eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_92.1
Αἶνὸς ᾦδῆς τῷ Δαυίδ . Ὁ κύριος ἐβασίλευσεν , εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο , ἐνεδύσατο κύριος δύναμιν καὶ περιεζώσατο · καὶ γὰρ κατώρθωσεν τὴν οἰκουμένην , ἥτις οὐ σαλευθήσεται . Ἐπεὶ κατὰ τὸν ἀπόστολον · ἐβασίλευσεν ὁ θάνατος ἀπὸ Ἀδὰμ μέχρι Μωσέως , τουτέστιν ἀπὸ τῆς πρώτης ἀνθρώπων γενέσεως μέχρι τῆς κατὰ Μωσέα σωματικῆς λατρείας , ἥτις ἐπιγείου Ἱερουσαλὴμ πάλαι πρότερον μέχρι τῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ παρουσίας συνετελεῖτο , εἰκότως ὅτε ὁ θάνατος ἐβασίλευε καὶ ὁ τὸ κράτος ἔχων τοῦ θανάτου τουτέστιν ὁ διάβολος κατεκράτει , οὐκ ἦν τότε ἀνθρώπων βασιλεύων ὁ κύριος , ἀλλά τις πολύθεος καὶ δαιμονικὴ πλάνη . διδάσκει δὲ ὁ αὐτὸς ἀπόστολος περὶ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν λέγων · ἐπεὶ οὖν τὰ παιδία κεκοινώνηκεν αἵματος καὶ σαρκός , καὶ αὐτὸς παραπλησίως μετέσχεν τῶν αὐτῶν παθημάτων , ἵνα διὰ τοῦ θανάτου καταργήσῃ τὸν τὸ κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου , τουτέστι τὸν διάβολον . Εἰκότως οὖν ὁ προὼν τοῦ θεοῦ λόγος , αὐτὸς ὢν ἡ ζωή , ἐπὶ καθαιρέσει τοῦ θανάτου θνητὸν ὄργανον τὸ σῶμα τὸ ἀνθρώπειον ἀναλαβὼν καὶ τοῦτο τῷ θανάτῳ παραδοὺς εἰς ἔνδειξιν τῆς οἰκείας φύσεως , κἄπειτα αὐτὸ τοῦ θανάτου ἐξελὼν εἰς παράστασιν τῆς ἐνθέου δυνάμεως , λύει μὲν τοῦ θανάτου τὸ κράτος , λύει δὲ καὶ τοῦ διαβόλου τὴν κατὰ τῶν ἀνθρώπων τυραννίδα . ἀλλὰ καὶ τῶν πάλαι κατακρατούντων τοῦ ἀνθρωπείου γένους δαιμόνων πονηρῶν καὶ πνευμάτων ἀκαθάρτων τὴν ἐνέργειαν σβέννυσι πᾶσάν τε καθελὼν τὴν ἀντικειμένην καὶ ἐχθρὰν τῷ θεῷ δύναμιν τὴν πατρικὴν τῷ θεῷ βασιλείαν διὰ τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος πᾶσι τοῖς ἔθνεσι προξενεῖ . Διὸ δὴ καταλυθείσης τῆς τοῦ θανάτου δυναστείας καὶ καταργηθέντος τοῦ τὸ κράτος ἔχοντος τοῦ θανάτου , τουτέστι τοῦ διαβόλου , βασιλεύοντος δὲ ἤδη λοιπὸν τῶν ἐπὶ γῆς ἁπάντων ἐθνῶν τοῦ κυρίου καὶ σὺν αὐτῷ βασιλευούσης ἀνθρώπων τῆς κατὰ θεὸν ζωῆς , εἰκότως τὸ θεῖον πνεῦμα χορεῦον ἐπὶ τῷ κατορθώματι καὶ πάντας ἡμᾶς ἐπὶ τὴν χορείαν συνάγον ἀναφωνεῖ καὶ λέγει · ὁ κύριος ἐβασίλευσεν , εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο . Βασιλεύει δὲ ὁ κύριος , αὐτὸς ὢν ἡ ζωὴ καὶ αὐτὸς ὢν ὁ τοῦ θεοῦ λόγος , πάσης ψυχῆς , ἧς μὴ καθάπτεται ἀλογία καὶ ἀφροσύνη , καὶ ἧς μὴ βασιλεύει ἁμαρτία , καὶ ἧς μὴ κρατεῖ ὁ διάβολος , καὶ ἧς μὴ καταδυναστεύει θάνατος τιτρώσκων αὐτὴν καὶ ἀναιρῶν διὰ τῶν ἰδίων κέντρων . τὸ δὲ κέντρον τοῦ θανάτου τὴν ἁμαρτίαν εἶναι διδάσκει ὁ ἀπόστολος , δι’ ἧς ἀναιρεῖται ψυχὴ κατὰ τὴν φάσκουσαν προφητείαν · ψυχὴ ἡ ἁμαρτάνουσα , αὐτὴ ἀποθανεῖται . διὸ ἀσκητέον τὸ μήτε ἀλογίαν , μήτε ἁμαρτίαν , μήτε τὸν διάβολον , μήτε τὸν θάνατον ἡμῶν διὰ τῆς ἁμαρτίας κρατεῖν , μόνον δὲ κυριεύειν ἡμῶν τὸν λόγον καὶ τὴν ζωήν , τουτέστι τὸν κύριον , διὰ πάσης ἀρετῆς βασιλεύοντα τῶν κατηξιωμένων τῆς ὑπ’ αὐτοῦ βασιλείας . Ἐπεὶ δὲ μέλλων βασιλεύειν οὐ μόνον ζώντων , ἀλλὰ καὶ νεκρῶν , ὁ τοῦ θεοῦ λόγος αὐτὸς ὢν ὁ κύριος , καὶ οὐ μόνον τῶν ἐν οὐρανοῖς , ἀλλὰ καὶ τῶν ἐπὶ γῆς , καθὼς αὐτὸς διδάσκει λέγων · ἐδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς , ἐκένωσεν ἑαυτὸν μορφὴν δούλου λαβών , τουτέστι τὸ θνητὸν σῶμα καὶ τὸ ἀνθρώπειον ὄργανον · τοῦτο γὰρ ἦν ἡ μορφὴ τοῦ δούλου . τότε μὲν , ὅτε ταῦτ’ ἔπραττεν , ἀπρέπειαν περιεβάλλετο , ὥστε περὶ αὐτοῦ λέγειν · εἴδομεν αὐτόν , καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος , οὐδὲ κάλλος · ἀλλ’ ἦν τὸ εἶδος αὐτοῦ ἄτιμον καὶ ἐκλεῖπον παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων · ὅτε δὲ ἀπολαβὼν τὴν δόξαν , ἣν καὶ πρότερον εἶχε παρὰ τῷ πατρὶ , τὴν τοῦ δούλου μορφὴν ἐπὶ τὸ κρεῖττον μετεσχημάτισε κατὰ τὴν ἀποστολικὴν μαρτυρίαν , ἥ φησιν · ὃς μετασχηματίσει τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν , σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης τοῦ Χριστοῦ , τὸ τηνικαῦτα εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο , ὅτε καὶ τὴν τοῦ πατρὸς βασιλείαν καὶ τὰ πάντων , οὐ μόνον τῶν ἐν οὐρανοῖς , ἀλλὰ καὶ τῶν καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἐθνῶν ἐκράτυνε πᾶσαν τὴν πολύθεον καθελὼν πλάνην . διὸ λέλεκται · κύριος ἐβασίλευσεν , εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο . Τὸ γοῦν ἐνεδύσατο ὡς κατά τινα καιρὸν ἀποδυσαμένου τὴν εὐπρέπειαν λέλεκται · καὶ ὅτε μὲν ὑπέμενε τὰ κατὰ τὸ πάθος , ἐσταυρώθη , φησὶν ὁ ἀπόστολος , ἐξ ἀσθενείας : ὅτε δὲ νενικηκὼς τὸν θάνατον , τὴν κατὰ πάντων ἀπελάμβανε βασιλείαν , πάλιν ἐπλήρου τό · ἐνεδύσατο κύριος δύναμιν καὶ περιεζώσατο . Χριστὸς γὰρ θεοῦ δύναμις ἦν καὶ θεοῦ σοφία . εἶθ’ , ἅτε τὴν οἰκείαν δύναμιν ἐνδυσάμενος καὶ ταύτῃ περιζωσάμενος , μεγάλῳ κατορθώματι ἑαυτὸν ἐπιδίδωσι . τί δὲ ἦν τοῦτο , ἑξῆς ὁ λόγος διδάσκει φάσκων · καὶ γὰρ ἐστερέωσεν τὴν οἰκουμένην , ἥτις οὐ σαλευθήσεται . Μικροῦ γὰρ δεῖν ὅλην αὐτὴν διόλου κατὰ βαράθρων ἐνεχθεῖσαν , ὁπηνίκα τῆς δαιμονικῆς ἐνεργείας κατὰ πάντων ἴσχυεν , ἀνήγειρε καὶ διωρθώσατο πᾶσαν τὴν ἐχθρὰν καὶ δαιμονικὴν δύναμιν τήν τε πολύθεον πλάνην ἀνατρέψας . οὕτω γοῦν ἐστερέωσεν τὴν οἰκουμένην , ὡς μηκέτ’ αὐτὴν σα λεύεσθαι τῆς κατὰ θεὸν εὐσεβείας . Καὶ τὴν ἐκκλησίαν δὲ αὐτοῦ τὴν ἐπὶ τὴν πέτραν τεθεμελιωμένην , ἧς πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν , διὰ τῆς οἰκουμένης ὁ λόγος σημήνας καὶ ταύτην ἀληθῶς ἐστερεῶσθαί φησιν , ἥτις οὐ σαλευθήσεται . πύλαι γὰρ αὐτῆς ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν , διὰ τὸ τεθεμελιῶσθαι ἐπὶ τὴν πέτραν .
Lemmas: Αἶνος ᾠδή ὁ Δαυίδ . ὁ κύριος βασιλεύω , εὐπρέπεια ἐνδύω , ἐνδύω κύριος δύναμις καί περιζώννυμαι · καί γάρ κατορθόω ὁ οἰκέω , ὅστις οὖον σαλεύω . ἐπεί κατά ὁ ἀπόστολος · βασιλεύω ὁ θάνατος ἀπό Ἀδάμ μέχρι Μωσῆς , τουτέστιν ἀπό ὁ πρῶτος ἄνθρωπος γένεσις μέχρι ὁ κατά Μωσῆς σωματικός λατρεία , ὅστις ἐπίγειος Ἱεροσόλυμα πάλαι πρότερος μέχρι ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός παρουσία συντελέω , εἰκότως ὅτε ὁ θάνατος βασιλεύω καί ὁ ὁ κράτος ἔχω ὁ θάνατος τουτέστιν ὁ διάβολος κατακρατέω , οὐ εἰμί τότε ἄνθρωπος βασιλεύω ὁ κύριος , ἀλλά τις πολύθεος καί δαιμονικός πλάνη . διδάσκω δέ ὁ αὐτός ἀπόστολος περί ὁ σωτήρ ἐγώ λέγω · ἐπεί οὖν ὁ παιδίον κοινωνέω αἷμα καί σάρξ , καί αὐτός παραπλήσιος μετέχω ὁ αὐτός πάθημα , ἵνα διά ὁ θάνατος καταργέω ὁ ὁ κράτος ἔχω ὁ θάνατος , τουτέστι ὁ διάβολος . εἰκότως οὖν ὁ προέρχομαι ὁ θεός λόγος , αὐτός εἰμί ὁ ζωή , ἐπί καθαίρεσις ὁ θάνατος θνητός ὄργανον ὁ σῶμα ὁ ἀνθρώπειος ἀναλαμβάνω καί οὗτος ὁ θάνατος παραδίδωμι εἰς ἔνδειξις ὁ οἰκεῖος φύσις , ἔπειτα αὐτός ὁ θάνατος ἐξαιρέω εἰς παράστασις ὁ ἔνθεος δύναμις , λύω μέν ὁ θάνατος ὁ κράτος , λύω δέ καί ὁ διάβολος ὁ κατά ὁ ἄνθρωπος τυραννίς . ἀλλά καί ὁ πάλαι κατακρατέω ὁ ἀνθρώπειος γένος δαίμων πονηρός καί πνεῦμα ἀκάθαρτος ὁ ἐνέργεια σβέννυμι πᾶς τε καθαιρέω ὁ ἀντίκειμαι καί ἐχθρός ὁ θεός δύναμις ὁ πατρικός ὁ θεός βασίλειος διά ὁ εὐαγγελικός κήρυγμα πᾶς ὁ ἔθνος προξενέω . Διὸ δή καταλύω ὁ ὁ θάνατος δυναστεία καί καταργέω ὁ ὁ κράτος ἔχω ὁ θάνατος , τουτέστι ὁ διάβολος , βασιλεύω δέ ἤδη λοιπός ὁ ἐπί γῆ ἅπας ἔθνος ὁ κύριος καί σύν αὐτός βασιλεύω ἄνθρωπος ὁ κατά θεός ζωή , εἰκότως ὁ θέω πνεῦμα χορεύω ἐπί ὁ κατόρθωμα καί πᾶς ἐγώ ἐπί ὁ χορεία συνάγω ἀναφωνέω καί λέγω · ὁ κύριος βασιλεύω , εὐπρέπεια ἐνδύω . βασιλεύω δέ ὁ κύριος , αὐτός εἰμί ὁ ζωή καί αὐτός εἰμί ὁ ὁ θεός λόγος , πᾶς Ψυχή , ὅς μή καθάπτω ἀλογία καί ἀφροσύνη , καί ὅς μή βασιλεύω ἁμαρτία , καί ὅς μή κρατέω ὁ διάβολος , καί ὅς μή καταδυναστεύω θάνατος τιτρώσκω αὐτός καί ἀναιρέω διά ὁ ἴδιος κέντρον . ὁ δέ κέντρον ὁ θάνατος ὁ ἁμαρτία εἰμί διδάσκω ὁ ἀπόστολος , διά ὅς ἀναιρέω ψυχή κατά ὁ φάσκω προφητεία · ψυχή ὁ ἁμαρτάνω , αὐτός ἀποθνῄσκω . διό ἀσκέω ὁ μήτε ἀλογία , μήτε ἁμαρτία , μήτε ὁ διάβολος , μήτε ὁ θάνατος ἐγώ διά ὁ ἁμαρτία κρατέω , μόνος δέ κυριεύω ἐγώ ὁ λόγος καί ὁ ζωή , τουτέστι ὁ κύριος , διά πᾶς ἀρετή βασιλεύω ὁ καταξιόω ὁ ὑπό αὐτός βασίλεια . ἐπεί δέ μέλλω βασιλεύω οὖον μόνος ζῶ , ἀλλά καί νεκρός , ὁ ὁ θεός λόγος αὐτός εἰμί ὁ κύριος , καί οὖον μόνος ὁ ἐν οὐρανός , ἀλλά καί ὁ ἐπί γῆ , καθώς αὐτός διδάσκω λέγω · δίδωμι ἐγώ πᾶς ἐξουσία ἐν οὐρανός καί ἐπί ὁ γῆ , κενόω ἑαυτοῦ μορφή δοῦλος λαμβάνω , τουτέστι ὁ θνητός σῶμα καί ὁ ἀνθρώπειος ὄργανον · οὗτος γάρ εἰμί ὁ μορφή ὁ δοῦλος . τότε μέν , ὅτε αὐτός πράσσω , ἀπρέπεια περιβάλλω , ὥστε περί αὐτός λέγω · ὁράω αὐτός , καί οὐ ἔχω εἶδος , οὐδέ κάλλος · ἀλλά εἰμί ὁ εἶδος αὐτός ἄτιμος καί ἐκλείπω παρά ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος · ὅτε δέ ἀπολαμβάνω ὁ δόξα , ὅς καί πρότερος ἔχω παρά ὁ πατήρ , ὁ ὁ δοῦλος μορφή ἐπί ὁ ἀγαθός μετασχηματίζω κατά ὁ ἀποστολικός μαρτυρία , ὅς φημί · ὅς μετασχημάτισις ὁ σῶμα ὁ ταπείνωσις ἐγώ , σύμμορφος ὁ σῶμα ὁ δόξα ὁ Χριστός , ὁ τηνικαῦτα εὐπρέπεια ἐνδύω , ὅτε καί ὁ ὁ πατήρ βασίλειος καί ὁ πᾶς , οὖον μόνος ὁ ἐν οὐρανός , ἀλλά καί ὁ κατά ὅλος ὁ οἰκέω ἔθνος κρατύνω πᾶς ὁ πολύθεος καθαιρέω πλάνη . διό λέγω · κύριος βασιλεύω , εὐπρέπεια ἐνδύω . ὁ γοῦν ἐνδύω ὡς κατά τις καιρός ἀποδύω ὁ εὐπρέπεια λέγω · καί ὅτε μέν ὑπομένω ὁ κατά ὁ πάθος , σταυρόω , φημί ὁ ἀπόστολος , ἐκ ἀσθένεια : ὅτε δέ νικάω ὁ θάνατος , ὁ κατά πᾶς ἀπολαμβάνω βασίλειος , πάλιν πληρόω ὁ · ἐνδύω κύριος δύναμις καί περιζώννυμαι . Χριστός γάρ θεός δύναμις εἰμί καί θεός σοφία . εἶτα , ἅτε ὁ οἰκεῖος δύναμις ἐνδύω καί οὗτος περιζώννυμι , μέγας κατόρθωμα ἑαυτοῦ ἐπιδίδωμι . τίς δέ εἰμί οὗτος , ἑξῆς ὁ λόγος διδάσκω φάσκω · καί γάρ στερεόω ὁ οἰκέω , ὅστις οὖον σαλεύω . μικρός γάρ δήω ὅλος αὐτός διόλου κατά βάραθρον φέρω , ὁπηνίκα ὁ δαιμονικός ἐνέργεια κατά πᾶς ἰσχύω , ἀναγείρω καί διορθόω πᾶς ὁ ἐχθρός καί δαιμονικός δύναμις ὁ τε πολύθεος πλάνη ἀνατρέπω . οὗτος γοῦν στερεόω ὁ οἰκέω , ὡς μηκέτι αὐτός σός λεύω ὁ κατά θεός εὐσέβεια . καί ὁ ἐκκλησία δέ αὐτός ὁ ἐπί ὁ πέτρα θεμελιόω , ὅς Πύλαι ᾍδης οὖον κατισχύω , διά ὁ οἰκέω ὁ λόγος σημαίνω καί οὗτος ἀληθής στερεόω φημί , ὅστις οὖον σαλεύω . Πύλαι γάρ αὐτός ᾍδης οὖον κατισχύω , διά ὁ θεμελιόω ἐπί ὁ πέτρα .