eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.19
Ἐξαπέστειλε σκότος , καὶ ἐσκότασεν , καὶ παρεπίκραναν τοὺς λόγους αὐτοῦ . μετέστρεψε τὰ ὕδατα αὐτῶν εἰς αἷμα καὶ ἀπέκτεινε τοὺς ἰχθύας αὐτῶν . ἐξῆρψεν ἡ γῆ αὐτῶν βατράχους ἐν τοῖς ταμιείοις τῶν βασιλέων αὐτῶν . εἶπεν , καὶ ἦλθε κυνόμυια καὶ σκνῖπες ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῶν . ἔθετο τὰς βροχὰς αὐτῶν χάλαζαν , πῦρ καταφλέγον ἐν τῇ γῇ αὐτῶν , καὶ ἐπάταξε τὰς ἀμπέλους αὐτῶν καὶ τὰς συκᾶς αὐτῶν καὶ συνέτριψε πᾶν ξύλον ὁρίου αὐτῶν . εἶπεν , καὶ ἦλθεν ἀκρὶς καὶ βροῦχος , οὗ οὐκ ἦν ἀριθμός , καὶ κατέφαγε πάντα τὸν χόρτον ἐν τῇ γῇ αὐτῶν . καὶ κατέφαγε τὸν καρπὸν τῆς γῆς αὐτῶν . καὶ ἐπάταξε πᾶν πρωτότοκον ἐν τῇ γῇ αὐτῶν , ἀπαρχὴν παντὸς πόνου αὐτῶν . Τούτων ὁ παρὼν λόγος ὡς ἐν ὑμνολογίᾳ μνημονεύει διδάξαι βουλόμενος ὡς τοῦ λαοῦ κηδόμενος ὁ θεὸς τοὺς ἀδικήσαντας αὐτὸν Αἰγυπτίους μετῄει καὶ ἐκόλαζεν οὐ διά τινων μεγάλων ἐπιφορῶν – οὐ γὰρ ἠπόρει ἡ παντοδύναμος χεὶρ ἀθρόαν αὐτοῖς ὀργὴν ἐπιπέμψαι ἢ θρασεῖς λέοντας ἢ ἄρκτους ἢ λιμὸν ἢ λοιμὸν ἢ θάνατον – διὰ δὲ τῶν εἰρημένων αὐτοὺς ἐτιμωρεῖτο ἠρέμα καὶ αὐτοὺς εἰς μετάνοιαν προσκαλούμενος . ἠδίκουν δὲ οἱ Αἰγύπτιοι τὸν λαὸν οὐ τοσοῦτον , ὡς ἄν τις ὑπονοήσειε , κακοῦντες αὐτὸν τῷ πηλῷ καὶ τῇ πλινθείᾳ , ὅσον διὰ τοῦ παρατρέπειν αὐτὸν καὶ καταβάλλειν εἰς τὴν πολύθεον καὶ αἰγυπτιακὴν πλάνην · διὰ ταῦτα γὰρ μάλιστα τοὺς πάσης εἰδωλολατρείας ἀρχηγοὺς καὶ τότε τῶν δαιμόνων φίλους ἡ θεία κρίσις οὐκ ἀθρόως ἀνῄρει , καταβραχὺ δὲ παιδεύουσα ἐτιμωρεῖτο , ὡς ἂν καὶ αὐτοὶ γνῶεν Αἰγύπτιοι τὸν τοῦ σύμπαντος κόσμου δεσπότην θεόν , ᾧ δουλεύουσα πᾶσα ἡ κτίσις διὰ τὰς κατ’ αὐτῶν ἐξυπηρετεῖτο μάστιγας . Πλειόνων δὲ οὐσῶν μαστίγων ὁ παρὼν λόγος ἀπὸ τῆς τοῦ θεοῦ πληγῆς τῆς κατὰ τὸ σκότος ἤρξατο εἰπών · ἐξαπέστειλε σκότος καὶ ἐσκότασε καὶ οὐ παρεπίκρανε τοὺς λόγους αὐτοῦ · τὸ γὰρ σκότος ἀποσταλὲν παρὰ τοῦ θεοῦ , φησίν , οὐ παρεπίκρανε τοὺς λόγους τοῦ θεοῦ , ἀλλ’ ὑπήκουσε καὶ προθύμως ἐξυπηρετήσατο τῷ θείῳ νεύματι . ἐφηπλωμένον τοίνυν ἀέρα συνεσκότασε καὶ σκότος εἴργαστο βαθύ , ὡς μόνοις αὐτοῖς εἶναι σκότος , οὐκέτι δὲ καὶ τῷ παντὶ κόσμῳ . λέγει γοῦν ἡ γραφή · τοῖς δὲ υἱοῖς Ἰσραὴλ φῶς ἦν ἐν πᾶσιν οἷς κατεγίγνοντο , τριῶν δὲ ἡμερῶν καὶ τῶν ἴσων νυκτῶν . πῶς ἂν ὑπέστη σκότος ἀλλ’ ἢ κατὰ μόνην τὴν εἰρημένην θεωρίαν ; ἄλλως γὰρ εἰ καθόλου τοῦ κόσμου ἐτύγχανεν , οὐδ’ ἂν διῆλθον ἡμέραι τρεῖς ὑφ’ ἡλίου δηλαδὴ φωτιζόμεναι καὶ τρεῖς νύκτες ἡλίου δηλαδὴ δύντος . μία δὲ ἦν νὺξ παρατείνουσα ἐπιμήκιστον διάστημα . Τεσσάρων δ’ ὄντων στοιχείων , γῆς ὕδατος πυρὸς ἀέρος , διὰ τούτων τάς θεηλάτους μάστιγας κατὰ τῶν Αἰγυπτίων γεγονέναι παρίστησιν ὁ λόγος · ὅτε γὰρ ἀὴρ ἐσκοτίσθη φωτὸς στερηθεὶς ἡμερῶν τριῶν , τά τε ὕδατα μετεβλήθη εἰς αἷμα , ἀλλὰ καὶ ἡ γῆ ἐξῆρψε βατράχους , τὸ δὲ πῦρ παραδόξως σὺν τῷ ὑετῷ καὶ τῇ χαλάζῃ κατεφέρετο , ὥστε διὰ τῶν τεσσάρων στοιχείων τοὺς αὐτὰ ταῦτα σέβοντας κολασθῆναι .
Lemmas: ἐξαποστέλλω σκότος , καί σκοτάω , καί ἐπικραίνω ὁ λόγος αὐτός . μεταστρέφω ὁ ὕδωρ αὐτός εἰς αἷμα καί ἀποκτείνω ὁ ἰχθύς αὐτός . ἐξαρψάνω ὁ γῆ αὐτός βάτραχος ἐν ὁ ταμιεῖον ὁ βασιλεύς αὐτός . εἶπον , καί ἔρχομαι κυνόμυια καί σκνίψ ἐν πᾶς ὁ ὅριον αὐτός . τίθημι ὁ βροχή αὐτός χάλαζα , πῦρ καταφλέγω ἐν ὁ γῆ αὐτός , καί πατάσσω ὁ ἄμπελος αὐτός καί ὁ συκέα αὐτός καί συντρίβω πᾶς ξύλον ὅριος αὐτός . εἶπον , καί ἔρχομαι ἀκρίς καί βροῦκος , ὅς οὐ εἰμί ἀριθμός , καί κατεσθίω πᾶς ὁ χόρτος ἐν ὁ γῆ αὐτός . καί κατεσθίω ὁ καρπός ὁ γῆ αὐτός . καί πατάσσω πᾶς πρωτότοκος ἐν ὁ γῆ αὐτός , ἀπαρχή πᾶς πόνος αὐτός . οὗτος ὁ πάρειμι λόγος ὡς ἐν υμνολόγηση μνημονεύω διδάσκω βούλομαι ὡς ὁ λαός κήδω ὁ θεός ὁ ἀδικέω αὐτός Αἰγύπτιος μέτειμι καί κολάζω οὖον διά τίνω μέγας ἐπιφορά – οὖον γάρ ἀπορέω ὁ παντοδύναμος χείρ ἀθρόος αὐτός ὀργή ἐπιπέμπω ἢ θρασύς λέων ἢ ἄρκτος ἢ λιμός ἢ λοιμός ἢ θάνατος – διά δέ ὁ εἴρω αὐτός τιμωρέω ἠρέμα καί αὐτός εἰς μετάνοια προσκαλέω . ἀδικέω δέ ὁ Αἰγύπτιος ὁ λαός οὖον τοσοῦτος , ὡς ἄν τις ὑπονοέω , κακόω αὐτός ὁ πηλός καί ὁ πλινθεία , ὅσος διά ὁ παρατρέπω αὐτός καί καταβάλλω εἰς ὁ πολύθεος καί Αἰγυπτιακός πλάνη · διά οὗτος γάρ μάλιστα ὁ πᾶς εἰδωλολατρία ἀρχηγός καί τότε ὁ δαίμων φίλος ὁ θεῖος κρίσις οὐ ἀθρόος ἀναιρέω , καταβραχύς δέ παιδεύω τιμωρέω , ὡς εἄν καί αὐτός γιγνώσκω Αἰγύπτιος ὁ ὁ σύμπας κόσμος δεσπότης θεός , ὅς δουλεύω πᾶς ὁ κτίσις διά ὁ κατά αὐτός ἐξυπηρετέω μάστιξ . πλείων δέ εἰμί μάστιξ ὁ πάρειμι λόγος ἀπό ὁ ὁ θεός πληγή ὁ κατά ὁ σκότος ἄρχω εἶπον · ἐξαποστέλλω σκότος καί ἐσκότασε καί οὖον παρεπικραίνω ὁ λόγος αὐτός · ὁ γάρ σκότος ἀποστέλλω παρά ὁ θεός , φημί , οὖον παρεπικραίνω ὁ λόγος ὁ θεός , ἀλλά ὑπακούω καί προθύμως ἐξυπηρετέω ὁ θεῖον νεῦμα . ἐφαπλόω τοίνυν ἀήρ συσκοτάζω καί σκότος ἐργάζομαι βαθύς , ὡς μόνος αὐτός εἰμί σκότος , οὐκέτι δέ καί ὁ πᾶς κόσμος . λέγω γοῦν ὁ γραφεύς · ὁ δέ υἱός Ἰσραήλ φάος εἰμί ἐν πᾶς ὅς καταγίγνομαι , τρεῖς δέ ἡμέρα καί ὁ ἴσος νύξ . πῶς εἄν ὑφίστημι σκότος ἀλλά ἢ κατά μόνος ὁ εἴρω θεωρία ; ἄλλως γάρ εἰμί καθόλου ὁ κόσμος τυγχάνω , οὐδέ εἄν διέρχομαι ἡμέρα τρεῖς ὑπό ἥλιος δηλαδή φωτίζω καί τρεῖς νύξ ἥλιος δηλαδή Δύντος . εἷς δέ εἰμί νύξ παρατείνω επιμακρος διάστημα . τέσσαρες δέ εἰμί στοιχεῖον , γῆ ὕδωρ πυρός ἀήρ , διά οὗτος ὁ θεήλατος μάστιξ κατά ὁ Αἰγύπτιος γίγνομαι παρίστημι ὁ λόγος · ὅτε γάρ ἀήρ σκοτίζω φάος στερέω ἡμέρα τρεῖς , ὁ τε ὕδωρ μεταβάλλω εἰς αἷμα , ἀλλά καί ὁ γῆ ἐξέρπω βάτραχος , ὁ δέ πῦρ παράδοξος σύν ὁ ὑετός καί ὁ χάλαζα καταφέρω , ὥστε διά ὁ τέσσαρες στοιχεῖον ὁ αὐτός οὗτος σέβω κολάζω .