eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_57.2
. Ἀπηλλοτριώθησαν οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ μήτρας , ἐπλανήθησαν ἀπὸ γαστρός , ἐλάλησαν ψευδῆ . θυμὸς αὐτοῖς κατὰ τὴν ὁμοίωσιν τοῦ ὅφεως , ὡσεὶ ἀσπίδος κωφῆς καὶ βυούσης τὰ ὦτα αὐτῆς , ἥτις οὐκ εἰσακούσεται φωνὴν ἐπᾳδόντων φαρμακοῦται φαρμακευομένου παρὰ σοφοῦ . Καὶ ταῦτα πρὸς τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων ἀποτείνεται τοὺς ἐπαγγελλομένους θεοσεβεῖν καὶ τοὺς τῆς δικαιοσύνης μετέρχεσθαι νόμους , μὴ κρίνοντας δὲ ὀρθῶς . φησὶν οὖν πρὸς αὐτούς · ἀκούσατε , ὦ οὗτοι , οἱ λαλοῦντες μὲν δικαιοσύνην τῷ στόματι , ἐργαζόμενοι δὲ ταῖς χερσὶν ἀδικίαν καὶ πολλὰς κατὰ τὸ αὐτὸ συμπλέκοντες ἁμαρτίας · τὸν μέγαν κριτὴν οὐδὲν λανθάνει τῶν κατὰ διάνοιαν ἑκάστῳ λογιζομένων . κἂν γὰρ δοκῇ τις ἀνθρώπων ὀφθαλμοὺς κρύπτειν , ἀλλ’ ἴστω , ὅτι δεινὴν πλάνην πεπλάνηται ἑαυτὸν ἀπατῶν · οὐ γὰρ τὸν μέγαν τῶν ὅλων κριτὴν λήσεται , οὗ πάντες πρὸ τοῦ βήματος παραστησόμεθα . πῶς δ’ ἂν καὶ λάθοιεν τὸν θεὸν οὗτοι , ὁπότε καὶ πρὶν εἰς φῶς προελθεῖν αὐτοὺς πάντα αὐτῷ εἰδότι πρὸ γενέσεως αὐτῶν ἐγνωρίζοντο ; διὸ πρὶν γεννηθῆναι αὐτοὺς ὡς ἤδη ὑφεστῶτας καὶ τοιούτους ὄντας , οἷοι νῦν εἰσι , προεώρα , ἤδη τε ἐξ ἐκείνου ἀπόβλητοι ἦσαν παρ’ αὐτῷ . ἀπηλλοτριώθησαν γοῦν οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ μήτρας · καὶ εἰ καὶ τὰ μάλιστα σήμερον δικαιοσύνην λαλεῖν προσποιοῦνται τοῖς ἔργοις τὰ ἐναντία μετερχόμενοι , ἀλλ’ οὐ καὶ παρὰ θεῷ νῦν ἐφάνησαν τοιοῦτοι · πρὶν δὲ ἀπὸ γαστρὸς προελθεῖν αὐτούς , μᾶλλον δὲ καὶ πρὸ τοῦ συλληφθῆναι ἐν τῷ τῆς μητρὸς δοχείῳ , ἐν πεπλανημένοις ἐλογίσθησαν παρ’ αὐτῷ καὶ μέλλοντες ἔσεσθαι τοιοῦτοι οὐκ ἠγνοοῦντο . ἤδη δὲ ἐξ ἐκείνου ὡς ἂν μέλλοντες τὰ ψευδῆ λαλεῖν ἐπεγινώσκοντο , καὶ ὡς θυμὸς αὐτοῖς ἐστι κατὰ τὴν ὁμοίωσιν τοῦ ὄφεως . Θυμὸν δὲ τὴν ψυχὴν καὶ παῖδες Ἑλλήνων καλεῖν εἰώθασιν . ἐπεὶ τοίνυν καὶ ὁ παλαιὸς ὄφις ὁ τὴν Εὔαν ἀπατήσας προσεποιεῖτο μὲν γλυκείᾳ καὶ φιλικῇ κεχρῆσθαι ὁμιλίᾳ μνήμην τε θεοῦ ποιεῖσθαι καί τινα ἐπιδείκνυσθαι εὐλάβειαν λέγων τῇ γυναικί · τί ὅτι εἶπεν ὁ θεός · οὐ μὴ φάγητε ἀπὸ παντὸς ξύλου τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ ; καὶ πάλιν · ᾔδει γὰρ ὁ θεός , ὅτι ᾗ δ’ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ’ αὐτοῦ , διανοιχθήσονται ὑμῶν οἱ ὀφθαλμοί , καὶ ἔσεσθε ὡς θεοὶ γινώσκοντες καλὸν καὶ πονηρόν . καὶ τοιαῦτα μὲν ὑποκρινόμενος καὶ τὸν θεὸν εἰδέναι προσποιούμενος ὡμίλει τῇ γυναικί , ἐν καρδίᾳ δὲ ἀνομίας εἰργάζετο καὶ τοῖς ἔργοις ἀδικίαν συνέπλεκεν , εἰκότως καὶ οἵδε λέγονται θυμὸν ἔχειν καὶ ψυχὴν ὁμοίαν τῷ προλεχθέντι ὄφει . ὃ δὴ καὶ αὐτὸ προείληφεν ὁ θεὸς τῇ προγνώσει · τῶν γὰρ θείων εἰσακούοντες λόγων καὶ τοῖς ἱεροῖς μαθη τευόμενοι ῥήμασιν οὐδὲν τικτήσονται πρὸς ὠφελείας διὰ τὸ βύειν τὰ ὦτα καὶ μὴ καταδέχεσθαι τῶν θείων ἐπῳδῶν τὰς δυνάμεις , ἀφομοιοῦσθαι δὲ ἀσπίδι κωφῇ καὶ βυούσῃ τὰ ὦτα αὐτῆς πρὸς τὸ μὴ ἀκοῦσαι φωνῆς ἐπᾳδόντων , φαρμακοῦται φαρμακευομένου παρὰ σοφοῦ . Τῷ μὲν οὖν ὄφει παρασυνεβλήθησαν διὰ τὴν ὑπόκρισιν καὶ τὴν ἐπίπλαστον περὶ θεοῦ ὁμιλίαν , τῇ δὲ ἀσπίδι διὰ τὸ κρύπτειν ἐν ἑαυτοῖς τὸν θανατηφόρον ἰόν . ἀλλ’ εἰ μὲν ἁπλῶς ἀσπίδι παρασυνε βλήθησαν , ἐλπὶς ἂν ἦν ποτε ὠφεληθήσεσθαι αὐτούς , ἐπεὶ καὶ τὸ δεινὸν ἑρπετὸν ἐκεῖνό ἐστιν ὅτε ἐξ ἐπῳδῆς καὶ κατασκευῆς ἑτέρων τινῶν ἀπορρίπτει τὸν ἰὸν καὶ τὸν θυμὸν ἀποτίθεται καὶ ὥσπερ ἀπονεκροῦται τὴν κακίαν . εἰ δὲ ἡ τοσαύτη τῆς ἀσπίδος πικρία δυνάμει λόγων τινῶν ἐξασθενεῖ καὶ ἀπομαραίνεται τὸν ἰόν τε ἀπορρίπτει , τί χρὴ λέγειν περὶ ἀνθρώπου ψυχῆς τῆς κατ’ εἰκόνα θεοῦ γεγενημένης , ἀλλ’ ὅτι καὶ αὐτὴ πολὺ μᾶλλον ἢ τὸ ἑρπηστικὸν ἐκεῖνο ζῷον μετέβαλεν ἂν ἐπὶ τὸ κρεῖττον τὸν τῆς κακίας ἰὸν ἀποθεμένη , εἰ παρεῖχεν ἑαυτὴν τῇ ἐκ τῶν θείων μαθημάτων ὠφελείᾳ καὶ ταῖς ἀληθῶς θεοπνεύστοις ἐπῳδαῖς ; διὸ δὴ ἀκριβῶς ὁ λόγος οὐχ ἁπλῶς ἀσπίδι τὴν τοιαύτην παρέβαλεν , ἀλλ’ ἀσπίδι κωφῇ , οὐκ ἐκ φύσεως οὔσῃ τοιαύτῃ , ἀλλ’ ἐκ προαιρέσεως ἑαυτὴν ἀποκωφούσῃ . διὸ εἴρηται · ὡς ἀσπίδος κωφῆς καὶ βυούσης τὰ ὦτα αὐτῆς · οὕτω γάρ ποτε καὶ ἄνθρωπος τῶν θείων ἀνήκοος λόγων οὐ παρὰ τὸ κεκωφῶσθαι τὴν ψυχὴν ἐστέρηται τῆς ἀκοῆς , παρὰ δὲ τὴν οἰκείαν βούλησιν · ἑκὼν γὰρ ἑαυτὸν ἀποκωφοῖ βιαζόμενος τὴν ἑαυτοῦ φύσιν . θεὸς γὰρ κωφὴν ψυχὴν οὐκ εἰργάσατο , ὡς οὐδὲ τυφλὴν οὐδὲ ἀνάπηρον οὐδὲ ὅλως λελωβημένην , ἐρρωμένην δὲ κατὰ πάσας αὐτῆς τὰς δυνάμεις ἐπεὶ κατ’ εἰκόνα καὶ καθ’ ὁμοίωσιν τὴν αὐτοῦ τὸν ἄνθρωπον ὑπεστήσατο . ἕκαστος δὲ ἑαυτὸν ἀποκωφοῖ καὶ τυφλοῖ καὶ τὴν οὐσίαν τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς λωβᾶται . τοῦτο δὲ διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου ὁ ἐκ περιτομῆς ἀπελέγχεται πράττων λαός · διὸ λέλεκται πρὸς αὐτούς · ἐπαχύνθη ἡ καρδία τοῦ λαοῦ τούτου , καὶ τοῖς ὠσὶν βαρέως ἤκουσαν καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐκάμμυσαν καὶ τὰ ὦτα ἐβάρυναν , μήποτε ἴδωσιν τοῖς ὀφθαλμοῖς καὶ τοῖς ὠσὶν ἀκούσωσι καὶ τῇ καρδίᾳ συνῶσιν καὶ ἐπιστρέψωσι , καὶ ἰάσωμαι αὐτούς . οὕτως οὖν ἀσπίδι κωφῇ ἑαυτὴν ἀποκωφούσῃ ὁ τῶν θείων ἀνήκοος λόγων παρωμοίωται . διὸ λέλεκται κατὰ τὸν Σύμμαχον · ὡς ἀσπίδι κωφῇ βυούσῃ ὠτίον αὐτῆς , ἵνα μὴ ἀκούσῃ φωνὴν ψιθυριζόντων , ἐπᾳστοῦ ἐπῳδὰς σεσοφισμένου . Ἀλλ’ ὁ μὲν νῦν ὑφεστὼς ἄνθρωπος καὶ τοιοῦτον ἑαυτὸν κατασκευάσας , ὅτε ταῦτα πράττει τοῖς πολλοῖς γινώσκεται · τῷ δὲ θεῷ καὶ πρὸ γενέσεως καὶ πολὺ πρότερον καὶ πρὸ τῆς κατὰ γαστρὸς συλλήψεως τοιοῦτος ἐσόμενος ἐγνωρίζετο . μάτην ἄρα ἑαυτὸν ἀπατᾷ ὁ λαλεῖν μὲν δικαιοσύνην ἐπαγγελλόμενος , ταῖς δὲ χερσὶν αὐτοῦ συμπλέκων ἀδικίαν , ἔπειτα κρύπτων ἐν τῇ καρδίᾳ ἑαυτοῦ τὴν ἀνομίαν ὡς καὶ τὸν θεὸν λησόμενος καὶ μὴ ἐλεγχθησόμενος ἐν τῷ θείῳ δικαιωτηρίῳ .
Lemmas: . ἀπαλλοτριόω ὁ ἁμαρτωλός ἀπό μήτρα , πλανάω ἀπό γαστήρ , λαλέω ψευδής . θυμός αὐτός κατά ὁ ὁμοίωσις ὁ ὄφις , ὡσεί ἀσπίς κωφός καί βύω ὁ οὖς αὐτός , ὅστις οὐ εἰσακούω φωνή ἐπαείδω φαρμακόω φαρμακεύω παρά σοφός . καί οὗτος πρός ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ἀποτείνω ὁ ἐπαγγέλλω θεοσεβέω καί ὁ ὁ δικαιοσύνη μετέρχομαι νόμος , μή κρίνω δέ ὀρθῶς . φημί οὖν πρός αὐτός · ἀκούω , εἰμί οὗτος , ὁ λαλέω μέν δικαιοσύνη ὁ στόμα , ἐργάζομαι δέ ὁ χείρ ἀδικία καί πολύς κατά ὁ αὐτός συμπλέκω ἁμαρτία · ὁ μέγας κριτής οὐδείς λανθάνω ὁ κατά διάνοια ἕκαστος λογίζομαι . κἀν γάρ δοκέω τις ἄνθρωπος ὀφθαλμός κρύπτω , ἀλλά οἶδα , ὅτι δεινός πλάνη πλανάω ἑαυτοῦ ἀπάτη · οὖον γάρ ὁ μέγας ὁ ὅλος κριτής λανθάνω , ὅς πᾶς πρό ὁ βῆμα παρίστημι . πῶς δέ εἄν καί λανθάνω ὁ θεός οὗτος , ὁπότε καί πρίν εἰς φάος προέρχομαι αὐτός πᾶς αὐτός οἶδα πρό γένεσις αὐτός γνωρίζω ; διό πρίν γεννάω αὐτός ὡς ἤδη ὑφίστημι καί τοιοῦτος εἰμί , οἷος νῦν εἰμί , προοράω , ἤδη τε ἐκ ἐκεῖνος ἀπόβλητος εἰμί παρά αὐτός . ἀπαλλοτριόω γοῦν ὁ ἁμαρτωλός ἀπό μήτρα · καί εἰμί καί ὁ μάλιστα σήμερον δικαιοσύνη λαλέω προσποιέω ὁ ἔργον ὁ ἐναντίος μετέρχομαι , ἀλλά οὖον καί παρά θεός νῦν φαίνω τοιοῦτος · πρίν δέ ἀπό γαστήρ προέρχομαι αὐτός , μᾶλλον δέ καί πρό ὁ συλλαμβάνω ἐν ὁ ὁ μήτηρ δοχεῖον , ἐν πλανάω λογίζομαι παρά αὐτός καί μέλλω εἰμί τοιοῦτος οὐ ἀγνοέω . ἤδη δέ ἐκ ἐκεῖνος ὡς εἄν μέλλω ὁ ψευδής λαλέω ἐπιγιγνώσκω , καί ὡς θυμός αὐτός εἰμί κατά ὁ ὁμοίωσις ὁ ὄφις . Θυμός δέ ὁ ψυχή καί παῖς Ἕλλην καλέω εἴωθα . ἐπεί τοίνυν καί ὁ παλαιός ὄφις ὁ ὁ Εὔα ἀπατάω προσποιέω μέν γλυκύς καί φιλικός χράομαι ὁμιλία μνήμη τε θεός ποιέω καί τις ἐπιδείκνυμι εὐλάβεια λέγω ὁ γυνή · τίς ὅτι εἶπον ὁ θεός · οὖον μή ἐσθίω ἀπό πᾶς ξύλον ὁ ἐν ὁ παράδεισος ; καί πάλιν · οἶδα γάρ ὁ θεός , ὅτι ὅς δέ εἄν ἡμέρα ἐσθίω ἀπό αὐτός , διανοίγνυμι σύ ὁ ὀφθαλμός , καί εἰμί ὡς θεός γιγνώσκω καλός καί πονηρός . καί τοιοῦτος μέν ὑποκρίνομαι καί ὁ θεός οἶδα προσποιέω ὁμιλέω ὁ γυνή , ἐν Καρδία δέ ἀνομία ἐργάζομαι καί ὁ ἔργον ἀδικία συμπλέκω , εἰκότως καί ὅδε λέγω θυμός ἔχω καί ψυχή ὅμοιος ὁ προλέγω ὄφις . ὅς δή καί αὐτός προλαμβάνω ὁ θεός ὁ πρόγνωσις · ὁ γάρ θεῖον εἰσακούω λόγος καί ὁ ἱερός μανθάνω τευομενω ῥῆμα οὐδείς τίκτω πρός ὠφέλεια διά ὁ βύω ὁ οὖς καί μή καταδέχομαι ὁ θεῖον ἐπῳδός ὁ δύναμις , ἀφομοιόω δέ ἀσπίς κωφός καί βυόω ὁ οὖς αὐτός πρός ὁ μή ἀκούω φωνή ἐπαείδω , φαρμακόω φαρμακεύω παρά σοφός . ὁ μέν οὖν ὄφις παρασυμβάλλω διά ὁ ὑπόκρισις καί ὁ ἐπίπλαστος περί θεός ὁμιλία , ὁ δέ ἀσπίς διά ὁ κρύπτω ἐν ἑαυτοῦ ὁ θανατηφόρος εἶμι . ἀλλά εἰμί μέν ἁπλόος ἀσπίς παρασυνε βάλλω , Ἐλπὶς εἄν εἰμί ποτός ὠφελέω αὐτός , ἐπεί καί ὁ δεινός ἑρπετόν ἐκεῖνος εἰμί ὅτε ἐκ ἐπῳδή καί κατασκευή ἕτερος τις ἀπορρίπτω ὁ ἰός καί ὁ θυμός ἀποτίθημι καί ὥσπερ ἀπονεκρόω ὁ κακία . εἰμί δέ ὁ τοσοῦτος ὁ ἀσπίς πικρία δύναμις λόγος τις ἐξασθενέω καί ἀπομαραίνομαι ὁ εἶμι τε ἀπορρίπτω , τίς χρή λέγω περί ἄνθρωπος Ψυχή ὁ κατά εἰκών θεός γίγνομαι , ἀλλά ὅτι καί αὐτός πολύς μᾶλλον ἢ ὁ ἑρπηστικός ἐκεῖνος ζῷον μεταβάλλω εἄν ἐπί ὁ ἀγαθός ὁ ὁ κακία ἰός ἀποτίθημι , εἰμί παρέχω ἑαυτοῦ ὁ ἐκ ὁ θεῖον μάθημα ὠφέλεια καί ὁ ἀληθής θεόπνευστος ἐπῳδή ; διό δή ἀκριβῶς ὁ λόγος οὐ ἁπλόος ἀσπίς ὁ τοιοῦτος παραβάλλω , ἀλλά ἀσπίς κωφός , οὐ ἐκ φύσις εἰμί τοιοῦτος , ἀλλά ἐκ προαίρεσις ἑαυτοῦ ἀποκωφόω . διό εἴρω · ὡς ἀσπίς κωφός καί βύω ὁ οὖς αὐτός · οὗτος γάρ ποτός καί ἄνθρωπος ὁ θεῖον ἀνήκοος λόγος οὖον παρά ὁ κωφόω ὁ ψυχή στερέω ὁ ἀκοή , παρά δέ ὁ οἰκεῖος βούλησις · ἑκών γάρ ἑαυτοῦ ἀποκωφόω βιάζομαι ὁ ἑαυτοῦ φύσις . θεός γάρ κωφός ψυχή οὐ ἐργάζομαι , ὡς οὐδέ τυφλός οὐδέ ἀνάπηρος οὐδέ ὅλως λωβάομαι , ῥώννυμι δέ κατά πᾶς αὐτός ὁ δύναμις ἐπεί κατά εἰκών καί κατά ὁμοίωσις ὁ αὐτός ὁ ἄνθρωπος ὑφίστημι . ἕκαστος δέ ἑαυτοῦ ἀποκωφόω καί τυφλόω καί ὁ οὐσία ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή λωβάομαι . οὗτος δέ διά Ἠσαΐας ὁ προφήτης ὁ ἐκ περιτομή ἀπελέγχω πράσσω λαός · διό λέγω πρός αὐτός · παχύνω ὁ καρδία ὁ λαός οὗτος , καί ὁ οὖς βαρύς ἀκούω καί ὁ ὀφθαλμός καμμύω καί ὁ οὖς βαρύνω , μήποτε ὁράω ὁ ὀφθαλμός καί ὁ οὖς ἀκούω καί ὁ Καρδία συνίημι καί ἐπιστρέφω , καί ἰάομαι αὐτός . οὕτως οὖν ἀσπίς κωφός ἑαυτοῦ ἀποκωφόω ὁ ὁ θεῖον ἀνήκοος λόγος παρομοιόω . διό λέγω κατά ὁ Σύμμαχος · ὡς ἀσπίς κωφός βυόω οὖς αὐτός , ἵνα μή ἀκούω φωνή ψιθυρίζω , παστόω ἐπῳδή σοφίζω . ἀλλά ὁ μέν νῦν ὑφίστημι ἄνθρωπος καί τοιοῦτος ἑαυτοῦ κατασκευάζω , ὅτε οὗτος πράσσω ὁ πολύς γιγνώσκω · ὁ δέ θεός καί πρό γένεσις καί πολύς πρότερος καί πρό ὁ κατά γαστήρ σύλληψις τοιοῦτος εἰμί γνωρίζω . μάτην ἄρα ἑαυτοῦ ἀπατάω ὁ λαλέω μέν δικαιοσύνη ἐπαγγέλλω , ὁ δέ χείρ αὐτός συμπλέκω ἀδικία , ἔπειτα κρύπτω ἐν ὁ Καρδία ἑαυτοῦ ὁ ἀνομία ὡς καί ὁ θεός λανθάνω καί μή ἐλέγχω ἐν ὁ θεῖον δικαιωτήριον .