eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_91.2
Ὅτι εὔφρανάς με , κύριε , ἐν τῷ ποιήματί σου , καὶ ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν σου ἀγαλλιάσομαι . Ὁ νοήσας τὴν ὑπὸ τοῦ θεοῦ πεποιημένην ἡμέραν , περὶ ἧς εἴρηται · αὕτη ἡ ἡμέρα , ἣν ἐποίησεν ὁ κύριος , ἀγαλλιασώμεθα καὶ εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ , οὗτος ἐρεῖ · ὅτι εὔφρανάς με , κύριε , ἐν τῷ ποιήματί σου . Ἀλλ’ ἐπειδὴ περὶ τῆς ἡμέρας τοῦ Σαββάτου ὁ παρὼν ψαλμὸς προγέγραπται , ζητήσεις , πῶς ἐν ἡμέρᾳ Σαββάτου ηὐφράνθαι λέγει οὐκ ἐπὶ τῇ καταπαύσει τοῦ θεοῦ , οὐδ’ ἐπὶ τῇ ἀργίᾳ αὐτοῦ , ὡς ἂν ὑπολάβοιεν Ἰουδαῖοι διὰ τὸ ἐν αὐτῇ καταπαῦσαι ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ , ὧν ἐποίησεν . καὶ μὴν ἐχρῆν , εἴπερ ἄρα εἰς τὸ Ἰουδαϊκὸν Σάββατον ἀνεφέρετο τὰ διὰ τοῦ ψαλμοῦ δηλούμενα , ἐπὶ τῇ σχολῇ τοῦ θεοῦ καὶ τῇ , ὡς ἂν εἴποιεν , ἀναπαύσει καὶ ἀργίᾳ αὐτοῦ ηὐφράνθαι λέγεσθαι · νῦν δὲ οὐχ οὕτω φησίν , ἀλλ’ · εὔφρανάς με , κύριε , ἐν τῷ ποιήματί σου , καὶ ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν σου ἀγαλλιάσομαι , ἄντικρυς παριστὰς ἰδίως μὲν νοεῖσθαι τὸ ποίημα καὶ πάλιν ἰδίως τὰ ἔργα τῶν χειρῶν τοῦ θεοῦ , ἐφ’ οἷς ηὐφράνθαι ὁμολογεῖ , ἀλλ’ οὐκ ἐπὶ τῇ ἀργίᾳ . εἴη δ’ ἂν ποίημα μὲν καθ’ ἕνα τρόπον αὕτη ἡ ἡμέρα , περὶ ἧς εἴρηται · αὕτη ἡ ἡμέρα , ἣν ἐποίησεν ὁ κύριος , ἀγαλλιασώμεθα καὶ εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ . Δηλοῖ δὲ τὴν ἀναστάσιμον καὶ κυριακὴν ἡμέραν , ὡς ἐν ἑτέροις ἀποδεικτικῶς παρεστήσαμεν τὰ ἀπὸ τῆς κοσμοποιίας παραθέμενοι , καθ’ ἣν ὁ Μωσῆς · ἐν ἀρχῇ , φησίν , ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν , καὶ ἐπιλέγει · γενηθήτω φῶς , καὶ ἐγένετο φῶς · καὶ ἐκάλεσεν ὁ θεὸς τὸ φῶς ἡμέραν . ὁρᾷς γάρ , ὡς οὐδὲν ἕτερον ἐν ταύτῃ γίνεται δημιούργημα , ἀλλ’ αὕτη μόνη ἡ ἡμέρα , ὡς ἐφαρμόζειν αὐτῇ τὸ φάσκον λόγιον · αὕτη ἡ ἡμέρα , ἣν ἐποίησεν ὁ κύριος . οὐδὲ γὰρ ἄλλο τι , ἀλλ’ αὐτὴν τὴν ἡμέραν ἐποίησεν , ἥτις ἦν ἡ πρώτη κυριακή , περὶ ἧς καὶ νῦν λέγεσθαι τό · ὅτι ηὔφρανάς με , κύριε , ἐν τῷ ποιήματί σου . Ἔργα δὲ χειρῶν αὐτοῦ τὰ ἐν ταῖς μετὰ ταῦτα ἡμέραις γεγενῆσθαι ἀναγεγραμμένα . Κατὰ δὲ ἕτερον τρόπον λεχθείη ἂν ποίημα μὲν τὰ νοητὰ καὶ λογικὰ καὶ ἀσώματα τοῦ θεοῦ κτίσματα , καθ’ ὃ καὶ ἡ κατ’ εἰκόνα τοῦ θεοῦ γεγενημένη ψυχὴ πεποιῆσθαι ἀναγέγραπται · ἔργα δὲ χειρῶν αὐτοῦ τὰ αἰσθητὰ καὶ σωματικὰ αὐτοῦ δημιουργήματα , περὶ ὧν εἴρηται · ὅτι ὄψομαι τοὺς οὐρανούς , ἔργα τῶν δακτύλων σου , σελήνην καὶ ἀστέρας , ἃ σὺ ἐθεμελίωσας . Διδάσκει τοίνυν ἡ μετὰ χεῖρας γραφὴ ἐν τῇ σχολῇ τῶν θείων ἀσκήσεων καὶ τῇ τῶν σωματικῶν καὶ θνητῶν ἔργων ἀσχολίᾳ τε καὶ ἀργίᾳ , ἥν τινα Σάββατον καὶ ἀνάπαυσιν ὁ λόγος ἀποκαλεῖ , ἐν τῇ θεωρίᾳ τῶν τε νοητῶν ὁμοῦ καὶ τῶν αἰσθητῶν ἔργων τοῦ θεοῦ σχολάζοντας λέγειν · ὅτι ηὔφρανάς με , κύριε , ἐν τῷ ποιήματί σου , καὶ ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν σου ἀγαλλιάσομαι . Ἐκ μεγέθους γὰρ καὶ καλλονῆς κτισμάτων ἀναλόγως ὁ γενεσιουργὸς αὐτῶν θεωρεῖται καὶ τὰ νοητὰ δὲ καὶ ἀσώματα καὶ ὑπερκόσμια τά τε ὁρατὰ αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται , κατὰ τὸν ἱερὸν ἀπόστολον .
Lemmas: ὅτι2 εὐφραίνω ἐγώ , κύριος , ἐν ὁ ποίημα σύ , καί ἐν ὁ ἔργον ὁ χείρ σύ ἀγαλλιάω . ὁ νοέω ὁ ὑπό ὁ θεός ποιέω ἡμέρα , περί ὅς εἴρω · οὗτος ὁ ἡμέρα , ὅς ποιέω ὁ κύριος , ἀγαλλιάω καί εὐφραίνω ἐν αὐτός , οὗτος εἴρω · ὅτι εὐφραίνω ἐγώ , κύριος , ἐν ὁ ποίημα σύ . ἀλλά ἐπεί περί ὁ ἡμέρα ὁ Σάββατο ὁ πάρειμι ψαλμός προγράφω , ζητέω , πῶς ἐν ἡμέρα Σάββατο εὐφραίνω λέγω οὐ ἐπί ὁ κατάπαυσις ὁ θεός , οὐδέ ἐπί ὁ ἀργία αὐτός , ὡς εἄν ὑπολαμβάνω Ἰουδαῖος διά ὁ ἐν αὐτός καταπαύω ἀπό πᾶς ὁ ἔργον αὐτός , ὅς ποιέω . καί μήv χρή , εἴπερ ἄρα εἰς ὁ Ἰουδαικός σάββατον ἀναφέρω ὁ διά ὁ ψαλμός δηλόω , ἐπί ὁ σχολή ὁ θεός καί ὁ , ὡς εἄν εἶπον , ἀναπαύω καί ἀργία αὐτός εὐφραίνω λέγω · νῦν δέ οὐ οὗτος φημί , ἀλλά · εὐφραίνω ἐγώ , κύριος , ἐν ὁ ποίημα σύ , καί ἐν ὁ ἔργον ὁ χείρ σύ ἀγαλλιάω , ἄντικρυς παρίστημι ἰδίως μέν νοέω ὁ ποίημα καί πάλιν ἰδίως ὁ ἔργον ὁ χείρ ὁ θεός , ἐπί ὅς εὐφραίνω ὁμολογέω , ἀλλά οὐ ἐπί ὁ ἀργία . εἰμί δέ εἄν ποίημα μέν κατά εἷς τρόπος οὗτος ὁ ἡμέρα , περί ὅς εἴρω · οὗτος ὁ ἡμέρα , ὅς ποιέω ὁ κύριος , ἀγαλλιάω καί εὐφραίνω ἐν αὐτός . δηλόω δέ ὁ ἀναστάσιμος καί κυριακός ἡμέρα , ὡς ἐν ἕτερος ἀποδεικτικός παρίστημι ὁ ἀπό ὁ κοσμοποιία παρατίθημι , κατά ὅς ὁ Μωσῆς · ἐν ἀρχή , φημί , ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , καί ἐπιλέγω · γίγνομαι φάος , καί γίγνομαι φάος · καί καλέω ὁ θεός ὁ φάος ἡμέρα . ὁράω γάρ , ὡς οὐδείς ἕτερος ἐν οὗτος γίγνομαι δημιούργημα , ἀλλά οὗτος μόνος ὁ ἡμέρα , ὡς ἐφαρμόζω αὐτός ὁ φάσκω λόγιος · οὗτος ὁ ἡμέρα , ὅς ποιέω ὁ κύριος . οὐδέ γάρ ἄλλος τίς , ἀλλά αὐτός ὁ ἡμέρα ποιέω , ὅστις εἰμί ὁ πρῶτος Κυριακή , περί ὅς καί νῦν λέγω ὁ · ὅτι εὐφραίνω ἐγώ , κύριος , ἐν ὁ ποίημα σύ . ἔργον δέ χείρ αὐτός ὁ ἐν ὁ μετά οὗτος ἡμέρα γίγνομαι ἀναγράφω . κατά δέ ἕτερος τρόπος λέγω εἄν ποίημα μέν ὁ νοητός καί λογικός καί ἀσώματος ὁ θεός κτίσμα , κατά ὅς καί ὁ κατά εἰκών ὁ θεός γίγνομαι ψυχή ποιέω ἀναγράφω · ἔργον δέ χείρ αὐτός ὁ αἰσθητός καί σωματικός αὐτός δημιούργημα , περί ὅς εἴρω · ὅτι ὁράω ὁ οὐρανός , ἔργον ὁ δάκτυλος σύ , σελήνη καί ἀστήρ , ὁ σύ θεμελιόω . διδάσκω τοίνυν ὁ μετά χείρ γραφή ἐν ὁ σχολή ὁ θεῖον ἄσκησις καί ὁ ὁ σωματικός καί θνητός ἔργον ἀσχολία τε καί ἀργία , ὅς τις σάββατον καί ἀνάπαυσις ὁ λόγος ἀποκαλέω , ἐν ὁ θεωρία ὁ τε νοητός ὁμοῦ καί ὁ αἰσθητής ἔργον ὁ θεός σχολάζω λέγω · ὅτι εὐφραίνω ἐγώ , κύριος , ἐν ὁ ποίημα σύ , καί ἐν ὁ ἔργον ὁ χείρ σύ ἀγαλλιάω . ἐκ μέγεθος γάρ καί καλλονή κτίσμα ἀνάλογος ὁ γενεσιουργός αὐτός θεωρέω καί ὁ νοητός δέ καί ἀσώματος καί ὑπερκόσμιος ὁ τε ὁρατός αὐτός ἀπό κτίσις κόσμος ὁ ποίημα νοέω καθοράω , κατά ὁ ἱερόν ἀπόστολος .