eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_39.3
Πολλὰ ἐποίησας σύ , κύριε ὁ θεός μου , τὰ θαυμάσιά σου , καὶ τοῖς διαλογισμοῖς σου οὐκ ἔστιν τίς ὁμοιωθήσεταί σοι · ἀπήγγειλα καὶ ἐλάλησα , ἐπληθύνθησαν ὑπὲρ ἀριθμόν . θυσίαν καὶ προσφορὰν οὐκ ἠθέλησας , ὠτία δὲ κατηρτίσω μοι · ὁλοκαυτώματα καὶ περὶ ἁμαρτίας οὐκ ἐξῄτησας . τότε εἶπα · ἰδοὺ ἥκω , ἐν κεφαλίδι βιβλίου γέγραπται περὶ ἐμοῦ · τοῦ ποιῆσαι ὁ θεὸς τὸ θέλημά σου ἐβουλήθην , καὶ τὸν νόμον σου ἐν μέσῳ τῆς κοιλίας μου . Ὁ τὴν πολυποίκιλον τοῦ θεοῦ σοφίαν κατανενοηκὼς ἔν τε τοῖς καθόλου κτίσμασι καὶ τοῖς κατὰ μέρος τοῖς τε αἰσθητοῖς καὶ τοῖς κατὰ διάνοιαν θεωρουμένοις εἰς ἔκπληξιν ἐλθὼν τῆς ὑπερμεγέθους δυνάμεως τοῦ τῶν ὅλων θεοῦ εἴποι ἄν · πολλὰ ἐποίησας σύ , κύριε ὁ θεός μου , τὰ θαυμάσιά σου . ἀλλὰ καὶ τοὺς λόγους ἐξετάσας τῆς καθ’ ὅλου προνοίας , καθ’ οὓς τὰ σύμπαντα διοικεῖ , κἄπειτα εὑρὼν αὐτοὺς ἀκαταλήπτους , προσθήσει λέγων · καὶ τοῖς διαλογισμοῖς σου οὐκ ἔστι τίς ὁμοιωθήσεταί σοι . οἷος ἦν ὁ λέγων · ὦ βάθος πλούτου καὶ σοφίας , καὶ γνώσεως θεοῦ ὡς ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα αὐτοῦ , καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ . ἐν δὲ τοῖς προκειμένοις ὁ Δαὺδ κατὰ καιρὸν ταύτας προηνέγκατο τὰς φωνὰς ἔργῳ μαθών , ὡς καινῷ τινι τρόπῳ σέσωσται τῷ δι’ ὑπακοῆς τῶν θείων λογίων · πάλαι μὲν γὰρ διὰ Μωϋσέως θυσίαι καὶ ὁλόκαυτοι ἀναφοραὶ προσετάττοντο ὑπὲρ ἁμαρτιῶν προσφέρεσθαι , νυνὶ δὲ καινὸς παραδίδοται τρόπος σωτηρίας ὁ δίχα θυσιῶν καὶ ὁλοκαυτωμάτων . διδάσκει δὲ καὶ ὡς ἔστι μυρία σωτηρίας φάρμακα , ἅπερ ἡ τοῦ θεοῦ χάρις τοῖς ἀνθρώποις ἐδωρήσατο , οὐκ ἔστι τε κατ’ ἀξίαν εἰπεῖν οὐδὲ διανοίᾳ περιλαβεῖν τῶν τοῦ θεοῦ διαλογισμῶν τὸ πλῆθος . Ὁ δὲ Σύμμαχος · πάμπολλα , φησίν , ἐποίησας σύ , κύριε ὁ θεός μου , τὰ τεράστιά σου , καὶ τοὺς διαλογισμούς σου τοὺς ὑπὲρ ἡμῶν οὐκ ἔστιν ἐκθέσθαι ἐπὶ σοῦ . εἶτα ἀντὶ τοῦ · ἀπήγγειλα καὶ ἐλάλησα , ἐπληθύνθησαν ὑπὲρ ἅμμον , πάλιν ὁ Σύμμαχος τοῦτον ἡρμήνευσε τὸν τρόπον · ἐὰν ἀπαγγέλλων καταγγέλλω , πλείω ἐστὶ τοῦ διηγηθῆναι . ἐκ μέρους μὲν γάρ , φησίν , γινώσκομεν καὶ ἐκ μέρους προφητεύομεν . τά γε μὴν πάντα ἀναρίθμητα καὶ ἀκατάληπτα τυγχάνει τὰ θαυμάσιά σου . πλὴν ἐν οἷς κατέλαβον καὶ τοῦθ’ εὗρον , ὅτι κατὰ τὸν παρόντα καιρὸν τὰς παρὰ Μωϋσεῖ θυσίας καὶ προσφορὰς οὐκ ἠθέλησας · ἀντὶ δ’ ἐκείνων τὰ ὦτά μου καὶ τὴν ὑπακοὴν τῶν σῶν λογίων κατηρτίσω · καὶ ἀντὶ ὁλοκαυτωμάτων καὶ τῶν περὶ ἁμαρτίας θυσιῶν αὐτὸς ἐμαυτὸν προσήγαγόν σοι . διό φησιν · ἰδοὺ ἥκω κληθεὶςὑπὸ σοῦ καὶ προθυμότατα ὑπακούσας . ἥκω δὲ σπεύσας τοῦ ποιῆσαι τὸ θέλημά σου · τοῦτο γὰρ ἀντὶ πάσης ὁλοκαύτου θυσίας πέπεισμαί σε ἀποδέχεσθαι . καὶ τοῦτο δὲ ἐν κεφαλίδι βιβλίου γέγραπται περὶ ἐμοῦ , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον · ἐν τῷ τεύχει τοῦ ὁρισμοῦ σου γέγραπται περὶ ἐμοῦ , τοῦτο δὲ ποῖον ἢ τὸ προτιμῆσαι τὸ θέλημά σου θυσιῶν καὶ ὁλοκαυτωμάτων ; καὶ τὸ ποιῆσαι τὸν νόμον σου οὐ κατὰ τὴν πρόχειρον λέξιν οὐδὲ ὁμοίως τοῖς πολλοῖς τὰ παρὰ Μωϋσεῖ παρηγγελμένα φυλάττοντας · ἐν μέσῳ δὲ τῆς κοιλίας μου , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον · προεθυμήθην τὸν νόμον σου ἔνδοθεν τῶν ἐγκάτων μου . εἰ γάρ τίς ἐστι κοιλία ψυχῆς , τροπικῶς οὕτως ὀνομαζομένη , περὶ ἧς καὶ ἐν εὐαγγελίοις λέλεκται · ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος , ἁλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον · ἐν τούτῳ τῷ ἀπορρήτῳ καὶ ἀποκρύφῳ τῆς ψυχῆς ταμείῳ τὸν νόμον σου , φησίν , ἐβουλήθην ποιῆσαι , καὶ περὶ θυσιῶν καὶ ὁλοκαυτωμάτων ἐντολὰς πνευματικῶς καὶ κατὰ διάνοιαν ἐπιτελέσαι · ταῦτα γὰρ ἔγνων σοι φίλα καὶ πολλῷ κρείττονα τῶν σωματικῶς Ἰουδαίοις παραδεδομένων .
Lemmas: πολύς ποιέω σῦς , κύριος ὁ θεός ἐγώ , ὁ θαυμάσιος σύ , καί ὁ διαλογισμός σύ οὐ εἰμί τίς ὁμοιόω σύ · ἀπαγγέλλω καί λαλέω , πληθύνω ὑπέρ ἀριθμός . θυσία καί προσφορά οὐ ἐθέλω , οὖς δέ καταρτίζω ἐγώ · ὁλοκαύτωμα καί περί ἁμαρτία οὐ ἐξαιτέω . τότε εἶπον · ἰδού ἥκω , ἐν κεφαλίς βιβλίον γράφω περί ἐγώ · ὁ ποιέω ὁ θεός ὁ θέλημα σύ βούλομαι , καί ὁ νόμος σύ ἐν μέσος ὁ κοιλία ἐγώ . ὁ ὁ πολυποίκιλος ὁ θεός σοφία κατανοέω ἐν τε ὁ καθόλου κτίσμα καί ὁ κατά μέρος ὁ τε αἰσθητός καί ὁ κατά διάνοια θεωρέω εἰς ἔκπληξις ἔρχομαι ὁ ὑπερμεγέθης δύναμις ὁ ὁ ὅλος θεός εἶπον ἄν · πολύς ποιέω σῦς , κύριος ὁ θεός ἐγώ , ὁ θαυμάσιος σύ . ἀλλά καί ὁ λόγος ἐξετάζω ὁ κατά ὅλος πρόνοια , κατά ὅς ὁ σύμπας διοικέω , ἔπειτα εὑρίσκω αὐτός ἀκατάληπτος , προστίθημι λέγω · καί ὁ διαλογισμός σύ οὐ εἰμί τίς ὁμοιόω σύ . οἷος εἰμί ὁ λέγω · εἰμί βάθος πλοῦτος καί σοφία , καί γνῶσις θεός ὡς ἀνεξερεύνητος ὁ κρίμα αὐτός , καί ἀνεξιχνίαστος ὁ ὁδός αὐτός . ἐν δέ ὁ πρόκειμαι ὁ Δαῦδ κατά καιρός οὗτος προφέρω ὁ φωνή ἔργον μανθάνω , ὡς καινός τις τρόπος σῴζω ὁ διά ὑπακοή ὁ θεῖον λόγιος · πάλαι μέν γάρ διά Μωϋσῆς θυσία καί ὁλοκαυτέω ἀναφορά προστάσσω ὑπέρ ἁμαρτία προσφέρω , νυνί δέ καινός παραδίδωμι τρόπος σωτηρία ὁ δίχα θυσία καί ὁλοκαύτωμα . διδάσκω δέ καί ὡς εἰμί μυρίος σωτηρία φάρμακον , ὅσπερ ὁ ὁ θεός χάρις ὁ ἄνθρωπος δωρέω , οὐ εἰμί τε κατά ἄξιος εἶπον οὐδέ διάνοια περιλαμβάνω ὁ ὁ θεός διαλογισμός ὁ πλῆθος . ὁ δέ Σύμμαχος · παμπολύς , φημί , ποιέω σῦς , κύριος ὁ θεός ἐγώ , ὁ τεράστιος σύ , καί ὁ διαλογισμός σύ ὁ ὑπέρ ἐγώ οὐ εἰμί ἐκτίθημι ἐπί σύ . εἶτα ἀντί ὁ · ἀπαγγέλλω καί λαλέω , πληθύνω ὑπέρ ἄμμος , πάλιν ὁ Σύμμαχος οὗτος ἑρμηνεύω ὁ τρόπος · ἐάν ἀπαγγέλλω καταγγέλλω , πλείων εἰμί ὁ διηγέομαι . ἐκ μέρος μέν γάρ , φημί , γιγνώσκω καί ἐκ μέρος προφητεύω . ὁ γε μήv πᾶς ἀναρίθμητος καί ἀκατάληπτος τυγχάνω ὁ θαυμάσιος σύ . πλήν ἐν ὅς καταλαμβάνω καί οὗτος εὑρίσκω , ὅτι κατά ὁ πάρειμι καιρός ὁ παρά Μωϋσῆς θυσία καί προσφορά οὐ ἐθέλω · ἀντί δέ ἐκεῖνος ὁ οὖς ἐγώ καί ὁ ὑπακοή ὁ σός λόγιος καταρτίζω · καί ἀντί ὁλοκαύτωμα καί ὁ περί ἁμαρτία θυσία αὐτός ἐμαυτοῦ προσάγω σύ . διό φημί · ἰδού ἥκω κληθεὶςὑπὸ σύ καί πρόθυμος ὑπακούω . ἥκω δέ σπεύδω ὁ ποιέω ὁ θέλημα σύ · οὗτος γάρ ἀντί πᾶς ὁλόκαυτος θυσία πείθω σύ ἀποδέχομαι . καί οὗτος δέ ἐν κεφαλίς βιβλίον γράφω περί ἐγώ , ἢ κατά ὁ Σύμμαχος · ἐν ὁ τεῦχος ὁ ὁρισμός σύ γράφω περί ἐγώ , οὗτος δέ ποῖος ἢ ὁ προτιμάω ὁ θέλημα σύ θυσία καί ὁλοκαύτωμα ; καί ὁ ποιέω ὁ νόμος σύ οὖον κατά ὁ πρόχειρον λέξις οὐδέ ὁμοίως ὁ πολύς ὁ παρά Μωϋσῆς παραγγέλλω φυλάσσω · ἐν μέσος δέ ὁ κοιλία ἐγώ , ἢ κατά ὁ Σύμμαχος · προθυμέομαι ὁ νόμος σύ ἔνδοθεν ὁ ἔγκατα ἐγώ . εἰμί γάρ τίς εἰμί κοιλία Ψυχή , τροπικός οὕτως ὀνομάζω , περί ὅς καί ἐν εὐαγγέλιον λέγω · ποταμός ἐκ ὁ κοιλία αὐτός ῥέω ὕδωρ ζῶ , ἅλλομαι εἰς ζωή αἰώνιος · ἐν οὗτος ὁ ἀπόρρητος καί ἀπόκρυφος ὁ Ψυχή ταμεῖον ὁ νόμος σύ , φημί , βούλομαι ποιέω , καί περί θυσία καί ὁλοκαύτωμα ἐντολή πνευματικός καί κατά διάνοια ἐπιτελέω · οὗτος γάρ γιγνώσκω σύ φίλος καί πολύς ἀγαθός ὁ σωματικός Ἰουδαῖος παραδίδωμι .