ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_134.11
Ὃς ἐπάταξε τὰ πρωτότοκα Αἰγύπτου ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους , ἐξαπέστειλε σημεῖα καὶ τέρατα ἐν μέσῳ σου , Αἴγυπτε , ἐν Φαραὼ καὶ ἐν πᾶσι τοῖς δούλοις αὐτοῦ . ὃς ἐπάταξεν ἔθνη πολλὰ καὶ ἀπέκτεινε βασιλεῖς κραταιούς , τὸν Σηών , βασιλέα τῶν Ἀμορραίων , καὶ τὸν Ὤγ , βασιλέα τῆς Βασάν , καὶ πάσας τὰς βασιλείας Χαναάν , καὶ ἔδωκε τὴν γῆν αὐτῶν κληρονομίαν , κληρονομίαν Ἰσραήλ , λαῷ αὐτοῦ . Ἐπεὶ τὰ μὲν οὐρανία φασί τινες καὶ τὰ καθόλου μόνα διοικεῖσθαι προνοίᾳ θεοῦ , οὐκέτι δὲ καὶ τὰ κατὰ ἄνθρωπον , ἀναγκαίως καὶ ταῦτα συνῆψεν ὁ λόγος παιδεύων , ὅτι μέλει τῷ θεῷ καὶ τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων ἐπεξέρχεταί τε τοῖς ἀδικοῦσι καὶ δίκας παρ’ αὐτῶν λαμβάνει οὐ κατὰ τὸν μέλλοντα μόνον αἰῶνα , ἀλλὰ καὶ ἐντεῦθεν ἤδη πολλάκις κατὰ τὸν ἐνεστῶτα βίον . οὕτω γοῦν κατὰ θείαν ἐπισκοπήν τε καὶ ἐκδίκησιν τὰ συμβεβηκότα τῇ Αἰγύπτῳ γέγονε καὶ τὰ τοῖς πάλαι τὴν ἰουδαίαν γῆν οἰκοῦσιν ἀσεβέσιν ἀνθρώποις · ὧν τὴν χώραν ἀφελόμενος κλῆρον ἔδωκε τῷ ἑαυτοῦ λαῷ . οὕτως δὲ αὐτῷ τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων μέλει , ὡς μὴ μόνον ἐπεξιέναι τοῖς ἀσεβέσιν , ἀλλὰ καὶ τῶν ἐν ἀνθρώποις εὐσεβῶν ἰδιοποιεῖσθαι τὸ γένος , ὧν ὥσπερ κληρονομίας ἰδίας φροντίζει . ἀλλὰ πάλαι μὲν ἦν ἡ μερὶς κυρίου , δηλαδὴ τοῦ θεοῦ λόγου , λαὸς αὐτοῦ Ἰακώβ , σχοίνισμα κληρονομίας αὐτοῦ Ἰσραήλ . ἐπεὶ δὲ ἐκπέπτωκεν ἐκεῖνος δι’ ὑπερβολὴν ἀσεβείας ἣν ἔδρασεν , εἰκότως μετὰ ταῦτα λέλεκται αὐτῷ ἐνανθρωπήσαντι · αἴτησαι παρ’ ἐμοῦ , καὶ δώσω σοι ἔθνη τὴν κληρονομίαν σου .
Lemmas: ὅς πατάσσω ὁ πρωτότοκος Αἴγυπτος ἀπό ἄνθρωπος ἠώς κτῆνος , ἐξαποστέλλω σημεῖον καί τέρας ἐν μέσος σύ , Αἴγυπτος , ἐν Φαραώ καί ἐν πᾶς ὁ δοῦλος αὐτός . ὅς πατάσσω ἔθνος πολύς καί ἀποκτείνω βασιλεύς κραταιός , ὁ Σηών , βασιλεύς ὁ Ἀμορραῖος , καί ὁ Ὤγ , βασιλεύς ὁ Βασάν , καί πᾶς ὁ βασίλεια Χαναάν , καί δίδωμι ὁ γῆ αὐτός κληρονομία , κληρονομία Ἰσραήλ , λαός αὐτός . ἐπεί ὁ μέν Οὐρανία φημί τις καί ὁ καθόλου μόνος διοικέω πρόνοια θεός , οὐκέτι δέ καί ὁ κατά ἄνθρωπος , ἀναγκαῖος καί οὗτος συνάπτω ὁ λόγος παιδεύω , ὅτι μέλος ὁ θεός καί ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα ἐπεξέρχομαι τε ὁ ἀδικέω καί δίκη παρά αὐτός λαμβάνω οὖον κατά ὁ μέλλω μόνος αἰών , ἀλλά καί ἐντεῦθεν ἤδη πολλάκις κατά ὁ ἐνίστημι βίος . οὗτος γοῦν κατά θεῖος ἐπισκοπή τε καί ἐκδίκησις ὁ συμβεβηκός ὁ Αἴγυπτος γίγνομαι καί ὁ ὁ πάλαι ὁ Ἰουδαῖος γῆ οἰκέω ἀσεβής ἄνθρωπος · ὅς ὁ χώρα ἀφαιρέω κλῆρος δίδωμι ὁ ἑαυτοῦ λαός . οὕτως δέ αὐτός ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα μέλος , ὡς μή μόνος ἐπέξειμι ὁ ἀσεβής , ἀλλά καί ὁ ἐν ἄνθρωπος εὐσεβής ἰδιοποιέω ὁ γένος , ὅς ὥσπερ κληρονομία ἴδιος φροντίζω . ἀλλά πάλαι μέν εἰμί ὁ μερίς κύριος , δηλαδή ὁ θεός λόγος , λαός αὐτός Ἰακώβ , σχοίνισμα κληρονομία αὐτός Ἰσραήλ . ἐπεί δέ ἐκπίπτω ἐκεῖνος διά ὑπερβολή ἀσέβεια ὅς δράω , εἰκότως μετά οὗτος λέγω αὐτός ἐνανθρωπέω · αἰτέω παρά ἐγώ , καί δίδωμι σύ ἔθνος ὁ κληρονομία σύ .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_134.12
Κύριε , τὸ ὄνομά σου εἰς τὸν αἰῶνα κύριε , τὸ μνημόσυνόν σου εἰς γενεὰν καὶ γενεάν . ὅτι κρινεῖ κύριος τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τοῖς δούλοις αὐτοῦ παρακληθήσεται . Ἓν καὶ τὸ αὐτὸ ἔργον τῆς τοῦ θεοῦ προνοίας ἐστὶ τὸ καταξιῶσαι τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων τῆς αὐτοῦ μνήμης καὶ τοῦ οἰκείου ὀνόματος · τὸ γὰρ ὅλως ἐπιγνῶναι ἄνθρωπον , ὅτι μὴ ἀδέσποτόν ἐστι τὸ πᾶν , ἐφέστηκε δὲ τοῖς ὅλοις δεσπότης ὁ τῶν πάντων κύριος , οὐ τῆς τυχούσης εὐεργεσίας τυγχάνει . τοῦτο γοῦν αὐτὸ τὸ ὄνομα . καὶ ἡ περὶ τοῦ θεοῦ μνήμη οὐδὲ πώποτε ἐξ ἀνθρώπων ἐπιλείψει , ἀλλ’ ἀεὶ κατὰ γενεὰν καὶ γενεὰν διαρκέσει καὶ διαμενεῖ παρὰ τοῖς ἀνρθώποις . διὸ δὴ εὐλόγως οἱ δοῦλοι μαθόντες , ὅπως μέγας ἐστὶν ὁ κύριος καὶ οὕτως ἠλευθέρωσε τοὺς πάλαι δούλους τυράννων ἀσεβῶν γενομένους , ἐντεῦθεν ὑμνεῖν τὸν ἑαυτῶν κύριον διδάσκονται διὰ τοῦ λέγειν · κύριε , τὸ ὄνομά σου εἰς τὸν αἰῶνα καὶ τὰ ἑξῆς , ἐν οἷς καὶ θάρσος δίδωσιν αὐτοῖς ὁ λόγος φάσκων · καὶ ἐπὶ τοῖς δούλοις αὐτοῦ παρακληθήσεται · ἐν γὰρ τῷ κρίνειν τὸν λαὸν αὐτοῦ , τοῖς μὲν λοιποῖς ἅπασιν ἡ κρίσις ἐπακολουθεῖ τοῖς καὶ τὸ ὄνομα ἐπεγνωκόσι καὶ τὸ μνημόσυνον αὐτοῦ παρ’ ἑαυτοῖς ἔχουσιν , οὗτοι δέ εἰσιν ὁ λαὸς αὐτοῦ . ἐπὶ δὲ τοῖς δούλοις αὐτοῦ παρακληθήσεται ὡς ἂν ἐπὶ δούλοις συγγνώμης ἔτι δεομένοις παρακαλούμενος , ἐν οἷς ἂν δέοιντο ἐλέου καὶ φιλανθρωπίας .
Lemmas: κύριος , ὁ ὄνομα σύ εἰς ὁ αἰών κύριος , ὁ μνημόσυνον σύ εἰς γενεά καί γενεά . ὅτι κρίνω κύριος ὁ λαός αὐτός καί ἐπί ὁ δοῦλος αὐτός παρακαλέω . εἷς καί ὁ αὐτός ἔργον ὁ ὁ θεός πρόνοια εἰμί ὁ καταξιόω ὁ γένος ὁ ἄνθρωπος ὁ αὐτός μνήμη καί ὁ οἰκεῖος ὄνομα · ὁ γάρ ὅλως ἐπιγιγνώσκω ἄνθρωπος , ὅτι μή ἀδέσποτος εἰμί ὁ πᾶς , ἐφίστημι δέ ὁ ὅλος δεσπότης ὁ ὁ πᾶς κύριος , οὖον ὁ τυγχάνω εὐεργεσία τυγχάνω . οὗτος γοῦν αὐτός ὁ ὄνομα . καί ὁ περί ὁ θεός μνήμη οὐδέ πώποτε ἐκ ἄνθρωπος ἐπίλειψις , ἀλλά ἀεί κατά γενεά καί γενεά διαρκέω καί διαμένω παρά ὁ ἄνθρωπος . διό δή εὔλογος ὁ δοῦλος μανθάνω , ὅπως μέγας εἰμί ὁ κύριος καί οὕτως ἐλευθερόω ὁ πάλαι δοῦλος τύραννος ἀσεβής γίγνομαι , ἐντεῦθεν ὑμνέω ὁ ἑαυτοῦ κύριος διδάσκω διά ὁ λέγω · κύριος , ὁ ὄνομα σύ εἰς ὁ αἰών καί ὁ ἑξῆς , ἐν ὅς καί θάρσος δίδωμι αὐτός ὁ λόγος φάσκω · καί ἐπί ὁ δοῦλος αὐτός παρακαλέω · ἐν γάρ ὁ κρίνω ὁ λαός αὐτός , ὁ μέν λοιπός ἅπας ὁ κρίσις ἐπακολουθέω ὁ καί ὁ ὄνομα ἐπιγιγνώσκω καί ὁ μνημόσυνον αὐτός παρά ἑαυτοῦ ἔχω , οὗτος δέ εἰμί ὁ λαός αὐτός . ἐπί δέ ὁ δοῦλος αὐτός παρακαλέω ὡς εἄν ἐπί δοῦλος συγγνώμη ἔτι δήω παρακαλέω , ἐν ὅς εἄν δήω ἔλεος καί φιλανθρωπία .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_134.13
Τὰ εἴδωλα τῶν ἐθνῶν ἀργύριον καὶ χρυσίον , ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων . στόμα ἔχουσι καὶ οὐ λαλήσουσιν , ὀφθαλμοὺς ἔχουσι καὶ οὐκ ὄψονται , ὦτα ἔχουσι καὶ οὐκ ἐνωτισθήσονται . οὐδὲ γάρ ἐστι πνεῦμα ἐν τῷ στόματι αὐτῶν . ὅμοιοι αὐτοῖς γένοιντο οἱ ποιοῦντες αὐτὰ καὶ πάντες οἱ πεποιθότες ἐπ’ αὐτοῖς . Συντελέσας τὴν περὶ τοῦ κυρίου θεολογίαν καὶ τῆς προνοίας αὐτοῦ τὰς μεγαλουργίας καταλέξας , ὡς ἔτι δούλοις ὁμιλῶν τοῖς ἐκ τῆς πολυθέου πλάνης ἄρτι προσεληλυθόσιν , ἀντιπαραβάλλει τῶν πάλαι παρ’ αὐτοῖς νενομισμένων θεῶν τὸν ἔλεγχον ἀκολούθως οἷς ἀνωτέρω εἰρήκει · ὅτι ἐγὼ ἔγνωκα ὅτι μέγας κύριος · καὶ ὁ κύριος ἡμῶν παρὰ πάντας τοὺς θεούς · ὁ μὲν γὰρ κύριος ἡμῶν τάδε καὶ τάδε εἰργάσατο ἔν τε τοῖς καθόλου καὶ ἐν τοῖς ἐπὶ μέρους . οἱ δὲ τῶν ἐθνῶν θεοί , οὓς καὶ αὐτοὶ πεπλανημένως ἐνομίζετε πρότερον , οὐδὲν ἦσαν ἕτερον ἢ εἴδωλα νεκρὰ καὶ κωφὰ ἅτε νεκρῶν ἀνθρώπων πάλαι κατοιχομένων μορφώματα καὶ ἀπεικονίσματα , ὧν ἡ μὲν οὐσία ἄψυχός ἐστιν ὕλη , τὸ δὲ ἔργον ἀνθρώπων ἐπιτήδευμα . οἱ δὲ τύποι πάσης ἐνεργείας ἀμέτοχοι . Χαριέντως δὲ ὁ Σύμμαχος ἀντὶ τοῦ ὅμοιοι αὐτοῖς γένοιντο οἱ ποιοῦντες αὐτὰ ἡρμήνευσεν εἰπών · ὡς αὐτὰ γένοιντο οἱ ποιοῦντες αὐτὰ καὶ πᾶς ὁ πεποιθὼς αὐτοῖς · καὶ γὰρ ὄντως οἱ τοῖς ἀψύχοις ὡς θεοῖς προσέχοντες , ὥσπερ ἀπολιθωθέντες τὴν ψυχὴν καὶ αὐτοὶ τὸ αὐτὸ πεπόνθασι τοῖς προσκυνουμένοις ὑπ’ αὐτῶν ὀφθαλμοὺς ἔχοντες καὶ οὐ βλέποντες , ὦτα ἔχοντες καὶ οὐκ ἀκούοντες καὶ ἁπλῶς ἶσα πεπονθότες τοῖς ἑαυτῶν θεοῖς καὶ τοῦθ’ ἕξουσι ἤδη τὸ ἐπιτίμιον δίκην ὑποσχόντες τῆς ἑαυτῶν ἀσεβείας .
Lemmas: ὁ εἴδωλον ὁ ἔθνος ἀργύριον καί χρυσίον , ἔργον χείρ ἄνθρωπος . στόμα ἔχω καί οὖον λαλέω , ὀφθαλμός ἔχω καί οὐ ὁράω , οὖς ἔχω καί οὐ ἐνωτίζομαι . οὐδέ γάρ εἰμί πνεῦμα ἐν ὁ στόμα αὐτός . ὅμοιος αὐτός γίγνομαι ὁ ποιέω αὐτός καί πᾶς ὁ πείθω ἐπί αὐτός . συντελέω ὁ περί ὁ κύριος θεολογία καί ὁ πρόνοια αὐτός ὁ μεγαλοεργία καταλέγω , ὡς ἔτι δοῦλος ὁμιλέω ὁ ἐκ ὁ πολύθεος πλάνης ἄρτι προσέρχομαι , αντιπαραβάλλω ὁ πάλαι παρά αὐτός νομίζω θεός ὁ ἔλεγχος ἀκόλουθος ὅς ἀνωτέρω εἴρω · ὅτι ἐγώ γιγνώσκω ὅτι μέγας κύριος · καί ὁ κύριος ἐγώ παρά πᾶς ὁ θεός · ὁ μέν γάρ κύριος ἐγώ ὅδε καί ὅδε ἐργάζομαι ἐν τε ὁ καθόλου καί ἐν ὁ ἐπί μέρος . ὁ δέ ὁ ἔθνος θεός , ὅς καί αὐτός πεπλανημένως νομίζω πρότερος , οὐδείς εἰμί ἕτερος ἢ εἴδωλον νεκρός καί κωφός ἅτε νεκρός ἄνθρωπος πάλαι κατοίχομαι μόρφωμα καί ἀπεικόνισμα , ὅς ὁ μέν οὐσία ἄψυχος εἰμί ὕλη , ὁ δέ ἔργον ἄνθρωπος ἐπιτήδευμα . ὁ δέ τύπος πᾶς ἐνέργεια ἀμέτοχος . χαρίεις δέ ὁ Σύμμαχος ἀντί ὁ ὅμοιος αὐτός γίγνομαι ὁ ποιέω αὐτός ἑρμηνεύω εἶπον · ὡς αὐτός γίγνομαι ὁ ποιέω αὐτός καί πᾶς ὁ Πεποιθὼς αὐτός · καί γάρ εἰμί ὁ ὁ ἄψυχος ὡς θεός προσέχω , ὥσπερ ἀπολιθόω ὁ ψυχή καί αὐτός ὁ αὐτός πάσχω ὁ προσκυνέω ὑπό αὐτός ὀφθαλμός ἔχω καί οὖον βλέπω , οὖς ἔχω καί οὐ ἀκούω καί ἁπλόος ἴσος πάσχω ὁ ἑαυτοῦ θεός καί οὗτος ἔχω ἤδη ὁ ἐπιτίμιον δίκη ὑπέχω ὁ ἑαυτοῦ ἀσέβεια .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_134.14
Οἶκος Ἰσραήλ , εὐλογήσατε τὸν κύριον . οἶκος Ἀαρών , εὐλογήσατε τὸν κύριον . οἶκος Λευί , εὐλογήσατε τὸν κύριον . οἱ φοβούμενοι τὸν κύριον , εὐλογήσατε τὸν κύριον . εὐλογητὸς κύριος ἐκ Σιὼν ὁ κατοικῶν Ἱερουσαλήμ . Οἱ μὲν προειρημένοι ὅμοιοι γενήσονται ἢ καὶ γεγόνασι τοῖς ἑαυτῶν θεοῖς . οἱ δὲ εἰς τὸν κλῆρον παραληφθέντες τοῦ θεοῦ καὶ λαὸς αὐτοῦ χρηματίσαντες , εὐλογήσατε , φησίν , τὸν κύριον , τουτέστιν ἀνευφημήσατε καὶ ἀνυμνήσατε τὰ μεγάλα ἑαυτοὺς ὠφελοῦντες . καλεῖται δ’ ἐπὶ τὴν εὐλογίαν πρῶτον μὲν ὁ θεοῦ λαός , ὁ καλούμενος οἶκος Ἰσραήλ , τὸ ὑποβεβηκὸς τάγμα τοῦ πλήθους , δεύτερον δὲ κατὰ ἀνάβασιν καὶ ὑπεροχὴν οἶκος Ἀαρὼν καὶ τρίτον ἡ φυλὴ πᾶσα ἡ ἱερατικὴ καλουμένη οἶκος Λευὶ καὶ μετὰ πάσας ἀνωτέρω οἱ φοβούμενοι τὸν κύριον . οὗτοι δὲ ἦσαν , πρὸς οὓς ἅπας ὕμνος προπεφώνηται , οἱ δὴ ἐν ἀρχῇ τοῦ παντὸς ψαλμοῦ ὠνομασμένοι δοῦλοι , δηλαδὴ οἱ ἐξ ἐθνῶν προσιόντες τῇ πίστει . εἰ γὰρ τὸ πᾶν Ἰουδαίων ἔθνος περιείληπται διὰ τῶν εἰρημένων τριῶν ταγμάτων τοῦ τε Ἰσραὴλ καὶ τοῦ οἴκου Ἀαρὼν καὶ τοῦ οἴκου Λευί , ἕτεροι παρὰ τούτους τίνες ἂν εἶεν οἱ φοβούμενοι τὸν κύριον , εἰ μὴ οἱ ἐξ ἐθνῶν τῷ τοῦ θεοῦ λόγῳ προσεληλυθότες , οἳ καὶ διδάσκονται εὐλογεῖν · εὐλογητὸς κύριος ἐκ Σιὼν ὁ κατοικῶν Ἱερουσαλήμ ; ποίαν δὲ Σιὼν ἢ ποίαν Ἱερουσαλὴμ ἢ τὴν ἀεὶ μένουσαν τοῦ θεοῦ πόλιν , ἐν ᾗ τὸ ἀληθὲς νοοῖτο ἂν κατοικητήριον τοῦ θεοῦ , οὐ τὴν ἠφανισμένην , ἀλλ’ ἐκείνην , ἣν ἀληθῶς μόνοι οἱ ἐξ ἔθνων γνωρίζειν καὶ προσδοκᾶν ἔμαθον παρὰ τοῦ ἀποστόλου λέγοντος · ἡ δὲ ἄνω Ἱερουσαλὴμ ἐλευθέρα ἐστίν ;
Lemmas: οἶκος Ἰσραήλ , εὐλογέω ὁ κύριος . οἶκος Ἀαρών , εὐλογέω ὁ κύριος . οἶκος Λευί , εὐλογέω ὁ κύριος . ὁ φοβέω ὁ κύριος , εὐλογέω ὁ κύριος . εὐλογητός κύριος ἐκ Σιών ὁ κατοικέω Ἱερουσαλήμ . ὁ μέν προερέω ὅμοιος γίγνομαι ἢ καί γίγνομαι ὁ ἑαυτοῦ θεός . ὁ δέ εἰς ὁ κλῆρος παραλαμβάνω ὁ θεός καί λαός αὐτός χρηματίζω , εὐλογέω , φημί , ὁ κύριος , τουτέστιν ἀνευφημέω καί ανυμνώ ὁ μέγας ἑαυτοῦ ὠφελέω . καλέω δέ ἐπί ὁ εὐλογία πρῶτος μέν ὁ θεός λαός , ὁ καλέω οἶκος Ἰσραήλ , ὁ ὑποβαίνω τάγμα ὁ πλῆθος , δύο δέ κατά ἀνάβασις καί ὑπεροχή οἶκος Ἀαρών καί τρίτος ὁ φυλή πᾶς ὁ ἱερατικός καλέω οἶκος Λευί καί μετά πᾶς ἀνωτέρω ὁ φοβέω ὁ κύριος . οὗτος δέ εἰμί , πρός ὅς ἅπας ὕμνος προφωνέω , ὁ δή ἐν ἀρχή ὁ πᾶς ψαλμός ὀνομάζω δοῦλος , δηλαδή ὁ ἐκ ἔθνος πρόσειμι ὁ πίστις . εἰμί γάρ ὁ πᾶς Ἰουδαῖος ἔθνος περιλαμβάνω διά ὁ εἴρω τρεῖς τάγμα ὁ τε Ἰσραήλ καί ὁ οἶκος Ἀαρών καί ὁ οἶκος Λευί , ἕτερος παρά οὗτος τίς εἄν ἄγω ὁ φοβέω ὁ κύριος , εἰμί μή ὁ ἐκ ἔθνος ὁ ὁ θεός λόγος προσέρχομαι , ἕ καί διδάσκω εὐλογέω · εὐλογητός κύριος ἐκ Σιών ὁ κατοικέω Ἱερουσαλήμ ; ποῖος δέ Σιών ἢ ποῖος Ἱεροσόλυμα ἢ ὁ ἀεί Μένων ὁ θεός πόλις , ἐν ὅς ὁ ἀληθής νοέω εἄν κατοικητήριος ὁ θεός , οὖον ὁ ἀφανίζω , ἀλλά ἐκεῖνος , ὅς ἀληθής μόνος ὁ ἐκ ἔθνος γνωρίζω καί προσδοκάω μανθάνω παρά ὁ ἀπόστολος λέγω · ὁ δέ ἄνω Ἱεροσόλυμα ἐλεύθερος εἰμί ;
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_135.1
Τῷ ποιοῦντι θαυμάσια μεγάλα μόνῳ , ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ . Εἰ μὴ συνίεις , φησίν , τίς ἐστιν ὁ θεολογούμενος θεὸς θεῶν καὶ κύριος κυρίων τῷ μὴ σώματος ὀφθαλμοῖς θεωρεῖν αὐτὸν μηδὲ αἰσθήσει αὐτοῦ ἅπτεσθαι , διάνοιξον τοὺς τῆς διανοίας ὀφθαλμοὺς καὶ κατανόησον σύμπασαν τὴν ὁρωμένην κτίσιν καταπλαγείς τε τὰ μεγέθη καὶ τὰ κάλλη καὶ τὴν εὐταξίαν τῶν τοῦ κόσμου μερῶν λόγισαι παρὰ σαυτῷ , ὅτι ἐξ ὕλης ἀψύχου καὶ σωμάτων ἀλόγων τὴν φύσιν συνεστηκὼς ὁ κόσμος οὐκ ἂν ὑπέστη δίχα τινὸς κρείττονος δυνάμεως οὐδ’ ἂν λογικῶς καὶ σοφῶς ἐδημιουργήθη ἄνευ λόγου καὶ σοφίας . καὶ ταῦτα παρὰ σαυτῷ διανοηθεὶς ἐννόησον τὸν θεολογούμενον θεὸν τῶν θεῶν καὶ κύριον τῶν κυρίων καὶ πάντων αἴτιον . ἄλλως γὰρ οὐκ ἔστιν τὴν ἀφανῆ καὶ τὴν ἀόρατον τοῦ θεοῦ δύναμιν καταλαβεῖν ἢ ἐκ τῶν ἐμφανῶν καὶ τῶν ὁρωμένων . μόνος γοῦν αὐτός ἐστιν ὁ ποιὼν θαυμάσια μεγάλα , ὧν οὐ δυνατόν μείζονα ποιῆσαι · εἰ γὰρ ἔστιν ὅτε καὶ ὑφ’ ἑτέρων ἐπιτελεῖται θαυμάσια , ἀλλὰ τὰ μεγάλα καὶ ἐξαίσια καὶ πάντων ὺπερέχοντα μόνος οὕτος ὁ ποιῶν ἐπιτελεῖ οἷός ἐστιν ὁ οὐρανὸς καὶ ὁ ἥλιος καὶ οἵα ἐστιν ἡ σελήνη καὶ πᾶσα ἡ τῶν ἄστρων χορεία · τούτων γὰρ ἐν τοῖς ὁρωμένοις τὶ ἂν γένοιτο μεῖζον ;
Lemmas: ὁ ποιέω θαυμάσιος μέγας μόνος , ὅτι εἰς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός . εἰμί μή συνίημι , φημί , τίς εἰμί ὁ θεολογέω θεός θεός καί κύριος κύριος ὁ μή σῶμα ὀφθαλμός θεωρέω αὐτός μηδέ αἴσθησις αὐτός ἅπτω , διανοίγω ὁ ὁ διάνοια ὀφθαλμός καί κατανοέω σύμπας ὁ ὁράω κτίσις καταπλήσσω τε ὁ μέγεθος καί ὁ κάλλος καί ὁ εὐταξία ὁ ὁ κόσμος μέρος λογίζομαι παρά σεαυτοῦ , ὅτι ἐκ ὕλη ἄψυχος καί σῶμα ἄλογος ὁ φύσις συνίστημι ὁ κόσμος οὐ εἄν ὑφίστημι δίχα τις ἀγαθός δύναμις οὐδέ εἄν λογικός καί σοφός δημιουργέω ἄνευ λόγος καί σοφία . καί οὗτος παρά σεαυτοῦ διανοέομαι ἐννοέω ὁ θεολογέω θεός ὁ θεός καί κύριος ὁ κύριος καί πᾶς αἴτιος . ἄλλως γάρ οὐ εἰμί ὁ ἀφανής καί ὁ ἀόρατος ὁ θεός δύναμις καταλαμβάνω ἢ ἐκ ὁ ἐμφαίνω καί ὁ ὁράω . μόνος γοῦν αὐτός εἰμί ὁ ποιέω θαυμάσιος μέγας , ὅς οὖον δυνατός μείζων ποιέω · εἰμί γάρ εἰμί ὅτε καί ὑπό ἕτερος ἐπιτελέω θαυμάσιος , ἀλλά ὁ μέγας καί ἐξαίσιος καί πᾶς υπερέχων μόνος οὗτος ὁ ποιέω ἐπιτελέω οἷος εἰμί ὁ οὐρανός καί ὁ ἥλιος καί οἷος εἰμί ὁ σελήνη καί πᾶς ὁ ὁ ἄστρον χορεία · οὗτος γάρ ἐν ὁ ὁράω τίς εἄν γίγνομαι μείζων ;
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_135.2
Τῷ ποιήσαντι φῶτα μεγάλα μόνῳ , ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ , τὸν ἥλιον εἰς ἐξουσίαν τῆς ἡμέρας , ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ , τὴν σελήνην καὶ τὰ ἄστρα εἰς ἐξουσίαν τῆς νυκτός , ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ . Οὐκοῦν τὶ ἂν εἴη θαυμασιώτερον τοῦ τὴν γῆν στερέμνιον καὶ βαρὺ στοιχεῖον ὀχεῖσθαι καὶ ἐπιπολάζειν τοῖς ὕδασιν οὐχ οὕτω τῆς φύσεως τῶν σωμάτων ἐχούσης διὰ τὸ τὰ μὲν ὑγρὰ κουφότερα ὄντα τῆς γῆς ἀνωτέρω αὐτῆς φέρεσθαι , αὐτὴν δὲ βαρὺ καὶ παχὺ στοιχεῖον ὑποτρέχειν ἀεὶ καὶ ὑφιζάνειν ἐπὶ τὰ βάθη τῆς ὑγρᾶς οὐσίας ; ἀλλ’ οὐχ οὕτως ἔχει καὶ ἐπὶ τῆς τοῦ κόσμου συστάσεως , ἔμπαλιν δὲ παρὰ τὸν τῆς φύσεως λόγον ἡ μὲν ὑγρὰ οὐσία καὶ τὸ μανὸν καὶ κοῦφον στοιχεῖον ὑπόκειται , ἡ δὲ βαρεῖα καὶ ξηρὰ φύσις ἐπιπολάζει ἐπινηχομένη τοῖς ὕδασιν οὕτω τοῦ μεγάλου θαύματος λόγῳ καὶ σοφίᾳ καὶ δυνάμει θεοῦ κατεσκευασμένου . τοῦτο δὲ οἱ παρ’ Ἕλλησι περὶ φυσιολογίας δεινοὶ τοῦτον ἔχειν τὸν τρόπον ἀποδεδώκασιν ἐφ’ ὑδάτων φέρεσθαι τὴν γῆν ἀποφηνάμενοι ὡς ἐκ τούτου συνίστασθαι τὴν θείαν γραφὴν μὴ ἀλλοτρίαν ὑπάρχειν τοῦ φυσιολογικοῦ . Ὁ μὲν οὖν πρὸ τούτου ψαλμὸς χωρὶς λογισμῶν ἐθεολόγει , ἐν οἶς ἔφασκε · πάντα ὅσα ἠθέλησεν ὁ κύριος ἐποίησεν ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ γῇ , ἐν τοῖς θαλάσσαις καὶ ἐν πάσαις ταῖς ἀβύσσοις , ὁ δὲ παρὼν δι’ ἑτέρων τοῦ θεοῦ μεγαλουργιῶν θεολογεῖ .
Lemmas: ὁ ποιέω φάος μέγας μόνος , ὅτι εἰς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός , ὁ ἥλιος εἰς ἐξουσία ὁ ἡμέρα , ὅτι εἰς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός , ὁ σελήνη καί ὁ ἄστρον εἰς ἐξουσία ὁ νύξ , ὅτι εἰς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός . οὐκοῦν τίς εἄν εἰμί θαυμάσιος ὁ ὁ γῆ στερέμνιος καί βαρύς στοιχεῖον ὀχέω καί ἐπιπολάζω ὁ ὕδωρ οὐ οὗτος ὁ φύσις ὁ σῶμα ἔχω διά ὁ ὁ μέν ὑγρός κοῦφος εἰμί ὁ γῆ ἀνωτέρω αὐτός φέρω , αὐτός δέ βαρύς καί παχύς στοιχεῖον ὑποτρέχω ἀεί καί ὑφιζάνω ἐπί ὁ βάθος ὁ ὑγρός οὐσία ; ἀλλά οὐ οὕτως ἔχω καί ἐπί ὁ ὁ κόσμος σύστασις , ἔμπαλιν δέ παρά ὁ ὁ φύσις λόγος ὁ μέν ὑγρός οὐσία καί ὁ μανός καί κοῦφος στοιχεῖον ὑπόκειμαι , ὁ δέ βαρύς καί ξηρός φύσις ἐπιπολάζω ἐπιφέρω ὁ ὕδωρ οὗτος ὁ μέγας θαῦμα λόγος καί σοφία καί δύναμις θεός κατασκευάζω . οὗτος δέ ὁ παρά Ἕλλην περί φυσιολογία δεινός οὗτος ἔχω ὁ τρόπος ἀποδίδωμι ἐπί ὕδωρ φέρω ὁ γῆ ἀποφαίνω ὡς ἐκ οὗτος συνίστημι ὁ θεῖος γραφή μή ἀλλότριος ὑπάρχω ὁ φυσιολογικός . ὁ μέν οὖν πρό οὗτος ψαλμός Χωρὶς λογισμός θεολογέω , ἐν οἶς φάσκω · πᾶς ὅσος ἐθέλω ὁ κύριος ποιέω ἐν ὁ οὐρανός καί ἐν ὁ γῆ , ἐν ὁ θάλασσα καί ἐν πᾶς ὁ ἄβυσσος , ὁ δέ πάρειμι διά ἕτερος ὁ θεός μεγαλοεργία θεολογέω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_135.3
Τῷ πατάξαντι Αἴγυπτον σὺν τοῖς πρωτοτόκοις αὐτῶν , ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ , καὶ ἐξαγαγόντι τὸν Ἰσραὴλ ἐκ μέσου αὐτῶν , ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ , ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ ἐν βραχίονι ὑψηλῷ , ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ . Εἰ μὴ πέπεισαι , φησίν , προνοίᾳ θεοῦ καὶ δυνάμει τὸν σύμπαντα κόσμον καὶ τὰ τούτου μέρη διακυβερνᾶσθαι , ἐν ἀμφιβόλῳ δὲ ἔχεις , μήπως τὰ κατὰ μέρος καὶ τὰ ἀνθρώπινα παρορᾶται ὑπ’ αὐτοῦ , γνῶθι ὅτι καὶ τῶν ἐπὶ γῆς οὐχ ἧττον ἢ τῶν κατ’ οὐρανὸν προνοεῖ . μετέρχεται γοῦν κατὰ χρόνους τῶν ἀνθρώπων τοὺς καθ’ ὑπερβολὴν ἀθέους καὶ ἀσεβεῖς , ὥσπερ ποτὲ τοὺς Αἰγυπτίους μετῆλθε καὶ αὐτὴν τὴν αἰγυπτίαν γῆν . προΐσταται δὲ πάλιν καὶ ὑπερμαχεῖ τῶν θεοφιλῶν καὶ οὐ μόνον αὐτῶν , ἀλλὰ καὶ τῶν τούτων ἀπογόνων ὥσπερ τῶν διὰ Μωυσέως ἠλευθερωμένων τότε τῆς παρ’ Αἰγυπτίοις δουλείας , οὓς ἠλευθέρωσεν αὐτὸς ὁ ἐπὶ πάντων θεὸς οὐκ ἄλλως ἢ ἐκτεταμένῃ χειρὶ καὶ ἰσχυρῷ βραχίονι χρησάμενος . εἴη δ’ ἂν οὗτος ὁ τοῦ θεοῦ λόγος , δι’ οὗ καὶ πάλαι καὶ νῦν τὰς εἰς ἀνθρώπους εὐεργεσίας ἡ φιλανθρωπία τοῦ παναγάθου θεοῦ κατειργάσατο . Εἰ δέ τις μὴ ἐπὶ τὸν παρ’ ἡμῖν θεολογούμενον τοῦ Θεοῦ λόγον ἐκλάβοι τὴν περὶ τοῦ βραχίονος θεωρίαν , ὥρα τοῦτον σύνθετον ὑπονοεῖν εἶναι καὶ σωματικὸν τὸν θεὸν ἐσχηματισμένον εἰς ἀνθρώπου μορφὴν ὡς καὶ χεῖρας καὶ βραχίονας ἔχειν καὶ τούτοις ἀκολούθως τὰ λοιπὰ μέλη , ἃ δὴ πάντα ἀλλότρια τῆς θείας τυγχάνει φύσεως .
Lemmas: ὁ πατάσσω Αἴγυπτος σύν ὁ πρωτοτόκος αὐτός , ὅτι εἰς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός , καί ἐξάγω ὁ Ἰσραήλ ἐκ μέσος αὐτός , ὅτι εἰς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός , ἐν χείρ κραταιός καί ἐν βραχύς ὑψηλός , ὅτι εἰς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός . εἰμί μή πείθω , φημί , πρόνοια θεός καί δύναμις ὁ σύμπας κόσμος καί ὁ οὗτος μέρος διακυβερνάω , ἐν ἀμφίβολος δέ ἔχω , μήπως ὁ κατά μέρος καί ὁ ἀνθρώπινος παροράω ὑπό αὐτός , γιγνώσκω ὅτι καί ὁ ἐπί γῆ οὐ κακός ἢ ὁ κατά οὐρανός προνοέω . μετέρχομαι γοῦν κατά χρόνος ὁ ἄνθρωπος ὁ κατά ὑπερβολή ἄθεος καί ἀσεβής , ὥσπερ ποτέ ὁ Αἰγύπτιος μετέρχομαι καί αὐτός ὁ Αἰγύπτιος γῆ . προίστημι δέ πάλιν καί ὑπερμαχέω ὁ θεοφιλής καί οὖον μόνος αὐτός , ἀλλά καί ὁ οὗτος ἀπόγονος ὥσπερ ὁ διά Μωυσῆς ἐλευθερόω τότε ὁ παρά Αἰγύπτιος δουλεία , ὅς ἐλευθερόω αὐτός ὁ ἐπί πᾶς θεός οὐ ἄλλως ἢ ἐκτείνω χείρ καί ἰσχυρός βραχύς χράω . εἰμί δέ εἄν οὗτος ὁ ὁ θεός λόγος , διά ὅς καί πάλαι καί νῦν ὁ εἰς ἄνθρωπος εὐεργεσία ὁ φιλανθρωπία ὁ πανάγαθος θεός κατεργάζομαι . εἰμί δέ τις μή ἐπί ὁ παρά ἐγώ θεολογέω ὁ Θεός λόγος ἐκλαμβάνω ὁ περί ὁ βραχύς θεωρία , ὥρα οὗτος συντίθημι ὑπονοέω εἰμί καί σωματικός ὁ θεός σχηματίζω εἰς ἄνθρωπος μορφή ὡς καί χείρ καί βραχύς ἔχω καί οὗτος ἀκόλουθος ὁ λοιπάς μέλος , ὁ δή πᾶς ἀλλότριος ὁ θεῖος τυγχάνω φύσις .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_135.4
Tῷ καταδιελόντι τὴν Ἐρυθρὰν Θάλασσαν εἰς διαιρέσεις , ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ . Ἑβραίων παῖδες παραδιδόασιν ἐξ ἀγράφου ἱστορίας τμηθείσης τῆς Ἐρυθρᾶς εἰς διαιρέρεις καὶ τομὰς δώδεκα κατὰ τὰς φυλὰς ὡς τὸ πλῆθος τοῦ λαοῦ τὸ φεῦγον τοὺς Αἰγυπτίους εἰς πολλὰς διαχεθῆναι πορείας , ἀλλὰ μὴ διὰ μιᾶς μόνης ὁδεῦσαι καὶ ἑκάστην φυλὴν οἰκείαν καὶ ἀφωρισμένην εὑρεῖν δίοδον .
Lemmas: ὅς καταδιαιρέω ὁ ἐρυθρός Θάλασσα εἰς διαίρεσις , ὅτι εἰς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός . Ἑβραῖος παῖς παραδίδωμι ἐκ ἄγραφος ἱστορία τέμνω ὁ Ἐρυθρά εἰς διαιρέω καί τομή δώδεκα κατά ὁ φυλή ὡς ὁ πλῆθος ὁ λαός ὁ φεύγω ὁ Αἰγύπτιος εἰς πολύς διαχέω πορεία , ἀλλά μή διά εἷς μόνος ὁδεύω καί ἕκαστος φυλή οἰκεῖος καί ἀφορίζω εὑρίσκω δίοδος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_135.5
Tῷ διαγαγόντι τὸν λαὸν αὐτοῦ ἐν τῇ ἐρήμῳ , τῷ πατάξαντι βασιλεῖς μεγάλους καὶ ἀποκτείναντι βασιλεῖς κραταιούς , τὸν Σηών , βασιλέα τῶν Ἀμορραίων καὶ τὸν Ὤγ , βασιλέα τῆς Βασάν , καὶ δόντι τὴν γῆν αὐτῶν κληρονομίαν , κληρονομίαν Ἰσραήλ , δούλῳ αὐτοῦ . Ταῦτα μὲν πάλαι ἐπὶ τοῦ προτέρου λαοῦ πέπρακται . εἰ δὲ θέλεις τὴν τοῦ θεοῦ παραδοξοποιὸν δύναμιν εἰσέτι καὶ νῦν ἐνεργοῦσαν θεάσασθαι , μετάβα τῇ διανοίᾳ καὶ ἐπὶ τὸν ἐξ ἐθνῶν λαόν καὶ εἴσῃ , τίνα τρόπον ἀπὸ πικρᾶς δουλείας οὐκ Αἰγυπτίων , ἀλλὰ δαιμόνων πονηρῶν πάντας τοὺς ἐξ ἁπάντων τῶν ἐθνῶν εἰς τὸν Χριστὸν πεπιστευκότας ἠλευθέρωσεν ἐξήγαγέ τε ἀπὸ σκότους καὶ μετεστήσατο εἰς τὸ φῶς ἀνελὼν καὶ καθελὼν τοὺς πρὶν αὐτῶν καταδυναστεύοντας ἀοράτους βασιλεῖς καὶ δυνάμεις πονηράς .
Lemmas: ὅς διάγω ὁ λαός αὐτός ἐν ὁ ἐρῆμος , ὁ πατάσσω βασιλεύς μέγας καί ἀποκτείνω βασιλεύς κραταιός , ὁ Σηών , βασιλεύς ὁ Ἀμορραῖος καί ὁ Ὤγ , βασιλεύς ὁ Βασάν , καί δίδωμι ὁ γῆ αὐτός κληρονομία , κληρονομία Ἰσραήλ , δοῦλος αὐτός . οὗτος μέν πάλαι ἐπί ὁ πρότερος λαός πράσσω . εἰμί δέ ἐθέλω ὁ ὁ θεός παραδοξοποιός δύναμις εἰσέτι καί νῦν ἐνεργέω θεάομαι , μετάβα ὁ διάνοια καί ἐπί ὁ ἐκ ἔθνος λαός καί εἶμι , τίς τρόπος ἀπό πικρός δουλεία οὐ Αἰγύπτιος , ἀλλά δαίμων πονηρός πᾶς ὁ ἐκ ἅπας ὁ ἔθνος εἰς ὁ Χριστός πιστεύω ἐλευθερόω ἐξάγω τε ἀπό σκότος καί μεθίστημι εἰς ὁ φάος ἀναιρέω καί καθαιρέω ὁ πρίν αὐτός καταδυναστεύω ἀόρατος βασιλεύς καί δύναμις πονηρός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_136.2
Θυγάτηρ Βαβυλῶνος ἡ ταλαίπωρος . Σύμμαχός φησιν · ληστρὶς ἡ διαρπασθησομένη .
Lemmas: θυγάτηρ Βαβυλών ὁ ταλαίπωρος . Σύμμαχος φημί · λῃστρίς ὁ διαρπάζω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_137.1
Ἐξομολογήσομαί σοι , κύριε , ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου , ὅτι ἤκουσας τὰ ῥήματα τοῦ στόματός μου , καὶ ἐναντίον ἀγγέλων ψαλῶ σοι . προσκυνήσω πρὸς ναὸν ἅγιόν σου καὶ ἐξομολογήσομαι τῷ ὀνόματί σου ἐπὶ τῷ ἐλέει σου καὶ τῇ ἀληθείᾳ σου . Ὥσπερ ὁ τέλειος ἐξ ὅλης ψυχῆς καὶ δυνάμεως καὶ ἰσχύος ἀγαπᾷ τὸν θεὸν οὐ διασπῶν τὰς δυνάμεις τῆς ἑαυτοῦ ἀγάπης περὶ ἄλλο τι , ἀλλ’ ὅλος ἀνηρτημένος μόνου τοῦ θεοῦ , οὕτως καὶ ὁ αὐτὸς ἐν ὅλῃ καρδίᾳ ἐξομολογεῖται εὐχαριστῶν τῷ θεῷ . Θαρρῶν δὲ τῇ τοιαύτῃ αὐτοῦ παρρησίᾳ καὶ εἰδώς , ὅτι ὡς ἐν μεγάλῳ θεάτρῳ τῷ τῶν ἀνθρώπων βίῳ θείων ἀγγέλων καὶ λειτουργῶν θεοῦ ἐφορώντων καὶ θεωμένων τὰς ἐν θεῷ προκοπὰς αὐτοῦ , τὴν προσήκουσαν ἀποδίδωσι τῷ θεῷ λατρείαν καί φησιν · καὶ ἐναντίον ἀγγέλων ψαλῶ σοι . ἀνθ’ οὗ ὁ μὲν Ἀκύλας κατεναντίον θεῶν μελῳδήσω σοι , ὁ δὲ Σύμμαχος παρρησίᾳ , θεέ , ᾄσομαι εἰρήκασιν . τάχα δὲ θαρσῶν , ὅτι σὺν ἀγγέλων χοροῖς καὶ αὐτὸς τὴν ᾠδὴν ἀναπέμπει τῷ θεῷ , ταῦτά φησιν . Εἶτα μετὰ τὴν ἐξομολόγησιν καὶ τὴν πεπαρρησιασμένην αὐτοῦ μελῳδίαν προσκυνήσειν φησὶν ὡς ἂν ἤδη τὰ τηλικαῦτα κατορθώσας . διὸ ἐπιλέγει · προσκυνήσω πρὸς ναὸν ἅγιόν σου , τὴν ἐκκλησίαν οὕτω δηλῶν ἢ προφητικῶς τὴν ἐπουράνιον Ἱερουσαλήμ , ἧς τύπος ἦν ὁ ἐπὶ γῆς νεώς . Ἐπὶ τούτοις αὖθις ἐξομολογεῖται εὐχαριστῶν , ἐφ’ οἷς ἔτυχε καλοῖς , καταξιωθεὶς ἐλέου θεοῦ καὶ ἀληθείας . διόπερ ὁ Σύμμαχος σαφέστερον ἡρμήνευσεν εἰπών · περὶ τοῦ ἐλέους σου καὶ τῆς ἀληθείας σου · τυχὼν γὰρ ἐλέους θεοῦ τύπων μὲν καὶ συμβόλων ἀπήλλακται καὶ τῆς σωματικῆς λατρείας , ἐν πνεύματι δὲ καὶ ἀληθείᾳ λατρεύειν κατηξίωται θεῷ .
Lemmas: ἐξομολογέομαι σύ , κύριος , ἐν ὅλος Καρδία ἐγώ , ὅτι ἀκούω ὁ ῥῆμα ὁ στόμα ἐγώ , καί ἐναντίος ἄγγελος ψάλλω σύ . προσκυνέω πρός ναός ἅγιος σύ καί ἐξομολογέω ὁ ὄνομα σύ ἐπί ὁ ἐλεέω σύ καί ὁ ἀλήθεια σύ . ὥσπερ ὁ τέλειος ἐκ ὅλος Ψυχή καί δύναμις καί ἰσχύς ἀγαπάω ὁ θεός οὖον διασπάω ὁ δύναμις ὁ ἑαυτοῦ ἀγάπη περί ἄλλος τίς , ἀλλά ὅλος ἀναρτάω μόνος ὁ θεός , οὕτως καί ὁ αὐτός ἐν ὅλος Καρδία ἐξομολογέομαι εὐχαριστέω ὁ θεός . Θάρρας δέ ὁ τοιοῦτος αὐτός παρρησία καί οἶδα , ὅτι ὡς ἐν μέγας θέατρον ὁ ὁ ἄνθρωπος βίος θεῖον ἄγγελος καί λειτουργός θεός ἐφοράω καί θεάομαι ὁ ἐν θεός προκοπή αὐτός , ὁ προσήκω ἀποδίδωμι ὁ θεός λατρεία καί φημί · καί ἐναντίος ἄγγελος ψάλλω σύ . ἀντί ὅς ὁ μέν Ἀκύλας κατεναντίον θεός μελωδώ σύ , ὁ δέ Σύμμαχος παρρησία , θεός , ἀείδω εἴρω . τάχα δέ θάρσος , ὅτι σύν ἄγγελος χορός καί αὐτός ὁ ἀοιδή ἀναπέμπω ὁ θεός , οὗτος φημί . εἶτα μετά ὁ ἐξομολόγησις καί ὁ παρρησιάζομαι αὐτός μελῳδία προσκυνέω φημί ὡς εἄν ἤδη ὁ τηλικόσδε κατορθόω . διό ἐπιλέγω · προσκυνέω πρός ναός ἅγιος σύ , ὁ ἐκκλησία οὗτος δηλόω ἢ προφητικός ὁ ἐπουράνιος Ἱερουσαλήμ , ὅς τύπος εἰμί ὁ ἐπί γῆ ναῦς . ἐπί οὗτος αὖθις ἐξομολογέομαι εὐχαριστέω , ἐπί ὅς τυγχάνω καλός , καταξιόω ἔλεος θεός καί ἀλήθεια . διόπερ ὁ Σύμμαχος σαφής ἑρμηνεύω εἶπον · περί ὁ ἔλεος σύ καί ὁ ἀλήθεια σύ · τυγχάνω γάρ ἔλεος θεός τύπος μέν καί σύμβολον ἀπαλλάσσω καί ὁ σωματικός λατρεία , ἐν πνεῦμα δέ καί ἀλήθεια λατρεύω καταξιόω θεός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_137.2
Ἐν ᾗ ἂν ἡμέρᾳ ἐπικαλέσωμαί σε , ταχὺ ἐπάκουσόν μου . πολυωρήσεις με ἐν ψυχῇ μου ἐν δυνάμει . Παρέστης τῇ ψυχῇ μου ἐν δυνάμει . ὁ γοῦν Σύμμαχος ἀντὶ τοῦ πολυωρήσεις · συνέστης τῇ ψυχῇ μου ἐν δυνάμει ἐξέδωκε .
Lemmas: ἐν ὅς εἄν ἡμέρα ἐπικαλέω σύ , ταχύς ἐπακούω ἐγώ . πολυωρέω ἐγώ ἐν Ψυχή ἐγώ ἐν δύναμις . παρίστημι ὁ Ψυχή ἐγώ ἐν δύναμις . ὁ γοῦν Σύμμαχος ἀντί ὁ πολυωρέω · συνίστημι ὁ Ψυχή ἐγώ ἐν δύναμις ἐκδίδωμι .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_137.3
Ἐξομολογησάσθωσάν σοι , κύριε , πάντες οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς , ὅτι ἤκουσαν πάντα τὰ ῥήματα τοῦ στόματός σου , καὶ ᾀσάτωσαν ἐν ταῖς ὁδοῖς κυρίου , ὅτι μεγάλη ἡ δόξα κυρίου . Πολλάκις ἐπετηρήσαμεν , ὅτι τῶν ψαλμῶν οἱ κατὰ τὴν προγραφὴν μήτε ὕμνον μήτε ᾠδὴν μήτε ψαλμὸν μήτε τι τοιοῦτον περιέχοντες ἄλλου τινὸς παρὰ ταῦτα τυγχάνουσι χαρακτῆρος . διόπερ καὶ ὁ παρὼν μηδὲν τῶν τοιούτων ἐπιγεγραμμένος προφητικῆς μετέχει δυνάμεως . τὰ δὲ τῆς προφητείας διὰ τῶν προκειμένων παρίσταται . Μετὰ γοῦν τὰ πρῶτα , ἐν οἷς αὐτὸς περὶ ἑαυτοῦ ὁ Δαυὶδ ἐξωμολογήσατο – καὶ γὰρ τοῦ Δαυὶδ ἐπιγέγραπται – θεσπίζει , ὅτι μὴ εἷς αὐτὸς μόνος βασιλεὺς ὢν κατηξίωται τῆς ἐξομολογήσεως , ἀλλὰ καὶ πλείους ἄλλοι μετ’ αὐτὸν ἔσονται βασιλεῖς τῆς γῆς τούτου καταξιωθησόμενοι , ἄντικρυς προφητεύων περὶ τῆς μελλούσης ἐξαπλοῦσθαι εἰς πάντα τὰ ἔθνη τοῦ θεοῦ γνώσεως · ἔσται γάρ , φησίν , ὅτε πάντες οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς ἐξομολογήσονταί σοι καὶ ἀκούσονται πάντα τὰ ῥήματα τοῦ στόματός σου καὶ ὅτι ᾄσονται ἐν ταῖς ὁδοῖς κυρίου . ταῦτα δὲ οὐκ ἄλλοτε ἢ μετὰ τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα τοῦ σωτῆρος ἡμῶν τέλους τετύχηκεν . ἄρχοντες γοῦν καὶ βασιλεῖς τῆς γῆς , οὐχ οἱ ἀπὸ γένους Δαυίδ , ἀλλ’ οἱ ἐξ ἀλλοφύλων ἐθνῶν ἤδη τῶν δηλουμένων κατηξιώθησαν . οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ἔτι μᾶλλον χρὴ προσδοκᾶν ἔσεσθαι τοῦτο , ὅταν τὸ πλήρωμα τῶν ἐθνῶν εἰσέλθῃ καὶ ἡ δευτέρα καὶ ἔνδοξος τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἐπιστατῇ παρουσία · τότε γὰρ ἀληθῶς ὀφθήσεται μεγάλη οὖσα τοῦ κυρίου ἡ δόξα . Μὴ θαυμάσῃς δέ , εἰ ἀντὶ τοῦ ἐξομολογήσονται καὶ ᾄσονται ἐξομολογησάσθωσαν καὶ ᾀσάτωσαν εἴρηται · πολλὰ γὰρ κατά τινα χαρακτῆρα ἐν ταῖς γραφαῖς εἴωθε φέρεσθαι προστακτικῶς τοῦ ἁγίου πνεύματος τὰ προφητικῶς ἢ καὶ εὐκτικῶς λεγόμενα προφερομένου .
Lemmas: ἐξομολογέομαι σύ , κύριος , πᾶς ὁ βασιλεύς ὁ γῆ , ὅτι ἀκούω πᾶς ὁ ῥῆμα ὁ στόμα σύ , καί ἀείδω ἐν ὁ ὁδός κύριος , ὅτι μέγας ὁ δόξα κύριος . πολλάκις ἐπιτηρέω , ὅτι ὁ ψαλμός ὁ κατά ὁ προγραφή μήτε ὕμνος μήτε ἀοιδή μήτε ψαλμός μήτε τίς τοιοῦτος περιέχω ἄλλος τις παρά οὗτος τυγχάνω χαρακτήρ . διόπερ καί ὁ πάρειμι μηδείς ὁ τοιοῦτος ἐπιγράφω προφητικός μετέχω δύναμις . ὁ δέ ὁ προφητεία διά ὁ πρόκειμαι παρίστημι . μετά γοῦν ὁ πρῶτος , ἐν ὅς αὐτός περί ἑαυτοῦ ὁ Δαυίδ ἐξομολογέομαι – καί γάρ ὁ Δαυίδ ἐπιγράφω – θεσπίζω , ὅτι μή εἷς αὐτός μόνος βασιλεύς εἰμί καταξιόω ὁ ἐξομολόγησις , ἀλλά καί πλείων ἄλλος μετά αὐτός εἰμί βασιλεύς ὁ γῆ οὗτος καταξιόω , ἄντικρυς προφητεύω περί ὁ μέλλω ἐξαπλόω εἰς πᾶς ὁ ἔθνος ὁ θεός γνῶσις · εἰμί γάρ , φημί , ὅτε πᾶς ὁ βασιλεύς ὁ γῆ ἐξομολογέομαι σύ καί ἀκούω πᾶς ὁ ῥῆμα ὁ στόμα σύ καί ὅτι ἀείδω ἐν ὁ ὁδός κύριος . οὗτος δέ οὐ ἄλλοτε ἢ μετά ὁ εὐαγγελικός κήρυγμα ὁ σωτήρ ἐγώ τέλος τυγχάνω . ἄρχω γοῦν καί βασιλεύς ὁ γῆ , οὐ ὁ ἀπό γένος Δαυίδ , ἀλλά ὁ ἐκ ἀλλόφυλος ἔθνος ἤδη ὁ δηλέομαι καταξιόω . οὖον μήv ἀλλά καί ἔτι μᾶλλον χρή προσδοκάω εἰμί οὗτος , ὅταν ὁ πλήρωμα ὁ ἔθνος εἰσέρχομαι καί ὁ δύο καί ἔνδοξος ὁ σωτήρ ἐγώ ἐπιστατέω παρουσία · τότε γάρ ἀληθής ὁράω μέγας εἰμί ὁ κύριος ὁ δόξα . μή θαυμάζω δέ , εἰμί ἀντί ὁ ἐξομολογέομαι καί ἀείδω ἐξομολογέομαι καί ἀείδω εἴρω · πολύς γάρ κατά τις χαρακτήρ ἐν ὁ γραφεύς εἴωθα φέρω προστακτικός ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁ προφητικός ἢ καί εὐκτικός λέγω προφέρω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_137.4
Ὅτι ὑψηλὸς κύριος καὶ τὰ ταπεινὰ ἐφορᾷ , καὶ τὰ ὑψηλὰ ἀπὸ μακρόθεν γινώσκει . Μὴ θαυμάσῃς , φησίν , εἰ ταῦτα γενήσεταί ποτε ἐν ἀνθρώποις · οὐ γὰρ ἀπηλλοτρίωται τῆς τοῦ θεοῦ προνοίας τὰ ἀνθρώπινα . μέλει δὲ αὐτῷ καὶ τούτων · εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα αὐτὸς ὑψηλὸς καὶ ἐπέκεινα πάντων τυγχάνει , ἀλλὰ τὸ τῆς φιλανθρωπίας αὐτοῦ καὶ τῆς ὑπερβαλλούσης ἀγαθωσύνης ἔργον τοῦτό ἐστιν , ὅτι καίπερ ὑψηλότατος καὶ ἀνώτατος πάντων καὶ ὑπὲρ πάντα ὢν ὅμως οὐχ ὑπερφρονεῖ τὰ ταπεινά . μέλει δὲ αὐτῷ καὶ τούτων . κἄν τις ᾖ ἐν ἀνθρώποις ὑψηλοκάρδιος , οὐδὲ οὗτος αὐτὸν λήσεται . διὸ λέλεκται κατὰ τὸν Ἀκύλαν · καὶ τὸν μετέωρον ἀπὸ μακρόθεν γινώσκει .
Lemmas: ὅτι2 ὑψηλός κύριος καί ὁ ταπεινός ἐφοράω , καί ὁ ὑψηλός ἀπό μακρόθεν γιγνώσκω . μή θαυμάζω , φημί , εἰμί οὗτος γίγνομαι ποτός ἐν ἄνθρωπος · οὖον γάρ ἀπαλλοτριόω ὁ ὁ θεός πρόνοια ὁ ἀνθρώπινος . μέλος δέ αὐτός καί οὗτος · εἰμί γάρ καί ὁ μάλιστα αὐτός ὑψηλός καί ἐπέκεινα πᾶς τυγχάνω , ἀλλά ὁ ὁ φιλανθρωπία αὐτός καί ὁ ὑπερβάλλω ἀγαθωσύνη ἔργον οὗτος εἰμί , ὅτι καίπερ ὑψηλός καί ἀνώτατος πᾶς καί ὑπέρ πᾶς εἰμί ὅμως οὐ ὑπερφρονέω ὁ ταπεινός . μέλος δέ αὐτός καί οὗτος . ἄν τις εἰμί ἐν ἄνθρωπος ὑψηλοκάρδιος , οὐδέ οὗτος αὐτός λανθάνω . διό λέγω κατά ὁ Ἀκύλας · καί ὁ μετέωρος ἀπό μακρόθεν γιγνώσκω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_137.5
Ἐὰν πορευθῶ ἐν μέσῳ θλίψεως , ζήσεις με . ἐπ’ ὀργὴν ἐχθρῶν μου ἐξέτεινας χεῖρά σου , καὶ ἔσωσέ με ἡ δεξιά σου . κύριος ἀνταποδώσει ὑπὲρ ἐμοῦ . Τὰ ὑπὸ τοῦ προφητικοῦ πνεύματος ἐν αὐτῷ καὶ δι’ αὐτοῦ λαληθέντα μαθὼν ὁ Δαυὶδ καὶ παιδευθείς , ὅτι ὑψηλὸς ὁ κύριος καὶ τὰ ταπεινὰ ἐφορᾷ , ἀγαθὰς ἑαυτῷ ὐπογράφει ἐλπίδας καὶ θαρσεῖν ἑαυτῷ παρακελεύεται εἰδώς , ὅτι ὁ τὰ ταπεινὰ ἐφορῶν , οὗτος συνέσται αὐτῷ ἐν παντὶ καιρῷ περιστατικῷ ἐν αὐτοῖς τοῖς πειρασμοῖς καὶ ταῖς θλίψεσιν οὐκ ἐγκαταλιπὼν αὐτόν . σαφέστερον ταῦτα ἐξέδωκεν ὁ Σύμμαχος εἰπών · ἐὰν πορευθῶ διὰ μέσου θλίψεως , περισώσεις με . κατὰ τῆς ἀναπνοῆς τῶν ἐχθρῶν μου ἐκτείνεις χεῖρά σου , καὶ σώσει με ἡ δεξιά σου . κύριος ἐπιτελέσει ὑπὲρ ἐμοῦ .
Lemmas: ἐάν πορεύω ἐν μέσος θλῖψις , ζῶ ἐγώ . ἐπί ὀργή ἐχθρός ἐγώ ἐκτείνω χείρ σύ , καί σῴζω ἐγώ ὁ δεξιός σύ . κύριος ἀνταποδίδωμι ὑπέρ ἐγώ . ὁ ὑπό ὁ προφητικός πνεῦμα ἐν αὐτός καί διά αὐτός λαλέω μανθάνω ὁ Δαυίδ καί παιδεύω , ὅτι ὑψηλός ὁ κύριος καί ὁ ταπεινός ἐφοράω , ἀγαθός ἑαυτοῦ ὑπογράφω ἐλπίς καί θαρσέω ἑαυτοῦ παρακελεύομαι οἶδα , ὅτι ὁ ὁ ταπεινός ἐφοράω , οὗτος σύνειμι αὐτός ἐν πᾶς καιρός περιστατικός ἐν αὐτός ὁ πειρασμός καί ὁ θλῖψις οὐ ἐγκαταλείπω αὐτός . σαφής οὗτος ἐκδίδωμι ὁ Σύμμαχος εἶπον · ἐάν πορεύω διά μέσος θλῖψις , περισῴζω ἐγώ . κατά ὁ ἀναπνοή ὁ ἐχθρός ἐγώ ἐκτείνω χείρ σύ , καί σῴζω ἐγώ ὁ δεξιός σύ . κύριος ἐπιτελέω ὑπέρ ἐγώ .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_138.2
Ἰδού , κύριε , σὺ ἔγνως πάντα , τὰ ἔσχατα καὶ τὰ ἀρχαῖα . σὺ ἔπλασάς με καὶ ἔθηκας ἐπ’ ἐμὲ τὴν χεῖρά σου . Νοήσεις τὸ εἰρημένον ἀπὸ τῆς κατὰ τὸν ἄνθρωπον ἱστορίας · ὡς γὰρ Μωυσῆς ἐπέθηκε τὰς χεῖρας ἐπὶ τὸν ἑαυτοῦ διάδοχον τὸν Ἰησοῦν καὶ μετέδωκεν αὐτῷ τοῦ ἐν αὐτῷ πνεύματος ἢ ὡς οἱ ἀπόστολοι διὰ τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν παρεῖχον τοῖς ἀξίοις τὸ πνεῦμα καὶ ὡς ἔτι καὶ νῦν διὰ τῆς τῶν χειρῶν ἐπιθέσεως ἐν ταῖς ἐκκλησιαστικαῖς λειτουργίαις πιστεύομεν ἀγαθοῦ τινος καὶ δυνάμεως θείας μεταλαμβάνειν τοὺς χειροθετουμένους , οὕτω καὶ ἐνταῦθά φησιν · σὺ αὐτὸς ὁ θεὸς πρὸς τὸ πλάσαι με καὶ τοῦτό μοι ἐχαρίσω τὸ δῶρον , αὐτὸς διὰ σεαυτοῦ ἐπέθηκάς μοι τὴν σαυτοῦ χεῖρα πολλὰ καὶ μεγάλα μοι δι’ αὐτῆς χαρισάμενος καὶ ἐπεὶ εὐλογίας μετέδωκας καὶ ἄρχοντα λαοῦ κατέστησας καὶ εἰς βασιλέα προήγαγες καὶ πνεύματος ἁγίου κατηξίωσας . δύναται δὲ οὐ μόνον περὶ ἑαυτοῦ ταῦτα λέγειν ὁ προφήτης Δαυίδ , ἀλλὰ καὶ περὶ τοῦ καθόλου ἀνθρώπου .
Lemmas: ἰδέ , κύριος , σύ γιγνώσκω πᾶς , ὁ ἔσχατος καί ὁ ἀρχαῖος . σύ πλάσσω ἐγώ καί τίθημι ἐπί ἐγώ ὁ χείρ σύ . νόησις ὁ εἴρω ἀπό ὁ κατά ὁ ἄνθρωπος ἱστορία · ὡς γάρ Μωυσῆς ἐπιτίθημι ὁ χείρ ἐπί ὁ ἑαυτοῦ διάδοχος ὁ Ἰησοῦς καί μεταδίδωμι αὐτός ὁ ἐν αὐτός πνεῦμα ἢ ὡς ὁ ἀπόστολος διά ὁ ἐπίθεσις ὁ χείρ παρέχω ὁ ἄξιος ὁ πνεῦμα καί ὡς ἔτι καί νῦν διά ὁ ὁ χείρ ἐπίθεσις ἐν ὁ ἐκκλησιαστικός λειτουργία πιστεύω ἀγαθός τις καί δύναμις θεῖος μεταλαμβάνω ὁ χειροθετέω , οὗτος καί ἐνταῦθα φημί · σύ αὐτός ὁ θεός πρός ὁ πλάσσω ἐγώ καί οὗτος ἐγώ χαρίζομαι ὁ δῶρον , αὐτός διά σεαυτοῦ ἐπιτίθημι ἐγώ ὁ σεαυτοῦ χείρ πολύς καί μέγας ἐγώ διά αὐτός χαρίζομαι καί ἐπεί εὐλογία μεταδίδωμι καί ἄρχω λαός καθίστημι καί εἰς βασιλεύς προάγω καί πνεῦμα ἅγιος καταξιόω . δύναμαι δέ οὖον μόνος περί ἑαυτοῦ οὗτος λέγω ὁ προφήτης Δαυίδ , ἀλλά καί περί ὁ καθόλου ἄνθρωπος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_138.3
Ἐθαυμαστώθη ἡ γνῶσίς σου ἐξ ἐμοῦ , ἐκραταιώθη , οὐ μὴ δύνωμαι πρὸς αὐτήν . Ὑπερβαίνει , φησίν , τὴν ἐμὴν δύναμιν καὶ ἐπέκεινά ἐστι τῆς ἐμῆς καταλήψεως ἡ τούτων γνῶσις , ὡς μὴ δύνασθαί με ἐξευρεῖν μηδὲ ἐξειπεῖν αὐτά · ὅσα γὰρ ἂν εἴπω , μικρὰ καὶ ἐλάχιστα τυγχάνει τῆς θεϊκῆς δυνάμεως , ἧς κατάληψις τὴν ἐμὴν σμικρότητα καὶ οὐθένιαν διαφεύγει .
Lemmas: θαυμαστόω ὁ γνῶσις σύ ἐκ ἐγώ , κραταιόω , οὖον μή δύναμαι πρός αὐτός . ὑπερβαίνω , φημί , ὁ ἐμός δύναμις καί ἐπέκεινα εἰμί ὁ ἐμός κατάληψις ὁ οὗτος γνῶσις , ὡς μή δύναμαι ἐγώ ἐξευρίσκω μηδέ ἐξεῖπον αὐτός · ὅσος γάρ εἄν εἶπον , μικρός καί μικρός τυγχάνω ὁ θεῖος δύναμις , ὅς κατάληψις ὁ ἐμός μικρότης καί οὐθενία διαφεύγω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_138.4
Ἐξομολογήσομαί σοι , ὅτι φοβερῶς ἐθαυμαστώθην . Καὶ θέα τίνα τρόπον οὐκ ἀλόγῳ πίστει ἑαυτὸν ἐκδίδωσιν , ἀποδεικτικῶς δὲ τὸν περὶ προνοίας συνίστησι λόγον δι’ αὐτῆς τῆς τῶν πραγμάτων ἀποδείξεως · ἔργοις γὰρ αὐτοῖς περιλαμβάνων τοῦ θεοῦ τὰ θαυμάσια καὶ δεικνύς , ὅτι γνωστικῶς καὶ ἐπιστημόνως ποιεῖται θεολογίαν , εἰκότως ἐπιλέγει · θαυμάσια τὰ ἔργα σου , καὶ ἡ ψυχή μου γινώσκει σφρόδρα .
Lemmas: ἐξομολογέομαι σύ , ὅτι φοβερός θαυμαστόω . καί θέα τίς τρόπος οὐ ἄλογος πίστις ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι , ἀποδεικτικός δέ ὁ περί πρόνοια συνίστημι λόγος διά αὐτός ὁ ὁ πρᾶγμα ἀπόδειξις · ἔργον γάρ αὐτός περιλαμβάνω ὁ θεός ὁ θαυμάσιος καί δείκνυμι , ὅτι γνωστικός καί ἐπιστήμων ποιέω θεολογία , εἰκότως ἐπιλέγω · θαυμάσιος ὁ ἔργον σύ , καί ὁ ψυχή ἐγώ γιγνώσκω σφροδραω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_138.5
Ἐξηγέρθην καὶ ἔτι εἰμὶ μετὰ σοῦ , ἐὰν ἀποκτείνῃς ἁμαρτωλούς , ὁ θεός . Ἐφ’ ἑαυτοῦ λέγει τὴν τοῖς δικαίοις ἀποκειμένην ἐλπίδα , ἥτις ἐστὶν ἐξ ἀναστάσεως αἰωνία ζωή . ἀλλὰ καὶ σὺν τοῖς ἁγίοις ἐστὶν ὁ κύριος ἀπεντεῦθεν · ἀκηκόασι γὰρ αὐτοῦ · ἰδού , ἐγὼ μεθ’ ὑμῶν εἰμὶ πάσας τὰς ἡμέρας . πότε δὲ δῆλον , ὅτι ἔσται μετ’ αὐτοῦ ; ὅταν ἀποκτείνῃς , φησίν , ἁμαρτωλούς , ὁ θεός , ἀπολέσῃς ψυχὴν καὶ σῶμα τῶν τοιούτων ἐν Γεέννῃ , ἀλλὰ καὶ ὅταν διάβολον καὶ τὰς σὺν αὐτῷ πονηρὰς δυνάμεις ἁμαρτωλοὺς ὄντας ἀποκτείνῃς καθελὼν αὐτοὺς ἧς ἔχουσι τυραννίδος , τότε ἐξεγερθεὶς ἐγὼ ἔτι εἰμὶ μετὰ σοῦ .
Lemmas: ἐξεγείρω καί ἔτι εἰμί μετά σύ , ἐάν ἀποκτείνω ἁμαρτωλός , ὁ θεός . ἐπί ἑαυτοῦ λέγω ὁ ὁ Δίκαιος ἀπόκειμαι ἐλπίς , ὅστις εἰμί ἐκ ἀνάστασις αἰώνιος ζωή . ἀλλά καί σύν ὁ ἅγιος εἰμί ὁ κύριος ἀπεντεῦθεν · ἀκούω γάρ αὐτός · ἰδού , ἐγώ μετά σύ εἰμί πᾶς ὁ ἡμέρα . πότε δέ δῆλος , ὅτι εἰμί μετά αὐτός ; ὅταν ἀποκτείνω , φημί , ἁμαρτωλός , ὁ θεός , ἀπόλλυμι ψυχή καί σῶμα ὁ τοιοῦτος ἐν γέεννα , ἀλλά καί ὅταν διάβολος καί ὁ σύν αὐτός πονηρός δύναμις ἁμαρτωλός εἰμί ἀποκτείνω καθαιρέω αὐτός ὅς ἔχω τυραννίς , τότε ἐξεγείρω ἐγώ ἔτι εἰμί μετά σύ .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_138.7
Δοκίμασόν με , ὁ θεός , καὶ γνῶθι τὴν καρδίαν μου , ἔτασόν με καὶ γνῶθι τὰς τρίβους μου καὶ ἰδέ , εἰ ὁδὸς ἀνομίας ἐν ἐμοί , καὶ ὁδήγησόν με ἐν ὁδῷ αἰωνίᾳ . Εἰπὼν ἐν ἀρχῇ · κύριε , ἐδοκίμασάς με καὶ ἔγνως με , νῦν ὡς μήπω δοκιμασθεὶς καὶ γνωσθείς φησιν · δοκίμασόν με , κύριε , καὶ γνῶθι τὴν καρδίαν μου . καὶ τότε μὲν εἴρηται · τὴν τρίβον μου καὶ τὴν σχοῖνόν μου ἐξιχνίασας καὶ πάσας τὰς ὁδούς μου προεῖδες , ἄρτι δέ · ἔτασόν με καὶ γνῶθι τὰς τρίβους μου . μήποτ’ οὖν οὐκ ἐναντία λέγει · τότε γὰρ ἁπλῶς δεδοκιμᾶσθαι καὶ ἐγνῶσθαι εἶπεν , νῦν δὲ εὔχεται δοκιμασθῆναι , ὅπως γνωσθῇ ἡ καρδία αὐτοῦ · μεῖζον γὰρ τὸ καθαρὸν καὶ εὐθὲς τῇ καρδίᾳ τοῦ ἁπλῶς καθαρὸν καὶ εὐθῆ ὑπάρχειν . καὶ ὑπεραίρει τοῦ ἁπλῶς δοκιμασθέντα γνωσθῆναι τὸ δοκιμασθῆναι ἐπὶ τῷ γνωσθῆναι τὴν καρδίαν αὐτοῦ . ἀλλὰ καὶ τοῦ ἁπλῶς προοραθῆναι τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ μεῖζον τὸ γνωσθῆναι τὰς τρίβους ἐτασθέντος αὐτοῦ . Διὸ καὶ ἐπήγαγε · καὶ ἴδε , εἰ εἶδες ἀνομίαν ἐν ἐμοί , τουτέστιν ἐν ἕξει καὶ διαθέσει μου . φέρεται καὶ οὕτως · καὶ ἴδε , εἰ ὁδὸς ἀνομίας ἐν ἐμοί , τουτέστι κατανόησον , εἰ ὥδευσέ ποτε ἐν τῇ ψυχῇ μου ἀνομία ὡς ἴχνη τῆς ὁδοῦ αὐτῆς μεῖναι παρ’ ἐμοί . ὅμως δὲ εἰ καὶ τοσαύτη ἐκ σοῦ καὶ διὰ σὲ κατώρθωταί μοι ἀναμαρτησία , ἀλλ’ οὖν σὺ ὁδήγεσόν με ἐν ὁδῷ αἰωνίᾳ ἐπὶ ἀθανασίαν καὶ ἀφθαρσίαν ἀγούσῃ .
Lemmas: δοκιμάζω ἐγώ , ὁ θεός , καί γιγνώσκω ὁ Καρδία ἐγώ , ἐτάζω ἐγώ καί γιγνώσκω ὁ τρίβος ἐγώ καί ὁράω , εἰμί ὁδός ἀνομία ἐν ἐγώ , καί ὁδηγέω ἐγώ ἐν ὁδός αἰώνιος . εἶπον ἐν ἀρχή · κύριος , δοκιμάζω ἐγώ καί γιγνώσκω ἐγώ , νῦν ὡς μήπω δοκιμάζω καί γιγνώσκω φημί · δοκιμάζω ἐγώ , κύριος , καί γιγνώσκω ὁ Καρδία ἐγώ . καί τότε μέν εἴρω · ὁ τρίβω ἐγώ καί ὁ σχοῖνος ἐγώ ἐξιχνιάζω καί πᾶς ὁ ὁδός ἐγώ προοράω , ἄρτι δέ · ἐτάζω ἐγώ καί γιγνώσκω ὁ τρίβος ἐγώ . μήποτε οὖν οὐ ἐναντίος λέγω · τότε γάρ ἁπλόος δοκιμάζω καί γιγνώσκω εἶπον , νῦν δέ εὔχομαι δοκιμάζω , ὅπως γιγνώσκω ὁ καρδία αὐτός · μείζων γάρ ὁ καθαρός καί εὐθύς ὁ Καρδία ὁ ἁπλόος καθαρός καί εὐθύς ὑπάρχω . καί ὑπεραίρω ὁ ἁπλόος δοκιμάζω γιγνώσκω ὁ δοκιμάζω ἐπί ὁ γιγνώσκω ὁ Καρδία αὐτός . ἀλλά καί ὁ ἁπλόος προοράω ὁ ὁδός αὐτός μείζων ὁ γιγνώσκω ὁ τρίβος τάσσω αὐτός . Διὸ καί ἐπάγω · καί ὁράω , εἰμί ὁράω ἀνομία ἐν ἐγώ , τουτέστιν ἐν ἔχω καί διάθεσις ἐγώ . φέρω καί οὕτως · καί ὁράω , εἰμί ὁδός ἀνομία ἐν ἐγώ , τουτέστι κατανοέω , εἰμί οδεύω ποτός ἐν ὁ Ψυχή ἐγώ ἀνομία ὡς ἴχνος ὁ ὁδός αὐτός μένω παρά ἐγώ . ὅμως δέ εἰμί καί τοσοῦτος ἐκ σύ καί διά σύ κατορθόω ἐγώ ἀναμαρτησία , ἀλλά οὖν σύ ὁδηγέω ἐγώ ἐν ὁδός αἰώνιος ἐπί ἀθανασία καί ἀφθαρσία ἄγω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_139.1
Οἵτινες ἐλογίσαντο ἀδικίας ἐν καρδίᾳ . Ἐμελέτησαν ἄδικα ἐν μὲν τοῖς λογισμοῖς κρύπτοντες τὴν ἑαυτῶν κακίαν , τὴν δὲ γλῶτταν εἰς ἀπάτην παρεσκευασμένοι ὁμοίως τῷ ὄφει τῷ ἀπατήσαντί ποτε τὴν ἐν παραδείσω γυναῖκα . ἐπεῖ κἀκεῖνος προσῄει μὲν τῇ γυναικὶ φιλίαν ὑποκρινόμενος φροντίζειν τε αὐτῆς καὶ κήδεσθαι προσποιούμενος , ἔκρυπτε δὲ ἐν τοῖς ἑαυτοῦ λόγοις τὸν θανατηφόρον ἰὸν τῆς παραβάσεως . τοιοῦτοι δ’ ἂν εἶεν οἱ ἄθεοι αἱρεσιῶται καὶ οἱ διὰ τῆς σοφίας τοὺ κόσμου τούτου ὁπλιζόμενοι εἰς πόλεμον καὶ τὴν γλῶσσαν ἀκονῶντες αὐτῶν μετὰ τοῦ κρύπτειν ὑπὸ τὰ χείλη τὸν ἰὸν τῶν ἀσπίδων δυνάμεων τινῶν δηλαδὴ πονηρῶν . εὔχεται τοίνυν ὁ προφήτης ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ θεοῦ φυλαχθῆναι πρὸς τὸ μὴ τοιούτοις περιπεσεῖν .
Lemmas: ὅστις λογίζομαι ἀδικία ἐν Καρδία . μελετάω ἄδικος ἐν μέν ὁ λογισμός κρύπτω ὁ ἑαυτοῦ κακία , ὁ δέ γλῶσσα εἰς ἀπάτη παρασκευάζω ὁμοίως ὁ ὄφις ὁ ἀπατάω ποτός ὁ ἐν παράδεισος γυνή . ἐπεῖ ἐκεῖνος πρόσειμι μέν ὁ γυνή φίλιος ὑποκρίνομαι φροντίζω τε αὐτός καί κήδω προσποιέω , κρύπτω δέ ἐν ὁ ἑαυτοῦ λόγος ὁ θανατηφόρος ἰός ὁ παράβασις . τοιοῦτος δέ εἄν ἄγω ὁ ἄθεος αἱρεσιώτης καί ὁ διά ὁ σοφία ὅς κόσμος οὗτος ὁπλίζω εἰς πόλεμος καί ὁ γλῶσσα ἀκονάω αὐτός μετά ὁ κρύπτω ὑπό ὁ χεῖλος ὁ ἰός ὁ ἀσπίς δύναμις τις δηλαδή πονηρός . εὔχομαι τοίνυν ὁ προφήτης ὑπό αὐτός ὁ θεός φυλάσσω πρός ὁ μή τοιοῦτος περιπίπτω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_139.2
Ἡ κεφαλὴ τοῦ κυκλώματος αὐτῶν , κόπος τῶν χειλέων αὐτῶν καλύψει αὐτούς . πεσοῦνται ἐπ’ αὐτοὺς ἄνθρακες , ἐν πυρὶ καταβαλεῖς αὐτούς , ἐν ταλαιπωρίαις οὐ μὴ ὑποστῶσιν . Προφητικῶς λέγεται τὸ μετελευσόμενον τοὺς ἀσεβεῖς τέλος · ἔσται γάρ , φησίν , τοῖς νῦν ὑπερηφάνοις καὶ τὰ τοιαῦτα τολμῶσιν ἐπὶ τέλει τῶν πραγμάτων τάδε καὶ τάδε . καὶ καταλήψεται αὐτοὺς τάδε · πρῶτον μὲν κυκλώσει αὐτοὺς τὰ διαβούλια αὐτῶν κατὰ τὸν προφήτην , εἶτα πεσοῦνται ἐπ’ αὐτοὺς ἄνθρακες καὶ ἐν πυρὶ καταβληθήσονται , δῆλον δὲ ὅτι τῷ αἰωνίῳ · τοῦτο γὰρ ἐκδέχεται πάντας τοὺς ἀσεβεῖς . Κεφαλὴ δὲ κυκλώματος τῶν ἁμαρτημάτων ὁ λογισμὸς καὶ ἡ ἐνθύμησις . τῆς οὖν ἐπιβουλῆς αὐτῶν τῆς κατ’ ἐμοῦ , δι’ ἧς ἐκύκλωσέ με ἡ ἀρχὴ καὶ ἡ κεφαλή , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ὁ κόπος αὐτῶν καὶ ὁ μόχθος ὁ κατ’ ἐμοῦ εἰς αὐτοὺς ἔλθοι . Καὶ πωμασώτω αὐτοὺς ὁ Σύμμαχος ἐξέδωκεν .
Lemmas: ὁ κεφαλή ὁ κύκλωμα αὐτός , κόπος ὁ χεῖλος αὐτός καλύπτω αὐτός . πίπτω ἐπί αὐτός ἄνθραξ , ἐν πῦρ καταβάλλω αὐτός , ἐν ταλαιπωρία οὖον μή ὑφίστημι . προφητικός λέγω ὁ μετέρχομαι ὁ ἀσεβής τέλος · εἰμί γάρ , φημί , ὁ νῦν ὑπερήφανος καί ὁ τοιοῦτος τολμάω ἐπί τέλος ὁ πρᾶγμα ὅδε καί ὅδε . καί καταλαμβάνω αὐτός ὅδε · πρῶτος μέν κυκλόω αὐτός ὁ διαβούλιον αὐτός κατά ὁ προφήτης , εἶτα πίπτω ἐπί αὐτός ἄνθραξ καί ἐν πῦρ καταβάλλω , δῆλος δέ ὅτι ὁ αἰώνιος · οὗτος γάρ ἐκδέχομαι πᾶς ὁ ἀσεβής . Κεφαλή δέ κύκλωμα ὁ ἁμάρτημα ὁ λογισμός καί ὁ ἐνθύμησις . ὁ οὖν ἐπιβουλή αὐτός ὁ κατά ἐγώ , διά ὅς κυκλόω ἐγώ ὁ ἀρχή καί ὁ κεφαλή , οὖον μήv ἀλλά καί ὁ κόπος αὐτός καί ὁ μόχθος ὁ κατά ἐγώ εἰς αὐτός ἔρχομαι . καί πωμάζω αὐτός ὁ Σύμμαχος ἐκδίδωμι .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_139.3
Ἄνδρα ἄδικον κακὰ θηρεύσει εἰς διαφθοράν . Καὶ πᾶς ἄδικος , φησίν , ὥσπερ ὑπὸ οἰκείας νόσου διαφθαρεὶς ὑπὸ τῆς ἑαυτοῦ κακίας δίκην ὑφέξει τὴν προσήκουσαν · ἱκανὴ γάρ ἐστιν ἀντὶ πάσης τιμωρίας τὴν ἔχουσαν αὐτὴν ψυχὴν διαφθεῖραι .
Lemmas: ἀνήρ ἄδικος κακός θήρευσις εἰς διαφθορά . καί πᾶς ἄδικος , φημί , ὥσπερ ὑπό οἰκεῖος νόσος διαφθείρω ὑπό ὁ ἑαυτοῦ κακία δίκη ὕφεξις ὁ προσήκω · ἱκανός γάρ εἰμί ἀντί πᾶς τιμωρία ὁ ἔχω αὐτός ψυχή διαφθείρω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_139.4
Ἔγνων , ὅτι ποιήσει κύριος τὴν κρίσιν τοῦ πτωχοῦ καὶ τὴν δίκην τῶν πενήτων . πλὴν δίκαιοι ἐξομολογήσονται τῷ ὀνόματί σου , καὶ κατοικήσουσιν εὐθεῖς σὺν τῷ προσώπῳ σου . Ἐντεῦθεν ὁ Σολομῶν ὡς παρὰ πατρὸς ὠφελημένος ἐν τῷ φησίν · τέλος λόγου τὸ πᾶν ἄκουε , ὅτι πᾶν τὸ ποίημα ἄξει ὁ θεὸς εἰς κρίσιν ἐν παντὶ παρεωραμένῳ , ἐάν τε ἀγαθὸν ἐάν τε πονηρὸν ἦ . ταύτην δ’ οὖν παρίστησι τὴν διάνοιαν καὶ τὸ παρὸν λόγιον · μετὰ γὰρ πάντα τὰ ἐν τῷ ψαλμῷ εἰρημένα τοῦτο ἀκριβῶς οἶδα καὶ πέπεισμαι , φησίν , ὅτι οὐκ ἄκριτα ἔσται παρὰ τῷ θεῷ τὰ τῶν ἀνθρώπων πράγματα . ἐπάξει δὲ ὁ θεὸς τὴν πρέπουσαν ἑκάστῳ ἀνθρώπῳ κρίσιν καὶ ἐκδικήσει τὸν νῦν καταπονούμενον πένητα καὶ πτωχόν . Ἀκολούθως δὲ μετὰ τὰ προειρημένα ἐπὶ χρηστὸν τέλος περιγράφει τὸν ψαλμόν . διὸ καὶ εἰς τὸ τέλος ἐπιγέγραπται , ὅθεν τὴν περιμένουσαν τοῖς δικαίοις ἀγαθὴν ἐλπίδα ἐκτίθεται λέγων · κατοικήσουσιν εὐθεῖς σὺν τῷ προσώπῳ σου , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον · διαμένουσιν εὐθεῖς παρὰ τῷ προσώπῳ σου . τούτου γὰρ κρεῖττον οὐκ ἄν τις εὕροι τέλος , λέγω δὲ τοῦ ἀεὶ καὶ πάντοτε κεκαθαρμένῃ διανοίᾳ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον ἐνορᾶν τῷ θεῷ . Τέλος γοῦν τῶν ἀγαθῶν ἡ θεωρία κατὰ τὸν τοῦ σωτῆρος ἠμῶν μακαρισμόν , ἐν ὧ φησιν · μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ , ὅτι αὐτοὶ τὸν θεὸν ὄψονται . οὗ τυχόντες ἐξομολογήσονται οἱ δίκαιοι , τουτέστιν εὐχαριστήσουσιν , τῷ ὀνόματί σου .
Lemmas: γιγνώσκω , ὅτι ποιέω κύριος ὁ κρίσις ὁ πτωχός καί ὁ δίκη ὁ πένης . πλήν Δίκαιος ἐξομολογέομαι ὁ ὄνομα σύ , καί κατοικέω εὐθύς σύν ὁ πρόσωπον σύ . ἐντεῦθεν ὁ Σολομών ὡς παρά πατήρ ὠφελέω ἐν ὁ φημί · τέλος λόγος ὁ πᾶς ἀκούω , ὅτι πᾶς ὁ ποίημα ἄγω ὁ θεός εἰς κρίσις ἐν πᾶς παροράω , ἐάν τε ἀγαθός ἐάν τε πονηρός εἰμί . οὗτος δέ οὖν παρίστημι ὁ διάνοια καί ὁ πάρειμι λόγιος · μετά γάρ πᾶς ὁ ἐν ὁ ψαλμός εἴρω οὗτος ἀκριβῶς οἶδα καί πείθω , φημί , ὅτι οὐ ἄκριτος εἰμί παρά ὁ θεός ὁ ὁ ἄνθρωπος πρᾶγμα . ἐπάγω δέ ὁ θεός ὁ πρέπω ἕκαστος ἄνθρωπος κρίσις καί ἐκδίκησις ὁ νῦν καταπονέω πένης καί πτωχός . ἀκόλουθος δέ μετά ὁ προερέω ἐπί χρηστός τέλος περιγράφω ὁ ψαλμός . διό καί εἰς ὁ τέλος ἐπιγράφω , ὅθεν ὁ περιμένω ὁ Δίκαιος ἀγαθός ἐλπίς ἐκτίθημι λέγω · κατοικέω εὐθύς σύν ὁ πρόσωπον σύ , ἢ κατά ὁ Σύμμαχος · διαμένω εὐθύς παρά ὁ πρόσωπον σύ . οὗτος γάρ ἀγαθός οὐ ἄν τις εὑρίσκω τέλος , λέγω δέ ὁ ἀεί καί πάντοτε κκ́γαθαρμαι διάνοια πρόσωπον πρός πρόσωπον ἐνοράω ὁ θεός . Τέλος γοῦν ὁ ἀγαθός ὁ θεωρία κατά ὁ ὁ σωτήρ ἡμεῖς μακαρισμός , ἐν ἵημι φημί · μακάριος ὁ καθαρός ὁ Καρδία , ὅτι αὐτός ὁ θεός ὁράω . ὅς τυγχάνω ἐξομολογέομαι ὁ Δίκαιος , τουτέστιν εὐχαριστέω , ὁ ὄνομα σύ .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_140.1
Κύριε , ἐκέκραξα πρὸς σέ , εἰσάκουσόν μου · πρόσχες τῇ φωνῇ τῆς δεήσεώς μου ἐν τῷ κεκραγέναι με πρὸς σέ . Ἀκολούθως τῷ προάγοντι ψαλμῷ καὶ οὗτος ἐπιγέγραπται . ἔστι δὲ τοῦ Δαυὶδ καὶ τὴν αὐτὴν ἔχει τῆς προσευχῆς δύναμιν . ἔχει δέ τι πλέον οὗτος δογματικώτερος ὢν καὶ πλείονα καὶ ὠφελιμώτερα διὰ τῆς ἀρχῆς παιδεύων καὶ φησίν · ἐκέκραξα . οὐ πάντως φωνῇ μεγάλῃ καὶ βοῇ κεχρῆσθαι αὐτὸν προσήκει ὑπολαμβάνειν · καὶ σιωπώντων γὰρ ἀκούει ὁ θεός . οὕτω καὶ Μωυσῇ λέγεται εἰρηκέναι · τί βοᾶς πρός με ; Ἀλλ’ ὁ μεγάλα δόγματα περὶ θεοῦ κεκτημένος ὑπερβαλλούσῃ τε διαθέσει καὶ πίστει αἰτῶν τι παρὰ τοῦ θεοῦ οὗτος ἐκέκραξε πρὸς αὐτόν . διὸ καὶ θαρσῶν φησιν · ἐπειδὴ τοιοῦτός εἰμι καὶ τοιαῦτα βοῷ , πρόσχες τῇ φωνῇ μου ἐν τῷ κεκραγέναι με πρὸς σέ . μὴ μόνον τῇ διανοίᾳ μου καὶ τοῖς λογισμοῖς μου , ἀλλὰ καὶ αὐτῇ τῇ φωνῇ ἀπὸ καθαρῶν χειλέων προσφερομένῃ πρόσχες . ἔστι δὲ ὁ λόγος θαρσοῦντος ἑαυτῷ ἐπὶ καθαρευούσῃ φωνῇ ἀπὸ ψεύδους ἐπιορκίας τε καὶ λοιδορίας καὶ τῶν τούτοις παραπλησίων . διὸ πεπαρρησιασμένος εἰς δοκιμὴν παρέχει ἑαυτὸν τῷ θεῷ καὶ ἀκολούθως ἐπιλέγει ·
Lemmas: κύριος , κράζω πρός σός , εἰσακούω ἐγώ · προέχω ὁ φωνή ὁ δέησις ἐγώ ἐν ὁ κράζω ἐγώ πρός σός . ἀκόλουθος ὁ προάγω ψαλμός καί οὗτος ἐπιγράφω . εἰμί δέ ὁ Δαυίδ καί ὁ αὐτός ἔχω ὁ προσευχή δύναμις . ἔχω δέ τίς πλέω οὗτος δογματικός εἰμί καί πλείων καί ὠφέλιμος διά ὁ ἀρχή παιδεύω καί φημί · κράζω . οὖον πάντως φωνή μέγας καί βοή χράομαι αὐτός προσήκω ὑπολαμβάνω · καί σιωπάω γάρ ἀκούω ὁ θεός . οὗτος καί Μωυσῆς λέγω εἴρω · τίς βοεύς πρός ἐγώ ; ἀλλά ὁ μέγας δόγμα περί θεός κτάομαι ὑπερβάλλω τε διάθεσις καί πίστις αἰτέω τίς παρά ὁ θεός οὗτος κράζω πρός αὐτός . διό καί θάρσος φημί · ἐπεί τοιοῦτος εἰμί καί τοιοῦτος βοάω , προέχω ὁ φωνή ἐγώ ἐν ὁ κράζω ἐγώ πρός σός . μή μόνος ὁ διάνοια ἐγώ καί ὁ λογισμός ἐγώ , ἀλλά καί αὐτός ὁ φωνή ἀπό καθαρός χεῖλος προσφέρω προέχω . εἰμί δέ ὁ λόγος θάρσος ἑαυτοῦ ἐπί καθαρεύω φωνή ἀπό ψεῦδος ἐπιορκία τε καί λοιδορία καί ὁ οὗτος παραπλήσιος . διό παρρησιάζω εἰς δοκιμή παρέχω ἑαυτοῦ ὁ θεός καί ἀκόλουθος ἐπιλέγω ·
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_140.2
Κατευθυνθήτω ἡ προσευχή μου ὡς θυμίαμα ἐνώπιόν σου . Εἰ γὰρ τοῖς λογισμοῖς καὶ τῇ φωνῇ ἀρεσκόντως τῷ θεῷ κέχρηται , εἰκότως ἀντὶ παντὸς γεώδους θυμιάματος θυμιωμένου καὶ ἀναφερομένου καὶ μὴ ὑπό τινος ἀνέμου σκεδαννυμένου τὴν ἑαυτοῦ προσευχὴν κατευθυνθῆναι πρὸς τὸν θεὸν παρακαλεῖ · κατευθυνομένη δὲ καὶ εὐώδης προσευχὴ τῶν αἰτούντων τὰ κυρίως ἀγαθά . διὸ καὶ οἱ εἰληφότες αὐτὰ ἐροῦσιν · Χριστοῦ εὐωδία ἐσμέν . Ἔδει δὲ μετὰ τὰ εἰρημένα αὐτῷ περὶ διανοίας καὶ φωνῆς καὶ τοῦ πρακτικοῦ μνημονεῦσαι . διὸ περὶ τῶν κατὰ θεὸν ἔργων ἐπάγει λέγων ·
Lemmas: κατευθύνω ὁ προσευχή ἐγώ ὡς θυμίαμα ἐνώπιον σύ . εἰμί γάρ ὁ λογισμός καί ὁ φωνή ἀρέσκω ὁ θεός χράομαι , εἰκότως ἀντί πᾶς γεώδης θυμίαμα θυμιάω καί ἀναφέρω καί μή ὑπό τις ἄνεμος σκεδάννυμι ὁ ἑαυτοῦ προσευχή κατευθύνω πρός ὁ θεός παρακαλέω · κατευθύνω δέ καί εὐώδης προσευχή ὁ αἰτέω ὁ κύριος ἀγαθός . διό καί ὁ λαμβάνω αὐτός εἴρω · Χριστός εὐωδία εἰμί . δέω δέ μετά ὁ εἴρω αὐτός περί διάνοια καί φωνή καί ὁ πρακτικός μνημονεύω . διό περί ὁ κατά θεός ἔργον ἐπάγω λέγω ·
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_140.3
Ἔπαρσις τῶν χειρῶν μου θυσία ἑσπερινή . Νοήσεις δὲ τοῦτο ἀπὸ τοῦ λέγειν τὸν ἀπόστολον · βούλομαι τοὺς ἄνδρας προσεύχεσθαι ἐπαίροντας ὁσίους χεῖρας χωρὶς ὀργῆς καὶ διαλογισμῶν · κἀκεῖνος γὰρ ὁμοῦ καὶ τῶν κατὰ διάνοιαν ἐμνημόνευσε καὶ τῶν κατὰ πρᾶξιν . οἱ δὲ ἀσεβεῖς οὐδέποτε χεῖρας ἐπαίρουσι . διὸ λέλεκται πρὸς αὐτούς · ὅταν τὰς χεῖρας ἐκτείνητε πρός με , ἀποστρέψω τὸ πρόσωπόν μου ἀφ’ ὑμῶν . ἐπαίρειν δὲ δεῖ εἰς ὕψος τὰς πράξεις καὶ ἀρεσκόντως αὐτὰς τῷ θεῷ ἐπιτελεῖν · αἱ γὰρ κατὰ θεὸν πράξεις ἐοίκασι πολὺ κρείττους τῶν κατὰ Μωυσέα θυσιῶν . Ἐσπερινὴν δὲ θυσίαν , ἀλλ’ οὐχ ἑωθινὴν ὠνόμασε διά τοι τὰς μέχρι τῆς τελευταίας ἀναπνοῆς καὶ αὐτῆς τῆς τοῦ βίου τελευτῆς ἐπιτελουμένας πράξεις ὑπὲρ πᾶσαν θυσίαν κρίνεσθαι παρὰ τῷ θεῷ . Τήρει δὲ ὡς τὰ μὲν ἀπὸ διανοίας θυμιάματι παρείκασεν ὡς ἂν λεπτότερα καὶ καθαρώτατα τυγχάνοντα , τὰ δὲ δι’ ἔργων ἐπιτηδεύματα ὡς ἂν παχύτερα ὄντα θυσίᾳ .
Lemmas: ἔπαρσις ὁ χείρ ἐγώ θυσία ἑσπερινός . νόησις δέ οὗτος ἀπό ὁ λέγω ὁ ἀπόστολος · βούλομαι ὁ ἀνήρ προσεύχομαι ἐπαίρω ὅσιος χείρ Χωρὶς ὀργή καί διαλογισμός · ἐκεῖνος γάρ ὁμοῦ καί ὁ κατά διάνοια μνημονεύω καί ὁ κατά πρᾶξις . ὁ δέ ἀσεβής οὐδέποτε χείρ ἐπαίρω . διό λέγω πρός αὐτός · ὅταν ὁ χείρ ἐκτείνω πρός ἐγώ , ἀποστρέφω ὁ πρόσωπον ἐγώ ἀπό σύ . ἐπαίρω δέ δεῖ εἰς ὕψος ὁ πρᾶξις καί ἀρέσκω αὐτός ὁ θεός ἐπιτελέω · ὁ γάρ κατά θεός πρᾶξις ἔοικα πολύς ἀγαθός ὁ κατά Μωϋσῆς θυσία . Ἐσπερινός δέ θυσία , ἀλλά οὐ ἑωθινός ὀνομάζω διά ὅς ὁ μέχρι ὁ τελευταῖος ἀναπνοή καί αὐτός ὁ ὁ βίος τελευτή ἐπιτελέω πρᾶξις ὑπέρ πᾶς θυσία κρίνω παρά ὁ θεός . Τήρις δέ ὡς ὁ μέν ἀπό διάνοια θυμίαμα παρεικάζω ὡς εἄν λεπτός καί καθαρός τυγχάνω , ὁ δέ διά ἔργον ἐπιτήδευμα ὡς εἄν παχύς εἰμί θυσία .