eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_71.7
Ὑπεραρθήσεται ὑπὲρ τὸν Λίβανον ὁ καρπὸς αὐτοῦ , καὶ ἐξανθήσουσιν ἐκ πόλεως ὡσεὶ χόρτος τῆς γῆς . ἔσται τὸ ὄνομα αὐτοῦ εὐλογημένον εἰς τοὺς αἰῶνας , πρὸ τοῦ ἡλίου διαμένει τὸ ὄνομα αὐτοῦ · εὐλογηθήσονται ἐν αὐτῷ πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς , πάντα τὰ ἔθνη μακαριοῦσιν αὐτόν . Ὅπως ὑπερήρθη τοῦ προφητευομένου σωτῆρος ἡμῶν ὁ καρπὸς ὑπὲρ τὸν Λίβανον νοήσεις τὰ περὶ τοῦ Λιβάνου ἐν προφητείαις λελεγμένα συναγαγών . εἴρηται δὲ ἐν μὲν τῷ Ἡσαΐᾳ · « ἰδοὺ δὴ κύριος Σαβαὼθ συνταράσσει τοὺς ἐνδόξους μετὰ ἰσχύος · » καὶ ἑξῆς · « ὁ δὲ Λίβανος σὺν τοῖς ὑψηλοῖς πεσεῖται . » λέλεκται δὲ καὶ ἐν Ζαχαρίᾳ · « διάνοιξον , ὁ Λίβανος , τὰς πύλας σου , καὶ καταφαγέτω πῦρ τὰς κέδρους σου . » εἴρηται δὲ καὶ ἐν κη ψαλμῷ · « συντρίψει κύριος τὰς κέδρους τοῦ Λιβάνου , καὶ λεπτυνεῖ αὐτὰς ὡς τὸν μόσχον τὸν Λίβανον . » ἐπιλύεται δὲ ταύτας τὰς φωνὰς ἀσαφεῖς οὔσας ὁ παρὰ τῷ Ἐζεκιὴλ φάσκων λόγος · « ὁ ἀετὸς ὁ μέγας ὁ μεγαλοπτέρυγος , ὁ πλατὺς τῇ ἐκτάσει , πλήρης ὀνύχων , ὃς ἔχει τὸ ἥγημα εἰσελθεῖν εἰς τὸν Λίβανον , καὶ ἀπέκοψε τὰ ἁπαλὰ τῆς κέδρου · » οἷς ἑξῆς ἐπιλέγεται · « ὅτ´ ἂν ἔλθῃ ὁ βασιλεὺς Βαβυλῶνος καὶ εἰσέλθῃ εἰς Ἱερουσαλὴμ , καὶ λήψεται τοὺς ἄρχοντας . » σαφῶς γὰρ διὰ τούτων ἡ προφητεία τὸν μὲν ἀετὸν τὸν μέγαν τὸν μεγαλοπτέρυγον τὸν βασιλέα τῶν Βαβυλωνίων ἡρμήνευσε , τὸν δὲ Λίβανον τὴν Ἱερουσαλήμ . Ἐφαρμόσεις δὲ καὶ τὰ παρὰ τοῖς λοιποῖς προφήταις ὥσπερ Λιβάνου λελεγμένα τῇ Ἱερουσαλήμ . ἀλλ’ οὐδὲ τῶν ἐκ περιτομῆς τις ἀμφιβάλλοι ἂν μὴ οὐχὶ περὶ τῆς Ἱερουσαλὴμ αἰνίττεσθαι ὁμολογεῖν τὰ περὶ Λιβάνου λελεγμένα . « ὑπεραρθήσεται » τοίνυν , τὸ παρὸν λόγιόν φησιν , « ὑπὲρ τὸν Λίβανον ὁ καρπὸς αὐτοῦ , » δηλαδὴ τοῦ προφητευομένου σωτῆρος . καρπὸς δὲ αὐτοῦ τίς ἂν γένοιτο ἢ ἡ ἐκκλησία αὐτοῦ ἡ καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἐστηριγμένη , περὶ ἧς ἐλέγετο · « ἔσται στήριγμα ἐν τῇ γῇ ἐπ’ ἄκρον τῶν ὀρέων ; » αὕτη τοίνυν ὑπεραρθήσεσθαι ὑπὲρ τὸν Λίβανον προφητεύεται · εἰ γὰρ καὶ ἔδοξέ ποτε ὁ δηλωθεὶς Λίβανος , λέγω δὲ ἡ Ἱερουσαλὴμ , δοξάζεσθαι καὶ ἀνθεῖν , ἀλλ’ ὑπερήρθη καὶ πολὺ κάλλιον ἐκείνης ἀσυγκρίτῳ ὑπεροχῇ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ὁ καρπὸς , ἡ καθ’ ὅλης δηλαδὴ τῆς οἰκουμένης ἐκκλησία γέγονε . Τούτοις ἑξῆς τοὺς λαοὺς τοὺς κατὰ πᾶσαν πόλιν συγκροτουμένους καὶ τὰ πολλὰ πλήθη παρίστησι λέγων · « καὶ ἐξανθήσουσιν ἐκ πόλεως ὡσεὶ χόρτος τῆς γῆς . » τὸ δὲ , « ἐκ πόλεως , » εἴρηται , ἀντὶ τοῦ , καθ’ ἑκάστην πόλιν καὶ κατὰ πάντα τόπον . ἀλλὰ καὶ ἡ ἐκκλησία αὐτοῦ πόλις ὠνόμασται τοῦ θεοῦ διὰ τὴν ἐν αὐτῇ συνισταμένην νόμιμον καὶ εὐαγγελικὴν πολιτείαν . διὸ λέλεκται · « δεδοξασμένα ἐλαλήθη περὶ σοῦ , ἡ πόλις τοῦ θεοῦ · » καὶ πάλιν · « τοῦ ποταμοῦ τὰ ὁρμήματα εὐφραίνουσι τὴν πόλιν τοῦ θεοῦ . » Ἐπεὶ τοίνυν ἡ πόλις τοῦ θεοῦ , ἀρδευομένη τῷ ἐν αὐτῷ πλημμύροντι ποταμῷ , λόγῳ , πολὺ πλῆθος προφέρει τῶν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ συγκροτουμένων , εἰκότως ἐπιλέλεκται · « καὶ ἐξανθήσουσιν ἐκ πόλεως ὡσεὶ χόρτος τῆς γῆς . » προηγεῖτο μὲν οὖν τοῦ χόρτου δίκην ἐξανθοῦντος πλήθους ὁ προλελεγμένος καρπὸς αὐτοῦ , πολὺ βελτίων καὶ κρείττων τυγχάνων τοῦ χόρτου τῆς γῆς · διὸ προτέτακται τό · « ὑπεραρθήσεται ὑπὲρ τὸν Λίβανον ὁ καρπὸς αὐτοῦ · » μετὰ δὲ τὸν καρπὸν τὸν ἐξαίρετον , τοὺς ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ δηλαδὴ καρ ποφοροῦντας , τὰ λοιπὰ πλήθη καταριθμεῖ διὰ τοῦ · « καὶ ἐξανθήσουσιν ἐκ πόλεως ὡσεὶ χόρτος τῆς γῆς . » εἶτ’ ἐπὶ τούτοις λέγεται · Ἔσται τὸ ὄνομα αὐτοῦ εἰς τοὺς αἰῶνας . Διαμένοντος δὲ καὶ διαιωνίζοντος τοῦ Χριστοῦ ὀνόματος συμπαρεκτείνεσθαι καὶ τὸ Χριστιανῶν ὄνομα ἀκόλουθον ἂν εἴη . τοῦτο δὲ » τὸ ὄνομα τὸ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα « καὶ πρὸ τῆς τοῦ κόσμου συστάσεως ἦν · διὸ εἴρηται · Πρὸ τοῦ ἡλίου διαμένει τὸ ὄνομα αὐτοῦ . Καὶ ἀνωτέρω δὲ ἐλέγετο συμπαραμένειν τῷ ἡλίῳ καὶ πρὸ τῆς σελήνης γενεὰς γενεῶν . ὅτι δὲ ταῦτα οὐ δυνατὸν θνητῇ ἐφαρμόσαι φύσει , φθάσαντες ἤδη παρεστήσαμεν . μετὰ ταῦτα δὲ λέλεκται · Καὶ ἐνευλογηθήσεται ἐν αὐτῷ πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς . Οἷς παραθήσεις τὸν φήσαντα πρὸς τὸν Ἀβραὰμ χρησμόν · » καὶ ἐνευλογηθήσονται ἐν τῷ σπέρματί σου πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς « , καὶ θέα , ὅπως ἡ πρὸς τὸν Ἀβραὰμ ἐπαγγελία ἐφυλάττετο κατὰ χρόνους ἀνανεουμένη δι’ ἑκάστου προφήτου . τῷ μὲν γὰρ Ἀβραὰμ πρώτῳ λέλεκτο τὸ » εὐλογηθήσονται ἐν τῷ σπέρματί σου πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς . « μετὰ δὲ ταῦτα ὁ Ἰακὼβ θεσπίζων περὶ τοῦ Χριστοῦ ἀναγέγραπται εἰρηκώς · › οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ Ἰούδα , ἕως ἂν ἔλθῃ , ὃ ἀπόκειται , καὶ αὐτὸς ἔσται προσδοκία ἐθνῶν . ‹ καὶ ἐν τοῖς μετὰ ταῦτα χρόνοις αὖθις εἴρηται διὰ τοῦ Βαλαάμ · » ἐξελεύσεται ἄνθρωπος ἐκ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ καὶ κυριεύσει ἐθνῶν πολλῶν . « καὶ Μωσῆς δὲ τῶν ἐθνῶν ἐν ᾠδῇ μεγάλῃ μέμνητο λέγων · › εὐφράνθητε , ἔθνη , λαὸς αὐτοῦ , καὶ προσκυνησάτωσαν αὐτῷ πάντες υἱοὶ θεοῦ . ‹ οὕτως οὖν καὶ ἐνταῦθα τὸ πρὸς τὸν Ἀβραὰμ διὰ τοῦ χρησμοῦ τεθεσπισμένον ἐπαναλαμβάνει τὸ λόγιον διδάσκον οὐκ ἄλλως ἢ διὰ τοῦ Χριστοῦ πληρωθήσεσθαι φάσκον · Καὶ εὐλογηθήσονται ἐν αὐτῷ πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς . Εἶθ’ ἑξῆς φησι · « πάντα τὰ ἔθνη μακαριοῦσιν αὐτόν . » πῶς δὲ μακαριοῦσιν αὐτὸν πάντα τὰ ἔθνη ; διὰ τῆς ἐν αὐτοῖς μακαριότητος τὴν ἐξ αὐτοῦ χάριν παριστῶντα .
Lemmas: ὑπεραίρω ὑπέρ ὁ Λίβανος ὁ καρπός1 αὐτός , καί ἐξανθέω ἐκ πόλις ὡσεί χόρτος ὁ γῆ . εἰμί ὁ ὄνομα αὐτός εὐλογέω εἰς ὁ αἰών , πρό ὁ ἥλιος διαμένω ὁ ὄνομα αὐτός · εὐλογέω ἐν αὐτός πᾶς ὁ ἔθνος ὁ γῆ , πᾶς ὁ ἔθνος μακαρίζω αὐτός . ὅπως ὑπεραίρω ὁ προφητεύω σωτήρ ἐγώ ὁ καρπός1 ὑπέρ ὁ Λίβανος νοέω ὁ περί ὁ Λίβανος ἐν προφητεία λέγω συνάγω . εἴρω δέ ἐν μέν ὁ Ἠσαΐας · « ἰδού δή κύριος Σαβαώθ συνταράσσω ὁ ἔνδοξος μετά ἰσχύς · » καί ἑξῆς · « ὁ δέ Λίβανος σύν ὁ ὑψηλός πίπτω . » λέγω δέ καί ἐν Ζαχαρίας · « διανοίγω , ὁ Λίβανος , ὁ πύλη σύ , καί κατεσθίω πῦρ ὁ κέδρος σύ . » εἴρω δέ καί ἐν καί ψαλμός · « συντρίβω κύριος ὁ κέδρος ὁ Λίβανος , καί λεπτύνω αὐτός ὡς ὁ μόσχος ὁ Λίβανος . » ἐπιλύω δέ οὗτος ὁ φωνή ἀσαφής εἰμί ὁ παρά ὁ Ἐζεκιήλ φάσκω λόγος · « ὁ ἀετός ὁ μέγας ὁ μεγαλοπτέρυγος , ὁ πλατύς ὁ ἔκτασις , πλήρης ὄνυξ , ὅς ἔχω ὁ ἥγημα εἰσέρχομαι εἰς ὁ Λίβανος , καί ἀποκόπτω ὁ ἁπαλός ὁ κέδρος · » ὅς ἑξῆς ἐπιλέγω · « ὅς εἄν ἔρχομαι ὁ βασιλεύς Βαβυλών καί εἰσέρχομαι εἰς Ἱεροσόλυμα , καί λαμβάνω ὁ ἄρχω . » σαφῶς γάρ διά οὗτος ὁ προφητεία ὁ μέν ἀετός ὁ μέγας ὁ μεγαλοπτέρυγος ὁ βασιλεύς ὁ Βαβυλώνιος ἑρμηνεύω , ὁ δέ Λίβανος ὁ Ἱερουσαλήμ . ἐφάρμοσις δέ καί ὁ παρά ὁ λοιπός προφήτης ὥσπερ Λίβανος λέγω ὁ Ἱερουσαλήμ . ἀλλά οὐδέ ὁ ἐκ περιτομή τις ἀμφιβάλλω εἄν μή οὐ περί ὁ Ἱεροσόλυμα αἰνίσσομαι ὁμολογέω ὁ περί Λίβανος λέγω . « ὑπεραίρω » τοίνυν , ὁ πάρειμι λόγιον φημί , « ὑπέρ ὁ Λίβανος ὁ καρπός1 αὐτός , » δηλαδή ὁ προφητεύω σωτήρ . καρπός1 δέ αὐτός τίς εἄν γίγνομαι ἢ ὁ ἐκκλησία αὐτός ὁ κατά ὅλος ὁ οἰκέω στηρίζω , περί ὅς λέγω · « εἰμί στήριγμα ἐν ὁ γῆ ἐπί ἄκρος ὁ ὄρος ; » οὗτος τοίνυν ὑπεραίρω ὑπέρ ὁ Λίβανος προφητεύω · εἰμί γάρ καί δοκέω ποτός ὁ δηλόω Λίβανος , λέγω δέ ὁ Ἱεροσόλυμα , δοξάζω καί ἀνθέω , ἀλλά ὑπεραίρω καί πολύς καλός ἐκεῖνος ἀσύγκριτος ὑπεροχή ὁ σωτήρ ἐγώ ὁ καρπός1 , ὁ κατά ὅλος δηλαδή ὁ οἰκέω ἐκκλησία γίγνομαι . οὗτος ἑξῆς ὁ λαός ὁ κατά πᾶς πόλις συγκροτέω καί ὁ πολύς πλῆθος παρίστημι λέγω · « καί ἐξανθέω ἐκ πόλις ὡσεί χόρτος ὁ γῆ . » ὁ δέ , « ἐκ πόλις , » εἴρω , ἀντί ὁ , κατά ἕκαστος πόλις καί κατά πᾶς τόπος . ἀλλά καί ὁ ἐκκλησία αὐτός πόλις ὀνομάζω ὁ θεός διά ὁ ἐν αὐτός συνίστημι νόμιμος καί εὐαγγελικός πολιτεία . διό λέγω · « δοξάζω λαλέω περί σύ , ὁ πόλις ὁ θεός · » καί πάλιν · « ὁ ποταμός ὁ ὅρμημα εὐφραίνω ὁ πόλις ὁ θεός . » ἐπεί τοίνυν ὁ πόλις ὁ θεός , ἀρδεύω ὁ ἐν αὐτός πλημμύρω ποταμός , λόγος , πολύς πλῆθος προφέρω ὁ ἐν ὁ ἐκκλησία συγκροτέω , εἰκότως ἐπιλέγω · « καί ἐξανθέω ἐκ πόλις ὡσεί χόρτος ὁ γῆ . » προηγέομαι μέν οὖν ὁ χόρτος δίκη ἐξανθέω πλῆθος ὁ προλέγω καρπός1 αὐτός , πολύς ἀγαθός καί ἀγαθός τυγχάνω ὁ χόρτος ὁ γῆ · διό προτάσσω ὁ · « ὑπεραίρω ὑπέρ ὁ Λίβανος ὁ καρπός1 αὐτός · » μετά δέ ὁ καρπός ὁ ἐξαίρω , ὁ ἐν ὁ ἐκκλησία δηλαδή Κάρ φορέω , ὁ λοιπάς πλῆθος καταριθμέω διά ὁ · « καί ἐξανθέω ἐκ πόλις ὡσεί χόρτος ὁ γῆ . » εἶτα ἐπί οὗτος λέγω · εἰμί ὁ ὄνομα αὐτός εἰς ὁ αἰών . διαμένω δέ καί διαιωνίζω ὁ Χριστός ὄνομα συμπαρεκτείνω καί ὁ Χριστιανός ὄνομα ἀκόλουθος εἄν εἰμί . οὗτος δέ » ὁ ὄνομα ὁ ὑπέρ πᾶς ὄνομα « καί πρό ὁ ὁ κόσμος σύστασις εἰμί · διό εἴρω · πρό ὁ ἥλιος διαμένω ὁ ὄνομα αὐτός . καί ἀνωτέρω δέ λέγω συμπαραμένω ὁ ἥλιος καί πρό ὁ σελήνη γενεά γενεά . ὅτι δέ οὗτος οὖον δυνατός θνητός ἐφαρμόζω φύσις , φθάνω ἤδη παρίστημι . μετά οὗτος δέ λέγω · καί ἐνευλογέομαι ἐν αὐτός πᾶς ὁ ἔθνος ὁ γῆ . οἷς παρατίθημι ὁ φημί πρός ὁ Ἀβραάμ χρησμός · » καί ἐνευλογέομαι ἐν ὁ σπέρμα σύ πᾶς ὁ ἔθνος ὁ γῆ « , καί θέα , ὅπως ὁ πρός ὁ Ἀβραάμ ἐπαγγελία φυλάσσω κατά χρόνος ἀνανεόομαι διά ἕκαστος προφήτης . ὁ μέν γάρ Ἀβραάμ πρῶτος λέγω ὁ » εὐλογέω ἐν ὁ σπέρμα σύ πᾶς ὁ ἔθνος ὁ γῆ . « μετά δέ οὗτος ὁ Ἰακώβ θεσπίζω περί ὁ Χριστός ἀναγράφω εἴρω · › οὐ ἔκλειψις ἄρχω ἐκ Ἰούδας , ἠώς εἄν ἔρχομαι , ὅς ἀπόκειμαι , καί αὐτός εἰμί προσδοκία ἔθνος . ‹ καί ἐν ὁ μετά οὗτος χρόνος αὖθις εἴρω διά ὁ Βαλαάμ · » ἐξέρχομαι ἄνθρωπος ἐκ ὁ σπέρμα αὐτός καί κυριεύω ἔθνος πολύς . « καί Μωσῆς δέ ὁ ἔθνος ἐν ᾠδή μέγας μιμνῄσκω λέγω · › εὐφραίνω , ἔθνος , λαός αὐτός , καί προσκυνέω αὐτός πᾶς υἱός θεός . ‹ οὕτως οὖν καί ἐνταῦθα ὁ πρός ὁ Ἀβραάμ διά ὁ χρησμός θεσπίζω ἐπαναλαμβάνω ὁ λόγιος διδάσκω οὐ ἄλλως ἢ διά ὁ Χριστός πληρόω φάσκω · καί εὐλογέω ἐν αὐτός πᾶς ὁ ἔθνος ὁ γῆ . εἶτα ἑξῆς φημί · « πᾶς ὁ ἔθνος μακαρίζω αὐτός . » πῶς δέ μακαρίζω αὐτός πᾶς ὁ ἔθνος ; διά ὁ ἐν αὐτός μακαριότης ὁ ἐκ αὐτός χάρις παριστάω .