eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_32.8
Μακάριον τὸ ἔθνος , οὗ ἐστιν κύριος ὁ θεὸς αὐτοῦ , λαός , ὃν ἐξελέξατο εἰς κληρονομίαν ἑαυτῷ . ἐξ οὐρανοῦ ἐπέβλεψεν ὁ κύριος , εἶδεν πάντας τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων · ἐξ ἑτοίμου κατοικητηρίου αὑτοῦ ἐπέβλεψεν ἐπὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν , ὁ πλάσας κατα μόνας τὰς καρδίας αὐτῶν , ὁ συνιεὶς ἐπὶ πάντα τὰ ἔργα αὐτῶν . οὐ σῴζεται βασιλεὺς διὰ πολλὴν δύναμιν , καὶ γίγας οὐ σωθήσεται ἐν πλήθει ἰσχύος αὐτοῦ · ψευδὴς ἵππος εἰς σωτηρίαν , ἐν δὲ πλήθει δυνάμεως αὐτοῦ οὐ σωθήσεται . ἰδοὺ οἱ ὀφθαλμοὶ κυρίου ἐπὶ τοὺς φοβουμένους αὐτὸν τοὺς ἐλπίζοντας ἐπὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ ῥύσασθαι ἐκ θανάτου τὰς ψυχὰς αὐτῶν καὶ διαθρέψαι αὐτοὺς ἐν λιμῷ . Πάλαι μὲν γὰρ ἦν Ἰσραὴλ μερὶς καὶ κληρονομία αὐτοῦ , ἀλλ’ ἐπεὶ ἠθέτησε μεταβέβληται ἡ χάρις ἐπὶ τὰ ἔθνη , ἵνα γνῶμεν , πῶς ὑπέστη τὸ μακαριζόμενον ἔθνος καὶ πόθεν εἴληφε τὴν σύστασιν ὁ λαὸς ὃν ἐξελέξατο εἰς κληρονομίαν ἑαυτῷ , ἀκολούθως διδάσκει , ὡς ἄρα αὐτὸς ὁ κύριος πάντας τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν ἐπισκεψάμενος , ἐξ ἁπάντων τούτων συνεστήσατο τὸ προλεχθὲν ἔθνος καὶ τὸν προειρημένον λαὸν οὐ διακόνοις ἑτέροις κεχρημένος . Ἀντὶ δὲ τοῦ ἐξ ἑτοίμου κατοικητηρίου αὑτοῦ , ὁ μὲν Ἀκύλας · ἀπὸ ἑδράσματος καθέδρας αὑτοῦ , ἡρμήνευσεν , ὁ δὲ Σύμμαχος · ἀπὸ ἕδρας κατοικίας αὑτοῦ ἐπέβλεψεν . Ὁ δὲ λόγος αὐτοῦ τὴν σωτηρίαν διεκονεῖτο τοῖς σωζομένοις · ἀπέστειλε γὰρ τὸν λόγον αὐτοῦ καὶ ἰάσατο αὐτοὺς καὶ ἐρρύσατο αὐτοὺς ἐκ τῶν διαφθορῶν αὐτῶν . διὰ τί δὲ ἐξ οὐρανοῦ ἐπέβλεψε κύριος , καὶ τί τὸ αἴτιον τοῦ καταξιῶσαι τῆς ἑαυτοῦ ἐπισκοπῆς πάντας τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων , παρίστησιν ἑξῆς λέγων · ὁ πλάσας καταμόνας τὰς καρδίας αὐτῶν , ἀνθ’ οὗ ὁ Σύμμαχός φησιν · ὁ πλάσσων καταμόνας ἑκάστην καρδίαν αὐτῶν . εἰ μὲν γὰρ ὁμοίως τοῖς ἀλόγοις ζῴοις καὶ τὸν ἀνθρώπινον νοῦν ὑφίστη , οὐδὲν ἦν ἀναγκαῖον ἐπιβλέπειν αὐτὸν ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων · ἀπήρκει γὰρ ἡ καθ’ ὅλου πρόνοια πάντων ἐξ ἴσου προνοουμένη . νυνὶ δέ , ἐπειδήπερ ἐξαίρετός τις οὐσία ἀνθρώπου ψυχή , ἐπεὶ περὶ μόνου ἀνθρώπου μεμαρτύρηται εἰρηκώς · ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ’ ὁμοίωσιν · καὶ ἐποίησεν ὁ κύριος τὸν ἄνθρωπον , κατ’ εἰκόνα θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν . εἰκότως , ὡς ἂν τῆς ἑαυτοῦ εἰκόνος προνοῶν , ἐξ οὐρανοῦ ἐπέβλεψε καὶ εἶδε πάντας τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων . ὃ δὴ παριστὰς ὁ παρὼν λόγος φησίν · ὁ πλάσσων καταμόνας τὰς καρδίας αὐτῶν . καταμόνας δὲ εἴρηται ἀντὶ τοῦ ἀφωρισμένως παρὰ τὰ λοιπὰ ζῷα . καρδίας δὲ λέγων τοὺς λογισμοὺς ἐδήλου , καὶ ὅτι ἀφωρισμένως ἕκαστος ἄνθρωπος ὥσπερ ταμιεῖον ἀποκεκλεισμένον ἔχει τὴν ἑαυτοῦ διάνοιαν ὡς μηδένα δύνασθαι ἑτέρους καταλαμβάνειν λογισμούς . οὐδεὶς γοῦν οἶδεν ἀνθρώπων τὰ τοῦ ἀνθρώπου , εἰ μὴ τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου τὸ ἐν αὐτῷ . διὸ περὶ μόνου τοῦ σωτῆρος ἡμῶν εἰς παράστασιν τῆς αὐτοῦ θεότητος ἐλέγετο · αὐτὸς γὰρ ᾔδει , τί ἦν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ , καὶ πάλιν · εἰδὼς δὲ τοὺς διαλογισμοὺς αὐτῶν . τοῦτο δὲ καὶ ἐν τοῖς προκειμένοις παρίσταται · μετὰ γὰρ τό · ὁ πλάσας καταμόνας τὰς καρδίας αὐτῶν , συνῆπται τό · ὁ συνιεὶς πάντα τὰ ἔργα αὐτῶν . μόνος γὰρ αὐτὸς συνίησιν ἐξ ὁποίας προαιρέσεως τὰ τῶν ἀνθρώπων ἔργα ἐπιτελεῖται μηδενὸς ἄλλου δυναμένου συνιέναι , ποίᾳ προθέσει καὶ ὁποίᾳ ὁρμῇ ἕκαστος τῶν ἀνθρώπων πράττει , ἃ πράττει . Ἔχεται τῆς τῶν προλελεγμένων διανοίας τὰ προκείμενα · συγκαλέσας γὰρ ὁ λόγος πάντας τοὺς ἐπὶ γῆς ἀνθρώπους ἐπὶ τὸν φόβον τοῦ θεοῦ διὰ τοῦ προειπεῖν · φοβηθήτω τὸν κύριον πᾶσα ἡ γῆ , εἶτα παραθαρρύνας μὴ ἀγωνιᾶν μηδὲ φοβεῖσθαι τοὺς μέλλοντας ἐπανίστασθαι αὐτοῖς διωγμοὺς συνῆψε διὰ τῶν ἔμπροσθεν τό · κύριος διασκεδάζει βουλὰς ἐθνῶν καὶ τὰ ἑξῆς . τῆς οὖν αὐτῆς διανοίας ἐχόμενος καὶ διὰ τῶν προκειμένων φησί · θαρσεῖτε , πάντες ὑμεῖς πρὸς οὓς ὁ λόγος . εἰ γοῦν προσέλθοιτε τῷ αὐτοῦ φόβῳ , ἕξετε τοὺς αὐτοῦ ὀφθαλμοὺς καὶ τὴν διορατικὴν αὐτοῦ δύναμιν ἐπισκοποῦσαν ὑμᾶς , καὶ πάντων ἐχθρῶν καὶ ἐπιβούλων ῥυομένην . ἰδοὺ γὰρ οἱ ὀφθαλμοὶ κυρίου ἐπὶ τοὺς φοβουμένους αὐτόν , τοὺς ἐλπίζοντας ἐπὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ ῥύσασθαι ἐκ θανάτου τὰς ψυχὰς αὐτῶν . δίχα γὰρ αὐτῶν τῶν τοῦ θεοῦ ὀφθαλμῶν οὐκ ἔστιν ἄλλη σωτηρίας ἐλπὶς οὔτε βασιλεῖ στρατιωτικῇ δυνάμει θαρροῦντι οὔτε γίγαντι ἐπὶ πλήθει δυνάμεως καὶ ἰσχύος γαυρουμένῳ οὔτε ἵππῳ ποδῶν ὠκύτητι θαρροῦντι · πάντα γὰρ ταῦτα διαψεύδεται , σφάλλει καὶ πλανᾷ τοὺς ἐπ’ αὐτοῖς ἠλπικότας . Ἀλλ’ ὑμεῖς θαρσεῖτε οἱ τὸν κύριον ἐπικαλοῦντες καὶ τὸν αὐτοῦ φόβον ἀνειληφότες καὶ μήτε βουλὰς ἐθνῶν φοβεῖσθε , ἃς ὁ κύριος διασκεδάννυσι , μήτε λογισμοὺς λαῶν , οὓς ὁ κύριος ἀθετεῖ , μήτε βουλὰς ἀρχόντων , ἃς αὐτὸς ἀνατρέπει . ἀλλὰ μηδὲ βασιλέα πλήθει στρατιωτικῆς δυνάμεως πεποιθότα καταπλήττεσθε μηδὲ γίγαντα ἰσχύϊ καὶ ἀλκῇ σώματος τυφούμενον , ἔχοντες δὲ μέγα φυλακτήριον τοὺς τῆς προνοίας αὐτοῦ ὀφθαλμούς , ἐπ’ αὐτὸν ἐλπίζετε μόνον καὶ ἐπὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ εἰς τὸ ῥύσασθαι ἐκ θανάτου τὰς ψυχὰς αὐτῶν . θάνατος δ’ ἂν εἴη ψυχῆς ἡ ἄρνησις τοῦ θεοῦ καὶ ἡ παντελὴς ἀποστασία καὶ αἱ πρὸς θάνατον ἁμαρτίαι ὥστε , κἂν συμβῇ ποτε τῶν ἐλπιζόντων ἐπὶ τὸν κύριον τὰ σώματα θανάτῳ παραδίδοσθαι τῷ κοινῷ διὰ τὴν εἰς αὐτὸν μαρτυρίαν , ἀλλ’ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ τοῦ κρείττονος ἐπιμεληθέντες τὰς ψυχὰς αὐτῶν ἐρρύσαντο ἐκ θανάτου . οὐ μόνον δὲ τοῦτο ποιοῦσιν , ἀλλὰ καὶ τοῦ διαθρέψαι αὐτοὺς ἐν λιμῷ πρόνοιαν ποιοῦνται · ἐν γὰρ τοῖς καιροῖς τῶν διωγμῶν , καθ’ οὓς πολλάκις κεκώλυνται μὲν αἱ διδασκαλίαι καὶ τὰ τῶν θεοπνεύστων γραφῶν ἀναγνώσματα , σπανίζει δὲ ὁ τὰς πνευματικὰς τροφὰς ταῖς τῶν ἀνθρώπων διαδιδοὺς ψυχαῖς , ὅμως οἱ ὀφθαλμοὶ τοῦ κυρίου τῇ τοῦ θείου πνεύματος ἐπιρροῇ καὶ τούτων τὰς ψυχὰς διατρέφουσι θεοδιδάκτους αὐτοὺς ἀπεργαζόμενοι ὡς καὶ ἄνευ τῆς ἀνθρώπων διδασκαλίας ἀπορρήτῳ δυνάμει τρέφεσθαι .
Lemmas: Μακάριος ὁ ἔθνος , ὅς εἰμί κύριος ὁ θεός αὐτός , λαός , ὅς ἐκλέγω εἰς κληρονομία ἑαυτοῦ . ἐκ οὐρανός ἐπιβλέπω ὁ κύριος , ὁράω πᾶς ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος · ἐκ ἑτοῖμος κατοικητήριος αὐτός ἐπιβλέπω ἐπί πᾶς ὁ κατοικέω ὁ γῆ , ὁ πλάσσω κατά μόνος ὁ Καρδία αὐτός , ὁ συνίημι ἐπί πᾶς ὁ ἔργον αὐτός . οὖον σῴζω βασιλεύς διά πολύς δύναμις , καί Γίγας οὖον σῴζω ἐν πλῆθος ἰσχύς αὐτός · ψευδής ἵππος εἰς σωτηρία , ἐν δέ πλῆθος δύναμις αὐτός οὖον σῴζω . ἰδού ὁ ὀφθαλμός κύριος ἐπί ὁ φοβέω αὐτός ὁ ἐλπίζω ἐπί ὁ ἔλεος αὐτός ῥύομαι ἐκ θάνατος ὁ ψυχή αὐτός καί διατρέφω αὐτός ἐν λιμός . Πάλη μέν γάρ εἰμί Ἰσραήλ μερίς καί κληρονομία αὐτός , ἀλλά ἐπεί ἀθετέω μεταβάλλω ὁ χάρις ἐπί ὁ ἔθνος , ἵνα γιγνώσκω , πῶς ὑφίστημι ὁ μακαρίζω ἔθνος καί πόθεν λαμβάνω ὁ σύστασις ὁ λαός ὅς ἐκλέγω εἰς κληρονομία ἑαυτοῦ , ἀκόλουθος διδάσκω , ὡς ἄρα αὐτός ὁ κύριος πᾶς ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ὁ κατοικέω ὁ γῆ ἐπισκοπέω , ἐκ ἅπας οὗτος συνίστημι ὁ προλέγω ἔθνος καί ὁ προερέω λαός οὖον διάκονος ἕτερος χράομαι . ἀντί δέ ὁ ἐκ ἑτοῖμος κατοικητήριος αὐτός , ὁ μέν Ἀκύλας · ἀπό δράσμα καθέδρα αὐτός , ἑρμηνεύω , ὁ δέ Σύμμαχος · ἀπό ἕδρα κατοίκιος αὐτός ἐπιβλέπω . ὁ δέ λόγος αὐτός ὁ σωτηρία διακονέω ὁ σῴζω · ἀποστέλλω γάρ ὁ λόγος αὐτός καί ἰάομαι αὐτός καί ῥύομαι αὐτός ἐκ ὁ διαφθορά αὐτός . διά τίς δέ ἐκ οὐρανός ἐπιβλέπω κύριος , καί τίς ὁ αἴτιος ὁ καταξιόω ὁ ἑαυτοῦ ἐπισκοπή πᾶς ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος , παρίστημι ἑξῆς λέγω · ὁ πλάσσω καταμόνας ὁ Καρδία αὐτός , ἀντί ὅς ὁ Σύμμαχος φημί · ὁ πλάσσω καταμόνας ἕκαστος Καρδία αὐτός . εἰμί μέν γάρ ὁμοίως ὁ ἄλογος ζῷον καί ὁ ἀνθρώπινος νόος ὑφίστημι , οὐδείς εἰμί ἀναγκαῖος ἐπιβλέπω αὐτός ἐπί ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος · ἀπαίρω γάρ ὁ κατά ὅλος πρόνοια πᾶς ἐκ ἴσος προνοέω . νυνί δέ , ἐπεί ἐξαιρετός τις οὐσία ἄνθρωπος ψυχή , ἐπεί περί μόνος ἄνθρωπος μαρτυρέω εἴρω · ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος καί κατά ὁμοίωσις · καί ποιέω ὁ κύριος ὁ ἄνθρωπος , κατά εἰκών θεός ποιέω αὐτός . εἰκότως , ὡς εἄν ὁ ἑαυτοῦ εἰκών προνοέω , ἐκ οὐρανός ἐπιβλέπω καί ὁράω πᾶς ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος . ὅς δή παρίστημι ὁ πάρειμι λόγος φημί · ὁ πλάσσω καταμόνας ὁ Καρδία αὐτός . καταμόνας δέ εἴρω ἀντί ὁ ἀφωρισμένως παρά ὁ λοιπάς ζῷον . Καρδία δέ λέγω ὁ λογισμός δηλόω , καί ὅτι ἀφωρισμένως ἕκαστος ἄνθρωπος ὥσπερ ταμιεῖον ἀποκλείω ἔχω ὁ ἑαυτοῦ διάνοια ὡς μηδείς δύναμαι ἕτερος καταλαμβάνω λογισμός . οὐδείς γοῦν οἶδα ἄνθρωπος ὁ ὁ ἄνθρωπος , εἰμί μή ὁ πνεῦμα ὁ ἄνθρωπος ὁ ἐν αὐτός . διό περί μόνος ὁ σωτήρ ἐγώ εἰς παράστασις ὁ αὐτός θεότης λέγω · αὐτός γάρ οἶδα , τίς εἰμί ἐν ὁ ἄνθρωπος , καί πάλιν · εἰδοί δέ ὁ διαλογισμός αὐτός . οὗτος δέ καί ἐν ὁ πρόκειμαι παρίστημι · μετά γάρ ὁ · ὁ πλάσσω καταμόνας ὁ Καρδία αὐτός , συνάπτω ὁ · ὁ συνίημι πᾶς ὁ ἔργον αὐτός . μόνος γάρ αὐτός συνίημι ἐκ ὁποῖος προαίρεσις ὁ ὁ ἄνθρωπος ἔργον ἐπιτελέω μηδείς ἄλλος δύναμαι συνίημι , ποῖος πρόθεσις καί ὁποῖος ὁρμή ἕκαστος ὁ ἄνθρωπος πράσσω , ὁ πράσσω . ἔχω ὁ ὁ προλέγω διάνοια ὁ πρόκειμαι · συγκαλέω γάρ ὁ λόγος πᾶς ὁ ἐπί γῆ ἄνθρωπος ἐπί ὁ φόβος ὁ θεός διά ὁ προεῖπον · φοβέω ὁ κύριος πᾶς ὁ γῆ , εἶτα παραθαρσύνω μή ἀγωνιάω μηδέ φοβέω ὁ μέλλω ἐπανίστημι αὐτός διωγμός συνάπτω διά ὁ ἔμπροσθεν ὁ · κύριος διασκεδάζω βουλή ἔθνος καί ὁ ἑξῆς . ὁ οὖν αὐτός διάνοια ἔχω καί διά ὁ πρόκειμαι φημί · θαρσέω , πᾶς σύ πρός ὅς ὁ λόγος . εἰμί γοῦν προσέρχομαι ὁ αὐτός φόβος , ἔχω ὁ αὐτός ὀφθαλμός καί ὁ διορατικός αὐτός δύναμις ἐπισκοπέω σύ , καί πᾶς ἐχθρός καί ἐπίβουλος ῥύομαι . ἰδού γάρ ὁ ὀφθαλμός κύριος ἐπί ὁ φοβέω αὐτός , ὁ ἐλπίζω ἐπί ὁ ἔλεος αὐτός ῥύομαι ἐκ θάνατος ὁ ψυχή αὐτός . δίχα γάρ αὐτός ὁ ὁ θεός ὀφθαλμός οὐ εἰμί ἄλλος σωτηρία Ἐλπὶς οὔτε βασιλεύς στρατιωτικός δύναμις θαρσέω οὔτε Γίγας ἐπί πλῆθος δύναμις καί ἰσχύς γαυρόω οὔτε ἵππος πούς ὠκύτης θαρσέω · πᾶς γάρ οὗτος διαψεύδω , σφάλλω καί πλανάω ὁ ἐπί αὐτός ἐλπίζω . ἀλλά σύ θαρσέω ὁ ὁ κύριος ἐπικαλέω καί ὁ αὐτός φόβος ἀναλαμβάνω καί μήτε βουλή ἔθνος φοβέω , ὅς ὁ κύριος διασκεδάννυμι , μήτε λογισμός λαός , ὅς ὁ κύριος ἀθετέω , μήτε βουλή ἄρχω , ὅς αὐτός ἀνατρέπω . ἀλλά μηδέ βασιλεύς πλῆθος στρατιωτικός δύναμις πείθω καταπλήσσω μηδέ Γίγας ἰσχύς καί ἀλκή σῶμα τυφόω , ἔχω δέ μέγας φυλακτήριον ὁ ὁ πρόνοια αὐτός ὀφθαλμός , ἐπί αὐτός ἐλπίζω μόνος καί ἐπί ὁ ἔλεος αὐτός εἰς ὁ ῥύομαι ἐκ θάνατος ὁ ψυχή αὐτός . θάνατος δέ εἄν εἰμί Ψυχή ὁ ἄρνησις ὁ θεός καί ὁ παντελής ἀποστασία καί ὁ πρός θάνατος ἁμαρτία ὥστε , κἀν συμβαίνω ποτός ὁ ἐλπίζω ἐπί ὁ κύριος ὁ σῶμα θάνατος παραδίδωμι ὁ κοινός διά ὁ εἰς αὐτός μαρτυρία , ἀλλά ὁ ὀφθαλμός αὐτός ὁ ἀγαθός ἐπιμελέομαι ὁ ψυχή αὐτός ῥύομαι ἐκ θάνατος . οὖον μόνος δέ οὗτος ποιέω , ἀλλά καί ὁ διατρέφω αὐτός ἐν λιμός πρόνοια ποιέω · ἐν γάρ ὁ καιρός ὁ διωγμός , κατά ὅς πολλάκις κωλύω μέν ὁ διδασκαλία καί ὁ ὁ θεόπνευστος γραφεύς ἀνάγνωσμα , σπανίζω δέ ὁ ὁ πνευματικός τροφή ὁ ὁ ἄνθρωπος διαδίδωμι Ψυχή , ὅμως ὁ ὀφθαλμός ὁ κύριος ὁ ὁ θεῖον πνεῦμα ἐπιρροή καί οὗτος ὁ ψυχή διατρέφω θεοδίδακτος αὐτός ἀπεργάζομαι ὡς καί ἄνευ ὁ ἄνθρωπος διδασκαλία ἀπόρρητος δύναμις τρέφω .