eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_56.4
. Ἐξαπέστειλεν ὁ θεὸς τὸ ἔλεος αὐτοῦ καὶ τὴν ἀλήθειαν αὐτοῦ · καὶ ἐρρύσατο τὴν ψυχήν μου ἐκ μέσου σκύμνων · ἐκοιμήθην τεταραγμένος · υἱοὶ ἀνθρώπων , οἱ ὀδόντες αὐτῶν ὅπλα καὶ βέλη , καὶ ἡ γλῶσσα αὐτῶν μάχαιρα ὀχεῖα . Τὴν ἀνωτέρω λείπουσαν διάνοιαν διὰ τῶν προκειμένων ἀποδέδωκεν · ζητουμένου γάρ , τίνα ἐξαπέστειλεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἔσωσε τὸν Δαυὶδ ὁ ὕψιστος , παρέστησεν ἐνταῦθα εἰπών · ἐξαπέστειλεν ὁ θεὸς τὸ ἔλεος αὐτοῦ καὶ τὴν ἀλήθειαν αὐτοῦ . Ἔλεος δὲ καὶ ἀλήθεια ἐξαποστελλομένη τίς ἂν εἴη ἢ ὁ τοῦ θεοῦ λόγος , περὶ οὗ ἐλέγετο · ἐξαπέστειλεν τὸν λόγον αὐτοῦ καὶ ἰάσατο αὐτοὺς καὶ ἐρρύσατο αὐτοὺς ἐκ τῶν διαφθορῶν αὐτῶν ; Ὁ δ’ αὐτὸς ὁμοίως καὶ φῶς ἀποστελλόμενον εἴρηται ἐν τῷ φάσκοντι ψαλμῷ · ἐξαπόστειλον τὸ φῶς σου καὶ τὴν ἀλήθειάν σου , αὐτά με ὁδηγήσει . Φῶς δὲ καὶ ἀλήθεια καὶ λόγος ἐξαποστελλόμενα παρὰ τοῦ ὑψίστου θεοῦ οὐκ ἂν γένοιτο ἀνούσια οὐδὲ ἀνυπόστατα · οὐ γὰρ οἷόν τε ἦν πρᾶγμα ἀνυπόστατον ἀποστέλλεσθαι . ὥσπερ δὲ λόγος νοεῖται ἰάσεως καὶ σωτηρίας ποιητικός , οὕτως ἐπὶ τοῦ παρόντος ὁ αὐτὸς ἔλεος ὠνόμασται ὡς ἂν ὑπηρετικὸς ὢν τῆς τοῦ πατρὸς φιλανθρωπίας . ὁμοίως δὲ καὶ ἀλήθεια , ὡς ἂν ἀληθῶς ὑφεστὼς καὶ κατ’ ἐνέργειαν οὐσιωμένος . ὁ γοῦν ἡμέτερος λόγος ὢν συλλαβαῖς καὶ ῥήμασι καὶ ὀνόμασι τὴν ὑπόστασιν ἔχων καὶ διὰ γλώττης καὶ φωνῆς ἐξηχούμενος οὐκ ἂν λεχθείη κυρίως καὶ ἀληθῶς λόγος . ἔχει γοῦν ἕτερον τὸν γεννῶντα αὐτὸν , ὃν καὶ κυρίως ἄν τις εἴποι ἀληθῆ λόγον · τοῦτον δ’ εἶναί φασι τὸν ἐνδιάθετον . ὥσπερ οὖν ὁ ἐν ἡμῖν ἐνδιάθετος λόγος ὁ καὶ κυρίως ἂν ῥηθεὶς ἀληθῶς λόγος ὑπόστατος τυγχάνει , κατ’ οὐσίαν ὑφεστὼς ἕτερός τε ὢν παρὰ τὸν ἀποστέλλοντα αὐτόν · διὸ ἀνωτέρω μὲν ἐλέγετο · ἐξαπέστειλεν ἐξ οὐρανοῦ καὶ ἔσωσέν με . τίνα δὲ ἐξαπέστειλεν , ἐπὶ τοῦ παρόντος διδάσκει φάσκων · ἐξαπέστειλε τὸ ἔλεος αὐτοῦ καὶ τὴν ἀλήθειαν αὐτοῦ καὶ ἐρρύσατο τὴν ψυχήν μου ἐκ μέσου σκύμνων · ὧν μέσος γενόμενος ἐκοιμήθην , φησί , τεταραγμένος . Μέσος γὰρ ἀποληφθεὶς σκύμνων , τῶν ἐν Γὲθ ἀλλοφύλων ἢ τῶν ἄλλως πολεμούντων με ἐχθρῶν , τὸ ὅσον ἐπ’ ἐμοὶ καὶ τῇ ἀνθρωπίνῃ ἀσθενείᾳ ἐκοιμήθην τεταραγμένος . ὁ δὲ ὕψιστος θεὸς τὸν προλεχθέντα λόγον αὐτοῦ καὶ τὴν ἀλήθειαν καὶ τὸν ἔλεον ἀποστείλας ἐρρύσατο τὴν ψυχήν μου ὡς μηδὲν αὐτὴν παθεῖν ἐκ τῆς ταραχῆς τῶν σκύμνων . κατὰ δὲ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτάς οὐ τεταραγμένος , φησίν , ἐκάθευδον μέσος ἀποληφθεὶς λεόντων , ἀλλ’ ἀπτόητος ἤμην καὶ εὐθαρσής . λέγει γοῦν ὁ Ἀκύλας · ἐν μέσῳ λεαινῶν κοιμηθήσομαι λάβρων , ὁ δὲ Σύμμαχος · ἐν μέσῳ λεόντων εὐθαρσῶν ἐκοιμήθην . Τίνες δὲ ἦσαν οἱ λέοντες ἢ οἱ σκύμνοι ἢ αἱ λέαιναι , διασαφεῖ ἑξῆς λέγων · υἱοὶ ἀνθρώπων , οἱ ὀδόντες αὐτῶν ὅπλον καὶ βέλη , καὶ ἡ γλῶσσα αὐτῶν μάχαιρα ὀξεῖα . Παντὸς γὰρ θηρὸς ἀγρίου ἰοβόλου τε ἑρπετοῦ χείρων ἂν γένοιτο φαῦλος καὶ πονηρὸς ἄνθρωπος , μάλιστα ὁ διαβολαῖς καὶ καταλαλιαῖς σχολάζων καὶ ταῖς τῶν θεοφιλῶν ψυχαῖς ἐπιβουλεύων , οὐχ ὅπλοις δὲ καὶ δόρασι , κεκρυμμένοις δὲ καὶ λανθάνουσι τοῖς διὰ λόγων ἀναιρετικοῖς ὀργάνοις . κέχρηνται γοῦν οἱ τοιοῦτοι τῇ μὲν τῶν ὀδόντων περιβολῇ ὥσπερ τινὶ ὅπλῳ περιφράττοντι καὶ περικλείοντι τοὺς εἴσω τῶν ὀδόντων κρυπτομένους λόγους , τῇ δὲ γλώττῃ καὶ ταῖς ἐκ ταύτης διαπεμπομέναις διαβολαῖς ὥσπερ τισὶ βέλεσιν ἀκοντιζομένοις . ἡ δ’ αὐτὴ τῶν τοιούτων γλῶττα μαχαίρας ὀξυτάτης οὐδὲν ἂν διαφέροι κεντούσης καὶ τὰ πρὸς θάνατον ἐνεργούσης . ἀλλ’ οἱ μὲν ἀνθρώπινοι λέοντες καὶ ὠνομασμένοι σκύμνοι τοιοῦτοι · ἐγὼ δὲ αὐτῶν διέφευγον τὴν ἐπιβουλὴν διὰ τὸν ἐκ τοῦ θεοῦ ἀπεσταλμένον μοι σωτῆρα τὸν ῥυσάμενον τὴν ψυχήν μου ἐκ μέσου σκύμνων . εἴτε δὲ ταῦτα περὶ τοῦ Σαοὺλ ἐλέγετο , εἴτε περὶ τῶν διαβαλλόντων τὸν Δαυὶδ παρὰ τὸν Σαούλ , εἴτε περὶ τῶν ἐν Γὲθ ἀλλοφύλων , εἴτε περὶ ἀοράτων ἐχθρῶν , καὶ αὐτὸς ἐπιστήσεις .
Lemmas: . ἐξαποστέλλω ὁ θεός ὁ ἔλεος αὐτός καί ὁ ἀλήθεια αὐτός · καί ῥύομαι ὁ Ψυχή ἐγώ ἐκ μέσος σκύμνος · κοιμάω ταράσσω · υἱός ἄνθρωπος , ὁ ὀδούς αὐτός ὅπλον καί βέλος , καί ὁ γλῶσσα αὐτός μάχαιρα ὀχεῖον . ὁ ἀνωτέρω λείπω διάνοια διά ὁ πρόκειμαι ἀποδίδωμι · ζητέω γάρ , τίς ἐξαποστέλλω ἐκ ὁ οὐρανός καί σῴζω ὁ Δαυίδ ὁ ὕψιστος , παρίστημι ἐνταῦθα εἶπον · ἐξαποστέλλω ὁ θεός ὁ ἔλεος αὐτός καί ὁ ἀλήθεια αὐτός . Ἔλεος δέ καί ἀλήθεια ἐξαποστέλλω τίς εἄν εἰμί ἢ ὁ ὁ θεός λόγος , περί ὅς λέγω · ἐξαποστέλλω ὁ λόγος αὐτός καί ἰάομαι αὐτός καί ῥύομαι αὐτός ἐκ ὁ διαφθορά αὐτός ; ὁ δέ αὐτός ὁμοίως καί φάος ἀποστέλλω εἴρω ἐν ὁ φάσκω ψαλμός · ἐξαποστέλλω ὁ φάος σύ καί ὁ ἀλήθεια σύ , αὐτός ἐγώ ὁδηγέω . Φάος δέ καί ἀλήθεια καί λόγος ἐξαποστέλλω παρά ὁ ὕψιστος θεός οὐ εἄν γίγνομαι ἀνούσιος οὐδέ ἀνυπόστατος · οὖον γάρ οἷος τε εἰμί πρᾶγμα ἀνυπόστατος ἀποστέλλω . ὥσπερ δέ λόγος νοέω ἴασις καί σωτηρία ποιητικός , οὕτως ἐπί ὁ πάρειμι ὁ αὐτός ἔλεος ὀνομάζω ὡς εἄν ὑπηρετικός εἰμί ὁ ὁ πατήρ φιλανθρωπία . ὁμοίως δέ καί ἀλήθεια , ὡς εἄν ἀληθής ὑφίστημι καί κατά ἐνέργεια οὐσιόω . ὁ γοῦν ἡμέτερος λόγος εἰμί συλλαβή καί ῥῆμα καί ὄνομα ὁ ὑπόστασις ἔχω καί διά γλῶσσα καί φωνή ἐξηχέω οὐ εἄν λέγω κύριος καί ἀληθής λόγος . ἔχω γοῦν ἕτερος ὁ γεννάω αὐτός , ὅς καί κύριος ἄν τις εἶπον ἀληθής λόγος · οὗτος δέ εἰμί φημί ὁ ἐνδιάθετος . ὥσπερ οὖν ὁ ἐν ἐγώ ἐνδιάθετος λόγος ὁ καί κύριος εἄν ἐρῶ ἀληθής λόγος υποστατός τυγχάνω , κατά οὐσία ὑφίστημι ἕτερος τε εἰμί παρά ὁ ἀποστέλλω αὐτός · διό ἀνωτέρω μέν λέγω · ἐξαποστέλλω ἐκ οὐρανός καί σῴζω ἐγώ . τίς δέ ἐξαποστέλλω , ἐπί ὁ πάρειμι διδάσκω φάσκω · ἐξαποστέλλω ὁ ἔλεος αὐτός καί ὁ ἀλήθεια αὐτός καί ῥύομαι ὁ Ψυχή ἐγώ ἐκ μέσος σκύμνος · ὅς μέσος γίγνομαι κοιμάω , φημί , ταράσσω . Μέσος γάρ ἀπολαμβάνω σκύμνος , ὁ ἐν Γέθ ἀλλόφυλος ἢ ὁ ἄλλως πολεμέω ἐγώ ἐχθρός , ὁ ὅσος ἐπί ἐγώ καί ὁ ἀνθρώπινος ἀσθένεια κοιμάω ταράσσω . ὁ δέ ὕψιστος θεός ὁ προλέγω λόγος αὐτός καί ὁ ἀλήθεια καί ὁ ἔλεος ἀποστέλλω ῥύομαι ὁ Ψυχή ἐγώ ὡς μηδείς αὐτός πάσχω ἐκ ὁ ταραχή ὁ σκύμνος . κατά δέ ὁ λοιπός ἑρμηνευτής οὖον ταράσσω , φημί , καθεύδω μέσος ἀπολαμβάνω λέων , ἀλλά ἀπτόητος εἰμί καί εὐθαρσής . λέγω γοῦν ὁ Ἀκύλας · ἐν μέσος λέαινα κοιμάω λάβρος , ὁ δέ Σύμμαχος · ἐν μέσος λέων ευθαρσής κοιμάω . τίνω δέ εἰμί ὁ λέων ἢ ὁ σκύμνος ἢ ὁ λέαινα , διασαφέω ἑξῆς λέγω · υἱός ἄνθρωπος , ὁ ὀδούς αὐτός ὅπλον καί βέλος , καί ὁ γλῶσσα αὐτός μάχαιρα ὀξύς . Παντὸς γάρ θήρ ἄγριος ἰοβόλος τε ἑρπετόν χείρων εἄν γίγνομαι φαῦλος καί πονηρός ἄνθρωπος , μάλιστα ὁ διαβολή καί καταλαλιά σχολάζω καί ὁ ὁ θεοφιλής Ψυχή ἐπιβουλεύω , οὐ ὅπλον δέ καί δόρυ , κρύπτω δέ καί λανθάνω ὁ διά λόγος ἀναιρετικός ὄργανον . χράομαι γοῦν ὁ τοιοῦτος ὁ μέν ὁ ὀδούς περιβολή ὥσπερ τις ὅπλον περιφράσσω καί περικλείω ὁ εἴδομαι ὁ ὀδούς κρύπτω λόγος , ὁ δέ γλῶσσα καί ὁ ἐκ οὗτος διαπέμπω διαβολή ὥσπερ τις βέλος ἀκοντίζω . ὁ δέ αὐτός ὁ τοιοῦτος γλῶσσα μάχαιρα ὀξύς οὐδείς εἄν διαφέρω κεντέω καί ὁ πρός θάνατος ἐνεργέω . ἀλλά ὁ μέν ἀνθρώπινος λέων καί ὀνομάζω σκύμνος τοιοῦτος · ἐγώ δέ αὐτός διαφεύγω ὁ ἐπιβουλή διά ὁ ἐκ ὁ θεός ἀποστέλλω ἐγώ σωτήρ ὁ ῥύομαι ὁ Ψυχή ἐγώ ἐκ μέσος σκύμνος . εἴτε δέ οὗτος περί ὁ Σαῦλος λέγω , εἴτε περί ὁ διαβάλλω ὁ Δαυίδ παρά ὁ Σαῦλος , εἴτε περί ὁ ἐν Γέθ ἀλλόφυλος , εἴτε περί ἀόρατος ἐχθρός , καί αὐτός ἐφίστημι .