eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_67.4
Ὁ θεός , ἐν τῷ ἐκπορεύεσθαί σε ἐνώπιον τοῦ λαοῦ σου , ἐν τῷ διαβαίνειν σε ἐν τῇ ἐρήμῳ . διάψαλμα . γῆ ἐσείσθη , καὶ γὰρ οἱ οὐρανοὶ ἔσταξαν , ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ τοῦ Σινᾶ , ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ Ἰσραήλ . Ὅτι μὴ μόνον ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων ἀνθρώποις ἐπεδήμει ὁ τοῦ θεοῦ λόγος , ἀλλὰ καὶ πρότερον αὐτὸς ἦν ὁ διὰ Μωσέως χρηματίζων ὁ παρὼν διδάσκει λόγος φάσκων · ὁ θεός , ἐν τῷ ἐκπορεύεσθαί σε ἐνώπιον τοῦ λαοῦ σου , ἐν τῷ διαβαίνειν σε ἐν τῇ ἐρήμῳ , γῆ ἐσείσθη , καὶ γὰρ οἱ οὐρανοὶ ἔσταξαν . Καὶ τότε γάρ , φησί , καθ’ ὃν χρόνον ἐξῆγες τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ ἀπὸ γῆς Αἰγύπτου , ἡ σύμπασα γῆ ἐσείετο τῆς φήμης τῶν ἐν Αἰγύπτῳ πεπραγμένων διατρεχούσης εἰς πάντας . Ἀλλ’ ἡ μὲν γῆ τότε ἐσείετο , ἤτοι τῆς φήμης , ὡς εἴρηται , τὰς πάντων τῶν ἐπὶ γῆς ἀκοὰς πληρούσης ἢ καὶ αὐτοῦ τοῦ στοιχείου χαίροντος ἐπὶ τῇ ἐπιβάσει τοῦ θεοῦ . ὃ δὴ διδάσκει καὶ ἕτερος ψαλμὸς λέγων · ἐν ἐξόδῳ Ἰσραὴλ ἐξ Αἰγύπτου , οἴκου Ἰακὼβ ἐκ λαοῦ βαρβάρου τὰ ὄρη ἐσκίρτησαν ὡς κριοὶ καὶ οἱ βουνοὶ ὡς ἀρνία προβάτων . Ἡ μὲν οὖν γῆ χαίρουσα ἐσείετο , οἱ δὲ οὐρανοὶ ἔσταξαν . τί δὲ ἔσταξαν , ἀλλ’ ἤτοι τὴν τροφὴν τὴν παραδόξως ἐνεχθεῖσαν τοῖς ἐπὶ τῆς ἐρήμου , ἢ καὶ τοὺς θείους λόγους τε καὶ νόμους τροφὴν ὄντας ψυχῶν λογικῶν ; Ἐσείετο δὲ ἡ γῆ , καὶ ἔσταξαν οἱ οὐρανοὶ ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ τοῦτο Σιναΐ , τουτέστι τοῦ ἐν τῷ ὄρει Σιναῒ χρηματίσαντος . καὶ ταῦτα δὲ σαφέστερον ἡρμήνευσεν ὁ Σύμμαχος εἰπών · γῆ ἐσείετο , οὐρανὸς δὲ ἀπέσταξεν ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ τούτου τοῦ Σιναΐ , καὶ ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ , θεοῦ Ἰσραήλ . Μήποτε δὲ καὶ αἱ οὐράνιοι δυνάμεις ὥσπερ τροφοί τινες καὶ τιθηνοὶ ἀπὸ θηλῆς γάλα νηπίοις ἀποστάζουσαι , οὕτως καὶ αὗται τὴν ἐξ αὐτῶν χορηγίαν παρεῖχον τοῖς τότε τὰς ψυχὰς νηπίοις . δι’ ὃ καὶ παιδαγωγὸς ὠνόμασται παρὰ τῷ ἀποστόλῳ ὁ διὰ Μωσέως λαληθεὶς λόγος .
Lemmas: ὁ θεός , ἐν ὁ ἐκπορεύω σύ ἐνώπιος ὁ λαός σύ , ἐν ὁ διαβαίνω σύ ἐν ὁ ἐρῆμος . διάψαλμα . γῆ σείω , καί γάρ ὁ οὐρανός στάζω , ἀπό πρόσωπον ὁ θεός ὁ Σινᾶ , ἀπό πρόσωπον ὁ θεός Ἰσραήλ . ὅτι2 μή μόνος ἐπί συντέλεια ὁ αἰών ἄνθρωπος ἐπιδημέω ὁ ὁ θεός λόγος , ἀλλά καί πρότερος αὐτός εἰμί ὁ διά Μωσῆς χρηματίζω ὁ πάρειμι διδάσκω λόγος φάσκω · ὁ θεός , ἐν ὁ ἐκπορεύω σύ ἐνώπιος ὁ λαός σύ , ἐν ὁ διαβαίνω σύ ἐν ὁ ἐρῆμος , γῆ σείω , καί γάρ ὁ οὐρανός στάζω . καί τότε γάρ , φημί , κατά ὅς χρόνος ἐξάγω ὁ υἱός Ἰσραήλ ἀπό γῆ Αἴγυπτος , ὁ σύμπας γῆ σείω ὁ φήμη ὁ ἐν Αἴγυπτος πράσσω διατρέχω εἰς πᾶς . ἀλλά ὁ μέν γῆ τότε σείω , ἤτοι ὁ φήμη , ὡς εἴρω , ὁ πᾶς ὁ ἐπί γῆ ἀκοή πληρόω ἢ καί αὐτός ὁ στοιχεῖον χαίρω ἐπί ὁ ἐπίβασις ὁ θεός . ὅς δή διδάσκω καί ἕτερος ψαλμός λέγω · ἐν ἔξοδος Ἰσραήλ ἐκ Αἴγυπτος , οἶκος Ἰακώβ ἐκ λαός βάρβαρος ὁ ὄρος σκιρτάω ὡς κριός καί ὁ βουνός ὡς ἀρνίον πρόβατον . ὁ μέν οὖν γῆ χαίρω σείω , ὁ δέ οὐρανός στάζω . τίς δέ στάζω , ἀλλά ἤτοι ὁ τροφή ὁ παράδοξος φέρω ὁ ἐπί ὁ ἐρῆμος , ἢ καί ὁ θεῖος λόγος τε καί νόμος τροφή εἰμί Ψυχή λογικός ; σείω δέ ὁ γῆ , καί στάζω ὁ οὐρανός ἀπό πρόσωπον ὁ θεός οὗτος σίνομαι , τουτέστι ὁ ἐν ὁ ὄρος σίνομαι χρηματίζω . καί οὗτος δέ σαφής ἑρμηνεύω ὁ Σύμμαχος εἶπον · γῆ σείω , οὐρανός δέ ἀποστάζω ἀπό πρόσωπον ὁ θεός οὗτος ὁ σίνομαι , καί ἀπό πρόσωπον ὁ θεός , θεός Ἰσραήλ . μήποτε δέ καί ὁ οὐράνιος δύναμις ὥσπερ τροφός τις καί τιθηνός ἀπό θηλή γάλα νήπιος ἀποστάζω , οὕτως καί οὗτος ὁ ἐκ αὐτός χορηγία παρέχω ὁ τότε ὁ ψυχή νήπιος . διά ὅς καί παιδαγωγός ὀνομάζω παρά ὁ ἀπόστολος ὁ διά Μωσῆς λαλέω λόγος .