eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_74.4
Ὅτι οὔτε ἀπὸ ἐξόδων οὔτε ἀπὸ δυσμῶν οὔτε ἀπὸ ἐρήμων ὀρέων , ὅτι ὁ θεὸς κριτής ἐστιν , τοῦτον ταπεινοῖ καὶ τοῦτον ὑψοῖ . ὅτι ποτήριον ἐν χειρὶ κυρίου οἴνου ἀκράτου πλῆρες κεράσματος · καὶ ἔκλινεν ἀπὸ τούτου εἰς τοῦτο , πλὴν ὁ τρυγίας αὐτοῦ οὐκ ἐξεκενώθη · πίονται πάντες οἱ ἁμαρτωλοὶ τῆς γῆς . Καὶ ταῦτα , φησίν , διεμαρτυράμην διὰ τῶν ἐμῶν ἀποστόλων ἅπασιν ἀνθρώποις · μνημονεύειν τῆς κρίσεως τοῦ θεοῦ καὶ παύσασθαι πάσης παρανομίας πεπεισμένους , ὅτι οὐ πόρρω που ἀφέστηκεν ὁ τῶν ὅλων κριτής , πάντα δὲ πληροῖ καὶ πανταχοῦ πάρεστι . διὸ προσήκει ὡς ἐν ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ ζῶντας ἐπιστρεφῶς πολιτεύεσθαι · οὐ γὰρ μακρὰν ἀφέστηκεν ὡς νομίσαι πόρρω που ἀπῳκίσθαι αὐτόν , ἢ πρὸς αὐταῖς ἀνατολαῖς ἢ κατὰ τὰ δυσμιαῖα μέρη ἤ που ἐν ἐρημίαις καὶ ὄρεσιν · μέσος γὰρ ἐπιπαρὼν τοῖς πᾶσιν κριτὴς τῶν ὅλων ἐστὶν ἔργον τε αὐτοῦ τῆς κρίσεως τὸ κατ’ ἀξίαν ἀπονέμειν ἑκάστῳ καὶ τοῦτον μὲν ταπεινοῦν , τοῦτον δὲ ὑψοῦν · ταπεινοῦν μὲν τοὺς ὑπερηφάνους καὶ τοὺς ἐπαίροντας εἰς ὕψος τὸ κέρας αὐτῶν , ὑψοῦν δὲ τοὺς ταπεινοὺς κατὰ τό · ὁ θεὸς ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται , ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν . διό φησιν · ὅτι οὔτε ἀπὸ ἐξόδων καὶ ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου οὔτε ἀπὸ δυσμῶν οὔτε ἀπὸ ἐρήμων ὀρέων , ἀνθ’ ὧν ὁ Σύμμαχος τοῦτον ἡρμήνευσεν τὸν τρόπον · οὐ γὰρ ἀπὸ ἀνατολῆς οὐδὲ ἀπὸ δύσεως οὐδὲ ἀπὸ ἐρήμου ὀρέων , ἀλλ’ ὁ θεὸς κριτὴς τοῦτον μὲν ταπεινοῖ , τοῦτον δὲ ὑψοῖ . Καὶ τοῦτο δὲ φησὶν ἀναγκαῖον εἰδέναι πάντας ἀνθρώπους , ὅτι ποτήριον ἐν χειρὶ κυρίου οἴνου ἀκράτου πλῆρες κεράσματος , καὶ ἔκλινεν ἐκ τούτου εἰς τοῦτο · πλὴν ὁ τρυγίας αὐτοῦ οὐκ ἐξεκενώθη , πίονται πάντες οἱ ἁμαρτωλοὶ τῆς γῆς · κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · ποτήριον γὰρ ἐν χειρὶ κυρίου καὶ οἶνος ἄκρατος πληρῶν ἐκχυθεὶς ὥστε ἕλκειν ἀπ’ αὐτοῦ · πλὴν τὰς τρυγίας αὐτοῦ ἐκστραγγίσουσιν πίνοντες οἱ φαῦλοι τῆς γῆς . Καὶ ταῦτα , φησίν , ἐδίδαξα πάντας ἀνθρώπους , ὡς ἂν μὴ ἀπογνοῖεν , ὅτι περιμένει τοὺς πάντας τὸ ποτήριον , ὅπερ ἑκάστῳ κίρνησιν ὁ τῶν ὅλων κριτής . Νοήσεις δὲ τοῦτο ἀπὸ τῶν ἐν ταῖς προφητείαις λελεγμένων περὶ ποτηρίου . γέγραπται γοῦν ἐν Ἱερεμίᾳ οὕτως · εἶπεν κύριος ὁ θεὸς Ἰσραὴλ πρὸς μέ · λάβε τὸ ποτήριον τοῦ οἴνου τοῦ ἀκράτου ἐκ χειρός μου , καὶ ποτιεῖς αὐτὸ πάντα τὰ ἔθνη , πρὸς ἃ ἐγὼ ἐξαποστελῶ σε πρὸς αὐτούς · καὶ πίονται καὶ ἐξεμοῦνται καὶ ἐκμανήσονται ἀπὸ προσώπου τῆς μαχαίρας , ἧς ἐγὼ ἀποστελῶ ἀναμέσον αὐτῶν . καὶ ἔλαβον τὸ ποτήριον ἐκ χειρὸς κυρίου καὶ ἐπότισα πάντα τὰ ἔθνη , πρὸς ἃ ἀπέστειλέν με κύριος ἐπ’ αὐτά · τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ τὰς πόλεις Ἰούδα καὶ βασιλεῖς αὐτοῦ καὶ ἄρχοντας αὐτοῦ τοῦ θεῖναι αὐτοὺς εἰς ἐρήμωσιν καὶ εἰς ἄβατον καὶ εἰς συριγμόν · καὶ τὸν Φαραὼ βασιλέα Αἰγύπτου καὶ τοὺς παῖδας αὐτοῦ καὶ τοὺς μεγιστᾶνας αὐτοῦ · καὶ ἑξῆς φησιν · καὶ πάντας τοὺς βασιλεῖς τῆς γῆς τῶν ἀλλοφύλων · τὴν Ἀσκάλωνα καὶ τὴν Γάζαν καὶ τὴν Ἀκκάρων καὶ τὴν Ἰδουμαίαν καὶ τὴν Μωαβῖτιν καὶ τοὺς υἱοὺς Ἀμμὼν καὶ πάντας βασιλεῖς Τύρου καὶ πάντας βασιλεῖς Σιδῶνος καὶ πάντας βασιλεῖς νήσου τοὺς ἐν τῷ πέραν τῆς θαλάσσης · μεθ’ ἃ ἐπιλέγει οὕτως · εἶπεν κύριος παντοκράτωρ ὁ θεὸς Ἰσραήλ · πίετε καὶ μεθύσθητε καὶ ἐξεμέσετε καὶ πεσεῖτε καὶ οὐ μὴ ἀναστῆτε ἀπὸ προσώπου τῆς μαχαίρας , ἧς ἐγὼ ἀποστελῶ ἀναμέσον ὑμῶν · καὶ ἔσται , ὅταν μὴ βούλωνται δέξασθαι τὸ ποτήριον ἐκ τῆς χειρός σου ὥστε πιεῖν , καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς · οὕτως εἶπεν κύριος τῶν δυνάμεων · πιόντες πίεσθε · δι’ ὧν διδάσκει ὁ λόγος δίκην ἰατροῦ τοῖς δεομένοις πικρᾶς ἀντιδότου τὸν θεὸν ἐπάγειν τὰς κολάσεις , ὡς ἂν ἐμέσαιεν καὶ ἀποκενώσειαν τὴν πλεονάσασαν ἐν αὐτοῖς κακίαν , καὶ πρώτην γε αὐτὴν τὴν Ἱερουσαλὴμ τοῦ λεχθέντος ποτοῦ πιεῖσθαι , εἶτα δὲ τὰ λοιπὰ ἔθνη ὡς καὶ πάντων τῆς ὁμοίας τευξομένων καθάρσεως διὰ τῶν ἐπαχθησομένων αὐτοῖς τιμωριῶν . Καὶ τὸ παρὸν οὖν λόγιον καταλλήλως τῇ προφητικῇ διδασκαλίᾳ ποτήριον εἶναι διδάσκει ἐν χειρὶ κυρίου , ἐν ᾧ τοὺς ἑκάστου καρποὺς συναγαγὼν ὥσπερ ἄκρατον οἶνον ἐργάζεται . εἶτ’ ἐπιδίδωσι τὸ κατ’ ἀξίαν πόμα ἀναλόγως ταῖς ἑκάστου πράξεσιν κιρνῶν αὐτὸ κατὰ τὸν τοῦ δικαίου λόγον · μὴ γὰρ τὰς φαύλους πράξεις μόνας ἑκάστου , ἀλλὰ καὶ τὰς ἀγαθὰς λογίζεσθαι σταθμᾶσθαί τε ὥσπερ συμμετρίᾳ καὶ κατάλληλον τοῖς ἑκάστου ἔργοις ἀπεργάζεσθαι τὸ κρᾶμα · ὃ δὴ παρίστησι λέγον · καὶ ἔκλινεν ἐκ τούτου εἰς τοῦτο , ὡς ἂν μία γένοιτο κρᾶσις τῶν τε ἑκάστου μοχθηρῶν πράξεων καὶ τῶν χρηστοτέρων . ἀντὶ δὲ τοῦ · καὶ ἔκλινεν ἐκ τούτου εἰς τοῦτο , ὁ Σύμμαχος ὥστε ἕλκειν ἀπ’ αὐτοῦ ἡρμήνευσεν . Τὴν δὲ τρύγα , φησί , πιεῖσθαι πάντας τοὺς ἁμαρτωλοὺς τῆς γῆς · οὐκέτι γὰρ κρᾶμα , ἀλλὰ τὸ ἔσχατον καὶ θολερὸν τοῖς τὰ μεγάλα ἡμαρτηκόσιν ἀποκείσεσθαι . διὸ κατὰ τὸν Σύμμαχον εἴρηται · πλὴν τὰς τρυγίας ἐκ στραγγιοῦσι πίνοντες οἱ φαῦλοι τῆς γῆς .
Lemmas: ὅτι2 οὔτε ἀπό ἔξοδος οὔτε ἀπό δυσμή οὔτε ἀπό ἐρῆμος ὄρος , ὅτι ὁ θεός κριτής εἰμί , οὗτος ταπεινόω καί οὗτος ὑψόω . ὅτι ποτήριον ἐν χείρ κύριος οἶνος ἄκρατος πλήρης κέρασμα · καί κλίνω ἀπό οὗτος εἰς οὗτος , πλήν ὁ Τρυγίας αὐτός οὐ ἐκκενόω · πίνω πᾶς ὁ ἁμαρτωλός ὁ γῆ . καί οὗτος , φημί , διαμαρτύρομαι διά ὁ ἐμέω ἀπόστολος ἅπας ἄνθρωπος · μνημονεύω ὁ κρίσις ὁ θεός καί παύω πᾶς παρανομία πείθω , ὅτι οὖον πόρρω ποῦ ἀφίστημι ὁ ὁ ὅλος κριτής , πᾶς δέ πληρόω καί πανταχοῦ πάρειμι . διό προσήκω ὡς ἐν ὀφθαλμός αὐτός ζῶ ἐπιστρεφής πολιτεύω · οὖον γάρ μακράν ἀφίστημι ὡς νομίζω πόρρω ποῦ ἀποικίζω αὐτός , ἢ πρός αὐτός ἀνατολή ἢ κατά ὁ δυσμιαῖος μέρος ἤ ποῦ ἐν ἐρημία καί ὄρος · μέσος γάρ ἐπιπάρειμι ὁ πᾶς κριτής ὁ ὅλος εἰμί ἔργον τε αὐτός ὁ κρίσις ὁ κατά ἄξιος ἀπονέμω ἕκαστος καί οὗτος μέν ταπεινόω , οὗτος δέ ὑψόω · ταπεινόω μέν ὁ ὑπερήφανος καί ὁ ἐπαίρω εἰς ὕψος ὁ κέρας αὐτός , ὑψόω δέ ὁ ταπεινός κατά ὁ · ὁ θεός ὑπερήφανος ἀντιτάσσω , ταπεινός δέ δίδωμι χάρις . διό φημί · ὅτι οὔτε ἀπό ἔξοδος καί ἀπό ἀνατολή ἥλιος οὔτε ἀπό δυσμή οὔτε ἀπό ἐρῆμος ὄρος , ἀντί ὅς ὁ Σύμμαχος οὗτος ἑρμηνεύω ὁ τρόπος · οὖον γάρ ἀπό ἀνατολή οὐδέ ἀπό δύσις οὐδέ ἀπό ἐρῆμος ὄρος , ἀλλά ὁ θεός κριτής οὗτος μέν ταπεινόω , οὗτος δέ ὑψόω . καί οὗτος δέ φημί ἀναγκαῖος οἶδα πᾶς ἄνθρωπος , ὅτι ποτήριον ἐν χείρ κύριος οἶνος ἄκρατος πλήρης κέρασμα , καί κλίνω ἐκ οὗτος εἰς οὗτος · πλήν ὁ Τρυγίας αὐτός οὐ ἐκκενόω , πίνω πᾶς ὁ ἁμαρτωλός ὁ γῆ · κατά δέ ὁ Σύμμαχος · ποτήριον γάρ ἐν χείρ κύριος καί οἶνος ἄκρατος πληρόω ἐκχέω ὥστε ἕλκω ἀπό αὐτός · πλήν ὁ Τρυγίας αὐτός ἐκστραγγίζω πίνω ὁ φαῦλος ὁ γῆ . καί οὗτος , φημί , διδάσκω πᾶς ἄνθρωπος , ὡς εἄν μή ἀπογιγνώσκω , ὅτι περιμένω ὁ πᾶς ὁ ποτήριον , ὅσπερ ἕκαστος κιρνάω ὁ ὁ ὅλος κριτής . νόησις δέ οὗτος ἀπό ὁ ἐν ὁ προφητεία λέγω3 περί ποτήριον . γράφω γοῦν ἐν Ἱερεμίας οὕτως · εἶπον κύριος ὁ θεός Ἰσραήλ πρός ἐγώ · λαμβάνω ὁ ποτήριον ὁ οἶνος ὁ ἄκρατος ἐκ χείρ ἐγώ , καί ποτίζω αὐτός πᾶς ὁ ἔθνος , πρός ὁ ἐγώ ἐξαποστέλλω σύ πρός αὐτός · καί πίνω καί ἐξεμέω καί ἐκμαίνω ἀπό πρόσωπον ὁ μάχαιρα , ὅς ἐγώ ἀποστέλλω ἀναμέσον αὐτός . καί λαμβάνω ὁ ποτήριον ἐκ χείρ κύριος καί ποτίζω πᾶς ὁ ἔθνος , πρός ὁ ἀποστέλλω ἐγώ κύριος ἐπί αὐτός · ὁ Ἱεροσόλυμα καί ὁ πόλις Ἰούδας καί βασιλεύς αὐτός καί ἄρχω αὐτός ὁ τίθημι αὐτός εἰς ἐρήμωσις καί εἰς ἄβατος καί εἰς συριγμός · καί ὁ Φαραώ βασιλεύς Αἴγυπτος καί ὁ παῖς αὐτός καί ὁ μεγιστάν αὐτός · καί ἑξῆς φημί · καί πᾶς ὁ βασιλεύς ὁ γῆ ὁ ἀλλόφυλος · ὁ Ἀσκάλων καί ὁ Γάζα καί ὁ Ἀκκάρων καί ὁ Ἰδουμαία καί ὁ Μωαβῖτις καί ὁ υἱός Ἀμμών καί πᾶς βασιλεύς Τύρος καί πᾶς βασιλεύς Σιδών καί πᾶς βασιλεύς νῆσος ὁ ἐν ὁ πέραν ὁ θάλασσα · μετά ὁ ἐπιλέγω οὕτως · εἶπον κύριος παντοκράτωρ ὁ θεός Ἰσραήλ · πίνω καί μεθύσκω καί ἐξεμέω καί πίπτω καί οὖον μή ἀνίστημι ἀπό πρόσωπον ὁ μάχαιρα , ὅς ἐγώ ἀποστέλλω ἀναμέσον σύ · καί εἰμί , ὅταν μή βούλομαι δέχομαι ὁ ποτήριον ἐκ ὁ χείρ σύ ὥστε πίνω , καί εἴρω πρός αὐτός · οὕτως εἶπον κύριος ὁ δύναμις · πίνω πίνω · διά ὅς διδάσκω ὁ λόγος δίκη ἰατρός ὁ δήω πικρός ἀντίδοτος ὁ θεός ἐπάγω ὁ κολάζω , ὡς εἄν ἐμέω καί ἀποκενόω ὁ πλεονάζω ἐν αὐτός κακία , καί πρῶτος γε αὐτός ὁ Ἱεροσόλυμα ὁ λέγω ποτός πίνω , εἶτα δέ ὁ λοιπάς ἔθνος ὡς καί πᾶς ὁ ὅμοιος τεύχω κάθαρσις διά ὁ ἐπάγω αὐτός τιμωρία . καί ὁ πάρειμι οὖν λόγιος κατάλληλος ὁ προφητικός διδασκαλία ποτήριον εἰμί διδάσκω ἐν χείρ κύριος , ἐν ὅς ὁ ἕκαστος καρπός1 συνάγω ὥσπερ ἄκρατος οἶνος ἐργάζομαι . εἶτα ἐπιδίδωμι ὁ κατά ἄξιος πόμα ἀνάλογος ὁ ἕκαστος πρᾶξις κιρνάω αὐτός κατά ὁ ὁ Δίκαιος λόγος · μή γάρ ὁ φαῦλος πρᾶξις μόνος ἕκαστος , ἀλλά καί ὁ ἀγαθός λογίζομαι σταθμάω τε ὥσπερ συμμετρία καί κατάλληλος ὁ ἕκαστος ἔργον ἀπεργάζομαι ὁ κρᾶμα · ὅς δή παρίστημι λέγω · καί κλίνω ἐκ οὗτος εἰς οὗτος , ὡς εἄν εἷς γίγνομαι κρᾶσις ὁ τε ἕκαστος μοχθηρός πρᾶξις καί ὁ χρηστός . ἀντί δέ ὁ · καί κλίνω ἐκ οὗτος εἰς οὗτος , ὁ Σύμμαχος ὥστε ἕλκω ἀπό αὐτός ἑρμηνεύω . ὁ δέ τρύξ , φημί , πίνω πᾶς ὁ ἁμαρτωλός ὁ γῆ · οὐκέτι γάρ κρᾶμα , ἀλλά ὁ ἔσχατος καί θολερός ὁ ὁ μέγας ἁμαρτάνω αποκειμαι . διό κατά ὁ Σύμμαχος εἴρω · πλήν ὁ Τρυγίας ἐκ στραγγίζω πίνω ὁ φαῦλος ὁ γῆ .