eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_88.7
Σοί εἰσιν οἱ οὐρανοί , καὶ σή ἐστιν ἡ γῆ , τὴν οἰκουμένην καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς σὺ ἐθεμελίωσας . τὸν βορρᾶν καὶ τὴν θάλασσαν σὺ ἔκτισας , Θαβὼρ καὶ Ἑρμῶν ἐν τῷ ὀνόμα τί σου ἀγαλλιάσονται . Ἡ διάνοια τῶν προκειμένων τοιαύτη τίς ἐστι · πεποίησαι μέν , ὦ κύριε , πρὸς τὸν Δαυὶδ ἐπαγγελίας περὶ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ καὶ τοῦ εἰς αἰῶνα διαρκέσοντος θρόνου αὐτοῦ καὶ ταύτας ὤμοσας τῷ Δαυὶδ ἐπιτελέσειν . ὁρῶμεν δὲ ἡμεῖς οἱ ἄνθρωποι μὴ πληρουμένας αὐτάς , ὅσον ἐπὶ τοῖς αἰσθητοῖς καὶ ὁρωμένοις · διό φαμεν · ποῦ εἰσιν τὰ ἐλέη σου τὰ ἀρχαῖα , κύριε ; Πλὴν ἀλλὰ πεπείσμεθά σε ἐξ ἅπαντος ἀληθεύειν , ὅτι δυνατὸς εἶ , καὶ ἡ ἀλήθειά σου κύκλῳ σου . καὶ μάρτυρές γε τῆς ἀληθείας σου πάντες οἱ περὶ σέ · αἱ γοῦν οὐράνιοι δυνάμεις ἐξομολογήσονται τὰ θαυμάσιά σου , καὶ τὴν ἀλήθειάν σου ἐν ἐκκλησίᾳ ὁσίων . καὶ εἰκότως αἱ οὐράνιοι δυνάμεις τὴν ἀλήθειάν σου ἐξομολογήσονται , ἐπειδὴ ἐν τῷ οὐρανῷ ἑτοιμασθήσεται ἡ ἀλήθειά σου , ὡς μηκέτι δεῖν τὰς ἐπαγγελίας σου τὰς πρὸς τὸν Δαυὶδ ἐπιγείους εἶναι καὶ σωματικὰς νομίζειν · ἐν γὰρ τῷ οὐρανῷ ἑτοιμασθήσεται ἡ ἀλήθειά σου . ταῦτα δὲ καὶ αὐτὸς ἐκ τοῦ ἁγίου πνεύματος μεμαθηκώς φημι · τὰ ἐλέη σου εἰς τὸν αἰῶνα ᾄσομαι . εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν ἀπαγγελῶ τὴν ἀλήθειάν σου ἐν τῷ στόματί μου . Ἀληθεύειν δέ σε θεὸν ὄντα καὶ κύριον τῶν ὅλων πεπεῖσθαι χρὴ διὰ τὸ μηδένα εἶναι ὅμοιον τῇ σῇ δυνάμει · καὶ γὰρ καὶ τῶν ἀσωμάτων καὶ θείων δυνάμεων κύριος εἶ , καὶ δυνατὸς εἶ μόνος καὶ ὑπὲρ πάντας , ὡς τὴν ἀλήθειάν σου πιστοῦσθαι . εἰ δὲ καὶ ἔστι τις ἐν τοῖς οὖσιν ὑπερήφανος ὁ καλούμενος διάβολος ἀντικείμενος ἀεὶ καὶ πολεμῶν τῇ σῇ ἀληθείᾳ , ἀλλὰ σὺ τοῦτον ἐταπείνωσας · εἴτε τινές εἰσιν ὑπὸ τοῦτον ἐχθραὶ καὶ ἀντικείμεναι δυνάμεις , ἀλλὰ καὶ ταύτας διεσκόρπισας . Πάντοτε σὺ κρατεῖς καὶ τῆς τῶν ὅλων οὐσίας σὺ δεσπόζεις , ἐπεὶ καὶ ποιητὴς τῶν ὅλων τυγχάνεις . αὕτη γὰρ ἡ θάλασσα καὶ τὸ τοσοῦτον τῆς ὑγρᾶς οὐσίας στοιχεῖον ἔργον ὑπάρχει σόν , καὶ σὲ κύριον ἐπιγράφεται . εἰ δὲ καὶ οὐρανοί τινες ἀνώτεροι τοῦ στερεώματος νοοῦνται , θείων πνευμάτων καὶ δυνάμεων ἁγίων τῶν τε τὴν σὴν θεότητα περιπολούντων ἀγγέλων καὶ ἀρχαγγέλων οἰκητήρια , καὶ οὗτοι σοί εἰσιν ἅμα πᾶσι τοῖς οἰκοῦσιν αὐτοῖς . καὶ ἄλλο δὲ στοιχεῖον οὐ μικρὸν ἡ ξηρὰ οὐσία καὶ ἡ τοῖς οὐρανοῖς ὑποκειμένη γῆ σή ἐστι καὶ αὕτη . Ὅτε τοίνυν τὰ σύμπαντα τοῖς σοῖς νεύμασι δουλεύει , καὶ σὺ πάντων κρατεῖς κύριος ὢν ἁπάντων καὶ βασιλεὺς καὶ θεός , τίς ἀντιστήσεταί σοι ; ἢ τί τὸ ἐμποδὼν ἔσται τοῦ μὴ πιστώσασθαι τὰς σὰς πρὸς τὸν ἐκλεκτόν σου Δαυὶδ ἐπαγγελίας , ἃς μεθ’ ὅρκου πρὸς αὐτὸν ἐποιήσω ; σφόδρα τοίνυν καὶ ἀκολούθως τοῖς ἔμπροσθεν εἰρημένοις διὰ τῶν προκειμένων ἐπήγαγε τό · σοί εἰσιν οἱ οὐρανοί , καὶ σή ἐστιν ἡ γῆ · τὴν οἰκουμένην καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς σὺ ἐθεμελίωσας . Οὐ γὰρ μόνον τὸν οὐρανόν , φησίν , καὶ τὰς ἐν αὐτῷ δυνάμεις , ἀλλὰ καὶ τὴν γῆν σὺ ἐθεμελίωσας , συμφώνως τῇ ἐν Παροιμίαις λεγούσῃ φωνῇ · ὁ θεὸς τῇ σοφίᾳ ἐθεμελίωσεν τὴν γῆν · ἡτοίμασεν δὲ οὐρανοὺς ἐν φρονήσει . Κατ’ ἐξαίρετον δὲ ἐνταῦθα τὸ οἰκούμενον μέρος τῆς γῆς οἰκουμένην ὠνόμασεν ἀποδιαστείλας τῆς ἐρήμου καὶ ἀοικήτου · ἀλλὰ καὶ τὸ πλήρωμα τῆς οἰκουμένης προσέθηκεν , οὕτω σημήνας τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος τῶν τὴν οἰκουμένην πληρούντων . Πλήρωμα δὲ καὶ ἄλλως τῆς οἰκουμένης οὐκ ἂν ἁμάρτοις λέγων τὴν τοῦ σωτῆρος ἐκκλησίαν , ἣν αὐτὸς ὁ τοῦ θεοῦ λόγος ἐθεμελίωσεν ἐπὶ τὴν πέτραν . διὸ καὶ ἐν ἑτέροις εἴρηται · κύριος ἐβασίλευσεν , εὐπρέπειαν ἐνεδήσατο . καὶ γὰρ κατώρθωσε τὴν οἰκουμένην , ἥτις οὐ σαλευθήσεται . Πῶς δὲ ἐθεμελίωσε τὴν οἰκουμένην , ἐπιλέγει ἑξῆς · τὸν βορρᾶν καὶ τὴν θάλασσαν σὺ ἔκτισας αὐτά , ἡ δὲ πέμπτη ἔκδοσις · βορρᾶν καὶ νότον σὺ ἔκτισας . Δοκεῖ δέ μοι διὰ τῶν δύο πλευρῶν τε καὶ ἄκρων τῆς οἰκουμένης τὸν σύμπαντα κόσμον δηλοῦν · ἐπλήρωσεν ἡ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν δύναμις . θέα δὲ τίνα τρόπον διὰ τούτων παρίσταται πρόσωπον τοῦ σύμπαντος κόσμου τὸ ἀνατολικὸν μέρος · ἀριστερὸν δὲ τὸ βόρειον , δεξιὸν δὲ τὸ μεσημβρινὸν καὶ νότιον . ἐν τῷ γὰρ φάναι · τὸν βορρᾶν καὶ τὰ δεξιὰ σὺ ἔκτισας , ἤ · τὸν βορρᾶν καὶ τὸν νότον σὺ ἔκτισας , τὸ βόρειον πλευρὸν ἀριστερὸν εἶναι ἐδίδαξεν , εἴ γε δεξιὸν τὸ νότιον . εἰ δὴ οὖν ἑστῶτες ἔχοιμεν ἐν δεξιᾷ μὲν ἑαυτῶν τὸν νότον , ἐν δὲ τοῖς ἀριστεροῖς τὸν βορρᾶν , ἀντιπρόσωπον σχήσομεν τὴν ἀνατολήν , κατὰ νώτου δὲ τὴν δύσιν , ὥστε κατά τινα φυσικὴν θεωρίαν εἰρῆσθαι ταῦτα τὴν θέσιν τοῦ παντὸς κόσμου παριστῶντα · ἃ καὶ αὐτὰ ἀναγκαῖον ἐπισημήνασθαι εἰς παράστασιν τοῦ μηδὲ τὴν τούτων γνῶσιν παραλελοιπέναι τὴν τῶν θείων γραφῶν διδασκαλίαν . τὰ πάντα γάρ , φησίν , σὺ ἔκτισας , τά τε δεξιὰ τοῦ κόσμου μέρη καὶ τὰ ἀριστερά . ἀλλὰ τὰ μὲν δεξιὰ ὀνομαστὶ προσεῖπεν , ἐφυλάξατο δὲ χρήσασθαι τῷ τοῦ ἀριστεροῦ ὀνόματι . διὸ λέλεκται κατὰ τὸν Σύμμαχον · εἰς βορρᾶν καὶ δεξιὰν σὺ ἔκτισας , καὶ κατὰ τὸν Ἀκύλαν · βορρᾶν καὶ δεξιὰν σὺ ἔκτισας . Ἡ δὲ πέμπτη ἔκδοσις σαφέστερον ἡρμήνευσε τίνα τὰ δεξιὰ φήσασα · βορρᾶν καὶ νότον σὺ ἔκτισας . Τὸ δ’ ἀριστερὸν πάντη σεσιώπηται παρὰ τοῖς πᾶσι διὰ τὸ νομίζεσθαι σκαιὸν εἶναι καὶ ἐναντίον τῷ δεξιῷ · οὐδὲν δὲ ἐν τῷ παντὶ σκαιόν , οὐδὲ τῷ καλῷ ἐναντίον . πάντα μὲν οὖν , φησίν , σὺ ἔκτισας . ὄρη δὲ δύο ταῦτα , τὸ Θαβὼρ καὶ τὸ Ἑρμὼν ἐξαίρετόν τι κέκτηται παρὰ πάντα · τῷ γὰρ ὀνόματί σου ταῦτα ἀγαλλιάσονται . κατὰ δὲ τὸν Ἀκύλαν · Θαβὼρ καὶ Ἑρμὼν ἐν τῷ ὀνόματί σου αἰνέσουσι , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · Θαβὼρ καὶ τὸ Ἑρμὼν τὸ ὄνομά σου εὐφημήσουσι . Τούτων δὲ τῶν ὀρέων μέμνηται διαφόρως ἡ τῆς παλαιᾶς διαθήκης ἱστορία · καὶ οἶμαί γε ἐν τούτοις τοῖς ὄρεσι τὰς παραδόξους τοῦ σωτῆρος ἡμῶν γεγονέναι μεταμορφώσεις καὶ τὰς πλείους διατριβάς , ὅτε σὺν ἀνθρώποις ἐπολιτεύετο . εἰ δὲ καὶ τῶν ὀνομάτων ἡ ἑρμηνεία συμβάλλεταί τι ἡμῖν εἰς τὴν τῶν προκειμένων διάνοιαν , καὶ αὐτὸς ἐπιστήσεις .
Lemmas: σός εἰμί ὁ οὐρανός , καί σός εἰμί ὁ γῆ , ὁ οἰκέω καί ὁ πλήρωμα αὐτός σύ θεμελιόω . ὁ Βορέας καί ὁ θάλασσα σύ κτίζω , Θαβώρ καί Ἑρμῆς ἐν ὁ ὄνομα τίς σύ ἀγαλλιάω . ὁ διάνοια ὁ πρόκειμαι τοιοῦτος τίς εἰμί · ποιέω μέν , εἰμί κύριος , πρός ὁ Δαυίδ ἐπαγγελία περί ὁ σπέρμα αὐτός καί ὁ εἰς αἰών διαρκέω θρόνος αὐτός καί οὗτος ὄμνυμι ὁ Δαυίδ ἐπιτελέω . ὁράω δέ ἐγώ ὁ ἄνθρωπος μή πληρόω αὐτός , ὅσος ἐπί ὁ αἰσθητός καί ὁράω · διό φημί · ποῦ εἰμί ὁ ἔλεος σύ ὁ ἀρχαῖος , κύριος ; πλήν ἀλλά πείθω σύ ἐκ ἅπας ἀληθεύω , ὅτι δυνατός εἰμί , καί ὁ ἀλήθεια σύ κύκλος σύ . καί μάρτυς γε ὁ ἀλήθεια σύ πᾶς ὁ περί σός · ὁ γοῦν οὐράνιος δύναμις ἐξομολογέομαι ὁ θαυμάσιος σύ , καί ὁ ἀλήθεια σύ ἐν ἐκκλησία ὅσιος . καί εἰκότως ὁ οὐράνιος δύναμις ὁ ἀλήθεια σύ ἐξομολογέομαι , ἐπεί ἐν ὁ οὐρανός ἑτοιμάζω ὁ ἀλήθεια σύ , ὡς μηκέτι δήω ὁ ἐπαγγελία σύ ὁ πρός ὁ Δαυίδ ἐπίγειος εἰμί καί σωματικός νομίζω · ἐν γάρ ὁ οὐρανός ἑτοιμάζω ὁ ἀλήθεια σύ . οὗτος δέ καί αὐτός ἐκ ὁ ἅγιος πνεῦμα μανθάνω φημί · ὁ ἔλεος σύ εἰς ὁ αἰών ἀείδω . εἰς γενεά καί γενεά ἀπαγγέλλω ὁ ἀλήθεια σύ ἐν ὁ στόμα ἐγώ . ἀληθεύω δέ σύ θεός εἰμί καί κύριος ὁ ὅλος πείθω χρή διά ὁ μηδείς εἰμί ὅμοιος ὁ σός δύναμις · καί γάρ καί ὁ ἀσώματος καί θεῖον δύναμις κύριος εἰμί , καί δυνατός εἰμί μόνος καί ὑπέρ πᾶς , ὡς ὁ ἀλήθεια σύ πιστόω . εἰμί δέ καί εἰμί τις ἐν ὁ εἰμί ὑπερήφανος ὁ καλέω διάβολος ἀντίκειμαι ἀεί καί πολεμέω ὁ σός ἀλήθεια , ἀλλά σύ οὗτος ταπεινόω · εἴτε τις εἰμί ὑπό οὗτος ἐχθρός καί ἀντίκειμαι δύναμις , ἀλλά καί οὗτος διασκορπίζω . πάντοτε σύ κρατέω καί ὁ ὁ ὅλος οὐσία σύ δεσπόζω , ἐπεί καί ποιητής ὁ ὅλος τυγχάνω . οὗτος γάρ ὁ θάλασσα καί ὁ τοσοῦτος ὁ ὑγρός οὐσία στοιχεῖον ἔργον ὑπάρχω σός , καί σύ κύριος ἐπιγράφω . εἰμί δέ καί οὐρανός τις ἀνώτερος ὁ στερέωμα νοέω , θεῖον πνεῦμα καί δύναμις ἅγιος ὁ τε ὁ σός θεότης περιπολέω ἄγγελος καί ἀρχάγγελος οἰκητήριον , καί οὗτος σύ εἰμί ἅμα πᾶς ὁ οἰκέω αὐτός . καί ἄλλος δέ στοιχεῖον οὖον μικρός ὁ ξηρός οὐσία καί ὁ ὁ οὐρανός ὑπόκειμαι γῆ σός εἰμί καί οὗτος . ὅτε τοίνυν ὁ σύμπας ὁ σός νεῦμα δουλεύω , καί σύ πᾶς κρατέω κύριος εἰμί ἅπας καί βασιλεύς καί θεός , τίς ἀνθίστημι σύ ; ἢ τίς ὁ ἐμποδών εἰμί ὁ μή πιστόω ὁ σός πρός ὁ ἐκλεκτός σύ Δαυίδ ἐπαγγελία , ὅς μετά Ὅρκος πρός αὐτός ποιέω ; σφόδρα τοίνυν καί ἀκόλουθος ὁ ἔμπροσθεν εἴρω διά ὁ πρόκειμαι ἐπάγω ὁ · σύ εἰμί ὁ οὐρανός , καί σός εἰμί ὁ γῆ · ὁ οἰκέω καί ὁ πλήρωμα αὐτός σύ θεμελιόω . οὖον γάρ μόνος ὁ οὐρανός , φημί , καί ὁ ἐν αὐτός δύναμις , ἀλλά καί ὁ γῆ σύ θεμελιόω , σύμφωνος ὁ ἐν παροιμία λέγω φωνή · ὁ θεός ὁ σοφία θεμελιόω ὁ γῆ · ἑτοιμάζω δέ οὐρανός ἐν φρόνησις . κατά ἐξαίρω δέ ἐνταῦθα ὁ οἰκέω μέρος ὁ γῆ οἰκέω ὀνομάζω ἀποδιαστέλλω ὁ ἐρῆμος καί ἀοίκητος · ἀλλά καί ὁ πλήρωμα ὁ οἰκέω προστίθημι , οὗτος σημαίνω ὁ ὁ ἄνθρωπος γένος ὁ ὁ οἰκέω πληρόω . πλήρωμα δέ καί ἄλλως ὁ οἰκέω οὐ εἄν ἁμαρτάνω λέγω ὁ ὁ σωτήρ ἐκκλησία , ὅς αὐτός ὁ ὁ θεός λόγος θεμελιόω ἐπί ὁ πέτρα . διό καί ἐν ἕτερος εἴρω · κύριος βασιλεύω , εὐπρέπεια ἐνδέω . καί γάρ κατορθόω ὁ οἰκέω , ὅστις οὖον σαλεύω . Πῶς δέ θεμελιόω ὁ οἰκέω , ἐπιλέγω ἑξῆς · ὁ Βορέας καί ὁ θάλασσα σύ κτίζω αὐτός , ὁ δέ πέμπτος ἔκδοσις · Βορέας καί νότος σύ κτίζω . δοκέω δέ ἐγώ διά ὁ δύο πλευρά τε καί ἄκρος ὁ οἰκέω ὁ σύμπας κόσμος δηλόω · πληρόω ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ δύναμις . θέα δέ τίς τρόπος διά οὗτος παρίστημι πρόσωπον ὁ σύμπας κόσμος ὁ ἀνατολικός μέρος · ἀριστερός δέ ὁ βόρειος , δεξιός δέ ὁ μεσημβρινός καί Νότιον . ἐν ὁ γάρ φαίνω · ὁ Βορέας καί ὁ δεξιός σύ κτίζω , ἤ · ὁ Βορέας καί ὁ νότος σύ κτίζω , ὁ βόρειος πλευρόν ἀριστερός εἰμί διδάσκω , εἰμί γε δεξιός ὁ Νότιον . εἰμί δή οὖν ἵστημι ἔχω ἐν δεξιός μέν ἑαυτοῦ ὁ νότος , ἐν δέ ὁ ἀριστερός ὁ Βορέας , ἀντιπρόσωπος ἔχω ὁ ἀνατολή , κατά νῶτον δέ ὁ δύσις , ὥστε κατά τις φυσικός θεωρία εἴρω οὗτος ὁ θέσις ὁ πᾶς κόσμος παριστάω · ὁ καί αὐτός ἀναγκαῖος ἐπισημαίνω εἰς παράστασις ὁ μηδέ ὁ οὗτος γνῶσις παραλείπω ὁ ὁ θεῖον γραφεύς διδασκαλία . ὁ πᾶς γάρ , φημί , σύ κτίζω , ὁ τε δεξιός ὁ κόσμος μέρος καί ὁ ἀριστερός . ἀλλά ὁ μέν δεξιός ὀνομαστί προσεῖπον , φυλάσσω δέ χράω ὁ ὁ ἀριστερός ὄνομα . διό λέγω κατά ὁ Σύμμαχος · εἰς Βορέας καί δεξιά σύ κτίζω , καί κατά ὁ Ἀκύλας · Βορέας καί δεξιά σύ κτίζω . ὁ δέ πέμπτος ἔκδοσις σαφής ἑρμηνεύω τίς ὁ δεξιός φημί · Βορέας καί νότος σύ κτίζω . ὁ δέ ἀριστερός πάντῃ σιωπάω παρά ὁ πᾶς διά ὁ νομίζω σκαιός εἰμί καί ἐναντίος ὁ δεξιός · οὐδείς δέ ἐν ὁ πᾶς σκαιός , οὐδέ ὁ καλός ἐναντίος . πᾶς μέν οὖν , φημί , σύ κτίζω . ὄρος δέ δύο οὗτος , ὁ Θαβώρ καί ὁ ἑρμάν ἐξαιρετός τίς κτάομαι παρά πᾶς · ὁ γάρ ὄνομα σύ οὗτος ἀγαλλιάω . κατά δέ ὁ Ἀκύλας · Θαβώρ καί ἑρμάν ἐν ὁ ὄνομα σύ αἰνέω , κατά δέ ὁ Σύμμαχος · Θαβώρ καί ὁ ἑρμάν ὁ ὄνομα σύ εὐφημέω . οὗτος δέ ὁ ὄρος μιμνήσκω διάφορος ὁ ὁ παλαιός διαθήκη ἱστορία · καί οἴομαι γε ἐν οὗτος ὁ ὄρος ὁ παράδοξος ὁ σωτήρ ἐγώ γίγνομαι μεταμορφόω καί ὁ πλείων διατριβή , ὅτε σύν ἄνθρωπος πολιτεύω . εἰμί δέ καί ὁ ὄνομα ὁ ἑρμηνεία συμβάλλω τίς ἐγώ εἰς ὁ ὁ πρόκειμαι διάνοια , καί αὐτός ἐφίστημι .