eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.21
Διεπέτασε νεφέλην εἰς σκέπην αὐτοῖς καὶ πῦρ τοῦ φωτίσαι αὐτοῖς τὴν νύκτα . ᾔτησαν , καὶ ἦλθεν ὀρτυγομήτρα , καὶ ἄρτον οὐρανοῦ ἐνέπλησεν αὐτούς . διέρρηξε πέτραν , καὶ ἐρρύησαν ὕδατα , ἐπορεύθησαν ἐν ἀνύδροις ποταμοί . ὅτι ἐμνήσθη τοῦ λόγου τοῦ ἁγίου αὐτοῦ τοῦ πρὸς Ἀβραάμ , τὸν δοῦλον αὐτοῦ . καὶ ἐξήγαγε τὸν λαὸν αὐτοῦ ἐν ἀγαλλιάσει καὶ τοὺς ἐκλεκτοὺς αὐτοῦ ἐν εὐφροσύνῃ . καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς χώρας ἐθνῶν , καὶ πόνους λαῶν ἐκληρονόμησαν , ὅπως ἂν φυλάξωσι τὰ δικαιώματα αὐτοῦ καὶ τὸν νόμον αὐτοῦ ἐκζητήσωσιν . Διελθὼν τὰς κατὰ τῶν Αἰγυπτίων μάστιγας ἀκολούθως διαβαίνει ἐπὶ τὰς γενομένας τῷ Ἰσραὴλ εὐεργεσίας ὁμοῦ μὲν καὶ ἡμᾶς προτρέπων φεύγειν τόν αἰγύπτιον τρόπον , ὡς ἂν μὴ τοῖς ἴσοις περιπέσοιμεν , εὔχεσθαι δὲ εἶναι τῆς μερίδος τοῦ θεοῦ , ἣ παρέχει τὰς ἐξ αὐτοῦ εὐεργεσίας , ὁμοῦ δὲ καὶ ὧν ἠξιώθησαν παραδόξων θεοῦ οἱ ἐκ περιτομῆς μνημονεύων εἰς ἔλεγχον μὲν τοῦ αὐτῶν ἐκείνων τρόπου , ἀπολογίαν δὲ τῆς μετὰ ταῦτα αὐτῶν ἀποβολῆς , ἥτις μετῆλθεν αὐτοὺς ἐπαξίως , ὅτι μυρίων ἀπὸ τοῦ θεοῦ τυχόντες ἀγαθῶν οὐκ ἐφύλαξαν τὴν πρὸς αὐτὸν εὐσέβειαν . ἐν ταὐτῷ δὲ διδάσκει καὶ τὴν τοῦ θεοῦ πρὸς τοὺς πατέρας αὐτῶν ἀψευδῆ καὶ ἀδιάπτωτον ἐπαγγελίαν · ἐπειδὴ γὰρ τῷ Ἀβραὰμ καὶ τῷ Ἰσαὰκ καὶ τῷ Ἰακὼβ ἐπηγγείλατο αὐξήσειν τὸ γένος αὐτῶν καὶ πληθύνειν καὶ δόξαζειν , εἰκότως πάντα ταῦτα ἐπλήρου εἰς τοὺς ἐξ αὐτῶν γενομένους . παρίστησι δι’ αὐτοῦ , ὅτι ἐμνήσθη τοῦ λόγου αὐτοῦ τοῦ πρὸς Ἀβραάμ , τὸν δοῦλον αὐτοῦ . καὶ ὁ Μωυσῆς δὲ ἐν τῷ πρὸς αὐτούς φησιν · μὴ εἴπῃς διὰ τὰς δικαιοσύνας μου ἐξήγαγέ με κύριος ἐκ γῆς Αἰγύπτου , ἀλλὰ διὰ τὸν ὅρκον , ὃν ὤμοσε κύριος τοῖς πατράσιν ὑμῶν · διὰ τοῦτο γὰρ ἔδωκεν αὐτοῖς χώρας ἐθνῶν , καὶ πόνους λαῶν ἐκληρονόμησαν . καὶ ταῦτα ἐπηγγείλατο , ἐπειδὴ ἐφύλαξαν τὰ δικαιώματα αὐτοῦ · τοιοῦτος γάρ ἐστιν ὁ θεὸς ποιῶν ἔλεος εἰς χιλιάδας τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν . τούτοις δὲ τοῖς ἐκείνων ἀπογόνοις τὰ τοσαῦτα παρέσχε καὶ ἐδωρήσατο προτρέπων αὐτοὺς καὶ παρορμῶν εἰς τὸ φυλάττειν τὰ δικαιώματα αὐτοῦ καὶ τὸν νόμον αὐτοῦ ἐκζητεῖν . ἀλλ’ ὅτε τῶν τοσούτων ἠξιωμένοι οὐκ ἐφύλαξαν τὰ εἰρημένα , τὸ τηνικαῦτα ἤρθη ἀπ’ αὐτῶν ἡ χάρις . καὶ οὐ μόνον τὴν γῆν ἀπώλεσαν , ἀλλὰ καὶ τοῦ θεοῦ ἐκπεπτώκασι δοῦλοί τε τῶν ἐχθρῶν καὶ πολεμίων γεγόνασιν .
Lemmas: διαπετάννυμι νεφέλη εἰς σκέπη αὐτός καί πῦρ ὁ φωτίζω αὐτός ὁ νύξ . αἰτέω , καί ἔρχομαι ὀρτυγομήτρα , καί ἄρτος οὐρανός ἐμπίμπλημι αὐτός . διαρρήγνυμι πέτρα , καί ῥέω ὕδωρ , πορεύω ἐν ἄνυδρος ποταμός . ὅτι μιμνήσκω ὁ λόγος ὁ ἅγιος αὐτός ὁ πρός Ἀβραάμ , ὁ δοῦλος αὐτός . καί ἐξάγω ὁ λαός αὐτός ἐν ἀγαλλιάω καί ὁ ἐκλεκτός αὐτός ἐν Εὐφρόσυνος . καί δίδωμι αὐτός χώρα ἔθνος , καί πόνος λαός κληρονομέω , ὅπως εἄν φυλάσσω ὁ δικαίωμα αὐτός καί ὁ νόμος αὐτός ἐκζητέω . διέρχομαι ὁ κατά ὁ Αἰγύπτιος μάστιξ ἀκόλουθος διαβαίνω ἐπί ὁ γίγνομαι ὁ Ἰσραήλ εὐεργεσία ὁμοῦ μέν καί ἐγώ προτρέπω φεύγω ὁ Αἰγύπτιος τρόπος , ὡς εἄν μή ὁ ἴσος περιπίπτω , εὔχομαι δέ εἰμί ὁ μερίς ὁ θεός , ὅς παρέχω ὁ ἐκ αὐτός εὐεργεσία , ὁμοῦ δέ καί ὅς ἀξιόω παράδοξος θεός ὁ ἐκ περιτομή μνημονεύω εἰς ἔλεγχος μέν ὁ αὐτός ἐκεῖνος τρόπος , ἀπολογία δέ ὁ μετά οὗτος αὐτός ἀποβολή , ὅστις μετέρχομαι αὐτός ἐπάξιος , ὅτι μυρίος ἀπό ὁ θεός τυγχάνω ἀγαθός οὐ φυλάσσω ὁ πρός αὐτός εὐσέβεια . ἐν αὐτός δέ διδάσκω καί ὁ ὁ θεός πρός ὁ πατήρ αὐτός ἀψευδής καί ἀδιάπτωτος ἐπαγγελία · ἐπεί γάρ ὁ Ἀβραάμ καί ὁ Ἰσαάκ καί ὁ Ἰακώβ ἐπαγγέλλω αὐξάνω ὁ γένος αὐτός καί πληθύνω καί δοξάζω , εἰκότως πᾶς οὗτος πληρόω εἰς ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι . παρίστημι διά αὐτός , ὅτι μιμνήσκω ὁ λόγος αὐτός ὁ πρός Ἀβραάμ , ὁ δοῦλος αὐτός . καί ὁ Μωυσῆς δέ ἐν ὁ πρός αὐτός φημί · μή εἶπον διά ὁ δικαιοσύνη ἐγώ ἐξάγω ἐγώ κύριος ἐκ γῆ Αἴγυπτος , ἀλλά διά ὁ Ὅρκος , ὅς ὄμνυμι κύριος ὁ πατήρ σύ · διά οὗτος γάρ δίδωμι αὐτός χώρα ἔθνος , καί πόνος λαός κληρονομέω . καί οὗτος ἐπαγγέλλω , ἐπεί φυλάσσω ὁ δικαίωμα αὐτός · τοιοῦτος γάρ εἰμί ὁ θεός ποιέω ἔλεος εἰς χιλιάς ὁ ἀγαπάω αὐτός . οὗτος δέ ὁ ἐκεῖνος ἀπόγονος ὁ τοσοῦτος παρέχω καί δωρέω προτρέπω αὐτός καί παρορμάω εἰς ὁ φυλάσσω ὁ δικαίωμα αὐτός καί ὁ νόμος αὐτός ἐκζητέω . ἀλλά ὅτε ὁ τοσοῦτος ἀξιόω οὐ φυλάσσω ὁ εἴρω , ὁ τηνικαῦτα ἀραρίσκω ἀπό αὐτός ὁ χάρις . καί οὖον μόνος ὁ γῆ ἀπόλλυμι , ἀλλά καί ὁ θεός ἐκπίπτω δοῦλος τε ὁ ἐχθρός καί πολέμιος γίγνομαι .