eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_78.2
Ἕως πότε , κύριε , ὀργισθήσῃ εἰς τέλος , ἐκκαυθήσεται ὡς πῦρ ὁ ζῆλός σου ; ἔκχεον τὴν ὀργήν σου ἐπὶ τὰ ἔθνη τὰ μὴ γινώσκοντά σε καὶ ἐπὶ βασιλείας , αἳ τὸ ὄνομά σου οὐκ ἀπεκαλέσαντο , ὅτι κατέφαγον τὸν Ἰακὼβ καὶ τὸν τόπον αὐτοῦ ἠρήμωσαν . μὴ μνησθῇς ἡμῶν ἀνομιῶν ἀρχαίων · ταχὺ προκαταλαβέτωσαν ἡμᾶς οἱ οἰκτιρμοί σου , κύριε , ὅτι ἐπτωχεύσαμεν σφόδρα . Δοκεῖ μοι ὁ προφήτης Ἀσὰφ μετὰ τὴν τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους κατηγορίαν , ἣν πεποίηται ἐν τῷ πρὸ τούτου , τὰ προκείμενα καὶ ἀκολούθως ἐπάγειν ἐξιλεούμενα ὥσπερ καὶ θεραπεύοντα τὰ διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἐληλεγμένα . καταλέγει γοῦν τοὺς ὑπὲρ εὐσεβείας θανάτους τῶν παρ’ αὐτοῖς Ἰουδαίοις μεμαρτυρηκότων · ὧν τὰ θνησιμαῖα οἱ ἐχθροὶ τοῦ θεοῦ ἔθεντο βρώματα τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ καὶ τὰς σάρκας τῶν ὁσίων τοῦ θεοῦ τοῖς θηρίοις τῆς γῆς . εὐκαίρως τοίνυν ἐπὶ τούτοις ἱλάσκεται τὸν θεόν , ὡσανεὶ θυσίας αὐτῷ προσενηνεγμένης τοῦ θανάτου τῶν ὁσίων αὐτοῦ . διό φησιν · ἕως πότε , κύριε , ὀργισθήσῃ εἰς τέλος ; ἀναπέμπων τὸν λόγον ἐπὶ τὴν μνήμην τῶν ἔμπροσθεν , δι’ ὧν εἴρητο · ἵνα τί , ὁ θεός , ἀπώσω εἰς τέλος ; Βούλεται γὰρ τὴν εἰς τέλος ἀπόπτωσιν καὶ ἀποβολὴν τοῦ λαοῦ ἐπισχεθῆναι καὶ τὰ τῆς ὀργῆς παύσασθαι διὰ τῆς μνήμης τοῦ αἵματος τῶν ὁσίων αὐτοῦ . Κατ’ ἀμφοτέρων δὲ ἀκούσῃ τὸ ἕως πότε , κύριε · κατά τε τοῦ πρώτου δι’ οὗ εἴρηται · ἕως πότε ὀργισθήσῃ εἰς τέλος , καὶ κατὰ τοῦ ἑξῆς ἐπιλεγομένου · ἐκκαυθήσεται ὡς πῦρ ὁ ζῆλός σου · ἕως πότε γὰρ καὶ τοῦτο ἔσται ; λέλεκται δὲ ὁ ζῆλος κατὰ παραβολὴν τῶν δι’ ὑπερβολὴν διαθέσεως ζηλούντων τὰς ἑαυτῶν γαμετάς , εἰ προσέχοιεν ἑτέροις ἀνδράσιν . οὕτω γοῦν καὶ ἐπὶ τοῦ θεοῦ τὴν ἐκδίκησιν τῶν τὰς πρὸς αὐτὸν συνθήκας παραβαινόντων ζῆλον εἴωθεν καλεῖν ὁ λόγος . τοῦτο δὲ γίνεται , ὅσον αὐτῶν κήδονται · μετὰ γὰρ τὸ ἐκβαλλεῖν συνεκβάλλουσιν αὐταῖς καὶ τὴν περὶ αὐτὰς τοιαύτην φροντίδα . οὕτω καὶ ὁ θεὸς τὴν ψυχὴν τὴν ἐπὶ πολὺ φθειρομένην ὑπὸ δυνάμεων πονηρῶν εἰ ἐκβάλλοι ὡς ἐν ἀπειλῇ , ἐρεῖ · οὐ ζηλώσω ἐπὶ σοὶ ἔτι . Ἱκετεύει τοίνυν ὁ προφήτης ἤτοι ἐξ ἰδίου προσώπου ἢ καὶ ὡς ἐκ τῶν κατὰ τοὺς Ἀντιόχου χρόνους διασωθέντων μετὰ τὴν πρόρρησιν τῶν μελλόντων ἔσεσθαι κατὰ Ἀντίοχον τὸν τῆς Συρίας βασιλέα , καθ’ ὃν οἱ ὅσιοι τοῦ θεοῦ τὸν ὑπὲρ εὐσεβείας θάνατον ὑπομεμενήκασιν , παύσασθαι μὲν τὰ τῆς ὀργῆς τῆς κατὰ τοῦ λαοῦ , μετελθεῖν δὲ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ . διό φησιν · ἔκχεον τὴν ὀργήν σου ἐπὶ τὰ ἔθνη τὰ μὴ γινώσκοντά σε καὶ ἐπὶ βασιλείας , αἳ τὸ ὄνομά σου οὐκ ἐπεκαλέσαντο , ὅτι κατέφαγον τὸν Ἰακὼβ καὶ τὸν τόπον αὐτοῦ ἠρήμωσαν . Κατὰ καιρὸν δὲ ἐν τούτοις τοῦ Ἰακὼβ οἶμαι πεποιῆσθαι τὴν μνήμην τῆς τοῦ παλαιοῦ προπάτορος θεοσεβείας ἕνεκα · ὡς γὰρ ὑπομιμνήσκων τὸν θεὸν τοῦ θεοφιλοῦς ἀνδρὸς καὶ τῆς ἐκείνου ἀρετῆς δυσωπεῖ διὰ τῆς ἐκείνου μνήμης καὶ ἱλεοῦται τὰ παρόντα . Ἐν μὲν τῷ πρὸ τούτου ψαλμῷ , ὁπηνίκα τοῦ Ἰωσὴφ ἐμνημόνευεν , οὐ τὸν Ἰωσήφ , ἀλλὰ τὸ σκήνωμα αὐτοῦ ἀποβεβλῆσθαι ἔλεγεν διὰ τοῦ · καὶ ἀπώσατο τὸ σκήνωμα Ἰωσήφ , καὶ τὴν φυλὴν Ἐφραῒμ οὐκ ἐξελέξατο , τοῦ λόγου σημαίνοντος τὸν ἐν Σηλὼμ τόπον · ἐπείπερ ἐν κλήρῳ τῆς φυλῆς Ἰωσὴφ ἔκειτο ἡ Σηλώμ . ἐν τούτοις δὲ τοῦ Ἰακὼβ μέμνηται καὶ τοῦ τόπου αὐτοῦ , διὰ μὲν τοῦ Ἰακὼβ τοὺς ἀπογόνους τοῦ θεοφιλοῦς ἀνδρὸς δηλῶν , διὰ δὲ τοῦ τόπου αὐτοῦ τὴν Ἱερουσαλὴμ σημαίνων , ἣν εἰς ἔρημον ἐλθεῖν κατὰ τοὺς Ἀντιόχου συνέβη χρόνους . Εἶθ’ ἑξῆς ἐπιλέγει · μὴ μνησθῇς ἡμῶν ἀνομιῶν ἀρχαίων . Οἱ δ’ ὑπὲρ ἀρχαίων ἁμαρτημάτων εὐχόμενοι δῆλοι ἂν εἶεν μὴ νεωτέροις ἐνεχόμενοι πταίσμασιν . Ἀντὶ δὲ τοῦ · ταχὺ προκαταλαβέτωσαν ἡμᾶς οἱ οἰκτιρμοί σου , ὅτι ἐπτωχεύσαμεν σφόδρα , ὁ Σύμμαχος τάχυνον , προκαταλαβέτω ἡμᾶς τὰ ἐλέη σου , ὅτι ἠτονήσαμεν σφόδρα ἡρμήνευσεν . ὥσπερ δὲ ἀθλητὴς πολλοὺς ὑποστὰς ἀγῶνας καὶ ἄθλους ὑπομείνας πολλοὺς ἐν φροντίδι καθέστηκεν , μή πη ἐξατονήσας πέσῃ , τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ οἵδε ἱκετεύουσιν προκαταληφθῆναι καὶ βοηθείας τυχεῖν . διό φασιν · ταχὺ προκαταλαβέτωσαν ἡμᾶς οἱ οἰκτιρμοί σου , ὅτι ἐπτωχεύσαμεν σφόδρα .
Lemmas: Ἕως πότε , κύριος , ὀργίζω εἰς τέλος , ἐκκαίω ὡς πῦρ ὁ ζῆλος σύ ; ἐκχέω ὁ ὀργή σύ ἐπί ὁ ἔθνος ὁ μή γιγνώσκω σύ καί ἐπί βασίλεια , ὅς ὁ ὄνομα σύ οὐ ἀποκαλέω , ὅτι κατεσθίω ὁ Ἰακώβ καί ὁ τόπος αὐτός ἐρημόω . μή μιμνήσκω ἐγώ ἀνομία ἀρχαῖος · ταχύς προκαταλαμβάνω ἐγώ ὁ οἰκτιρμός σύ , κύριος , ὅτι πτωχεύω σφόδρα . δοκέω ἐγώ ὁ προφήτης Ἀσάφ μετά ὁ ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος κατηγορία , ὅς ποιέω ἐν ὁ πρό οὗτος , ὁ πρόκειμαι καί ἀκόλουθος ἐπάγω ἐξιλεόω ὥσπερ καί θεραπεύω ὁ διά ὁ ἔμπροσθεν ἐλέγχω . καταλέγω γοῦν ὁ ὑπέρ εὐσέβεια θάνατος ὁ παρά αὐτός Ἰουδαῖος μαρτυρέω · ὅς ὁ θνησιμαῖος ὁ ἐχθρός ὁ θεός τίθημι βρῶμα ὁ πετεινός ὁ οὐρανός καί ὁ σάρξ ὁ ὅσιος ὁ θεός ὁ θηρίον ὁ γῆ . εὔκαιρος τοίνυν ἐπί οὗτος ἱλάσκομαι ὁ θεός , ὡσανεί θυσία αὐτός προσφέρω ὁ θάνατος ὁ ὅσιος αὐτός . διό φημί · ἠώς πότε , κύριος , ὀργίζω εἰς τέλος ; ἀναπέμπω ὁ λόγος ἐπί ὁ μνήμη ὁ ἔμπροσθεν , διά ὅς εἴρω · ἵνα τίς , ὁ θεός , ἀπωθέω εἰς τέλος ; βούλομαι γάρ ὁ εἰς τέλος ἀπόπτωσις καί ἀποβολή ὁ λαός ἐπέχω καί ὁ ὁ ὀργή παύω διά ὁ μνήμη ὁ αἷμα ὁ ὅσιος αὐτός . κατά ἀμφότερος δέ ἀκούω ὁ ἠώς πότε , κύριος · κατά τε ὁ πρῶτος διά ὅς εἴρω · ἠώς πότε ὀργίζω εἰς τέλος , καί κατά ὁ ἑξῆς ἐπιλέγω · ἐκκαίω ὡς πῦρ ὁ ζῆλος σύ · ἠώς πότε γάρ καί οὗτος εἰμί ; λέγω δέ ὁ ζῆλος κατά παραβολή ὁ διά ὑπερβολή διάθεσις ζηλόω ὁ ἑαυτοῦ γαμετή , εἰμί προσέχω ἕτερος ἀνήρ . οὗτος γοῦν καί ἐπί ὁ θεός ὁ ἐκδίκησις ὁ ὁ πρός αὐτός συνθήκη παραβαίνω ζῆλος εἴωθα καλέω ὁ λόγος . οὗτος δέ γίγνομαι , ὅσος αὐτός κήδω · μετά γάρ ὁ ἐκβάλλω συνεκβάλλω αὐτός καί ὁ περί αὐτός τοιοῦτος φροντίς . οὗτος καί ὁ θεός ὁ ψυχή ὁ ἐπί πολύς φθείρω ὑπό δύναμις πονηρός εἰμί ἐκβάλλω ὡς ἐν ἀπειλέω , εἴρω · οὖον ζηλόω ἐπί σύ ἔτι . ἱκετεύω τοίνυν ὁ προφήτης ἤτοι ἐκ ἴδιος πρόσωπον ἢ καί ὡς ἐκ ὁ κατά ὁ Ἀντίοχος χρόνος διασῴζω μετά ὁ πρόρρησις ὁ μέλλω εἰμί κατά Ἀντίοχος ὁ ὁ Συρία βασιλεύς , κατά ὅς ὁ ὅσιος ὁ θεός ὁ ὑπέρ εὐσέβεια θάνατος ὑπομένω , παύω μέν ὁ ὁ ὀργή ὁ κατά ὁ λαός , μετέρχομαι δέ ὁ ἐχθρός αὐτός . διό φημί · ἐκχέω ὁ ὀργή σύ ἐπί ὁ ἔθνος ὁ μή γιγνώσκω σύ καί ἐπί βασίλεια , ὅς ὁ ὄνομα σύ οὐ ἐπικαλέω , ὅτι κατεσθίω ὁ Ἰακώβ καί ὁ τόπος αὐτός ἐρημόω . κατά καιρός δέ ἐν οὗτος ὁ Ἰακώβ οἴομαι ποιέω ὁ μνήμη ὁ ὁ παλαιός προπάτωρ θεοσέβεια ἕνεκα · ὡς γάρ ὑπομιμνήσκω ὁ θεός ὁ θεοφιλής ἀνήρ καί ὁ ἐκεῖνος ἀρετή δυσωπέω διά ὁ ἐκεῖνος μνήμη καί ἱλεόω ὁ πάρειμι . ἐν μέν ὁ πρό οὗτος ψαλμός , ὁπηνίκα ὁ Ἰωσήφ μνημονεύω , οὖον ὁ Ἰωσήφ , ἀλλά ὁ σκήνωμα αὐτός ἀποβάλλω λέγω διά ὁ · καί ἀπωθέω ὁ σκήνωμα Ἰωσήφ , καί ὁ φυλή Ἐφραίμ οὐ ἐκλέγω , ὁ λόγος σημαίνω ὁ ἐν Σηλώμ τόπος · ἐπεί ἐν κλῆρος ὁ Φυλή Ἰωσήφ κεῖμαι ὁ Σηλώμ . ἐν οὗτος δέ ὁ Ἰακώβ μιμνήσκω καί ὁ τόπος αὐτός , διά μέν ὁ Ἰακώβ ὁ ἀπόγονος ὁ θεοφιλής ἀνήρ δηλόω , διά δέ ὁ τόπος αὐτός ὁ Ἱεροσόλυμα σημαίνω , ὅς εἰς ἐρῆμος ἔρχομαι κατά ὁ Ἀντίοχος συμβαίνω χρόνος . εἶτα ἑξῆς ἐπιλέγω · μή μιμνήσκω ἐγώ ἀνομία ἀρχαῖος . ὁ δέ ὑπέρ ἀρχαῖος ἁμάρτημα εὔχομαι δῆλος εἄν ἄγω μή νέος ἐνέχω πταῖσμα . ἀντί δέ ὁ · ταχύς προκαταλαμβάνω ἐγώ ὁ οἰκτιρμός σύ , ὅτι πτωχεύω σφόδρα , ὁ Σύμμαχος ταχύνω , προκαταλαμβάνω ἐγώ ὁ ἔλεος σύ , ὅτι ἀτονέω σφόδρα ἑρμηνεύω . ὥσπερ δέ ἀθλητής πολύς ὑφίστημι ἀγών καί ἆθλος ὑπομένω πολύς ἐν φροντίς καθίστημι , μή πῇ ἐξατονέω πίπτω , ὁ αὐτός τρόπος καί ὅδε ἱκετεύω προκαταλαμβάνω καί βοήθεια τυγχάνω . διό φημί · ταχύς προκαταλαμβάνω ἐγώ ὁ οἰκτιρμός σύ , ὅτι πτωχεύω σφόδρα .