eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_57.3
. Ὁ θεὸς συντρίψει τοὺς ὀδόντας αὐτῶν ἐν τῷ στόματι αὐτῶν , τὰς μύλας τῶν λεόντων συνέθλασε κύριος · ἐξουδενωθήσονται ὡς ὕδωρ διαπορευομένου . Τὰ προλεχθέντα μα θόντες περὶ τῶν ἁμαρτωλῶν οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων καὶ ὡς προγνωσθέντες ὑπὸ τοῦ θεοῦ καὶ πρὶν εἰς ἀνθρώπους παρελθεῖν ἐγνωρίζοντο αὐτῷ ἐσόμενοι τοιοῦτοι , ἀκούετε , ὁποῖον τέλος αὐτοὺς διαλήψεται · ἐπειδὴ γὰρ φύσεως ἐλευθέρας καὶ αὐτεξουσίου γενόμενοι διακριτικοί τε τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ ἐναντίου τήν τε εἰς ἑκάτερα ῥοπὴν τὴν ἐν ἑαυτοῖς κεκτημένοι οὐκ ὀρθῶς ἐχρήσαντο τῷ κριτηρίῳ οὐδὲ ἠγάπησαν τὴν εὐθεῖαν καίπερ εἰδότες αὐτὴν οὐδ’ ἔργοις μετῆλθον τὴν δικαιοσύνην , ἣν λόγῳ μόνῳ καὶ χείλεσιν ἐπηγγέλλοντο , τῷ παλαιῷ δὲ ὄφει ὁμοιωθέντες ἀσπίδος κωφῆς χείρους ἐγένοντο · τούτου χάριν ἐπακούσατε τίνα καὶ αὐτοὺς περιμένει , μαθόντες , ὡς ὁ τῶν ὅλων κριτὴς θεὸς συντρίψει τοὺς ὀδόντας αὐτῶν καὶ τὰς μύλας κατ’ οὐδὲν διαφερόντων λεόντων , καὶ ὡς μετὰ πάντα διαλυθήσονται δίκην ὕδατος ἐκρέοντος . ἀντὶ γὰρ τοῦ · ἐξουδενωθήσονται ὡς ὕδωρ παραπορευόμενον , ὁ Σύμμαχος ἡρμήνευσεν · διαλυθήτωσαν ὡς ὕδωρ παρερχόμενον ἑαυτῷ . Ἐπειδὴ γὰρ τῷ στόματι καθυποκρίνονται τὴν δικαιοσύνην , εἰκότως τοὺς ὀδόντας αὐτῶν ὁ θεὸς ἐν τῷ στόματι αὐτῶν συντρίψει . καὶ ἐπεὶ μὴ ἀπήρκεσεν αὐτοῖς ὁμοιωθῆναι τῷ ὄφει καὶ τῇ προλεχθείσῃ ἀσπίδι κωφῇ , ἤδη δὲ καὶ ἑτέρους λυμαινόμενοι λέουσι παρεβλήθησαν καὶ σκύμνοις , ἀφ’ ὧν τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἐρρῦσθαι ὁ Δαυὶδ λέγων ἐν τῷ πρὸ τούτου · καὶ ἐρρύσατο τὴν ψυχήν μου ἐκ μέσου σκύμνων , ἢ ἐκ μέσου λεόντων . Τὰς μύλας αὐτῶν συνθλάσειν λέγεται ὁ θεός , δη λαδὴ τὰς τῆς κακίας αὐτῶν δυνάμεις , αἷς ἐπ’ ὀλέθρῳ πολλῶν ἐχρήσαντο . ἐπειδὰν δὲ τοὺς ὀδόντας αὐτῶν καὶ τὰς μύλας συντρίψῃ ὁ θεός , τότε λοιπὸν ἐξουδενωθήσονται ὡς ἂν νεκρωθέντες καὶ διαλυθήσονται ὡς ὕδωρ παρερχόμενον ἑαυτῷ . Καὶ τοιοῦτον μὲν ἔσται τῶν ἀσεβῶν πάντων τὸ τέλος · ὃ δὴ ἀναγκαῖον ὑμᾶς γνῶναι , ὦ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων , ἵν’ , εἰ ἀληθῶς ἄρα δικαιοσύνην λαλεῖτε , εὐθεῖα κρίνητε καὶ μὴ μετέρχησθε τὴν τῶν εἰρημένων ἀνδρῶν ὁδὸν μηδὲ ἐν καρδίᾳ ἀνομίας ἐξεργάζησθε μηδὲ ἀδικίαν αἱ χεῖρες ὑμῶν συμπλέκωσι μηδὲ ἑαυτοὺς κατασκευάζητε ὁμοίους τῷ ὄφει μηδὲ γίνησθε ὡς ἀσπὶς κωφὴ βύουσα τὰ ὦτα αὐτῆς · μηδὲ τοῖς προλεχθεῖσιν ἀσεβέσιν καὶ ἁμαρτωλοῖς συναπάγοισθε , οὓς προλαβὼν ὁ θεὸς τῇ προγνώσει πρὶν εἰς φῶς προελθεῖν ἔγνω μὲν τοιούτους ἐσομένους . ὅμως δ’ οὖν συνεχώρησεν γεννηθῆναι καὶ εἰς φῶς προελθεῖν τὴν παρ’ αὐτοῦ χάριν καὶ αὐτοῖς δωρησάμενος εἰς τὸ φανεροὺς γενέσθαι τὴν προαίρεσιν , ἐπεὶ καὶ τὸ τῶν δικαίων τάγμα ἐξ οἰκείας προαιρέσεως τὴν ὀρθὴν καὶ ἀδιάστροφον μέλλον ὁδεύειν προλαβὼν ὁ θεὸς ἔγνω . εἶτ’ ἀμφοτέρων τῶν ταγμάτων τὴν αὐτεξούσιον ὁρμὴν ἐλευθέραν ἀνῆκεν ὡς ἐν σταδίῳ ποιεῖσθαι τὸν δρόμον ἐπιτρέψας αὐτοῖς . καὶ αὐτὸς μὲν ὁμοίους τὴν φύσιν τοὺς πάντας ὑποστησάμενος προαιρέσει οἰκείᾳ χρῆσθαι πρὸς τὴν τῶν κρειττόνων αἵρεσιν τοῖς πᾶσιν ὁμοίως συγκεχώρηκεν · οἱ δὲ ἅτε κύριοι ἑαυτῶν καθεστῶτες ἄφετοί τε καὶ ἐλεύθεροι τὴν ὁρμὴν αὐτοπροαιρέτῳ γνώμῃ διέστησαν , οἱ μὲν τὴν εὐθεῖαν ὁδεύειν , οἱ δὲ τὴν διάστροφον ἑλόμενοι . Τούτου χάριν ὁ δίκαιος κριτὴς ἀγωνοθετῶν ἑκατέρῳ τάγματι τῷ καταλλήλῳ καὶ προσήκοντι τέλει τοὺς ἀξίους παραδίδωσιν , οὐ καθάπερ ἄνθρωποι μαθὼν ἐκ τῆς τῶν πραγμάτων ἀποβάσεως τὸν ἑκάστου τρόπον , οἷα δὲ θεὸς καὶ πρὸ γενέσεως εἰδὼς ἅπαντα . διὸ οἱ μὲν ἀπηλλοτριώθησαν παρ’ αὐτῷ καὶ πρὶν ἢ τοῖς λοιποῖς γνωσθῆναι , οἱ δὲ ἅγιοι ἐκλογῆς ἠξιώθησαν ὁμοίως Ἱερεμίᾳ τῷ προφήτῃ , ᾧ φησιν ὁ θεός · πρὸ τοῦ με πλάσαι σε ἐν κοιλίᾳ , ἐπίσταμαί σε , καὶ πρὸ τοῦ σε ἐξελθεῖν ἐκ μήτρας , ἡγίακά σε . καὶ ὁ ἀπόστολος δὲ τοῦτο ἐδήλου φάσκων · καθὼς ἐξελέξατο ἡμᾶς ἐν αὐτῷ πρὸ καταβολῆς κόσμου εἶναι ἡμᾶς ἁγίους καὶ ἀμώμους κατενώπιον αὐτοῦ ἐν ἀγάπῃ προορίσας ἡμᾶς εἰς υἱοθεσίαν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ , καὶ πάλιν · ἐν ᾧ καὶ ἐκληρώθημεν προορισθέντες κατὰ πρόγνωσιν τοῦ τὰ πάντα ἐνεργοῦντος καὶ κατὰ τὴν βουλὴν τοῦ θελήματος αὐτοῦ εἰς τὸ εἶναι ἡμᾶς εἰς ἔπαινον δόξης αὐτοῦ . Ὁρᾷς ὅπως πρὸ καταβολῆς κόσμου ἐξειλέχθαι καὶ προωρίσθαι εἰς υἱοθεσίαν κατὰ πρόθεσιν τοῦ πάντα ἐνεργοῦντός φησι ; τὴν αὐτὴν δὲ παρίστησι διάνοιαν ὁ αὐτὸς λέγων · οἴδαμεν δέ , ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν , τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν · ὅτι οὓς προέγνω , καὶ προώρισεν συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς · οὓς δὲ προώρισεν , τούτους καὶ ἐκάλεσεν , καὶ οὓς ἐκάλεσεν , τούτους καὶ ἐδικαίωσεν , οὓς δὲ ἐδικαίωσεν , τούτους καὶ ἐδόξασεν . τὰ ὅμοια δὲ καὶ περὶ ἑαυτοῦ διδάσκει , ἐν οἷς φησιν · ὅτε δὲ ηὐδόκησεν ὁ ἀφορίσας με ἐκ κοιλίας μητρός μου ἀποκαλύψαι τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐν ἐμοί . Ὥσπερ οὖν τούτους προγνοὺς μέλλοντας ἀγαπᾶν αὐτὸν προώρισεν , οὕτως καὶ τοὺς ἀσεβεῖς , ἐπειδὴ προέγνω μέλλοντας λαλεῖν δικαιοσύνην διὰ τὸ γινώσκειν αὐτήν , οὐ μὴν καὶ τοῖς ἔργοις αὐτὴν μετελευσομένους διὰ τὸ ταῖς χερσὶν ἀδικίαν συμπλέκειν · τούτου χάριν ἀπηλλοτρίωσεν ἀπὸ μήτρας καὶ ἐν πλανωμένοις καὶ λαλοῦσι ψευδῆ παρ’ ἑαυτῷ κατηρίθμησεν πρὶν γενέσθαι συνεχώρησέν τε εἰδὼς αὐτοὺς τοιούτους ἐσομένους εἰς φανερὸν ἐλθεῖν , ὡς ἂν τὸ διάφορον τῶν δικαίων καὶ θεοσεβῶν ἀνδρῶν ἐκ τῆς τῶν χειρόνων παραθέσεως διαλάμψειεν . μιᾶς γὰρ ὄντες φύσεως οἱ πάντες , οἱ μὲν ἑκόντες εἵλαντο τὰ κρείττω , οἱ δὲ τὴν ἐναντίαν ὥδευσαν , αὐτεξουσίῳ προαιρέσει χρησάμενοι . ὑψηλὸς δὲ ὁ μέγας τῶν ὅλων κριτὴς προκαθεζόμενος ἑκατέρῳ τάγματι βραβεύει τὰ πρέποντα · διὸ τοὺς μὲν ἀγαπήσαντας αὐτὸν ἐδόξασεν συμμόρφους ἀποδείξας τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ ὡς ἂν ἔργῳ τὴν εἰς αὐτὸν ἐνδειξαμένους ἀγάπην · τοὺς δὲ ἐναντίους ὡς ἂν ἑαυτοὺς ἀπαλλοτριώσαντας τῆς αὐτοῦ χάριτος καταβάλλει συντρίβων αὐτῶν τοὺς ὀδόντας , οἷς οὐ δεόντως ἐχρήσαντο , καὶ συνθλῶν τὰς μύλας αὐτῶν , δι’ ὧν πολλοῖς ἐλυμήναντο , καὶ τέλος εἰς ἐξουδένωσιν αὐτοὺς παραδιδοὺς καὶ χλεύην καὶ ὄνειδος , ὅτε καὶ δίκην τῶν ῥευστῶν καὶ οὐχ ἑστώτων ὑδάτων ἀπορρέουσιν αὐτοὶ ἑαυτοῖς τὸ τοιοῦτον προξενήσαντες τέλος .
Lemmas: . ὁ θεός συντρίβω ὁ ὀδούς αὐτός ἐν ὁ στόμα αὐτός , ὁ μύλη ὁ λέων συνθλάω κύριος · ἐξουδενόω ὡς ὕδωρ διαπορεύω . ὁ προλέγω μή θνῄσκω περί ὁ ἁμαρτωλός ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος καί ὡς προγιγνώσκω ὑπό ὁ θεός καί πρίν εἰς ἄνθρωπος παρέρχομαι γνωρίζω αὐτός εἰμί τοιοῦτος , ἀκούω , ὁποῖος τέλος αὐτός διαλαμβάνω · ἐπεί γάρ φύσις ἐλεύθερος καί αὐτεξούσιος γίγνομαι διακριτικός τε ὁ καλός καί ὁ ἐναντίος ὁ τε εἰς ἑκάτερος ῥοπή ὁ ἐν ἑαυτοῦ κτάομαι οὐ ὀρθῶς χράω ὁ κριτήριον οὐδέ ἀγαπάω ὁ εὐθύς καίπερ οἶδα αὐτός οὐδέ ἔργον μετέρχομαι ὁ δικαιοσύνη , ὅς λόγος μόνος καί χεῖλος ἐπαγγέλλω , ὁ παλαιός δέ ὄφις ὁμοιόω ἀσπίς κωφός χείρων γίγνομαι · οὗτος χάρις ἐπακούω τίς καί αὐτός περιμένω , μανθάνω , ὡς ὁ ὁ ὅλος κριτής θεός συντρίβω ὁ ὀδούς αὐτός καί ὁ μύλη κατά οὐδείς διαφέρω λέων , καί ὡς μετά πᾶς διαλύω δίκη ὕδωρ ἐκρέω . ἀντί γάρ ὁ · ἐξουδενόω ὡς ὕδωρ παραπορεύομαι , ὁ Σύμμαχος ἑρμηνεύω · διαλύω ὡς ὕδωρ παρέρχομαι ἑαυτοῦ . ἐπεί γάρ ὁ στόμα καθυποκρίνομαι ὁ δικαιοσύνη , εἰκότως ὁ ὀδούς αὐτός ὁ θεός ἐν ὁ στόμα αὐτός συντρίβω . καί ἐπεί μή ἀπαρκέω αὐτός ὁμοιόω ὁ ὄφις καί ὁ προλέγω ἀσπίς κωφός , ἤδη δέ καί ἕτερος λυμαίνομαι λέων παραβάλλω καί σκύμνος , ἀπό ὅς ὁ ἑαυτοῦ ψυχή ῥύομαι ὁ Δαυίδ λέγω ἐν ὁ πρό οὗτος · καί ῥύομαι ὁ Ψυχή ἐγώ ἐκ μέσος σκύμνος , ἢ ἐκ μέσος λέων . ὁ μύλη αὐτός συνθλάω λέγω ὁ θεός , δη λαδής ὁ ὁ κακία αὐτός δύναμις , ὅς ἐπί ὄλεθρος πολύς χράω . ἐπειδάν δέ ὁ ὀδούς αὐτός καί ὁ μύλη συντρίβω ὁ θεός , τότε λοιπός ἐξουδενόω ὡς εἄν νεκρόω καί διαλύω ὡς ὕδωρ παρέρχομαι ἑαυτοῦ . καί τοιοῦτος μέν εἰμί ὁ ἀσεβής πᾶς ὁ τέλος · ὅς δή ἀναγκαῖος σύ γιγνώσκω , εἰμί υἱός ὁ ἄνθρωπος , ἵνα , εἰμί ἀληθής ἄρα δικαιοσύνη λαλέω , εὐθύς κρίνω καί μή μετέρχομαι ὁ ὁ εἴρω ἀνήρ ὁδός μηδέ ἐν Καρδία ἀνομία ἐξεργάζομαι μηδέ ἀδικία ὁ χείρ σύ συμπλέκω μηδέ ἑαυτοῦ κατασκευάζω ὅμοιος ὁ ὄφις μηδέ γίγνομαι ὡς ἀσπίς κωφός βύω ὁ οὖς αὐτός · μηδέ ὁ προλέγω ἀσεβής καί ἁμαρτωλός συναπάγω , ὅς προλαμβάνω ὁ θεός ὁ πρόγνωσις πρίν εἰς φάος προέρχομαι γιγνώσκω μέν τοιοῦτος εἰμί . ὅμως δέ οὖν συγχωρέω γεννάω καί εἰς φάος προέρχομαι ὁ παρά αὐτός χάρις καί αὐτός δωρέω εἰς ὁ φανερός γίγνομαι ὁ προαίρεσις , ἐπεί καί ὁ ὁ Δίκαιος τάγμα ἐκ οἰκεῖος προαίρεσις ὁ ὀρθός καί ἀδιάστροφος μέλλω ὁδεύω προλαμβάνω ὁ θεός γιγνώσκω . εἶτα ἀμφότερος ὁ τάγμα ὁ αὐτεξούσιος ὁρμή ἐλεύθερος ἀνίημι ὡς ἐν στάδιον ποιέω ὁ δρόμος ἐπιτρέπω αὐτός . καί αὐτός μέν ὅμοιος ὁ φύσις ὁ πᾶς ὑφίστημι προαίρεσις οἰκεῖος χράω πρός ὁ ὁ ἀγαθός αἵρεσις ὁ πᾶς ὁμοίως συγχωρέω · ὁ δέ ἅτε κύριος ἑαυτοῦ καθίστημι ἄφετος τε καί ἐλεύθερος ὁ ὁρμή αὐτοπροαίρετος γνώμη διΐστημι , ὁ μέν ὁ εὐθύς ὁδεύω , ὁ δέ ὁ διάστροφος αἱρέω . οὗτος χάρις ὁ δίκαιος κριτής ἀγωνοθέτης ἑκάτερος τάγμα ὁ κατάλληλος καί προσήκω τέλος ὁ ἄξιος παραδίδωμι , οὖον καθάπερ ἄνθρωπος μανθάνω ἐκ ὁ ὁ πρᾶγμα ἀπόβασις ὁ ἕκαστος τρόπος , οἷος δέ θεός καί πρό γένεσις εἰδοί ἅπας . διό ὁ μέν ἀπαλλοτριόω παρά αὐτός καί πρίν ἢ ὁ λοιπός γιγνώσκω , ὁ δέ ἅγιος ἐκλογή ἀξιόω ὁμοίως Ἱερεμίας ὁ προφήτης , ὅς φημί ὁ θεός · πρό ὁ ἐγώ πλάσσω σύ ἐν κοιλία , ἐπίσταμαι σύ , καί πρό ὁ σύ ἐξέρχομαι ἐκ μήτρα , ἁγιάζω σύ . καί ὁ ἀπόστολος δέ οὗτος δηλόω φάσκω · καθώς ἐκλέγω ἐγώ ἐν αὐτός πρό καταβολή κόσμος εἰμί ἐγώ ἅγιος καί ἄμωμος κατενώπιον αὐτός ἐν ἀγάπη προορίζω ἐγώ εἰς υἱοθεσία διά Ἰησοῦς Χριστός , καί πάλιν · ἐν ὅς καί κληρόω προορίζω κατά πρόγνωσις ὁ ὁ πᾶς ἐνεργέω καί κατά ὁ βουλή ὁ θέλημα αὐτός εἰς ὁ εἰμί ἐγώ εἰς ἔπαινος δόξα αὐτός . ὁράω ὅπως πρό καταβολή κόσμος ἐκλέγω καί προορίζω εἰς υἱοθεσία κατά πρόθεσις ὁ πᾶς ἐνεργέω φημί ; ὁ αὐτός δέ παρίστημι διάνοια ὁ αὐτός λέγω · οἶδα δέ , ὅτι ὁ ἀγαπάω ὁ θεός πᾶς συνεργέω εἰς ἀγαθός , ὁ κατά πρόθεσις κλητός εἰμί · ὅτι ὅς προγιγνώσκω , καί προορίζω σύμμορφος ὁ εἰκών ὁ υἱός αὐτός εἰς ὁ εἰμί αὐτός πρωτότοκος ἐν πολύς ἀδελφός · ὅς δέ προορίζω , οὗτος καί καλέω , καί ὅς καλέω , οὗτος καί δικαιόω , ὅς δέ δικαιόω , οὗτος καί δοξάζω . ὁ ὅμοιος δέ καί περί ἑαυτοῦ διδάσκω , ἐν ὅς φημί · ὅτε δέ εὐδοκέω ὁ ἀφορίζω ἐγώ ἐκ κοιλία μήτηρ ἐγώ ἀποκαλύπτω ὁ υἱός αὐτός ἐν ἐγώ . ὥσπερ οὖν οὗτος προγιγνώσκω μέλλω ἀγαπάω αὐτός προορίζω , οὕτως καί ὁ ἀσεβής , ἐπεί προγιγνώσκω μέλλω λαλέω δικαιοσύνη διά ὁ γιγνώσκω αὐτός , οὖον μήv καί ὁ ἔργον αὐτός μετέρχομαι διά ὁ ὁ χείρ ἀδικία συμπλέκω · οὗτος χάρις ἀπαλλοτριόω ἀπό μήτρα καί ἐν πλανάω καί λαλέω ψευδής παρά ἑαυτοῦ καταριθμέω πρίν γίγνομαι συγχωρέω τε εἰδοί αὐτός τοιοῦτος εἰμί εἰς φανερός ἔρχομαι , ὡς εἄν ὁ διάφορος ὁ Δίκαιος καί θεοσεβής ἀνήρ ἐκ ὁ ὁ χείρων παράθεσις διαλάμπω . εἷς γάρ εἰμί φύσις ὁ πᾶς , ὁ μέν ἑκών αἱρέω ὁ ἀγαθός , ὁ δέ ὁ ἐναντίος ὁδεύω , αὐτεξούσιος προαίρεσις χράω . ὑψηλός δέ ὁ μέγας ὁ ὅλος κριτής προκαθέζομαι ἑκάτερος τάγμα βραβεύω ὁ πρέπω · διό ὁ μέν ἀγαπάω αὐτός δοξάζω σύμμορφος ἀποδείκνυμι ὁ εἰκών ὁ υἱός αὐτός ὡς εἄν ἔργον ὁ εἰς αὐτός ἐνδείκνυμι ἀγάπη · ὁ δέ ἐναντίος ὡς εἄν ἑαυτοῦ ἀπαλλοτριόω ὁ αὐτός χάρις καταβάλλω συντρίβω αὐτός ὁ ὀδούς , ὅς οὖον δήω χράω , καί συνθλάω ὁ μύλη αὐτός , διά ὅς πολύς λυμαίνομαι , καί τέλος εἰς ἐξουδένωσις αὐτός παραδίδωμι καί χλεύη καί ὄνειδος , ὅτε καί δίκη ὁ ῥευστός καί οὐ ἵστημι ὕδωρ ἀπορρέω αὐτός ἑαυτοῦ ὁ τοιοῦτος προξενέω τέλος .