁ προφήτης · ὁ γάρ ἀκούω Ψυχή ἀκοή ἐρῶ κύριος Σαβαώθ , αὐτός σύ μεταδίδωμι · βούλομαι γάρ σύ μή ἀγνοέω ὁ παρά αὐτός κρίνω καί ὁρίζω καί συντάσσω πρᾶγμα . εἰμί γάρ μηδέπω ἄνθρωπος ἐπέρχομαι ὁ περιμένω αὐτός κρίσις , ἀλλά ὁρίζω ἤδη παρά αὐτός καί κρίνω , αὐτός ὅσπερ ἀκούω ἐγώ καί σύ μαρτύρομαι .