eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_95.1
ᾨδὴ τῷ Δαυίδ , ὅτε ὁ οἶκος ᾦκοδομεῖτο μετὰ τὴν αἰχμαλωσίαν . ᾌσατε τῷ κυρίῳ ᾆσμα καινόν · ᾄσατε τῷ κυρίῳ , πᾶσα ἡ γῆ . ᾄσατε τῷ κυρίῳ , εὐλογήσατε τὸ ὄνομα αὐτοῦ . Φήσας ὁ λόγος ἐν τῷ πρὸ τούτου ψαλμῷ περὶ τοῦ Ἰουδαίων λαοῦ τό · ἀεὶ πλανῶνται τῇ καρδίᾳ , καὶ τό · ὡς ὤμοσα ἐν τῇ ὀργῇ μου , εἰ εἰσελεύσονται εἰς τὴν κατάπαυσίν μου , ἐπειδὴ πρώτους αὐτοὺς ἐπὶ τὴν κατὰ θεὸν ἀγαλλίασιν προκαλεσάμενος ἀπειθεῖς εὗρεν , ἐπὶ τὴν τῶν ἐθνῶν κλῆσιν μεταβαίνει · προσφωνεῖ δὲ ταῦτα τοῖς ἀποστόλοις καὶ μαθηταῖς τοῦ σωτῆρος , ὅπερ δῆλόν ἐστι ἀπὸ τοῦ · εὐαγγελίζεσθε ἡμέραν ἐξ ἡμέρας τὸ σωτήριον αὐτοῦ , ἑξῆς εἰρημένου καί · ἀναγγείλατε ἐν τοῖς ἔθνεσι τὴν δόξαν αὐτοῦ , ἐν πᾶσι τοῖς λαοῖς τὰ | θαυμάσια αὐτοῦ , ἐπεὶ μὴ δι’ ἄλλων ἢ διὰ τῶν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἀποστόλων εἰς ἔργον προκεχωρήκασιν οἱ λόγοι . διὸ καὶ μόνοις ἁρμόζει τὰ προκείμενα προσφωνεῖσθαι διὰ τὴν καινὴν διαθήκην καὶ τὸ καινὸν ᾆσμα τὸ εὐαγγελικὸν τὸ πᾶσι τοῖς ἔθνεσι δι’ αὐτῶν κεκηρυγμένον . Οὗτοι δὴ οὖν προστάττονται ᾄδειν τῷ κυρίῳ ᾆσμα καινὸν ἐν πάσῃ τῇ γῇ , ὅπερ καὶ ἔργοις πεπληρώκασιν , ὅτε εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν . Ἦν δὲ τὸ ᾆσμα τὸ καινὸν τὸ σωτήριον εὐαγγέλιον , οὐ τὰ παρὰ Μωσεῖ παλαιὰ νόμιμα περιέχον , ἀλλὰ τὰ Χριστοῦ πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν ἁρ| μόδια παραγγέλματα · τὰ γὰρ Μωσέως οὐ τοιαῦτα ἦν . Προηγουμένως μὲν οὖν προστάττει ᾄδειν αὐτῷ τῷ κυρίῳ τὸ καινὸν ᾆσμα · ἐπεὶ δὲ οὐ πᾶσα ἡ γῆ οἵα τε ἦν τίς ποτ’ ἦν ὁ κύριος συνεῖναι , οὐδὲ τοὺς περὶ τοῦ κυρίου βαθυτέρους εἰδέναι λόγους , ἀναγκαίως ἑξῆς κατὰ δεύτερον λόγον ἐπιλέγει τό · ᾄσατε τῷ κυρίῳ , εὐλογήσατε τὸ ὄνομα αὐτοῦ , τοιαύτην ἔχων διάνοιαν · εἰ μὴ συνιέναι , τίς ἐστιν ὁ τοῦ σύμπαντος κόσμου δημιουργὸς καὶ ὁ τῶν ὅλων δεσπότης κύριος , δύναται τὰ καθ’ ὅλης τῆς γῆς ἔθνη , καὶ εἰ μὴ συνορᾷν οἷά τέ ἐστιν , ὅπως δημιουργικὸς ὢν θεοῦ λόγος , ἀφανεῖ καὶ ἀοράτῳ δυνάμει τὰ πάντα διέπει καὶ διακυβερνᾷ · ἀλλ’ ἀπαρκεῖ γε αὐτοῖς ὡς ἐν εἰσαγωγῇ καὶ τὸ εὐλογεῖν τὸ ὄνομα αὐτοῦ . ἱκανὸν γάρ ἐστιν αὐτὸ τὸ τοῦ κυρίου ὄνομα καὶ αὐτὴ ψιλὴ ἡ προσηγορία αὐτοῦ εὐφημουμένη καὶ εὐλογουμένη τὰ μέγιστα τοὺς εὐλογοῦντας | ὠφελεῖν , μᾶλλον ἢ οἱ τὸν Ἀβραὰμ εὐλογοῦντες , πρὸς ὃν εἴρηται · οἱ εὐλογοῦντές σε εὐλόγηνται . Τὸ καινὸν δὲ ᾆσμα μετὰ τὴν αἰχμαλωσίαν οἱ τῆς νέας οἰκουμένης κατηξιωμένοι καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ᾀδέτωσαν . διό φησιν ἡ προγραφὴ τοῦ ψαλμοῦ · ὅτε ὁ οἶκος ᾠκοδομεῖτο μετὰ τὴν αἰχμαλωσίαν . ὅτε γοῦν ὁ μέγας οἶκος τοῦ θεοῦ , ἡ ἐκκλησία αὐτοῦ , ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσι μετὰ τὴν τῶν ψυχῶν αἰχμαλωσίαν οἰκοδομεῖσθαι ἤμελλεν ὑπὸ τοῦ μεγάλου καὶ σοφοῦ ἀρχιτέκτονος τοῦ κυρίου καὶ σωτῆρος ἡμῶν , περὶ οὗ φησιν ὁ προφήτης · οὗτος οἰκοδομήσει τὴν πόλιν μου καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν τοῦ λαοῦ μου ἐπιστρέψει , τότε αὐτὸς ὁ σωτὴρ μέλλων ἔργοις ἀποπληροῦν τὰ διὰ τῶν προφητῶν προπεφωνημένα , μετὰ χεῖρας λαβὼν καὶ διελθὼν τὴν ἐξ αὐτοῦ προσώπου φάσκουσαν τοῦ Ἡσαΐου περικοπήν · πνεῦμα κυρίου ἐπ’ ἐμέ , οὗ εἵνεκεν ἔχρισέν με , εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέν με , κηρῦξαι αἰχμαλώτοις ἄφεσιν καὶ τυφλοῖς ἀνάβλεψιν , πτύξας τὴν βίβλον μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν εἶπεν · σήμερον πεπλήρωται ἡ γραφὴ αὕτη ἐν τοῖς ὠσὶν ὑμῶν , διδάσκων αὐτὸν μὲν εἶναι τὸν οὐ σωματικῷ μύρῳ τοῖς σωματικοῖς χριστοῖς ὁμοίως , τῷ δὲ πνεύματι τῆς πατρικῆς θεότητος κεχρισμένον καὶ διὰ τοῦτο Χριστὸν ἀνηγορευμένον . δι’ αὐτοῦ δὲ καὶ τὸ εὐαγγέλιον τοῖς τὰς ψυχὰς αἰχμαλώτοις κεκηρῦχθαι ἀκολούθως τῇ προφητείᾳ . Οἱ μὲν οὖν τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους προφῆται οὐ | τοιαῦτα ᾖδον , οὐδ’ ἀγαθῶν εὐαγγέλια τοῖς καθ’ ἑαυτοὺς ἐκήρυττον , ἀλλ’ ὁποῖα Μωσῆς ἐν Μεγάλῃ ᾠδῇ πρὸς τὸν λαὸν φάσκων · τέκνα μωμητά , γενεὰ σκολιὰ καὶ διεστραμμένη , ταῦτα κυρίῳ ἀνταποδίδοτε · οὕτω λαὸς μωρὸς καὶ οὐχὶ σοφός , καὶ τὰ τούτοις ἀκόλουθα , ἐν οἷς ἐστι καὶ τό · παρώξυνάν με ἐν ἀλλοτρίοις , ἐν βδελύγμασιν αὐτῶν ἐξεπίκρανάν με · ἔθυσαν δαιμονίοις , καὶ οὐ θεῷ , καὶ τό · αὐτοὶ παρεζήλωσάν με ἐπ’ οὐ θεῷ , παρώργισάν με ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν . καὶ Ἡσαΐας δὲ τούτοις κατάλληλον ᾄδων ᾆσμα ἔλεγεν · ἄσω δὴ τῷ ἠγαπημένῳ ᾆσμα τοῦ ἀγαπητοῦ μου , τῷ ἀμπε λῶνί μου , οἷς ἐπιλέγει · τί ποιήσω τῷ ἀμπελῶνί μου , ὅτι ἔμεινα τοῦ ποιῆσαι σταφυλήν , ἐποίησεν δὲ ἀκάνθας ; καθελῶ τὸν φραγμὸν αὐτοῦ , καὶ ἔσται εἰς διαρπαγήν · καὶ καθελῶ τὸν πύργον αὐτοῦ , καὶ ἔσται εἰς καταπάτημα · καὶ ἀνήσω τὸν ἀμπελῶνά μου , καὶ τὰ ἀκόλουθα τούτοις . Θρήνους δὲ καὶ Ἱερεμίας ᾖδε κατὰ τοῦ Ἰουδαίων λαοῦ · καὶ οἱ λοιποὶ δὲ ὁμοίως προφῆται τὴν πτῶσιν αὐτῶν ἀπολοφυρόμενοι ᾠδὰς αὐτοῖς ᾖδον καταλλήλους . Τὸ δὲ τοῖς ἔθνεσιν εὐαγγελιζόμενον ᾆσμα καινὸν οὐκ ἦν ἐκείνοις ὅμοιον , καινῶν δὲ καὶ νέων ἀγαθῶν ἐπαγγελίας περιέχον , καὶ οὐ τῷ Ἰουδαίων λαῷ , ἀλλὰ πάσῃ τῇ γῇ προσπεφωνημένα . σφόδρα δὲ ἀκριβῶς ἡ προγραφὴ τὸ καινὸν ᾆσμά φησι εὐαγγελισθήσεσθαι πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν , ὅτε ὁ οἶκος ᾠκοδομεῖτο μετὰ τὴν αἰχμαλωσίαν . Καὶ ἄλλως γὰρ | μετὰ τὴν Ἰουδαίων αἰχμαλωσίαν καὶ μετὰ τὴν ἀπόπτωσιν αὐτῶν καὶ τὴν ἐπελθοῦσαν αὐτοῖς ἐκ θεοῦ ὀργήν , ἣν ἐθέσπισεν ὁ πρὸ τούτου ψαλμὸς εἰπών · ἀεὶ πλανῶνται τῇ καρδίᾳ . αὐτοὶ δὲ οὐκ ἔγνωσαν τὰς ὁδούς μου , ὡς ὤμοσα ἐν τῇ ὀργῇ μου , εἰ εἰσελεύσονται εἰς τὴν κατάπαυσίν μου . Οἱ πᾶσαν τὴν γῆν οἰκοῦντες ἄνθρωποι βάρβαροί τε καὶ Ἕλληνες , ὁπηνίκα παρ’ αὐτοῖς ὁ οἶκος τοῦ θεοῦ συνέστη , δηλαδὴ ἡ ἐκκλησία αὐτοῦ , τὸ καινὸν ᾆσμα ᾄδειν ἐδιδάχθησαν τὸ τῆς δαιμονικῆς καὶ πολυθέου πλάνης ἀποθέμενοι . ἐξ ἐκείνου δὲ καὶ τὸ σωτήριον τοῦ θεοῦ εὐαγγελίζονται καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης τοῖς τῶν ἱερῶν εὐαγγελίων ἀναγνώσμασι χρώμενοι .
Lemmas: ᾨδή ὁ Δαυίδ , ὅτε ὁ οἶκος οἰκοδομέω μετά ὁ αἰχμαλωσία . ᾌζω ὁ κύριος ᾆσμα καινός · ἀείδω ὁ κύριος , πᾶς ὁ γῆ . ἀείδω ὁ κύριος , εὐλογέω ὁ ὄνομα αὐτός . φημί ὁ λόγος ἐν ὁ πρό οὗτος ψαλμός περί ὁ Ἰουδαῖος λαός ὁ · ἀεί πλανάω ὁ Καρδία , καί ὁ · ὡς ὄμνυμι ἐν ὁ ὀργή ἐγώ , εἰμί εἰσέρχομαι εἰς ὁ κατάπαυσις ἐγώ , ἐπεί πρῶτος αὐτός ἐπί ὁ κατά θεός ἀγαλλίασις προκαλέω ἀπειθέω εὑρίσκω , ἐπί ὁ ὁ ἔθνος κλῆσις μεταβαίνω · προσφωνέω δέ οὗτος ὁ ἀπόστολος καί μαθητής ὁ σωτήρ , ὅσπερ δῆλος εἰμί ἀπό ὁ · εὐαγγελίζω ἡμέρα ἐκ ἡμέρα ὁ σωτήριος αὐτός , ἑξῆς εἴρω καί · ἀναγγέλλω ἐν ὁ ἔθνος ὁ δόξα αὐτός , ἐν πᾶς ὁ λαός ὁ | θαυμάσιος αὐτός , ἐπεί μή διά ἄλλος ἢ διά ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ ἀπόστολος εἰς ἔργον προχωρέω ὁ λόγος . διό καί μόνος ἁρμόζω ὁ πρόκειμαι προσφωνέω διά ὁ καινός διαθήκη καί ὁ καινός ᾆσμα ὁ εὐαγγελικός ὁ πᾶς ὁ ἔθνος διά αὐτός κηρύσσω . οὗτος δή οὖν προστάσσω ἀείδω ὁ κύριος ᾆσμα καινός ἐν πᾶς ὁ γῆ , ὅσπερ καί ἔργον πληρόω , ὅτε εἰς πᾶς ὁ γῆ ἐξέρχομαι ὁ φθόγγος αὐτός καί εἰς ὁ πέρας ὁ οἰκέω ὁ ῥῆμα αὐτός . ἦς δέ ὁ ᾆσμα ὁ καινός ὁ σωτήριος εὐαγγέλιον , οὖον ὁ παρά Μωσῆς παλαιός νόμιμος περιέχω , ἀλλά ὁ Χριστός πᾶς ὁ ἔθνος ἀρ μόδιον παράγγελμα · ὁ γάρ Μωσῆς οὖον τοιοῦτος εἰμί . προηγουμένως μέν οὖν προστάσσω ἀείδω αὐτός ὁ κύριος ὁ καινός ᾆσμα · ἐπεί δέ οὖον πᾶς ὁ γῆ οἷος τε εἰμί τίς πρός εἰμί ὁ κύριος συνίημι , οὐδέ ὁ περί ὁ κύριος βαθύς οἶδα λόγος , ἀναγκαῖος ἑξῆς κατά δύο λόγος ἐπιλέγω ὁ · ἀείδω ὁ κύριος , εὐλογέω ὁ ὄνομα αὐτός , τοιοῦτος ἔχω διάνοια · εἰμί μή συνίημι , τίς εἰμί ὁ ὁ σύμπας κόσμος δημιουργός καί ὁ ὁ ὅλος δεσπότης κύριος , δύναμαι ὁ κατά ὅλος ὁ γῆ ἔθνος , καί εἰμί μή συνοράω οἷος τε εἰμί , ὅπως δημιουργικός εἰμί θεός λόγος , ἀφανής καί ἀόρατος δύναμις ὁ πᾶς διέπω καί διακυβερνάω · ἀλλά ἀπαρκέω γε αὐτός ὡς ἐν εἰσαγωγή καί ὁ εὐλογέω ὁ ὄνομα αὐτός . ἱκανός γάρ εἰμί αὐτός ὁ ὁ κύριος ὄνομα καί αὐτός ψιλός ὁ προσηγορία αὐτός εὐφημέω καί εὐλογέω ὁ μέγας ὁ εὐλογέω | ὠφελέω , μᾶλλον ἢ ὁ ὁ Ἀβραάμ εὐλογέω , πρός ὅς εἴρω · ὁ εὐλογέω σύ εὐλογέω . ὁ καινός δέ ᾆσμα μετά ὁ αἰχμαλωσία ὁ ὁ νέος οἰκέω καταξιόω κατά ὅλος ὁ οἰκέω ἀείδω . διό φημί ὁ προγραφή ὁ ψαλμός · ὅτε ὁ οἶκος οἰκοδομέω μετά ὁ αἰχμαλωσία . ὅτε γοῦν ὁ μέγας οἶκος ὁ θεός , ὁ ἐκκλησία αὐτός , ἐν πᾶς ὁ ἔθνος μετά ὁ ὁ Ψυχή αἰχμαλωσία οἰκοδομέω μέλλω ὑπό ὁ μέγας καί σοφός ἀρχιτέκτων ὁ κύριος καί σωτήρ ἐγώ , περί ὅς φημί ὁ προφήτης · οὗτος οἰκοδομέω ὁ πόλις ἐγώ καί ὁ αἰχμαλωσία ὁ λαός ἐγώ ἐπιστρέφω , τότε αὐτός ὁ σωτήρ μέλλω ἔργον ἀποπληρόω ὁ διά ὁ προφήτης προφωνέω , μετά χείρ λαμβάνω καί διέρχομαι ὁ ἐκ αὐτός πρόσωπον φάσκω ὁ Ἠσαΐας περικοπή · πνεῦμα κύριος ἐπί ἐγώ , ὅς ἕνεκα χρίω ἐγώ , εὐαγγελίζω πτωχός ἀποστέλλω ἐγώ , κηρύσσω αἰχμάλωτος ἄφεσις καί τυφλός ἀνάβλεψις , πτύσσω ὁ Βίβλος μετά ὁ ἀνάγνωσις εἶπον · σήμερον πληρόω ὁ γραφή οὗτος ἐν ὁ οὖς σύ , διδάσκω αὐτός μέν εἰμί ὁ οὖον σωματικός μύρον ὁ σωματικός χριστός ὁμοίως , ὁ δέ πνεῦμα ὁ πατρικός θεότης χρίω καί διά οὗτος Χριστός ἀναγορεύω . διά αὐτός δέ καί ὁ εὐαγγέλιον ὁ ὁ ψυχή αἰχμάλωτος κηρύσσω ἀκόλουθος ὁ προφητεία . ὁ μέν οὖν ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος προφήτης οὖον | τοιοῦτος ἀείδω , οὐδέ ἀγαθός εὐαγγέλιον ὁ κατά ἑαυτοῦ κηρύσσω , ἀλλά ὁποῖος Μωσῆς ἐν Μεγάλη ᾠδή πρός ὁ λαός φάσκω · τέκνον μωμητής , γενεά σκολιός καί διαστρέφω , οὗτος κύριος ἀνταποδίδωμι · οὗτος λαός μωρός καί οὐ σοφός , καί ὁ οὗτος ἀκόλουθος , ἐν ὅς εἰμί καί ὁ · παροξύνω ἐγώ ἐν ἀλλότριος , ἐν βδέλυγμα αὐτός ἐξεπικραίνω ἐγώ · θύω δαιμόνιος , καί οὖον θεός , καί ὁ · αὐτός παραζηλόω ἐγώ ἐπί οὖον θεός , παροργίζω ἐγώ ἐν ὁ εἴδωλον αὐτός . καί Ἠσαΐας δέ οὗτος κατάλληλος ἀείδω ᾆσμα λέγω · ἀάω δή ὁ ἀγαπάω ᾆσμα ὁ ἀγαπητός ἐγώ , ὁ Άμπε λός ἐγώ , ὅς ἐπιλέγω · τίς ποιέω ὁ ἀμπελών ἐγώ , ὅτι μένω ὁ ποιέω σταφυλή , ποιέω δέ ἄκανθα ; καθαιρέω ὁ φραγμός αὐτός , καί εἰμί εἰς διαρπαγή · καί καθαιρέω ὁ πύργος αὐτός , καί εἰμί εἰς καταπάτημα · καί ἀνίημι ὁ ἀμπελών ἐγώ , καί ὁ ἀκόλουθος οὗτος . θρῆνος δέ καί Ἱερεμίας ἀείδω κατά ὁ Ἰουδαῖος λαός · καί ὁ λοιπός δέ ὁμοίως προφήτης ὁ πτῶσις αὐτός ἀπολοφύρομαι ἀοιδή αὐτός ἀείδω κατάλληλος . ὁ δέ ὁ ἔθνος εὐαγγελίζω ᾆσμα καινός οὐ εἰμί ἐκεῖνος ὅμοιος , καινός δέ καί νέος ἀγαθός ἐπαγγελία περιέχω , καί οὖον ὁ Ἰουδαῖος λαός , ἀλλά πᾶς ὁ γῆ προσφωνέω . σφόδρα δέ ἀκριβῶς ὁ προγραφή ὁ καινός ᾆσμα φημί εὐαγγελίζω πᾶς ὁ ἔθνος , ὅτε ὁ οἶκος οἰκοδομέω μετά ὁ αἰχμαλωσία . καί ἄλλως γάρ | μετά ὁ Ἰουδαῖος αἰχμαλωσία καί μετά ὁ ἀπόπτωσις αὐτός καί ὁ ἐπέρχομαι αὐτός ἐκ θεός ὀργή , ὅς θεσπίζω ὁ πρό οὗτος ψαλμός εἶπον · ἀεί πλανάω ὁ Καρδία . αὐτός δέ οὐ γιγνώσκω ὁ ὁδός ἐγώ , ὡς ὄμνυμι ἐν ὁ ὀργή ἐγώ , εἰμί εἰσέρχομαι εἰς ὁ κατάπαυσις ἐγώ . ὁ πᾶς ὁ γῆ οἰκέω ἄνθρωπος βάρβαρος τε καί Ἕλλην , ὁπηνίκα παρά αὐτός ὁ οἶκος ὁ θεός συνίστημι , δηλαδή ὁ ἐκκλησία αὐτός , ὁ καινός ᾆσμα ἀείδω διδάσκω ὁ ὁ δαιμονικός καί πολύθεος πλάνης ἀποτίθημι . ἐκ ἐκεῖνος δέ καί ὁ σωτήριος ὁ θεός εὐαγγελίζω κατά ὅλος ὁ οἰκέω ὁ ὁ ἱερός εὐαγγέλιον ἀνάγνωσμα χράω .