eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_67.13
Ἐν ἐκκλησίαις εὐλογεῖτε τὸν θεόν , κύριον ἐκ πηγῶν Ἰσραήλ . ἐκεῖ Βενιαμὶν νεώτερος ἐν ἐκστάσει , ἄρχοντες Ἰούδα ἡγεμόνες αὐτῶν , ἄρχοντες Ζαβουλών , ἄρχοντες Νεφθαλείμ . Μετὰ τοὺς προθεωρήσαντας τὰς τοῦ δηλωθέντος θεοῦ πορείας ἀκολούθως ὁ λόγος ἑτέροις τισὶ μετὰ τοὺς πρώτους γενομένοις προσφωνεῖ λέγων · ἐν ἐκκλησίαις εὐλογεῖτε τὸν θεόν . Καὶ ἐπειδήπερ ἕτεροι ἦσαν οὗτοι παρὰ τοὺς προφθάσαντας ἄρχοντας , εἰκότως καὶ τὰς συνόδους αὐτῶν ἐκκλησίας ἀποκαλεῖ , μονονουχὶ γυμνῇ τῇ κεφαλῇ τὰς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἐκκλησίας προαγορευούσης τῆς προφητείας . κελεύονται δὲ οὗτοι οἱ δεύτεροι οὐκ ἐν μέσῳ νεανίδων τυμπανιστριῶν , ἀλλ’ ἐν ἐκκλησίαις εὐλογεῖν τὸν θεόν . καὶ ποῖον θεόν , πάλιν ἐπιλέγει ἑξῆς · κύριον . καὶ πόθεν ἀρυομένους χρῆν ταῖς ἐκκλησίαις τὴν τοῦ κυρίου παραδιδόναι θεολογίαν , ἀναγκαίως παρίστησι λέγων · κύριον ἐκ πηγῶν Ἰσραήλ , τοῖς κοινοτέροις χαρακτῆρσι κἀνταῦθα πάλιν τοῦ κυρίου σημαινομένου . Πηγαὶ δὲ Ἰσραὴλ αἱ προφητικαὶ γραφαὶ τυγχάνουσιν ἥ τε Μωσέως νομοθεσία , ἐξ ὧν ὥσπερ ἀπὸ πηγῶν ἀρυομένους τὰς περὶ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν μαρτυρίας εὐλογεῖν αὐτὸν ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τοῖς δευ τέροις παρακελεύεται . εἶτα ἐπιλέγει · ἐκεῖ Βενιαμὶν νεώτερος ἐν ἐκστάσει . Ἀντὶ δὲ τοῦ · ἐκεῖ , ὁ Σύμμαχος · ὅπου , φησί , Βενιαμὶν ὁ μικρότατος , καὶ ὁ Ἀκύλας ὁμοίως · ἐκεῖ , φησί , Βενιαμὶν ὁ βραχὺς ἐπικρατῶν αὐτῶν . Βενιαμὶν δὲ νεώτερος καὶ μικρότατος ἢ βραχύτατος Παῦλος ἦν ὁ θεῖος ἀπόστολος , φυλῆς ὢν Βενιαμίν , Ἑβραῖος ἐξ Ἑβραίων , καθὼς αὐτὸς διδάσκει λέγων · περιτομὴ ὀκταήμερος ἐκ γένους Ἰσραήλ , φυλῆς Βενιαμίν , Ἑβραῖος ἐξ Ἑβραίων . νεώτερος δὲ εἴρηται ἢ μικρότατος ἢ βραχύς , ἐπεὶ καὶ αὐτὸς τοῦτο διδάσκει λέγων · ὕστερον δὲ πάντων ὥσπερ τῷ ἐκτρώματι ὤφθη καμοί . Ἀντὶ δὲ τοῦ · ἐν ἐκστάσει , ὁ μὲν Ἀκύλας · ἐπικρατῶν αὐτῶν , ὁ δὲ Θεοδοτίων · παιδευτὴς αὐτῶν , ἡ δὲ πέμπτη ἔκδοσις · παιδεύοντα ἢ διδάσκοντα ἡρμήνευσαν . Οὐ δεῖ δὲ ἡμῖν πλειόνων λόγων εἰς ἀπόδειξιν τοῦ κρατεῖν τῶν ἐκκλησιῶν καὶ παιδευτὴν αὐτῶν εἶναι τὸν ἱερὸν ἀπόστολον Βενιαμὶν ὠνομασμένον . οὐ μόνος δὲ ἄρα ὁ Βενιαμὶν ἦν ἐκεῖ , δηλαδὴ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τοῦ θεοῦ , ἀλλὰ καὶ οἱ ἄρχοντες Ἰούδα ἡγεμόνες αὐτῶν οἵ τε ἄρχοντες Ζαβουλὼν καὶ οἱ ἄρχοντες Νεφθαλείμ . Σημαίνει δὲ ὁ λόγος διὰ τούτων τοὺς λοιποὺς ἀποστόλους , ὧν οἱ μὲν ἦσαν ἐκ φυλῆς Ἰούδα , οἱ δὲ ἐκ φυλῆς Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλείμ . διὸ τῆς τούτων μέμνηται χώρας τὸ ἅγιον πνεῦμα διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου λέγον · γῆ Ζαβουλὼν καὶ γῆ Νεφθαλείμ , ὁδὸν θαλάσσης , πέραν τοῦ Ἰορδάνου , Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν . καὶ αὐτὸς δὲ ὁ σωτὴρ παραγαγὼν παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς ἐνθένδε ἀνεκαλεῖτο . Σαφῶς οὖν ἐπικρατεῖν τῶν ἐκκλησιῶν πρῶτον μὲν Παῦλον τὸν βραχύτατον καὶ μικρότατον καὶ νεώτατον τῶν ἀποστόλων ἐδίδαξεν , ἐν ἐκστάσει ποτὲ γενόμενον , ὅτε ἐδίωκε τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ καὶ ἐπόρθει αὐτήν , ἢ ὅτε ἐν ἀποκαλύψει τὸν σωτῆρα τεθέατο , ἢ ὅτε ἡρπάγη εἰς τὸν παράδεισον ἕως τρίτου οὐρανοῦ . μετὰ δὲ τὸν Παῦλον τοὺς λοιποὺς ἀποστόλους ἐκεῖ ἐν τῇ αὐτῇ ἐκκλησίᾳ διαπρέπειν θεσπίζει ἄρχοντας ὄντας ἡμετέρους ἐκ φυλῆς Ἰούδα καὶ ἄρχοντας Ζαβουλὼν καὶ ἄρχοντας Νεφθαλείμ . ἐπὶ σχολῆς δ’ ἄν τις φιλοκαλήσας τὴν ἑκάστου τῶν ἀποστόλων εὑρήσει φυλήν · ἐπὶ παντὶ τῷ ζητοῦντι ἡ τῆς εὑρέσεως δέδοται ὑπὸ τοῦ σωτῆρος ἐπαγγελία .
Lemmas: ἐν ἐκκλησία εὐλογέω ὁ θεός , κύριος ἐκ πηγή Ἰσραήλ . ἐκεῖ Βενιαμίν νέος ἐν ἔκστασις , ἄρχω Ἰούδας ἡγεμών αὐτός , ἄρχω Ζαβουλών , ἄρχω Νεφθαλείμ . μετά ὁ προθεωρέω ὁ ὁ δηλόω θεός πορεία ἀκόλουθος ὁ λόγος ἕτερος τις μετά ὁ πρῶτος γίγνομαι προσφωνέω λέγω · ἐν ἐκκλησία εὐλογέω ὁ θεός . καί ἐπεί ἕτερος εἰμί οὗτος παρά ὁ προφθάνω ἄρχω , εἰκότως καί ὁ σύνοδος αὐτός ἐκκλησία ἀποκαλέω , μονονού γυμνός ὁ κεφαλή ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ ἐκκλησία προαγορεύω ὁ προφητεία . κελεύω δέ οὗτος ὁ δύο οὐ ἐν μέσος νεᾶνις τυμπανιστής , ἀλλά ἐν ἐκκλησία εὐλογέω ὁ θεός . καί ποῖος θεός , πάλιν ἐπιλέγω ἑξῆς · κύριος . καί πόθεν ἀρύω χράω ὁ ἐκκλησία ὁ ὁ κύριος παραδίδωμι θεολογία , ἀναγκαῖος παρίστημι λέγω · κύριος ἐκ πηγή Ἰσραήλ , ὁ κοινός χαρακτήρ ἐνταῦθα πάλιν ὁ κύριος σημαίνω . Πηγαί δέ Ἰσραήλ ὁ προφητικός γραφή τυγχάνω ὅς τε Μωσῆς νομοθεσία , ἐκ ὅς ὥσπερ ἀπό πηγή ἀρύω ὁ περί ὁ σωτήρ ἐγώ μαρτυρία εὐλογέω αὐτός ἐν ὁ ἐκκλησία ὁ δήω τέρος παρακελεύομαι . εἶτα ἐπιλέγω · ἐκεῖ Βενιαμίν νέος ἐν ἔκστασις . ἀντί δέ ὁ · ἐκεῖ , ὁ Σύμμαχος · ὅπου , φημί , Βενιαμίν ὁ μικρός , καί ὁ Ἀκύλας ὁμοίως · ἐκεῖ , φημί , Βενιαμίν ὁ βραχύς ἐπικρατέω αὐτός . Βενιαμίν δέ νέος καί μικρός ἢ βραχύς Παῦλος εἰμί ὁ θεῖος ἀπόστολος , Φυλή εἰμί Βενιαμίν , Ἑβραῖος ἐκ Ἑβραῖος , καθώς αὐτός διδάσκω λέγω · περιτομή ὀκταήμερος ἐκ γένος Ἰσραήλ , Φυλή Βενιαμίν , Ἑβραῖος ἐκ Ἑβραῖος . νέος δέ εἴρω ἢ μικρός ἢ βραχύς , ἐπεί καί αὐτός οὗτος διδάσκω λέγω · ὕστερος δέ πᾶς ὥσπερ ὁ ἔκτρωμα ὁράω κάμνω . ἀντί δέ ὁ · ἐν ἔκστασις , ὁ μέν Ἀκύλας · ἐπικρατέω αὐτός , ὁ δέ Θεοδοτίων · παιδευτής αὐτός , ὁ δέ πέμπτος ἔκδοσις · παιδεύω ἢ διδάσκω ἑρμηνεύω . οὖον δεῖ δέ ἐγώ πλείων λόγος εἰς ἀπόδειξις ὁ κρατέω ὁ ἐκκλησία καί παιδευτής αὐτός εἰμί ὁ ἱερόν ἀπόστολος Βενιαμίν ὀνομάζω . οὖον μόνος δέ ἄρα ὁ Βενιαμίν εἰμί ἐκεῖ , δηλαδή ἐν ὁ ἐκκλησία ὁ θεός , ἀλλά καί ὁ ἄρχω Ἰούδας ἡγεμών αὐτός ὁ τε ἄρχω Ζαβουλών καί ὁ ἄρχω Νεφθαλείμ . σημαίνω δέ ὁ λόγος διά οὗτος ὁ λοιπός ἀπόστολος , ὅς ὁ μέν εἰμί ἐκ Φυλή Ἰούδας , ὁ δέ ἐκ Φυλή Ζαβουλών καί Νεφθαλείμ . διό ὁ οὗτος μιμνήσκω χώρα ὁ ἅγιος πνεῦμα διά Ἠσαΐας ὁ προφήτης λέγω · γῆ Ζαβουλών καί γῆ Νεφθαλείμ , ὁδός θάλασσα , πέραν ὁ Ἰορδάνης , Γαλιλαία ὁ ἔθνος . καί αὐτός δέ ὁ σωτήρ παράγω παρά ὁ θάλασσα ὁ Γαλιλαία ὁ ἑαυτοῦ μαθητής ἐνθένδε ἀνακαλέω . σαφῶς οὖν ἐπικρατέω ὁ ἐκκλησία πρῶτος μέν Παῦλος ὁ βραχύς καί μικρός καί νέος ὁ ἀπόστολος διδάσκω , ἐν ἔκστασις ποτέ γίγνομαι , ὅτε διώκω ὁ ἐκκλησία ὁ θεός καί πορθέω αὐτός , ἢ ὅτε ἐν ἀποκάλυψις ὁ σωτήρ θεάομαι , ἢ ὅτε ἁρπάζω εἰς ὁ παράδεισος ἠώς τρίτος οὐρανός . μετά δέ ὁ Παῦλος ὁ λοιπός ἀπόστολος ἐκεῖ ἐν ὁ αὐτός ἐκκλησία διαπρέπω θεσπίζω ἄρχω εἰμί ἡμέτερος ἐκ Φυλή Ἰούδας καί ἄρχω Ζαβουλών καί ἄρχω Νεφθαλείμ . ἐπί σχολή δέ ἄν τις φιλοκαλέω ὁ ἕκαστος ὁ ἀπόστολος εὑρίσκω Φυλή · ἐπί πᾶς ὁ ζητέω ὁ ὁ εὕρεσις δίδωμι ὑπό ὁ σωτήρ ἐπαγγελία .