eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_92.3
Ἀροῦσιν ποταμοὶ ἐπιτρίψεις αὐτῶν ἀπὸ φωνῶν ὑδάτων πολλῶν . θαυμαστοὶ οἱ μετεωρισμοὶ τῆς θαλάσσης , θαυμαστὸς ἐν ὑψηλοῖς ὁ κύριος . Εἰ νενόηνται οἱ ποταμοὶ οἱ ἐπὶ τῇ δόξῃ τῆς τοῦ κυρίου βασιλείας τὴν αὐτῶν φωνὴν ἐπαίροντες , ἐκ τοῦ ἐναντίου νοηθήτωσαν ἕτεροι ποταμοὶ ἐπιτριβόμενοι καὶ κατεπαιρόμενοι τῆς γνώσεως τοῦ θεοῦ ἐναντίως τε διακείμενοι τοῖς ἐπαίρουσι τὴν φωνὴν αὐτῶν τῷ θεῷ . οὗτοι δὴ οὖν οἱ ἐναντίοι ποταμοὶ ἀροῦσιν , φησίν , τὰς ἐπιτρίψεις αὐτῶν , τουτέστιν ἀποθήσονται πᾶν ἔπαρμα καὶ πάντα τῦφον καὶ πᾶσαν ἐπιτριβήν · καὶ τοῦτο ποιήσουσιν ἀπὸ τῆς φωνῆς τῶν ἁγίων ὑδάτων . Νοήσεις δὲ τὸ εἰρημένον ἐπιστήσας , ὡς πάλαι μὲν ἐν ἀνθρώποις πολλή τις ἦν ἐπαγγελία σοφίας τοῦ αἰῶνος τούτου καὶ φιλοσοφίας ἀνθρωπίνης ἐπιτριβή , ἐφ’ ᾗ καὶ ἐπῄροντο φυσιούμενοι καὶ ἐπιτριβόμενοι ὑπὸ τοῦ νοὸς τῆς σαρκὸς αὐτῶν , ὡς δὴ μεγάλα τινὰ καὶ σοφὰ μαθήματα μετερχόμενοι οἱ σοφοὶ τοῦ αἰῶνος τούτου . ὅτε γε μὴν εἰς πᾶσαν τὴν γῆν παρ’ Ἕλλησί τε καὶ παρὰ βαρβάροις ἐκκλησίαι θεοῦ συνέστησαν , τὴν ἀληθῆ σοφίαν μετιοῦσαι καὶ τὰς πρεπούσας τῷ θεῷ δοξολογίας τε καὶ ὑμνολογίας ποταμηδὸν καὶ μετὰ μείζονος καὶ πεπαρρησιασμένης βοῆς ἀναπέμπουσαι καὶ ὥσπερ ὑδάτων πολλῶν φωνὴν διὰ τὸ πλῆθος τῶν θεοσεβούντων ἀφιεῖσαι , τὸ τηνικαῦτα καθῃρέθη ὁ τῦφος τῶν πάλαι νομιζομένων σοφῶν , καὶ πᾶσα αὐτῶν ἐπιτριβὴ τεταπείνωται τῆς σοφίας αὐτῶν εἰς οὐθὲν λογισθείσης . Εἰ δέ τις πώποτε ἐθαύμασε καὶ τῆς θαλάσσης τοὺς μετεωρισμούς , τοῦ βίου δηλαδὴ τοῦ θνητοῦ τὰς τρικυμίας καὶ τοὺς κλύδωνας τοὺς ἐπαιρομένους κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ θεοῦ , ἀλλ’ ἴστω , ὅτι ὑπὲρ πάντας θαυμαστός ἐστιν ἐν ὑψηλοῖς ὁ κύριος , ὡς μηκέτ’ εὐλόγως τοὺς μετεωρισμοὺς τῆς θαλάττης φοβεῖσθαι δεῖν τοὺς ἐπὶ τῷ κυρίῳ πεποιθότας . Εἰκὸς δὲ θαλάσσης εἶναι μετεωρισμοὺς τοὺς ἐπανισταμένους τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ διωγμούς , οὓς ὁ τὴν θάλασσαν κατοικῶν δράκων ἐνεργεῖν εἴωθεν ὁ μετεωρίζων τὰ κύματα αὐτῆς βομβῶν τε καὶ ἠχῶν καὶ ταράττων , καὶ μονονουχὶ ἀπειλῶν πᾶσαν ἄρδην κατακλύσειν τε καὶ ἀφανίσειν τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ . Εἴποις δ’ ἂν καὶ ἄλλως πρὸς λέξιν ταῦτα διηγούμενος ἐπαίρειν τοὺς ποταμούς , αὐτοὺς δὴ τούτους τοὺς αἰσθητούς , τὴν φωνὴν αὐτῶν τῷ θεῷ τοῦ δημιουργοῦ τοῦ δὴ καὶ κτίσαντος αὐτοὺς καὶ ὑποστησαμένου τὴν δόξαν ἐμφαίνοντας . ὡς γὰρ ἐκ μεγέθους καὶ καλλονῆς κτισμάτων ὁ γενεσιουργὸς θεωρεῖται , τὸν αὐτὸν τρόπον ἐκ τῶν μερῶν τοῦ κόσμου τὸ θαῦμα τῆς τοῦ θεοῦ μεγαλουργίας τοῖς ὁρᾷν δυναμένοις παρίσταται . Εἰ γοῦν τις παρ’ ἑαυτῷ λογίσαιτο · πόθεν ἄρα φέρεται ἡ τοσαύτη τῶν ποταμῶν φορά , πόθεν τὰ τοσαῦτα μεγέθη καὶ τὰ πλήθη τῆς ὑγρᾶς οὐσίας , πόθεν αἱ μηδὲ πώποτε ἐξ αἰῶνος διαλείψασαι πηγαὶ αἱ τοὺς ἀεννάους καὶ παμμε γέθεις βρύουσαι ποταμούς ; ἀπὸ ποίων ἆρα βυθῶν ὁρμῶνται , καὶ ἐκ ποίας ὑποστάσεως τὸν σύμπαντα ῥέουσιν αἰῶνα ; εἴ τις ταῦτα ἐννοήσειεν , ὄψεται ὡς μονονουχὶ φωνὴν ἀφίησι καὶ ἡ διὰ τῶν ποταμῶν αὐτῶν δὴ τούτων παρισταμένη τοῦ κτίστου καὶ δημιουργοῦ τῶν ὅλων μεγαλουργία , μαρτυροῦσα τῇ αὐτοῦ θεότητι . Οὕτω δὲ καὶ τοὺς μετεωρισμοὺς τῆς θαλάσσης ὁρῶν τις , ὡς ἐπαίρεται κυρτούμενα αὐτῆς εἰς ὕψος τὰ κύματα , καὶ ὡς πάλιν ταῦτα συμπίπτοντα ἐν αὐτοῖς θραύεται , καὶ ὡς οὐ δύναται οὐδὲ τολμᾷ τὸν ὅρον καὶ τὸν νόμον ὑπερβῆναι τὸν αὐτοῖς διατεταγμένον , ὄψεται καὶ διὰ τούτων τῆς τοῦ θεοῦ μεγαλοπρεπείας τὴν δύναμιν . εἶπεν γοῦν αὐτοῖς · μέχρι τούτου ἐλεύσῃ καὶ ἐν σοὶ συντριβήσονταί σου τὰ κύματα , καί · ὅριον αὐτῇ ἔθετο , καὶ οὐχ ὑπερβήσεται , οὐδὲ ἐπιστρέψει καλῦψαι τὴν γῆν . Καὶ ἑτέρως δὲ παρὰ τὰ εἰρημένα εἴποι ἄν τις θαυμαστοὺς εἶναι τοὺς μετεωρισμοὺς τῆς θαλάσσης , ὁπηνίκα προσελθόντες οἱ μαθηταὶ εἶπαν αὐτῷ · κύριε , σῶσον ἡμᾶς , ἀπολλύμεθα · ὅτε καὶ ἐπετίμησεν αὐτῇ , καὶ γέγονε γαλήνη μεγάλη . καὶ ἄλλοτε πάλιν , ὅτε τῷ τοῦ κυρίου κελεύσματι διαιρεθεῖσα καὶ εἰς ἑαυτὴν διαστᾶσα καὶ ἀναχωρήσασα παρέσχε δίοδον τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ διελθεῖν δι’ αὐτῆς ὡς διὰ ξηρᾶς γῆς . καὶ τότε γὰρ θαυμαστοὶ γεγόνασιν αὐτῆς οἱ μετεωρισμοί . Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ οἱ ποταμοὶ ἐπῆραν φωνὴν ἑτέρως , ὅτε ἡ κιβωτὸς διῄει τὸν Ἰορδάνην ὑπανεχώρει τε καὶ ἵστατο τὰ ὕδατα ἔργοις τὴν δόξαν ἐκβοῶντα τοῦ θεοῦ · καὶ ὅτε αὐτοῦ τοῦ σωτῆρος βαπτισθέντος ἐν τῷ αὐτῷ ποταμῷ ἡ οὐράνιος φωνὴ υἱὸν αὐτὸν ἀγαπητὸν εἰς τὰς πάντων ἀκοὰς ἀνεκήρυττεν .
Lemmas: ἀρόω ποταμός ἐπίτριψις αὐτός ἀπό φωνή ὕδωρ πολύς . θαυμαστός ὁ μετεωρισμός ὁ θάλασσα , θαυμαστός ἐν ὑψηλός ὁ κύριος . εἰμί νοέω ὁ ποταμός ὁ ἐπί ὁ δόξα ὁ ὁ κύριος βασίλεια ὁ αὐτός φωνή ἐπαίρω , ἐκ ὁ ἐναντίος νοέω ἕτερος ποταμός ἐπιτρίβω καί κατεπαίρω ὁ γνῶσις ὁ θεός ἐναντίος τε διάκειμαι ὁ ἐπαίρω ὁ φωνή αὐτός ὁ θεός . οὗτος δή οὖν ὁ ἐναντίος ποταμός ἀρόω , φημί , ὁ ἐπίτριψις αὐτός , τουτέστιν ἀποτίθημι πᾶς ἔπαρμα καί πᾶς τύφω καί πᾶς ἐπιτριβή · καί οὗτος ποιέω ἀπό ὁ φωνή ὁ ἅγιος ὕδωρ . Νόησις δέ ὁ εἴρω ἐφίστημι , ὡς πάλαι μέν ἐν ἄνθρωπος πολύς τις εἰμί ἐπαγγελία σοφία ὁ αἰών οὗτος καί φιλοσοφία ἀνθρώπινος ἐπιτριβή , ἐπί ὅς καί ἐπαίρω φυσιόω καί ἐπιτρίβω ὑπό ὁ νόος ὁ σάρξ αὐτός , ὡς δή μέγας τις καί σοφός μάθημα μετέρχομαι ὁ σοφός ὁ αἰών οὗτος . ὅτε γε μήv εἰς πᾶς ὁ γῆ παρά Ἕλλην τε καί παρά βάρβαρος ἐκκλησία θεός συνίστημι , ὁ ἀληθής σοφία μετέρχομαι καί ὁ πρέπω ὁ θεός δοξολογία τε καί υμνολόγηση ποταμηδόν καί μετά μείζων καί παρρησιάζω βοή ἀναπέμπω καί ὥσπερ ὕδωρ πολύς φωνή διά ὁ πλῆθος ὁ θεοσεβέω ἀφίημι , ὁ τηνικαῦτα καθαιρέω ὁ τῦφος ὁ πάλαι νομίζω σοφός , καί πᾶς αὐτός ἐπιτριβή ταπεινόω ὁ σοφία αὐτός εἰς οὐδείς λογισθείς . εἰμί δέ τις πώποτε θαυμάζω καί ὁ θάλασσα ὁ μετεωρισμός , ὁ βίος δηλαδή ὁ θνητός ὁ τρικυμία καί ὁ κλύδων ὁ ἐπαίρω κατά ὁ γνῶσις ὁ θεός , ἀλλά οἶδα , ὅτι ὑπέρ πᾶς θαυμαστός εἰμί ἐν ὑψηλός ὁ κύριος , ὡς μηκέτι εὔλογος ὁ μετεωρισμός ὁ θάλασσα φοβέω δήω ὁ ἐπί ὁ κύριος πείθω . εἰκώς δέ θάλασσα εἰμί μετεωρισμός ὁ ἐπανίστημι ὁ ἐκκλησία ὁ θεός διωγμός , ὅς ὁ ὁ θάλασσα κατοικέω δράκων ἐνεργέω εἴωθα ὁ μετεωρίζω ὁ κῦμα αὐτός βομβέω τε καί ἠχώ καί ταράσσω , καί μονονού ἀπειλέω πᾶς ἄρδην κατακλύζω τε καί ἀφανίζω ὁ ἐκκλησία ὁ θεός . εἶπον δέ εἄν καί ἄλλως πρός λέξις οὗτος διηγέομαι ἐπαίρω ὁ ποταμός , αὐτός δή οὗτος ὁ αἰσθητός , ὁ φωνή αὐτός ὁ θεός ὁ δημιουργός ὁ δή καί κτίζω αὐτός καί ὑφίστημι ὁ δόξα ἐμφαίνω . ὡς γάρ ἐκ μέγεθος καί καλλονή κτίσμα ὁ γενεσιουργός θεωρέω , ὁ αὐτός τρόπος ἐκ ὁ μέρος ὁ κόσμος ὁ θαῦμα ὁ ὁ θεός μεγαλοεργία ὁ ὁράω δύναμαι παρίστημι . εἰμί γοῦν τις παρά ἑαυτοῦ λογίζομαι · πόθεν ἄρα φέρω ὁ τοσοῦτος ὁ ποταμός φορός , πόθεν ὁ τοσοῦτος μέγεθος καί ὁ πλῆθος ὁ ὑγρός οὐσία , πόθεν ὁ μηδέ πώποτε ἐκ αἰών διαλείφω πηγή ὁ ὁ ἀέναος καί παμμε γίγνομαι βρύω ποταμός ; ἀπό ποῖος ἆρα βυθός ὁρμάω , καί ἐκ Ποίας ὑπόστασις ὁ σύμπας ῥέω αἰών ; εἰμί τις οὗτος ἐννοέω , ὁράω ὡς μονονού φωνή ἀφίημι καί ὁ διά ὁ ποταμός αὐτός δή οὗτος παρίστημι ὁ κτίστης καί δημιουργός ὁ ὅλος μεγαλουργία , μαρτυρέω ὁ αὐτός θεότης . οὕτως δέ καί ὁ μετεωρισμός ὁ θάλασσα ὁράω τις , ὡς ἐπαίρω κυρτόω αὐτός εἰς ὕψος ὁ κῦμα , καί ὡς πάλιν οὗτος συμπίπτω ἐν αὐτός θραύω , καί ὡς οὖον δύναμαι οὐδέ τολμάω ὁ ὅρος καί ὁ νόμος ὑπερβαίνω ὁ αὐτός διατάσσω , ὁράω καί διά οὗτος ὁ ὁ θεός μεγαλοπρέπεια ὁ δύναμις . εἶπον γοῦν αὐτός · μέχρι οὗτος ἔρχομαι καί ἐν σύ συντρίβω σύ ὁ κῦμα , καί · ὅριον αὐτός τίθημι , καί οὐ ὑπερβαίνω , οὐδέ ἐπιστρέφω καλύπτω ὁ γῆ . καί ἑτέρως δέ παρά ὁ εἴρω εἶπον ἄν τις θαυμαστός εἰμί ὁ μετεωρισμός ὁ θάλασσα , ὁπηνίκα προσέρχομαι ὁ μαθητής εἶπον αὐτός · κύριος , σῴζω ἐγώ , ἀπόλλυμι · ὅτε καί ἐπιτιμάω αὐτός , καί γίγνομαι γαλήνη μέγας . καί ἄλλοτε πάλιν , ὅτε ὁ ὁ κύριος κέλευσμα διαιρέω καί εἰς ἑαυτοῦ διΐστημι καί ἀναχωρέω παρέχω δίοδος ὁ υἱός Ἰσραήλ διέρχομαι διά αὐτός ὡς διά ξηρός γῆ . καί τότε γάρ θαυμαστός γίγνομαι αὐτός ὁ μετεωρισμός . οὖον μήv ἀλλά καί ὁ ποταμός ἐπαίρω φωνή ἑτέρως , ὅτε ὁ κιβωτός δίειμι ὁ Ἰορδάνης ὑπαναχωρέω τε καί ἵστημι ὁ ὕδωρ ἔργον ὁ δόξα ἐκβοάω ὁ θεός · καί ὅτε αὐτός ὁ σωτήρ βαπτίζω ἐν ὁ αὐτός ποταμός ὁ οὐράνιος φωνή υἱός αὐτός ἀγαπητός εἰς ὁ πᾶς ἀκοή ἀνακηρύσσω .