eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_69.1
Εἰς τὸ τέλος τῷ Δαυίδ εἰς ἀνάμνησιν . Ὁ θεός , εἰς τὴν βοήθειάν μου πρόσχες . κύριε εἰς τὸ βοηθῆσαί μοι σπεῦσον · αἰσχυνθήτωσαν καὶ ἐντραπήτωσαν οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχήν μου · ἀποστραφείησαν εἰς τὰ ὀπίσω καὶ καταισχυνθείησαν οἱ βουλόμενοί μοι κακά · ἀποστραφήτωσαν παραυτίκα αἰσχυνόμενοι οἱ λέγοντές μοι εὖγε εὖγε . Οὔτε ᾠδὴ οὔτε ψαλμὸς οὔτε τι τῶν τοιούτων οἱ προκείμενοι τυγχάνουσι λόγοι · πλὴν ἀναπέμπουσιν εἰς τὸ τέλος , ἐπεὶ περὶ μελλόντων τὴν ἱκετηρίαν ποιοῦνται . εἴρηνται δὲ τῷ Δαυὶδ εἰς ἀνάμνησιν , ὡς ἂν εἰς αὐτὸ τοῦτο λεχθέντες , ἵν’ ἔχοι προχείρως διὰ στόματος ἀπομνημονεύειν αὐτοὺς καὶ ἀντὶ ἐπῳδῆς αὐτοῖς ἐν ταῖς περιστάσεσι χρῆσθαι . Δύο δέ εἰσιν οἱ εἰς ἀνάμνησιν ἐπιγεγραμμένοι , ὅ τε μετὰ χεῖρας καὶ ὁ λζ ἐπιγεγραμμένος καὶ αὐτὸς εἰς ἀνάμνησιν . ἀλλ’ ἐκεῖνος μὲν οὐκ εἰς τὸ τέλος ἀνέπεμπεν , ἀλλ’ ἦν ψαλμὸς τῷ Δαυὶδ εἰς ἀνάμνησιν · οὗτος δὲ εἰς τὸ τέλος ἐπιγράφει . ὁ μὲν οὖν λζ οὐ μελλόντων ἦν προαγορευτικός , ἀλλὰ παρῳχηκότων πραγμάτων ὑπομνηστικός · διὸ τὴν αὐτὴν ἀρχὴν εἶχε τῷ ς λέγων · Κύριε , μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξῃς με , μηδὲ τῇ ὀργῇ σου παιδεύσῃς με . Μίαν τε οἱ ἀμφότεροι ὑπόθεσιν περιεῖχον . ὁ μὲν γὰρ ἕκτος προϊὼν ἐπιλέγει · Ἐκοπίασα ἐν τῷ στεναγμῷ μου · λούσω καθ’ ἑκάστην νύκτα τὴν κλίνην μου · ἐν δάκρυσί μου τὴν στρωμνήν μου βρέξω · Ὁ δὲ λζ τὰ ὅμοια διδάσκει λέγων · Οὐκ ἔστιν εἰρήνη ἐν τοῖς ὀστέοις μου ἀπὸ προσώπου τῶν ἁμαρτιῶν μου · ὅτι αἱ ἀνομίαι μου ὑπερῇραν τὴν κεφαλήν μου ὡσεὶ φορτίον βαρὺ ἐβαρύνθησαν ἐπ’ ἐμέ . προσώζεσαν καὶ ἐσάπησαν οἱ μώλωπές μου ἀπὸ προσώπου τῆς ἀφροσύνης μου . Ταῦτα δὲ καὶ τὰ τοιαῦτα ἐπὶ τὴν μνήμην τοῦ πραχθέντος αὐτῷ πλημμελήματος ἀνέφερε . διόπερ εἰς ἀνά μνησιν ἐπέγραφεν ἐπαναλαμβάνων τὰ παρελθόντα διὰ τῆς συνεχοῦς ἐξομολογήσεως . διὸ οὐκ ἐπέγραφεν εἰς τὸ τέλος . Ὁ δὲ παρὼν εἰς τὸ τέλος εἴρηται , ἐπειδήπερ ἱκετηρία ἐστὶ προσδοκωμένων πραγμάτων , τοῦ προφήτου προλαμβάνοντος καὶ εὐχομένου · ἵν’ , εἴ ποτε συμβαῖεν ἐχθρῶν ἐπαναστάσεις καὶ ἐπιβουλαὶ κατ’ αὐτοῦ , ταῖς προκειμέναις ἐπῳδαῖς χρώμενος ἀλεξιφάρμακα ὥσπερ ἀποτρόπαια παντὸς πονηροῦ ἀντιπεριάμματος ἐπάγοιτο . μήποτε δὲ καὶ προφητικῶς εἰς πρόσωπον ἀναφέρεται τὰ λεγόμενα τοῦ σωτῆρος ; ἐπειδήπερ ἐν μὲν τῷ πρὸ τούτου σαφῶς θεσπίζοντι τὸ πάθος αὐτοῦ ἐλέγετο ἐξ αὐτοῦ προσώπου · Πτωχὸς καὶ ἀλγῶν ἐγώ εἰμι , ἡ σωτηρία σου , ὁ θεὸς , ἀντελάβετό μου · ὡσαύτως δὲ καὶ ἐν τῷ μετὰ χεῖρας προϊὼν φάσκει · Ἐγὼ δὲ πτωχὸς καὶ πένης , ὁ θεός , βοήθησόν μοι . Ὥστε καὶ διὰ τοῦτο ἀναγκαίως ἐπιγράφειν εἰς τὸ τέλος . ἐὰν μὲν οὖν ἐκ προσώπου τοῦ Δαυὶδ λέγοιτο , εἴποις ἂν ὅτι μεγάλου βασιλεύων ἔθνους , σφόδρα πλουσιώτατος ὢν , οὐκ ἠγνόει τὸ φάσκον λόγιον · ὅσῳ μέγας εἶ , τοσούτῳ ταπεινοῦ σεαυτόν , καὶ ἐνώπιον κυρίου εὑρήσεις χάριν . διὸ μετριοφρονῶν καὶ ταπεινοφρονῶν καὶ ἀληθῶς σμικρύνων ἑαυτὸν , καὶ πρὸς τὸ μέγεθος ἀφορῶν τοῦ πλούτου τῆς χρηστότητος τοῦ θεοῦ , πτωχὸν καὶ πένητα ἑαυτὸν διὰ τῶν προκειμένων ὠνόμαζεν · καὶ ἀρχόμενος δὲ τοῦ λόγου , ὡς μηδὲν αὐτῷ συμβαλλομένου , μήτε πλούτου , μήτε βασιλείας , μήτε τῆς τοῦ παντὸς ἔθνους βοηθείας , μήτε τῆς ἐξ ἀσκήσεως πορισθείσης αὐτῷ δικαιοσύνης , τὴν παρὰ μόνου τοῦ θεοῦ βοήθειαν ἐξῄτει λέγων · Ὁ θεός , εἰς τὴν βοήθειάν μου πρόσχες . κύριε , εἰς τὸ βοηθῆσαί μοι σπεῦσον . Ὁρῶν δὲ πολλοὺς διαφθονουμένους τῇ κατὰ θεὸν αὐτοῦ προκοπῇ καὶ βασκαίνοντας αὐτοῦ τῇ σωτηρίᾳ τῆς ψυχῆς , προσετίθει τό · αἰσχυνθήτωσαν καὶ ἐντραπήτωσαν οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχήν μου . ἀποστραφήτωσαν εἰς τὰ ὀπίσω καὶ καταισχυνθήτωσαν οἱ βουλόμενοί μοι κακά . ἀποστραφήτωσαν παραυτίκα αἰσχυνόμενοι οἱ λέγοντές μοι , εὖγε , εὖγε . Διὰ τούτων γὰρ ὁμολογεῖ αὐτὸς μὲν ἑαυτῷ μὴ δύνασθαι ἐπαρκεῖν , δεῖσθαι δὲ τῆς παρὰ τοῦ κρείττονος βοηθείας · ὡς , εἰ μὴ τύχοι ταύτης , ἔρημος ἐσόμενος καὶ ἐλεγχθησόμενος ἀσθενὴς καὶ πλέον οὐδὲν ἢ θνητὸς ἄνθρωπος · καὶ ὡς οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ ἐπιχαιρεσίκακοί τινες ὄντες πεσόντι αὐτῷ ἐπαναβήσονται . εἰ δὲ βοηθοῦ τύχοι τοῦ θεοῦ , αὐτὸς μὲν ἔσται ἀνώτερος · αἰσχύνην δὲ καταχεοῦνται οἱ τῆς αὐτοῦ ψυχῆς ἐπίβουλοι · οἵτινες ἐφ’ ἑκάστῃ πράξει κατὰ πόδας αὐτοῦ βαίνοντες καὶ πειρώμενοι ἐπιλαμβάνεσθαι αὐτοῦ λέγειν εἰώθασιν , « εὖγε , εὖγε , » ὡς ἂν ἐπιτυγχάνοντες καὶ κατ’ εὐχὰς πράττοντες ἐν οἷς αὐτὸν σφάλλεσθαι ἐνόμιζον . Εἰ δὲ ἐπὶ τὸν σωτῆρά τις ἀναφέροι ταῦτα διὰ τὴν ἀποδοθεῖσαν αἰτίαν , ἐρεῖ , ὅτι τοὺς ἐπιβουλεύοντας αὐτοῦ τῷ λόγῳ καὶ τῇ διδασκαλίᾳ , τῷ τε μεγάλῳ σώματι τῆς ἐκκλησίας αὐτοῦ θεωρῶν ἐπανισταμένους , καὶ τοὺς διωγμοὺς συνεχῶς κατ’ αὐτῆς ἐνεργοῦντας , ἀποτροπιαζόμενος αὐτῶν τὴν κακίαν , ταύτην προφητικῶς ἀνέπεμπε τὴν εὐχὴν , οὕτω δεῖν εὔχεσθαι διδάσκων τὴν ἐκκλησίαν αὐτοῦ .
Lemmas: εἰς ὁ τέλος ὁ Δαυίδ εἰς ἀνάμνησις . ὁ θεός , εἰς ὁ βοήθεια ἐγώ προέχω . κύριος εἰς ὁ βοηθέω ἐγώ σπεύδω · αἰσχύνω καί ἐντραπήω ὁ ζητέω ὁ Ψυχή ἐγώ · ἀποστρέφω εἰς ὁ ὀπίσω καί καταισχύνω ὁ βούλομαι ἐγώ κακός · ἀποστραφήω παραυτίκα αἰσχύνω ὁ λέγω ἐγώ εὖγε εὖγε . οὔτε ἀοιδή οὔτε ψαλμός οὔτε τίς ὁ τοιοῦτος ὁ πρόκειμαι τυγχάνω λόγος · πλήν ἀναπέμπω εἰς ὁ τέλος , ἐπεί περί μέλλω ὁ ἱκετηρία ποιέω . εἴρω δέ ὁ Δαυίδ εἰς ἀνάμνησις , ὡς εἄν εἰς αὐτός οὗτος λέγω , ἵνα ἔχω προχείρως διά στόμα ἀπομνημονεύω αὐτός καί ἀντί ἐπῳδή αὐτός ἐν ὁ περίστασις χράω . δύο δέ εἰμί ὁ εἰς ἀνάμνησις ἐπιγεγραμμένοι , ὅς τε μετά χείρ καί ὁ λζʹ ἐπιγράφω καί αὐτός εἰς ἀνάμνησις . ἀλλά ἐκεῖνος μέν οὐ εἰς ὁ τέλος ἀναπέμπω , ἀλλά εἰμί ψαλμός ὁ Δαυίδ εἰς ἀνάμνησις · οὗτος δέ εἰς ὁ τέλος ἐπιγράφω . ὁ μέν οὖν λζʹ οὖον μέλλω εἰμί προαγορευτικός , ἀλλά παροͅχέω πρᾶγμα ὑπομνηστικός · διό ὁ αὐτός ἀρχή ἔχω ὁ Σ λέγω · κύριος , μή ὁ θυμός σύ ἐλέγχω ἐγώ , μηδέ ὁ ὀργή σύ παιδεύω ἐγώ . μία τε ὁ ἀμφότερος ὑπόθεσις περιέχω . ὁ μέν γάρ ἕκτος προέρχομαι ἐπιλέγω · κοπιάω ἐν ὁ στεναγμός ἐγώ · λούω κατά ἕκαστος νύξ ὁ κλίνη ἐγώ · ἐν δάκρυον ἐγώ ὁ στρωμνή ἐγώ βρέχω · ὁ δέ λζʹ ὁ ὅμοιος διδάσκω λέγω · οὐ εἰμί εἰρήνη ἐν ὁ ὀστέον ἐγώ ἀπό πρόσωπον ὁ ἁμαρτία ἐγώ · ὅτι ὁ ἀνομία ἐγώ ὑφιρῇρημι ὁ κεφαλή ἐγώ ὡσεί φορτίον βαρύς βαρύνω ἐπί ἐγώ . προσόζλυμι καί σήπω ὁ μώλωψ ἐγώ ἀπό πρόσωπον ὁ ἀφροσύνη ἐγώ . οὗτος δέ καί ὁ τοιοῦτος ἐπί ὁ μνήμη ὁ πράσσω αὐτός πλημμέλημα ἀναφέρω . διόπερ εἰς ἀνά μνησίς ἐπιγράφω ἐπαναλαμβάνω ὁ παρέρχομαι διά ὁ συνεχής ἐξομολόγησις . διό οὐ ἐπιγράφω εἰς ὁ τέλος . ὁ δέ πάρειμι εἰς ὁ τέλος εἴρω , ἐπεί ἱκετηρία εἰμί προσδοκάω πρᾶγμα , ὁ προφήτης προλαμβάνω καί εὔχομαι · ἵνα , εἰμί ποτός συμβαίνω ἐχθρός ἐπανάστασις καί ἐπιβουλή κατά αὐτός , ὁ πρόκειμαι ἐπῳδή χράω ἀλεξιφάρμακον ὥσπερ ἀποτρόπαιος πᾶς πονηρός αντιπεριαμμα ἐπάγω . μήποτε δέ καί προφητικός εἰς πρόσωπον ἀναφέρω ὁ λέγω ὁ σωτήρ ; ἐπεί ἐν μέν ὁ πρό οὗτος σαφῶς θεσπίζω ὁ πάθος αὐτός λέγω ἐκ αὐτός πρόσωπον · Πτωχός καί ἄλγος ἐγώ εἰμί , ὁ σωτηρία σύ , ὁ θεός , ἀντιλαμβάνω ἐγώ · ὡσαύτως δέ καί ἐν ὁ μετά χείρ προέρχομαι φάσκω · ἐγώ δέ πτωχός καί πένης , ὁ θεός , βοηθέω ἐγώ . ὥστε καί διά οὗτος ἀναγκαῖος ἐπιγράφω εἰς ὁ τέλος . ἐάν μέν οὖν ἐκ πρόσωπον ὁ Δαυίδ λέγω , εἶπον εἄν ὅτι μέγας βασιλεύω ἔθνος , σφόδρα πλούσιος εἰμί , οὐ ἀγνοέω ὁ φάσκω λόγιος · ὅσος μέγας εἰμί , τοσοῦτος ταπεινός σεαυτοῦ , καί ἐνώπιος κύριος εὑρίσκω χάρις . διό μετριοφρονέω καί ταπεινοφρονέω καί ἀληθής σμικρύνω ἑαυτοῦ , καί πρός ὁ μέγεθος ἀφοράω ὁ πλοῦτος ὁ χρηστότης ὁ θεός , πτωχός καί πένης ἑαυτοῦ διά ὁ πρόκειμαι ὀνομάζω · καί ἄρχω δέ ὁ λόγος , ὡς μηδείς αὐτός συμβάλλω , μήτε πλοῦτος , μήτε βασίλεια , μήτε ὁ ὁ πᾶς ἔθνος βοήθεια , μήτε ὁ ἐκ ἄσκησις πορίζω αὐτός δικαιοσύνη , ὁ παρά μόνος ὁ θεός βοήθεια ἐξαιτέω λέγω · ὁ θεός , εἰς ὁ βοήθεια ἐγώ προέχω . κύριος , εἰς ὁ βοηθέω ἐγώ σπεύδω . ὁρῶν δέ πολύς διαφθονέω ὁ κατά θεός αὐτός προκοπή καί βασκαίνω αὐτός ὁ σωτηρία ὁ Ψυχή , προστίθημι ὁ · αἰσχύνω καί ἐντραπήω ὁ ζητέω ὁ Ψυχή ἐγώ . ἀποστραφήω εἰς ὁ ὀπίσω καί καταισχύνω ὁ βούλομαι ἐγώ κακός . ἀποστραφήω παραυτίκα αἰσχύνω ὁ λέγω ἐγώ , εὖγε , εὖγε . Ζεύς οὗτος γάρ ὁμολογέω αὐτός μέν ἑαυτοῦ μή δύναμαι ἐπαρκέω , δήω δέ ὁ παρά ὁ ἀγαθός βοήθεια · ὡς , εἰμί μή τυγχάνω οὗτος , ἐρῆμος εἰμί καί ἐλέγχω ἀσθενής καί πλέω οὐδείς ἢ θνητός ἄνθρωπος · καί ὡς ὁ ἐχθρός αὐτός επιχαιρεσικακος τις εἰμί πίπτω αὐτός ἐπαναβαίνω . εἰμί δέ βοηθός τυγχάνω ὁ θεός , αὐτός μέν εἰμί ἀνώτερος · αἰσχύνη δέ καταχέω ὁ ὁ αὐτός Ψυχή ἐπίβουλος · ὅστις ἐπί ἕκαστος πρᾶξις κατά πούς αὐτός βαίνω καί πειράω ἐπιλαμβάνω αὐτός λέγω εἴωθα , « εὖγε , εὖγε , » ὡς εἄν ἐπιτυγχάνω καί κατά εὐχή πράσσω ἐν ὅς αὐτός σφάλλω νομίζω . εἰμί δέ ἐπί ὁ σωτήρ τις ἀναφέρω οὗτος διά ὁ ἀποδίδωμι αἴτιος , εἴρω , ὅτι ὁ ἐπιβουλεύω αὐτός ὁ λόγος καί ὁ διδασκαλία , ὁ τε μέγας σῶμα ὁ ἐκκλησία αὐτός θεωρός ἐπανίστημι , καί ὁ διωγμός συνεχῶς κατά αὐτός ἐνεργέω , ἀποτροπιάζω αὐτός ὁ κακία , οὗτος προφητικός ἀναπέμπω ὁ εὐχή , οὗτος δήω εὔχομαι διδάσκω ὁ ἐκκλησία αὐτός .