eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_88.10
Τότε ἐλάλησας ἐν ὁράσει τοῖς υἱοῖς σου καὶ εἶπας · ἐθέμην βοήθειαν ἐπὶ δυνατόν , ὕψωσα ἐκλεκτὸν ἐκ τοῦ λαοῦ . εὗρον Δαυὶδ τὸν δοῦλόν μου , ἐν ἐλαίῳ ἁγίῳ μου ἔχρισα αὐτόν . ἡ γὰρ χείρ μου συναντιλήψεται αὐτῷ , καὶ ὁ βραχίων μου κατισχύσει αὐτόν . οὐκ ὠφελήσει ἐχθρὸς ἐν αὐτῷ , καὶ υἱὸς ἀνομίας οὐ κακώσει αὐτόν . καὶ συγκόψω ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ καὶ τοὺς μισοῦντας αὐτὸν τροπώσομαι . καὶ ἡ ἀλήθειά μου καὶ τὸ ἔλεός μου μετ’ αὐτοῦ , καὶ ἐν τῷ ὀνόματί μου ὑψωθήσεται τὸ κέρας αὐτοῦ . Ἅπαξ διὰ τῶν ἔμπροσθεν μνημονεύσας ὁ λόγος τοῦ κέρως ἐν οἷς ἔφη · ἐν τῇ εὐδοκίᾳ σου ὑψωθήσεται τὸ κέρας ἡμῶν , ἀναγκαίως προϊὼν διδάσκει τί ποτε ἦν τοῦτο τὸ κέρας , καὶ πόθεν ἥξει , καὶ πῶς ὑψωθήσεται . διό φησιν · ὅτι τοῦ κυρίου ἐστὶν ἡ ἀντίληψις , ἡ τοῦ κέρως δηλονότι . κυρίου δὲ ποίου , ἢ τοῦ ἅγίου Ἰσραὴλ τοῦ βασιλέως ἡμῶν ; αὐτὸς γὰρ ὁ κύριος καὶ ὁ ἅγιος τοῦ Ἰσραὴλ βασιλεὺς , ὁ τοῦ θεοῦ λόγος , ἀντίληψις ἔσται τοῦ κέρως ἡμῶν καθ’ ἃς πεποίηται ἐπαγγελίας , ὁπηνίκα λαλεῖ διὰ τῶν προφητῶν περὶ τοῦ μέλλοντος ἐκ σπέρματος Δαυὶδ προελεύσεσθαι . Ὅτε γὰρ , φησὶν , ἐλάλησας ἐν ὁράσει τοῖς υἱοῖς σου , τά τε προκείμενα ἐπηγγείλω σὺ , ὁ θεὸς , διὰ τῶν σεαυτοῦ υἱῶν τῶν προφητῶν , οἷς τὰς ὁράσεις τῶν μελλόντων ἀπεκάλυπτες · δι’ αὐτῶν γὰρ καὶ ποιούμενος τὰς ἐπαγγελίας τὰς πρὸς τὸν Δαυὶδ , τούτοις ἐχρήσω τοῖς λόγοις · ἐθέμην βοήθειαν ἐπὶ δυνατόν · ὕψωσα ἐκλεκτὸν ἐκ τοῦ λαοῦ μου . ἀνθ’ ὧν ὁ Σύμμαχος τοῦτον ἡρμήνευσε τὸν τρόπον · ἐπέθηκα ἀντίληψιν ἀνδρῶν , ὕψωσα ἐπίλεκτον ἀπὸ τοῦ λαοῦ . εὗρον Δαυὶδ τὸν δοῦλόν μου , καὶ τὰ ἑξῆς τοῖς ἑβδομήκοντα παραπλησίως · ὧν ἡ διάνοια τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον · πολλὰ ζητήσας ἐν ἀνθρώποις ἄξιον εὑρεῖν ἐμαυτοῦ , μόλις ποτὲ εὗρον τὸν δοῦλόν μου Δαυὶδ , τὸν δι’ ὑπερβολὴν εὐσεβείας οἶκον ἐπὶ γῆς εὐκτήριον ἐμοὶ δείμασθαι μόνον τῶν ἐξ αἰῶνος διανενοημένον . Διόπερ ἀμοιβὴν αὐτῷ τῆς ἀγαθῆς καὶ εὐσεβοῦς προαιρέσεως δωρούμενος , ἀνθ’ οὗ διανενόηται οἴκου , αὐτὸς ἐμαυτῷ νεὼν πανάγιον ἐκ σπέρματος αὐτοῦ κατασκευάσω . νεὼς γὰρ ἦν ὁ ἐκ σπέρματος Δαυὶδ γεγονὼς ἄνθρωπος τοῦ κατασκηνώσαντος ἐν αὐτῷ θεοῦ λόγου . ὃ δὴ καὶ αὐτὸς ὁ σωτὴρ ἐδίδασκε περὶ τοῦ ἰδίου σώματος λέγων · λύσατε τὸν ναὸν τοῦτον , καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερῶ αὐτόν . καὶ σφόδρα γε καταλλήλως τῇ τοῦ Δαυὶδ ἐπαγγελίᾳ καὶ ὁ θεὸς τὴν πρὸς αὐτὸν ἀμοιβὴν ἐποιήσατο . ἐπειδὴ τοίνυν , φησὶν , ἐπιτήδειον εὗρον καὶ ἄξιον τῶν ἐμῶν ἐπαγγελιῶν τὸν Δαυὶδ , διὰ τοῦτο κατηξίωσα αὐτὸν τῆς ἐμῆς βοηθείας , ἐκλεκτὸν αὐτὸν ἀποφήνας , καὶ ὑπὲρ πάντα τὸν λαὸν ἀνυψώσας . Καὶ ἔτι πρὸς τούτοις ἐπειδὴ πολλὰ ζητήσας , μόνον αὐτὸν εὗρον ἄξιον τῶν ἐμῶν ἐπαγγελιῶν , καὶ εὑρὼν κατηξίωσα χρίσεως τοῦ ἁγίου μου ἐλαίου , δι’ οὗ καὶ Χριστὸν αὐτὸν ἀπειργασάμην , καὶ ταῦτα αὐτῷ δωρήσασθαι ἐπαγγέλλομαι · ἡ δεξιά μου βεβαίως συνέσται αὐτῷ , καὶ ὁ βραχίων μου στερεώσει αὐτόν . οὐκ ἐξαπατήσει αὐτὸν ἐχθρὸς , οὐδὲ υἱὸς ἀδικίας κακώσει αὐτόν . ἀλλὰ καὶ συγκόψω ἀπὸ ἔμπροσθεν αὐτοῦ τοὺς μισοῦντας αὐτὸν , καὶ τοὺς κακοποιοῦντας αὐτὸν πατάξω · ἡ δὲ βεβαίωσις καὶ ἡ χάρις μοῦ συνέσται αὐτῷ . καὶ ταῦτα μὲν αὐτῷ πάντα ἔσται κατὰ τὴν τοῦ Συμμάχου ἑρμηνείαν · κατὰ δὲ τοὺς ἑβδομήκοντα · ἡ χείρ μου , φησὶ , συναντιλήψεται αὐτῷ , καὶ ὁ βραχίων μου κατισχύσει αὐτόν . οὐκ ὠφελήσει ἐχθρὸς ἐν αὐτῷ , καὶ υἱὸς ἀνομίας οὐ κακώσει αὐτόν . καὶ συγκόψω ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ , καὶ τοὺς μισοῦντας αὐτὸν τροπώσομαι . καὶ ἡ ἀλήθειά μου καὶ τὸ ἔλεός μου μετ’ αὐτοῦ · καὶ τέλος μετὰ ταῦτα πάντα , ἐν τῷ ὀνόματί μου ὑψωθήσεται τὸ κέρας αὐτοῦ . τοῦτο δὴ τὸ κέρας αὐτοῦ τὸ μέλλον ἐξ αὐτοῦ προελεύσεσθαι , καὶ ὁ νεὼς ὁ ἐκ σπέρματος αὐτοῦ μέλλων μοι κατασκευάζεσθαι · ὅπερ κέρας αὐτοῦ ἐν τῷ ὀνόματί μου ὑψωθήσεται · καταξιωθήσεται γὰρ τοῦ ἐμοῦ ὀνόματος καὶ τῆς ἐμῆς προσηγορίας . χρηματίσει γοῦν καὶ αὐτὸ τοῖς ἐμοῖς χρηματισμοῖς , καὶ διὰ τῶν ἐμῶν προσηγοριῶν παρὰ τοῖς πᾶσιν ὑψωθήσεται . διὸ καὶ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ἐλέγετο , καὶ ἐν τῇ εὐδοκίᾳ σου ὑψωθήσεται τὸ κέρας ἡμῶν .
Lemmas: τότε λαλέω ἐν ὅρασις ὁ υἱός σύ καί εἶπον · τίθημι βοήθεια ἐπί δυνατός , ὑψόω ἐκλεκτός ἐκ ὁ λαός . εὑρίσκω Δαυίδ ὁ δοῦλος ἐγώ , ἐν ἔλαιον ἅγιος ἐγώ χρίω αὐτός . ὁ γάρ χείρ ἐγώ συναντιλαμβάνω αὐτός , καί ὁ βραχύς ἐγώ κατισχύω αὐτός . οὐ ὠφελέω ἐχθρός ἐν αὐτός , καί υἱός ἀνομία οὖον κακόω αὐτός . καί συγκόπτω ἀπό πρόσωπον αὐτός ὁ ἐχθρός αὐτός καί ὁ μισέω αὐτός τροπόω . καί ὁ ἀλήθεια ἐγώ καί ὁ ἔλεος ἐγώ μετά αὐτός , καί ἐν ὁ ὄνομα ἐγώ ὑψόω ὁ κέρας αὐτός . ἅπαξ διά ὁ ἔμπροσθεν μνημονεύω ὁ λόγος ὁ κέρας ἐν ὅς φημί · ἐν ὁ εὐδοκία σύ ὑψόω ὁ κέρας ἐγώ , ἀναγκαῖος προέρχομαι διδάσκω τίς ποτός εἰμί οὗτος ὁ κέρας , καί πόθεν ἥκω , καί πῶς ὑψόω . διό φημί · ὅτι ὁ κύριος εἰμί ὁ ἀντίληψις , ὁ ὁ κέρας δηλονότι . κύριος δέ ποῖος , ἢ ὁ ἅγιος Ἰσραήλ ὁ βασιλεύς ἐγώ ; αὐτός γάρ ὁ κύριος καί ὁ ἅγιος ὁ Ἰσραήλ βασιλεύς , ὁ ὁ θεός λόγος , ἀντίληψις εἰμί ὁ κέρας ἐγώ κατά ὅς ποιέω ἐπαγγελία , ὁπηνίκα λαλέω διά ὁ προφήτης περί ὁ μέλλω ἐκ σπέρμα Δαυίδ προέρχομαι . ὅτε γάρ , φημί , λαλέω ἐν ὅρασις ὁ υἱός σύ , ὁ τε πρόκειμαι ἐπαγγέλλω σύ , ὁ θεός , διά ὁ σεαυτοῦ υἱός ὁ προφήτης , ὅς ὁ ὅρασις ὁ μέλλω ἀποκαλύπτω · διά αὐτός γάρ καί ποιέω ὁ ἐπαγγελία ὁ πρός ὁ Δαυίδ , οὗτος χράω ὁ λόγος · τίθημι βοήθεια ἐπί δυνατός · ὑψόω ἐκλεκτός ἐκ ὁ λαός ἐγώ . ἀντί ὅς ὁ Σύμμαχος οὗτος ἑρμηνεύω ὁ τρόπος · ἐπιτίθημι ἀντίληψις ἀνήρ , ὑψόω ἐπίλεκτος ἀπό ὁ λαός . εὑρίσκω Δαυίδ ὁ δοῦλος ἐγώ , καί ὁ ἑξῆς ὁ ἑβδομήκοντα παραπλήσιος · ὅς ὁ διάνοια οὗτος ἔχω ὁ τρόπος · πολύς ζητέω ἐν ἄνθρωπος ἄξιος εὑρίσκω ἐμαυτοῦ , μόλις ποτέ εὑρίσκω ὁ δοῦλος ἐγώ Δαυίδ , ὁ διά ὑπερβολή εὐσέβεια οἶκος ἐπί γῆ εὐκτήριον ἐγώ δέμω μόνος ὁ ἐκ αἰών διανοέομαι . διόπερ ἀμοιβή αὐτός ὁ ἀγαθός καί εὐσεβής προαίρεσις δωρέω , ἀντί ὅς διανοέομαι οἶκος , αὐτός ἐμαυτοῦ ναός πανάγιος ἐκ σπέρμα αὐτός κατασκευάζω . ναός γάρ εἰμί ὁ ἐκ σπέρμα Δαυίδ γίγνομαι ἄνθρωπος ὁ κατασκηνόω ἐν αὐτός θεός λόγος . ὅς δή καί αὐτός ὁ σωτήρ διδάσκω περί ὁ ἴδιος σῶμα λέγω · λύω ὁ ναός οὗτος , καί ἐν τρεῖς ἡμέρα ἐγείρω αὐτός . καί σφόδρα γε κατάλληλος ὁ ὁ Δαυίδ ἐπαγγελία καί ὁ θεός ὁ πρός αὐτός ἀμοιβή ποιέω . ἐπεί τοίνυν , φημί , ἐπιτήδειος εὑρίσκω καί ἄξιος ὁ ἐμέω ἐπαγγελία ὁ Δαυίδ , διά οὗτος καταξιώνω αὐτός ὁ ἐμός βοήθεια , ἐκλεκτός αὐτός ἀποφαίνω , καί ὑπέρ πᾶς ὁ λαός ἀνυψόω . καί ἔτι πρός οὗτος ἐπεί πολύς ζητέω , μόνος αὐτός εὑρίσκω ἄξιος ὁ ἐμέω ἐπαγγελία , καί εὑρίσκω καταξιώνω χρῖσις ὁ ἅγιος ἐγώ ἔλαιον , διά ὅς καί Χριστός αὐτός ἀπεργάζομαι , καί οὗτος αὐτός δωρέω ἐπαγγέλλω · ὁ δεξιός ἐγώ βεβαίως σύνειμι αὐτός , καί ὁ βραχύς ἐγώ στερέωσις αὐτός . οὐ ἐξαπάτησις αὐτός ἐχθρός , οὐδέ υἱός ἀδικία κακόω αὐτός . ἀλλά καί συγκόπτω ἀπό ἔμπροσθεν αὐτός ὁ μισέω αὐτός , καί ὁ κακοποιέω αὐτός πατάσσω · ὁ δέ βεβαίωσις καί ὁ χάρις ἐγώ σύνειμι αὐτός . καί οὗτος μέν αὐτός πᾶς εἰμί κατά ὁ ὁ Σύμμαχος ἑρμηνεία · κατά δέ ὁ ἑβδομήκοντα · ὁ χείρ ἐγώ , φημί , συναντιλαμβάνω αὐτός , καί ὁ βραχύς ἐγώ κατισχύω αὐτός . οὐ ὠφελέω ἐχθρός ἐν αὐτός , καί υἱός ἀνομία οὖον κακόω αὐτός . καί συγκόπτω ἀπό πρόσωπον αὐτός ὁ ἐχθρός αὐτός , καί ὁ μισέω αὐτός τροπόω . καί ὁ ἀλήθεια ἐγώ καί ὁ ἔλεος ἐγώ μετά αὐτός · καί τέλος μετά οὗτος πᾶς , ἐν ὁ ὄνομα ἐγώ ὑψόω ὁ κέρας αὐτός . οὗτος δή ὁ κέρας αὐτός ὁ μέλλω ἐκ αὐτός προέρχομαι , καί ὁ ναός ὁ ἐκ σπέρμα αὐτός μέλλω ἐγώ κατασκευάζω · ὅσπερ κέρας αὐτός ἐν ὁ ὄνομα ἐγώ ὑψόω · καταξιόω γάρ ὁ ἐγώ ὄνομα καί ὁ ἐμός προσηγορία . χρημάτισις γοῦν καί αὐτός ὁ ἐμέω χρηματισμός , καί διά ὁ ἐμέω προσηγορία παρά ὁ πᾶς ὑψόω . διό καί ἐν ὁ ἔμπροσθεν λέγω , καί ἐν ὁ εὐδοκία σύ ὑψόω ὁ κέρας ἐγώ .