eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_37.1
Ψαλμὸς τῷ Δαυὶδ εἰς ἀνάμνησιν . Οἱ τῆς θεοπνεύστου γραφῆς λόγοι στήσονται ἐπὶ τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ · ἐλέγξω γάρ , φησί , καὶ παραστήσω κατὰ πρόσωπόν σου τὰς ἁμαρτίας σου . οὕτω καὶ πρόσχωμεν νηφόντως τοῖς λεγομένοις κατὰ τὴν γραφὴν καὶ εἰς ἔργον προάγειν τὰς ἐντολὰς τοῦ κυρίου σπουδάσαι ἐπειχθῶμεν , ὅτι οὐκ οἴδαμεν , ποίᾳ ὥρᾳ ἢ ἡμέρᾳ ὁ κύριος ἡμῶν ἔρχεται . Κύριε , μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξῃς με μηδὲ τῇ ὀργῇ σου παιδεύσῃς με . Τούτοις τοῖς ῥήμασι καὶ ταῖς συλλαβαῖς καὶ ὁ ἕκτος ψαλμὸς τούτῳ παραπλησίως ἄρχεται καὶ τὰ λοιπὰ δὲ τοῦ ἕκτου τοῖς ἐν τῷ προκειμένῳ φερομένοις συγγενῆ τυγχάνει . τεταπεινῶσθαι γὰρ αὐτοῦ τὰ ὀστᾶ καὶ τὴν ψυχὴν κεκοπιακέναι ἐν τῷ στεναγμῷ αὐτοῦ ἔφασκεν ἐν τῷ ἕκτῳ καὶ προστίθει λέγων · λούσω καθ’ ἑκάστην νύκτα τὴν κλίνην μου , ἐν δάκρυσί μου τὴν στρωμνήν μου βρέξω καὶ τὰ τούτοις συνημμένα . παραπλήσια δ’ ἂν εἴη ἐκείνοις καὶ τὰ ἐν τῷ προκειμένῳ , δι’ ὧν εἴρηται · οὐκ ἔστιν ἴασις ἐν τῇ σαρκί μου , καὶ οὐκ ἔστιν εἰρήνη ἐν τοῖς ὀστέοις μου ἀπὸ προσώπου τῶν ἁμαρτιῶν μου · ὅτι αἱ ἀνομίαι μου ὑπερῆραν τὴν κεφαλήν μου , καὶ τὰ τούτοις δι’ ὅλου τοῦ ψαλμοῦ ἐπαγόμενα , ἐν οἷς ἀποκλαίεται τὴν ἑαυτοῦ ταλαιπωρίαν . ταύτῃ γὰρ καὶ αὐτὸς τῇ λέξει κέχρηται εἰπών · ἐταλαιπώρησα καὶ κατεκάμφθην ἕως τέλους , ὅλην τὴν ἡμέραν σκυθρωπάζων ἐπορευόμην . Ἀλλ’ ἐν τῷ ἕκτῳ ἡ προγραφὴ εἶχεν · εἰς τὸ τέλος , ἐν ὕμνοις , ὑπὲρ τῆς ὀγδόης · ψαλμὸς τῷ Δαυίδ , ἐν δὲ τῷ παρόντι τούτων μὲν οὐδέν , μόνον δέ ὁ ψαλμὸς τῷ Δαυὶδ εἰς ἀνάμνησιν λέλεκται . ἥ γε μὴν προσθήκη εἰς ἀνάμνησιν ἔοικεν ἀναπέμπειν ἡμᾶς τῆς ἐν τῷ ἕκτῳ προγραφῆς ὥστε εἶναι τὰ παρόντα εἰς τέλος καὶ ἐν ὕμνοις ὑπὲρ τῆς ὀγδόης · πάντων γὰρ ἂν εἴη τούτων παραστατικὸν τὸ εἰς τέλος · ἀλλ’ ἐπεὶ διεξιόντες τὰ ἐν τῷ ἕκτῳ ὑποπεσόντα εἰς τὴν προγραφὴν εἰρήκαμεν εἰς τὴν ἐκείνων ἀνάμνησιν καὶ ἡμεῖς ἐπὶ τοῦ παρόντος εἰς ἀνάμνησιν . Δοκεῖ δέ μοι ὁ Δαυὶδ ἐν διαφόροις καὶ πολλοῖς περὶ τοῦ πραχθέντος αὐτῷ πλημμελήματος ἐξομολογησάμενος ἰδίως τὸν παρόντα ψαλμὸν ἀφωρικέναι εἰς ἀνάμνησιν , ὡς ἀεὶ καὶ διὰ παντὸς φέρειν αὐτὸν ἀνὰ στόμα , κεχρῆσθαι δὲ αὐτῷ ἀντ’ ἐπῳδῆς ἐπὶ θεραπείᾳ τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς . ἱκετηρίαν γοῦν ἀναπέμπει τῷ θεῷ , δι’ ἧς ἀποστρέφει μὲν τὴν ὀργὴν τὴν πᾶσι τοῖς ἁμαρτάνουσιν ἐπηρτημένην , ἱλάσκεται δὲ τὸν ἀγαθὸν κύριον ταῖς μεθ’ ὑπερβαλλούσης ἐξομολογήσεως φωναῖς . λέγων δέ · κύριε , μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξῃς με , οὐ τὸν ἔλεγχον παραιτεῖται , ἀλλὰ τὸν μετὰ θυμοῦ · καὶ τῷ · μηδὲ τῇ ὀργῇ σου παιδεύσῃς με , οὐ φεύγει τὸ παιδευθῆναι , δίχα δὲ ὀργῆς τῆς παιδείας τυχεῖν ἀξιοῖ . ὡς εἰ καὶ ἰατρῷ τις τὰ διὰ καυτῆρος καὶ σιδήρου καὶ πικρῶν ἀντιδότων προσφέροντι βοηθήματα ἐπὶ θεραπείᾳ πάθους ὑποκειμένου λέγοι · μὴ διὰ πυρός με θεραπεύσῃς , μηδὲ διὰ σιδήρου καὶ τομῶν , διὰ δὲ ἠπίων καὶ πραοτέρων φαρμάκων · ὁ γὰρ τοιοῦτος οὐ τὴν θεραπείαν ἀρνεῖται , ἀλλὰ τὸ ἐπίπονον τῶν βοηθημάτων . Πολλάκις δὲ εἴρηται , ὡς ὀργὴ καὶ θυμὸς τοῦ θεοῦ λεγόμενα ἐν ταῖς θεοπνεύστοις γραφαῖς οὐ πάθη σημαίνει ( παντὸς γὰρ πάθους ἀλλότριον τὸ θεῖον ) , κατὰ μεταφορὰν δὲ τὰ τοιαῦτα εἴωθεν ὀνομάζειν ὁ τῆς γραφῆς λόγος , ὡς καὶ ὀφθαλμοὺς θεοῦ καὶ ὦτα καὶ χεῖρας καὶ δακτύλους καὶ πόδας καὶ τὰ λοιπὰ μέλη · ἅπερ ὡς πρὸς ἀνθρώπους χρησίμως οἰκονομεῖται συγκατιὼν τῇ τῶν ἀκροωμένων ποιότητι . οὕτως οὖν καὶ τὰς ἐπαγομένας τιμωρίας τοῖς ἁμαρτάνουσι κατὰ θεοῦ κρίσιν σκυθρωπὰς οὔσας καὶ ἀλγεινὰς τοῖς πάσχουσιν ὡσανεὶ ἐξ ὀργῆς καὶ θυμοῦ ἐπαγομένας ὑποτυποῦται . τοῦτο δὲ διδάσκει καὶ ὁ ἱερὸς ἀπόστολος λέγων · κατὰ δὲ τὴν σκληρότητά σου καὶ ἀμετανόητον καρδίαν θησαυρίζεις σεαυτῷ ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς καὶ ἀποκαλύψεως καὶ δικαιοκρισίας τοῦ θεοῦ , ὃς ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ , ὡς εἴ τις καὶ τὰς ἐκ τοῦ νόμου τῷ ἀνδροφόνῳ ἐπηρτημένας κολάσεις ὀργὴν καὶ θυμὸν ὀνομάζοι οὐκ ἀληθῶς τοῦ νόμου θυμουμένου καὶ ὀργιζομένου , τοῦ δὲ κολαζομένου ὀργὴν τοῦ νόμου τὴν τιμωρίαν ὑπειληφότος · ἤδη δὲ καὶ οἱ τὰς κολάσεις διακονοῦντες κατὰ τῶν ἀσεβῶν πονηροὶ δαίμονες αἵ τε ὑπηρετικαὶ δυνάμεις τοῦ θεοῦ αἱ τοιαῦται sic καὶ ὀργὴ καὶ θυμὸς ὠνομάσθησαν . οὕτω γοῦν εἴρηται ἐν τῷ περὶ τῆς δεκαπλήγου τῆς κατ’ Αἰγυπτίων ἐπαχθείσης λόγῳ τό · ἀπέστειλεν ἐπ’ αὐτοὺς ὀργὴν καὶ θυμόν , ἀποστολὴν δι’ ἀγγέλων πονηρῶν . οὕτως δεξιὰ λέλεκται τοῦ θεοῦ τὰ διὰ τῶν δεξιῶν καὶ ἀγαθῶν δυνάμεων τοῖς ἀξίοις χορηγούμενα . Ἱκετεύει τοίνυν ὁ Δαυὶδ μὴ διὰ πονηρῶν δυνάμεων ἐλεγχθῆναι , μηδὲ δι’ ἀποστολῆς ἀγγέλων πονηρῶν παιδευθῆναι , διὰ λόγων δὲ σωτηρίων καὶ μαθημάτων ὠφελίμων . καὶ ἄλλως δὲ ἀντιβολεῖ μὴ τηρηθῆναι εἰς ἡμέραν ὀργῆς καὶ ἀποκαλύψεως καὶ δικαιοκρισίας τοῦ θεοῦ , ἤδη δὲ ἐντεῦθεν καὶ κατὰ τὸν παρόντα βίον πρὸ τῆς τελευτῆς ἀπολήψεσθαι τὰ ἁμαρτήματα . καὶ ἔτυχέ γε τοῦ σκοποῦ · φαίνεται γοῦν δίκην δεδωκώς , δι’ ὧν ἔπαθε , πρὸ τῆς τελευτῆς . καὶ ἄλλως δὲ αὐτὸς ἑαυτὸν ἐτιμωρεῖτο παντοίαις ὑποβάλλων κολάσεσιν ἐν τοῖς τῆς ἐξομολογήσεως τρόποις .
Lemmas: ψαλμός ὁ Δαυίδ εἰς ἀνάμνησις . ὁ ὁ θεόπνευστος γραφεύς λόγος ἵστημι ἐπί ὁ βῆμα ὁ Χριστός · ἐλέγχω γάρ , φημί , καί παρίστημι κατά πρόσωπον σύ ὁ ἁμαρτία σύ . οὗτος καί προέχω νηφόντως ὁ λέγω κατά ὁ γραφή καί εἰς ἔργον προάγω ὁ ἐντολή ὁ κύριος σπουδάζω ἐπείγω , ὅτι οὐ οἶδα , ποῖος ὥρα ἢ ἡμέρα ὁ κύριος ἐγώ ἔρχομαι . κύριος , μή ὁ θυμός σύ ἐλέγχω ἐγώ μηδέ ὁ ὀργή σύ παιδεύω ἐγώ . οὗτος ὁ ῥῆμα καί ὁ συλλαβή καί ὁ ἕκτος ψαλμός οὗτος παραπλήσιος ἄρχω καί ὁ λοιπάς δέ ὁ ἕκτος ὁ ἐν ὁ πρόκειμαι φέρω συγγενής τυγχάνω . ταπεινόω γάρ αὐτός ὁ ὀστέον καί ὁ ψυχή κοπιάω ἐν ὁ στεναγμός αὐτός φάσκω ἐν ὁ ἕκτος καί προστίθημι λέγω · λούω κατά ἕκαστος νύξ ὁ κλίνη ἐγώ , ἐν δάκρυον ἐγώ ὁ στρωμνή ἐγώ βρέχω καί ὁ οὗτος συνάπτω . παραπλήσιος δέ εἄν εἰμί ἐκεῖνος καί ὁ ἐν ὁ πρόκειμαι , διά ὅς εἴρω · οὐ εἰμί ἴασις ἐν ὁ σάρξ ἐγώ , καί οὐ εἰμί εἰρήνη ἐν ὁ ὀστέον ἐγώ ἀπό πρόσωπον ὁ ἁμαρτία ἐγώ · ὅτι ὁ ἀνομία ἐγώ ὑπεραίρω ὁ κεφαλή ἐγώ , καί ὁ οὗτος διά ὅλος ὁ ψαλμός ἐπάγω , ἐν ὅς ἀποκλαίω ὁ ἑαυτοῦ ταλαιπωρία . οὗτος γάρ καί αὐτός ὁ λέγω χράομαι εἶπον · ταλαιπωρέω καί κατακάμπτω ἠώς τέλος , ὅλος ὁ ἡμέρα σκυθρωπάζω πορεύω . ἀλλά ἐν ὁ ἕκτος ὁ προγραφή ἔχω · εἰς ὁ τέλος , ἐν ὕμνος , ὑπέρ ὁ ὄγδοος · ψαλμός ὁ Δαυίδ , ἐν δέ ὁ πάρειμι οὗτος μέν οὐδείς , μόνος δέ ὁ ψαλμός ὁ Δαυίδ εἰς ἀνάμνησις λέγω . ὅς γε μήv προσθήκη εἰς ἀνάμνησις ἔοικα ἀναπέμπω ἐγώ ὁ ἐν ὁ ἕκτος προγραφή ὥστε εἰμί ὁ πάρειμι εἰς τέλος καί ἐν ὕμνος ὑπέρ ὁ ὄγδοος · πᾶς γάρ εἄν εἰμί οὗτος παραστατικός ὁ εἰς τέλος · ἀλλά ἐπεί διέξειμι ὁ ἐν ὁ ἕκτος ὑποπίπτω εἰς ὁ προγραφή εἴρω εἰς ὁ ἐκεῖνος ἀνάμνησις καί ἐγώ ἐπί ὁ πάρειμι εἰς ἀνάμνησις . δοκέω δέ ἐγώ ὁ Δαυίδ ἐν διάφορος καί πολύς περί ὁ πράσσω αὐτός πλημμέλημα ἐξομολογέομαι ἰδίως ὁ πάρειμι ψαλμός ἀφορίζω εἰς ἀνάμνησις , ὡς ἀεί καί διά πᾶς φέρω αὐτός ἀνά στόμα , χράομαι δέ αὐτός ἀντί ἐπῳδή ἐπί θεραπεία ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή . ἱκετηρία γοῦν ἀναπέμπω ὁ θεός , διά ὅς ἀποστρέφω μέν ὁ ὀργή ὁ πᾶς ὁ ἁμαρτάνω ἐπαρτάω , ἱλάσκομαι δέ ὁ ἀγαθός κύριος ὁ μετά ὑπερβάλλω ἐξομολόγησις φωνή . λέγω δέ · κύριος , μή ὁ θυμός σύ ἐλέγχω ἐγώ , οὖον ὁ ἔλεγχος παραιτέομαι , ἀλλά ὁ μετά θυμός · καί ὁ · μηδέ ὁ ὀργή σύ παιδεύω ἐγώ , οὖον φεύγω ὁ παιδεύω , δίχα δέ ὀργή ὁ παιδεία τυγχάνω ἀξιόω . ὡς εἰμί καί ἰατρός τις ὁ διά καυτήρ καί σίδηρος καί πικρός ἀντιδίδωμι προσφέρω βοήθημα ἐπί θεραπεία πάθος ὑπόκειμαι λέγω · μή διά πῦρ ἐγώ θεραπεύω , μηδέ διά σίδηρος καί τομή , διά δέ ἤπιος καί πρᾶος φάρμακον · ὁ γάρ τοιοῦτος οὖον ὁ θεραπεία ἀρνέομαι , ἀλλά ὁ ἐπίπονος ὁ βοήθημα . πολλάκις δέ εἴρω , ὡς ὀργή καί θυμός ὁ θεός λέγω ἐν ὁ θεόπνευστος γραφεύς οὖον πάθος σημαίνω ( πᾶς γάρ πάθος ἀλλότριος ὁ θέω ) , κατά μεταφορά δέ ὁ τοιοῦτος εἴωθα ὀνομάζω ὁ ὁ γραφεύς λόγος , ὡς καί ὀφθαλμός θεός καί οὖς καί χείρ καί δάκτυλος καί πούς καί ὁ λοιπάς μέλος · ὅσπερ ὡς πρός ἄνθρωπος χρήσιμος οἰκονομέω συγκάτειμι ὁ ὁ ἀκροάομαι ποιότης . οὕτως οὖν καί ὁ ἐπάγω τιμωρία ὁ ἁμαρτάνω κατά θεός κρίσις σκυθρωπός εἰμί καί ἀλγεινός ὁ πάσχω ὡσανεί ἐκ ὀργή καί θυμός ἐπάγω ὑποτυπόω . οὗτος δέ διδάσκω καί ὁ ἱερός ἀπόστολος λέγω · κατά δέ ὁ σκληρότης σύ καί ἀμετανόητος Καρδία θησαυρίζω σεαυτοῦ ὀργή ἐν ἡμέρα ὀργή καί ἀποκάλυψις καί δικαιοκρισία ὁ θεός , ὅς πωλέω ἕκαστος κατά ὁ ἔργον αὐτός , ὡς εἰμί τις καί ὁ ἐκ ὁ νόμος ὁ ἀνδροφόνος ἐπαρτάω κολάζω ὀργή καί θυμός ὀνομάζω οὐ ἀληθής ὁ νόμος θυμόω καί ὀργίζω , ὁ δέ κολάζω ὀργή ὁ νόμος ὁ τιμωρία ὑπολαμβάνω · ἤδη δέ καί ὁ ὁ κολάζω διακονέω κατά ὁ ἀσεβής πονηρός δαίμων ὁ τε ὑπηρετικός δύναμις ὁ θεός ὁ τοιοῦτος sic καί ὀργή καί θυμός ὀνομάζω . οὗτος γοῦν εἴρω ἐν ὁ περί ὁ δεκάπληγος ὁ κατά Αἰγύπτιος ἐπάγω λόγος ὁ · ἀποστέλλω ἐπί αὐτός ὀργή καί θυμός , ἀποστολή διά ἄγγελος πονηρός . οὕτως δεξιός λέγω ὁ θεός ὁ διά ὁ δεξιός καί ἀγαθός δύναμις ὁ ἄξιος χορηγέω . ἱκετεύω τοίνυν ὁ Δαυίδ μή διά πονηρός δύναμις ἐλέγχω , μηδέ διά ἀποστολή ἄγγελος πονηρός παιδεύω , διά λόγος δέ Σωτηρίων καί μάθημα ὠφέλιμος . καί ἄλλως δέ ἀντιβολέω μή τηρέω εἰς ἡμέρα ὀργή καί ἀποκάλυψις καί δικαιοκρισία ὁ θεός , ἤδη δέ ἐντεῦθεν καί κατά ὁ πάρειμι βίος πρό ὁ τελευτή ἀπολαμβάνω ὁ ἁμάρτημα . καί τυγχάνω γε ὁ σκοπός · φαίνω γοῦν δίκη δίδωμι , διά ὅς πάσχω , πρό ὁ τελευτή . καί ἄλλως δέ αὐτός ἑαυτοῦ τιμωρέω παντοῖος ὑποβάλλω κόλασις ἐν ὁ ὁ ἐξομολόγησις τρόπος .