eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_91.3
Ὡς ἐμεγαλύνθη τὰ ἔργα σου , κύριε · σφόδρα ἐβαθύνθησαν οἱ διαλογισμοί σου . ἀνὴρ ἄφρων οὐ γνώσεται , καὶ ἀσύνετος οὐ συνήσει ταῦτα . Ἐμέ , φησίν , ηὔφρανας , ὦ κύριε , ἐν τῷ ποιήματί σου καὶ ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν σου · ἀλλ’ οὖν καὶ πᾶς ἀνὴρ τὴν αὐτὴν ἐμοὶ φέρει διάθεσιν . πολλοὶ γάρ εἰσιν ἄφρονες καὶ ἀσύνετοι , οὐ γινώσκοντες , οὐδὲ συνιέντες αὐτὰ δὴ ταῦτα , ἐφ’ οἷς αὐτὸς εὐφραίνεσθαι καὶ ἀγαλλιᾷν ὁμολογῶ . διόπερ ὁ ὡς ἀληθῶς ἄφρων καὶ ἀσύνετος ἀναιρεῖ μὲν τὸ προνοίᾳ καὶ λόγῳ θεοῦ συνεστάναι τὸ πᾶν , εἱμαρμένῃ δὲ καὶ ἀνάγκῃ ἀλόγῳ τε φορᾷ καὶ τύχῃ προσγράφει τὰ τηλικαῦτα τοῦ θεοῦ δημιουργήματα . ἀλλὰ καὶ ὡς ἀσύνετος προσκόπτει τῇ διοικήσει τοῦ παντὸς διὰ τὸ δοκεῖν πολλὰς ἀνωμαλίας ἐν τῷ θνητῷ βίῳ θεωρεῖν . Ὁ μὲν οὖν ἄφρων καὶ ἀσύνετος δυσχεραίνων εὐθὺς ἐπὶ βλάσφημον καὶ ἀσεβῆ λογισμὸν τρέπεται ἀθεότητα καὶ ἀπρονοησίαν καὶ τὸ εἰκῆ , καὶ ὡς ἔτυχε τούτων εἶναι φάσκων αἴτια · ἐγὼ δὲ καὶ ἐπὶ τῶν προειρημένων ἀδήλων εὐσεβεῖν δεδιδαγμένος πέπεισμαι , ὅτι ὑπὲρ τὴν ἐμὴν σμικρότητα τυγχάνουσιν οἱ τῆς σῆς κρίσεως καὶ διοικήσεως λόγοι . διό φημι · ὡς ἐμεγαλύνθη τὰ ἔργα σου , κύριε , σφόδρα ὑπερυψώθησαν οἱ διαλογισμοί σου . Καὶ πόθεν γὰρ θνητοῖς λογισμοῖς ἐρευνᾷν τὰ βάθη τοῦ θεοῦ , καὶ γινώσκειν τοὺς διαλογισμοὺς αὐτοῦ , καθ’ οὓς διοικεῖ τὰ ἀνθρώπινα ; ὡς γὰρ οὐδεὶς ἔγνω ἀνθρώπων τὰ τοῦ ἀνθρώπου εἰ μὴ τὸ πνεῦμα τὸ ἐν αὐτῷ , οὕτως καὶ τὰ τοῦ θεοῦ οὐδεὶς ἔγνω εἰ μὴ τὸ πνεῦμα τοῦ θεοῦ , καὶ οὐχ οἷός τε λέγειν . ἡμεῖς δὲ οὐ τὸ πνεῦμα τοῦ κόσμου ἐλάβομεν , ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τοῦ θεοῦ , · περὶ οὗ εἴρηται · τὸ γὰρ πνεῦμα πάντα ἐρευνᾷ , καὶ τὰ βάθη τοῦ θεοῦ · ἅπερ εἰδὼς , οὐδαμῶς ἐπὶ τῇ τῶν ἀνθρώπων ἀνωμαλίᾳ ταράττομαι · χαίρω δὲ καὶ εὐφραίνομαι τοὺς τῆς προνοίας λόγους οὐκ ἀπὸ τῶν κατὰ ἄνθρωπον συμπτωμάτων , ἀπὸ δὲ τῶν ἔργων τῶν χειρῶν τοῦ θεοῦ καὶ ἀπὸ τῶν ποιημάτων αὐτοῦ καταλαμβάνων . καὶ χαίρω γε καὶ ὑπερευφραίνομαι τοιούτων καταξιωθεὶς , ὧν ἐστέρηται πᾶς ἄφρων καὶ ἀσύνετος , οὐ δυνάμενος ἀπὸ τῶν ἔργων τοῦ θεοῦ , τοῖς περὶ τῆς καθόλου προνοίας λόγοις μαθητεύεσθαι .
Lemmas: ὡς μεγαλύνω ὁ ἔργον σύ , κύριος · σφόδρα βαθύνω ὁ διαλογισμός σύ . ἀνήρ ἄφρων οὖον γιγνώσκω , καί ἀσύνετος οὖον συνίημι οὗτος . ἐγώ , φημί , εὐφραίνω , εἰμί κύριος , ἐν ὁ ποίημα σύ καί ἐν ὁ ἔργον ὁ χείρ σύ · ἀλλά οὖν καί πᾶς ἀνήρ ὁ αὐτός ἐγώ φέρω διάθεσις . πολύς γάρ εἰμί ἄφρων καί ἀσύνετος , οὖον γιγνώσκω , οὐδέ συνίημι αὐτός δή οὗτος , ἐπί ὅς αὐτός εὐφραίνω καί ἀγαλλιάω ὁμολογέω . διόπερ ὁ ὡς ἀληθής ἄφρων καί ἀσύνετος ἀναιρέω μέν ὁ πρόνοια καί λόγος θεός συνίστημι ὁ πᾶς , μείρομαι δέ καί ἀνάγκη ἄλογος τε φορός καί τυγχάνω προσγράφω ὁ τηλικόσδε ὁ θεός δημιούργημα . ἀλλά καί ὡς ἀσύνετος προσκόπτω ὁ διοίκησις ὁ πᾶς διά ὁ δοκέω πολύς ἀνωμαλία ἐν ὁ θνητός βίος θεωρέω . ὁ μέν οὖν ἄφρων καί ἀσύνετος δυσχεραίνω εὐθύς ἐπί βλάσφημος καί ἀσεβής λογισμός τρέπω ἀθεότης καί ἀπρονοησία καί ὁ εἰκῇ , καί ὡς τυγχάνω οὗτος εἰμί φάσκω αἴτιος · ἐγώ δέ καί ἐπί ὁ προερέω ἄδηλος εὐσεβέω διδάσκω πείθω , ὅτι ὑπέρ ὁ ἐμός μικρότης τυγχάνω ὁ ὁ σός κρίσις καί διοίκησις λόγος . διό φημί · ὡς μεγαλύνω ὁ ἔργον σύ , κύριος , σφόδρα ὑπερυψόω ὁ διαλογισμός σύ . καί πόθεν γάρ θνητός λογισμός ἐρευνάω ὁ βάθος ὁ θεός , καί γιγνώσκω ὁ διαλογισμός αὐτός , κατά ὅς διοικέω ὁ ἀνθρώπινος ; ὡς γάρ οὐδείς γιγνώσκω ἄνθρωπος ὁ ὁ ἄνθρωπος εἰμί μή ὁ πνεῦμα ὁ ἐν αὐτός , οὕτως καί ὁ ὁ θεός οὐδείς γιγνώσκω εἰμί μή ὁ πνεῦμα ὁ θεός , καί οὐ οἷος τε λέγω . ἐγώ δέ οὖον ὁ πνεῦμα ὁ κόσμος λαμβάνω , ἀλλά ὁ πνεῦμα ὁ θεός , · περί ὅς εἴρω · ὁ γάρ πνεῦμα πᾶς ἐρευνάω , καί ὁ βάθος ὁ θεός · ὅσπερ εἰδοί , οὐδαμῶς ἐπί ὁ ὁ ἄνθρωπος ἀνωμαλία ταράσσω · χαίρω δέ καί εὐφραίνω ὁ ὁ πρόνοια λόγος οὐ ἀπό ὁ κατά ἄνθρωπος σύμπτωμα , ἀπό δέ ὁ ἔργον ὁ χείρ ὁ θεός καί ἀπό ὁ ποίημα αὐτός καταλαμβάνω . καί χαίρω γε καί ὑπερευφραίνομαι τοιοῦτος καταξιόω , ὅς στερέω πᾶς ἄφρων καί ἀσύνετος , οὖον δύναμαι ἀπό ὁ ἔργον ὁ θεός , ὁ περί ὁ καθόλου πρόνοια λόγος μαθητεύω .