eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_50.9
ἀγάθυνον κύριε ἐν τῇ εὐδοκίᾳ σου τὴν Σιών , καὶ οἰκοδομηθήτω τὰ τείχη Ἱερουσαλήμ , τότε εὐδοκήσεις θυσίαν δικαιοσύνης , ἀναφορὰν καὶ ὁλοκαυτώματα · τότε ἀνοίσουσιν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριόν σου μόσχους . ἀλλὰ πρὸς ταῦτα φήσειεν ἄν τις · πῶς ἀρτίως εἰπών , ὅτι εἰ ἠθέλησας θυσίαν ἔδωκα ἄν · ὁλοκαυτώματα οὐκ εὐδοκήσεις , ἐνταῦθα ὡς ἄν μέλλοντος ὁλοκαυτώματα καὶ θυσίας παραδέχεσθαι τοῦ θεοῦ μετὰ τὴν οἰκοδομὴν τῆς Ἱερουσαλήμ φησίν · τότε εὐδοκήσεις θυσίαν καὶ ἀναφορὰν καὶ ὁλοκαυτώματα , καὶ τότε ἀνοίσουσιν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριόν σου μόσχους . δόξειε μὲν οὖν ταῦτα ἐναντίως εἰρῆσθαι . οὐ μὴν γένοιτ’ ἂν ἐναντία , εἴ τις ἐπιμελῶς ἐξετάσειεν τὸν λόγον , οὐχ ἁπλῶς φήσαντι τότε εὐδοκήσεις θυσίαν καὶ μέχρι τούτου στάντι , ἀλλὰ προσθέντι τὸ θυσίαν δικαιοσύνης . οὐκοῦν ἐπειδ’ ἂν εὐδοκήσειας τὴν Σιὼν καὶ ἐπειδ’ ἂν οἰκοδομηθῆ τὰ τείχη Ἱερουσαλὴμ , τότε δικαιοσύνης θυσίαι , ἀλλ’ οὐχὶ αἱ διὰ ζώων ἀλόγων ἀνενεχθήσονταί σοι . τὸ γὰρ θεοσεβὲς πολίτευμα εἰκόνα φέροι ἂν τῆς ἐπουρανίου πόλεως τοῦ θεοῦ . τούτων γὰρ εἰκόνα φέρουσα ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ τῆς αὐτῆς ὁμωνυμίας ἠξίωται . ἐπειδ’ ἂν οὖν φησιν ἀγαθύνῃς ἐν τῇ εὐδοκίᾳ σου τὴν Σιὼν τὴν ἀποδεδομένην , καὶ ἐπειδ’ ἂν τὰ τείχη τῆς Ἱερουσαλὴμ οἰκοδομηθῆ ( λέγει δὲ τὰ τείχη τῆς ἐκκλησίας τοὺς περιφράττοντας αὐτὴν καὶ φυλάττοντας ἀγγέλους , ἢ καὶ τοὺς ἐν αὐτῇ ἱερωμένους προεστῶτάς τε αὐτῆς καὶ οἱονὶ προμαχῶνας αὐτῆς ὄντας ) , τότε εὐδοκήσεις θυσίαν δικαιοσύνης , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον τότε προσδέξῃ θυσίας δικαιοσύνης , ἀλλὰ καὶ ἀναφορὰς καὶ ὁλοκαυτώματα , δηλαδὴ καὶ αὐτὰ δικαιοσύνης . τότε ἀνοίσουσιν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριόν σου μόσχους , δηλαδὴ καὶ αὐτοὺς δικαιοσύνης . κατὰ πάντων γὰρ ἐξακούσει τὸ δικαιοσύνης . πάντα γὰρ διὰ δικαιοσύνης ἐκτελεῖται κατὰ τὰς ἀναίμους καὶ πνευματικὰς καὶ λογικὰς θυσίας τὰς καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἐν τῇ Χριστοῦ ἐκκλησίᾳ προσφερομένας τῷ θεῷ . λέγει δ’ οὖν καὶ ἀλλος προφήτης θεσπίζων πρὸς τὸ Ἰουδαίων ἀποτεινόμενος ἔθνος · οὐκ ἔστιν μου θέλημα ἐν ὑμῖν , λέγει κύριος παντοκράτωρ , καὶ θυσίας οὐ προσδέξομαι ἐκ τῶν χειρῶν ὑμῶν , δι’ ὅτι ἀπ’ ἀνατολῶν ἡλίου μέχρι δυσμῶν δεδόξασται τὸ ὄνομά μου ἐν τοῖς ἐθνεσιν , καὶ ἐν παντὶ τόπῳ θυμίαμα προσάγεται τῷ ὀνόματί μου καὶ θυσίᾳ καθαρᾷ . αὕτη δ’ ἂν εἴη ἡ καθαρὰ θυσία ἡ ἐνταῦθα ὠνομασμένη θυσία δικαιοσύνης καὶ ἡ τῆς αἰνέσεως , περὶ ἧς διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἐλέγετο · θύσον τῷ θεῷ θυσίαν αἰνέσεως . ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἐλέγετο πάλαι καὶ ἐθεσπίζετο , τέλους δὲ τετύχηκεν . εἰς ἔτι τε νῦν ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν διὰ τῆς σωτηρίου χάριτος ἐνεργεῖται .
Lemmas: ἀγαθύνω κύριος ἐν ὁ εὐδοκία σύ ὁ Σιών , καί οἰκοδομέω ὁ τεῖχος Ἱερουσαλήμ , τότε εὐδοκέω θυσία δικαιοσύνη , ἀναφορά καί ὁλοκαύτωμα · τότε ἀναφέρω ἐπί ὁ θυσιαστήριον σύ μόσχος . ἀλλά πρός οὗτος φημί ἄν τις · πῶς ἄρτιος εἶπον , ὅτι εἰμί ἐθέλω θυσία δίδωμι ἄν · ὁλοκαύτωμα οὐ εὐδοκέω , ἐνταῦθα ὡς ἄν μέλλω ὁλοκαύτωμα καί θυσία παραδέχομαι ὁ θεός μετά ὁ οἰκοδομή ὁ Ἱερουσαλήμ φημί · τότε εὐδοκέω θυσία καί ἀναφορά καί ὁλοκαύτωμα , καί τότε ἀναφέρω ἐπί ὁ θυσιαστήριον σύ μόσχος . δοκέω μέν οὖν οὗτος ἐναντίος εἴρω . οὖον μήv γίγνομαι εἄν ἐναντίος , εἰμί τις ἐπιμελής ἐξετάζω ὁ λόγος , οὐ ἁπλόος φημί τότε εὐδοκέω θυσία καί μέχρι οὗτος ἵστημι , ἀλλά προστίθημι ὁ θυσία δικαιοσύνη . οὐκοῦν ἐπειδή εἄν εὐδοκέω ὁ Σιών καί ἐπειδή εἄν οἰκοδομέω ὁ τεῖχος Ἱεροσόλυμα , τότε δικαιοσύνη θυσία , ἀλλά οὐ ὁ διά ζῷον ἄλογος ἀναφέρω σύ . ὁ γάρ θεοσεβής πολίτευμα εἰκών φέρω εἄν ὁ ἐπουράνιος πόλις ὁ θεός . οὗτος γάρ εἰκών φέρω ὁ ἐκκλησία ὁ θεός ὁ αὐτός ὁμωνυμία ἀξιόω . ἐπειδή εἄν οὖν φημί ἀγαθύνω ἐν ὁ εὐδοκία σύ ὁ Σιών ὁ ἀποδίδωμι , καί ἐπειδή εἄν ὁ τεῖχος ὁ Ἱεροσόλυμα οἰκοδομέω ( λέγω δέ ὁ τεῖχος ὁ ἐκκλησία ὁ περιφράσσω αὐτός καί φυλάσσω ἄγγελος , ἢ καί ὁ ἐν αὐτός ἱεράομαι προΐστημι τε αὐτός καί οἷος προμαχών αὐτός εἰμί ) , τότε εὐδοκέω θυσία δικαιοσύνη , ἢ κατά ὁ Σύμμαχος τότε προσδέχομαι θυσία δικαιοσύνη , ἀλλά καί ἀναφορά καί ὁλοκαύτωμα , δηλαδή καί αὐτός δικαιοσύνη . τότε ἀναφέρω ἐπί ὁ θυσιαστήριον σύ μόσχος , δηλαδή καί αὐτός δικαιοσύνη . κατά πᾶς γάρ ἐξακούω ὁ δικαιοσύνη . πᾶς γάρ διά δικαιοσύνη ἐκτελέω κατά ὁ ἄναιμος καί πνευματικός καί λογικός θυσία ὁ κατά ὅλος ὁ οἰκέω ἐν ὁ Χριστός ἐκκλησία προσφέρω ὁ θεός . λέγω δέ οὖν καί ἄλλος προφήτης θεσπίζω πρός ὁ Ἰουδαῖος ἀποτείνω ἔθνος · οὐ εἰμί ἐγώ θέλημα ἐν σύ , λέγω κύριος παντοκράτωρ , καί θυσία οὖον προσδέχομαι ἐκ ὁ χείρ σύ , διά ὅτι ἀπό ἀνατολή ἥλιος μέχρι δυσμή δοξάζω ὁ ὄνομα ἐγώ ἐν ὁ ἔθνος , καί ἐν πᾶς τόπος θυμίαμα προσάγω ὁ ὄνομα ἐγώ καί θυσία καθαρός . οὗτος δέ εἄν εἰμί ὁ καθαρός θυσία ὁ ἐνταῦθα ὀνομάζω θυσία δικαιοσύνη καί ὁ ὁ αἴνεσις , περί ὅς διά ὁ ἔμπροσθεν λέγω · θύω ὁ θεός θυσία αἴνεσις . ἀλλά οὗτος μέν λέγω πάλαι καί θεσπίζω , τέλος δέ τυγχάνω . εἰς ἔτι τε νῦν ἐν πᾶς ὁ ἔθνος διά ὁ σωτήριος χάρις ἐνεργέω .