ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.14
Καὶ παρώργισαν αὐτὸν ἐφ’ ὕδατος ἀντιλογίας . καὶ ἐκακώθη Μωυσῆς δι’ αὐτούς , ὅτι παρεπίκραναν τὸ πνεῦμα αὐτοῦ , καὶ διέστειλεν ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ . Μετὰ τὰ προειρημένα ἕβδομον τοῦτο παρώργισαν ἐφ’ ὕδατος ἀντιλογίας , καθ’ ὃν καιρὸν καὶ ὁ Μωυσῆς ἐκακώθη ἐγκληθεὶς καὶ αὐτὸς ὑπὸ τοῦ θεοῦ διὰ τὸ ἀπιστῆσαι ἐπὶ τοῦ ὕδατος , ὅτε ἀμφιβόλως καὶ διστακτικῶς τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ διέστειλεν εἰπών · ἀκούσατέ μου οἱ ἀπειθεῖς τῇ καρδίᾳ . μὴ ἐκ τῆς πέτρας ταύτης ἐξάξω ὑμῖν ὕδωρ ; τότε γὰρ ἀκούει ὑπὸ τοῦ θεοῦ · ἐπειδὴ οὐκ ἐδόξασάς με ἐπὶ τοῦ λαοῦ , διὰ τοῦτο οὐκ εἰσελεύσῃ εἰς τὴν γῆν , ἣν ἐπηγγειλάμην τοῖς πατράσιν αὐτῶν .
Lemmas: καί παροργίζω αὐτός ἐπί ὕδωρ ἀντιλογία . καί κακόω Μωυσῆς διά αὐτός , ὅτι ἐπικραίνω ὁ πνεῦμα αὐτός , καί διαστέλλω ἐν ὁ χεῖλος αὐτός . μετά ὁ προερέω ἕβδομος οὗτος παροργίζω ἐπί ὕδωρ ἀντιλογία , κατά ὅς καιρός καί ὁ Μωυσῆς κακόω ἐγκαλέω καί αὐτός ὑπό ὁ θεός διά ὁ ἀπιστέω ἐπί ὁ ὕδωρ , ὅτε ἀμφίβολος καί διστακτικῶς ὁ χεῖλος αὐτός διαστέλλω εἶπον · ἀκούω ἐγώ ὁ ἀπειθέω ὁ Καρδία . μή ἐκ ὁ πέτρα οὗτος ἐξάγω σύ ὕδωρ ; τότε γάρ ἀκούω ὑπό ὁ θεός · ἐπεί οὐ δοξάζω ἐγώ ἐπί ὁ λαός , διά οὗτος οὐ εἰσέρχομαι εἰς ὁ γῆ , ὅς ἐπαγγέλλω ὁ πατήρ αὐτός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.15
Οὐκ ἐξωλέθρευσαν τὰ ἔθνη , ἃ εἶπε κύριος αὐτοῖς . Πρῶτον ἁμάρτημα αὐτῶν γέγονε , φησίν , ἐν τῇ γῇ τῆς ἐπαγγελίας τὸ μὴ ἐξολοθρεῦσαι τὰ ἔθνη , ἃ εἶπε κύριος αὐτοῖς .
Lemmas: οὐ ἐξολεθρεύω ὁ ἔθνος , ὁ εἶπον κύριος αὐτός . Πρῶτος ἁμάρτημα αὐτός γίγνομαι , φημί , ἐν ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία ὁ μή ἐξολοθρεύω ὁ ἔθνος , ὁ εἶπον κύριος αὐτός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.16
Καὶ ἐμίγησαν ἐν τοῖς ἔθνεσιν καὶ ἔμαθον τὰ ἔργα αὐτῶν καὶ ἐδούλευσαν τοῖς γλυπτοῖς αὐτῶν , καὶ ἐγενήθη αὐτοῖς εἰς σκάνδαλον . Οὕτω , φησίν , τοῖς ἔθνησιν ἀνεκράθησαν ὡς κατὰ μηδὲν αὐτοὺς διαφέρειν τῶν ἀλλοφύλων καὶ ἀθέων ἐθνῶν · διὰ γὰρ τὰ ἔργα τῶν ἐθνῶν τὰ ἄσεμνα καὶ ἀκόλαστα καὶ τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν ἐδουλώθησαν · ἀρχὴ γὰρ πορνείας ἐπίνοια εἰδώλων .
Lemmas: καί μίγνυμι ἐν ὁ ἔθνος καί μανθάνω ὁ ἔργον αὐτός καί δουλεύω ὁ γλυπτός αὐτός , καί γίγνομαι αὐτός εἰς σκάνδαλον . οὕτως , φημί , ὁ θνῆσις ἀνακεράννυμι ὡς κατά μηδείς αὐτός διαφέρω ὁ ἀλλόφυλος καί ἄθεος ἔθνος · διά γάρ ὁ ἔργον ὁ ἔθνος ὁ ἄσεμνος καί ἀκόλαστος καί ὁ εἴδωλον αὐτός δουλόω · ἀρχή γάρ πορνεία ἐπίνοια εἴδωλον .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.17
Καὶ ὠργίσθη θυμῷ κύριος ἐπὶ τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ ἐβδελύξατο τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ . καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς εἰς χεῖρας ἐθνῶν , καὶ ἐκυρίευσαν αὐτῶν οἱ μισοῦντες αὐτούς . καὶ ἔθλιψαν αὐτοὺς οἱ ἐχθροὶ αὐτῶν , καὶ ἐταπεινώθησαν ὑπὸ τὰς χεῖρας αὐτῶν . Εἰ ἐβδελύξατο τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ , πῶς ἀνωτέρω εἴρηται · τοῦ ἰδεῖν ἐν τῇ χρηστότητι τῶν ἐκλεκτῶν σου , τοῦ εὐφρανθῆναι ἐν τῇ εὐφροσύνῃ τοῦ ἔθνους σου , τοῦ ἐπαινεῖσθαι μετὰ τῆς κληρονομίας σου ; ἀλλ’ ὅρα , εἰ μὴ σαφῶς καὶ τὴν βδελυχθεῖσαν κληρονομίαν τοῦ προτέρου λαοῦ παρέστησεν ὁ λόγος καὶ περὶ ἑτέρας κληρονομίας θεσπίζει ὡς καὶ περὶ ἑτέρου ἔθνους καὶ περὶ ἑτέρου λαοῦ , μεθ’ ὧν εὔχεσθαι καταριθμηθῆναι διδάσκει . οὐ παραδίδωσι δὲ κύριος τὸν λαὸν αὐτοῦ , ἐὰν μὴ πρότερον βδελύξηται αὐτόν . βδελύσσεται δὲ διὰ τὰς προκαταλελεγμένας πράξεις . ἐπειδὰν δὲ ὁ κύριος παραδῷ τινάς , τότε οἱ ἐχθροὶ αὐτῶν κυριεύσωσιν αὐτῶν · ἕως γὰρ ὁ κύριος ἄρχει τινῶν , οὐ δύνανται τῶν αὐτῶν κυριεύειν ἕτεροι .
Lemmas: καί ὀργίζω θυμός κύριος ἐπί ὁ λαός αὐτός καί βδελύσσομαι ὁ κληρονομία αὐτός . καί παραδίδωμι αὐτός εἰς χείρ ἔθνος , καί κυριεύω αὐτός ὁ μισέω αὐτός . καί θλίβω αὐτός ὁ ἐχθρός αὐτός , καί ταπεινόω ὑπό ὁ χείρ αὐτός . εἰμί βδελύσσομαι ὁ κληρονομία αὐτός , πῶς ἀνωτέρω εἴρω · ὁ ὁράω ἐν ὁ χρηστότης ὁ ἐκλεκτός σύ , ὁ εὐφραίνω ἐν ὁ Εὐφρόσυνος ὁ ἔθνος σύ , ὁ ἐπαινέω μετά ὁ κληρονομία σύ ; ἀλλά ὁράω , εἰμί μή σαφῶς καί ὁ βδελύσσω κληρονομία ὁ πρότερος λαός παρίστημι ὁ λόγος καί περί ἕτερος κληρονομία θεσπίζω ὡς καί περί ἕτερος ἔθνος καί περί ἕτερος λαός , μετά ὅς εὔχομαι καταριθμέω διδάσκω . οὖον παραδίδωμι δέ κύριος ὁ λαός αὐτός , ἐάν μή πρότερος βδελύσσομαι αὐτός . βδελύσσομαι δέ διά ὁ προκαταλέγω πρᾶξις . ἐπειδάν δέ ὁ κύριος παραδίδωμι τις , τότε ὁ ἐχθρός αὐτός κυριεύω αὐτός · ἠώς γάρ ὁ κύριος ἄρχω τις , οὖον δύναμαι ὁ αὐτός κυριεύω ἕτερος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.18
Πλεονάκις ἐρρύσατο αὐτούς . αὐτοὶ δὲ παρεπίκραναν αὐτὸν ἐν τῇ βουλῇ αὐτῶν καὶ ἐταπεινώθησαν ἐν ταῖς ἀνομίαις αὐτῶν . Αὐτὸς μέν , φησίν , ἐρρύετο χρηστὸς ὢν αὐτοῖς καὶ γλυκὺς γιγνόμενος , οἱ δὲ παρεπίκραναν πικρὸν ἑαυτοῖς ποιοῦντες αὐτόν . καὶ πάλιν αὐτὸς ἔσωζεν οἷα σωτήρ , οἱ δὲ ἀπώλοντο ἔργοις ἀπωλείας ἑαυτοὺς περιπείροντες . καὶ τοῦτο πλεονάκις ἐγίνετο , ἕως οὗ αὐτοὶ ἑαυτοὺς ἐταπείνωσαν ἐν ταῖς αὐτῶν ἀνομίαις . τούτοις ὅμοιόν ἐστι τό · ποσάκις ἠθέλησα ἐπισυναγαγεῖν τὰ τέκνα σου , καὶ οὐκ ἠθελήσατε · τὸ γὰρ ποσάκις ἠθέλησα ὅμοιον τυγχάνει τῷ πλεονάκις ἐρρύσατο αὐτοὺς καὶ τὸ οὐκ ἠθελήσατε παραπλήσιον τῷ καὶ ἐταπεινώθησαν ταῖς ἀνομίαις αὐτῶν .
Lemmas: πλεονάκις ῥύομαι αὐτός . αὐτός δέ ἐπικραίνω αὐτός ἐν ὁ βουλή αὐτός καί ταπεινόω ἐν ὁ ἀνομία αὐτός . αὐτός μέν , φημί , ἐρύω χρηστός εἰμί αὐτός καί γλυκύς γίγνομαι , ὁ δέ ἐπικραίνω πικρός ἑαυτοῦ ποιέω αὐτός . καί πάλιν αὐτός σῴζω οἷος σωτήρ , ὁ δέ ἀπόλλυμι ἔργον ἀπώλεια ἑαυτοῦ περιπείρω . καί οὗτος πλεονάκις γίγνομαι , ἠώς ὅς αὐτός ἑαυτοῦ ταπεινόω ἐν ὁ αὐτός ἀνομία . οὗτος ὁμοῖος εἰμί ὁ · ποσάκις ἐθέλω ἐπισυνάγω ὁ τέκνον σύ , καί οὐ ἐθέλω · ὁ γάρ ποσάκις ἐθέλω ὅμοιος τυγχάνω ὁ πλεονάκις ῥύομαι αὐτός καί ὁ οὐ ἐθέλω παραπλήσιος ὁ καί ταπεινόω ὁ ἀνομία αὐτός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.19
Καὶ εἶδεν ἐν τῷ θλίβεσθαι αὐτούς , ἐν τῷ αὐτὸν εἰσακοῦσαι τῆς δεήσεως αὐτῶν . καὶ ἐμνήσθη τῆς διαθήκης αὐτοῦ καὶ μετεμελήθη κατὰ τὸ πλῆθος τοῦ ἐλέους αὐτοῦ καὶ ἔδωκεν αὐτοὺς εἰς οἰκτιρμοὺς ἐναντίον πάντων τῶν αἰχμαλωτισάντων αὐτούς . Καὶ τοῦτο ἐπληροῦτο , ὅτε ἐνέβαλε κύριος ὁ θεὸς εἰς τὴν καρδίαν Κύρου τοῦ βασιλέως καὶ μετὰ ταῦτα Δαρείου καὶ Ἀρταξέρξου φιλανθρώπως χρήσασθαι τῷ Ἰουδαίων ἔθνει κατὰ τὰ ἐν τῇ γραφῇ τοῦ φερόμενα . ἀλλὰ καὶ εἰσέτι νῦν τῇ ἀρχῇ Ῥωμαίων δουλεύοντες ἐν οἰκτιρμοῖς τυγχάνουσι τοῦ θεοῦ τοῦτο αὐτοῖς δεδωρημένου , οὐχ ὅτι ἦσαν ἄξιοι , ἀλλὰ πάλιν διὰ τὸ πλῆθος τοῦ ἐλέους αὐτοῦ .
Lemmas: καί ὁράω ἐν ὁ θλίβω αὐτός , ἐν ὁ αὐτός εἰσακούω ὁ δέησις αὐτός . καί μιμνήσκω ὁ διαθήκη αὐτός καί μετεπιμελέομαι κατά ὁ πλῆθος ὁ ἔλεος αὐτός καί δίδωμι αὐτός εἰς οἰκτιρμός ἐναντίος πᾶς ὁ αἰχμαλωτίζω αὐτός . καί οὗτος πληρόω , ὅτε ἐμβάλλω κύριος ὁ θεός εἰς ὁ Καρδία Κῦρος ὁ βασιλεύς καί μετά οὗτος Δαρεῖος καί Ἀρταξέρξης φιλάνθρωπος χράω ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος κατά ὁ ἐν ὁ γράφω ὁ φέρω . ἀλλά καί εἰσέτι νῦν ὁ ἀρχή Ῥωμαῖος δουλεύω ἐν οἰκτιρμός τυγχάνω ὁ θεός οὗτος αὐτός δωρέω , οὐ ὅτι εἰμί ἄξιος , ἀλλά πάλιν διά ὁ πλῆθος ὁ ἔλεος αὐτός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.20
Σῶσον ἡμᾶς , κύριε ὁ θεὸς ἡμῶν , καὶ ἐπισυνάγαγε ἡμᾶς ἐκ τῶν ἐθνῶν τοῦ ἐξομολογήσασθαι τῷ ὀνόματι τῷ ἁγίῳ σου , τοῦ ἐγκαυχᾶσθαι ἐν τῇ αἰνέσει σου . Διδάσκονται εὔχεσθαι τυχεῖν τῆς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν συναγωγῆς , ἵν’ ἤδη ποτὲ τῆς διασπορᾶς ἀπαλλαγέντες ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναχθῶσιν , ὅπερ Ἰουδαῖοι μὲν φαντάζονται μέλλειν ἔσεσθαι ἐν τῷ παρόντι βίῳ ἐπιστάντος αὐτοῖς τοῦ ἠλειμμένου , ἡμεῖς δὲ ἤδη τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἐπιλάμψαντος ἀνθρώποις ὁρῶμεν ἐκ πάντων τῶν ἐθνῶν τὸ πλῆθος τῶν ὁσημέραι ὑπὸ τὸν τοῦ θεοῦ υἱὸν ἐπισυναγομένων ψυχῶν ἐντεῦθεν τε παρασκευαζομένων ἐπὶ τὴν κρείττονα ἐπισυναγωγὴν τῆς τῶν οὐρανῶν βασιλείας , ἥντινα γῆν ἀληθῶς ἁγίαν παρὰ τὴν παροῦσαν ἐπαγγέλλεσθαι τὸν λόγον τοῖς ἀξίοις πεπιστεύκαμεν , περὶ ταύτης δὲ εἰρῆσθαι ἐν μὲν τό · μακάριοι οἱ πραεῖς , ὅτι αὐτοὶ κληρονομήσουσι τὴν γῆν . ἔνθα οἱ αὐτόθεν προπαρεσκευασμένοι ἐπισυναχθέντες ἐξομολογήσονται εὐχαριστοῦντες τῷ θεῷ , ὑπὲρ ὧν ἠξιώθησαν ἀγαθῶν , ἀλλὰ καὶ ἐγκαυχήσονται ἐκεῖ γενόμενοι ἐπὶ τῇ αἰνέσει τοῦ σώσαντος αὐτοὺς θεοῦ .
Lemmas: Σῶσος ἐγώ , κύριος ὁ θεός ἐγώ , καί ἐπισυνάγω ἐγώ ἐκ ὁ ἔθνος ὁ ἐξομολογέομαι ὁ ὄνομα ὁ ἅγιος σύ , ὁ ἐγκαυχάομαι ἐν ὁ αἴνεσις σύ . διδάσκω εὔχομαι τυγχάνω ὁ ἀπό ὁ ἔθνος συναγωγή , ἵνα ἤδη ποτέ ὁ διασπορά ἀπαλλάσσω ἐπί ὁ αὐτός συνάγω , ὅσπερ Ἰουδαῖος μέν φαντάζω μέλλω εἰμί ἐν ὁ πάρειμι βίος ἐφίστημι αὐτός ὁ αλειμμένος , ἐγώ δέ ἤδη ὁ σωτήρ ἐγώ ἐπιλάμπω ἄνθρωπος ὁράω ἐκ πᾶς ὁ ἔθνος ὁ πλῆθος ὁ ὁσημέραι ὑπό ὁ ὁ θεός υἱός ἐπισυνάγω Ψυχή ἐντεῦθεν τε παρασκευάζω ἐπί ὁ ἀγαθός ἐπισυναγωγή ὁ ὁ οὐρανός βασίλεια , ὅστις γῆ ἀληθής ἅγιος παρά ὁ πάρειμι ἐπαγγέλλω ὁ λόγος ὁ ἄξιος πιστεύω , περί οὗτος δέ εἴρω ἐν μέν ὁ · μακάριος ὁ πρᾶος , ὅτι αὐτός κληρονομέω ὁ γῆ . ἔνθα ὁ αὐτόθεν προπαρασκευάζω ἐπισυνάγω ἐξομολογέομαι εὐχαριστέω ὁ θεός , ὑπέρ ὅς ἀξιόω ἀγαθός , ἀλλά καί ἐγκαυχάομαι ἐκεῖ γίγνομαι ἐπί ὁ αἴνεσις ὁ σῴζω αὐτός θεός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.21
Εὐλογητὸς κύριος ὁ θεὸς Ἰσραὴλ ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος . καὶ ἐρεῖ πᾶς ὁ λαός · γένοιτο γένοιτο . Ἀκολούθως τῷ ἀποστόλῳ φήσαντι · ἐν παντὶ εὐχαριστεῖτε , καὶ νῦν ὁ λόγος διδάσκει πάντοτε εὐλογεῖν τὸν θεὸν καὶ ἐφ’ οἷς ἐλεεῖ καὶ ἐφ’ οἷς παιδεύει καὶ ἐφ’ οἷς σῴζει . διδάσκει δὲ πάντα τὸν λαὸν τοῦτο βεβαιοῦν τὸ δόγμα , ὡς ἂν εὐσεβοῖεν ἀεὶ καὶ πάντοτε τὸν θεὸν εὐλογοῦντες , ἐφ’ οἷς παιδεύει καὶ μαστίζει καὶ κολάζει καὶ ἐφ’ οἷς τε ἐλεεῖ καὶ σῴζει καὶ φιλανθρωπεύεται · ἀεὶ γὰρ καὶ πάντοτε καὶ ἐπὶ πᾶσιν ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος εὐλογητὸς κύριος ὁ θεὸς ἡμῶν , καὶ ἐρεῖ πᾶς ὁ λαός · γένοιτο γένοιτο .
Lemmas: εὐλογητός κύριος ὁ θεός Ἰσραήλ ἀπό ὁ αἰών καί ἠώς ὁ αἰών . καί εἴρω πᾶς ὁ λαός · γίγνομαι γίγνομαι . ἀκόλουθος ὁ ἀπόστολος φημί · ἐν πᾶς εὐχαριστέω , καί νῦν ὁ λόγος διδάσκω πάντοτε εὐλογέω ὁ θεός καί ἐπί ὅς ἐλεέω καί ἐπί ὅς παιδεύω καί ἐπί ὅς σῴζω . διδάσκω δέ πᾶς ὁ λαός οὗτος βεβαιόω ὁ δόγμα , ὡς εἄν εὐσεβέω ἀεί καί πάντοτε ὁ θεός εὐλογέω , ἐπί ὅς παιδεύω καί μαστίζω καί κολάζω καί ἐπί ὅς τε ἐλεέω καί σῴζω καί φιλανθρωπεύομαι · ἀεί γάρ καί πάντοτε καί ἐπί πᾶς ἀπό ὁ αἰών καί ἠώς ὁ αἰών εὐλογητός κύριος ὁ θεός ἐγώ , καί εἴρω πᾶς ὁ λαός · γίγνομαι γίγνομαι .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_106.1
Ἐξομολογεῖσθε τῷ κυρίῳ , ὅτι χρηστός , ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ . Τῷ κυρίῳ ἐξομολογήσασθαι δεῖ κατά τε τὸ ὁμολογεῖν τὰ ἑαυτῶν πλημμελήματα ὡς ἰατρῷ κατά τε τὸ εὐχαριστεῖν αὐτῷ ἐπὶ ταῖς εἰς ἡμᾶς εὐεργεσίαις τὸ ἐχέγγυον τῆς παρ’ αὐτοῦ θεραπείας ἔχοντας , ὅτι μὴ μόνον χρηστός ἐστιν , ἀλλὰ καὶ παρατείνει τὸ ἔλεος αὐτοῦ εἰς πάντα τὸν παρόντα αἰῶνα .
Lemmas: ἐξομολογέομαι ὁ κύριος , ὅτι χρηστός , ὅτι εἰς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός . ὁ κύριος ἐξομολογέομαι δεῖ κατά τε ὁ ὁμολογέω ὁ ἑαυτοῦ πλημμέλημα ὡς ἰατρός κατά τε ὁ εὐχαριστέω αὐτός ἐπί ὁ εἰς ἐγώ εὐεργεσία ὁ ἐχέγγυος ὁ παρά αὐτός θεραπεία ἔχω , ὅτι μή μόνος χρηστός εἰμί , ἀλλά καί παρατείνω ὁ ἔλεος αὐτός εἰς πᾶς ὁ πάρειμι αἰών .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_106.2
Εἰπάτωσαν οἱ λελυτρωμένοι ὑπὸ κυρίου , οὓς ἐλυτρώσατο ἐκ χειρὸς ἐχθροῦ . ἐκ τῶν χωρῶν συνήγαγεν αὐτούς , ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν καὶ βορρᾶ καὶ θαλάσσης . Εἰκότως καὶ ἐπὶ τοῦ παρόντος ἡ κλῆσις τῶν ἐθνῶν ἡ διὰ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν εἰς ἔργον χωρήσασα προφητεύεται μετὰ τὴν ἀποβολὴν τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους τὴν διὰ τοῦ πρὸ τούτου ψαλμοῦ δηλωθεῖσαν , ἐν ᾧ μετὰ τὸν μακρὸν κατάλογον τῶν ἀσεβειῶν αὐτῶν ἐλέγετο · καὶ ὠργίσθη κύριος ἐπὶ τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ ἐβδελύξατο τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ . ἀκολούθως τοίνυν διὰ τοῦ μετὰ χεῖρας ψαλμοῦ τὴν τῶν ἐθνῶν ἐπισυναγωγὴν ποιεῖται καὶ λυτροῦται μὲν πρότερον ἐκ χειρὸς ἐχθροῦ τοὺς πάλαι ὑπὸ τὸν ἐχθρὸν καὶ πολέμιον τῶν ἀνθρώπων , τουτέστι τὸν διάβολον , καταδεδουλωμένους , ἐπισυνάγει δὲ αὐτοὺς εἰς τὴν αὐτοῦ ἐκκλησίαν ἐκ παντὸς ἔθνους · πᾶσαν γὰρ τὴν οἰκουμένην διὰ τῶν τεσσαρῶν ἐδήλωσε κλιμάτων · ἐκ τούτων γὰρ ἔθνος καινὸν καὶ κληρονομία τοῦ θεοῦ νέα συνέστη . εἰκὸς μὲν οὖν τινα νομίσαι τὴν τῶν Ἰουδαίων ἐκ τῶν ἐθνῶν ἐπισυναγωγὴν διὰ τοῦ παρόντος δηλοῦσθαι ψαλμοῦ ὡς μελλόντων τῶν καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης Ἰουδαίων ἀποχωρίζεσθαι τῶν ἐθνῶν καὶ τῆς κατὰ τὴν ἀλλοδαπὴν διατριβῆς ἀπαλλάττεσθαι , συνάγεσθαι δ’ ἐπὶ τὴν ἰουδαίαν γῆν · τοιαῦτα γὰρ εἰσέτι νῦν παῖδες Ἰουδαίων φαντάζονται . ἀλλ’ ἐπεὶ μὴ ταῦτα περὶ αὐτοὺς ἔργοις ὁρᾶται γεγενημένα ἤδη που χιλίοις ἐγγὺς ἔτεσι τοῖς über τοῖς wie es scheint ἀπὸ τῆς εἰς Βαβυλῶνα αἰχμαλωσίας αὐτῶν μηδενὸς τοιούτου περὶ αὐτοὺς πραχθέντος , ὥρα τῇ τῶν πραγμάτων ἐκβάσει τοὺς λόγους ἐφαρμόττειν καὶ ἐπὶ τὴν τῶν ἐθνῶν κλῆσιν ἀνάγειν τὴν προφητείαν .
Lemmas: λέγω ὁ λυτρόω ὑπό κύριος , ὅς λυτρόω ἐκ χείρ ἐχθρός . ἐκ ὁ χώρα συνάγω αὐτός , ἀπό ἀνατολή καί δυσμή καί Βορέας καί θάλασσα . εἰκότως καί ἐπί ὁ πάρειμι ὁ κλῆσις ὁ ἔθνος ὁ διά ὁ σωτήρ ἐγώ εἰς ἔργον χωρέω προφητεύω μετά ὁ ἀποβολή ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος ὁ διά ὁ πρό οὗτος ψαλμός δηλόω , ἐν ὅς μετά ὁ μακρός κατάλογος ὁ ἀσέβεια αὐτός λέγω · καί ὀργίζω κύριος ἐπί ὁ λαός αὐτός καί βδελύσσομαι ὁ κληρονομία αὐτός . ἀκόλουθος τοίνυν διά ὁ μετά χείρ ψαλμός ὁ ὁ ἔθνος ἐπισυναγωγή ποιέω καί λυτρόω μέν πρότερος ἐκ χείρ ἐχθρός ὁ πάλαι ὑπό ὁ ἐχθρός καί πολέμιος ὁ ἄνθρωπος , τουτέστι ὁ διάβολος , καταδουλόω , ἐπισυνάγω δέ αὐτός εἰς ὁ αὐτός ἐκκλησία ἐκ πᾶς ἔθνος · πᾶς γάρ ὁ οἰκέω διά ὁ τέσσαρες δηλόω κλίμα · ἐκ οὗτος γάρ ἔθνος καινός καί κληρονομία ὁ θεός νέος συνίστημι . εἰκός μέν οὖν τις νομίζω ὁ ὁ Ἰουδαῖος ἐκ ὁ ἔθνος ἐπισυναγωγή διά ὁ πάρειμι δηλόω ψαλμός ὡς μέλλω ὁ κατά ὅλος ὁ οἰκέω Ἰουδαῖος ἀποχωρίζω ὁ ἔθνος καί ὁ κατά ὁ ἀλλοδαπός διατριβή ἀπαλλάσσω , συνάγω δέ ἐπί ὁ Ἰουδαῖος γῆ · τοιοῦτος γάρ εἰσέτι νῦν παῖς Ἰουδαῖος φαντάζω . ἀλλά ἐπεί μή οὗτος περί αὐτός ἔργον ὁράω γίγνομαι ἤδη ποῦ χίλιοι ἐγγύς ἔτος ὁ über ὁ wie es scheint ἀπό ὁ εἰς Βαβυλών αἰχμαλωσία αὐτός μηδείς τοιοῦτος περί αὐτός πράσσω , ὥρα ὁ ὁ πρᾶγμα ἔκβασις ὁ λόγος ἐφαρμόζω καί ἐπί ὁ ὁ ἔθνος κλῆσις ἀνάγω ὁ προφητεία .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_106.3
Ἐλυτρώσατο δὲ καὶ τοὺς πάλαι ὑπὸ τῶν ἀντικειμένων ἐχθρῶν καὶ πονηρῶν δυνάμεων δεδουλωμένους ἡμᾶς .
Lemmas: λυτρόω δέ καί ὁ πάλαι ὑπό ὁ ἀντίκειμαι ἐχθρός καί πονηρός δύναμις δουλόω ἐγώ .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_106.4
Τήρει δέ , ὅτι δι’ ὅλου τοῦ ψαλμοῦ οὐδαμοῦ τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους μνημονεύει , ἀλλ’ ἀπολύτως καὶ ἀδιορίστως ἁπάντων τῶν ὑπὸ τοῦ κυρίου λυτρωθησομένων καὶ συναχθησομένων ἐξ ἁπάντων τῶν ἐθνῶν , δι’ ὧν σαφέστατα ἡ διὰ Χριστοῦ κλῆσις τῶν ἐθνῶν θεσπίζεται .
Lemmas: Τήρις δέ , ὅτι διά ὅλος ὁ ψαλμός οὐδαμοῦ ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος μνημονεύω , ἀλλά ἀπόλυτος καί ἀδιορίστως ἅπας ὁ ὑπό ὁ κύριος λυτρόω καί συνάγω ἐκ ἅπας ὁ ἔθνος , διά ὅς σαφής ὁ διά Χριστός κλῆσις ὁ ἔθνος θεσπίζω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_106.5
Ἐπλανήθησαν ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐν ἀνύδρῳ , ὁδὸν πόλεως κατοικητηρίου οὐχ εὗρον πεινῶντες καὶ διψῶντες , ἡ ψυχὴ αὐτῶν ἐν αὐτοῖς ἐξέλιπεν . Ἡμεῖς μὲν οἱ πρὸ τῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεοσεβείας καὶ ἐν ἀκάρπῳ ἀνύδρῳ τε καὶ ἀγόνῳ ζωῇ πάλαι πρότερον πεπλανημένοι , ὅτε ἦμεν ἔθνη ἄλογα πρὸς τὰ εἴδωλα τὰ ἄφωνα ἀπαγόμενοι , οἱ μηδέποτε ὁδὸν πόλεως καὶ οἰκητηρίου εὑρόντες , ὅτε ἦμεν ἀλλότριοι τῆς πολιτείας τοῦ Ἰσραὴλ ἐλπίδα μὴ ἔχοντες καὶ ἄθλιοι ἐν τῷ κόσμῳ , ἡμεῖς ἦμεν οἱ πάλαι ἐν λιμῷ καὶ δίψει τὴν ψυχὴν ἐκλείποντες διὰ τὸ ἐστερῆσθαι λογικῆς καὶ ἐπουρανίου τροφῆς ποτοῦ τε πνευματικοῦ κατὰ τό · οὐ λιμὸν ἄρτου οὐδὲ δίψαν ὕδατος , ἀλλὰ λιμὸν τοῦ ἀκοῦσαι λόγον κυρίου .
Lemmas: πλανάω ἐν ὁ ἐρῆμος ἐν ἄνυδρος , ὁδός πόλις κατοικητήριος οὐ εὑρίσκω πεινάω καί διψάω , ὁ ψυχή αὐτός ἐν αὐτός ἐκλείπω . ἐγώ μέν ὁ πρό ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ θεοσέβεια καί ἐν ἄκαρπος ἄνυδρος τε καί ἄγονος ζωή πάλαι πρότερος πλανάω , ὅτε εἰμί ἔθνος ἄλογος πρός ὁ εἴδωλον ὁ ἄφωνος ἀπάγω , ὁ μηδέποτε ὁδός πόλις καί οἰκητήριον εὑρίσκω , ὅτε εἰμί ἀλλότριος ὁ πολιτεία ὁ Ἰσραήλ ἐλπίς μή ἔχω καί ἄθλιος ἐν ὁ κόσμος , ἐγώ εἰμί ὁ πάλαι ἐν λιμός καί διψάω ὁ ψυχή ἐκλείπω διά ὁ στερέω λογικός καί ἐπουράνιος τροφή ποτός τε πνευματικός κατά ὁ · οὖον λιμός ἄρτος οὐδέ δίψα ὕδωρ , ἀλλά λιμός ὁ ἀκούω λόγος κύριος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_106.7a
Καθημένους ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου , πεπεδημένους ἐν πτωχείᾳ καὶ σιδήρῳ , ὅτι παρεπίκραναν τὰ λόγια τοῦ θεοῦ καὶ τὴν βουλὴν τοῦ ὑψίστου παρώξυναν . καὶ ἐταπεινώθη ἐν κόποις ἡ καρδία αὐτῶν . ἠσθένησαν , καὶ οὐκ ἦν ὁ βοηθῶν . Σκιὰν θανάτου οὐκ ἂν ἁμάρτοις λέγων τὴν εἰδωλολατρίαν καὶ τὰς ἐν ἀθεότητι πράξεις · αὗται γάρ εἰσιν αἱ χωρίζουσαι ἡμᾶς τῆς ἀληθινῆς ζωῆς . ἐν ταύταις δὲ ἦμεν πάλαι πρότερον διὰ τὸ παραπικραίνειν τὸν θεὸν καὶ τὴν βουλὴν τοῦ ὑψίστου παροξύνειν · δέον γὰρ ἐκ μεγέθους καὶ καλλονῆς κτισμάτων τὸν γενεσιουργὸν τῶν ὅλων θεωρεῖν καὶ τὴν ἀΐδιον αὐτοῦ δύναμιν καὶ θειότητα ἀπὸ κτίσεως κόσμου νοεῖν , ἡμεῖς οἷα τυφλοὶ ἐν σκότῳ καὶ σκιᾷ θανάτου διάγοντες καὶ τὰς λογικὰς τῆς ψυχῆς δυνάμεις πεπεδημένοι καὶ πεπηρωμένοι ἐνηλλάττομεν τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου θεοῦ ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου καὶ πετεινῶν καὶ τετραπόδων καὶ ἑρπετῶν . ἀλλὰ καὶ ὅτε ἐσέβομεν καὶ ἐλατρεύομεν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα , παροξύνοντες καὶ παραπικραίνοντες ἦμεν αὐτόν . διὸ ἐν σκότῳ καὶ σκιᾷ θανάτου ἐν πτωχείᾳ τε καὶ σιδήρῳ ἦμεν πεπεδημένοι , ἥ τε καρδία ἡμῶν ἐν κόποις τοῖς τῆς ἁμαρτίας τεταπείνωτο , ὡς ἀσθενεῖν τὴν ψυχὴν καὶ παρεῖσθαι τὴν ἔμφυτον καὶ λογικὴν ἡμῶν δύναμιν , ἥντινα οὐδεὶς πώποτε ἐξ αἰῶνος ἀνεκτήσατο . διὸ λέγεται · ἠσθένησαν , καὶ οὐκ ἦν ὁ βοηθῶν · ἐτηρεῖτο γὰρ τὸ μέγα τοῦτο κατόρθωμα μόνῳ τῷ λόγῳ τοῦ θεοῦ , περὶ οὗ ἑξῆς εἴρηται · ἀπέστειλε τὸν λόγον αὐτοῦ καὶ ἰάσατο αὐτοὺς καὶ ἐλυτρώσατο αὐτοὺς ἐκ τῶν διαφθορῶν αὐτῶν .
Lemmas: κάθημαι ἐν σκότος καί σκιά θάνατος , πεδάω ἐν πτωχεία καί σίδηρος , ὅτι ἐπικραίνω ὁ λόγιος ὁ θεός καί ὁ βουλή ὁ ὕψιστος παροξύνω . καί ταπεινόω ἐν κόπος ὁ καρδία αὐτός . ἀσθενέω , καί οὐ εἰμί ὁ βοηθός . σκιά θάνατος οὐ εἄν ἁμαρτάνω λέγω ὁ εἰδωλολατρία καί ὁ ἐν ἀθεότης πρᾶξις · οὗτος γάρ εἰμί ὁ χωρίζω ἐγώ ὁ ἀληθινός ζωή . ἐν οὗτος δέ εἰμί πάλαι πρότερος διά ὁ παραπικραίνω ὁ θεός καί ὁ βουλή ὁ ὕψιστος παροξύνω · δήω γάρ ἐκ μέγεθος καί καλλονή κτίσμα ὁ γενεσιουργός ὁ ὅλος θεωρέω καί ὁ ἀΐδιος αὐτός δύναμις καί θειότης ἀπό κτίσις κόσμος νοέω , ἐγώ οἷος τυφλός ἐν σκότος καί σκιά θάνατος διάγω καί ὁ λογικός ὁ Ψυχή δύναμις πεδάω καί πηρόω ἐναλλάσσω ὁ δόξα ὁ ἄφθαρτος θεός ἐν ὁμοίωμα εἰκών φθαρτός ἄνθρωπος καί πετεινός καί τετράπους καί ἑρπετόν . ἀλλά καί ὅτε σέβω καί λατρεύω ὁ κτίζω παρά ὁ κτίζω , παροξύνω καί παραπικραίνω εἰμί αὐτός . διό ἐν σκότος καί σκιά θάνατος ἐν πτωχεία τε καί σίδηρος εἰμί πεδάω , ὅς τε καρδία ἐγώ ἐν κόπος ὁ ὁ ἁμαρτία ταπεινόω , ὡς ἀσθενέω ὁ ψυχή καί παρίημι ὁ ἔμφυτος καί λογικός ἐγώ δύναμις , ὅστις οὐδείς πώποτε ἐκ αἰών ἀνακτάομαι . διό λέγω · ἀσθενέω , καί οὐ εἰμί ὁ βοηθός · τηρέω γάρ ὁ μέγας οὗτος κατόρθωμα μόνος ὁ λόγος ὁ θεός , περί ὅς ἑξῆς εἴρω · ἀποστέλλω ὁ λόγος αὐτός καί ἰάομαι αὐτός καί λυτρόω αὐτός ἐκ ὁ διαφθορά αὐτός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_106.7b
Οὐκ ἂν δὲ ἁμάρτοις σκιὰν θανάτου καὶ τὴν εἰδωλολατρίαν λέγων καὶ τὰς ἐν ἀθεότητι πράξεις · αὗται γάρ εἰσιν τῆς ἀληθινῆς ζωῆς αἱ χωρίζουσαι ὡς ὁ θάνατος τῆς παρούσης . μείζων δ’ ἂν γένοιτο ἡ εἰς θεὸν εὐχαριστία , ἐπὰν ἐν οἷς πρότερον ἦμεν κακοῖς μνημονεύσαντες ἀφ’ οἵων εἰς ποῖα μετήλθομεν θεασώμεθα καὶ οἵων κατηξιώθημεν ὑπὸ τοῦ θεοῦ ἀγαθῶν . ὁ μέντοι Δαυὶδ καὶ τὴν αἰτίαν παρατίθησιν , δι’ ἣν κακῶς εἴχομεν , καὶ ἐπάγει .
Lemmas: οὐ εἄν δέ ἁμαρτάνω σκιά θάνατος καί ὁ εἰδωλολατρία λέγω καί ὁ ἐν ἀθεότης πρᾶξις · οὗτος γάρ εἰμί ὁ ἀληθινός ζωή ὁ χωρίζω ὡς ὁ θάνατος ὁ πάρειμι . μείζων δέ εἄν γίγνομαι ὁ εἰς θεός εὐχαριστία , ἐπάν ἐν ὅς πρότερος εἰμί κακός μνημονεύω ἀπό οἷος εἰς ποῖος μετέρχομαι θεάομαι καί οἷος καταξιόω ὑπό ὁ θεός ἀγαθός . ὁ μέντοι Δαυίδ καί ὁ αἴτιος παρατίθημι , διά ὅς κακῶς ἔχω , καί ἐπάγω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_106.8
Καὶ ἐκέκραξαν πρὸς κύριον ἐν τῷ θλίβεσθαι αὐτούς , καὶ ἐκ τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν ἔσωσεν αὐτούς . καὶ ἐξήγαγεν αὐτοὺς ἐκ σκότους καὶ σκιᾶς θανάτου καὶ τοὺς δεσμοὺς αὐτῶν διέρρηξεν . Πῶς γὰρ οὐκ ἦμεν ἐν ἀνάγκαις πονηροῖς δαίμοσι καὶ πνεύμασιν ἀκαθάρτοις δεδουλωμένοι ἐν σκότει τε ἀγνωσίας θεοῦ διάγοντες πτωχείᾳ τε ψυχῆς καὶ κλοιοῖς σιδηροῖς κακίας πεπεδημένοι ; ἀλλ’ ὁ φιλάνθρωπος καὶ ἐλεήμων θεὸς ταῖς τῶν ἁγίων αὐτοῦ προφητῶν τε καὶ θεοφιλῶν ἀνδρῶν εὐχαῖς ἐπακούσας βοώντων ὑπὲρ ἡμῶν πρὸς αὐτὸν οὐ μόνον ἐξήγαγεν ἡμᾶς ἐκ τούτων , ἀλλὰ καὶ τὰ δεσμὰ ἡμῶν διέρρηξεν . δηλοῖ δὲ τοῦτο τὴν ἀθρόαν τῶν ἁμαρτιῶν ἄφεσιν , ἧς κατηξίωσεν ἡμᾶς ἡ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ χάρις .
Lemmas: καί κράζω πρός κύριος ἐν ὁ θλίβω αὐτός , καί ἐκ ὁ ἀνάγκη αὐτός σῴζω αὐτός . καί ἐξάγω αὐτός ἐκ σκότος καί σκιά θάνατος καί ὁ δεσμός αὐτός διαρρήγνυμι . Πῶς γάρ οὐ εἰμί ἐν ἀνάγκη πονηρός δαίμων καί πνεῦμα ἀκάθαρτος δουλόω ἐν σκότος τε ἀγνωσία θεός διάγω πτωχεία τε Ψυχή καί κλοιός σιδήρεος κακία πεδάω ; ἀλλά ὁ φιλάνθρωπος καί ἐλεήμων θεός ὁ ὁ ἅγιος αὐτός προφήτης τε καί θεοφιλής ἀνήρ εὐχή ἐπακούω βοῦς ὑπέρ ἐγώ πρός αὐτός οὖον μόνος ἐξάγω ἐγώ ἐκ οὗτος , ἀλλά καί ὁ δεσμός ἐγώ διαρρήγνυμι . δηλόω δέ οὗτος ὁ ἀθρόος ὁ ἁμαρτία ἄφεσις , ὅς καταξιόω ἐγώ ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός χάρις .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_106.9
Ἐξομολογησάσθωσαν τῷ κυρίῳ τὰ ἐλέη αὐτοῦ καὶ τὰ θαυμάσια αὐτοῦ τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων , ὅτι συνέτριψε πύλας χαλκᾶς καὶ μοχλοὺς σιδηροῦς συνέκλασεν . ἀντελάβετο αὐτῶν ἐξ ὁδοῦ ἀνομίας αὐτῶν · διὰ γὰρ τὰς ἀνομίας αὐτῶν ἐταπεινώθησαν . πᾶν βρῶμα ἐβδελύξατο ἡ ψυχὴ αὐτῶν , καὶ ἤγγισαν ἕως τῶν πυλῶν τοῦ θανάτου . καὶ ἐκέκραξαν πρὸς κύριον ἐν τῷ θλίβεσθαι αὐτούς , καὶ ἐκ τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν ἔσωσεν αὐτούς . Καὶ νῦν δεύτερον τὰ αὐτὰ λέγεται ἐπὶ ταῖς δευτέραις εὐεργεσίαις αὐτοῦ . ἡγοῦμαι δὲ διὰ τούτων τὴν μέχρι τοῦ θανάτου κατάπτωσιν τῶν ἀνθρωπίνων ψυχῶν δηλοῦσθαι , δι’ ἃς καὶ μέχρι θανάτου ἐδέησε τῷ λυτρωτῇ πάντων καὶ σωτῆρι κατελθεῖν . ἔνθα γενόμενος μόνος τῶν πώποτε ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ τὰς ἐξ αἰῶνος σιδηροδέτους πύλας καὶ τὰς μηδενὶ θνητῷ διανοιχθείσας καὶ διὰ τοῦτο χαλκᾶς λεγομένας συνέτριψε καὶ τοὺς τούτων ἀρρήκτους δεσμοὺς συνέκλασεν . δηλοῖ δὲ τοῦτο καὶ ἐν τῷ αὐτὸς ὁ κύριος λέγων · ἦλθες δὲ ἐπὶ πηγὴν θαλάσσης ; ἐν δὲ ἴχνεσιν ἀβύσσου περιεπάτησας ; ἀνοίγονται δέ σοι πύλαι θανάτου ; πυλωροὶ δὲ Ἅιδου ἰδόντες σε ἔπτηξαν ; ἀλλὰ καὶ τὰς ἡμετέρας ἀνομίας , δι’ ἃς καὶ ἡμεῖς μέχρι τῶν τοῦ θανάτου πυλῶν ἐφθάκαμεν , μόνος ἀφεῖλεν ὁ τοῦ θεοῦ υἱός . καὶ πᾶν δὲ βρῶμα ἐβδελύξατο ἡ ψυχὴ αὐτῶν διὰ καχεξίαν ἀποστρεφομένων πᾶσαν λογικὴν καὶ ψυχῶν σωτήριον τροφήν . διὸ εἰκότως ἀποσταλεὶς ὁ τοῦ θεοῦ λόγος , θεός , μονογενὴς τοῦ θεοῦ υἱὸς μέχρι τῶν τοῦ θανάτου πυλῶν ἔφθασε , σαρκωθεὶς καὶ ἐνανθρωπήσας , χεῖρα σωτηρίας ὀρέξας καὶ τοῖς μέχρι τούτου καταπεπτωκόσι καὶ πρὸς αὐτὸν ἀναβοήσασιν .
Lemmas: ἐξομολογέομαι ὁ κύριος ὁ ἔλεος αὐτός καί ὁ θαυμάσιος αὐτός ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος , ὅτι συντρίβω πύλη χάλκεος καί μοχλός Σιδηροῦς συγκλάω . ἀντιλαμβάνω αὐτός ἐκ ὁδός ἀνομία αὐτός · διά γάρ ὁ ἀνομία αὐτός ταπεινόω . πᾶς βρῶμα βδελύσσομαι ὁ ψυχή αὐτός , καί ἐγγίζω ἠώς ὁ πύλη ὁ θάνατος . καί κράζω πρός κύριος ἐν ὁ θλίβω αὐτός , καί ἐκ ὁ ἀνάγκη αὐτός σῴζω αὐτός . καί νῦν δύο ὁ αὐτός λέγω ἐπί ὁ δύο εὐεργεσία αὐτός . ἡγέομαι δέ διά οὗτος ὁ μέχρι ὁ θάνατος κατάπτωσις ὁ ἀνθρώπινος Ψυχή δηλόω , διά ὅς καί μέχρι θάνατος δήω ὁ λυτρωτός πᾶς καί σωτήρ κατέρχομαι . ἔνθα γίγνομαι μόνος ὁ πώποτε ὁ Χριστός ὁ θεός ὁ ἐκ αἰών σιδηρόδετος πύλη καί ὁ μηδείς θνητός διανοιχθείς καί διά οὗτος χάλκεος λέγω συντρίβω καί ὁ οὗτος ἄρρηκτος δεσμός συγκλάω . δηλόω δέ οὗτος καί ἐν ὁ αὐτός ὁ κύριος λέγω · ἔρχομαι δέ ἐπί πηγή θάλασσα ; ἐν δέ ἴχνος ἄβυσσος περιπατέω ; ἀνοίγω δέ σύ Πύλαι θάνατος ; πυλωρός δέ Ἅιδου ὁράω σύ πτήσσω ; ἀλλά καί ὁ ἡμέτερος ἀνομία , διά ὅς καί ἐγώ μέχρι ὁ ὁ θάνατος πύλη φθάνω , μόνος ἀφαιρέω ὁ ὁ θεός υἱός . καί πᾶς δέ βρῶμα βδελύσσομαι ὁ ψυχή αὐτός διά καχεξία ἀποστρέφω πᾶς λογικός καί Ψυχή σωτήριος τροφή . διό εἰκότως ἀποστέλλω ὁ ὁ θεός λόγος , θεός , μονογενής ὁ θεός υἱός μέχρι ὁ ὁ θάνατος πύλη φθάνω , σαρκόω καί ἐνανθρωπέω , χείρ σωτηρία ὀρέγω καί ὁ μέχρι οὗτος καταπίπτω καί πρός αὐτός ἀναβοάω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_106.10a
Ἀπέστειλε τὸν λόγον αὐτοῦ καὶ ἰάσατο αὐτοὺς καὶ ἐρρύσατο αὐτοὺς ἐκ τῶν διαφθορῶν αὐτῶν . ἐξομολογησάσθωσαν τῷ κυρίῳ τὰ ἐλέη αὐτοῦ καὶ τὰ θαυμάσια αὐτοῦ τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων . καὶ θυσάτωσαν θυσίαν αἰνέσεως καὶ ἐξαγγειλάτωσαν τὰ ἔργα αὐτοῦ ἐν ἀγαλλιάσει . Τίνας αὐτοὺς ἢ τοὺς προκατειλεγμένους ; τούτους γὰρ τοὺς τοσαῦτα πεπονθότας καὶ ἐν τοσούτοις κακοῖς ἐξητασμένους ἀποσταλεὶς ἄνωθεν παρὰ τοῦ πατρὸς ὁ μονογενὴς αὐτοῦ υἱὸς ἰάσατο καὶ ἐρρύσατο ἐκ τῶν διαφθορῶν αὐτῶν , ὡς μηκέτι κατὰ τὸ παλαιὸν πλανᾶσθαι μηδὲ τὴν ὁδὸν τὴν σωτήριον καὶ τὴν πόλιν τοῦ θεοῦ , ἐφ’ ἣν σπεύδειν ὁ λόγος παρακελεύεται , ἀγνοεῖν μηδὲ πεινῆν καὶ διψῆν καὶ τὰς ψυχὰς λιμώττειν δι’ ἔνδειαν καὶ σπάνιν λογικῶν τροφῶν μηδ’ ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου καθέζεσθαι μηδ’ ἐν πτωχείᾳ καὶ σιδήρῳ πεπεδῆσθαι μηδὲ εἰλῆσθαι περὶ τὰς τοῦ θανάτου πύλας , ἀλλὰ τούτων μὲν ἁπάντων ἀπηλλάχθαι , γνωρίζειν δὲ μὴ μόνον , ἀλλὰ καὶ ὁδεύειν τὴν ὁδὸν τὴν φέρουσαν ἐπὶ τὴν οὐράνιον πόλιν καὶ σπεύδειν τυχεῖν τῆς τῶν οὐρανῶν βασιλείας . διὸ τρίτον μὲν ἤδη προστάττει ὁ λόγος ἐξομολογεῖσθαι τῷ κυρίῳ τὰ ἐλέη αὐτοῦ καὶ τὰ θαυμάσια αὐτοῦ τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων . Καινοτέραν δὲ ἐπισυνάπτει παρακέλευσιν ἑξῆς ἐπιλέγων · καὶ θυσάτωσαν θυσίαν αἰνέσεως , οὐ τὰς διὰ Μωυσέως παρηγγελμένας , ἀλλὰ θυσίας τὰς διὰ τῆς Καινῆς Διαθήκης παραδεδομένας . ὁ γοῦν Ἀκύλας ἀκριβέστατα ἡρμήνευσεν εἰπών · καὶ θυσάτωσαν θυσίαν εὐχαριστίας , σαφῶς διὰ τῆς τοιαύτης ἑρμηνείας τὰς τῆς θυσίας , ἃς καὶ εὐχαριστίας ὀνομάζειν ἡμῖν ἔθος , παραστήσας τὰς λογικὰς καὶ ἀναιμάκτους . θύοντας δὲ ταύτας ἐξαγγέλλειν παρακελεύεται εἰς πάντας ἀνθρώπους τὰ εἰς αὐτοὺς γεγενημένα τοῦ θεοῦ λόγου κατορθώματα καὶ τοῦτο πράττειν ἐν ἀγαλλιάσει .
Lemmas: ἀποστέλλω ὁ λόγος αὐτός καί ἰάομαι αὐτός καί ῥύομαι αὐτός ἐκ ὁ διαφθορά αὐτός . ἐξομολογέομαι ὁ κύριος ὁ ἔλεος αὐτός καί ὁ θαυμάσιος αὐτός ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος . καί θύω θυσία αἴνεσις καί ἐξαγγέλλω ὁ ἔργον αὐτός ἐν ἀγαλλιάω . τίς αὐτός ἢ ὁ προκαταλέγω ; οὗτος γάρ ὁ τοσοῦτος πάσχω καί ἐν τοσοῦτος κακός ἐξετάζω ἀποστέλλω ἄνωθεν παρά ὁ πατήρ ὁ μονογενής αὐτός υἱός ἰάομαι καί ῥύομαι ἐκ ὁ διαφθορά αὐτός , ὡς μηκέτι κατά ὁ παλαιός πλανάω μηδέ ὁ ὁδός ὁ σωτήριος καί ὁ πόλις ὁ θεός , ἐπί ὅς σπεύδω ὁ λόγος παρακελεύομαι , ἀγνοέω μηδέ πεινάω καί διψάω καί ὁ ψυχή λιμώσσω διά ἔνδεια καί σπάνις λογικός τροφή μηδέ ἐν σκότος καί σκιά θάνατος καθέζομαι μηδέ ἐν πτωχεία καί σίδηρος πεδάω μηδέ εἴλω περί ὁ ὁ θάνατος πύλη , ἀλλά οὗτος μέν ἅπας ἀπαλλάσσω , γνωρίζω δέ μή μόνος , ἀλλά καί ὁδεύω ὁ ὁδός ὁ φέρω ἐπί ὁ οὐράνιος πόλις καί σπεύδω τυγχάνω ὁ ὁ οὐρανός βασίλεια . διό τρίτος μέν ἤδη προστάσσω ὁ λόγος ἐξομολογέομαι ὁ κύριος ὁ ἔλεος αὐτός καί ὁ θαυμάσιος αὐτός ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος . καινός δέ ἐπισυνάπτω παρακέλευσις ἑξῆς ἐπιλέγω · καί θύω θυσία αἴνεσις , οὖον ὁ διά Μωυσῆς παραγγέλλω , ἀλλά θυσία ὁ διά ὁ Καινή διαθήκη παραδίδωμι . ὁ γοῦν Ἀκύλας ἀκριβής ἑρμηνεύω εἶπον · καί θύω θυσία εὐχαριστία , σαφῶς διά ὁ τοιοῦτος ἑρμηνεία ὁ ὁ θυσία , ὅς καί εὐχαριστία ὀνομάζω ἐγώ ἔθος , παρίστημι ὁ λογικός καί ἀναίμακτος . θύω δέ οὗτος ἐξαγγέλλω παρακελεύομαι εἰς πᾶς ἄνθρωπος ὁ εἰς αὐτός γίγνομαι ὁ θεός λόγος κατόρθωμα καί οὗτος πράσσω ἐν ἀγαλλιάω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_106.10b
Ὡς μηκέτι κατὰ τὸ παλαιὸν πλανᾶσθαι μηδὲ τὰς ψυχὰς λιμώττειν δι’ ἔνδειαν λογικῶν τροφῶν μηδὲ εἰλῆσθαι περὶ τοῦ θανάτου τὰς πύλας , ἀλλ’ εἰδέναι καὶ ὁδεύειν τὴν ὁδὸν τὴν φέρουσαν ἐπὶ τὴν οὐράνιον πύλην . εἶτα ἐπειδὴ τοῖς ὁδοιποροῦσι καὶ ἰσχύος χρεία , εἰκότως ταῖς ἑαυτοῦ λογικαῖς τροφαῖς τὴν πάλαι διάκενον ψυχὴν ἐχόρτασε καὶ ἀντὶ σκότους καὶ ἀγνοίας θεοῦ εἰς τὸ τῆς γνώσεως φῶς μετεστήσατο καὶ ὑπὸ σκιὰν ζωῆς ἤγαγε – τὴν γὰρ ἐνταῦθα ζωὴν τῶν ἁγίων οὐκ ἂν ἁμάρτοις εἰπὼν σκιὰν τῆς αἰωνίου ζωῆς – καὶ πρὸς ἑαυτὸν ἑλκύσας ἀγάπης δεσμοῖς κατεδήσατο καὶ ἐν παντὶ λόγῳ καὶ πάσῃ γνώσει κατεπλούτησεν , ὥστε ἡμᾶς ὑστερεῖσθαι ἐν μηδενὶ χαρίσματι .
Lemmas: ὡς μηκέτι κατά ὁ παλαιός πλανάω μηδέ ὁ ψυχή λιμώσσω διά ἔνδεια λογικός τροφή μηδέ εἴλω περί ὁ θάνατος ὁ πύλη , ἀλλά οἶδα καί ὁδεύω ὁ ὁδός ὁ φέρω ἐπί ὁ οὐράνιος πύλη . εἶτα ἐπεί ὁ ὁδοιπορέω καί ἰσχύς χρεία , εἰκότως ὁ ἑαυτοῦ λογικός τροφή ὁ πάλαι διάκενος ψυχή χορτάζω καί ἀντί σκότος καί ἄγνοια θεός εἰς ὁ ὁ γνῶσις φάος μεθίστημι καί ὑπό σκιά ζωή ἄγω – ὁ γάρ ἐνταῦθα ζωή ὁ ἅγιος οὐ εἄν ἁμαρτάνω εἶπον σκιά ὁ αἰώνιος ζωή – καί πρός ἑαυτοῦ ἕλκω ἀγάπη δεσμός καταδέω καί ἐν πᾶς λόγος καί πᾶς γνῶσις καταπλουτέω , ὥστε ἐγώ ὑστερέω ἐν μηδείς χάρισμα .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_106.13
Καὶ ἔσπειραν ἀγροὺς καὶ ἐφύτευσαν ἀμπελῶνας καὶ ἐποίησαν καρπὸν γενήματος . καὶ εὐλόγησεν αὐτούς , καὶ ἐπληθύνθησαν σφόδρα , καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν οὐκ ἐσμίκρυνεν . Οἱ ἀπὸ τῶν χειρόνων ἐπὶ τὰ κρείττω μεταβάλλοντες ὅπως εἰσέτι δεῦρο τὸν ἐπουράνιον σπόρον ὡς παῖς παρὰ πατρὸς διαδεξάμενοι διὰ τῆς τῶν ἀποστόλων παραδόσεως ἐν ταῖς τῶν ἀνθρώπων κατασπείρουσι ψυχαῖς φυτεύουσί τε ἀμπελῶνας τὰς ἁπανταχοῦ γῆς ἐκκλησίας , καὶ ὅπως εὐλογίας καὶ πληθυσμοῦ καταξιοῦνται , ὡς καὶ τοὺς ἐν αὐταῖς ἰδιωτέρους καὶ ἀλογωτέρους , κτήνη προσαγορευομένους , πληθύνειν , ἔξεστιν ὀφθαλμοῖς παραλαμβάνειν τὴν καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἐκχυθεῖσαν χάριν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν συνορῶντας . Τὸν μὲν οὖν σπόρον νοήσεις ἀπὸ τῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν παραβολῆς , δι’ ἧς φησιν · ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπεῖραι . καὶ ἃ μὲν ἔπεσεν ἐπὶ τὰς ἀκάνθας , ἃ δὲ ἐπὶ τὴν πέτραν , ἃ δὲ παρὰ τὴν ὁδόν , ἃ δὲ ἐπὶ τὴν καλὴν καὶ ἀγαθὴν γῆν . ἀμπελῶνας δὲ νοήσεις παραθεὶς προφητικὴν φωνήν , ᾗ φησιν · ἐγώ σε ἐφύτευσα ἄμπελον καρποφόρον πᾶσαν ἀληθινήν , καί · ἀμπελὼν ἐγενήθη τῷ ἠγαπημένῳ ἐν κέρατι , ἐν τόπῳ πίονι · ὁ γὰρ ἀμπελὼν κυρίου Σαβαὼθ ὁ οἶκος τοῦ Ἰσραήλ ἐστι , καὶ ἄνθρωπος τοῦ Ἰούδα νεόφυτον ἠγαπημένον . κατὰ τὰ αὐτὰ δὲ καὶ τὰ κτήνη πάρεστί σοι νοεῖν ἀπὸ τοῦ φάσκοντος λόγου · ἀνθρώπους καὶ κτήνη σώσεις , κύριε , καὶ ἀπὸ τοῦ · κτηνώδης ἐγενήθην παρὰ σοί . τὸ δὲ καὶ ἐποίησαν καρπὸν γενήματος aus γεννήματος ἀδελφὸν ἂν εἴη τῆς σωτηρίου φωνῆς , ᾗ φησιν · ἀρθήσεσθαι τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ ἐκ τοῦ προτέρου λαοῦ καὶ δοθήσεσθαι ἔθνει ποιοῦντι τὸν καρπὸν αὐτῆς .
Lemmas: καί σπείρω ἀγρός καί φυτεύω ἀμπελών καί ποιέω καρπός γένημα . καί εὐλογέω αὐτός , καί πληθύνω σφόδρα , καί ὁ κτῆνος αὐτός οὐ εἰσμικρύνω . ὁ ἀπό ὁ χείρων ἐπί ὁ ἀγαθός μεταβάλλω ὅπως εἰσέτι δεῦρο ὁ ἐπουράνιος σπόρος ὡς παῖς παρά πατήρ διαδέχομαι διά ὁ ὁ ἀπόστολος παράδοσις ἐν ὁ ὁ ἄνθρωπος κατασπείρω Ψυχή φυτεύω τε ἀμπελών ὁ ἁπανταχοῦ γῆ ἐκκλησία , καί ὅπως εὐλογία καί πληθυσμός καταξιόω , ὡς καί ὁ ἐν αὐτός ἴδιος καί ἄλογος , κτῆνος προσαγορεύω , πληθύνω , ἔξεστι ὀφθαλμός παραλαμβάνω ὁ κατά ὅλος ὁ οἰκέω ἐκχέω χάρις ὁ σωτήρ ἐγώ συνοράω . ὁ μέν οὖν σπόρος νοέω ἀπό ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ παραβολή , διά ὅς φημί · ἐξέρχομαι ὁ σπείρω ὁ σπείρω . καί ὁ μέν πίπτω ἐπί ὁ ἄκανθα , ὁ δέ ἐπί ὁ πέτρα , ὁ δέ παρά ὁ ὁδός , ὁ δέ ἐπί ὁ καλός καί ἀγαθός γῆ . ἀμπελών δέ νοέω παρατίθημι προφητικός φωνή , ὅς φημί · ἐγώ σύ φυτεύω ἄμπελος καρποφόρος πᾶς ἀληθινός , καί · ἀμπελών γίγνομαι ὁ ἀγαπάω ἐν κέρας , ἐν τόπος πίων · ὁ γάρ ἀμπελών κύριος Σαβαώθ ὁ οἶκος ὁ Ἰσραήλ εἰμί , καί ἄνθρωπος ὁ Ἰούδας νεόφυτος ἀγαπάω . κατά ὁ αὐτός δέ καί ὁ κτῆνος πάρειμι σύ νοέω ἀπό ὁ φάσκω λόγος · ἄνθρωπος καί κτῆνος σῴζω , κύριος , καί ἀπό ὁ · κτηνώδης γίγνομαι παρά σύ . ὁ δέ καί ποιέω καρπός γένημα aus γέννημα ἀδελφός εἄν εἰμί ὁ σωτήριος φωνή , ὅς φημί · ἀείρω ὁ βασίλειος ὁ θεός ἐκ ὁ πρότερος λαός καί δίδωμι ἔθνος ποιέω ὁ καρπός αὐτός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_106.14
Καὶ ὠλιγώθησαν καὶ ἐκακώθησαν ἀπὸ θλίψεως κακῶν καὶ ὀδύνης . ἐξεχύθη ἐξουδένωσις ἐπ’ ἄρχοντας , καὶ ἐπλάνησεν αὐτοὺς ἐν ἀβάτῳ καὶ οὐχ ὁδῷ . Τὸ μὲν γὰρ πλῆθος τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους εἰς τοσαύτην ἤλασεν ἀγαθῶν σπάνιν , ὡς ὀλίγους καὶ ἀριθμῷ ληπτοὺς εὑρίσκεσθαι ἐν αὐτοῖς τοὺς κατὰ θεὸν εὐδοκιμοῦντας · εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα τῇ σωματικῇ γενέσει πληθυνούσῃ ἄμμῳ θαλάσσης παρεικασμένοι κατὰ τὸν φήσαντα προφήτην · καὶ ἦν ὁ ἀριθμὸς τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ὡσεὶ ἄμμος τῆς θαλάσσης , ἣ οὐκ ἐξαριθμηθήσεται οὐδ’ ἐκμετρηθήσεται , ἀλλ’ οὐ πάντας σωτηρίας ἀξίους ἀποφαίνει τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον διὰ Ἡσαΐου φάσκον · καὶ ἐὰν γένωνται οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ ὡσεὶ ἄμμος τῆς θαλάσσης , τὸ ὑπόλειμμα σωθήσεται . τούτου δὴ οὖν τοῦ ὑπολείμματος χάριν καὶ ἐν τοῖς προκειμένοις εἴρηται καὶ ὠλιγώθησαν καὶ κατεφθάρησαν ἀπὸ συνοχῆς κακῆς καὶ ταλαιπωρίας κατὰ τὸν Σύμμαχον . καὶ τὸ μὲν πᾶν ἔθνος αὐτῶν ταύτην ἐπέμεινε auf Rasur τὴν πρόρρησιν . οἱ δ’ ἐν αὐτοῖς ἄρχοντες , πατριάρχαι τινὲς καὶ ἀρχιερεῖς καὶ νομοδιδάσκαλοι Σαδδουκαῖοί τε καὶ γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι , αἰσχύνην κατέχεαν τῇ ἐξουδενώσει παραδοθέντες . τούτους δὲ αὐτοὺς ὁ θεὸς ἐπλάνησεν ἐν ἀβάτῳ καὶ οὐχ ὁδῷ ἅτε δὴ κληθέντας ἐπὶ τὴν εὐθεῖαν ὁδὸν καὶ παραιτησαμένους αὐτήν . πάλιν δὲ μελλητικῶς ὁ μὲν Ἀκύλας φησί · καὶ πλανήσει αὐτούς , ὁ δὲ Σύμμαχος · καὶ πλανήσει αὐτοὺς ἐν ματαίῳ δι’ ἀνοδίας . καὶ ταῦτα μὲν περὶ ἐκείνων . πάλιν δὲ περὶ τῶν δευτέρων ἐπιλέγει ἑξῆς .
Lemmas: καί ὀλιγόω καί κακόω ἀπό θλῖψις κακός καί ὀδύνη . ἐκχέω ἐξουδένωσις ἐπί ἄρχω , καί πλανάω αὐτός ἐν ἄβατος καί οὐ ὁδός . ὁ μέν γάρ πλῆθος ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος εἰς τοσοῦτος ἐλαύνω ἀγαθός σπάνις , ὡς ὀλίγος καί ἀριθμός ληπτός εὑρίσκω ἐν αὐτός ὁ κατά θεός εὐδοκιμέω · εἰμί γάρ καί ὁ μάλιστα ὁ σωματικός γένεσις πληθύνω ἄμμος θάλασσα παρεικάζω κατά ὁ φημί προφήτης · καί εἰμί ὁ ἀριθμός ὁ υἱός Ἰσραήλ ὡσεί ἄμμος ὁ θάλασσα , ὅς οὐ ἐξαριθμέω οὐδέ ἐκμετρέω , ἀλλά οὖον πᾶς σωτηρία ἄξιος ἀποφαίνω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος διά Ἠσαΐας φάσκω · καί ἐάν γίγνομαι ὁ υἱός Ἰσραήλ ὡσεί ἄμμος ὁ θάλασσα , ὁ ὑπόλειμμα σῴζω . οὗτος δή οὖν ὁ ὑπόλειμμα χάρις καί ἐν ὁ πρόκειμαι εἴρω καί ὀλιγόω καί καταφθείρω ἀπό συνοχεύς κακός καί ταλαιπωρία κατά ὁ Σύμμαχος . καί ὁ μέν πᾶς ἔθνος αὐτός οὗτος ἐπιμένω auf Rasur ὁ πρόρρησις . ὁ δέ ἐν αὐτός ἄρχω , πατριάρχης τις καί ἀρχιερεύς καί νομοδιδάσκαλος Σαδδουκαῖος τε καί γραμματεύς καί Φαρισαῖος , αἰσχύνη καταχέω ὁ ἐξουδένωσις παραδίδωμι . οὗτος δέ αὐτός ὁ θεός πλανάω ἐν ἄβατος καί οὐ ὁδός ἅτε δή καλέω ἐπί ὁ εὐθύς ὁδός καί παραιτέομαι αὐτός . πάλιν δέ μελλητικός ὁ μέν Ἀκύλας φημί · καί πλάνησις αὐτός , ὁ δέ Σύμμαχος · καί πλάνησις αὐτός ἐν μάταιος διά ἀνοδία . καί οὗτος μέν περί ἐκεῖνος . πάλιν δέ περί ὁ δύο ἐπιλέγω ἑξῆς .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_106.16
Τίς σοφὸς καὶ φυλάξει ταῦτα καὶ συνήσουσι τὰ ἐλέη τοῦ κυρίου ; Οὐκ ἀπέκλεισεν αὐτῶν τὴν θεωρίαν καὶ τὴν τῆς διανοίας κατανόησιν , ἀλλ’ εἰς τὸν μέλλοντα αἰῶνα ἀνέπεμψε φήσας · καὶ συνήσουσι τὰ ἐλέη τοῦ κυρίου , ἡμᾶς δηλαδὴ εὐαγγελιζόμενος καὶ τὴν πρόρρησιν εἰς τὴν ἡμετέραν ἀναπέμπων θεωρίαν .
Lemmas: Τῖς σοφός καί φυλάσσω οὗτος καί συνίημι ὁ ἔλεος ὁ κύριος ; οὐ ἀποκλείω αὐτός ὁ θεωρία καί ὁ ὁ διάνοια κατανόησις , ἀλλά εἰς ὁ μέλλω αἰών ἀναπέμπω φημί · καί συνίημι ὁ ἔλεος ὁ κύριος , ἐγώ δηλαδή εὐαγγελίζω καί ὁ πρόρρησις εἰς ὁ ἡμέτερος ἀναπέμπω θεωρία .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_107.1
Ἑτοίμη ἡ καρδία μου , ὁ θεός , ἑτοίμη ἡ καρδία μου . ᾄσομαι καὶ ψαλῶ ἐν τῇ δόξῃ μου . Ὁ τοῦ σωτηρίου μακαρισμοῦ γενόμενος ἄξιος , δι’ οὓς εἴρηται · μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ , ὅτι αὐτοὶ τὸν θεὸν ὄψονται , εἴποι ἂν θαρρῶν τῇ ἑαυτοῦ καθαρότητι · ἑτοίμη ἡ καρδία μου , ὁ θεός . ὁ προφήτης οὖν τὰ φίλα καὶ συγγενῆ τῷ ἁγίῳ πνεύματι δι’ ἐναρέτων ἔργων ἐπιτελέσας τῷ τούτων δοτῆρι θεῷ τὴν προκειμένην εὐχὴν ἀναπέμπει τοιαῦτα δή τινα δι’ αὐτῆς λέγων · ἰδού σοι , δέσποτα βασιλεῦ , τὰ παρὰ τῆς ἐμῆς δυνάμεως παρεσκεύασται . πέμπε σου τὸ πανάγιον πνεῦμα καὶ τὴν προφητικὴν δωροῦ χάριν · ἤδη γὰρ καὶ τὰ τῆς γλώττης ἐξυπηρετεῖσθαι τῷ πνεύματί σου τῷ ἁγίῳ προθυμεῖται . αὐτίκα γοῦν , εἰ παραγένοιτο καὶ πληρώσειέ μου τὴν καρδίαν , ᾄσομαι καὶ ψαλῶ ἀπολαβὼν τὴν ἐμαυτοῦ δόξαν , τουτέστι τὴν προφητικὴν χάριν .
Lemmas: Ἑτοίμη ὁ καρδία ἐγώ , ὁ θεός , ἑτοῖμος ὁ καρδία ἐγώ . ἀείδω καί ψάλλω ἐν ὁ δόξα ἐγώ . ὁ ὁ σωτήριος μακαρισμός γίγνομαι ἄξιος , διά ὅς εἴρω · μακάριος ὁ καθαρός ὁ Καρδία , ὅτι αὐτός ὁ θεός ὁράω , εἶπον εἄν θαρσέω ὁ ἑαυτοῦ καθαρότης · ἑτοῖμος ὁ καρδία ἐγώ , ὁ θεός . ὁ προφήτης οὖν ὁ φίλος καί συγγενής ὁ ἅγιος πνεῦμα διά ἐναίρω ἔργον ἐπιτελέω ὁ οὗτος δοτήρ θεός ὁ πρόκειμαι εὐχή ἀναπέμπω τοιοῦτος δή τις διά αὐτός λέγω · ἰδού σύ , δεσπότης βασιλεύς , ὁ παρά ὁ ἐμός δύναμις παρασκευάζω . πέντε σύ ὁ πανάγιος πνεῦμα καί ὁ προφητικός δωρέω χάρις · ἤδη γάρ καί ὁ ὁ γλῶσσα ἐξυπηρετέω ὁ πνεῦμα σύ ὁ ἅγιος προθυμέομαι . αὐτίκα γοῦν , εἰμί παραγίγνομαι καί πληρόω ἐγώ ὁ Καρδία , ἀείδω καί ψάλλω ἀπολαμβάνω ὁ ἐμαυτοῦ δόξα , τουτέστι ὁ προφητικός χάρις .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_107.2
Ἐξεγέρθητι , ψαλτήριον καὶ κιθάρα . ἐξεγερθήσομαι ὄρθρου . Μήποτε τὰς δυνάμεις τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος ἀνεγείρει διὰ τὴν μέλλουσαν εἰς αὐτὸν γίγνεσθαι τοῦ θείου πνεύματος ἐπίπνοιαν . διό φησιν · ἐξεγέρθητι , ψαλτήριον καὶ κιθάρα , κατὰ διάνοιαν κιθάραν μὲν ἐκλαμβανόντων ἡμῶν τὰ μέλη τοῦ σώματος καὶ τὰ αἰσθητήρια , δι’ ὧν ὁ νοῦς ἀνακρούεται , ὅτι δ’ ἂν βούληται , ψαλτήριον δὲ τὰς ἀσωμάτους καὶ λογικὰς τῆς ψυχῆς δυνάμεις . ἃ δὴ παρασκευάζων εἰς τὴν τοῦ πνεύματος ὑποδοχήν φησιν · ἐξεγέρθητι , ψαλτήριον καὶ κιθάρα . καὶ ἐπειδὴ τὰς ἀπαρχὰς τῆς ἑαυτῶν ζωῆς καὶ πάσης τῆς μεθημερινῆς πράξεως προσήκει ἀνατιθέναι τῷ θεῷ , εἰκότως ὁ παρὼν λόγος τοὺς ὄρθρους ἀπολαμβάνων καὶ τοὺς καιροὺς τῆς ἐπιλάμψεως τοῦ φωτὸς ὡς ἐπιτηδείους τούτους προκρίνει τοῦ λοιποῦ τῆς ἡμέρας διαστήματος . διὸ καὶ ἐντεῦθεν ἀπαρχόμενος ἀνατίθησι τῷ θεῷ τὰς ἑαυτοῦ πράξεις καί φησιν · ἐξεγερθήσομαι ὄρθρου .
Lemmas: ἐξεγείρω , ψαλτήριον καί κιθάρα . ἐξεγείρω ὄρθρος . μήποτε ὁ δύναμις ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή καί ὁ σῶμα ἀνεγείρω διά ὁ μέλλω εἰς αὐτός γίγνομαι ὁ θεῖον πνεῦμα ἐπίπνοια . διό φημί · ἐξεγείρω , ψαλτήριον καί κιθάρα , κατά διάνοια κιθάρα μέν ἐκλαμβάνω ἐγώ ὁ μέλος ὁ σῶμα καί ὁ αἰσθητήριον , διά ὅς ὁ νόος ἀνακρούω , ὅτι δέ εἄν βούλομαι , ψαλτήριον δέ ὁ ἀσώματος καί λογικός ὁ Ψυχή δύναμις . ὁ δή παρασκευάζω εἰς ὁ ὁ πνεῦμα ὑποδοχή φημί · ἐξεγείρω , ψαλτήριον καί κιθάρα . καί ἐπεί ὁ ἀπαρχή ὁ ἑαυτοῦ ζωή καί πᾶς ὁ μεθημερινός πρᾶξις προσήκω ἀνατίθημι ὁ θεός , εἰκότως ὁ πάρειμι λόγος ὁ ὄρθρος ἀπολαμβάνω καί ὁ καιρός ὁ ἐπίλαμψις ὁ φάος ὡς ἐπιτήδειος οὗτος προκρίνω ὁ λοιπός ὁ ἡμέρα διάστημα . διό καί ἐντεῦθεν ἀπάρχω ἀνατίθημι ὁ θεός ὁ ἑαυτοῦ πρᾶξις καί φημί · ἐξεγείρω ὄρθρος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_107.3
Ἐξομολογήσομαί σοι ἐν λαοῖς , κύριε , καὶ ψαλῶ σοι ἐν ἔθνεσιν . Ἀλλ’ οὐκ ἐν μόνῳ τῷ ἐκ περιτομῆς λαῷ · ἤδη γὰρ ἐξ ἐκείνου προεώρα τῶν μὲν Ἰουδαίων τὴν ἐσομένην ἀποβολὴν διὰ τὴν εἰς Χριστὸν ἀπιστίαν , τῶν δὲ ἐθνῶν ἁπάντων τὴν κλῆσίν τε καὶ θεογνωσίαν .
Lemmas: ἐξομολογέομαι σύ ἐν λαός , κύριος , καί ψάλλω σύ ἐν ἔθνος . ἀλλά οὐ ἐν μόνος ὁ ἐκ περιτομή λαός · ἤδη γάρ ἐκ ἐκεῖνος προοράω ὁ μέν Ἰουδαῖος ὁ εἰμί ἀποβολή διά ὁ εἰς Χριστός ἀπιστία , ὁ δέ ἔθνος ἅπας ὁ κλῆσις τε καί θεογνωσία .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_107.4
Ὅτι μέγα ἐπάνω τῶν οὐρανῶν τὸ ἔλεός σου καὶ ἕως τῶν νεφελῶν ἡ ἀλήθειά σου . Μήποτε δὲ καὶ ἄλλως παρίστησιν ὁ λόγος διὰ τούτων μέχρις ἡμῶν φθάνειν τὴν πρόνοιαν τοῦ θεοῦ . ἐπειδὴ γὰρ τὰ μέχρι σελήνης μικρολόγως τινὲς εἶπον πρόνοιας ἠξιῶσθαι , τὰ δὲ ὑποβεβηκότα οὐκέτι , ἀναγκαίως ἐν τούτοις τὸ προφητικὸν πνεῦμα διδάσκει , ὅτι οὐ μόνον ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν , ἀλλὰ καὶ μέχρι τῶν ἐπὶ γῆς διαταττομένων νεφελῶν , δι’ ὧν οἱ ἐπὶ γῆς ὄμβροι ἅπασι χορηγοῦνται , ἡ τοῦ θεοῦ φθάνει πρόνοια . διὰ τοῦτο οὖν εὐχαριστῶ σοι , φησίν , ἐπειδὴ οὐ μόνον τῶν κατ’ οὐρανόν , ἀλλὰ καὶ τῶν ἐπὶ γῆς προνοεῖς . καὶ αὐτὸς δὲ ὁ κύριος ἔλεός ἐστι καὶ ἀλήθεια νεφελῶν καὶ οὐρανῶν ὑψηλότερος καὶ πᾶσι περίοπτος διὰ τὴν δόξαν τὴν τῆς θεότητος .
Lemmas: ὅτι2 μέγας ἐπάνω ὁ οὐρανός ὁ ἔλεος σύ καί ἠώς ὁ νεφέλη ὁ ἀλήθεια σύ . μήποτε δέ καί ἄλλως παρίστημι ὁ λόγος διά οὗτος μέχρι ἐγώ φθάνω ὁ πρόνοια ὁ θεός . ἐπεί γάρ ὁ μέχρι σελήνη μικρολόγος τις εἶπον πρόνοια ἀξιόω , ὁ δέ ὑποβαίνω οὐκέτι , ἀναγκαῖος ἐν οὗτος ὁ προφητικός πνεῦμα διδάσκω , ὅτι οὖον μόνος ὑπεράνω ὁ οὐρανός , ἀλλά καί μέχρι ὁ ἐπί γῆ διατάσσω νεφέλη , διά ὅς ὁ ἐπί γῆ ὄμβρος ἅπας χορηγέω , ὁ ὁ θεός φθάνω πρόνοια . διά οὗτος οὖν εὐχαριστέω σύ , φημί , ἐπεί οὖον μόνος ὁ κατά οὐρανός , ἀλλά καί ὁ ἐπί γῆ προνοέω . καί αὐτός δέ ὁ κύριος ἔλεος εἰμί καί ἀλήθεια νεφέλη καί οὐρανός ὑψηλός καί πᾶς περίοπτος διά ὁ δόξα ὁ ὁ θεότης .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_107.5
Ὅπως ἂν ῥυσθῶσιν οἱ ἀγαπητοί σου , σῶσον τῇ δεξιᾷ σου καὶ ἐπάκουσόν μου . Ἱκετεύω καὶ δέομαι ᾗ ? τάχος ἐπιστῆναι τὴν χάριν καὶ σέ , τὸν ὕψιστον θεὸν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς ὑψούμενον , γνωσθῆναι καὶ τὴν σαυτοῦ δόξαν φανερὰν ποιῆσαι ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν · τούτου γὰρ γενομένου ῥυσθήσονται οἱ ἀγαπητοί σου ἀπὸ τῆς πικρᾶς δουλείας καὶ αἰχμαλωσίας , ἣν πεπόνθασιν ὑποχείριοι γενόμενοι τοῖς σοῖς ἐχθροῖς καὶ πολεμίοις . ἀγαπητοὶ δὲ αὐτοῦ εἶεν ἂν οἱ δυνάμενοι λέγειν · καθὼς ἐξελέξατο ἡμᾶς ἐν αὐτῷ πρὸ καταβολῆς κόσμου , εἶναι ἡμᾶς τοὺς ἁγίους καὶ ἀμώμους κατ’ ἐνώπιον αὐτοῦ , ἐν ἀγάπῃ προορίσας ἡμᾶς εἰς υἱοθεσίαν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν .
Lemmas: ὅπως εἄν ῥύομαι ὁ ἀγαπητός σύ , σῴζω ὁ δεξιός σύ καί ἐπακούω ἐγώ . ἱκετεύω καί δήω ὅς ? τάχος ἐφίστημι ὁ χάρις καί σός , ὁ ὕψιστος θεός ὁ ἐν ὁ οὐρανός ὑψόω , γιγνώσκω καί ὁ σεαυτοῦ δόξα φανερός ποιέω ἐπί πᾶς ὁ γῆ · οὗτος γάρ γίγνομαι ῥύομαι ὁ ἀγαπητός σύ ἀπό ὁ πικρός δουλεία καί αἰχμαλωσία , ὅς πάσχω ὑποχείριος γίγνομαι ὁ σός ἐχθρός καί πολέμιος . ἀγαπητός δέ αὐτός ἄγω εἄν ὁ δύναμαι λέγω · καθώς ἐκλέγω ἐγώ ἐν αὐτός πρό καταβολή κόσμος , εἰμί ἐγώ ὁ ἅγιος καί ἄμωμος κατά ἐνώπιος αὐτός , ἐν ἀγάπη προορίζω ἐγώ εἰς υἱοθεσία διά Ἰησοῦς Χριστός ὁ κύριος ἐγώ .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_107.7
Τίς ἀπάξει με εἰς πόλιν περιοχῆς ; τίς ὁδηγήσει με ἕως τῆς Ἰδουμαίας ; οὐχὶ σύ , ὁ θεός , ὁ ἀπωσάμενος ἡμᾶς ; καὶ οὐκ ἐξελεύσῃ , ὁ θεός , ἐν ταῖς δυνάμεσιν ἡμῶν . Ἀκούσας ὁ προφήτης τὰ τοσαῦτα περὶ τῆς τῶν ἐθνῶν κλήσεως , ἀλλὰ καὶ μαθὼν τὰ διὰ τοῦ νθʹ ψαλμοῦ περὶ τῆς τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους εἰρημένα γνούς τε , ὅτι οἱ ἀλλόφυλοι καὶ ἀλλογενεῖς ὑποταγήσονται καὶ φιλιάσουσι τῷ κυρίῳ , μακαρίζει μὲν τοὺς τῆς τούτων πείρας καταξιωθησομένους , εὔχεται δὲ εἶναι καὶ αὐτὸς αὐτῶν . διό φησι · τίς ἀπάξει με εἰς πόλιν περιοχῆς ; ἀνθ’ οὗ ὁ Σύμμαχος ἡρμήνευσε · τίς ἀπάξει με εἰς πόλιν περιπεφραγμένην ; καὶ ἐπιλέγει · τίς ὁδηγήσει με ἕως τῆς Ἰδουμαίας αὐτῆς ἐκείνης τῆς παμμακαρίας γενησομένης , ἐπειδὰν καταξιώσῃ ὁ θεὸς ἐπιβῆναι αὐτοῦ τῷ ὑποδήματι τῆς αὐτῶν χώρας ; πόλιν δὲ περιοχῆς μὴ ὄκνει λέγειν τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ , ἣν πάνυ θαυμαστῶς ὁ Σύμμαχος περιπεφραγμένην ἡρμήνευσε . νοήσεις δὲ τοῦτο ἀπὸ τῆς σωτηρίου φωνῆς τῆς λεγούσης · ἐπὶ τὴν πέτραν οἰκοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν , καὶ πύλαι Ἅιδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς . τίς τοίνυν ὁδηγήσει με ἐπὶ τὴν χάριν τὴν δοθησομένην τοῖς ἔθνεσιν εἰ μὴ σύ , ὁ θεός ; οὕτως γὰρ ἡρμήνευσεν ὁ Σύμμαχος εἰπών · εἰ μὴ σύ , ὁ θεός , ὁ ἀποβαλόμενος ἡμᾶς , ἐπεὶ οὐκέτι ἐξελεύσῃ , ὁ θεός , ἐν ταῖς δυνάμεσιν ἡμῶν καὶ ὑπερασπίζεις καὶ ὑπερμαχεῖς ἡμῶν , ἀλλὰ δούλους καὶ ὑποχειρίους παραδέδωκας ἡμᾶς τοῖς ἐχθροῖς , οὐκέτι ἐλευθέρους ἡμᾶς καὶ αὐτονόμους .
Lemmas: Τῖς ἀπάγω ἐγώ εἰς πόλις περιοχή ; τίς ὁδηγέω ἐγώ ἠώς ὁ Ἰδουμαία ; οὐ σῦς , ὁ θεός , ὁ ἀπωθέω ἐγώ ; καί οὐ ἐξέρχομαι , ὁ θεός , ἐν ὁ δύναμις ἐγώ . ἀκέω ὁ προφήτης ὁ τοσοῦτος περί ὁ ὁ ἔθνος κλῆσις , ἀλλά καί μανθάνω ὁ διά ὁ ἐντί ψαλμός περί ὁ ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος εἴρω γιγνώσκω τε , ὅτι ὁ ἀλλόφυλος καί ἀλλογενής ὑποτάσσω καί φιλιάζω ὁ κύριος , μακαρίζω μέν ὁ ὁ οὗτος πείρω καταξιόω , εὔχομαι δέ εἰμί καί αὐτός αὐτός . διό φημί · τίς ἀπάγω ἐγώ εἰς πόλις περιοχή ; ἀντί ὅς ὁ Σύμμαχος ἑρμηνεύω · τίς ἀπάγω ἐγώ εἰς πόλις περιφράζομαι ; καί ἐπιλέγω · τίς ὁδηγέω ἐγώ ἠώς ὁ Ἰδουμαία αὐτός ἐκεῖνος ὁ παμμακάριος γίγνομαι , ἐπειδάν καταξιόω ὁ θεός ἐπιβαίνω αὐτός ὁ ὑπόδημα ὁ αὐτός χώρα ; πόλις δέ περιοχή μή ὀκνέω λέγω ὁ ἐκκλησία ὁ θεός , ὅς πάνυ θαυμαστός ὁ Σύμμαχος περιφράζομαι ἑρμηνεύω . νοέω δέ οὗτος ἀπό ὁ σωτήριος φωνή ὁ λέγω · ἐπί ὁ πέτρα οἰκοδομέω ἐγώ ὁ ἐκκλησία , καί Πύλαι Ἅιδου οὖον κατισχύω αὐτός . τίς τοίνυν ὁδηγέω ἐγώ ἐπί ὁ χάρις ὁ δίδωμι ὁ ἔθνος εἰμί μή σῦς , ὁ θεός ; οὕτως γάρ ἑρμηνεύω ὁ Σύμμαχος εἶπον · εἰμί μή σῦς , ὁ θεός , ὁ ἀποβάλλω ἐγώ , ἐπεί οὐκέτι ἐξέρχομαι , ὁ θεός , ἐν ὁ δύναμις ἐγώ καί υπερασπίζομαι καί ὑπερμαχέω ἐγώ , ἀλλά δοῦλος καί ὑποχείριος παραδίδωμι ἐγώ ὁ ἐχθρός , οὐκέτι ἐλεύθερος ἐγώ καί αὐτόνομος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_107.8
Δὸς ἡμῖν βοήθειαν ἐκ θλίψεως , καὶ ματαία σωτηρία ἀνθρώπου . ἐν τῷ θεῷ ποιήσομεν δύναμιν , καὶ αὐτὸς ἐξουδενώσει τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν . Οὐ γὰρ διὰ παρατάξεως ὁπλιτικῆς οὐδὲ διὰ ἀνθρωπίνης συμμαχίας ἐλπὶς ἡμῖν στῆναι πρὸς τὰς μελλούσας ἐπανίστασθαι ἡμῖν θλίψεις , ἀλλ’ ἐν σοί , τῷ θεῷ , ποιήσομεν δύναμιν ἡμεῖς , οἷς ἐπηγγείλω ἐπιβῆναι τῷ σαυτοῦ ὑποδήματι καὶ καταξιώσειν τῆς σεαυτοῦ ὑποταγῆς τε καὶ φιλίας · οἱ μὲν γὰρ τούτων ἀπόβλητοι γενόμενοι ὡμολόγησαν ἀπεῶσθαι διὰ τὸ μηκέτι ἐξιέναι τὸν θεὸν ἐν ταῖς δυνάμεσιν αὐτῶν . ἡμεῖς δὲ ἐν τῷ θεῷ ἡμῶν ποιήσομεν δύναμιν , καὶ αὐτὸς ἀοράτῳ καὶ κρυφαίᾳ χειρὶ ἐξουδενώσει τοὺς θλίβοντας .
Lemmas: δός ἐγώ βοήθεια ἐκ θλῖψις , καί μάταιος σωτηρία ἄνθρωπος . ἐν ὁ θεός ποιέω δύναμις , καί αὐτός ἐξουδένωσις ὁ ἐχθρός ἐγώ . οὖον γάρ διά παράταξις ὁπλιτικός οὐδέ διά ἀνθρώπινος συμμαχία Ἐλπὶς ἐγώ ἵστημι πρός ὁ μέλλω ἐπανίστημι ἐγώ θλῖψις , ἀλλά ἐν σύ , ὁ θεός , ποιέω δύναμις ἐγώ , ὅς ἐπαγγέλλω ἐπιβαίνω ὁ σεαυτοῦ ὑπόδημα καί καταξιόω ὁ σεαυτοῦ ὑποταγή τε καί φίλιος · ὁ μέν γάρ οὗτος ἀπόβλητος γίγνομαι ὁμολογέω ἀπωθέω διά ὁ μηκέτι ἔξειμι ὁ θεός ἐν ὁ δύναμις αὐτός . ἐγώ δέ ἐν ὁ θεός ἐγώ ποιέω δύναμις , καί αὐτός ἀόρατος καί κρυφαῖος χείρ ἐξουδένωσις ὁ θλίβω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_108.1
Εἰς τὸ τέλος · τῷ Δαυὶδ ψαλμός . Συνήθως καὶ ἐν τούτῳ ἀντὶ τοῦ εἰς τὸ τέλος ὁ μὲν Ἀκύλας τῷ νικοποιῷ ἐκδέδωκεν , ὁ δὲ Σύμμαχος ἐπινίκιον εἴρηκε μονονουχὶ διδάσκοντος ἡμᾶς τοῦ ἁγίου πνεύματος , ὅτι δὴ ἐπὶ τοῖς ἐπινικίοις τοῦ σωτῆρος ἡμῶν καὶ τοῖς κατὰ τοῦ θανάτου τροπαίοις καὶ τὰς παρούσας φωνὰς ἐγκαταλέγειν προσήκει , ἐν αἷς ὁ ἀνθρώπινος αὐτοῦ παρίσταται βίος καὶ ἡ ὑπομονὴ τῶν παθημάτων .
Lemmas: εἰς ὁ τέλος · ὁ Δαυίδ ψαλμός . Συνήθης καί ἐν οὗτος ἀντί ὁ εἰς ὁ τέλος ὁ μέν Ἀκύλας ὁ νικοποιέω ἐκδίδωμι , ὁ δέ Σύμμαχος ἐπινίκιος εἴρω μονονού διδάσκω ἐγώ ὁ ἅγιος πνεῦμα , ὅτι δή ἐπί ὁ ἐπινίκιος ὁ σωτήρ ἐγώ καί ὁ κατά ὁ θάνατος τρόπαιον καί ὁ πάρειμι φωνή ἐγκαταλέγω προσήκω , ἐν ὅς ὁ ἀνθρώπινος αὐτός παρίστημι βίος καί ὁ ὑπομονή ὁ πάθημα .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_108.3
Κατάστησον ἐπ’ αὐτὸν ἁμαρτωλόν , καὶ διάβολος στήτω ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ . ἐν τῷ κρίνεσθαι αὐτὸν ἐξέλθοι καταδεδικασμένος , καὶ ἡ προσευχὴ αὐτοῦ γενέσθω εἰς ἁμαρτίαν . γενηθήτωσαν αἱ ἡμέραι αὐτοῦ ὀλίγαι , καὶ τὴν ἐπισκοπὴν αὐτοῦ λάβοι ἕτερος . Διάβολος ἔστη ? ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ ὁ ὑποσκελίσας αὐτόν , πάντα , ἃ πρότερον ἐδόκει κεκτῆσθαι δεξιᾷ τῆς αὐτοῦ ψυχῆς , ἀποσυλήσας .
Lemmas: καθίστημι ἐπί αὐτός ἁμαρτωλός , καί διάβολος ἵστημι ἐκ δεξιός αὐτός . ἐν ὁ κρίνω αὐτός ἐξέρχομαι καταδικάζω , καί ὁ προσευχή αὐτός γίγνομαι εἰς ἁμαρτία . γίγνομαι ὁ ἡμέρα αὐτός ὀλίγος , καί ὁ ἐπισκοπή αὐτός λαμβάνω ἕτερος . Διάβολος ἵστημι ? ἐκ δεξιός αὐτός ὁ ὑποσκελίζω αὐτός , πᾶς , ὁ πρότερος δοκέω κτάομαι δεξιός ὁ αὐτός Ψυχή , ἀποσυλάω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_108.4
Γενηθήτωσαν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ὀρφανοὶ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ χήρα . σαλευόμενοι μεταναστήτωσαν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καὶ ἐπαιτησάτωσαν , ἐκβληθήτωσαν ἐκ τῶν οἰκοπέδων αὐτῶν . ἐξερευνησάτω δανειστὴς πάντα , ὅσα ὑπάρχει αὐτῷ , διαρπασάτωσαν ἀλλότριοι τοὺς πόνους αὐτοῦ . μὴ ὑπαρξάτω αὐτῷ ἀντιλήμπτωρ , μηδὲ γενηθήτω οἰκτίρμων τοῖς ὀρφανοῖς αὐτοῦ . γενηθήτω τὰ τέκνα αὐτοῦ εἰς ἐξολέθρευσιν , ἐν γενεᾷ μιᾷ ἐξαλειφθήτω τὸ ὄνομα αὐτοῦ . Εἰκὸς καὶ ῥητῶς κατὰ ψιλὴν τὴν λέξιν ταῦτα πάντα πεπληρῶσθαι κατὰ τοῦ προδότου μετὰ τὴν ἀνάρτησιν αὐτοῦ ἅμα μὲν ὀρφανῶν γενομένων αὐτοῦ τῶν παίδων , ἅμα δὲ τῆς γυναικὸς ἐν χηρείᾳ καταστάσης καὶ τῶν ἑξῆς καταλεχθέντων ἁπάντων πρὸς λέξιν τέλος εἰληφότων , ὡς ἐπαληθεῦσαι τὴν πρόρρησιν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν διὰ τοῦ ψαλμοῦ ταῦτα ἔσεσθαι . νοήσεις ταῦτα καὶ ἐπὶ τοῦ λαοῦ τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους κατὰ λέξιν πεπληρωμένα μετὰ τὴν εἰς τὸν Χριστὸν ἐπιβουλήν .
Lemmas: γίγνομαι ὁ υἱός αὐτός ὀρφανός καί ὁ γυνή αὐτός χήρα . σαλεύω μετανάστημι ὁ υἱός αὐτός καί ἐπαιτέω , ἐκβάλλω ἐκ ὁ οἰκόπεδον αὐτός . ἐξερευνάω δανειστής πᾶς , ὅσος ὑπάρχω αὐτός , διαρπάζω ἀλλότριος ὁ πόνος αὐτός . μή ὑπάρχω αὐτός ἀντιλήμπτωρ , μηδέ γίγνομαι οἰκτίρμων ὁ ὀρφανός αὐτός . γίγνομαι ὁ τέκνον αὐτός εἰς ἐξολέθρευσις , ἐν γενεά εἷς ἐξαλείφω ὁ ὄνομα αὐτός . εἰκώς καί ῥητός κατά ψιλός ὁ λέξις οὗτος πᾶς πληρόω κατά ὁ προδότης μετά ὁ ἀνάρτησις αὐτός ἅμα μέν ὀρφανός γίγνομαι αὐτός ὁ παῖς , ἅμα δέ ὁ γυνή ἐν χηρεία καθίστημι καί ὁ ἑξῆς καταλέγω ἅπας πρός λέξις τέλος λαμβάνω , ὡς ἐπαληθεύω ὁ πρόρρησις ὁ σωτήρ ἐγώ διά ὁ ψαλμός οὗτος εἰμί . νοέω οὗτος καί ἐπί ὁ λαός ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος κατά λέξις πληρόω μετά ὁ εἰς ὁ Χριστός ἐπιβουλή .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_108.5
Ἀνθ’ ὧν οὐκ ἐμνήσθη τοῦ ποιῆσαι ἔλεος καὶ κατεδίωξεν ἄνθρωπον πένητα καὶ πτωχὸν καὶ κατανενυγμένον τῇ καρδίᾳ τοῦ θανατῶσαι . Καὶ κατανενυγμένον τῇ καρδίᾳ τοῦ θανατῶσαι , τουτέστι πεπληγμένον , δι’ ἃς ἑώρα ἐν αὐτοῖς παρανομίας . ὅθεν καὶ πρὸς τὴν Ἱερουσαλὴμ ἔλεγε κλαίων αὐτήν · εἰ ἔγνως καὶ σὺ τὰ πρὸς εἰρήνην .
Lemmas: ἀντί ὅς οὐ μιμνήσκω ὁ ποιέω ἔλεος καί καταδιώκω ἄνθρωπος πένης καί πτωχός καί κατανύσσομαι ὁ Καρδία ὁ θανατόω . καί κατανύσσομαι ὁ Καρδία ὁ θανατόω , τουτέστι πλήσσω , διά ὅς ὁράω ἐν αὐτός παρανομία . ὅθεν καί πρός ὁ Ἱεροσόλυμα λέγω καλέω αὐτός · εἰμί γιγνώσκω καί σύ ὁ πρός εἰρήνη .