eusebius-scr-eccl.commentarius-in-isaiam 1.41
Αὐτὸς ὁ προφήτης τὸν κύριον σαβαὼθ ἐπὶ τὸν ναὸν αὐτοῦ , ὃν πολλάκις ἀνεκήρυξεν , αὐτοψίᾳ θεωρεῖ . διεξέρχεταί τε τὰ προκείμενα ἐξ οἰκείου προσώπου , ὃ δὴ παρίστησιν ἐκ τοῦ ἐπιφέρειν ἑξῆς · καὶ εἶπον Ὦ τάλας ἐγώ , ὅτι κατανένυγμαι , ὅτι ἄνθρωπος ὢν καὶ ἀκάθαρτα χείλη ἔχων ἐμμέσῳ λαοῦ ἀκάθαρτα χείλη ἔχοντος ἐγὼ οἰκῶ καὶ τὸν βασιλέα κύριον σαβαὼθ εἶδον τοῖς ὀφθαλμοῖς μου · σαφῶς γὰρ ταῦτα τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν παρίστησιν διηγούμενον , ἃ ἑώρακεν καὶ ὡς τὸν κύριον σαβαώθ , περὶ οὗ τὰ τοσαῦτα διὰ τῶν ἔμπροσθεν εἴρηται , τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ τεθέαται . ἱστορεῖ δὲ καὶ τὸν χρόνον τῆς θεωρίας λέγων · Καὶ ἐγένετο τοῦ ἐνιαυτοῦ , οὗ ἀπέθανεν Ὀζίας ὁ βασιλεύς , εἶδον τὸν κύριον σαβαὼθ καθήμενον ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ καὶ ἐπηρμένου . οἶμαι δὲ διὰ τούτων σαφῶς παρίστασθαι , τίς ποτ’ ἦν ὁ διὰ πάσης τῆς προφητείας δηλούμενος κύριος κύριος σαβαώθ , ὅπερ ἑρμηνεύεται κύριος στρατιῶν ἢ κύριος τῶν δυνάμεων . ὁρώμενον γοῦν θεὸν εἰσάγει · καίτοι περὶ τῆς ἀγεννήτου θεότητος εἴρηται τό · θεὸν οὐδεὶς ἑώρακεν πώποτε · ὁ μονογενὴς υἱὸς ὁ ὢν εἰς τὸν κόλπον τοῦ πατρός , ἐκεῖνος ἐξηγήσατο . αὐτός τε ὁ σωτὴρ διδάσκει · οὐχ ὅτι τὸν πατέρα ἑώρακέν τις , εἰ μὴ ὁ ὢν παρὰ τοῦ θεοῦ , οὗτος ἑώρακεν τὸν πατέρα · οὐκοῦν ὁ νῦν τῷ προφήτῃ θεωρούμενος κύριος σαβαὼθ τῆς ἀγεννήτου καὶ ἀοράτου καὶ ἀκαταλήπτου θεότητος ἕτερος ἦν . τίς δὲ οὗτος ἢ ὁ μονογενὴς θεὸς ὁ ὢν εἰς τὸν κόλπον τοῦ πατρός , ὃς ὑποκαταβαίνων τοῦ ἰδίου μεγέθους , σμικρύνων τε αὐτὸν ἐξ ἐκείνου ὁρατὸν καὶ καταληπτὸν ἀνθρώποις ἐποίει . οὕτω γοῦν ὤφθη καὶ τῷ Ἀβραάμ , ὁπηνίκα εἶπεν αὐτῷ Τῷ σπέρματί σου δώσω τὴν γῆν ταύτην . Ἐπιλέγει οὖν ἡ γραφή · καὶ ᾠκοδόμησεν ἐκεῖ θυσιαστήριον τῷ κυρίῳ τῷ ὀφθέντι αὐτῷ , καὶ πάλιν · Ἀβραὰμ ἐγένετο ἐτῶν ἐνενήκοντα , καὶ ὤφθη αὐτῷ κύριος , καὶ αὖθις · ὤφθη κύριος τῷ Ἀβραὰμ πρὸς τῇ δρυῒ τῇ Μαμβρή . καὶ περὶ τοῦ Ἰσαὰκ εἴρηται · καὶ ἐπορεύθη , καὶ ἀνέβη ἐπὶ τὸ φρέαρ τοῦ ὅρκου , καὶ ὤφθη κύριος αὐτῷ ἐν τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ , καὶ αὖθις ἐπὶ τοῦ Ἰακὼβ εἴρηται · ἐγώ εἰμι ὁ θεὸς ὁ ὀφθείς σοι ἐν τόπῳ θεοῦ . ἀλλὰ καὶ ὅτε ἦλθεν εἰς Βαιθὴλ αὐτὸς καὶ ὁ πᾶς ὁ λαὸς ὁ μετ’ αὐτοῦ , ᾠκοδόμησεν ἐκεῖ θυσιαστήριον καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα οἴκου Βαιθήλ · ἐκεῖ γὰρ ἐφάνη αὐτῷ ὁ θεός . καὶ πάλιν εἴρηται · ὤφθη δὲ ὁ θεὸς τῷ Ἰακὼβ καὶ ἔτι ἐν Λουζᾶ . καὶ ἄλλοτε εἶπεν αὐτῷ ἐν ἀνθρώπου σχήματι ὀφθείς · οὐκέτι κληθήσεται τὸ ὄνομά σου Ἰακώβ , ἀλλ’ ἢ Ἰσραὴλ ἔσται τὸ ὄνομά σου , ὅτι ἐνίσχυσας μετὰ θεοῦ καὶ μετὰ ἀνθρώπων δυνατός . ὅτε καὶ ἐκάλεσε τὸ ὄνομα τοῦ τόπου Εἶδος θεοῦ εἰπών · εἶδον γὰρ θεὸν πρόσωπον πρὸς πρόσωπον , καὶ ἐσώθη μου ἡ ψυχή . καὶ Μωσῆς δὲ τὸν χρηματίζοντα αὐτῷ θεὸν ἱκέτευσε λέγων · εἰ εὗρον χάριν ἐνώπιόν σου , ἐμφάνισόν μοι σεαυτόν , γνωστῶς ἴδω σε . ὁ δὲ ἀπεκρίνατο αὐτῷ λέγων · καὶ τοῦτόν σοι τὸν λόγον ὃν εἴρηκας ποιήσω · εὕρηκας γὰρ χάριν ἐνώπιόν μου . ἀλλὰ καὶ ὁ Ἰεζεκιὴλ τὸν ἐπὶ τῶν χερουβὶμ καθήμενον εἶδεν , ὡς ὅρασιν ἀνθρώπου ἀπὸ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ καὶ ἕως κάτω πῦρ , καὶ ἀπὸ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ ἕως ὑπὲρ ὅρασιν ἠλέκτρου . δι’ ὧν ἁπάντων μανθάνομεν οὐχ ὁμοίας τὰς ὀπτασίας γεγονέναι τοῖς προλεχθεῖσιν , ἀλλὰ διαφόρους · τῷ μὲν γὰρ Μωσῇ εἴρητο · οὐ δυνήσῃ ἰδεῖν τὸ πρόσωπόν μου · οὐ γὰρ ἴδῃ ἄνθρωπος τὸ πρόσωπόν μου , καὶ ζήσεται · τὸ γὰρ πρόσωπον τοῦ θεοῦ λόγου καὶ ἡ θεότης τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ τοῦ θεοῦ θνητῇ φύσει οὐκ ἂν γένοιτο καταληπτή . καὶ τῷ Ἰεζεκιὴλ δὲ ἡ τοῦ λόγου δόξα δι’ αἰνιγμάτων ἐθεωρεῖτο · τῷ δὲ Ἀβραὰμ ἐσχηματισμένος ἑωρᾶτο ἐν ἀνθρώπου μορφῇ , ὡς καὶ ὑπὸ τὴν δρῦν γενέσθαι , καὶ τοὺς πόδας ἀπονίψασθαι καὶ τραπέζης κοινωνῆσαι . ὁμοίως καὶ ἐπὶ τοῦ Ἰακὼβ ἄνθρωπος εἰσῆκται παλαίων , ὃν ἡ μὲν γραφὴ ἄνθρωπον ὀνομάζει , αὐτὸς δὲ ὁ χρηματίζων · οὐ κληθήσεταί φησιν τὸ ὄνομά σου Ἰακώβ · ἀλλ’ Ἰσραὴλ ἔσται τὸ ὄνομά σου , ὅτι ἐνίσχυσας μετὰ θεοῦ . ὅθεν καὶ ὁ Ἰακὼβ ἔλεγεν · εἶδον γὰρ θεὸν πρόσωπον πρὸς πρόσωπον , καὶ ἐσώθη μου ἡ ψυχή . ὁ δὲ παρὼν προφήτης ἰδεῖν καὶ αὐτὸς μαρτυρεῖται τὴν δόξαν αὐτοῦ . οὐκοῦν τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ δόξαν διὰ τῶν προκειμένων ἑώρακεν . οὕτω καὶ Μωσεῖ , οὕτω καὶ Ἰεζεκιήλ , οὐχ ὁμοίως τὰς ὀπτασίας ποιούμενος . ἑώρα δὲ τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν δόξαν ὁ προφήτης οὐ πάντως σαρκὸς ὀφθαλμοῖς , τοῖς δὲ τῆς διανοίας πεφωτισμένοις ὑπὸ τοῦ ἁγίου πνεύματος · ὡς γὰρ οἱ τοῦ σώματος ὑπὸ τῆς ἔξωθεν χορηγουμένης τοῦ φωτὸς αὐγῆς συνεργοῦνται εἰς τὸ βλέπειν τὰ αἰσθητά , τὸν αὐτὸν τρόπον τὰ τῆς κεκαθαρμένης ψυχῆς ὄμματα ὑπὸ νοεροῦ φωτὸς καταυγαζόμενα τὰ θεῖα κατοπτεύειν δύναται . διὸ καὶ ὁ σωτὴρ τοῦτ’ ἐδίδασκεν λέγων · μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ , ὅτι αὐτοὶ τὸν θεὸν ὄψονται , ὧν εἷς ὑπάρχων καὶ ὁ Ἠσαΐας εἶδε τὸν κύριον ἐν τῷ χρόνῳ τῆς τελευτῆς Ὀζίου τοῦ βασιλέως . διὰ τί δὲ μὴ ἔτι ζῶντος τὴν προκειμένην ὄψιν ἑώρα , ἀλλ’ ἐν τῷ ἐνιαυτῷ , ᾧ ἀπέθανεν ; ἐπειδὴ διὰ τὸ τολμῆσαι Ὀζίαν τὸν βασιλέα τὸ ἀνόσιον τόλμημα ἡ δόξα τοῦ θεοῦ ἡ πάλαι ἐπισκιάζουσα τὸν οἶκον ἀνακεχωρήκει πάντα τὸν χρόνον τῆς αὐτοῦ ζωῆς , καθ’ ὃν λελεπρωμένος κατῴκει τὴν Ἰερουσαλήμ · λεπροῦ γὰρ βασιλέως οἰκοῦντος τὸν τόπον . ἐπεὶ δὲ ἐτελεύτα μὲν ἐκεῖνος , Ἰωαθὰμ δὲ ὁ υἱὸς αὐτοῦ τὴν βασιλείαν διεδέδεκτο , περὶ οὗ γέγραπται · εἴκοσι καὶ πέντε ἐτῶν ἦν ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ ἑκκαίδεκα ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν Ἰερουσαλήμ . καὶ ἐποίησεν τὸ εὐθὲς ἐν ὀφθαλμοῖς κυρίου . εἰκότως κατ’ αὐτὸν ἐκεῖνον τὸν ἐνιαυτὸν ἐν ᾧ ὁ λελεπρωμένος μετηλλάχει τοῦ βίου , ὁ δὲ εὐάρεστος τῷ θεῷ τὴν βασιλείαν ὑποδέδεκτο , αὖθις ἡ δόξα τοῦ θεοῦ ἐπανῄει ἐπὶ τὸν οἶκον , δηλαδὴ ἐπὶ τὸν ναόν , ὃ δὴ καὶ ἱστορεῖ ὁ προφήτης λέγων · καὶ ἐγένετο τοῦ ἐνιαυτοῦ οὗ ἀπέθανεν Ὀζίας ὁ βασιλεὺς εἶδον τὸν κύριον σαβαὼθ καθήμενον ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ καὶ ἐπηρμένου καὶ πλήρης ὁ οἶκος τῆς δόξης αὐτοῦ · ὁ μὲν οὖν οἶκος τῆς δόξης πεπλήρωτο , ὁ δὲ προφήτης οὐκ ἔνδον ἐν τῷ οἴκῳ τὸν κύριον ἑώρα , ἀλλὰ τὸν μὲν καθήμενον ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ καὶ ἐπηρμένου . οὗτος δὲ ἦν , ὃν ἡ θεία γραφὴ παρίστη ἡ φήσασα · κύριος ἐν ναῷ ἁγίῳ αὐτοῦ · κύριος , ἐν οὐρανῷ ὁ θρόνος αὐτοῦ . καὶ αὐτὸς δὲ ὁ κύριος τοῦτ’ ἐδήλου λέγων · Ὁ οὐρανός μοι θρόνος , ἡ δὲ γῆ ὑποπόδιον τῶν ποδῶν μου · ποῖον οἶκον οἰκοδομήσετέ μοι , λέγει κύριος . οὐκοῦν ἐπὶ μὲν τῆς οὐρανίου βασιλείας ἐνθρονιζόμενον τὸν κύριον τοῖς τῆς διανοίας ὀφθαλμοῖς ὁ προφήτης ἑώρα , τὸν δὲ ἐπὶ γῆς οἶκον πλήρη δόξης εἶναί φησιν , ὥσπερ τισὶν φωτὸς ἀκτῖσιν ἄνωθεν ἐξ οὐρανοῦ ταῖς τοῦ θείου λόγου μαρμαρυγαῖς καταυγαζόμενον . Ἀσώματοί τινες θεῖαι καὶ ὑπερκόσμιοι δυνάμεις , ἃς καὶ ὁ Δανιὴλ ἐδήλου λέγων · χίλιαι χιλιάδες ἐλειτούργουν αὐτῷ , καὶ μύριαι μυριάδες παρειστήκεισαν ἐνώπιον αὐτοῦ . δύο μὲν οὖν εἶναι τὰ σεραφεὶμ ἐνόμισαν ἄλλοι , ἐγὼ δὲ ἐπιστήσας τῇ διανοίᾳ τῆς λεγούσης γραφῆς κύκλῳ αὐτοῦ τὰ σεραφεὶμ ἑστάναι πλεῖστα εἶναι ἡγοῦμαι , ταῦτα στεφάνου δίκην ἁπανταχόθεν ὥσπερ μέγαν βασιλέα δορυφοροῦντα , περιέποντά τε αὐτὸν τὸν θρόνον τῷ φωτίζεσθαι καὶ ζωοποιεῖσθαι ἐξ αὐτοῦ , διὰ ταῦτα δὲ τὰ κυκλοῦντα αὐτὸν σεραφεὶμ κύριος σαβαὼθ ὠνομάζετο , ὅπερ ἑρμηνεύεται κύριος τῶν δυνάμεων ἢ κύριος τῶν στρατιῶν . ἓξ δὲ πτέρυγες τῷ ἑνὶ λέγονται προσπεφυκέναι , τῷ ἕκαστον κεκοσμῆσθαι , ὥσπερ πτέρυξιν , ἐμφύτοις ἀρεταῖς καὶ μετεωροπόλοις δυνάμεσιν , αἷς ἱπτάμεναι δι’ οὐρανοῦ καὶ αἰθέρος φέρονται , νοηταῖς τισι χρώμεναι ἐνεργείαις , πραγμάτων τινῶν ἡμῖν ἀρρήτων ἀποτελεστικαῖς · ὡς γὰρ ἐν ἀνθρώποις οἱ ἅγιοι τοῦ θεοῦ χαρισμάτων κρειττόνων μετεῖχον , ὡς προφητεύειν τὰ μέλλοντα καὶ νόσους ἰᾶσθαι καὶ νεκροὺς ἀνιστᾶν καὶ γλώσσαις σοφίας τε λαλεῖν καὶ γνώσεως μετέχειν , ἢ καὶ ὥσπερ κατὰ τὸ σῶμα φυσικοῖς αἰσθητηρίοις κεχρήμεθα τὸν ἀριθμὸν πέντε ὁράσει , ἀκοῇ , ὀσφρήσει , γεύσει , ἁφῇ , οὕτω πως τάχα τὴν τῶν ἀγγέλων φύσιν εἰκός , δυνάμεσι θείαις τισὶ καί τινων παραδόξων ἐνεργητικαῖς , ἡμῖν τε ἀγνώστοις κεχρῆσθαι , ἃς δὴ πτέρυγας ὁ λόγος ὠνόμασεν · ἐπεὶ καὶ περὶ τῶν ἀνέμων εἴρηται · ὁ περιπατῶν ἐπὶ πτερύγων ἀνέμων , οὐ πάντως ἐκπιπτόντων ἡμῶν ἐπὶ σχήματα σωματικά , ὡς τῶν ἀνέμων ὀρνέων δίκην πτερυττομένων . τῶν δὲ περὶ τὰ σεραφεὶμ πτερύγων ἤτοι δυνάμεων παραδόξων ἔργων ἀποτελεστικῶν , δύο μὲν τὸ πρόσωπον ἐκάλυπτον , οὐ τὸ τοῦ κυρίου , ἀλλὰ τὸ αὑτῶν , ὡς μὴ τολμᾶν ἀτενὲς ἀφορᾶν εἰς τὸ θεωρούμενον . διὸ οὐδεὶς ἔγνω τὸν υἱὸν εἰ μὴ μόνον ὁ γεννήσας αὐτὸν πατήρ . καὶ τοὺς πόδας δὲ ἐκάλυπτον τοὺς ἑαυτῶν , τὰ ἔσχατα τῆς οἰκείας πορείας καὶ ὡς ἂν εἴποι τις , τὰ βήματα καὶ τοῦ βίου τὰς πράξεις ἐπισκιάζοντα , ὡς μὴ ἀκαλύπτοις ποσὶν τῷ ἑαυτῶν παραστήκοιεν βασιλεῖ . διὸ ἐγκαλυπτόμενα καὶ ὥσπερ ἀποκρύπτοντα τὴν τοῦ βίου ἑαυτῶν πορείαν , τὴν μέσην μόνην παρεῖχον ὁρᾶν ἑαυτῶν κατάστασιν , καὶ αὐτοῦ δὲ τοῦ μονογενοῦς τῆς μέσης προνοίας καὶ διοικήσεως τὴν σοφίαν ὑπερεθαύμαζον , μήτε εἰς τὸ τῆς θεότητος αὐτοῦ πρόσωπον ἐνατενίζειν τολμῶντα μήτε τοῖς ποσὶν ὡσαύτως διὰ τὸ ἀπειρομεγέθες τῆς ἀτελευτήτου καὶ ἀκαταλήπτου φύσεως , ὑπερεκπληττόμενα δὲ τὴν ἄρρητον θεότητα τοῦ θεωρουμένου . ὁ Σύμμαχος τοῦτον ἐξέδωκε τὸν τρόπον · τῷ ἐνιαυτῷ ᾧ ἀπέθανεν Ὀζίας ὁ βασιλεὺς εἶδον τὸν κύριον σαβαὼθ καθήμενον ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ καὶ ἐπηρμένου , καὶ τὰ πρὸς ποδῶν αὐτοῦ ἐπλήρου τὸν ναόν . σεραφεὶμ ἑστῶτα ἐπάνωθεν ἑκάστου ἓξ πτέρυγες . τὰ δὲ πρὸς ποδῶν αὐτοῦ πεπληρωκέναι τὸν ναὸν λέγει , ἐπειδὴ ὁ ἐπὶ γῆς νεὼς ἐν τῷ ὑποποδίῳ τοῦ θεοῦ συνειστήκει · Ὁ οὐρανὸς γὰρ αὐτοῦ θρόνος , ἡ δὲ γῆ ὑποπόδιον τῶν ποδῶν αὐτοῦ . εἰκότως οὖν τὰ πληροῦντα τὸν ἐπὶ γῆς οἶκον πρὸς ποδῶν ἐλέγετο τοῦ ἑωραμένου . σεραφεὶμ δὲ ἑστήκει ἐπάνωθεν , τίνος ἐπάνωθεν ἢ τοῦ οἴκου , οὐ γὰρ δὴ τοῦ κυρίου . ὁ δὲ προφήτης ἑαυτὸν ταλανίζει , ὅτι ἐσιώπησε μὴ συναναβοήσας τοῖς σεραφεὶμ μηδὲ ὁμοίως αὐτοῖς τὸν ὕμνον τῆς θεολογίας τοῦ ἁγιασμοῦ τοῦ κυρίου ἀνειπών , αἴτιον δὲ αὐτῷ τῆς σιωπῆς γεγονέναι τὸ ἀκάθαρτά φησιν ἐσχηκέναι χείλη ἀπὸ τῆς πρὸς τὸν ἀσεβῆ λαὸν ὁμιλίας . Ἕτερος πρὸς τὸν ἕτερον ἐβόα καὶ ἔκραγεν λέγοντα · Ἅγιος ἅγιος κύριος σαβαώθ , πλήρης πᾶσα ἡ γῆ τῆς δόξης αὐτοῦ . οὐ μίαν δὲ ἠφίεσαν φωνὴν οὐδὲ ἀθρόως ὁμοῦ τὰ πάντα κοινῇ ταύτην ἀνέπεμπον , ἀλλ’ ἕτερος πρὸς τὸν ἕτερον ἐμφαίνων τὸ ἑαυτοῦ θαῦμα καὶ τὴν ἔκπληξιν τὴν ἐπὶ τῷ θεωρουμένῳ . μάλιστα δὲ ὑπερεξέπληττεν αὐτὰ ἡ ἀπὸ τῶν ὑψηλοτέρων ἐπὶ τὰ ταπεινὰ κατάβασις τῆς δόξης τοῦ θεοῦ λόγου . τοῦτο γοῦν αὐτοῖς παρεῖχεν θαῦμα μέγιστον , ὅτι μὴ μόνος ὁ οὐρανὸς πλήρης ἐτύγχανεν τῆς δόξης αὐτοῦ , ἀλλ’ ἤδη καὶ μέχρι γῆς ἔφθανεν , ὡς πληροῦσθαι τὴν σύμπασαν γῆν τῆς αὐτοῦ δόξης · ὑπερβολὴ γὰρ αὕτη φιλανθρωπίας τοῦ καθημένου μὲν ἐπὶ τοῦ ὑψηλοτάτου θρόνου , πληροῦντος δὲ καὶ τὰ ἐπὶ γῆς , ἐν οἷς τέως κατὰ τὸ παλαιὸν ὁ ἐν Ἱεροσολύμοις νεὼς ἐπληροῦτο κατὰ τὸν καιρὸν τῆς τούτων θέας . διὸ ἀνωτέρω ἐλέγετο · καὶ πλήρης ὁ οἶκος τῆς δόξης αὐτοῦ . τὰ σεραφεὶμ εὐφημοῦντα ἐβόα , ἀλλ’ ὅτι καὶ πᾶσα ἡ γῆ πλήρης ἔσεσθαι ἔμελλεν τῆς δόξης αὐτοῦ · προγνώσει γὰρ τοῦ μέλλοντος ὑπερεθαύμαζον . ὃ δὴ καὶ ἀκολούθως τοῖς θεσπίσμασιν ἐτελεῖτο μετὰ τὴν εἰς ἀνθρώπους τοῦ σωτῆρος ἡμῶν πάροδον · ἐξ ἐκείνου γὰρ ὡς ἀληθῶς πᾶσιν ἐγνώσθη τοῖς ἔθνεσιν καὶ εἰς πᾶσαν ἐκηρύχθη τὴν γῆν , οὐ μόνον ἡ γνῶσις , ἀλλὰ καὶ ἡ δόξα τῆς περὶ αὐτοῦ θεολογίας . ἐπειδὴ γὰρ ἑώρων αὐτοῦ τὴν δόξαν ἐπὶ γῆς μέλλουσαν ἐκλάμπειν μηδὲν δὲ ἀπὸ τῆς γεώδους καὶ φθαρτῆς οὐσίας ζημιουμένην , εἰκότως ἀνεβόων τό · Ἅγιος ἅγιος ἅγιος κύριος σαβαώθ , οὐχ ἅπαξ τὸν ἁγιασμὸν αὐτοῦ , ἀλλὰ καὶ πολλάκις , μᾶλλον δὲ εἰς ἀναρίθμητον καὶ εἰς ἄπειρον καὶ εἰς ἀεὶ ὑπερεκπληττόμενα . διὸ ἕτερος πρὸς τὸν ἕτερον ἐκεκράγει ἐμφαίνων ὁ καθ’ εἷς τῷ πλησίον τὸ ἑαυτοῦ θαῦμα . καὶ ἐπήρθη τὸ ὑπέρθυρον . ἐπὶ ταύτῃ τῇ βοῇ τὸ ὑπέρθυρον τοῦ ναοῦ ἐπήρθη , καὶ ὁ οἶδος ἐνεπλήσθη καπνοῦ , ἀπορρήτως αἰνιττομένου τοῦ λόγου , ὡς ἄρα πληρουμένης πάσης τῆς γῆς τῆς δόξης αὐτοῦ , γυμνοῦσθαι ἤμελλεν ὁ ἐν ἐκείνῳ τῷ τόπῳ νεὼς καὶ τοῦ ὑπερθύρου δὲ ἀρθέντος ἔρημος καταλειφθήσεσθαι καὶ καπνοῦ τε πλήρης ἔσεσθαι παραδοθεὶς πυρί · πυρὸς γὰρ σημεῖον ὁ καπνός . ᾐνίξατο τοίνυν διὰ τούτων ὁ λόγος ἐπὶ τέλει τὸν κατειληφότα τὸν τόπον ἐμπρησμόν , μεθ’ ὃν ἐπληρώθη πᾶσα ἡ γῆ τῆς δόξης αὐτοῦ τοῦ κυρίου · οὐκέτι ἑνὸς οἴκου , μυρίων δὲ καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης πολὺ κρειττόνων ἐκείνου συστάντων . ἀκολούθως τῇ βοῇ τῶν σεραφεὶμ ταῦτα θεασάμενος ὁ προφήτης ἐν ἀγωνίᾳ κατέστη , μή πη ἄρα καὶ αὐτὸς τῷ πλήθει συναπόλοιτο τοῦ λαοῦ · συνιδὼν γὰρ ὡς ἀνωτέρω μὲν ἐλέγετο , πλήρης εἶναι ὁ οἶκος τῆς δόξης τοῦ θεοῦ , ἐπὶ δὲ τῇ γενομένῃ βοῇ οὐκέτι δόξης ἀλλὰ καπνοῦ . Εἰκότως τὴν ἐπὶ τὸ χεῖρον μεταβολὴν τοῦ οἴκου τεκμηράμενος θορυβεῖται καὶ ἀγωνιᾷ μὴ ἄρα πη συμπαραληφθῇ τούτοις , δι’ οὓς ταῦτ’ ἔπασχεν ὁ τόπος , ἀλλὰ καὶ τὸ ὑπερέχον τῆς δόξης τοῦ θεωρουμένου κυρίου τῇ θνητῇ φύσει συμβαλὼν ἐξομολογεῖται , ταλανίζων δι’ αὐτῆς ἑαυτόν φησιν · Ὦ τάλας ἐγώ , ὅτι κατανένυγμαι , ὅτι ἄνθρωπος ὢν καὶ ἀκάθαρτα χείλη ἔχων ἐν μέσῳ λαοῦ ἀκάθαρτα χείλη ἔχοντος ἐγὼ οἰκῶ καὶ τὸν βασιλέα κύριον σαβαὼθ εἶδον τοῖς ὀφθαλμοῖς μου . ὁμολογεῖ δὲ ἀκάθαρτος εἶναι οὐ τὴν ψυχὴν ἀλλ’ οὐδὲ τὸ πᾶν σῶμα , ἐπεὶ μηδεμίαν ἑαυτῷ πρᾶξιν ἀκάθαρτον συνῄδει , μόνα δὲ τὰ χείλη ἀκάθαρτα ἐσχηκέναι φησίν , ὡς τοῦ λοιποῦ σώματος αὐτῷ καθαριεύοντος καὶ τῆς ψυχῆς , κατὰ τό · μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ , ὅτι αὐτοὶ τὸν θεὸν ὄψονται . καὶ τὰ χείλη δὲ ἀκάθαρτα εἶχεν , οὐδ’ ἄλλοθεν ἢ ἀπὸ τῆς πρὸς τοὺς ἀκαθάρτους ὁμιλίας · ἠναγκάζετο γὰρ ὡς εἰκὸς ἀκαθάρτοις ἀνδράσι προσομιλῶν ἄξια τῆς ἐκείνων φθέγγεσθαι μοχθηρίας , δι’ ὧν ἐμόλυνε τὰ χείλη . οὕτω δὲ ἀκριβὴς ὁ βίος ἐτύγχανε τοῦ προφήτου ὡς καὶ ἐπὶ τῷ σμικροτάτῳ κατανύττεσθαι , διαβάλλει δὲ ὁμοῦ τὴν θνητὴν φύσιν ὡς ἂν φθορᾶς ἔμπλεω καὶ ἀτιμίας . διό φησι τό · ἄνθρωπος ὤν · ἀπήρκει γὰρ πρὸς διαβολὴν καὶ τὸ ἄνθρωπον εἶναι σάρκα φθαρτὴν περιβεβλημένον .
Lemmas: αὐτός ὁ προφήτης ὁ κύριος Σαβαώθ ἐπί ὁ ναός αὐτός , ὅς πολλάκις ἀνακηρύσσω , αὐτοψία θεωρέω . διεξέρχομαι τε ὁ πρόκειμαι ἐκ οἰκεῖος πρόσωπον , ὅς δή παρίστημι ἐκ ὁ ἐπιφέρω ἑξῆς · καί εἶπον ὦ τάλας ἐγώ , ὅτι κατανύσσομαι , ὅτι ἄνθρωπος εἰμί καί ἀκάθαρτος χεῖλος ἔχω ἔμμεσος λαός ἀκάθαρτος χεῖλος ἔχω ἐγώ οἰκέω καί ὁ βασιλεύς κύριος Σαβαώθ εἶδον ὁ ὀφθαλμός ἐγώ · σαφῶς γάρ οὗτος ὁ ἄνθρωπος αὐτός παρίστημι διηγέομαι , ὁ ὁράω καί ὡς ὁ κύριος Σαβαώθ , περί ὅς ὁ τοσοῦτος διά ὁ ἔμπροσθεν εἴρω , ὁ ὀφθαλμός αὐτός θεάομαι . ἱστορέω δέ καί ὁ χρόνος ὁ θεωρία λέγω · καί γίγνομαι ὁ ἐνιαυτός , ὅς ἀποθνῄσκω Ὀζίας ὁ βασιλεύς , εἶδον ὁ κύριος Σαβαώθ κάθημαι ἐπί θρόνος ὑψηλός καί ἐπαίρω . οἴομαι δέ διά οὗτος σαφῶς παρίστημι , τίς πρός εἰμί ὁ διά πᾶς ὁ προφητεία δηλέομαι κύριος κύριος Σαβαώθ , ὅσπερ ἑρμηνεύω κύριος στρατιά ἢ κύριος ὁ δύναμις . ὁράω γοῦν θεός εἰσάγω · καίτοι περί ὁ ἀγέννητος θεότης εἴρω ὁ · θεός οὐδείς ὁράω πώποτε · ὁ μονογενής υἱός ὁ εἰμί εἰς ὁ κόλπος ὁ πατήρ , ἐκεῖνος ἐξηγέομαι . αὐτός τε ὁ σωτήρ διδάσκω · οὐ ὅτι ὁ πατήρ ὁράω τις , εἰμί μή ὁ εἰμί παρά ὁ θεός , οὗτος ὁράω ὁ πατήρ · οὐκοῦν ὁ νῦν ὁ προφήτης θεωρέω κύριος Σαβαώθ ὁ ἀγέννητος καί ἀόρατος καί ἀκατάληπτος θεότης ἕτερος εἰμί . τίς δέ οὗτος ἢ ὁ μονογενής θεός ὁ εἰμί εἰς ὁ κόλπος ὁ πατήρ , ὅς ὑποκαταβαίνω ὁ ἴδιος μέγεθος , σμικρύνω τε αὐτός ἐκ ἐκεῖνος ὁρατός καί καταληπτός ἄνθρωπος ποιέω . οὗτος γοῦν ὁράω καί ὁ Ἀβραάμ , ὁπηνίκα εἶπον αὐτός ὁ σπέρμα σύ δίδωμι ὁ γῆ οὗτος . ἐπιλέγω οὖν ὁ γραφεύς · καί οἰκοδομέω ἐκεῖ θυσιαστήριον ὁ κύριος ὁ ὁράω αὐτός , καί πάλιν · Ἀβραάμ γίγνομαι ἔτος ἐνενήκοντα , καί ὁράω αὐτός κύριος , καί αὖθις · ὁράω κύριος ὁ Ἀβραάμ πρός ὁ δρῦς ὁ Μαμβρή . καί περί ὁ Ἰσαάκ εἴρω · καί πορεύω , καί ἀναβαίνω ἐπί ὁ φρέαρ ὁ Ὅρκος , καί ὁράω κύριος αὐτός ἐν ὁ νύξ ἐκεῖνος , καί αὖθις ἐπί ὁ Ἰακώβ εἴρω · ἐγώ εἰμί ὁ θεός ὁ ὁράω σύ ἐν τόπος θεός . ἀλλά καί ὅτε ἔρχομαι εἰς Βαιθήλ αὐτός καί ὁ πᾶς ὁ λαός ὁ μετά αὐτός , οἰκοδομέω ἐκεῖ θυσιαστήριον καί καλέω ὁ ὄνομα οἶκος Βαιθήλ · ἐκεῖ γάρ φαίνω αὐτός ὁ θεός . καί πάλιν εἴρω · ὁράω δέ ὁ θεός ὁ Ἰακώβ καί ἔτι ἐν Λούζα . καί ἄλλοτε εἶπον αὐτός ἐν ἄνθρωπος σχῆμα ὁράω · οὐκέτι καλέω ὁ ὄνομα σύ Ἰακώβ , ἀλλά ἢ Ἰσραήλ εἰμί ὁ ὄνομα σύ , ὅτι ἐνισχύω μετά θεός καί μετά ἄνθρωπος δυνατός . ὅτε καί καλέω ὁ ὄνομα ὁ τόπος εἶδος θεός εἶπον · εἶδον γάρ θεός πρόσωπον πρός πρόσωπον , καί σῴζω ἐγώ ὁ ψυχή . καί Μωσῆς δέ ὁ χρηματίζω αὐτός θεός ἱκετεύω λέγω · εἰμί εὑρίσκω χάρις ἐνώπιον σύ , ἐμφανίζω ἐγώ σεαυτοῦ , γνωστός ὁράω σύ . ὁ δέ ἀποκρίνω αὐτός λέγω · καί οὗτος σύ ὁ λόγος ὅς εἴρω ποιέω · εὑρίσκω γάρ χάρις ἐνώπιον ἐγώ . ἀλλά καί ὁ Ἰεζεκιήλ ὁ ἐπί ὁ χερουβίν κάθημαι ὁράω , ὡς ὅρασις ἄνθρωπος ἀπό ὁ ὀσφῦς αὐτός καί ἠώς κάτω πῦρ , καί ἀπό ὁ ὀσφῦς αὐτός ἠώς ὑπέρ ὅρασις ἤλεκτρον . διά ὅς ἅπας μανθάνω οὐ ὅμοιος ὁ ὀπτασία γίγνομαι ὁ προλέγω , ἀλλά διάφορος · ὁ μέν γάρ Μωσῆς εἴρω · οὖον δύναμαι ὁράω ὁ πρόσωπον ἐγώ · οὖον γάρ ὁράω ἄνθρωπος ὁ πρόσωπον ἐγώ , καί ζῶ · ὁ γάρ πρόσωπον ὁ θεός λόγος καί ὁ θεότης ὁ μονογενής υἱός ὁ θεός θνητός φύσις οὐ εἄν γίγνομαι καταληπτός . καί ὁ Ἰεζεκιήλ δέ ὁ ὁ λόγος δόξα διά αἴνιγμα θεωρέω · ὁ δέ Ἀβραάμ σχηματίζω ὁράω ἐν ἄνθρωπος μορφή , ὡς καί ὑπό ὁ δρῦς γίγνομαι , καί ὁ πούς ἀπονίζω καί τράπεζα κοινωνέω . ὁμοίως καί ἐπί ὁ Ἰακώβ ἄνθρωπος εἰσάγω Παλαίων , ὅς ὁ μέν γραφή ἄνθρωπος ὀνομάζω , αὐτός δέ ὁ χρηματίζω · οὖον καλέω φημί ὁ ὄνομα σύ Ἰακώβ · ἀλλά Ἰσραήλ εἰμί ὁ ὄνομα σύ , ὅτι ἐνισχύω μετά θεός . ὅθεν καί ὁ Ἰακώβ λέγω · εἶδον γάρ θεός πρόσωπον πρός πρόσωπον , καί σῴζω ἐγώ ὁ ψυχή . ὁ δέ πάρειμι προφήτης ὁράω καί αὐτός μαρτυρέω ὁ δόξα αὐτός . οὐκοῦν ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός δόξα διά ὁ πρόκειμαι ὁράω . οὗτος καί Μωσῆς , οὗτος καί Ἰεζεκιήλ , οὐ ὁμοίως ὁ ὀπτασία ποιέω . ὁράω δέ ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ δόξα ὁ προφήτης οὖον πάντως σάρξ ὀφθαλμός , ὁ δέ ὁ διάνοια φωτίζω ὑπό ὁ ἅγιος πνεῦμα · ὡς γάρ ὁ ὁ σῶμα ὑπό ὁ ἔξωθεν χορηγέω ὁ φάος αὐγή συνεργέω εἰς ὁ βλέπω ὁ αἰσθητής , ὁ αὐτός τρόπος ὁ ὁ κίγκαθαρμαι Ψυχή ὄμμα ὑπό νοερός φάος καταυγάζω ὁ θεῖον κατοπτεύω δύναμαι . διό καί ὁ σωτήρ οὗτος διδάσκω λέγω · μακάριος ὁ καθαρός ὁ Καρδία , ὅτι αὐτός ὁ θεός ὁράω , ὅς εἷς ὑπάρχω καί ὁ Ἠσαΐας ὁράω ὁ κύριος ἐν ὁ χρόνος ὁ τελευτή Ὀζίου ὁ βασιλεύς . διά τίς δέ μή ἔτι ζῶ ὁ πρόκειμαι ὄψις ὁράω , ἀλλά ἐν ὁ ἐνιαυτός , ὅς ἀποθνῄσκω ; ἐπεί διά ὁ τολμάω Ὀζίας ὁ βασιλεύς ὁ ἀνόσιος τόλμημα ὁ δόξα ὁ θεός ὁ πάλαι ἐπισκιάζω ὁ οἶκος ἀναχωρέω πᾶς ὁ χρόνος ὁ αὐτός ζωή , κατά ὅς λεπρόομαι κατοικέω ὁ Ἱερουσαλήμ · λεπρός γάρ βασιλεύς οἰκέω ὁ τόπος . ἐπεί δέ τελευτάω μέν ἐκεῖνος , Ἰωαθάμ δέ ὁ υἱός αὐτός ὁ βασίλειος διαδέχομαι , περί ὅς γράφω · εἴκοσι καί πέντε ἔτος εἰμί ἐν ὁ βασιλεύω αὐτός καί ἑκκαίδεκα ἔτος βασιλεύω ἐν Ἱερουσαλήμ . καί ποιέω ὁ εὐθύς ἐν ὀφθαλμός κύριος . εἰκότως κατά αὐτός ἐκεῖνος ὁ ἐνιαυτός ἐν ὅς ὁ λεπρόομαι μεταλλάσσω ὁ βίος , ὁ δέ εὐάρεστος ὁ θεός ὁ βασίλειος ὑποδέχομαι , αὖθις ὁ δόξα ὁ θεός ἐπάνειμι ἐπί ὁ οἶκος , δηλαδή ἐπί ὁ ναός , ὅς δή καί ἱστορέω ὁ προφήτης λέγω · καί γίγνομαι ὁ ἐνιαυτός ὅς ἀποθνῄσκω Ὀζίας ὁ βασιλεύς εἶδον ὁ κύριος Σαβαώθ κάθημαι ἐπί θρόνος ὑψηλός καί ἐπαίρω καί πλήρης ὁ οἶκος ὁ δόξα αὐτός · ὁ μέν οὖν οἶκος ὁ δόξα πληρόω , ὁ δέ προφήτης οὐ ἔνδον ἐν ὁ οἶκος ὁ κύριος ὁράω , ἀλλά ὁ μέν κάθημαι ἐπί θρόνος ὑψηλός καί ἐπαίρω . οὗτος δέ εἰμί , ὅς ὁ θεῖος γραφή παρίστημι ὁ φημί · κύριος ἐν ναός ἅγιος αὐτός · κύριος , ἐν οὐρανός ὁ θρόνος αὐτός . καί αὐτός δέ ὁ κύριος οὗτος δηλόω λέγω · ὁ οὐρανός ἐγώ θρόνος , ὁ δέ γῆ ὑποπόδιον ὁ πούς ἐγώ · ποῖος οἶκος οἰκοδομέω ἐγώ , λέγω κύριος . οὐκοῦν ἐπί μέν ὁ οὐράνιος βασίλεια ἐνθρονίζω ὁ κύριος ὁ ὁ διάνοια ὀφθαλμός ὁ προφήτης ὁράω , ὁ δέ ἐπί γῆ οἶκος πλήρης δόξα εἰμί φημί , ὥσπερ τις φάος ἀκτίς ἄνωθεν ἐκ οὐρανός ὁ ὁ θεῖον λόγος μαρμαρυγή καταυγάζω . ἀσώματος τις θεῖος καί υπερκόσμιος δύναμις , ὅς καί ὁ Δανιήλ δηλόω λέγω · χίλιοι χιλιάς λειτουργέω αὐτός , καί μυρίος μυριάς παρίστημι ἐνώπιος αὐτός . δύο μέν οὖν εἰμί ὁ σεραφείμ νομίζω ἄλλος , ἐγώ δέ ἐφίστημι ὁ διάνοια ὁ λέγω γραφεύς κύκλος αὐτός ὁ σεραφείμ ἵστημι πλεῖστος εἰμί ἡγέομαι , οὗτος στέφανος δίκη ἁπανταχόθεν ὥσπερ μέγας βασιλεύς δορυφορέω , περιέπω τε αὐτός ὁ θρόνος ὁ φωτίζω καί ζῳοποιέω ἐκ αὐτός , διά οὗτος δέ ὁ κυκλόω αὐτός σεραφείμ κύριος Σαβαώθ ὀνομάζω , ὅσπερ ἑρμηνεύω κύριος ὁ δύναμις ἢ κύριος ὁ στρατιά . ἓξ δέ πτέρυξ ὁ εἷς λέγω προσφύω , ὁ ἕκαστος κοσμέω , ὥσπερ πτέρυξ , ἔμφυτος ἀρετή καί μετεωροπολέω δύναμις , ὅς πέτομαι διά οὐρανός καί αἰθήρ φέρω , νοητός τις χράω ἐνέργεια , πρᾶγμα τις ἐγώ ἄρρητος ἀποτελεστικός · ὡς γάρ ἐν ἄνθρωπος ὁ ἅγιος ὁ θεός χάρισμα ἀγαθός μετέχω , ὡς προφητεύω ὁ μέλλω καί νόσος ἰάομαι καί νεκρός ἀνίστημι καί γλῶσσα σοφία τε λαλέω καί γνῶσις μετέχω , ἢ καί ὥσπερ κατά ὁ σῶμα φυσικός αἰσθητήριον χράομαι ὁ ἀριθμός πέντε ὅρασις , ἀκοή , ὀσφραίνομαι , γεύω , ἁφή , οὗτος πως τάχα ὁ ὁ ἄγγελος φύσις εἰκός , δύναμις θεῖος τις καί τίνω παράδοξος ἐνεργητικός , ἐγώ τε ἄγνωστος χράομαι , ὅς δή πτέρυξ ὁ λόγος ὀνομάζω · ἐπεί καί περί ὁ ἄνεμος εἴρω · ὁ περιπατέω ἐπί πτέρυξ ἄνεμος , οὖον πάντως ἐκπίπτω ἐγώ ἐπί σχῆμα σωματικός , ὡς ὁ ἄνεμος ὄρνις δίκη πτερύσσω . ὁ δέ περί ὁ σεραφείμ πτέρυξ ἤτοι δύναμις παράδοξος ἔργον ἀποτελεστικός , δύο μέν ὁ πρόσωπον καλύπτω , οὖον ὁ ὁ κύριος , ἀλλά ὁ ἑαυτοῦ , ὡς μή τολμάω ἀτενής ἀφοράω εἰς ὁ θεωρέω . διό οὐδείς γιγνώσκω ὁ υἱός εἰμί μή μόνος ὁ γεννάω αὐτός πατήρ . καί ὁ πούς δέ καλύπτω ὁ ἑαυτοῦ , ὁ ἔσχατος ὁ οἰκεῖος πορεία καί ὡς εἄν εἶπον τις , ὁ βῆμα καί ὁ βίος ὁ πρᾶξις ἐπισκιάζω , ὡς μή ἀκάλυπτος πούς ὁ ἑαυτοῦ παραστήκω βασιλεύς . διό ἐγκαλύπτω καί ὥσπερ ἀποκρύπτω ὁ ὁ βίος ἑαυτοῦ πορεία , ὁ μέσος μόνος παρέχω ὁράω ἑαυτοῦ κατάστασις , καί αὐτός δέ ὁ μονογενής ὁ μέσος πρόνοια καί διοίκησις ὁ σοφία ὑπερθαυμάζω , μήτε εἰς ὁ ὁ θεότης αὐτός πρόσωπον ἐνατενίζω τολμάω μήτε ὁ πούς ὡσαύτως διά ὁ απειρομεγέθης ὁ ἀτελεύτητος καί ἀκατάληπτος φύσις , ὑπερεκπλήσσω δέ ὁ ἄρρητος θεότης ὁ θεωρέω . ὁ Σύμμαχος οὗτος ἐκδίδωμι ὁ τρόπος · ὁ ἐνιαυτός ὅς ἀποθνῄσκω Ὀζίας ὁ βασιλεύς εἶδον ὁ κύριος Σαβαώθ κάθημαι ἐπί θρόνος ὑψηλός καί ἐπαίρω , καί ὁ πρός πούς αὐτός πληρόω ὁ ναός . σεραφείμ ἵστημι ἐπάνωθεν ἕκαστος ἓξ πτέρυξ . ὁ δέ πρός πούς αὐτός πληρόω ὁ ναός λέγω , ἐπεί ὁ ἐπί γῆ ναός ἐν ὁ ὑποπόδιον ὁ θεός συνίστημι · ὁ οὐρανός γάρ αὐτός θρόνος , ὁ δέ γῆ ὑποπόδιον ὁ πούς αὐτός . εἰκότως οὖν ὁ πληρόω ὁ ἐπί γῆ οἶκος πρός πούς λέγω ὁ ὁράω . σεραφείμ δέ ἵστημι ἐπάνωθεν , τίς ἐπάνωθεν ἢ ὁ οἶκος , οὖον γάρ δή ὁ κύριος . ὁ δέ προφήτης ἑαυτοῦ ταλανίζω , ὅτι σιωπάω μή συναναβοάω ὁ σεραφείμ μηδέ ὁμοίως αὐτός ὁ ὕμνος ὁ θεολογία ὁ ἁγιασμός ὁ κύριος ἀναλέγω , αἴτιος δέ αὐτός ὁ σιωπή γίγνομαι ὁ ἀκάθαρτος φημί ἔχω χεῖλος ἀπό ὁ πρός ὁ ἀσεβής λαός ὁμιλία . ἕτερος πρός ὁ ἕτερος βοάω καί κράζω λέγω · Ἅγιος ἅγιος κύριος Σαβαώθ , πλήρης πᾶς ὁ γῆ ὁ δόξα αὐτός . οὖον εἷς δέ ἀφίημι φωνή οὐδέ ἀθρόος ὁμοῦ ὁ πᾶς κοινός οὗτος ἀναπέμπω , ἀλλά ἕτερος πρός ὁ ἕτερος ἐμφαίνω ὁ ἑαυτοῦ θαῦμα καί ὁ ἔκπληξις ὁ ἐπί ὁ θεωρέω . μάλιστα δέ ὑπερεκπλήσσω αὐτός ὁ ἀπό ὁ ὑψηλός ἐπί ὁ ταπεινός κατάβασις ὁ δόξα ὁ θεός λόγος . οὗτος γοῦν αὐτός παρέχω θαῦμα μέγας , ὅτι μή μόνος ὁ οὐρανός πλήρης τυγχάνω ὁ δόξα αὐτός , ἀλλά ἤδη καί μέχρι γῆ φθάνω , ὡς πληρόω ὁ σύμπας γῆ ὁ αὐτός δόξα · ὑπερβολή γάρ οὗτος φιλανθρωπία ὁ κάθημαι μέν ἐπί ὁ ὑψηλός θρόνος , πληρόω δέ καί ὁ ἐπί γῆ , ἐν ὅς τέως κατά ὁ παλαιός ὁ ἐν Ἱερουσαλήμ ναός πληρόω κατά ὁ καιρός ὁ οὗτος θέα . διό ἀνωτέρω λέγω · καί πλήρης ὁ οἶκος ὁ δόξα αὐτός . ὁ σεραφείμ εὐφημέω βοάω , ἀλλά ὅτι καί πᾶς ὁ γῆ πλήρης εἰμί μέλλω ὁ δόξα αὐτός · πρόγνωσις γάρ ὁ μέλλω ὑπερθαυμάζω . ὅς δή καί ἀκόλουθος ὁ θέσπισμα τελέω μετά ὁ εἰς ἄνθρωπος ὁ σωτήρ ἐγώ πάροδος · ἐκ ἐκεῖνος γάρ ὡς ἀληθής πᾶς γιγνώσκω ὁ ἔθνος καί εἰς πᾶς κηρύσσω ὁ γῆ , οὖον μόνος ὁ γνῶσις , ἀλλά καί ὁ δόξα ὁ περί αὐτός θεολογία . ἐπεί γάρ ὁράω αὐτός ὁ δόξα ἐπί γῆ μέλλω ἐκλάμπω μηδείς δέ ἀπό ὁ γεώδης καί φθαρτός οὐσία ζημιόω , εἰκότως ἀναβοάω ὁ · Ἅγιος ἅγιος ἅγιος κύριος Σαβαώθ , οὐ ἅπαξ ὁ ἁγιασμός αὐτός , ἀλλά καί πολλάκις , μᾶλλον δέ εἰς ἀναρίθμητος καί εἰς ἤπειρος καί εἰς ἀεί ὑπερεκπλήσσω . διό ἕτερος πρός ὁ ἕτερος κράζω ἐμφαίνω ὁ κατά εἷς ὁ πλησίος ὁ ἑαυτοῦ θαῦμα . καί ἐπαίρω ὁ ὑπερθύριον . ἐπί οὗτος ὁ βοή ὁ ὑπερθύριον ὁ ναός ἐπαίρω , καί ὁ οἶδος ἐμπίμπλημι καπνός , ἀπόρρητος αἰνίσσομαι ὁ λόγος , ὡς ἄρα πληρόω πᾶς ὁ γῆ ὁ δόξα αὐτός , γυμνόω μέλλω ὁ ἐν ἐκεῖνος ὁ τόπος ναός καί ὁ ὑπερθύριον δέ αἴρω ἐρῆμος καταλείπω καί καπνός τε πλήρης εἰμί παραδίδωμι πῦρ · πυρός γάρ σημεῖον ὁ καπνός . αἰνίζω τοίνυν διά οὗτος ὁ λόγος ἐπί τέλος ὁ καταλαμβάνω ὁ τόπος ἐμπρησμός , μετά ὅς πληρόω πᾶς ὁ γῆ ὁ δόξα αὐτός ὁ κύριος · οὐκέτι εἷς οἶκος , μυρίος δέ κατά ὅλος ὁ οἰκέω πολύς ἀγαθός ἐκεῖνος συνίστημι . ἀκόλουθος ὁ βοή ὁ σεραφείμ οὗτος θεάομαι ὁ προφήτης ἐν ἀγωνία καθίστημι , μή πῇ ἄρα καί αὐτός ὁ πλῆθος συναπόλλυμι ὁ λαός · σύν-εἶδον γάρ ὡς ἀνωτέρω μέν λέγω , πλήρης εἰμί ὁ οἶκος ὁ δόξα ὁ θεός , ἐπί δέ ὁ γίγνομαι βοή οὐκέτι δόξα ἀλλά καπνός . εἰκότως ὁ ἐπί ὁ χείρων μεταβολή ὁ οἶκος τεκμαίρομαι θορυβέω καί ἀγωνιάω μή ἄρα πῇ συμπαραλαμβάνω οὗτος , διά ὅς αὐτός πάσχω ὁ τόπος , ἀλλά καί ὁ ὑπερέχω ὁ δόξα ὁ θεωρέω κύριος ὁ θνητός φύσις συμβάλλω ἐξομολογέομαι , ταλανίζω διά αὐτός ἑαυτοῦ φημί · ὦ τάλας ἐγώ , ὅτι κατανύσσομαι , ὅτι ἄνθρωπος εἰμί καί ἀκάθαρτος χεῖλος ἔχω ἐν μέσος λαός ἀκάθαρτος χεῖλος ἔχω ἐγώ οἰκέω καί ὁ βασιλεύς κύριος Σαβαώθ εἶδον ὁ ὀφθαλμός ἐγώ . ὁμολογέω δέ ἀκάθαρτος εἰμί οὖον ὁ ψυχή ἀλλά οὐδέ ὁ πᾶς σῶμα , ἐπεί μηδείς ἑαυτοῦ πρᾶξις ἀκάθαρτος σύνοιδα , μόνος δέ ὁ χεῖλος ἀκάθαρτος ἔχω φημί , ὡς ὁ λοιπός σῶμα αὐτός καθαριεύω καί ὁ Ψυχή , κατά ὁ · μακάριος ὁ καθαρός ὁ Καρδία , ὅτι αὐτός ὁ θεός ὁράω . καί ὁ χεῖλος δέ ἀκάθαρτος ἔχω , οὐδέ ἄλλοθεν ἢ ἀπό ὁ πρός ὁ ἀκάθαρτος ὁμιλία · ἀναγκάζω γάρ ὡς εἰκός ἀκάθαρτος ἀνήρ προσομιλέω ἄξιος ὁ ἐκεῖνος φθέγγομαι μοχθηρία , διά ὅς μολύνω ὁ χεῖλος . οὗτος δέ ἀκριβής ὁ βίος τυγχάνω ὁ προφήτης ὡς καί ἐπί ὁ μικρός κατανύσσω , διαβάλλω δέ ὁμοῦ ὁ θνητός φύσις ὡς εἄν φθορά ἔμπλεος καί ἀτιμία . διό φημί ὁ · ἄνθρωπος εἰμί · ἀπαίρω γάρ πρός διαβολή καί ὁ ἄνθρωπος εἰμί σάρξ φθαρτός περιβάλλω .