ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_108.6
Γενηθήτω αὐτῷ ὡς ἱμάτιον , ὃ περιβάλλεται , καὶ ὡσεὶ ζώνη , ἣν διαπαντὸς περιζώννυται . Τῆς προφητείας λεγούσης εἰς πρόσωπον τοῦ σωτῆρος · οἱ εὐλογοῦντες σε εὐλογοῦνται , καὶ οἱ καταρώμενοί σε κεκατήρανται , ὅπως μὲν οἱ καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης τὸν θεὸν δι’ αὐτοῦ ἐπιγνόντες καὶ πιστεύσαντες εἰς αὐτὸν τῆς ἐκ θεοῦ καταξιοῦνται εὐλογίας , ὡς πληθύνειν καὶ αὔξειν καὶ τὰ σύμπαντα πληροῦν τὴν Χριστοῦ ἐκκλησίαν , τοῖς πᾶσι τυγχάνει πρόδηλον . ὅπως δὲ Ἰουδαῖοι ἀρώμενοι αὐτὸν καὶ βλασφημοῦντες ἐφ’ ἑκάστης ἡμέρας τὴν ἐκ θεοῦ κατάραν εἰς ἑαυτοὺς ἐπισπῶνται , καὶ τοῦτο δῆλον ἀπὸ τοῦ μὴ ἄραι κεφαλὴν μηδὲ ἀνανεῦσαι αὐτοὺς ἀπὸ τῶν χρόνων τῆς κατὰ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἐπιβουλῆς .
Lemmas: γίγνομαι αὐτός ὡς ἱμάτιον , ὅς περιβάλλω , καί ὡσεί ζώνη , ὅς διαπαντός περιζώννυμαι . ὁ προφητεία λέγω εἰς πρόσωπον ὁ σωτήρ · ὁ εὐλογέω σύ εὐλογέω , καί ὁ καταράομαι σύ καταράομαι , ὅπως μέν ὁ κατά ὅλος ὁ οἰκέω ὁ θεός διά αὐτός ἐπιγιγνώσκω καί πιστεύω εἰς αὐτός ὁ ἐκ θεός καταξιόω εὐλογία , ὡς πληθύνω καί αὐξάνω καί ὁ σύμπας πληρόω ὁ Χριστός ἐκκλησία , ὁ πᾶς τυγχάνω πρόδηλος . ὅπως δέ Ἰουδαῖος ἀράομαι αὐτός καί βλασφημέω ἐπί ἕκαστος ἡμέρα ὁ ἐκ θεός καταίρω εἰς ἑαυτοῦ ἐπισπάω , καί οὗτος δῆλος ἀπό ὁ μή ἀείρω κεφαλή μηδέ ἀνανεύω αὐτός ἀπό ὁ χρόνος ὁ κατά ὁ σωτήρ ἐγώ ἐπιβουλή .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_108.7
Ὡσεὶ σκιὰ ἐν τῷ ἐκκλῖναι αὐτὴν ἀντανῃρέθην . ἐξετινάχθην ὡσεὶ ἀκρίδες . Φροντίζων περὶ τῆς ἀπωλείας τῶν ψυχῶν αὐτῶν αὐτοῦ τε ἐκείνου τοῦ προδότου καὶ τῶν τὴν ἐπιβουλὴν αὐτῷ συσκευασαμένων περί τε τῆς ἀποβολῆς καὶ τῆς ἀποπτώσεως τοῦ παντὸς Ἰουδαίων ἔθνους ταράττεσθαι ὡς φιλάνθρωπος ὑπὲρ αὐτῶν ὁμολογεῖ . διό φησι · καὶ ἡ καρδία μου τετάρακται ἐντός μου . διὰ ταῦτα δὲ καὶ ἐν τοῖς εὐαγγελίοις κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ πάθους ἔλεγε · νῦν ἡ ψυχή μου τετάρακται , καί · περίλυπός ἐστιν ἡ ψυχή μου ἕως θανάτου · ἐλύπει γὰρ ὡς εἰκὸς καὶ ἐτάραττεν αὐτὸν ἡ τῶν τοσούτων ἀπώλεια .
Lemmas: ὡσεί σκιά ἐν ὁ ἐκκλίνω αὐτός ἀνταναιρέω . ἐκτινάσσω ὡσεί ἀκρίς . φροντίζω περί ὁ ἀπώλεια ὁ Ψυχή αὐτός αὐτός τε ἐκεῖνος ὁ προδότης καί ὁ ὁ ἐπιβουλή αὐτός συσκευάζω περί τε ὁ ἀποβολή καί ὁ ἀπόπτωσις ὁ πᾶς Ἰουδαῖος ἔθνος ταράσσω ὡς φιλάνθρωπος ὑπέρ αὐτός ὁμολογέω . διό φημί · καί ὁ καρδία ἐγώ ταράσσω ἐντός ἐγώ . διά οὗτος δέ καί ἐν ὁ εὐαγγέλιον κατά ὁ καιρός ὁ πάθος λέγω · νῦν ὁ ψυχή ἐγώ ταράσσω , καί · περίλυπος εἰμί ὁ ψυχή ἐγώ ἠώς θάνατος · λυπέω γάρ ὡς εἰκός καί ταράσσω αὐτός ὁ ὁ τοσοῦτος ἀπώλεια .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_108.8
Βοήθησόν μοι , κύριε , ὁ θεός μου , σῶσόν με κατὰ τὸ ἔλεός σου , καὶ γνώτωσαν , ὅτι ἡ χείρ σου αὕτη , καὶ σύ , κύριε , ἐποίησας αὐτήν . Ἐν τῇ ἐκ νεκρῶν ἀναστάσει γνωστὴ γέγονεν ἡ χεὶρ τοῦ θεοῦ , τουτέστιν ὁ μονογενὴς αὐτοῦ λόγος , ὃς τέως τοὺς πολλοὺς λανθάνων ἐφανερώθη , ὡς αὐτὸς ἑκὼν ὑπέμεινε σταυρὸν αἰσχύνης καταφρονήσας καὶ αὐτὸς τὸ ἑαυτοῦ ἀνέστησε σῶμα δεξιὰ καὶ δύναμις ὢν τοῦ πατρός . γνώτωσαν τοίνυν , φησίν , ὅτι ἡ χείρ σου αὕτη , ἣν ὀνειδίζουσι καὶ χλευάζουσι , σοῦ , κύριε , ποιήσαντος αὐτὴν τῷ εὐδοκῆσαι σῶμα αὐτὴν ἀναλαβεῖν · χεὶρ γὰρ τοῦ θεοῦ ἡ ποιητικὴ ἁπάντων δύναμις αὐτοῦ οὐχ ἑτέρα οὖσα τοῦ δι’ οὗ γέγονε τὰ πάντα θεοῦ λόγου .
Lemmas: βοηθέω ἐγώ , κύριος , ὁ θεός ἐγώ , σῴζω ἐγώ κατά ὁ ἔλεος σύ , καί γνώω , ὅτι ὁ χείρ σύ οὗτος , καί σῦς , κύριος , ποιέω αὐτός . ἐν ὁ ἐκ νεκρός ἀνάστασις γνωστός γίγνομαι ὁ χείρ ὁ θεός , τουτέστιν ὁ μονογενής αὐτός λόγος , ὅς τέως ὁ πολύς λανθάνω φανερόω , ὡς αὐτός ἑκών ὑπομένω σταυρός αἰσχύνη καταφρονέω καί αὐτός ὁ ἑαυτοῦ ἀνίστημι σῶμα δεξιός καί δύναμις εἰμί ὁ πατήρ . γνώω τοίνυν , φημί , ὅτι ὁ χείρ σύ οὗτος , ὅς ὀνειδίζω καί χλευάζω , σύ , κύριος , ποιέω αὐτός ὁ εὐδοκέω σῶμα αὐτός ἀναλαμβάνω · χείρ γάρ ὁ θεός ὁ ποιητικός ἅπας δύναμις αὐτός οὐ ἕτερος εἰμί ὁ διά ὅς γίγνομαι ὁ πᾶς θεός λόγος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_108.9
Οἱ ἐπανιστανόμενοί μοι αἰσχυνθήτωσαν , ὁ δὲ δοῦλός σου εὐφρανθήσεται . Οἱ μὲν οὖν Ἰουδαῖοι μετὰ τὴν κατ’ αὐτοῦ ἐπιβουλὴν ἔρημοι τῆς τοῦ θεοῦ ἐπισκοπῆς γενόμενοι αἰσχύνην περιεβάλλοντο , ὁ δὲ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν εὐφροσύνης εἰσέτι καὶ νῦν πληροῦται ἐπὶ τῇ διὰ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης συνεστώσῃ ἐκκλησίᾳ .
Lemmas: ὁ ἐπανίστημι ἐγώ αἰσχύνω , ὁ δέ δοῦλος σύ εὐφραίνω . ὁ μέν οὖν Ἰουδαῖος μετά ὁ κατά αὐτός ἐπιβουλή ἐρῆμος ὁ ὁ θεός ἐπισκοπή γίγνομαι αἰσχύνη περιβάλλω , ὁ δέ σωτήρ καί κύριος ἐγώ Εὐφρόσυνος εἰσέτι καί νῦν πληρόω ἐπί ὁ διά ὁ ὄνομα αὐτός κατά ὅλος ὁ οἰκέω συνίστημι ἐκκλησία .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_108.10
Ἐνδυσάσθωσαν οἱ ἐνδιαβάλλοντές με ἐντροπήν . Ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον · οἱ ἀντικείμενοι αὐτῷ ἀσχημοσύνην .
Lemmas: ἐνδύω ὁ ἐνδιαβάλλω ἐγώ ἐντροπή . ἤ κατά ὁ Σύμμαχος · ὁ ἀντίκειμαι αὐτός ἀσχημοσύνη .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_108.11
Καὶ περιβαλέσθωσαν ὡσεὶ διπλοΐδα αἰσχύνην αὐτῶν . Καὶ τοῦτο μάθοις ἂν ἐπιστήσας , ποίας ἄρα Ἰουδαίων παῖδες κέκτηνται διανοίας ὁρῶντες τὰ μὲν ἑαυτῶν σεμνὰ καὶ ἅγια ἐκ βάθρων ἠφανισμένα τοῦ δὲ πρὸς αὐτῶν ἀτιμίᾳ περιβληθέντος σταυρῷ τε καὶ θανάτῳ παραδοθέντος , , τὸ μὲν τοῦ θανάτου μνῆμα σπουδαῖς τε καὶ φιλοτιμίαις τετιμημένον , τὰς δὲ διὰ τῆς αὐτοῦ δυνάμεως καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἱδρυθείσας ἐκκλησίας αὐξούσας ὁσημέραι καὶ πληθυνούσας καὶ ἐπὶ μέγα δόξης προϊούσας · ταῦτα γὰρ ὁρῶντες ὀφθαλμοῖς Ἰουδαίων παῖδες , πῶς οὐκ ἐντροπὴν καὶ αἰσχύνην εἰκότως περιβάλλονται ταῖς προκειμέναις προφητείαις ἀκολούθως ;
Lemmas: καί περιβάλλω ὡσεί διπλοΐς αἰσχύνη αὐτός . καί οὗτος μανθάνω εἄν ἐφίστημι , Ποίας ἄρα Ἰουδαῖος παῖς κτάομαι διάνοια ὁράω ὁ μέν ἑαυτοῦ σεμνός καί ἅγιος ἐκ βάθρον ἀφανίζω ὁ δέ πρός αὐτός ἀτιμία περιβάλλω σταυρός τε καί θάνατος παραδίδωμι , , ὁ μέν ὁ θάνατος μνῆμα σπουδή τε καί φιλοτιμία τιμάω , ὁ δέ διά ὁ αὐτός δύναμις κατά ὅλος ὁ οἰκέω ἱδρύω ἐκκλησία αύξων ὁσημέραι καί πληθύνω καί ἐπί μέγας δόξα πρόειμι · οὗτος γάρ ὁράω ὀφθαλμός Ἰουδαῖος παῖς , πῶς οὐ ἐντροπή καί αἰσχύνη εἰκότως περιβάλλω ὁ πρόκειμαι προφητεία ἀκόλουθος ;
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_108.12
Ἐξομολογήσομαι τῷ κυρίῳ σφόδρα ἐν τῷ στόματί μου καὶ ἐν μέσῳ πολλῶν αἰνέσω αὐτόν , ὅτι παρέστη ἐκ δεξιῶν πένητος τοῦ σῶσαι ἐκ τῶν καταδιωκόντων τὴν ψυχήν μου . Πολλῶν τίνων ἢ πάντων τῶν εἰς αὐτὸν πεπιστευκότων ἐθνῶν καὶ τῶν καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἐκκλησιῶν ; αὐτὸς γάρ ἐστιν ὁ εἰπών · ὅπου δύο ἢ τρεῖς συνηγμένοι ἐν τῷ ὀνόματί μου , ἐκεῖ εἰμι ἐν μέσῳ αὐτῶν . διὸ καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἐν μέσῳ τῶν ἐκκλησιῶν παρὰ τοῦ κυρίου τῷ πατρὶ μεγίστη πρόεισιν εὐχαριστία τῆς ἐκ θανάτου σωτηρίας ὡς θεῷ παρ’ ἀνθρώπου συνελθόντων πρὸς αὐτὸν ἁπάντων τῶν δι’ αὐτοῦ σῳζομένων , ὧν ἴδιον τὸ σῴζεσθαι , διότι ἦσαν ὑπὸ τὴν ἀπώλειαν , Χριστὸς δὲ τὴν τούτων ἐσῴζετο σωτηρίαν , ὅσον ἐπέβαλε τῷ τοῦ Ἀδὰμ ὁμοιώματι σωτηρία ὢν θεοῦ κατὰ τὴν θείαν δύναμιν .
Lemmas: ἐξομολογέω ὁ κύριος σφόδρα ἐν ὁ στόμα ἐγώ καί ἐν μέσος πολύς αἰνέω αὐτός , ὅτι παρίστημι ἐκ δεξιός πένης ὁ σῴζω ἐκ ὁ καταδιώκω ὁ Ψυχή ἐγώ . πολλες τίνω ἢ πᾶς ὁ εἰς αὐτός πιστεύω ἔθνος καί ὁ κατά ὅλος ὁ οἰκέω ἐκκλησία ; αὐτός γάρ εἰμί ὁ εἶπον · ὅπου δύο ἢ τρεῖς συνάγω ἐν ὁ ὄνομα ἐγώ , ἐκεῖ εἰμί ἐν μέσος αὐτός . διό κατά ὅλος ὁ οἰκέω ἐν μέσος ὁ ἐκκλησία παρά ὁ κύριος ὁ πατήρ μέγας πρόειμι εὐχαριστία ὁ ἐκ θάνατος σωτηρία ὡς θεός παρά ἄνθρωπος συνέρχομαι πρός αὐτός ἅπας ὁ διά αὐτός σῴζω , ὅς ἴδιος ὁ σῴζω , διότι εἰμί ὑπό ὁ ἀπώλεια , Χριστός δέ ὁ οὗτος σῴζω σωτηρία , ὅσος ἐπιβάλλω ὁ ὁ Ἀδάμ ὁμοίωμα σωτηρία εἰμί θεός κατά ὁ θεῖος δύναμις .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_109.1
Εἶπεν ὁ κύριος τῷ κυρίῳ μου · κάθου ἐκ δεξιῶν μου , ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου . Σφόδρα καὶ ἀκριβῆ καὶ ἀληθῆ λόγον ἐπεσημήνατο ὁ σωτὴρ ἡμῶν εἰρηκώς · πῶς οὖν ὁ Δαυὶδ ἐν πνεύματι καλεῖ αὐτὸν κύριον ; οὐ γὰρ ἂν ἐκτὸς πνεύματος ἁγίου οἷός τε εἰπεῖν ὁ Δαυὶδ τό · εἶπεν ὁ κύριος τῷ κυρίῳ μου · κάθου ἐκ δεξιῶν μου · πόθεν γὰρ παρῆν ἀνθρωπίνῳ λογισμῷ ἡ γνῶσις τῆς τοῦ πατρὸς πρὸς τὸν ὠνομασμένον αὐτοῦ κύριον κοινολογίας ; ὁ μὲν οὖν θρόνος τὴν βασιλικὴν ἀξίαν σημαίνει , ἡ δὲ κάθισις τὸ βέβαιον καὶ τὸ ἑδραῖον καὶ τὸ ἀσάλευτον τῆς ἐν τῇ βασιλείᾳ διαμονῆς , τὸ δὲ ἐκ δεξιῶν τὸ τῶν ἀγαθῶν εἶναι καὶ δεξιῶν τοῦ πατρὸς δωρημάτων κοινωνόν · πάντα γὰρ τὰ δεξιὰ φαιδρά τε καὶ ἀγαθὰ καὶ σωτήρια χορηγεῖ ὁ υἱὸς ὡς παρὰ πατρός . ἐχθροὺς δέ φησι τοὺς διὰ τοῦ προτεταγμένου ψαλμοῦ δεδηλωμένους , καὶ οὐ μόνον , ἀλλὰ καὶ πάσας τὰς ἀντικειμένας δυνάμεις · πάντα γὰρ ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ θήσειν ὁ πατὴρ ἐπαγγέλλεται διὰ τοῦ προκειμένου ψαλμοῦ .
Lemmas: εἶπον ὁ κύριος ὁ κύριος ἐγώ · κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ , ἠώς εἄν τίθημι ὁ ἐχθρός σύ ὑποπόδιον ὁ πούς σύ . σφόδρα καί ἀκριβής καί ἀληθής λόγος ἐπισημαίνω ὁ σωτήρ ἐγώ εἴρω · πῶς οὖν ὁ Δαυίδ ἐν πνεῦμα καλέω αὐτός κύριος ; οὖον γάρ εἄν ἐκτός πνεῦμα ἅγιος οἷος τε εἶπον ὁ Δαυίδ ὁ · εἶπον ὁ κύριος ὁ κύριος ἐγώ · κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ · πόθεν γάρ πάρειμι ἀνθρώπινος λογισμός ὁ γνῶσις ὁ ὁ πατήρ πρός ὁ ὀνομάζω αὐτός κύριος κοινολογία ; ὁ μέν οὖν θρόνος ὁ βασιλικός ἄξιος σημαίνω , ὁ δέ κάθισις ὁ βέβαιος καί ὁ ἑδραῖος καί ὁ ἀσάλευτος ὁ ἐν ὁ βασίλεια διαμονή , ὁ δέ ἐκ δεξιός ὁ ὁ ἀγαθός εἰμί καί δεξιός ὁ πατήρ δώρημα κοινωνός · πᾶς γάρ ὁ δεξιός φαιδρός τε καί ἀγαθός καί σωτήριος χορηγέω ὁ υἱός ὡς παρά πατήρ . ἐχθρός δέ φημί ὁ διά ὁ προτάσσω ψαλμός δηλόω , καί οὖον μόνος , ἀλλά καί πᾶς ὁ ἀντίκειμαι δύναμις · πᾶς γάρ ὑπό ὁ πούς αὐτός τίθημι ὁ πατήρ ἐπαγγέλλω διά ὁ πρόκειμαι ψαλμός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_109.2
Τέως μέν , φησίν , παρ’ ἐμοὶ βασίλευε καὶ τὴν παρ’ ἐμοῦ τιμὴν καὶ δόξαν κάτεχε . ἠρέμα δὲ τῶν νῦν πολεμούντων τῇ ἐκκλησίᾳ καὶ τῷ σῷ ὀνόματι ἐξ ἐναντίας ἱσταμένων καθαιρομένων καὶ τοῖς σοῖς ποσὶν ὑποταττομένων ἔσται καιρός , ὁπηνίκα τὴν κατὰ πάντων ἀναλήψῃ βασιλείαν .
Lemmas: Τέως μέν , φημί , παρά ἐγώ βασιλεύω καί ὁ παρά ἐγώ τιμή καί δόξα κατέχω . ἠρέμα δέ ὁ νῦν πολεμέω ὁ ἐκκλησία καί ὁ σός ὄνομα ἐκ ἐναντίος ἵστημι καθαίρω καί ὁ σός πούς ὑποτάσσω εἰμί καιρός , ὁπηνίκα ὁ κατά πᾶς ἀναλαμβάνω βασίλειος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_109.3
Ῥάβδον δυνάμεώς σου ἐξαποστελεῖ κύριος ἐκ Σιών . καὶ κατακυρίευε ἐν μέσῳ τῶν ἐχθρῶν σου . Ῥάβδον δυνάμεως ἐν τούτοις ἡγοῦμαι τὸν εὐαγγελικὸν λόγον εἰρῆσθαι . ἐπίστησον δὲ μήποτε καθ’ ἕτερον τρόπον ῥάβδος δυνάμεως εἴρηται ἐνταῦθα ἡ ἐν δευτέρῳ ψαλμῷ κεκλημένη ῥάβδος σιδηρᾶ . ὁ μὲν οὖν εὐαγγελικὸς λόγος ὁ τῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν δυνάμεως καὶ τῆς κατ’ αὐτὸν οἰκονομίας ἀπαγγελτικὸς ἡ παιδευτικὴ καὶ σωτήριος εἴη ἂν ῥάβδος , ἡ δὲ τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ καὶ πολεμίων τῆς αὐτοῦ ἐκκλησίας καθαιρετικὴ καλουμένη σιδηρᾶ , δι’ ἧς ὡς σκεῦος κεραμέως συντρίψειν λέγεται τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ . ἐπεὶ τοίνυν ὁ Χριστὸς τὰς ἐκκλησίας αὐτοῦ ἐν μέσαις ταῖς πόλεσι καὶ ἐν αὐτοῖς μέσοις ἔθνεσι μεταξύ τε τῶν ἐχθρῶν καὶ πολεμίων συνεστήσατο , ἀναγκαίως λέλεκται , ὅτι ῥάβδον δυνάμεώς σου ἐξαποστελεῖ κύριος ἐκ Σιών , ἵνα κατακυριεύσῃ ἐν μέσῳ τῶν ἐχθρῶν σου · ἀπὸ γὰρ τῆς ἐπουρανίου Σιών , δι’ ἧς πολλὰ πολλάκις αἱ γραφαὶ παραδεδώκασι , μίαν τινὰ ῥάβδον ἀπελαστικὴν τῶν σῶν ἐχθρῶν , οὐκ ἄλλοθεν , ἀλλ’ ἐκ τῆς σῆς δυνάμεως , εἰς ἀνθρώπους ἀποστελεῖ κύριος ὁ θεός , ὅπως ἐν μέσαις αὐταῖς ταῖς πόλεσι καὶ ἐν μέσοις τοῖς ἐχθροῖς κατακυριεύῃς τῶν σῶν ἐκκλησιῶν . περὶ ταύτης εἴρηται · ἐκ Σιὼν ἡ εὐπρέπεια τῆς ὡραιότητος αὐτοῦ , καὶ ὅτι ἥξει ἐκ Σιὼν ὁ ῥυόμενος .
Lemmas: ῥάβδος δύναμις σύ ἐξαποστέλλω κύριος ἐκ Σιών . καί κατακυριεύω ἐν μέσος ὁ ἐχθρός σύ . ῥάβδος δύναμις ἐν οὗτος ἡγέομαι ὁ εὐαγγελικός λόγος εἴρω . ἐφίστημι δέ μήποτε κατά ἕτερος τρόπος ῥάβδος δύναμις εἴρω ἐνταῦθα ὁ ἐν δύο ψαλμός καλέω ῥάβδος σίδηρος . ὁ μέν οὖν εὐαγγελικός λόγος ὁ ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ δύναμις καί ὁ κατά αὐτός οἰκονομία ἀπαγγελτικός ὁ παιδευτικός καί σωτήριος εἰμί εἄν ῥάβδος , ὁ δέ ὁ ἐχθρός αὐτός καί πολέμιος ὁ αὐτός ἐκκλησία καθαιρετικός καλέω σίδηρος , διά ὅς ὡς σκεῦος κεραμεύς συντρίβω λέγω ὁ ἐχθρός αὐτός . ἐπεί τοίνυν ὁ Χριστός ὁ ἐκκλησία αὐτός ἐν μέσος ὁ πόλις καί ἐν αὐτός μέσος ἔθνος μεταξύ τε ὁ ἐχθρός καί πολέμιος συνίστημι , ἀναγκαῖος λέγω , ὅτι ῥάβδος δύναμις σύ ἐξαποστέλλω κύριος ἐκ Σιών , ἵνα κατακυρίευση ἐν μέσος ὁ ἐχθρός σύ · ἀπό γάρ ὁ ἐπουράνιος Σιών , διά ὅς πολύς πολλάκις ὁ γραφή παραδίδωμι , εἷς τις ῥάβδος ἀπελαστικός ὁ σός ἐχθρός , οὐ ἄλλοθεν , ἀλλά ἐκ ὁ σός δύναμις , εἰς ἄνθρωπος ἀποστέλλω κύριος ὁ θεός , ὅπως ἐν μέσος αὐτός ὁ πόλις καί ἐν μέσος ὁ ἐχθρός κατακυριεύω ὁ σός ἐκκλησία . περί οὗτος εἴρω · ἐκ Σιών ὁ Εὐπρέπεια ὁ ὡραιότης αὐτός , καί ὅτι ἥκω ἐκ Σιών ὁ ῥύομαι .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_109.4
Μετὰ σοῦ ἡ ἀρχὴ ἐν ἡμέρᾳ τῆς δυνάμεώς σου ἐν ταῖς λαμπρότησιν τῶν ἁγίων . Ἀνθ’ οὗ ὁ μὲν Ἀκύλας φησί · μετὰ σοῦ ἑκουσιασμοὶ ἐν ἡμέρᾳ εὐπορίας σου ἐν διαπρεπίαις ἡγιασμένου , ὁ δὲ Σύμμαχος · ὁ λαός σου ἡγεμονικοὶ ἐν ἡμέρᾳ τῆς ἰσχύος σου ἐν ὄρεσιν ἁγίοις , · μετὰ σοῦ ἑκουσιασμοὶ ἐν ἡμέρᾳ δυνάμεώς σου ἐν δόξῃ τῶν ἁγίων . παρίστησι δὲ διὰ τούτων ὁ λόγος , ὅτι μὴ ἐπάναγκες τοὺς εἰς αὐτὸν πιστεύοντας ὑποχειρίους ποιήσεται τῇ αὐτοῦ ἀρχῇ , ἀλλὰ τοὺς μετὰ προθυμίας ἐθελοντὶ στέργοντας καὶ ἀγαπῶντας τὸν αὐτοῦ λόγον , τούτους προσδέξεται . διό φησι κατὰ τὸν Ἀκύλαν · μετὰ σοῦ ἑκουσιασμοί μου ἐν ἡμέρᾳ εὐπορίας σου . ὁ δὲ Σύμμαχος φάσκων · ὁ λαός σου ἡγεμονικοὶ ἐν ἡμέρᾳ τῆς ἰσχύος σου ἐν ὄρεσιν ἁγίοις , τὰ τέλη παρίστησι τῶν διὰ τοῦ σωτηρίου λόγου κατορθούντων . ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἰσχύος , τουτέστιν ἐν τῷ τῆς βασιλείας καιρῷ , διαπρέπουσιν οἱ θεμέλιοι αὐτοῦ ἐν τοῖς ὄρεσι τοῖς ἁγίοις ἐν διαπρεπείαις ἡγιασμένου · εὐποροῦντος γάρ , φησί , τοῦ σοῦ λόγου καὶ διαπρέποντος ἑκουσιασμοὶ ἔσονται οὐ παρὰ προαίρεσιν ἀναγκασθησομένων , ἀλλ’ ἑκουσίᾳ γνώμῃ καὶ προθυμίᾳ προελευσομένων τῇ σῇ εὐπορίᾳ καὶ τῇ σῇ διδασκαλίᾳ .
Lemmas: μετά σύ ὁ ἀρχή ἐν ἡμέρα ὁ δύναμις σύ ἐν ὁ λαμπρότης ὁ ἅγιος . ἀντί ὅς ὁ μέν Ἀκύλας φημί · μετά σύ ἑκουσιασμός ἐν ἡμέρα εὐπορία σύ ἐν διαπρέπω ἁγίζω , ὁ δέ Σύμμαχος · ὁ λαός σύ ἡγεμονικός ἐν ἡμέρα ὁ ἰσχύς σύ ἐν ὄρος ἅγιος , · μετά σύ ἑκουσιασμός ἐν ἡμέρα δύναμις σύ ἐν δόξα ὁ ἅγιος . παρίστημι δέ διά οὗτος ὁ λόγος , ὅτι μή ἐπανάγκης ὁ εἰς αὐτός πιστεύω ὑποχείριος ποιέω ὁ αὐτός ἀρχή , ἀλλά ὁ μετά προθυμία ἐθελοντί στέργω καί ἀγάπη ὁ αὐτός λόγος , οὗτος προσδέχομαι . διό φημί κατά ὁ Ἀκύλας · μετά σύ ἑκουσιασμός ἐγώ ἐν ἡμέρα εὐπορία σύ . ὁ δέ Σύμμαχος φάσκω · ὁ λαός σύ ἡγεμονικός ἐν ἡμέρα ὁ ἰσχύς σύ ἐν ὄρος ἅγιος , ὁ τέλος παρίστημι ὁ διά ὁ σωτήριος λόγος κατορθόω . ἐν ὁ ἡμέρα ὁ ἰσχύς , τουτέστιν ἐν ὁ ὁ βασίλεια καιρός , διαπρέπω ὁ θεμέλιος αὐτός ἐν ὁ ὄρος ὁ ἅγιος ἐν διαπρέπεια ἁγίζω · εὐπορέω γάρ , φημί , ὁ σύ λόγος καί διαπρέπω ἑκουσιασμός εἰμί οὖον παρά προαίρεσις ἀναγκάζω , ἀλλά ἑκούσιος γνώμη καί προθυμία προέρχομαι ὁ σός εὐπορία καί ὁ σός διδασκαλία .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_109.5
Ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐξεγέννησά σε . Ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε . Ἀκύλας · ἀπὸ μήτρας ἐξωρθρισμένη σοι δρόσος παιδιότητός σου . ὁ δὲ Σύμμαχος · ὡς κατ’ ὄρθρον σοι δρόσος ἡ νεότης σου . · ἐκ μήτρας ἀπὸ ὄρθρου σοι δρόσος νεότητός σου . καὶ ἔοικέ γε διὰ τούτων τῆς ἐνσάρκου γεννήσεως αὐτοῦ τὴν οἰκονομίαν σημαίνειν · ἀπὸ γὰρ μήτρας , φησί , γενήσεται δρόσος ἐξωρθρισμένη τῆς παιδιότητός σου ἢ ἐκ μήτρας γενήσεταί σοι δρόσος σου ὄρθρου ἐν τῇ νεότητί σου . σημαίνεσθαι δὲ διὰ τούτων ἡγοῦμαι τὸ μὴ ἐκ σπέρματος ἀνδρός , ἀλλ’ ἐξ ἁγίου πνεύματος συστῆναι αὐτοῦ τὴν ἔνσαρκον γέννησιν · οἷα γὰρ δρόσος ἄνωθεν ἐξ οὐρανοῦ φερομένη , οὕτω πως καὶ ἐν τῇ μήτρᾳ τῆς κυοφορούσης αὐτὸν μητρὸς ἡ τῆς σαρκὸς ὑπέστη σύστασις ἐν τῇ παιδιότητι αὐτοῦ . ἀντὶ δὲ τοῦ ἐκ γαστρὸς ἢ ἀπὸ μήτρας τὸ ἔχει Μαριάμ . οἶδα δὲ εἰς τοῦτο τινὸς ἀκούσας ὡς τῆς Ἑβραϊκῆς φωνῆς ἐνταῦθα τῆς Μαρίας μνημονευσάσης · τὸ γὰρ Μαριὰμ τὸ Μαρίας ὄνομα σημαίνει ὡς ὀνομαστὶ διὰ τούτων τῆς θεοτόκου μνημονευθείσης .
Lemmas: ἐκ γαστήρ πρό Ἑωσφόρος ἐκγεννάω σύ . ἐκ γαστήρ πρό Ἑωσφόρος γεννάω σύ . Ἀκύλας · ἀπό μήτρα ἐξορθρίζω σύ δρόσος παιδιότης σύ . ὁ δέ Σύμμαχος · ὡς κατά ὄρθρος σύ δρόσος ὁ νεότης σύ . · ἐκ μήτρα ἀπό ὄρθρος σύ δρόσος νεότης σύ . καί ἔοικα γε διά οὗτος ὁ ἔνσαρκος γέννησις αὐτός ὁ οἰκονομία σημαίνω · ἀπό γάρ μήτρα , φημί , γίγνομαι δρόσος ἐξορθρίζω ὁ παιδιότης σύ ἢ ἐκ μήτρα γίγνομαι σύ δρόσος σύ ὄρθρος ἐν ὁ νεότης σύ . σημαίνω δέ διά οὗτος ἡγέομαι ὁ μή ἐκ σπέρμα ἀνήρ , ἀλλά ἐκ ἅγιος πνεῦμα συνίστημι αὐτός ὁ ἔνσαρκος γέννησις · οἷος γάρ δρόσος ἄνωθεν ἐκ οὐρανός φέρω , οὗτος πως καί ἐν ὁ μήτρα ὁ κυοφορέω αὐτός μήτηρ ὁ ὁ σάρξ ὑφίστημι σύστασις ἐν ὁ παιδιότης αὐτός . ἀντί δέ ὁ ἐκ γαστήρ ἢ ἀπό μήτρα ὁ ἔχω Μαρία . οἶδα δέ εἰς οὗτος τις ἀκούω ὡς ὁ ἑβραικός φωνή ἐνταῦθα ὁ Μαρία μνημονεύω · ὁ γάρ Μαρία ὁ Μαρία ὄνομα σημαίνω ὡς ὀνομαστί διά οὗτος ὁ θεοτόκος μνημονεύω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_109.6
Ὤμοσε κύριος καὶ οὐ μεταμεληθήσεται · σὺ εἶ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ . Σφόδρα μοι δοκεῖ ἀκολούθως τῇ προγεγραμμένῃ λέξει συνῆφθαι τὰ προκείμενα · εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα γένεσιν τὴν ἀπὸ μήτρας ὑπέμεινας , φησίν , καὶ γεγέννησαι οἷα δρόσος ἐξ ἁγίου πνεύματος ἐν τῇ παιδιότητί σου σάρκα ἀναλαβών , ἀλλ’ οὐχ’ ὁμοίως τοῖς λοιποῖς ἀνθρώποις καὶ τὴν καταστροφὴν τοῦ βίου ποιήσεις , διαμενεῖς δὲ εἰς τὸν αἰῶνα ἱερώμενος τῷ θεῷ καὶ πατρί · τοῦτο γὰρ ὥρισται , καὶ μεθ’ ὅρκου βεβαιώσεως τοῦτο ἀποφαίνεται πρὸς τοῦ σοῦ πατρός .
Lemmas: ὄμνυμι κύριος καί οὖον μεταμέλομαι · σύ εἰμί ἱερεύς εἰς ὁ αἰών κατά ὁ τάξις Μελχισεδέκ . σφόδρα ἐγώ δοκέω ἀκόλουθος ὁ προγράφω λέγω συνάπτω ὁ πρόκειμαι · εἰμί γάρ καί ὁ μάλιστα γένεσις ὁ ἀπό μήτρα ὑπομένω , φημί , καί γεννάω οἷος δρόσος ἐκ ἅγιος πνεῦμα ἐν ὁ παιδιότης σύ σάρξ ἀναλαμβάνω , ἀλλά οὐ ὁμοίως ὁ λοιπός ἄνθρωπος καί ὁ καταστροφή ὁ βίος ποιέω , διαμένω δέ εἰς ὁ αἰών ἱεράομαι ὁ θεός καί πατήρ · οὗτος γάρ ὁρίζω , καί μετά Ὅρκος βεβαίωσις οὗτος ἀποφαίνω πρός ὁ σύ πατήρ .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_110.1
Ἀλληλούια . Τὰ τῆς προγραφῆς τοῦ προκειμένου καὶ τῶν ἐφεξῆς αὐτῷ παρίστησι μὴ διὰ ψαλτηρίου εἰρῆσθαι τὰ προκείμενα μηδὲ ᾠδῆς ἐπέχειν τόπον , ἀλλὰ μηδὲ προσευχῆς μηδέ τινος τῶν ἄλλων προγραφῶν , εἶναι δὲ ὕμνους εὐχαριστηρίους . διὸ καὶ ἐπιγεγραμμένοι εἰσὶν ἀλληλούια , ὅπερ μεταβαλλόμενον εἰς τὴν Ἑλλάδα φωνὴν αἶνον θεοῦ σημαίνει .
Lemmas: ἀλληλούια . ὁ ὁ προγραφή ὁ πρόκειμαι καί ὁ ἐφεξῆς αὐτός παρίστημι μή διά ψαλτήριον εἴρω ὁ πρόκειμαι μηδέ ᾠδή ἐπέχω τόπος , ἀλλά μηδέ προσευχή μηδέ τις ὁ ἄλλος προγραφή , εἰμί δέ ὕμνος εὐχαριστήριος . διό καί ἐπιγεγραμμένοι εἰμί ἀλληλούια , ὅσπερ μεταβάλλω εἰς ὁ Ἑλλάς φωνή αἶνος θεός σημαίνω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_110.2
Ἐξομολογήσομαί σοι , κύριε , ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου ἐν βουλῇ εὐθείων καὶ συναγωγῇ . μεγάλα τὰ ἔργα κυρίου . Σφόδρα ἀκολούθως μετὰ τὴν ἀποδοθεῖσαν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν προφητείαν εὐχαριστήριος ὕμνος διὰ τῶν προκειμένων συνάπτεται ἐκ προσώπου λελεγμένος αὐτοῦ τοῦ σωτῆρος εὐχαριστοῦντος τῷ ἑαυτοῦ πατρὶ ἐπὶ τῇ πάντων ἀνθρώπων σωτηρίᾳ · ἡ γὰρ ἐξομολόγησις ἔστι μὲν ὅτε κατὰ τὴν συνήθειαν τῆς γραφῆς ἁμαρτιῶν ὁμολογίαν σημαίνει , ἔστι δ’ ὅτε εὐχαριστίαν παρίστησιν . αὐτίκα δ’ οὖν ἐν εὐαγγελίοις αὐτὸς ὁ σωτὴρ ἡμῶν , ἐπὰν λέγῃ · ἐξομολογοῦμαί σοι , πάτερ , κύριε τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς , ὅτι ἀπέκρυψας ταῦτα ἀπὸ σοφῶν καὶ συνετῶν καὶ ἀπεκάλυψας αὐτὰ νηπίοις , ἄντικρυς εὐχαριστίαν σημαίνει . καὶ τό γε αἴτιον τῆς εὐχαριστίας ἑξῆς παρίστησι λέγων , ὅτι δὴ ἔσται καιρός , ἐν ᾧ ἐν βουλῇ καὶ συναγωγῇ οὐκέτι σκολιῶν ἀνδρῶν οὐδὲ διαστρόφων , ἀλλ’ ἀγαθῶν καὶ εὐθείων ψυχῶν τὸν εὐχαριστήριον ὕμνον ἀποδώσω σοι τῷ ἐμαυτοῦ πατρί . σημαίνει δὲ διὰ τούτων τὴν καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἱδρυθεῖσαν διὰ τῆς αὐτοῦ χάριτος ἐκκλησίαν . βουλὴν δὲ εὐθείων ὠνόμασε τὸ τάγμα τῶν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ ἁγίων . συναγωγὴν δὲ δεύτερον τάγμα μετὰ τὴν βουλὴν τῶν εὐθείων σημαίνει τῶν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ τὸ δεύτερον τοῦ πλήθους ἄθροισμα .
Lemmas: ἐξομολογέομαι σύ , κύριος , ἐν ὅλος Καρδία ἐγώ ἐν βουλή εὐθύς καί συναγωγή . μέγας ὁ ἔργον κύριος . σφόδρα ἀκόλουθος μετά ὁ ἀποδίδωμι ὁ σωτήρ ἐγώ προφητεία εὐχαριστήριος ὕμνος διά ὁ πρόκειμαι συνάπτω ἐκ πρόσωπον λέγω αὐτός ὁ σωτήρ εὐχαριστέω ὁ ἑαυτοῦ πατήρ ἐπί ὁ πᾶς ἄνθρωπος σωτηρία · ὁ γάρ ἐξομολόγησις εἰμί μέν ὅτε κατά ὁ συνήθεια ὁ γραφεύς ἁμαρτία ὁμολογία σημαίνω , εἰμί δέ ὅτε εὐχαριστία παρίστημι . αὐτίκα δέ οὖν ἐν εὐαγγέλιον αὐτός ὁ σωτήρ ἐγώ , ἐπάν λέγω · ἐξομολογέω σύ , πατήρ , κύριος ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , ὅτι ἀποκρύπτω οὗτος ἀπό σοφός καί συνετός καί ἀποκαλύπτω αὐτός νήπιος , ἄντικρυς εὐχαριστία σημαίνω . καί ὁ γε αἴτιος ὁ εὐχαριστία ἑξῆς παρίστημι λέγω , ὅτι δή εἰμί καιρός , ἐν ὅς ἐν βουλή καί συναγωγή οὐκέτι σκολιός ἀνήρ οὐδέ διάστροφος , ἀλλά ἀγαθός καί εὐθύς Ψυχή ὁ εὐχαριστήριος ὕμνος ἀποδίδωμι σύ ὁ ἐμαυτοῦ πατήρ . σημαίνω δέ διά οὗτος ὁ κατά ὅλος ὁ οἰκέω ἱδρύω διά ὁ αὐτός χάρις ἐκκλησία . βουλή δέ εὐθύς ὀνομάζω ὁ τάγμα ὁ ἐν ὁ ἐκκλησία αὐτός ἅγιος . συναγωγή δέ δύο τάγμα μετά ὁ βουλή ὁ εὐθύς σημαίνω ὁ ἐν ὁ ἐκκλησία αὐτός ὁ δύο ὁ πλῆθος ἄθροισμα .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_110.3
Ἐξομολόγησις καὶ μεγαλοπρέπεια τὸ ἔργον αὐτοῦ , καὶ ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος . μνείαν ἐποιήσατο τῶν θαυμασίων αὐτοῦ . Σημαίνει δὲ διὰ τοῦ τῆς δικαιοσύνης ὀνόματος τὴν τοῦ σωτηρίου εὐαγγελίου δύναμιν , περὶ ἧς φησι ὁ ἀπόστολος · οὐ γὰρ ἐπαισχύνομαι τὸ εὐαγγέλιον · δύναμις γὰρ θεοῦ ἐστιν εἰς σωτηρίαν παντὶ τῷ πιστεύοντι , Ἰουδαίῳ τε πρῶτον καὶ Ἕλληνι · δικαιοσύνη γὰρ θεοῦ ἐν αὐτῷ ἀποκαλύπτεται . τὸ γὰρ μηκέτι ἑνὶ ἔθνει τῶν Ἰουδαίων , ἀλλ’ ἐξ ἴσου πᾶσιν ἀνθρώποις καὶ τοῖς καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἔθνεσι κεκηρύχθαι τὴν εἰς τὸν θεὸν ἐπιστροφὴν τῆς ἀνωτάτω δικαιοσύνης ἔργον ἦν . τοῦτο δὲ καὶ ἐξαίρετον ἦν αὐτοῦ ἔργον πεπληρωμένον πάσης καὶ μεγαλοπρεπείας καὶ δοξολογίας . διὸ καὶ ἡ πέμπτη ἔκδοσίς φησιν · δόξα καὶ μεγαλοπρέπεια τὸ ἔργον αὐτοῦ . Ἐπιλέγει δὲ τούτοις ἑξῆς · μνείαν ἐποιήσατο τῶν θαυμασίων αὐτοῦ · τῶν γὰρ πάλαι διὰ τῶν προφητῶν προηγορευμένων μνείαν ποιησάμενος ὁ Χριστὸς ἔργοις ἐπλήρου τὰ προρρηθέντα · οὗτοι γὰρ θείῳ πνεύματι προὔλεγον θεσπίζοντες τὰ μέλλοντα ἔσεσθαι ὑπ’ αὐτοῦ , προορῶντες αὐτοῦ τὰ θαυμάσια . αὐτίκα γοῦν φησι · καὶ ἔσται σημεῖα καὶ τέρατα ἐν τῷ οἴκῳ Ἰσραήλ . καὶ πάλιν · τότε ἀνοιχθήσονται ὀφθαλμοὶ τυφλῶν , καὶ ὦτα κωφῶν ἀκούσονται . τότε ἁλεῖται ὡς ἔλαφος ὁ χωλός , καὶ τρανὴ ἔσται γλῶσσα μογγιλάλων , καὶ ὅσα τοιαῦτα ἐν ταῖς προφητείαις μὲν εἴρηται . μνείαν δὲ τούτων ὁ Χριστὸς ἐποιήσατο τῶν θαυμασίων ἔργοις ἐπιτελῶν τὰ προηγορευμένα .
Lemmas: ἐξομολόγησις καί μεγαλοπρέπεια ὁ ἔργον αὐτός , καί ὁ δικαιοσύνη αὐτός μένω εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . μνεία ποιέω ὁ θαυμάσιος αὐτός . σημαίνω δέ διά ὁ ὁ δικαιοσύνη ὄνομα ὁ ὁ σωτήριος εὐαγγέλιον δύναμις , περί ὅς φημί ὁ ἀπόστολος · οὖον γάρ ἐπαισχύνομαι ὁ εὐαγγέλιον · δύναμις γάρ θεός εἰμί εἰς σωτηρία πᾶς ὁ πιστεύω , Ἰουδαῖος τε πρῶτος καί Ἕλλην · δικαιοσύνη γάρ θεός ἐν αὐτός ἀποκαλύπτω . ὁ γάρ μηκέτι εἷς ἔθνος ὁ Ἰουδαῖος , ἀλλά ἐκ ἴσος πᾶς ἄνθρωπος καί ὁ κατά ὅλος ὁ οἰκέω ἔθνος κηρύσσω ὁ εἰς ὁ θεός ἐπιστροφή ὁ ἄνω2 δικαιοσύνη ἔργον εἰμί . οὗτος δέ καί ἐξαίρω εἰμί αὐτός ἔργον πληρόω πᾶς καί μεγαλοπρέπεια καί δοξολογία . διό καί ὁ πέμπτος ἔκδοσις φημί · δόξα καί μεγαλοπρέπεια ὁ ἔργον αὐτός . ἐπιλέγω δέ οὗτος ἑξῆς · μνεία ποιέω ὁ θαυμάσιος αὐτός · ὁ γάρ πάλαι διά ὁ προφήτης προαγορεύω μνεία ποιέω ὁ Χριστός ἔργον πληρόω ὁ προλέγω · οὗτος γάρ θεῖον πνεῦμα προλέγω2 θεσπίζω ὁ μέλλω εἰμί ὑπό αὐτός , προοράω αὐτός ὁ θαυμάσιος . αὐτίκα γοῦν φημί · καί εἰμί σημεῖον καί τέρας ἐν ὁ οἶκος Ἰσραήλ . καί πάλιν · τότε ἀνοίγνυμι ὀφθαλμός τυφλός , καί οὖς κωφός ἀκούω . τότε ἅλλομαι ὡς ἔλαφος ὁ χωλός , καί τρανός εἰμί γλῶσσα μογγίλαλος , καί ὅσος τοιοῦτος ἐν ὁ προφητεία μέν εἴρω . μνεία δέ οὗτος ὁ Χριστός ποιέω ὁ θαυμάσιος ἔργον ἐπιτελέω ὁ προαγορεύω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_110.4
Ἐλεήμων καὶ οἰκτίρμων ὁ κύριος τροφὴν ἔδωκε τοῖς φοβουμένοις αὐτόν , μνησθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα διαθήκης αὐτοῦ . ἰσχὺν ἔργων αὐτοῦ ἀνήγγειλε τῷ λαῷ αὐτοῦ τοῦ δοῦναι αὐτοῖς κληρονομίαν ἐθνῶν . Καὶ τί χρὴ λέγειν , ὅπως τροφὴν ἔδωκε τοῖς φοβουμένοις αὐτὸν ὁ δωρητικὸς ἀληθῶς καὶ οἰκτίρμων καὶ ἐλεήμων θεὸς αὐτὸν τὸν ἄρτον τὸν ἐπουράνιον τὸν χριστὸν αὐτοῦ δωρησάμενος ἀνθρώποις , ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ σωτὴρ ἡμῶν τροφὴν ἔδωκε τοῖς φοβουμένοις αὐτὸν τότε μὲν τὰ πλήθη ἐπὶ τῆς ἐρήμου θρέψας , τότε δὲ τοῖς αὐτοῦ μαθηταῖς τὸν τῆς καινῆς διαθήκης μυστικὸν ἄρτον μεταδοὺς καὶ εἰπὼν αὐτοῖς · λάβετε , φάγετε . τοῦτό μου ἐστὶ τὸ σῶμα τὸ ὑπὲρ ὑμῶν διδόμενον ; τί δεῖ λέγειν , ὡς οὐκ ἐκείνοις μόνοις , ἀλλὰ καὶ πᾶσιν ἁπαξαπλῶς εἰσέτι καὶ νῦν καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης τοῖς φοβουμένοις αὐτὸν τροφὴν παντοίαν δίδωσι πνεύματι μὲν θείῳ τρέφων τὰς τῶν εἰς αὐτὸν πιστευόντων ψυχάς , ταῖς δ’ ἐνθέοις διδασκαλίαις αὐτοῦ στηρίζων αὐτάς ; Ὥσπερ δὲ ἀνωτέρω εἴρηται · μνείαν ἐποιήσατο τῶν θαυμασίων αὐτοῦ , οὕτω καὶ νῦν λέλεκται · μνησθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα διαθήκης αὐτοῦ . ποίας δὲ ταύτης ἢ δηλαδὴ ἧς ἐπηγγείλατο διὰ τῶν προφητῶν αὐτοῦ περὶ τῆς τῶν ἐθνῶν κλήσεως ; διὸ μὴ μνημονεύσας τῶν ἑαυτοῦ ἐπαγγελιῶν διαθήκην ἔδωκε τοῖς φοβουμένοις αὐτόν , δηλαδὴ τοῖς ἀποστόλοις αὐτοῦ . Τούτοις δὴ αὐτοῖς καὶ ἀνήγγειλε τὴν ἰσχὺν τῶν ἔργων αὐτοῦ παιδεύων αὐτοὺς εἰς τὸ γινώσκειν τοὺς λόγους τῆς δυνάμεως , δι’ ὧν ἀποτελεῖ τὰ ἔργα τά τε ἄλλα καὶ δὴ καὶ τὰ τῆς ἐθνῶν κλήσεως , ἥντινα αὐτοῖς ἐδωρεῖτο . δι’ ὧν σαφῶς παρίστανται , ὡς ἄρα ἡ πᾶσα τοῦ σωτῆρος ἡμῶν εὐχαριστία ἡ διὰ τῶν προκειμένων ὑπὲρ τῆς τῶν ἐθνῶν κλήσεώς τε καὶ σωτηρίας ἀνεπέμπετο ὑπ’ αὐτοῦ τῷ ἑαυτοῦ πατρί .
Lemmas: ἐλεήμων καί οἰκτίρμων ὁ κύριος τροφή δίδωμι ὁ φοβέω αὐτός , μιμνήσκω εἰς ὁ αἰών διαθήκη αὐτός . ἰσχύς ἔργον αὐτός ἀναγγέλλω ὁ λαός αὐτός ὁ δίδωμι αὐτός κληρονομία ἔθνος . καί τίς χρή λέγω , ὅπως τροφή δίδωμι ὁ φοβέω αὐτός ὁ δωρητικός ἀληθής καί οἰκτίρμων καί ἐλεήμων θεός αὐτός ὁ ἄρτος ὁ ἐπουράνιος ὁ χριστός αὐτός δωρέω ἄνθρωπος , ἀλλά καί αὐτός ὁ σωτήρ ἐγώ τροφή δίδωμι ὁ φοβέω αὐτός τότε μέν ὁ πλῆθος ἐπί ὁ ἐρῆμος τρέφω , τότε δέ ὁ αὐτός μαθητής ὁ ὁ καινός διαθήκη μυστικός ἄρτος μεταδίδωμι καί εἶπον αὐτός · λαμβάνω , ἐσθίω . οὗτος ἐγώ εἰμί ὁ σῶμα ὁ ὑπέρ σύ δίδωμι ; τίς δεῖ λέγω , ὡς οὐ ἐκεῖνος μόνος , ἀλλά καί πᾶς ἁπαξαπλῶς εἰσέτι καί νῦν κατά ὅλος ὁ οἰκέω ὁ φοβέω αὐτός τροφή παντοῖος δίδωμι πνεῦμα μέν θεῖον τρέφω ὁ ὁ εἰς αὐτός πιστεύω Ψυχή , ὁ δέ ἔνθεος διδασκαλία αὐτός στηρίζω αὐτός ; ὥσπερ δέ ἀνωτέρω εἴρω · μνεία ποιέω ὁ θαυμάσιος αὐτός , οὗτος καί νῦν λέγω · μιμνήσκω εἰς ὁ αἰών διαθήκη αὐτός . Ποίας δέ οὗτος ἢ δηλαδή ὅς ἐπαγγέλλω διά ὁ προφήτης αὐτός περί ὁ ὁ ἔθνος κλῆσις ; διό μή μνημονεύω ὁ ἑαυτοῦ ἐπαγγελία διαθήκη δίδωμι ὁ φοβέω αὐτός , δηλαδή ὁ ἀπόστολος αὐτός . οὗτος δή αὐτός καί ἀναγγέλλω ὁ ἰσχύς ὁ ἔργον αὐτός παιδεύω αὐτός εἰς ὁ γιγνώσκω ὁ λόγος ὁ δύναμις , διά ὅς ἀποτελέω ὁ ἔργον ὁ τε ἄλλος καί δή καί ὁ ὁ ἔθνος κλῆσις , ὅστις αὐτός δωρέω . διά ὅς σαφῶς παρίστημι , ὡς ἄρα ὁ πᾶς ὁ σωτήρ ἐγώ εὐχαριστία ὁ διά ὁ πρόκειμαι ὑπέρ ὁ ὁ ἔθνος κλῆσις τε καί σωτηρία ἀναπέμπω ὑπό αὐτός ὁ ἑαυτοῦ πατήρ .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_110.5
Ἔργα χειρῶν αὐτοῦ ἀλήθεια καὶ κρίσις . πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ αὐτοῦ , ἐστηριγμέναι εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος , πεποιημέναι ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι . Καὶ ταῦτα τῆς καινῆς διαθήκης οἰκεῖα τυγχάνει ἁρμόζοντα τῇ εἰσαγωγῇ καὶ τῇ στοιχειώσει τῆς εὐαγγελικῆς διδασκαλίας . τίνα δὲ ταῦτα ἀλλ’ ἢ τὸ γνῶναι ἡμᾶς καὶ μαθεῖν , ὅτι τὰ τῆς καινῆς διαθήκης ἔργα οὐκ ἦσαν ἐν τύποις καὶ σκιαῖς καὶ συμβόλοις οἷα τὰ παρὰ Μωυσῇ , ἀλλ’ ἀλήθεια ἦν τὰ ἔργα αὐτοῦ ; διὸ λέλεκται · ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐγένετο . πρὸς δὲ τῇ ἀληθείᾳ καὶ κρίσις ἦν τὰ ἔργα τοῦ σωτῆρος ἡμῶν . διὸ εἴρηται ἐν περὶ αὐτοῦ · καὶ ἔσται δικαιοσύνῃ ἐζωσμένος τὴν ὀσφῦν καὶ ἀληθείᾳ εἰλημένος τὰς πλευράς . Καὶ ἐπειδήπερ οὐκ ἐξ ἔργων νόμου οἱ τοῦ εὐαγγελίου μαθηταί , ἀλλ’ ἐξ ἀκοῆς πίστεως τῆς σωτηρίας καταξιοῦνται κατὰ τὸν ἱερὸν ἀπόστολον , εἰκότως καὶ ἐνταῦθα λέλεκται · πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ αὐτοῦ . Εἶτα ἐπειδὴ αἱ Μωυσέως ἐντολαὶ πρόσκαιροι γεγόνασιν , αἱ δὲ τοῦ εὐαγγελίου διαρκεῖς οὐκ εἰς τὸν παρόντα μόνον αἰῶνα , ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν μέλλοντα διαμένουσαι , εἰκότως λέλεκται · ἐστηριγμέναι εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος . Καὶ πάλιν πεποιημέναι ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι · ὡς γὰρ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτοῦ ἀλήθεια ἦν καὶ κρίσις , οὕτως καὶ αἱ ἐντολαὶ αὐτοῦ ὑπὸ τῶν αὐτοῦ μαθητῶν ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι τελειοῦνται .
Lemmas: ἔργον χείρ αὐτός ἀλήθεια καί κρίσις . πιστός πᾶς ὁ ἐντολή αὐτός , στηρίζω εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών , ποιέω ἐν ἀλήθεια καί εὐθύτης . καί οὗτος ὁ καινός διαθήκη οἰκεῖος τυγχάνω ἁρμόζω ὁ εἰσαγωγή καί ὁ στοιχειόω ὁ εὐαγγελικός διδασκαλία . τίς δέ οὗτος ἀλλά ἢ ὁ γιγνώσκω ἐγώ καί μανθάνω , ὅτι ὁ ὁ καινός διαθήκη ἔργον οὐ εἰμί ἐν τύπος καί σκιά καί σύμβολον οἷος ὁ παρά Μωυσῆς , ἀλλά ἀλήθεια εἰμί ὁ ἔργον αὐτός ; διό λέγω · ὁ χάρις καί ὁ ἀλήθεια διά Ἰησοῦς Χριστός γίγνομαι . πρός δέ ὁ ἀλήθεια καί κρίσις εἰμί ὁ ἔργον ὁ σωτήρ ἐγώ . διό εἴρω ἐν περί αὐτός · καί εἰμί δικαιοσύνη ζώννυμι ὁ ὀσφῦς καί ἀλήθεια εἴλω ὁ πλευρά . καί ἐπεί οὐ ἐκ ἔργον νόμος ὁ ὁ εὐαγγέλιον μαθητής , ἀλλά ἐκ ἀκοή πίστις ὁ σωτηρία καταξιόω κατά ὁ ἱερόν ἀπόστολος , εἰκότως καί ἐνταῦθα λέγω · πιστός πᾶς ὁ ἐντολή αὐτός . εἶτα ἐπεί ὁ Μωυσῆς ἐντολή πρόσκαιρος γίγνομαι , ὁ δέ ὁ εὐαγγέλιον διαρκής οὐ εἰς ὁ πάρειμι μόνος αἰών , ἀλλά καί εἰς ὁ μέλλω διαμένω , εἰκότως λέγω · στηρίζω εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . καί πάλιν ποιέω ἐν ἀλήθεια καί εὐθύτης · ὡς γάρ ὁ ἔργον ὁ χείρ αὐτός ἀλήθεια εἰμί καί κρίσις , οὕτως καί ὁ ἐντολή αὐτός ὑπό ὁ αὐτός μαθητής ἐν ἀλήθεια καί εὐθύτης τελειόω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_110.6
Λύτρωσιν ἀπέστειλε τῷ λαῷ αὐτοῦ , ἐνετείλατο εἰς τὸν αἰῶνα διαθήκην αὐτοῦ . Διαθήκην δὲ καὶ εἰς τὸν αἰῶνα διαρκῆ καὶ εἰς ἀεὶ διαμένουσαν εἴποις ἂν καὶ τὴν καινὴν τοῦ σωτῆρος , οὐ τὴν διὰ Μωυσέως τὴν πρόσκαιρον .
Lemmas: λύτρωσις ἀποστέλλω ὁ λαός αὐτός , ἐντέλλω εἰς ὁ αἰών διαθήκη αὐτός . διαθήκη δέ καί εἰς ὁ αἰών διαρκής καί εἰς ἀεί διαμένω εἶπον εἄν καί ὁ καινός ὁ σωτήρ , οὖον ὁ διά Μωυσῆς ὁ πρόσκαιρος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_110.7
Ἀρχὴ σοφίας φόβος κυρίου , σύνεσις ἀγαθὴ πᾶσι τοῖς ποιοῦσιν αὐτήν . ἡ αἴνεσις αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος . Μήποτε ἐπεὶ ὁ φοβούμενος οὐ τετελείωται , ἡ μὲν εἰσαγωγὴ διὰ φόβου κατορθοῦται , τὸ δὲ τέλος διὰ ἀγάπης · ἡ γὰρ τελεία ἀγάπη ἔξω βάλλει τὸν φόβον . τοιοῦτος δ’ ἂν εἴη ὁ ἐξ ὅλης καρδίας καὶ ψυχῆς καὶ δυνάμεως ἀγαπῶν κύριον τὸν θεόν . Ἀλλὰ καὶ ἡ σύνεσις τότε ἀγαθὴ τυγχάνει , ὅτε ἔργοις ἐπιτελεῖται . διὸ τὴν σύνεσιν οὐχ ἁπλῶς ἀγαθὴν εἶπεν , ἀλλὰ πᾶσι τοῖς ποιοῦσιν αὐτήν . Τούτων ἁπάντων ἐπισφράγισμα ἡ αἴνεσις αὐτοῦ ἐστι μάλιστα , ὅτε διαρκὴς αὐτοῦ τυγχάνει διαμένουσα εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος · τέλος γὰρ τῶν μακαρίων τὸ πρὸς τῷ θεῷ εἶναι καὶ παρεστάναι αὐτῷ καὶ μόνῃ τῇ αὐτοῦ θεολογίᾳ καὶ αἰνέσει σχολάζειν .
Lemmas: Ἀρχή σοφία φόβος κύριος , σύνεσις ἀγαθός πᾶς ὁ ποιέω αὐτός . ὁ αἴνεσις αὐτός μένω εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . μήποτε ἐπεί ὁ φοβέω οὖον τελειόω , ὁ μέν εἰσαγωγή διά φόβος κατορθόω , ὁ δέ τέλος διά ἀγάπη · ὁ γάρ τέλειος ἀγάπη ἔξω βάλλω ὁ φόβος . τοιοῦτος δέ εἄν εἰμί ὁ ἐκ ὅλος Καρδία καί Ψυχή καί δύναμις ἀγάπη κύριος ὁ θεός . ἀλλά καί ὁ σύνεσις τότε ἀγαθός τυγχάνω , ὅτε ἔργον ἐπιτελέω . διό ὁ σύνεσις οὐ ἁπλόος ἀγαθός εἶπον , ἀλλά πᾶς ὁ ποιέω αὐτός . οὗτος ἅπας ἐπισφράγισμα ὁ αἴνεσις αὐτός εἰμί μάλιστα , ὅτε διαρκής αὐτός τυγχάνω διαμένω εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών · τέλος γάρ ὁ μακάριος ὁ πρός ὁ θεός εἰμί καί παρίστημι αὐτός καί μόνος ὁ αὐτός θεολογία καί αἴνεσις σχολάζω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_111.1
Μακάριος ἀνὴρ ὁ φοβούμενος τὸν κύριον , ἐν ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ θελήσει σφόδρα . Οὕτως εἴωθε καλεῖν πάντα τὸν ἐξ ἐθνῶν προσίοντα τῷ λόγῳ . παρίσταται δὲ τοῦτο ἀπὸ τοῦ διεσταλμένως μετὰ τὸν Ἰσραὴλ καὶ μετὰ τὸν οἶκον Ἀαρὼν καὶ μετὰ τὸν οἶκον Λευὶ τοὺς φοβουμένους τὸν κύριον ἐπὶ τὸν ὕμνον τοῦ θεοῦ καλεῖσθαι , ὡς ἐν ἑτέροις εἴρηται · τίνες γὰρ ἂν εἶεν μετὰ τούτους οἱ φοβούμενοι τὸν κύριον ἀλλ’ ἢ οἱ ἐξ ἐθνῶν ἀλλόφυλοι καὶ ἀλλογενεῖς ; οὐκοῦν καὶ ἐν τῷ μετὰ χεῖρας οὐκ ἄλλος τις ἂν εἴη ὁ μακαριζόμενος τοῦ ἐξ ἐθνῶν προσεληλυθότος τῷ θεῷ λαοῦ , ὅντινα ὀνομάζει φοβούμενον τὸν κύριον . Οὐ μὴν οὐ δήπω μακάριος ὁ τοιοῦτος , εἰ μὴ καὶ τὸ ἑξῆς αὐτῷ ἕποιτο , τουτέστι τὸ ἐν ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ θέλειν σφόδρα . ἀσφαλῶς δὲ τὸ θέλειν λέλεκται , ὡς ἂν μὴ ἐπάναγκες μηδὲ παρὰ προαίρεσιν φυλάττοι τις τὰς ἐντολάς , ἀλλ’ ἐθελοντὴς καὶ μετὰ τοῦ στέργειν σὺν πάσῃ προθυμίᾳ καὶ γνησίως ἀγαπᾶν τὴν τῶν ἐντολῶν τοῦ θεοῦ φυλακήν .
Lemmas: Μακάριος ἀνήρ ὁ φοβέω ὁ κύριος , ἐν ὁ ἐντολή αὐτός ἐθέλω σφόδρα . οὕτως εἴωθα καλέω πᾶς ὁ ἐκ ἔθνος πρόσειμι ὁ λόγος . παρίστημι δέ οὗτος ἀπό ὁ διεσταλμένως μετά ὁ Ἰσραήλ καί μετά ὁ οἶκος Ἀαρών καί μετά ὁ οἶκος Λευί ὁ φοβέω ὁ κύριος ἐπί ὁ ὕμνος ὁ θεός καλέω , ὡς ἐν ἕτερος εἴρω · τίς γάρ εἄν ἄγω μετά οὗτος ὁ φοβέω ὁ κύριος ἀλλά ἢ ὁ ἐκ ἔθνος ἀλλόφυλος καί ἀλλογενής ; οὐκοῦν καί ἐν ὁ μετά χείρ οὐ ἄλλος τις εἄν εἰμί ὁ μακαρίζω ὁ ἐκ ἔθνος προσέρχομαι ὁ θεός λαός , ὅστις ὀνομάζω φοβέω ὁ κύριος . οὖον μήv οὖον δήπω μακάριος ὁ τοιοῦτος , εἰμί μή καί ὁ ἑξῆς αὐτός ἕπω , τουτέστι ὁ ἐν ὁ ἐντολή αὐτός ἐθέλω σφόδρα . ἀσφαλῶς δέ ὁ ἐθέλω λέγω , ὡς εἄν μή ἐπανάγκης μηδέ παρά προαίρεσις φυλάσσω τις ὁ ἐντολή , ἀλλά ἐθελοντής καί μετά ὁ στέργω σύν πᾶς προθυμία καί γνήσιος ἀγαπάω ὁ ὁ ἐντολή ὁ θεός φυλακή .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_111.3
Χρηστὸς ἀνὴρ ὁ οἰκτίρων καὶ κιχρῶν οἰκονομήσει τοὺς λόγους αὐτοῦ ἐν κρίσει . Ὁ μακαριζόμενος τὸ οἰκεῖον φῶς οὐ διαλείπει ἐξανατέλλων οὐ πᾶσιν , ἀλλὰ τοῖς εὐθέσι τὴν διδασκαλίαν αὐτοῦ , καὶ τὸ τῆς γνώσεως φῶς ἔνδον ἐν τῇ τῶν εὐθείων γενεᾷ παρέχων καὶ τοὺς εὐθεῖς φωτίζων . ὁ αὐτὸς δὲ οὗτος ἅτε σπέρματα ἀγαθὰ κεκτημένος , ἀλλὰ καὶ πλοῦτον πολὺν καὶ δόξαν ἔχων ἐν τῷ ἑαυτοῦ οἴκῳ οὐκ ἀποκλείει τὰ ἑαυτοῦ σπλάγχνα , ἀλλὰ μεταδίδωσι τῶν ὑπαρχόντων τοῖς δεομένοις καὶ οἰκονομῶν τοὺς λόγους αὐτοῦ ἐν κρίσει διὰ τὸ φυλάττειν ἐντολὴν τὴν λέγουσαν · τίς ἄρα πιστὸς καὶ φρόνιμος οἰκονόμος , ὃς ἐν καιρῷ δώσει τὸ σιτομέτριον τοῖς συνδούλοις ; οὐ γὰρ ἀκρίτως , φησίν , οὐδὲ τοῖς τυχοῦσιν οὐδὲ ἀκαίρως , ὅτε μὴ χρή , ἀλλ’ ἐν κρίσει τοὺς ἑαυτοῦ λόγους οἰκονομήσει οἰκτείρων καὶ κιχρῶν καὶ μεταδιδοὺς τοῖς δεομένοις αὐτῶν .
Lemmas: Χρηστός ἀνήρ ὁ οἰκτίρω καί κιχράω οἰκονομέω ὁ λόγος αὐτός ἐν κρίσις . ὁ μακαρίζω ὁ οἰκέω φάος οὖον διαλείπω ἐξανατέλλω οὖον πᾶς , ἀλλά ὁ εὐθύς ὁ διδασκαλία αὐτός , καί ὁ ὁ γνῶσις φάος ἔνδον ἐν ὁ ὁ εὐθύς γενεά παρέχω καί ὁ εὐθύς φωτίζω . ὁ αὐτός δέ οὗτος ἅτε σπέρμα ἀγαθός κτάομαι , ἀλλά καί πλοῦτος πολύς καί δόξα ἔχω ἐν ὁ ἑαυτοῦ οἶκος οὐ ἀποκλείω ὁ ἑαυτοῦ σπλάγχνον , ἀλλά μεταδίδωμι ὁ ὑπάρχω ὁ δήω καί οἰκονομέω ὁ λόγος αὐτός ἐν κρίσις διά ὁ φυλάσσω ἐντολή ὁ λέγω · τίς ἄρα πιστός καί φρόνιμος οἰκονόμος , ὅς ἐν καιρός δίδωμι ὁ σιτομέτριον ὁ σύνδουλος ; οὖον γάρ ἄκριτος , φημί , οὐδέ ὁ τυγχάνω οὐδέ ἄκαιρος , ὅτε μή χρή , ἀλλά ἐν κρίσις ὁ ἑαυτοῦ λόγος οἰκονομέω οἰκτείρω καί κιχράω καί μεταδίδωμι ὁ δήω αὐτός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_111.4
Ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα οὐ σαλευθήσεται , εἰς μνημόσυνον αἰώνιον ἔσται δίκαιος . ἀπὸ ἀκοῆς πονηρᾶς οὐ φοβηθήσεται . Ὁ τοιοῦτος , φησί , καὶ τοιαῦτα πράττων οὔποτε πεσεῖται οὐδὲ σαλευθήσεται ἐκ τῆς ἐπὶ τὴν πέτραν στάσεως λέξων ἂν καὶ αὐτός · ἔστησεν ἐπὶ πέτραν τοὺς πόδας μου · κἂν γὰρ πνεύσωσιν ἐν καιροῖς πειρασμῶν καὶ διωγμῶν κατ’ αὐτοῦ οἱ ἄνεμοι καὶ οἱ ποταμοὶ προσρήξωσι , κἂν λάβρος ὑετὸς κατέλθοι , οὐ σαλευθήσεται ἑστηκὼς καὶ τετελειωμένος ἐπὶ τὴν πέτραν . καὶ ἅτε τοιοῦτος ὢν εἰς μνημόσυνον αἰώνιον ἔσται δίκαιος , ἀνθ’ οὗ ὁ μὲν Ἀκύλας ἐποίησεν · εἰς μνημόσυνον αἰῶνος ἔσται δίκαιος , ὁ δὲ Σύμμαχος · εἰς μνήμην τὴν αἰωνίαν ἔσται δίκαιος . Καὶ πάλιν ἅτε μὴ σαλευόμενος ἀπὸ ἀκοῆς πονηρᾶς οὐ φοβηθήσεται · οὔτε γὰρ ἀπειλὰς ἀρχόντων πτήξει οὔτε τῶν θορυβεῖν καὶ ταράττειν αὐτὸν πειρωμένων ἐν καιροῖς περιστατικοῖς . καὶ ἄλλως δὲ οὐδ’ ἐκ λόγων ψευδῶν ἐπαγγελλομένων μὲν ἀλήθειαν , ἐπαιρομένων δὲ κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ θεοῦ πείσεταί τι δεινὸν ἅτε δὴ τεθεμελιωμένος ἐπὶ τὴν πέτραν καὶ μηδενὸς αὐτὸν χωρίζοντος ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ θεοῦ τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ . τὴν δὲ αἰτίαν τοῦ μὴ φοβεῖσθαι αὐτὸν τὴν πονηρὰν ἀκοὴν παραχρῆμα ἐπήγαγεν εἰπών ·
Lemmas: ὅτι2 εἰς ὁ αἰών οὖον σαλεύω , εἰς μνημόσυνον αἰώνιος εἰμί δίκαιος . ἀπό ἀκοή πονηρός οὖον φοβέω . ὁ τοιοῦτος , φημί , καί τοιοῦτος πράσσω οὔποτε πίπτω οὐδέ σαλεύω ἐκ ὁ ἐπί ὁ πέτρα στάσις λέγω εἄν καί αὐτός · ἵστημι ἐπί πέτρα ὁ πούς ἐγώ · κἀν γάρ πνέω ἐν καιρός πειρασμός καί διωγμός κατά αὐτός ὁ ἄνεμος καί ὁ ποταμός προσρήγνυμι , κἀν λάβρος ὑετός κατέρχομαι , οὖον σαλεύω ἵστημι καί τελειόω ἐπί ὁ πέτρα . καί ἅτε τοιοῦτος εἰμί εἰς μνημόσυνον αἰώνιος εἰμί δίκαιος , ἀντί ὅς ὁ μέν Ἀκύλας ποιέω · εἰς μνημόσυνον αἰών εἰμί δίκαιος , ὁ δέ Σύμμαχος · εἰς μνήμη ὁ αἰώνιος εἰμί δίκαιος . καί πάλιν ἅτε μή σαλεύω ἀπό ἀκοή πονηρός οὖον φοβέω · οὔτε γάρ ἀπειλή ἄρχω πτήσσω οὔτε ὁ θορυβέω καί ταράσσω αὐτός πειράω ἐν καιρός περιστατικός . καί ἄλλως δέ οὐδέ ἐκ λόγος ψευδής ἐπαγγέλλω μέν ἀλήθεια , ἐπαίρω δέ κατά ὁ γνῶσις ὁ θεός πάσχω τίς δεινός ἅτε δή θεμελιόω ἐπί ὁ πέτρα καί μηδείς αὐτός χωρίζω ἀπό ὁ ἀγάπη ὁ θεός ὁ ἐν Χριστός Ἰησοῦς . ὁ δέ αἴτιος ὁ μή φοβέω αὐτός ὁ πονηρός ἀκοή παραχρῆμα ἐπάγω εἶπον ·
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_111.5
Ἑτοίμη ἡ καρδία αὐτοῦ ἐλπίζειν ἐπὶ κύριον . ἐστήρικται ἡ καρδία αὐτοῦ , οὐ μὴ φοβηθῇ , ἕως οὗ ἐπίδῃ ἐπὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ . Διὰ ταῦτα , φησίν , οὐ σαλευθήσεται , ἀλλ’ οὐδὲ ἀπὸ ἀκοῆς πονηρᾶς φοβηθήσεται , ἐπειδὴ ἑτοίμη ἡ καρδία αὐτοῦ ἐλπίζειν ἐπὶ κύριον , ἀνθ’ οὗ ὁ Σύμμαχος ἐποίησεν · ἑδραία ἡ καρδία αὐτοῦ ἀμέριμνος ἐν κυρίῳ .
Lemmas: Ἑτοίμη ὁ καρδία αὐτός ἐλπίζω ἐπί κύριος . στηρίζω ὁ καρδία αὐτός , οὖον μή φοβέω , ἠώς ὅς ἐφοράω ἐπί ὁ ἐχθρός αὐτός . Ζεύς οὗτος , φημί , οὖον σαλεύω , ἀλλά οὐδέ ἀπό ἀκοή πονηρός φοβέω , ἐπεί ἑτοῖμος ὁ καρδία αὐτός ἐλπίζω ἐπί κύριος , ἀντί ὅς ὁ Σύμμαχος ποιέω · ἑδραῖος ὁ καρδία αὐτός Ἀμέριμνος ἐν κύριος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_111.6
Ἐσκόρπισεν , ἔδωκεν τοῖς πένησιν . ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος , τὸ κέρας αὐτοῦ ὑψωθήσεται ἐν δόξῃ . Τὴν δικαιοσύνην τοῦ μακαριζομένου μὴ σβέννυσθαί φησι μηδὲ ἄχρι τοῦ παρόντος ἵστασθαι , ἀλλὰ καὶ παρεκτείνεσθαι καὶ εἰς τὸν μέλλοντα αἰῶνα , ἐν ᾧ αἰῶνι τὸ κέρας αὐτοῦ ὑψωθήσεται ἐν δόξῃ , τουτέστιν ἡ βασιλεία , ἧς καταξιωθήσεται τυχὼν τῶν σωτηρίων ἐπαγγελιῶν · σύνηθες γὰρ τῇ γραφῇ τὴν βασιλείαν κέρας ὀνομάζειν .
Lemmas: σκορπίζω , δίδωμι ὁ πένης . ὁ δικαιοσύνη αὐτός μένω εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών , ὁ κέρας αὐτός ὑψόω ἐν δόξα . ὁ δικαιοσύνη ὁ μακαρίζω μή σβέννυμι φημί μηδέ ἄχρι ὁ πάρειμι ἵστημι , ἀλλά καί παρεκτείνω καί εἰς ὁ μέλλω αἰών , ἐν ὅς αἰών ὁ κέρας αὐτός ὑψόω ἐν δόξα , τουτέστιν ὁ βασίλειος , ὅς καταξιόω τυγχάνω ὁ Σωτηρίων ἐπαγγελία · συνήθης γάρ ὁ γράφω ὁ βασίλειος κέρας ὀνομάζω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_111.7
Ἁμαρτωλὸς ὄψεται καὶ ὀργισθήσεται , τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ βρύξει καὶ τακήσεται . ἐπιθυμία ἁμαρτωλῶν ἀπολεῖται . Ἐπειδὴ περὶ τῶν διὰ πίστεως τελειουμένων ὁ πᾶς λόγος καὶ περὶ τοῦ ἐξ ἐθνῶν λαοῦ τοῦ κατὰ τὴν θείαν διδασκαλίαν θεοσεβοῦντος εἴρηται , ἀκολούθως μνημονεύει καὶ τῶν ἐκ περιτομῆς διαπριομένων ἐπὶ τῇ προκοπῇ τῶν ἐξ ἐθνῶν . διὸ λέλεκται · ἁμαρτωλὸς ὄψεται καὶ ὀργισθήσεται , ἀνθ’ οὗ ὁ μὲν Σύμμαχος ἐποιήσε · παράνομος ὄψεται καὶ ὀργισθήσεται . τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ πρίων ἐκτακήσεται , ὡς τοῦ παρανόμου εἰληφότος μὲν νόμον , παραβεβηκότος δὲ αὐτόν . τοιοῦτος δὲ πᾶς ὁ ἐκ περιτομῆς , ὃς ἐπὶ τῇ ἡμετέρᾳ σωτηρίᾳ τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ βρύχει , ἀλλὰ καὶ οἱ τῶν ἐθνῶν ἄπιστοι ταὐτὸν πάσχουσιν ἐπὶ τῇ προκοπῇ τῶν ἐξ αὐτῶν μεταβεβηκότων ἐπὶ τὴν κατὰ θεὸν πολιτείαν . πλὴν ἀμφότερα τὰ τάγματα διαπριόμενα κατὰ τῶν ἐν Χριστῷ τελειουμένων ἐκτακήσεται τῆς ἐπιθυμίας αὐτῶν ἀπολλυμένης .
Lemmas: ἁμαρτωλός ὁράω καί ὀργίζω , ὁ ὀδούς αὐτός βρύκω καί τήκω . ἐπιθυμία ἁμαρτωλός ἀπόλλυμι . ἐπεί περί ὁ διά πίστις τελειόω ὁ πᾶς λόγος καί περί ὁ ἐκ ἔθνος λαός ὁ κατά ὁ θεῖος διδασκαλία θεοσεβέω εἴρω , ἀκόλουθος μνημονεύω καί ὁ ἐκ περιτομή διαπρίζω ἐπί ὁ προκοπή ὁ ἐκ ἔθνος . διό λέγω · ἁμαρτωλός ὁράω καί ὀργίζω , ἀντί ὅς ὁ μέν Σύμμαχος ποιέω · παράνομος ὁράω καί ὀργίζω . ὁ ὀδούς αὐτός πρίων ἐκτήκω , ὡς ὁ παράνομος λαμβάνω μέν νόμος , παραβαίνω δέ αὐτός . τοιοῦτος δέ πᾶς ὁ ἐκ περιτομή , ὅς ἐπί ὁ ἡμέτερος σωτηρία ὁ ὀδούς αὐτός βρύκω , ἀλλά καί ὁ ὁ ἔθνος ἄπιστος αὐτός πάσχω ἐπί ὁ προκοπή ὁ ἐκ αὐτός μεταβαίνω ἐπί ὁ κατά θεός πολιτεία . πλήν ἀμφότερος ὁ τάγμα διαπρίω κατά ὁ ἐν Χριστός τελειόω ἐκτήκω ὁ ἐπιθυμία αὐτός ἀπόλλυμι .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_111.8
Ἡ ἐπὶ τοῖς προσκαίροις ἀγαθοῖς ἐπιθυμία αὐτῶν σβεσθήσεται , ἐπειδήπερ πᾶσα σὰρξ χόρτος καὶ πᾶσα δόξα αὐτῆς ὡς ἄνθος χόρτου . ἀπολεῖται γοῦν αὐτῶν καὶ τὰ χρήματα καὶ ὁ πλοῦτος καὶ ἡ ἡδονὴ καὶ πᾶσα ἡ τῶν προσκαίρων ἐπιθυμία .
Lemmas: ὁ ἐπί ὁ πρόσκαιρος ἀγαθός ἐπιθυμία αὐτός σβέννυμι , ἐπεί πᾶς σάρξ χόρτος καί πᾶς δόξα αὐτός ὡς ἄνθος χόρτος . ἀπόλλυμι γοῦν αὐτός καί ὁ χρῆμα καί ὁ πλοῦτος καί ὁ ἡδονή καί πᾶς ὁ ὁ πρόσκαιρος ἐπιθυμία .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_112.1
Αἰνεῖτε , παῖδες , κύριον , αἰνεῖτε τὸ ὄνομα κυρίου . Πάντα τὸν διὰ τὸ φοβεῖσθαι τὸν κύριον μακάριον γεγενημένον ἄνδρα ὑποτυπωσάμενος ὁ λόγος ἐν τῷ πρὸ τούτου ψαλμῷ τόν τε βίον τῶν τοιούτων καὶ τὴν κατὰ θεὸν πολιτείαν καὶ τὸ ἐπὶ τούτοις παρὰ θεῷ τέλος ὑπογράψας ἐν τῷ προκειμένῳ τίνες ποτὲ εἰσὶν οὗτοι καὶ τίνων τυγχάνουσι παραπλήσιοι διδάσκει παῖδας αὐτοὺς καλῶν διὰ τὸ νεαρὸν καὶ ἀρτιγενὲς τῆς κατὰ ψυχὴν ἡλικίας καὶ τούτους ἐπὶ τὸν αἶνον καλεῖ τοῦ θεοῦ . διὸ ἀντὶ τοῦ παῖδες ὁ Ἀκύλας καὶ ὁ Σύμμαχος δούλους ὠνόμασαν φήσαντες · ὑμνεῖτε , δοῦλοι , κύριον , ὑμνεῖτε τὸ ὄνομα κυρίου · δούλων γὰρ οὐδὲν διενηνόχασιν οἱ παῖδες φόβῳ δουλείας παιδαγωγούμενοι . διὸ καὶ ὁ πρὸ τούτου ψαλμὸς φοβουμένους αὐτοὺς τὸν κύριον ἐκάλει .
Lemmas: αἰνέω , παῖς , κύριος , αἰνέω ὁ ὄνομα κύριος . Πάν ὁ διά ὁ φοβέω ὁ κύριος μακάριος γίγνομαι ἀνήρ ὑποτυπόω ὁ λόγος ἐν ὁ πρό οὗτος ψαλμός ὁ τε βίος ὁ τοιοῦτος καί ὁ κατά θεός πολιτεία καί ὁ ἐπί οὗτος παρά θεός τέλος ὑπογράφω ἐν ὁ πρόκειμαι τίς ποτέ εἰμί οὗτος καί τίνω τυγχάνω παραπλήσιος διδάσκω παῖς αὐτός καλός διά ὁ νεαρός καί ἀρτιγενής ὁ κατά ψυχή ἡλικία καί οὗτος ἐπί ὁ αἶνος καλέω ὁ θεός . διό ἀντί ὁ παῖς ὁ Ἀκύλας καί ὁ Σύμμαχος δοῦλος ὀνομάζω φημί · ὑμνέω , δοῦλος , κύριος , ὑμνέω ὁ ὄνομα κύριος · δοῦλος γάρ οὐδείς διαφέρω ὁ παῖς φόβος δουλεία παιδαγωγέω . διό καί ὁ πρό οὗτος ψαλμός φοβέω αὐτός ὁ κύριος καλέω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_113.1
Ἐν ἐξόδῳ Ἰσραὴλ ἐξ Αἰγύπτου οἴκου Ἰακὼβ ἐκ λαοῦ βαρβάρου ἐγενήθη Ἰουδαία ἁγίασμα αὐτοῦ , Ἰσραὴλ ἐξουσία αὐτοῦ . Καὶ διὰ τῆς παραθέσεως τῶν παλαιῶν τὰ διὰ τῆς καινῆς μεγαλουργήματα τοῦ σωτῆρος ἡμῶν δείκνυνται · πάλαι μὲν γὰρ ὅτε διὰ Μωυσέως τὴν ἐξ Αἰγύπτου πορείαν ἐποιήσαντο οἱ ἀπὸ τοῦ προτέρου λαοῦ , βραχύ τι μόριον τῆς γῆς καὶ σφόδρα εὐτελὴς γωνία τῆς ἁπάσης οἰκουμένης Ἰουδαία ἐξείλεκτο τῷ θεῷ καὶ ἔθνος ἓν τὸ Ἰουδαίων . ἐπὶ δὲ τῆς σωτηρίου ἐπιφανείας τῆς χάριτος ἁπλωθείσης καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου μέχρι δυσμῶν αἰνετὸν τὸ ὄνομα κυρίου καὶ ὑψηλὸς οὐκ ἐπ’ ἔθνος ἓν τὸν Ἰσραήλ , ἀλλ’ ὑψηλὸς ἐπὶ πάντα τὰ ἔθνη ὁ κύριος γέγονεν . πλὴν εἰ καὶ μείζονα τὰ παρόντα κατορθώματα , οὐκ ἀπόβλητα τὰ πρῶτα . διὸ ἀναγκαίως πρὸς τοῖς ἐν τῇ νέᾳ διαθήκῃ κατορθώμασι καὶ τὰ ἐν τῇ παλαιᾷ τοῖς πᾶσι παραδέδοται , ὡς ἂν καὶ τὰ διὰ Μωυσέως γεγενημένα μεγαλουργήματα συμπαραλάβοι ἐν ταῖς ἐμφερομέναις τοῦ σωτῆρος ἡμῶν πράξεσιν . ἀντὶ δὲ τοῦ ἐκ λαοῦ βαρβάρου ὁ μὲν Ἀκύλας ἀπὸ λαοῦ ἑτερογλώσσου , ὁ δὲ Σύμμαχος ἐκ λαοῦ ἀλλοφώνου ἐκδεδώκασιν .
Lemmas: ἐν ἔξοδος Ἰσραήλ ἐκ Αἴγυπτος οἶκος Ἰακώβ ἐκ λαός βάρβαρος γίγνομαι Ἰουδαῖος ἁγίασμα αὐτός , Ἰσραήλ ἐξουσία αὐτός . καί διά ὁ παράθεσις ὁ παλαιός ὁ διά ὁ καινός μεγαλούργημα ὁ σωτήρ ἐγώ δείκνυμι · πάλαι μέν γάρ ὅτε διά Μωυσῆς ὁ ἐκ Αἴγυπτος πορεία ποιέω ὁ ἀπό ὁ πρότερος λαός , βραχύς τίς μόριον ὁ γῆ καί σφόδρα εὐτελής γωνία ὁ ἅπας οἰκέω Ἰουδαῖος ἐκλέγω ὁ θεός καί ἔθνος εἷς ὁ Ἰουδαῖος . ἐπί δέ ὁ σωτήριος ἐπιφάνεια ὁ χάρις ἁπλόω κατά ὅλος ὁ οἰκέω ἀπό ἀνατολή ἥλιος μέχρι δυσμή αἰνετός ὁ ὄνομα κύριος καί ὑψηλός οὐ ἐπί ἔθνος εἷς ὁ Ἰσραήλ , ἀλλά ὑψηλός ἐπί πᾶς ὁ ἔθνος ὁ κύριος γίγνομαι . πλήν εἰμί καί μείζων ὁ πάρειμι κατόρθωμα , οὐ ἀπόβλητος ὁ πρῶτος . διό ἀναγκαῖος πρός ὁ ἐν ὁ νέος διαθήκη κατόρθωμα καί ὁ ἐν ὁ παλαιός ὁ πᾶς παραδίδωμι , ὡς εἄν καί ὁ διά Μωυσῆς γίγνομαι μεγαλούργημα συμπαραλαμβάνω ἐν ὁ ἐμφέρω ὁ σωτήρ ἐγώ πρᾶξις . ἀντί δέ ὁ ἐκ λαός βάρβαρος ὁ μέν Ἀκύλας ἀπό λαός ετερόγλωσσος , ὁ δέ Σύμμαχος ἐκ λαός αλλόφωνο ἐκδίδωμι .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_113.3
Ἀπὸ προσώπου κυρίου ἐσαλεύθη ἡ γῆ , ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ Ἰακώβ τοῦ στρέψαντος τὴν πέτραν εἰς λίμνας ὑδάτων καὶ τὴν ἀκρότομον εἰς πηγὰς ὑδάτων . Δοκεῖ μοι πάλιν ἐντεῦθεν ὁ λόγος τὴν προφητείαν ποιεῖσθαι τῆς τῶν ἐθνῶν ἁπάντων κλήσεως · πάλαι μὲν γάρ , φησίν , κατὰ τὴν ἐξ Αἰγύπτου πορείαν ἡ Ἰουδαῖα μόνη γέγονεν ἁγίασμα τοῦ θεοῦ καὶ μόνος Ἰσραὴλ ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν αὐτοῦ , καὶ πάλαι μὲν μερική τις γέγονεν αἴσθησις θαλάσσης καὶ ποταμοῦ καὶ βουνῶν καὶ ὀρῶν . νυνὶ δὲ τὸ πᾶν στοιχεῖον τῆς γῆς κινείσθω καὶ σαλευέσθω , μᾶλλον δὲ κατὰ τὸν Ἀκύλαν ὠδινησάτω , ὅπως πληρωθῇ τὸ εἰρημένον ὑπὸ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου · τίς ἤκουσε τοιαῦτα , καὶ τίς ἑώρακεν οὕτως , εἰ ὤδινε γῆ ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ καὶ εἰ ἐτέχθη ἔθνος εἰς ἅπαξ ; τῆς γὰρ κλήσεως τῶν ἐθνῶν καὶ τῆς τοῦ θεοῦ χάριτος μελλούσης χεῖσθαι καθ’ ὅλης τῆς τῶν ἀνθρώπων οἰκουμένης , ἀνάγκη πᾶσα ἦν τὰ ἐξ αἰῶνος ἱδρυμένα τῶν ἐθνῶν σεβάσματα σάλον καὶ κλόνον παθεῖν καὶ τοὺς ἐν αὐτοῖς δαίμονας φυγεῖν , ἵνα τῷ θεῷ γενηθῇ καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ὁ ἐξ ἐθνῶν λαός . διὸ λέλεκται κατὰ τὸν Ἀκύλαν · ὠδίνησον γῆ ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ Ἰακώβ , ἢ κατὰ τὸν Θεοδοτίονα · σαλεύθητι γῆ ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ Ἰακώβ · ὁ γὰρ αὐτὸς θεὸς ὁ διὰ Μωυσέως ἐπὶ τῆς ἐρήμου ποτε μεταβαλὼν τὴν στερέμνιον πέτραν καὶ τὴν ἀκρότομον εἰς λίμνας καὶ πηγὰς ὑδάτων , ὁ αὐτὸς οὗτος καὶ διὰ τῆς νεωστὶ ἐκχυθείσης χάριτος εἰς πάντα τὰ ἔθνη τὰς τῶν ἀνθρώπων ψυχὰς τὰς πάλαι στείρας καὶ ἀγόνους καὶ ἀκάρπους μεταβάλλει εἰς λογικῶν ναμάτων πηγάς , καθ’ ἣν πεποίηται πρὸς τοὺς αὐτοῦ μαθητὰς ἐπαγγελίαν εἰπὼν περὶ τῶν εἰς αὐτὸν πιστευσάντων , ὅτι ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατοςἁλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον .
Lemmas: ἀπό πρόσωπον κύριος σαλεύω ὁ γῆ , ἀπό πρόσωπον ὁ θεός Ἰακώβ ὁ στρέφω ὁ πέτρα εἰς λίμνη ὕδωρ καί ὁ ἀκρότομος εἰς πηγή ὕδωρ . δοκέω ἐγώ πάλιν ἐντεῦθεν ὁ λόγος ὁ προφητεία ποιέω ὁ ὁ ἔθνος ἅπας κλῆσις · πάλαι μέν γάρ , φημί , κατά ὁ ἐκ Αἴγυπτος πορεία ὁ Ἰουδαῖος μόνος γίγνομαι ἁγίασμα ὁ θεός καί μόνος Ἰσραήλ ὑπό ὁ ἐξουσία αὐτός , καί πάλαι μέν μερικός τις γίγνομαι αἴσθησις θάλασσα καί ποταμός καί βουνός καί ὄρος . νυνί δέ ὁ πᾶς στοιχεῖον ὁ γῆ κινέω καί σαλεύω , μᾶλλον δέ κατά ὁ Ἀκύλας ὠδινέω , ὅπως πληρόω ὁ εἴρω ὑπό Ἠσαΐας ὁ προφήτης · τίς ἀκούω τοιοῦτος , καί τίς ὁράω οὕτως , εἰμί ὠδίνω γῆ ἐν εἷς ἡμέρα καί εἰμί τίκτω ἔθνος εἰς ἅπαξ ; ὁ γάρ κλῆσις ὁ ἔθνος καί ὁ ὁ θεός χάρις μέλλω χέω κατά ὅλος ὁ ὁ ἄνθρωπος οἰκέω , ἀνάγκη πᾶς εἰμί ὁ ἐκ αἰών ἱδρύω ὁ ἔθνος σέβασμα σάλος καί κλόνος πάσχω καί ὁ ἐν αὐτός δαίμων φεύγω , ἵνα ὁ θεός γίγνομαι κατά ὅλος ὁ οἰκέω ὁ ἐκ ἔθνος λαός . διό λέγω κατά ὁ Ἀκύλας · ὠδίνω γῆ ἀπό πρόσωπον ὁ θεός Ἰακώβ , ἢ κατά ὁ Θεοδοτίων · σαλεύω γῆ ἀπό πρόσωπον ὁ θεός Ἰακώβ · ὁ γάρ αὐτός θεός ὁ διά Μωυσῆς ἐπί ὁ ἐρῆμος ποτός μεταβάλλω ὁ στερέμνιος πέτρα καί ὁ ἀκρότομος εἰς λίμνη καί πηγή ὕδωρ , ὁ αὐτός οὗτος καί διά ὁ νεωστί ἐκχέω χάρις εἰς πᾶς ὁ ἔθνος ὁ ὁ ἄνθρωπος ψυχή ὁ πάλαι στεῖρα καί ἄγονος καί ἄκαρπος μεταβάλλω εἰς λογικός νᾶμα πηγή , κατά ὅς ποιέω πρός ὁ αὐτός μαθητής ἐπαγγελία εἶπον περί ὁ εἰς αὐτός πιστεύω , ὅτι ποταμός ἐκ ὁ κοιλία αὐτός ῥέω υδατοςαλλομενω εἰς ζωή αἰώνιος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_113.4
Μὴ ἡμῖν , κύριε , μὴ ἡμῖν , ἀλλ’ ἢ τῷ ὀνόματί σου δὸς δόξαν ἐπὶ τῷ ἐλέει σου καὶ τῇ ἀληθείᾳ σου , μήποτε εἴπωσι τὰ ἔθνη · ποῦ ἐστι ὁ θεὸς αὐτῶν ; ὁ δὲ θεὸς ἡμῶν ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω . ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ ἐν τῇ γῇ πάντα , ὅσα ἠθέλησεν , ἐποίησεν . Ἐνταῦθά μοι δοκεῖ τὸ πνεῦμα τὸ θεῖον αἰνίττεσθαι τοῦ ἐκ περιτομῆς λαοῦ τὴν ἀποβολὴν εὐχήν τε αὐτοῖς παραδιδόναι εἰς ἐξομολόγησιν ἐκ προσώπου τε αὐτῶν τὰ παρόντα φάσκειν , δι’ ὧν παρίστανται μηκέτι ἔχοντες τὴν ἐπισκοποῦσαν αὐτοὺς θείαν δύναμιν . διὸ διδάσκονται δέεσθαι καὶ παρακαλεῖν διὰ τοῦ λέγειν · ἡμεῖς μὲν ἀνάξιοι τῆς χάριτος , ἧς καταξιοῦνται πάντα τὰ ἔθνη . ἀλλὰ μὴ ἡμῖν ποιήσῃς , δέσποτα , ἀλλὰ διὰ τὸ ὄνομά σου τὸ ἐξ ἀρχῆς ἐπικληθὲν ἐφ’ ἡμᾶς . καὶ μὴ ταῖς ἡμῶν δικαιοσύναις , ἀλλὰ τῷ σῷ ἐλέει χάρισαι καὶ τῇ σῇ ἀληθείᾳ · εἰ γὰρ μὴ ἐλεήσειας , ἐροῦσι τὰ ἔθνη · ποῦ ἐστι ὁ θεὸς αὐτῶν ; ἀλλ’ ἵνα μήποτε τοῦτον εἴπωσι τὸν λόγον , χάρισαι ἡμῖν καὶ δώρησαι τὸ ἔλεός σου · κἂν γὰρ μηκέθ’ ἡμᾶς ἡ σὴ ἐπισκοπὴ διακυβερνᾷ , ἀλλὰ πεπείσμεθά σε εἶναι ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ταῦτα ποιεῖν , ἅπερ ἠβουλήθης .
Lemmas: μή ἐγώ , κύριος , μή ἐγώ , ἀλλά ἢ ὁ ὄνομα σύ δίδωμι δόξα ἐπί ὁ ἐλεέω σύ καί ὁ ἀλήθεια σύ , μήποτε εἶπον ὁ ἔθνος · ποῦ εἰμί ὁ θεός αὐτός ; ὁ δέ θεός ἐγώ ἐν ὁ οὐρανός ἄνω . ἐν ὁ οὐρανός καί ἐν ὁ γῆ πᾶς , ὅσος ἐθέλω , ποιέω . ἐνταῦθα ἐγώ δοκέω ὁ πνεῦμα ὁ θέω αἰνίσσομαι ὁ ἐκ περιτομή λαός ὁ ἀποβολή εὐχή τε αὐτός παραδίδωμι εἰς ἐξομολόγησις ἐκ πρόσωπον τε αὐτός ὁ πάρειμι φάσκω , διά ὅς παρίστημι μηκέτι ἔχω ὁ ἐπισκοπέω αὐτός θεῖος δύναμις . διό διδάσκω δήω καί παρακαλέω διά ὁ λέγω · ἐγώ μέν ἀνάξιος ὁ χάρις , ὅς καταξιόω πᾶς ὁ ἔθνος . ἀλλά μή ἐγώ ποιέω , δεσπότης , ἀλλά διά ὁ ὄνομα σύ ὁ ἐκ ἀρχή ἐπικαλέω ἐπί ἐγώ . καί μή ὁ ἐγώ δικαιοσύνη , ἀλλά ὁ σός ἐλεέω χαρίζομαι καί ὁ σός ἀλήθεια · εἰμί γάρ μή ἐλεέω , εἴρω ὁ ἔθνος · ποῦ εἰμί ὁ θεός αὐτός ; ἀλλά ἵνα μήποτε οὗτος εἶπον ὁ λόγος , χαρίζομαι ἐγώ καί δωρέω ὁ ἔλεος σύ · κἀν γάρ μηκέτι ἐγώ ὁ σός ἐπισκοπή διακυβερνάω , ἀλλά πείθω σύ εἰμί ἐν ὁ οὐρανός καί οὗτος ποιέω , ὅσπερ βούλομαι .