eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_65.1
Eἰς τὸ τέλος , ᾠδὴ ψαλμοῦ . Ἀλαλάξατε τῷ θεῷ , πᾶσα ἡ γῆ , ψάλατε δὴ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ , δότε δόξαν αἰνέσει αὐτοῦ . εἴπατε τῷ θεῷ · ὡς φοβερὰ τὰ ἔργα σου · ἐν τῷ πλήθει τῆς δυνάμεώς σου ψεύσονταί σε οἱ ἐχθροί σου . Eὐαγγελικὸς ὑπάρχει καὶ ὁ παρὼν ψαλμὸς τὴν τῶν ἐθνῶν περιέχων κλῆσιν . ἤμελλε δὲ ἄρα οὐ καθ’ οὓς ᾔδετο χρόνους τέλους τυγχάνειν , ἀλλ’ ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων · διὸ ἀναπέμπει τὴν τῶν δηλουμένων προφητείαν εἰς τὸ τέλος . ῎Εστι δὲ ᾠδὴ ψαλμοῦ ἔμπαλιν ἢ κατὰ τὸν πρὸ αὐτοῦ , ὡς ἐπεγέγραπτο ψαλμὸς ᾠδῆς · ᾖδε γὰρ καὶ ἔψαλλε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον σὺν πολλῇ χαρᾷ διὰ τῆς ὑποδεξαμένης αὐτὸ προφητικῆς ψυχῆς ἐπὶ τοῖς δι’ αὐτοῦ θεσπιζομένοις ἀγαθοῖς · ἐφ’ οἷς καὶ πᾶσι τοῖς ἔθνεσι τοῖς τὴν σωτήριον χάριν ὑποδεξομένοις παρακελεύεται πράττειν τινὰ , ἅπερ ἀναγκαῖον ἐπιτελεῖν ἡμᾶς , οἷς ταῦτα προανεφωνεῖτο . Προστάττει τοίνυν πάσῃ τῇ γῇ , τουτέστι τοῖς τὸ τῆς γῆς στοιχεῖον οἰκοῦσιν ἅπασιν , μὴ τοῖς Μωσέως παραγγέλμασι καὶ τῷ βαρεῖ ζυγῷ τοῦ νόμου ἑαυτοὺς ὑποτάττειν , μόνα δὲ τὰ διὰ τῶν μετὰ χεῖρας κελευόμενα ποιεῖν καὶ πρῶτον μὲν ἀλαλάζειν τῷ θεῷ , δεύτερον ψάλλειν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ , τρίτον δόξαν διδόναι τῇ αἰνέσει αὐτοῦ , τέταρτον λέγειν τῷ θεῷ · ὡς φοβερὰ τὰ ἔργα σου , καί · ἐν τῷ πλήθει τῆς δυνάμεώς σου ψεύσονταί σε οἱ ἐχθροί σου . Τὸ μὲν οὖν πρῶτον δι’ ἐπιστήμης καὶ γνώσεως ἀληθοῦς ἐπιτελέσωμεν ἀλαλάζοντες τῷ θεῷ δίκην τῶν ἐν πολέμοις ἀναφωνούντων καὶ ἀλαλαζόντων στρατιωτῶν , οἳ τῇ δυνάμει τῆς φωνῆς καταπληκτικοὺς καὶ φοβεροὺς ἑαυτοὺς τοῖς πολεμίοις ἐμφαίνουσιν . ἐπεὶ τοίνυν τοὺς ἡμετέρους ἐχθροὺς τοὺς πάλαι τὴν ψυχὴν ἡμῶν εἰς τὴν πολύθεον πλάνην ᾐχμαλωτικότας ἐλαύνων καὶ πολεμῶν ὁ σωτὴρ ἡμῶν καὶ πάντας ἡμᾶς τοὺς αὐτοῦ στρατιώτας κατ’ αὐτῶν ὁπλίζει , εἰκότως διὰ τῶν πρὸς τὸν θεὸν εὐχῶν ἀλαλάζειν κελευόμεθα στεναγμοῖς τε ἀλαλήτοις συμπράττειν τῇ νίκῃ τοῦ βασιλέως ἡμῶν . Γίνεται δὲ ὁ ἀλαλαγμὸς δι’ εὐχῶν , γίνεται δὲ καὶ διὰ θεολογίας , γίνεται δὲ καὶ διὰ ὑγιοῦς καὶ τετρανωμένης γνώσεως , γίνεται καὶ διὰ τῆς πνευματικῆς ἱερουργίας , ἣν ἐν ταῖς εὐχαριστίαις κατὰ τὰ μυστήρια τῆς καινῆς διαθήκης καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἐπιτελοῦμεν , ὁπηνίκα , τῆς θυσίας τοῦ ἀμνοῦ τοῦ θεοῦ τὴν ἀνάμνησιν ποιούμενοι , τὴν προφητείαν πληροῦμεν τὴν φάσκουσαν · ἐκύκλωσα καὶ ἔθυσα ἐν τῇ σκηνῇ αὐτοῦ θυσίαν αἰνέσεως καὶ ἀλαλαγμοῦ . διὸ καὶ ἕτερον λόγιον τὸν τούτων ἐπιστήμονα λαὸν μακαρίζει φάσκον · μακάριος ὁ λαὸς ὁ γινώσκων ἀλαλαγμόν . τοῦτο δὴ οὖν πρῶτον ἀναγκαίως τὸ προφητικὸν πνεῦμα πᾶσιν ἀνθρώποις πράττειν διακελεύεται φάσκον · Ἀλαλάξατε τῷ θεῷ , πᾶσα ἡ γῆ . Εἶτα δεύτερον ψάλλειν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ προστάττει , ὃ καὶ αὐτὸ κατὰ πάντα τόπον εἴωθεν ὑφ’ ἡμῶν ἐπιτελεῖσθαι , ἐπεὶ κατὰ πᾶσαν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ τὴν ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἱδρυμένην , αὐτὰ δὴ ταῦτα μελῳδεῖσθαι καὶ ψάλλεσθαι οὐχ Ἕλλησι μόνοις , ἀλλὰ καὶ βαρβάροις παραδέδοται . καὶ ἄλλως δὲ νόμοις ἀλληγορίας τὸ σῶμα τὸ ἀνθρώπιον , ὥσπερ ὄργανον τῇ ψυχῇ δεδομένον , ψαλτήριον εἴωθεν ὀνομάζεσθαι , δι’ οὗ ὁ εἴσω ἄνθρωπος ἀνακρουόμενος ἐπιστημόνως τὰ μέλη καὶ τὰ αἰσθητήρια τῷ ὀνόματι τοῦ θεοῦ λέγοιτ’ ἂν εἰκότως ψάλλειν . Tὰ μὲν οὖν τῆς γνώσεως καὶ διὰ τοῦ ἀλαλαγμοῦ αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν ἡ ψυχὴ κατώρθου · διὸ αὐτῷ τῷ θεῷ ἠλάλαξεν · τὰ δὲ τοῦ ψάλλειν διὰ τῆς τοῦ σώματος ἠθικῆς καὶ πρακτικῆς κινήσεως ἐνεργεῖ · διὸ λέλεκται · τῷ ὀνόματι αὐτοῦ . εὐφημίαν γὰρ τῷ τοῦ θεοῦ ὀνόματι φέροι ἂν ἡ διὰ τῶν πράξεων τοῖς πολλοῖς θεωρουμένη κατόρθωσις . Kαὶ τρίτον δὲ πρόσταγμα πᾶσιν ἡμῖν τοῖς ἐξ ἐθνῶν τὸν θεὸν ἐπεγνωκόσι παρήγγελται τὸ κελεῦον διδόναι δόξαν οὐ τῷ θεῷ , ἀπήρκει γὰρ ἀλαλάζειν αὐτῷ , ἀλλ’ οὐδὲ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ , τούτῳ γὰρ ψάλλειν ἐκελευόμεθα , τῇ δὲ αἰνέσει αὐτοῦ . αἰνοῦντας γὰρ αὐτὸν προσήκει μὴ ταπεινῶς , μηδὲ ἀδόξως αἰνεῖν , σὺν πολλῇ δὲ τιμῇ καὶ δόξῃ . πρὸς γὰρ τῇ κατὰ διάνοιαν ἐρρωμένῃ περὶ θεοῦ γνώσει δι’ ὀργάνου κατορθουμένῃ προσήκει καὶ διὰ λόγων θείων αἴνους καὶ ὕμνους τοὺς εἰς τὸν θεὸν περιεχόντων σὺν εὐλαβείᾳ καὶ σεβασμίῳ τιμῇ τὸ πρῶτον ἀποπληροῦν πρόσταγμα . διὸ λέλεκται · δότε δόξαν αἰνέσει αὐτοῦ · ἢ κατὰ τὸν Ἀκύλαν · δότε δόξαν ὑμνήσει αὐτοῦ · ἢ κατὰ τὸν Σύμ μαχον · τάξατε εἰς τιμὴν τὸν ὕμνον αὐτοῦ . Ἔτι πρὸς τούτοις τὸ πνεῦμα τὸ προφητικὸν παρακελεύεται πᾶσιν ἡμῖν τεθεωρημένως ἐνατενίζειν τοῖς ἔργοις τοῦ θεοῦ καὶ τὸν νοῦν ἐφιστᾷν , ὅπως φόβου καὶ ἐκπλήξεως γέμῃ τὰ τῆς σοφίας αὐτοῦ μεγαλουργήματα · ἐκ μεγέθους γὰρ καὶ καλλονῆς κτισμάτων ἀναλόγως ὁ γενεσιουργὸς θεωρεῖται , καί · τὰ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται ἥ τε ἀΐδιος αὐτοῦ δύναμις καὶ θειότης . ταῦτ’ οὖν θεωροῦντας ὑπερεκπλήττεσθαι δεῖ καὶ λέγειν τῷ θεῷ · ὡς φοβερὰ τὰ ἔργα σου . Ἀλλ’ ἡμῖν μὲν τοῖς ὑπὸ σοῦ πεφωτισμένοις ἔγνωσται καὶ κατείληπται τὰ ἔργα σου ὄντα φοβερά · οἱ δὲ ἐχθροί σου ἐν σκότῳ καλινδούμενοι , κἂν ἐθέλωσί ποτε περὶ τῶν σῶν ἔργων διεξιέναι καὶ λόγους ὡς οἷόν τε φυσικοὺς ἀποδιδόναι , μακρὰν ἀποπίπτουσι τοῦ πλήθους τῆς σῆς δυνάμεως οὐδὲν ὑγιὲς οὐδὲ ἀληθὲς ἔχοντες λέγειν . διό φαμεν · ἐν τῷ πλήθει τῆς δυνάμεώς σου ψεύσονταί σε οἱ ἐχθροί σου .
Lemmas: ὅς ὁ τέλος , ἀοιδή ψαλμός . ἀλαλάζω ὁ θεός , πᾶς ὁ γῆ , ψάλλω δή ὁ ὄνομα αὐτός , δίδωμι δόξα αἴνεσις αὐτός . εἶπον ὁ θεός · ὡς φοβερός ὁ ἔργον σύ · ἐν ὁ πλῆθος ὁ δύναμις σύ ψεύδω σύ ὁ ἐχθρός σύ . εὐαγγελικός ὑπάρχω καί ὁ πάρειμι ψαλμός ὁ ὁ ἔθνος περιέχω κλῆσις . μέλλω δέ ἄρα οὖον κατά ὅς ἀείδω χρόνος τέλος τυγχάνω , ἀλλά ἐπί συντέλεια ὁ αἰών · διό ἀναπέμπω ὁ ὁ δηλέομαι προφητεία εἰς ὁ τέλος . ῎Εστι δέ ἀοιδή ψαλμός ἔμπαλιν ἢ κατά ὁ πρό αὐτός , ὡς ἐπιγράφω ψαλμός ᾠδή · ἀείδω γάρ καί ψάλλω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος σύν πολύς χαρά διά ὁ ὑποδέχομαι αὐτός προφητικός Ψυχή ἐπί ὁ διά αὐτός θεσπίζω ἀγαθός · ἐπί ὅς καί πᾶς ὁ ἔθνος ὁ ὁ σωτήριος χάρις ὑποδέχομαι παρακελεύομαι πράσσω τις , ὅσπερ ἀναγκαῖος ἐπιτελέω ἐγώ , ὅς οὗτος προαναφωνέω . προστάσσω τοίνυν πᾶς ὁ γῆ , τουτέστι ὁ ὁ ὁ γῆ στοιχεῖον οἰκέω ἅπας , μή ὁ Μωσῆς παράγγελμα καί ὁ βαρύς ζυγόν ὁ νόμος ἑαυτοῦ ὑποτάσσω , μόνος δέ ὁ διά ὁ μετά χείρ κελεύω ποιέω καί πρῶτος μέν ἀλαλάζω ὁ θεός , δύο ψάλλω ὁ ὄνομα αὐτός , τρίτος δόξα δίδωμι ὁ αἴνεσις αὐτός , τέταρτος λέγω ὁ θεός · ὡς φοβερός ὁ ἔργον σύ , καί · ἐν ὁ πλῆθος ὁ δύναμις σύ ψεύδω σύ ὁ ἐχθρός σύ . ὁ μέν οὖν πρῶτος διά ἐπιστήμη καί γνῶσις ἀληθής ἐπιτελέω ἀλαλάζω ὁ θεός δίκη ὁ ἐν πόλεμος ἀναφωνέω καί ἀλαλάζω στρατιώτης , ἕ ὁ δύναμις ὁ φωνή καταπληκτικός καί φοβερός ἑαυτοῦ ὁ πολέμιος ἐμφαίνω . ἐπεί τοίνυν ὁ ἡμέτερος ἐχθρός ὁ πάλαι ὁ ψυχή ἐγώ εἰς ὁ πολύθεος πλάνη αἰχμαλωτίζω ἐλαύνω καί πολεμέω ὁ σωτήρ ἐγώ καί πᾶς ἐγώ ὁ αὐτός στρατιώτης κατά αὐτός ὁπλίζω , εἰκότως διά ὁ πρός ὁ θεός εὖχος ἀλαλάζω κελεύω στεναγμός τε ἀλάλητος συμπράσσω ὁ Νίκη ὁ βασιλεύς ἐγώ . γίγνομαι δέ ὁ ἀλαλαγμός διά εὖχος , γίγνομαι δέ καί διά θεολογία , γίγνομαι δέ καί διά ὑγιής καί τρανωμένος γνῶσις , γίγνομαι καί διά ὁ πνευματικός ἱερουργία , ὅς ἐν ὁ εὐχαριστία κατά ὁ μυστήριον ὁ καινός διαθήκη κατά ὅλος ὁ οἰκέω ἐπιτελέω , ὁπηνίκα , ὁ θυσία ὁ ἀμνός ὁ θεός ὁ ἀνάμνησις ποιέω , ὁ προφητεία πληρόω ὁ φάσκω · κυκλόω καί θύω ἐν ὁ σκηνή αὐτός θυσία αἴνεσις καί ἀλαλαγμός . διό καί ἕτερος λόγιος ὁ οὗτος ἐπιστήμων λαός μακαρίζω φάσκω · μακάριος ὁ λαός ὁ γιγνώσκω ἀλαλαγμός . οὗτος δή οὖν πρῶτος ἀναγκαῖος ὁ προφητικός πνεῦμα πᾶς ἄνθρωπος πράσσω διακελεύομαι φάσκω · ἀλαλάζω ὁ θεός , πᾶς ὁ γῆ . εἶτα δύο ψάλλω ὁ ὄνομα αὐτός προστάσσω , ὅς καί αὐτός κατά πᾶς τόπος εἴωθα ὑπό ἐγώ ἐπιτελέω , ἐπεί κατά πᾶς ἐκκλησία ὁ θεός ὁ ἐν ὁ ἔθνος ἱδρύω , αὐτός δή οὗτος μελῳδέω καί ψάλλω οὐ Ἕλλην μόνος , ἀλλά καί βάρβαρος παραδίδωμι . καί ἄλλως δέ νόμος ἀλληγορία ὁ σῶμα ὁ ἀνθρώπιον , ὥσπερ ὄργανον ὁ Ψυχή δίδωμι , ψαλτήριον εἴωθα ὀνομάζω , διά ὅς ὁ εἴδομαι ἄνθρωπος ἀνακρούω ἐπιστήμων ὁ μέλος καί ὁ αἰσθητήριον ὁ ὄνομα ὁ θεός λέγω εἄν εἰκότως ψάλλω . Ο μέν οὖν ὁ γνῶσις καί διά ὁ ἀλαλαγμός αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁ ψυχή κατορθόω · διό αὐτός ὁ θεός ἀλαλάζω · ὁ δέ ὁ ψάλλω διά ὁ ὁ σῶμα ἠθικός καί πρακτικός κίνησις ἐνεργέω · διό λέγω · ὁ ὄνομα αὐτός . Εὐφημία γάρ ὁ ὁ θεός ὄνομα φέρω εἄν ὁ διά ὁ πρᾶξις ὁ πολύς θεωρέω κατόρθωσις . ὅς τρίτος δέ πρόσταγμα πᾶς ἐγώ ὁ ἐκ ἔθνος ὁ θεός ἐπιγιγνώσκω παραγγέλλω ὁ κελεύω δίδωμι δόξα οὖον ὁ θεός , ἀπαίρω γάρ ἀλαλάζω αὐτός , ἀλλά οὐδέ ὁ ὄνομα αὐτός , οὗτος γάρ ψάλλω κελεύω , ὁ δέ αἴνεσις αὐτός . αἰνέω γάρ αὐτός προσήκω μή ταπεινός , μηδέ ἄδοξος αἰνέω , σύν πολύς δέ τιμή καί δόξα . πρός γάρ ὁ κατά διάνοια ῥώννυμι περί θεός γνῶσις διά ὄργανον κατορθόω προσήκω καί διά λόγος θεῖον αἶνος καί ὕμνος ὁ εἰς ὁ θεός περιέχω σύν εὐλάβεια καί σεβάσμιος τιμή ὁ πρῶτος ἀποπληρόω πρόσταγμα . διό λέγω · δίδωμι δόξα αἴνεσις αὐτός · ἢ κατά ὁ Ἀκύλας · δίδωμι δόξα ὑμνέω αὐτός · ἢ κατά ὁ σύν μάχος · τάσσω εἰς τιμή ὁ ὕμνος αὐτός . ἔτι πρός οὗτος ὁ πνεῦμα ὁ προφητικός παρακελεύομαι πᾶς ἐγώ τεθεωρημένως ἐνατενίζω ὁ ἔργον ὁ θεός καί ὁ νόος ἐφιστάω , ὅπως φόβος καί ἔκπληξις γέμω ὁ ὁ σοφία αὐτός μεγαλούργημα · ἐκ μέγεθος γάρ καί καλλονή κτίσμα ἀνάλογος ὁ γενεσιουργός θεωρέω , καί · ὁ ἀόρατος αὐτός ἀπό κτίσις κόσμος ὁ ποίημα νοέω καθοράω ὅς τε ἀΐδιος αὐτός δύναμις καί θεότης . αὐτός οὖν θεωρέω ὑπερεκπλήσσω δεῖ καί λέγω ὁ θεός · ὡς φοβερός ὁ ἔργον σύ . ἀλλά ἐγώ μέν ὁ ὑπό σύ φωτίζω γιγνώσκω καί καταλαμβάνω ὁ ἔργον σύ εἰμί φοβερός · ὁ δέ ἐχθρός σύ ἐν σκότος καλινδέομαι , κἀν ἐθέλω ποτός περί ὁ σός ἔργον διεξιέναι καί λόγος ὡς οἷος τε φυσικός ἀποδίδωμι , μακράν ἀποπίπτω ὁ πλῆθος ὁ σός δύναμις οὐδείς ὑγιής οὐδέ ἀληθής ἔχω λέγω . διό φημί · ἐν ὁ πλῆθος ὁ δύναμις σύ ψεύδω σύ ὁ ἐχθρός σύ .