eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_65.5
Εὐλογεῖτε , ἔθνη , τὸν θεὸν ἡμῶν , καὶ ἀκουτίσατε τὴν φωνὴν τῆς αἰνέσεως αὐτοῦ , τοῦ θεμένου τὴν ψυχήν μου εἰς ζωὴν καὶ μὴ δόντος εἰς σάλον τοὺς πόδας μου . Εὐαγγελικὸν εἶναι τὸν ψαλμὸν καὶ ἀρχόμενοι τοῦ λόγου τετηρήκαμεν , ὃ καὶ δι’ ὅλου τοῦ ὕφους τῆς προφητείας παρίσταται . ἐκάλει μὲν γὰρ ἐν ἀρχῇ πᾶσαν τὴν γῆν · εἶτα ἐν τῷ μεταξὺ πλείονα διδάξας σαφέστερον περὶ τῶν ἐθνῶν ποιεῖται προφητείαν λέγων · οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ἐπὶ τὰ ἔθνη ἐπιβλέπουσιν . Μετὰ δὴ οὖν τὴν τούτων διδασκαλίαν ἀκολούθως πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν , ὡς ἂν ὠφελημένοις ἐκ τοῦ προμεμαθηκέναι τὰ προλεχθέντα , εὐλογεῖν τὸν τοσούτων θαυμάτων τῶν τε φοβερῶν ἔργων ποιητὴν παρακελεύεται λέγων · εὐλογεῖτε , ἔθνη , τὸν θεὸν ἡμῶν . Μὴ γὰρ τοὺς ὑμετέρους , φησί , τοὺς πάλαι πεπλανημένως νομιζομένους θεούς , ἀλλὰ τὸν ἡμέτερον , ὃν ἐκ πατέρων ἡμεῖς ἐπεγραψάμεθα · τοῦτον γνόντες εἶναι τὸν ἀληθινὸν θεὸν νῦν γοῦν , εἰ καὶ μὴ πρότερον , καὶ ὑμεῖς εὐλογεῖτε . εὐφημοῦντες δὲ αὐτὸν καὶ εὐλογοῦντες ὡς μόνον ἀληθινὸν καὶ κοινὸν ἁπάντων ἡμῶν τε καὶ ὑμῶν θεὸν μὴ σεσιωπημένως μηδὲ ἠρεμέᾳ τῇ φωνῇ τοῦτο πράττετε , σὺν πολλῇ δὲ παρρησίᾳ καὶ θάρσει , φωναῖς τε γεγωνοῖς καὶ βοαῖς χρήσασθε μεγάλαις , ὡς καὶ τοῖς ἀλλοτρίοις ἀκούεσθαι τὴν ἀναπεμπομένην εἰς τὸν θεὸν ὑφ’ ὑμῶν αἴνεσιν · ὃ δὴ καὶ ὁ σωτὴρ ἐδήλου λέγων · ὃ λέγω ὑμῖν ἐν τῇ σκοτίᾳ , εἴπατε ἐν τῷ φωτί , καὶ ὃ εἰς τὸ οὖς ἀκούετε , κηρύσσετε ἐπὶ τῶν δωμάτων . ταύτης οὖν ἔχεται τῆς διανοίας τὸ φάσκον λόγιον · καὶ ἀκουτίσατε τὴν φωνὴν τῆς αἰνέσεως αὐτοῦ , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον · ἐξάκουστον ποιεῖτε τὴν φωνὴν τοῦ ὕμνου αὐτοῦ . Θαυμάσαι δὲ ἔστι τοῦ λόγου τὸ ἀποτέλεσμα , ὅτε καθ’ ὅλης τῆς ἀνθρώπων οἰκουμένης ἐν μέσαις ταῖς πόλεσι ἔν τε κώμαις καὶ χώραις κατὰ πάσας τὰς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ οἱ τοῦ Χριστοῦ λαοὶ ἐξ ἁπάν των τῶν ἐθνῶν συνειλεγμένοι τοὺς ὕμνους καὶ τὰς ψαλμῳδίας οὐκ ἐπὶ τοῖς πατρῴοις θεοῖς οὐδὲ τοῖς θεομάχοις δαίμοσι , μόνῳ δὲ τῷ παρὰ τοῖς προφήταις θεολογουμένῳ μετὰ μεγάλης ἀναπέμπουσι βοῆς , ὡς καὶ τοῖς ἐκτὸς ἑστῶσιν ἐξάκουστον εἶναι τῶν ψαλλόντων τὴν φωνήν , ἔργῳ πληρουμένου τοῦ φάσκοντος ἐνταῦθα λογίου · εὐλογεῖτε , ἔθνη , τὸν θεὸν ἡμῶν , καὶ ἀκουτίσατε τὴν φωνὴν τῆς αἰνέσεως αὐτοῦ . Εἶθ’ ἑξῆς συνῆπται · τοῦ θεμένου τὴν ψυχήν μου εἰς ζωὴν καὶ μὴ δόντος εἰς σάλον τοὺς πόδας μου . Ἀντὶ δὲ τοῦ · τὴν ψυχήν μου , τὴν ψυχὴν ἡμῶν , οἱ λοιποὶ πάντες ἑρμηνευταὶ ἐκδεδώκασιν · καὶ πάλιν ἀντί · τοὺς πόδας μου , τοὺς πόδας ἡμῶν , ὁμοίως οἱ πάντες ἡρμήνευσαν . μὴ γὰρ ἐπὶ τοῖς παλαιοῖς , φησί , μόνοις ἔργοις τοῦ θεοῦ , ἃ διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἐδηλοῦτο , τὸν ὕμνον αὐτῷ καὶ τὰς αἰνέσεις ἀναπέμπετε , ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς εἰς ἡμᾶς αὐτοὺς τοὺς ταῦτα λέγοντας εὐεργεσίας . ἐπειδὴ γὰρ τοὺς ἡμετέρους πόδας πολλὰ δραμόντας , ὥστε πᾶσιν ὑμῖν τοῖς ἔθνεσι κηρύξαι τὸ σωτήριον εὐαγγέλιον , ἐδυνάμωσεν ἐφύλαξέ τε ἀδιατρέπτους ἐν τοῖς τοῦ βίου ῥεύμασι τὰ ἐμποδὼν κωλύματα περιελών , πολλῶν τε τῇ ψυχῇ ἡμῶν ἐπιβουλευόντων αὐτὸς ταύτης σωτὴρ καὶ φύλαξ ἐγένετο · καὶ τούτων αὐτῶν ἕνεκα εὐλογεῖτε , ἔθνη , τὸν θεὸν ἡμῶν , καὶ ἀκουτίσατε τὴν φωνὴν τῆς αἰνέσεως αὐτοῦ . Ταῦτα δὲ ἄντικρυς ἐκ προσώπου τῶν κηρύκων τοῦ εὐαγγελίου προανεφωνεῖτο , ὧν τὸν δρόμον καὶ τῶν ποδῶν τὴν ἀρετὴν Ἡσαΐας , μᾶλλον δὲ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον δι’ αὐτοῦ ἀποθαυμάζον ἐβόα · ὡς ὡραῖοι οἱ πόδες τῶν εὐαγγελιζομένων ἀγαθά , τῶν εὐαγγελιζομένων εἰρήνην . Ἐπεὶ τοίνυν πολλὰ κεκμηκότες οὗτοι καὶ τοὺς ἐκ τῶν ἀ πίστων ἐθνῶν διωγμοὺς ὑπομείναντες δεσμά τε καὶ φυλακὰς καὶ παντοίας ἐπιβουλὰς ἀδιάτρεπτοι μεμενήκασιν , εἰκότως τὸν δυναμώσαντα αὐτοὺς καὶ τὴν μὲν ψυχὴν εἰς ζωὴν φυλάξαντα , ὡς μὴ ἐκπεσεῖν αὐτὴν εἰς τὸν τῆς ἁμαρτίας θάνατον , τοὺς δὲ πόδας αὐτῶν στερροὺς ἀπεργασάμενον πρὸς τὸ μὴ σάλον ὑπομεῖναι μηδὲ ὄλισθον καὶ πτῶσιν , εὐλογεῖν πᾶσι τοῖς ἔθνεσι παρακελεύονται , ἐξάκουστόν γε ποιεῖν τὴν φωνὴν τῆς αἰνέσεως αὐτοῦ , οὐκ ἐπὶ μόνοις τοῖς παλαιοῖς αὐτοῦ παραδόξοις καὶ φοβεροῖς ἔργοις , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῖς νεώτεροις ἀγαθοῖς , ἐφ’ οἷς τὴν ψυχὴν τῶν ταῦτα λεγόντων ἔθετο εἰς ζωὴν μὴ δοὺς εἰς σάλον τοὺς πόδας αὐτῶν . διὸ κατὰ τὸν Σύμμαχον πληθυντικῶς εἴρηται · τοῦ τάξαντος τὴν ψυχὴν ἡμῶν εἰς ζωὴν καὶ μὴ δόντος σφαλῆναι τοὺς πόδας ἡμῶν .
Lemmas: εὐλογέω , ἔθνος , ὁ θεός ἐγώ , καί ἀκουτίζω ὁ φωνή ὁ αἴνεσις αὐτός , ὁ τίθημι ὁ Ψυχή ἐγώ εἰς ζωή καί μή δίδωμι εἰς σάλος ὁ πούς ἐγώ . εὐαγγελικός εἰμί ὁ ψαλμός καί ἄρχω ὁ λόγος τηρέω , ὅς καί διά ὅλος ὁ ὕφος ὁ προφητεία παρίστημι . καλέω μέν γάρ ἐν ἀρχή πᾶς ὁ γῆ · εἶτα ἐν ὁ μεταξύ πλείων διδάσκω σαφής περί ὁ ἔθνος ποιέω προφητεία λέγω · ὁ ὀφθαλμός αὐτός ἐπί ὁ ἔθνος ἐπιβλέπω . μετά δή οὖν ὁ οὗτος διδασκαλία ἀκόλουθος πᾶς ὁ ἔθνος , ὡς εἄν ὠφελέω ἐκ ὁ προμανθάνω ὁ προλέγω , εὐλογέω ὁ τοσοῦτος θαῦμα ὁ τε φοβερός ἔργον ποιητής παρακελεύομαι λέγω · εὐλογέω , ἔθνος , ὁ θεός ἐγώ . μή γάρ ὁ ὑμέτερος , φημί , ὁ πάλαι πεπλανημένως νομίζω θεός , ἀλλά ὁ ἡμέτερος , ὅς ἐκ πατήρ ἐγώ ἐπιγράφω · οὗτος γιγνώσκω εἰμί ὁ ἀληθινός θεός νῦν γοῦν , εἰμί καί μή πρότερος , καί σύ εὐλογέω . εὐφημέω δέ αὐτός καί εὐλογέω ὡς μόνος ἀληθινός καί κοινός ἅπας ἐγώ τε καί σύ θεός μή σεσιωπημένως μηδέ ἠρεμέω ὁ φωνή οὗτος πράσσω , σύν πολύς δέ παρρησία καί θάρσος , φωνή τε γεγωνός καί βοή χράω μέγας , ὡς καί ὁ ἀλλότριος ἀκούω ὁ ἀναπέμπω εἰς ὁ θεός ὑπό σύ αἴνεσις · ὅς δή καί ὁ σωτήρ δηλόω λέγω · ὅς λέγω σύ ἐν ὁ σκοτία , εἶπον ἐν ὁ φάος , καί ὅς εἰς ὁ οὖς ἀκούω , κηρύσσω ἐπί ὁ δῶμα . οὗτος οὖν ἔχω ὁ διάνοια ὁ φάσκω λόγιος · καί ἀκουτίζω ὁ φωνή ὁ αἴνεσις αὐτός , ἢ κατά ὁ Σύμμαχος · ἐξάκουστος ποιέω ὁ φωνή ὁ ὕμνος αὐτός . θαυμάζω δέ εἰμί ὁ λόγος ὁ ἀποτέλεσμα , ὅτε κατά ὅλος ὁ ἄνθρωπος οἰκέω ἐν μέσος ὁ πόλις ἐν τε κώμη καί χώρα κατά πᾶς ὁ ἐκκλησία ὁ θεός ὁ ὁ Χριστός λαός ἐκ ἐπάν ὁ ὁ ἔθνος συλλέγω ὁ ὕμνος καί ὁ ψαλμῳδία οὐ ἐπί ὁ πατρῷος θεός οὐδέ ὁ θεομάχος δαίμων , μόνος δέ ὁ παρά ὁ προφήτης θεολογέω μετά μέγας ἀναπέμπω βοή , ὡς καί ὁ ἐκτός ἵστημι ἐξάκουστος εἰμί ὁ ψάλλω ὁ φωνή , ἔργον πληρόω ὁ φάσκω ἐνταῦθα λόγιος · εὐλογέω , ἔθνος , ὁ θεός ἐγώ , καί ἀκουτίζω ὁ φωνή ὁ αἴνεσις αὐτός . εἶτα ἑξῆς συνάπτω · ὁ τίθημι ὁ Ψυχή ἐγώ εἰς ζωή καί μή δίδωμι εἰς σάλος ὁ πούς ἐγώ . ἀντί δέ ὁ · ὁ Ψυχή ἐγώ , ὁ ψυχή ἐγώ , ὁ λοιπός πᾶς ἑρμηνευτής ἐκδίδωμι · καί πάλιν ἀντί · ὁ πούς ἐγώ , ὁ πούς ἐγώ , ὁμοίως ὁ πᾶς ἑρμηνεύω . μή γάρ ἐπί ὁ παλαιός , φημί , μόνος ἔργον ὁ θεός , ὁ διά ὁ ἔμπροσθεν δηλόω , ὁ ὕμνος αὐτός καί ὁ αἴνεσις αναπέμπω , ἀλλά καί διά ὁ εἰς ἐγώ αὐτός ὁ οὗτος λέγω εὐεργεσία . ἐπεί γάρ ὁ ἡμέτερος πούς πολύς τρέχω , ὥστε πᾶς σύ ὁ ἔθνος κηρύσσω ὁ σωτήριος εὐαγγέλιον , δυναμόω φυλάσσω τε ἀδιάτρεπτος ἐν ὁ ὁ βίος ῥεῦμα ὁ ἐμποδών κώλυμα περιαιρέω , πολύς τε ὁ Ψυχή ἐγώ ἐπιβουλεύω αὐτός οὗτος σωτήρ καί φύλαξ γίγνομαι · καί οὗτος αὐτός ἕνεκα εὐλογέω , ἔθνος , ὁ θεός ἐγώ , καί ἀκουτίζω ὁ φωνή ὁ αἴνεσις αὐτός . οὗτος δέ ἄντικρυς ἐκ πρόσωπον ὁ κῆρυξ ὁ εὐαγγέλιον προαναφωνέω , ὅς ὁ δρόμος καί ὁ πούς ὁ ἀρετή Ἠσαΐας , μᾶλλον δέ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος διά αὐτός ἀποθαυμάζω βοάω · ὡς ὡραῖος ὁ πούς ὁ εὐαγγελίζομαι ἀγαθός , ὁ εὐαγγελίζομαι εἰρήνη . ἐπεί τοίνυν πολύς κάμνω οὗτος καί ὁ ἐκ ὁ ὅς Πίστων ἔθνος διωγμός ὑπομένω δεσμός τε καί φυλακή καί παντοῖος ἐπιβουλή ἀδιάτρεπτος μένω , εἰκότως ὁ δυναμόω αὐτός καί ὁ μέν ψυχή εἰς ζωή φυλάζω , ὡς μή ἐκπίπτω αὐτός εἰς ὁ ὁ ἁμαρτία θάνατος , ὁ δέ πούς αὐτός στερρός ἀπεργάζομαι πρός ὁ μή σάλος ὑπομένω μηδέ ὀλισθάνω καί πτῶσις , εὐλογέω πᾶς ὁ ἔθνος παρακελεύομαι , ἐξάκουστος γε ποιέω ὁ φωνή ὁ αἴνεσις αὐτός , οὐ ἐπί μόνος ὁ παλαιός αὐτός παράδοξος καί φοβερός ἔργον , ἀλλά καί ἐπί ὁ νέος ἀγαθός , ἐπί ὅς ὁ ψυχή ὁ οὗτος λέγω τίθημι εἰς ζωή μή δίδωμι εἰς σάλος ὁ πούς αὐτός . διό κατά ὁ Σύμμαχος πληθυντικός εἴρω · ὁ τάσσω ὁ ψυχή ἐγώ εἰς ζωή καί μή δίδωμι σφάλλω ὁ πούς ἐγώ .