ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_44.9
Πᾶσα ἡ δόξα τῆς θυγατρὸς τοῦ βασιλέως ἔσωθεν ἐν κροσσωτοῖς χρυσοῖς περιβεβλημένη πεποικιλμένη . Νοήσεις , φησίν , πῶς κροσσοῖς χρυσοῖς περιβέβληται Παύλου λέγοντος ἀκούων · ἐκ μέρους γινώσκομεν καὶ ἐκ μέρους προφητεύομεν . ἡ γὰρ γνῶσις ἡ ἐκ μέρους ἐν ἄκροις μόνοις χρυσίου τὸν κόσμον αὐτῇ περιτίθησιν · ὅταν δ’ ἔλθῃ τὸ τέλειον , φησίν , τὸ ἐκ μέρους καταργηθήσεται . ἐπειδὰν εἰς τὴν ἐπουράνιον ἐκκλησίαν μεταστῇ ἥ τε ὡς ἐπὶ γῆς παιδοτροφουμένη , τὸ τηνικαῦτα ἀποθήσεται μὲν τὰ κροσσωτὰ τὰ χρυσᾶ , τὴν ἐκ μέρους γνῶσιν , ἐν ἱματισμῷ δὲ χρυσῷ τελείᾳ τῇ γνώσει κοσμηθήσεται .
Lemmas: πᾶσα ὁ δόξα ὁ θυγάτηρ ὁ βασιλεύς ἔσωθεν ἐν κροσσωτός χρυσός περιβάλλω ποικίλλω . Νόησις , φημί , πῶς κροσσός χρυσός περιβάλλω Παῦλος λέγω ἀκούω · ἐκ μέρος γιγνώσκω καί ἐκ μέρος προφητεύω . ὁ γάρ γνῶσις ὁ ἐκ μέρος ἐν ἄκρος μόνος χρυσίον ὁ κόσμος αὐτός περιτίθημι · ὅταν δέ ἔρχομαι ὁ τέλειος , φημί , ὁ ἐκ μέρος καταργέω . ἐπειδάν εἰς ὁ ἐπουράνιος ἐκκλησία μεθίστημι ὅς τε ὡς ἐπί γῆ παιδοτροφέω , ὁ τηνικαῦτα ἀποτίθημι μέν ὁ κροσσωτός ὁ χρύσεος , ὁ ἐκ μέρος γνῶσις , ἐν ἱματισμός δέ χρυσός τέλειος ὁ γνῶσις κοσμέω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_44.10
Ἀπενεχθήσονται τῷ βασιλεῖ παρθένοι ὀπίσω αὐτῆς , αἱ πλησίον αὐτῆς ἀπενεχθήσονταί · ἀπενεχθήσονται ἐν εὐφροσύνῃ καὶ ἐν ἀγαλλιάσει ἀχθήσονται εἰς ναὸν βασιλέως . Ἡ διὰ τῶν ἔμπροσθεν πολλάκις ὠνομασμένη θυγάτηρ οὐκ ἐπὶ γῆς εἰς τὸ παντελὲς διαμενεῖ , μετατεθήσεται δὲ κατὰ καιρόν . ἀλλ’ οὐ πᾶσα ἀθρόως τῆς τοιαύτης μεταβάσεως ἀξιωθήσεται , ἐν μέρει δὲ αἱ πρώτῳ βαθμῷ ἐν αὐτῇ τετιμημέναι ἀπενεχθήσονται τῷ βασιλεῖ . αὗται δέ εἰσιν αἱ τὴν ἐν Χριστῷ ἁγνείαν κατορθώσασαι ψυχῇ καὶ σώματι καὶ πνεύματι καθηγιασμέναι . Μετὰ δὲ τὸ πρῶτον τάγμα αἱ πλησίον αὐτῆς ἀπενεχθήσονται · πολλαὶ γὰρ μοναὶ παρὰ τῷ πατρί . αὗται δέ εἰσιν αἱ τὸν ἔγγιστα τόπον τῶν παρθένων ἐπέχουσαι διὰ σεμνοῦ καὶ σώφρονος βίου . ὅπως δὲ ἀπενεχθήσονται παρίστησι λέγων · ἐν εὐφροσύνῃ καὶ ἀγαλλιάσει . νοήσεις δε , ὅπως εἴρηται τοῦτο παραθεὶς τὴν ἀποστολικὴν φωνὴν ᾗ φησιν · ἁρπαγησόμεθα ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ κυρίου εἰς ἀέρα , καὶ οὕτω πάντοτε σὺν κυρίῳ ἐσόμεθα . οὐ γὰρ ἐλεύσονται οὐδὲ ἀπελεύσονται τῷ βασιλεῖ παρθένοι , ἀλλ’ ἀπενεχθήσονται ἄλλων αὐτὰς ἀπαγόντων . ἀγγέλων δηλαδὴ θείων μετεωριζόντων αὐτὰς καὶ εἰς ὕψος ἐπαιρόντων , ὡς ἂν εὐμαρῆ τὴν ἄνω ποιήσαιντο πορείαν . ἀπενεχθήσονται δ’ ἐν εὐφροσύνῃ καὶ ἀγαλλιάσει , καὶ εἰσαχθήσονται εἰς ναὸν βασιλέως , εἰς τὸν οἶκον τὸν βασιλικὸν τῆς τῶν οὐρανῶν βασιλείας καταξιούμεναι . ναὸς δὲ οἶκος θεοῦ ἐστιν · ἐπεὶ οὖν ὁ οἶκος καὶ βασιλέως ἐστίν , σαφῶς παρίσταται θεὸς ὢν ὁ βασιλεύς ·
Lemmas: ἀποφέρω ὁ βασιλεύς παρθένος ὀπίσω αὐτός , ὁ πλησίος αὐτός ἀποφέρω · ἀποφέρω ἐν Εὐφρόσυνος καί ἐν ἀγαλλιάω ἄγω εἰς ναός βασιλεύς . ὁ διά ὁ ἔμπροσθεν πολλάκις ὀνομάζω θυγάτηρ οὐ ἐπί γῆ εἰς ὁ παντελής διαμένω , μετατίθημι δέ κατά καιρός . ἀλλά οὖον πᾶς ἀθρόος ὁ τοιοῦτος μετάβασις ἀξιόω , ἐν μέρος δέ ὁ πρῶτος βαθμός ἐν αὐτός τιμάω ἀποφέρω ὁ βασιλεύς . οὗτος δέ εἰμί ὁ ὁ ἐν Χριστός ἁγνεία κατορθόω Ψυχή καί σῶμα καί πνεῦμα καθηγιααω . μετά δέ ὁ πρῶτος τάγμα ὁ πλησίος αὐτός ἀποφέρω · πολύς γάρ μονή παρά ὁ πατήρ . οὗτος δέ εἰμί ὁ ὁ ἔγγιστος τόπος ὁ παρθένος ἐπέχω διά σεμνός καί σώφρων βίος . ὅπως δέ ἀποφέρω παρίστημι λέγω · ἐν Εὐφρόσυνος καί ἀγαλλιάω . νοέω δέ , ὅπως εἴρω οὗτος παρατίθημι ὁ ἀποστολικός φωνή ὅς φημί · ἁρπάζω ἐν νεφέλη εἰς ἀπάντησις ὁ κύριος εἰς ἀήρ , καί οὗτος πάντοτε σύν κύριος εἰμί . οὖον γάρ ἔρχομαι οὐδέ ἀπέρχομαι ὁ βασιλεύς παρθένος , ἀλλά ἀποφέρω ἄλλος αὐτός ἀπάγω . ἄγγελος δηλαδή θεῖον μετεωρίζω αὐτός καί εἰς ὕψος ἐπαίρω , ὡς εἄν εὐμαρής ὁ ἄνω ποιέω πορεία . ἀποφέρω δέ ἐν Εὐφρόσυνος καί ἀγαλλιάω , καί εἰσάγω εἰς ναός βασιλεύς , εἰς ὁ οἶκος ὁ βασιλικός ὁ ὁ οὐρανός βασίλεια καταξιόω . ναός δέ οἶκος θεός εἰμί · ἐπεί οὖν ὁ οἶκος καί βασιλεύς εἰμί , σαφῶς παρίστημι θεός εἰμί ὁ βασιλεύς ·
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_44.11
Ἀντὶ τῶν πατέρων σου ἐγενήθησαν υἱοί σου · καταστήσεις αὐτοὺς ἄρχοντας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν . Τούτων τὴν διάνοιαν σαφέστερον ἀποδεδώκασιν οἱ λοιποί , ὁ μὲν Ἀκύλας εἰπών · ἀντὶ τῶν πατέρων σου ἔσονταί σοι υἱοί , ὁ δὲ Σύμμαχος · ἀντὶ πατέρων ἐγένοντο υἱοί σου . ἡ δ’ ἑρμηνεία τοῦ λόγου ταύτην ἔχει τὴν διάνοιαν · οἱ υἱοί σου οἱ ἐν σοὶ καὶ ὑπὸ σοῦ γεγενημένοι ἀντὶ πατέρων γενήσονταί σοι · ἕξεις γὰρ αὐτοὺς πατέρας , οὓς αὐτὴ γεγέννηκας . νοήσεις δὲ τοῦ λόγου τὸ ἀποτέλεσμα ἐπιστήσας , ὅπως οἱ ἐξ ἐθνῶν ἀλλόφυλοι προσελθόντες τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ καὶ ἀναγεννηθέντες ἐν αὐτῇ , υἱοὶ αὐτῆς γίγνονται · κἄπειτα ἐπιδιδόντες τῇ προκοπῇ πατέρες αὐτῆς καθίστανται προαγόμενοι εἰς τὴν αὐτῆς προστασίαν καὶ τῆς ἱερατικῆς λειτουργίας καταξιούμενοι . πῶς δ’ ἕξεις αὐτοὺς ἀντὶ πατέρων διερμηνεύει σαφέστερον λέγων · καταστήσεις αὐτοὺς ἄρχοντας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν . λέγει δὲ ταῦτα πρὸς τὴν ἐπὶ γῆς ἐκκλησίαν ὁ λόγος τὴν ἀπὸ περάτων ἕως περάτων διήκουσαν , ἐφ’ ἣν ἄρχοντας καὶ πατέρας τοὺς ἰδίους υἱοὺς αὕτη ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ καθίστησιν .
Lemmas: ἀντί ὁ πατήρ σύ γίγνομαι υἱός σύ · καθίστημι αὐτός ἄρχω ἐπί πᾶς ὁ γῆ . οὗτος ὁ διάνοια σαφής ἀποδίδωμι ὁ λοιπός , ὁ μέν Ἀκύλας εἶπον · ἀντί ὁ πατήρ σύ εἰμί σύ υἱός , ὁ δέ Σύμμαχος · ἀντί πατήρ γίγνομαι υἱός σύ . ὁ δέ ἑρμηνεία ὁ λόγος οὗτος ἔχω ὁ διάνοια · ὁ υἱός σύ ὁ ἐν σύ καί ὑπό σύ γίγνομαι ἀντί πατήρ γίγνομαι σύ · ἔχω γάρ αὐτός πατήρ , ὅς αὐτός γεννάω . νοέω δέ ὁ λόγος ὁ ἀποτέλεσμα ἐφίστημι , ὅπως ὁ ἐκ ἔθνος ἀλλόφυλος προσέρχομαι ὁ ἐκκλησία ὁ θεός καί ἀναγεννάω ἐν αὐτός , υἱός αὐτός γίγνομαι · ἔπειτα ἐπιδίδωμι ὁ προκοπή πατήρ αὐτός καθίστημι προάγω εἰς ὁ αὐτός προστασία καί ὁ ἱερατικός λειτουργία καταξιόω . πῶς δέ ἔχω αὐτός ἀντί πατήρ διερμηνεύω σαφής λέγω · καθίστημι αὐτός ἄρχω ἐπί πᾶς ὁ γῆ . λέγω δέ οὗτος πρός ὁ ἐπί γῆ ἐκκλησία ὁ λόγος ὁ ἀπό πέρας ἠώς πέρας διακούω , ἐπί ὅς ἄρχω καί πατήρ ὁ ἴδιος υἱός οὗτος ὁ ἐκκλησία ὁ θεός καθίστημι .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_44.12
Μνησθήσομαι τοῦ ὀνόματός σου , ἐν πάσῃ γενεᾷ καὶ γενεᾷ · διὰ τοῦτο λαοὶ ἐξομολογήσονταί σοι · εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος . Σύμμαχος · ἀναμνήσω τὸ ὄνομά σου κατὰ πᾶσαν γενεάν , διὰ τοῦτο λαοὶ ὑμνήσουσίν σε εἰς αἰῶνα διηνεκῶς . Ἡ προλεχθεῖσα θυγάτηρ τῶν βασιλέων , αὕτη δὲ ἦν ἡ ἐπὶ γῆς ἐκκλησία συναισθομένη τῆς δυνάμεως τοῦ πατρικοῦ ὀνόματος , ἐπειδήπερ ἐχαρίσατο αὐτῷ ὄνομα τὸ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα · ἵνα ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ πᾶν γόνυ κάμψῃ ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων , μετὰ τὰς πρὸς αὐτὴν λεχθείσας ἐπαγγελίας πιστεύσασα ταῖς φωναῖς χαρᾶς τε καὶ εὐφροσύνης πληρωθεῖσα εὐχαριστήριον ὕμνον ἀναπέμπει τῷ μεγάλῳ αὐτὴν καταξιώσαντι κυρίῳ καί φησιν · μνησθήσομαι τοῦ ὀνόματός σου ἐν πάσῃ γενεᾷ καὶ γενεᾷ . τοῦτο δὲ καὶ αὐτοῖς ἔργοις πληροῦσαι διατελεῖ · χριστιανὴ μὲν κεκλημένη , ἀγαλλομένη δὲ καὶ σεμνυνομένη τῷ Χριστῷ ὀνόματι . καὶ ἐπειδήπερ ἐγὼ ἡ σὴ θυγάτηρ οὐ διαλείπω τοῦ σοῦ ὀνόματος μνημονεύουσα , εἰκότως διὰ τοῦτο καὶ οἱ ὑπ’ ἐμὲ λαοὶ κατὰ μέρος συναγόμενοι ἐξομολογήσονταί σοι εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος .
Lemmas: μιμνήσκω ὁ ὄνομα σύ , ἐν πᾶς γενεά καί γενεά · διά οὗτος λαός ἐξομολογέομαι σύ · εἰς ὁ αἰών καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . Σύμμαχος · ἀναμιμνήσκω ὁ ὄνομα σύ κατά πᾶς γενεά , διά οὗτος λαός ὑμνέω σύ εἰς αἰών διηνεκής . ὁ προλέγω θυγάτηρ ὁ βασιλεύς , οὗτος δέ εἰμί ὁ ἐπί γῆ ἐκκλησία συναισθάνομαι ὁ δύναμις ὁ πατρικός ὄνομα , ἐπεί χαρίζομαι αὐτός ὄνομα ὁ ὑπέρ πᾶς ὄνομα · ἵνα ἐν ὁ ὄνομα Ἰησοῦς πᾶς γόνυ κάμπτω ἐπουράνιος καί ἐπίγειος καί καταχθόνιος , μετά ὁ πρός αὐτός λέγω ἐπαγγελία πιστεύω ὁ φωνή χαρά τε καί Εὐφρόσυνος πληρόω εὐχαριστήριος ὕμνος ἀναπέμπω ὁ μέγας αὐτός καταξιόω κύριος καί φημί · μιμνήσκω ὁ ὄνομα σύ ἐν πᾶς γενεά καί γενεά . οὗτος δέ καί αὐτός ἔργον πληρόω διατελέω · χριστιανός μέν καλέω , ἀγάλλομαι δέ καί σεμνύνω ὁ Χριστός ὄνομα . καί ἐπεί ἐγώ ὁ σός θυγάτηρ οὖον διαλείπω ὁ σύ ὄνομα μνημονεύω , εἰκότως διά οὗτος καί ὁ ὑπό ἐγώ λαός κατά μέρος συνάγω ἐξομολογέομαι σύ εἰς ὁ αἰών καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_45.1
Εἰς τὸ τέλος · ὑπὲρ τῶν υἱῶν Κορε , ὑπὲρ τῶν κρυφίων ψαλμός . Προφητικὸς ὢν ὁ ψαλμὸς εἰς μέλλοντάς τε χρόνους ἀναπεμπόμενος εἰς τὸ τέλος ἐπιγέγραπται , ἢ διὰ τὰς ἐν αὐτῷ νίκας τὰς κατὰ τῶν πολεμίων ἐμφερομένας ἐπινίκιος τυγχάνει , ἢ τῷ νικοποιῷ θεῷ ἀνάκειται . ἀντὶ δὲ τοῦ ὑπὲρ τῶν υἱῶν Κορὲ παρέκειτο ἔξωθεν τοῖς υἱοῖς Κορὲ ( τούτοις γὰρ εἴρηται ὁ ψαλμός ) , ἢ τῶν υἱῶν Κορὲ τυγχάνει κατὰ τὸν Ἀκύλαν καὶ τὸν Σύμμαχον . ἔστιν δὲ καὶ αὐτὸς ὅμοιος τῷ πρὸ αὐτοῦ ᾠδὴ κατὰ τὸν Σύμμαχον , ἀλλ’ ἡ μὲν ὑπὲρ τοῦ ἀγαπητοῦ ἐλέγετο , ἡ δὲ μετὰ χεῖρας ᾠδὴ ὑπὲρ τῶν κρυφίων τῶν ἐν αὐτῇ προφητευομένων . ἀπόκρυφα γὰρ καὶ λανθάνοντα τὴν τῶν πολλῶν γνῶσιν θεσπίζει . ἀναφωνεῖται δὲ τὰ λεγόμενα ἐκ προσώπου τῶν ἀποστόλων .
Lemmas: εἰς ὁ τέλος · ὑπέρ ὁ υἱός Κόρος , ὑπέρ ὁ κρύφιος ψαλμός . προφητικός εἰμί ὁ ψαλμός εἰς μέλλω τε χρόνος ἀναπέμπω εἰς ὁ τέλος ἐπιγράφω , ἢ διά ὁ ἐν αὐτός Νίκη ὁ κατά ὁ πολέμιος ἐμφέρω ἐπινίκιος τυγχάνω , ἢ ὁ νικοποιέω θεός ἀνάκειμαι . ἀντί δέ ὁ ὑπέρ ὁ υἱός κορός παράκειμαι ἔξωθεν ὁ υἱός κορός ( οὗτος γάρ εἴρω ὁ ψαλμός ) , ἢ ὁ υἱός κορός τυγχάνω κατά ὁ Ἀκύλας καί ὁ Σύμμαχος . εἰμί δέ καί αὐτός ὅμοιος ὁ πρό αὐτός ἀοιδή κατά ὁ Σύμμαχος , ἀλλά ὁ μέν ὑπέρ ὁ ἀγαπητός λέγω , ὁ δέ μετά χείρ ἀοιδή ὑπέρ ὁ κρύφιος ὁ ἐν αὐτός προφητεύω . ἀπόκρυφος γάρ καί λανθάνω ὁ ὁ πολύς γνῶσις θεσπίζω . ἀναφωνέω δέ ὁ λέγω ἐκ πρόσωπον ὁ ἀπόστολος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_45.3
τοῦ ποταμοῦ τὰ ὁρμήματα εὐφραίνουσιν τῆν πόλιν τοῦ θεοῦ · Τὸ διάψαλμα διαστολὴν εἰργάσατο τῆς τῶν προλεχθέντων διανοίας πρὸς τὰ μέλλοντα ῥηθήσεσθαι . διόπερ ὡς ἐπὶ ἕτερον τάγμα διαβὰς ὁ λόγος , πάλιν δι’ αἰνιγμῶν τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν εἰρηνικὴν κατάστασιν σημαίνει , ἣν πόλιν τοῦ θεοῦ ὀνομάζει διὰ τὸ θεοσεβὲς πολίτευμα . θεοῦ δὲ πόλις τὸ τῶν κατὰ θεὸν πολιτευομένων σύστημα . τοῦτο δὲ τὴν σύμπασαν οἰκουμένην πληροῖ , ἐπειδήπερ ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου μέχρι δυσμῶν ἔστιν εὑρεῖν διὰ τῆς ἐκκλησίας συνισταμένην τὴν τοιαύτην τοῦ θεοῦ πόλιν , ἥτις , τὸν οὐράνιον ἔχουσα λόγον πηγάζοντα ἐν αὐτῇ καὶ ἀνομβροῦντα , πάσης θεϊκῆς εὐφροσύνης πληροῦται . Ἀκύλας δὲ καὶ Σύμμαχος · τοῦ ποταμοῦ , φασὶν , αἱ διαιρέσεις εὐφραίνουσι τὴν πόλιν τοῦ θεοῦ.νοήσεις δὲ τὰς διαιρέσεις ἀκούων Παύλου λέγοντος · διαιρέσεις δὲ χαρισμάτων εἰσὶ , τὸ δ’ αὐτὸ πνεῦμα · καὶ διαιρέσεις διακονιῶν εἰσιν , ὁ δὲ αὐτὸς κύριος · καὶ διαιρέσεις εἰσὶν ἐνεργημάτων , ὁ δ’ αὐτὸς θεὸς , ὁ ἐνεργῶν τὰ πάντα ἐν πᾶσιν .
Lemmas: ὁ ποταμός ὁ ὅρμημα εὐφραίνω ὁ πόλις ὁ θεός · ὁ διάψαλμα διαστολή ἐργάζομαι ὁ ὁ προλέγω διάνοια πρός ὁ μέλλω εἴρω . διόπερ ὡς ἐπί ἕτερος τάγμα διαβαίνω ὁ λόγος , πάλιν διά αἰνιγμός ὁ ἐκκλησία ὁ θεός ὁ εἰρηνικός κατάστασις σημαίνω , ὅς πόλις ὁ θεός ὀνομάζω διά ὁ θεοσεβής πολίτευμα . θεός δέ πόλις ὁ ὁ κατά θεός πολιτεύω σύστημα . οὗτος δέ ὁ σύμπας οἰκέω πληρόω , ἐπεί ἀπό ἀνατολή ἥλιος μέχρι δυσμή εἰμί εὑρίσκω διά ὁ ἐκκλησία συνίστημι ὁ τοιοῦτος ὁ θεός πόλις , ὅστις , ὁ οὐράνιος ἔχω λόγος πηγάζω ἐν αὐτός καί ἀνομβρέω , πᾶς θεῖος Εὐφρόσυνος πληρόω . Ἀκύλας δέ καί Σύμμαχος · ὁ ποταμός , φημί , ὁ διαίρεσις εὐφραίνω ὁ πόλις ὁ θεου.νοιημι δέ ὁ διαίρεσις ἀκούω Παῦλος λέγω · διαίρεσις δέ χάρισμα εἰμί , ὁ δέ αὐτός πνεῦμα · καί διαίρεσις διακονία εἰμί , ὁ δέ αὐτός κύριος · καί διαίρεσις εἰμί ἐνέργημα , ὁ δέ αὐτός θεός , ὁ ἐνεργός ὁ πᾶς ἐν πᾶς .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_45.4
ἡγίασε τὸ σκήνωμα αὐτοῦ ὁ ὕψιστος . Κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον · τὸ ἅγιον τῆς σκηνώσεως τοῦ ὑψίστου . μεγάλης γὰρ οὔσης καὶ πολλῆς τῆς πόλεως ἔστι τι αὐτῆς τὸ ἐξαίρετον . τῶν γὰρ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ πολὺ μὲν τὸ ἄλλο πλῆθος , σπάνιοι δὲ οἱ τῇ ἁγιωσύνῃ προσανακείμενοι καὶ τὴν ἐντολὴν τὴν λέγουσαν · ἅγιοι ἔσεσθε , ὅτι ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑμῶν ἅγιος φυλάττοντες . καὶ ἐν τούτοις τε τοῖς ἁγίοις ἡ κατασκήνωσις λέλεκται εἶναι τοῦ ὑψίστου . ἐν μόνοις γὰρ αὐτοῖς χώραν ἔχει ἡ φάσκουσα τοῦ θεοῦ φωνή · ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω . καὶ ἔσομαι αὐτῶν θεὸς , καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μοι λαός .
Lemmas: ἁγίζω ὁ σκήνωμα αὐτός ὁ ὕψιστος . κατά δέ ὁ Σύμμαχος · ὁ ἅγιος ὁ σκήνωσις ὁ ὕψιστος . μέγας γάρ εἰμί καί πολύς ὁ πόλις εἰμί τίς αὐτός ὁ ἐξαίρω . ὁ γάρ ἐν ὁ ἐκκλησία πολύς μέν ὁ ἄλλος πλῆθος , σπάνις δέ ὁ ὁ ἁγιωσύνη προσανάκειμαι καί ὁ ἐντολή ὁ λέγω · ἅγιος εἰμί , ὅτι ἐγώ κύριος ὁ θεός σύ ἅγιος φυλάσσω . καί ἐν οὗτος τε ὁ ἅγιος ὁ κατασκήνωσις λέγω εἰμί ὁ ὕψιστος . ἐν μόνος γάρ αὐτός χώρα ἔχω ὁ φάσκω ὁ θεός φωνή · ἐνοικέω ἐν αὐτός καί ἐμπεριπατέω . καί εἰμί αὐτός θεός , καί αὐτός εἰμί ἐγώ λαός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_45.5
ὁ θεὸς ἐν μέσῳ αὐτῆς , οὐ σαλευθήσεται · βοηθήσει αὐτῇ τὸ πρὸς πρωὶ πρωί . Ἕτερος δὲ πάλιν φησίν · οἶμαι αὐτὸν αἰνίττεσθαι τὰς πρωϊνὰς συνόδους , ἐν αἷς εἰώθαμεν κατὰ τὰς ἀπανταχοῦ γῆς ἐκκλησίας συγκροτεῖσθαι . καὶ ἄλλως δὲ διεγείρει ἡμᾶς τὸ λόγιον καὶ παρορμᾷ ἐπὶ τὰς ἑωθινὰς προσευχάς , ἵν’ ὥσπερ τὰς ἀπαρχὰς τῆς ἑαυτῶν ζωῆς ἀναφέροιμεν αὐτῷ . κατὰ γὰρ τούτους τοὺς καιροὺς ἀτάραχος οὖσα μάλιστα ἡ κεκαθαρμένη διάνοια ἱερέως τρόπον λειτουργεῖν εἴωθεν τῷ θεῷ .
Lemmas: ὁ θεός ἐν μέσος αὐτός , οὖον σαλεύω · βοηθέω αὐτός ὁ πρός πρωί πρωί . ἕτερος δέ πάλιν φημί · οἴομαι αὐτός αἰνίσσομαι ὁ πρωϊνή σύνοδος , ἐν ὅς εἴωθα κατά ὁ ἀπαντηχέω γῆ ἐκκλησία συγκροτέω . καί ἄλλως δέ διά-ἐγείρω ἐγώ ὁ λόγιος καί παρορμάω ἐπί ὁ ἑωθινός προσευχή , ἵνα ὥσπερ ὁ ἀπαρχή ὁ ἑαυτοῦ ζωή ἀναφέρω αὐτός . κατά γάρ οὗτος ὁ καιρός Ἀτάραχος εἰμί μάλιστα ὁ καθαίρω διάνοια ἱερεύς τρόπος λειτουργέω εἴωθα ὁ θεός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_45.7
δεῦτε καὶ ἴδετε τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ , ἃ ἔθετο τέρατα ἐπὶ τῆς γῆς , ἀνταναιρῶν πολέμους μέχρι τῶν περάτων τῆς γῆς τόξον συντρίψει καὶ συγκλάσει ὅπλον καὶ θυραιοὺς κατακαύσει ἐν πυρί . Ἔστι γε ἐπιστήσαντα τοῖς χρόνοις καὶ πρὸς λέξιν αὐτὰ ταῦτα πεπληρωμένα παραλαβεῖν · εἴ γε πρὸ μὲν τῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἐπιφανείας τοποκρατεῖαι καὶ τοπαρχίαι κατὰ χώρας ἦσαν καὶ κατὰ πόλεις , πόλεμοί τε συνίσταντο καθ’ ἑκάστην γωνίαν τῆς γῆς , ὡς καὶ αὐτοὺς τοὺς γεοπόνους τὴν χώραν ἐργαζομένους δοράτων καὶ ξιφῶν καὶ παντοίων πολεμικῶν ὅπλων ἐπιμελεῖσθαι , μετὰ δὲ τὴν σωτήριον θεοφάνειαν μόναρχος μὲν ἡ Ῥωμαίων βασιλεία ἐπικρατεῖν πλείστων ἐθνῶν ἤρξατο , διέτρεχε δὲ συναρξάμενον αὐτῇ τὸ σωτήριον εὐαγγέλιον εἰς πάντα τὰ ἔθνη , ἐπληροῦτο δὲ καὶ ἄλλη προφητεία ὧδέ πη ἀναφωνοῦσα διὰ Ἡσαΐου · καὶ συγκόψουσι τὰς μαχαίρας αὐτῶν εἰς ἄροτρα καὶ τὰς ζιβύνας αὐτῶν εἰς δρέπανα · καὶ οὐ μὴ λήψεται ἔθνος ἐπὶ ἔθνος μάχαιραν , καὶ οὐ μὴ μάθωσιν ἔτι πολεμεῖν . ταῦτα δὴ οὖν καὶ διὰ τῶν παρόντων δηλοῦται καὶ τέλους ἐτύγχανε , ῥητῶς μὲν κατὰ τὴν ἀποδοθεῖσαν ἱστορίαν , πρὸς δὲ διάνοιαν κατὰ τὴν τῶν νοητῶν καὶ ἀοράτων πολεμίων καθαίρεσιν . δόρατα δὲ καὶ ὅπλα καὶ θυραιοὺς τῶν ἀντικειμένων δυνάμεων ἐποίησαν εἶναι τὰ ἄψυχα ξόανα καὶ τὰ ἀγάλματα τῆς πολυθέου πλάνης , ἢ καὶ τοὺς ἀθέους ἄνδρας καὶ τοὺς δυσσεβεῖς λογισμοὺς τοὺς ταῖς διανοίαις τῶν ἀνθρώπων ὑποβαλλομένους ὑπὸ τῶν ἀοράτων πνευμάτων , δι’ ὧν κατατοξεύουσιν ἀκοντίζοντες τὰ πεπυρωμένα βέλη κατὰ τῶν ἀφράκτων καὶ μὴ τῇ πίστει πεφραγμένων ψυχῶν .
Lemmas: δεῦρο καί ὁράω ὁ ἔργον ὁ θεός , ὁ τίθημι τέρας ἐπί ὁ γῆ , ἀνταναιρέω πόλεμος μέχρι ὁ πέρας ὁ γῆ τόξον συντρίβω καί σύγκλασις ὅπλον καί θυραῖος κατάκαυσις ἐν πῦρ . εἰμί γε ἐφίστημι ὁ χρόνος καί πρός λέξις αὐτός οὗτος πληρόω παραλαμβάνω · εἰμί γε πρό μέν ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ ἐπιφάνεια τοποκρατυς καί τοπαρχία κατά χώρα εἰμί καί κατά πόλις , πόλεμος τε συνίστημι κατά ἕκαστος γωνία ὁ γῆ , ὡς καί αὐτός ὁ γεοπονος ὁ χώρα ἐργάζομαι δόρυ καί ξίφος καί παντοῖος πολεμικός ὅπλον ἐπιμελέομαι , μετά δέ ὁ σωτήριος θεοφάνεια μόναρχος μέν ὁ Ῥωμαῖος βασίλειος ἐπικρατέω πλεῖστος ἔθνος ἄρχω , διατρέχω δέ συνάρχω αὐτός ὁ σωτήριος εὐαγγέλιον εἰς πᾶς ὁ ἔθνος , πληρόω δέ καί ἄλλος προφητεία ὧδε πῇ ἀναφωνέω διά Ἠσαΐας · καί συγκόπτω ὁ μάχαιρα αὐτός εἰς ἄροτρον καί ὁ ζιβύνη αὐτός εἰς δρεπάνη · καί οὖον μή λαμβάνω ἔθνος ἐπί ἔθνος μάχαιρα , καί οὖον μή μανθάνω ἔτι πολεμέω . οὗτος δή οὖν καί διά ὁ πάρειμι δηλόω καί τέλος τυγχάνω , ῥητός μέν κατά ὁ ἀποδίδωμι ἱστορία , πρός δέ διάνοια κατά ὁ ὁ νοητός καί ἀόρατος πολέμιος καθαίρεσις . δόρυ δέ καί ὅπλον καί θυραῖος ὁ ἀντίκειμαι δύναμις ποιέω εἰμί ὁ ἄψυχος ξόανον καί ὁ ἄγαλμα ὁ πολύθεος πλάνης , ἢ καί ὁ ἄθεος ἀνήρ καί ὁ δυσσεβής λογισμός ὁ ὁ διάνοια ὁ ἄνθρωπος ὑποβάλλω ὑπό ὁ ἀόρατος πνεῦμα , διά ὅς κατατοξεύω ἀκοντίζω ὁ πυρόω βέλος κατά ὁ ἄφρακτος καί μή ὁ πίστις φράσσω Ψυχή .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_45.8
σχολάσατε καὶ γνῶτε ὅτι ἐγώ εἰμι ὁ θεὸς · ὑψωθήσομαι ἐν τοῖς ἔθνεσιν , ὑψωθήσομαι ἐν τῇ γῇ . Ἐπειδὴ λοιπὸν πέπαυτο τὰ τοῦ πολέμου καὶ λέλυτο τὰ τῆς ταραχῆς , εἰρήνη δὲ βαθεία δέδοτο τοῖς ἐπὶ γῆς ἅπασιν , εἰκότως βούλεται εἰς ἀγαθὸν χρῆσθαι τῷ καιρῷ καὶ σχολὴν ἀναλαβεῖν ψυχῆς σωτήριον . διό φησι · σχολάσατε καὶ γνῶτε · οὐδὲ γὰρ ἑτέρως ἔστι γνώσεως μετασχεῖν θείας μὴ σχολάσαντα τῶν ἀφελκόντων ἐπὶ τἀναντία . ἔνθεν εἰκότως ὁ τῆς Αἰγύπτου βασιλεὺς πρὸς τὴν τοιαύτην διαβεβλημένος σχολὴν τοῖς φάσκουσιν · ὁδὸν τριῶν ἡμερῶν πορευσόμεθα , καὶ λατρεύσομεν κυρίῳ τῷ θεῷ ἡμῶν , ἀποκρίνεται λέγων · σχολάζετε , σχολασταί ἐστε . εἶτα μὴ βουλόμενος αὐτοὺς τῷ θεῷ σχολάζειν καταπονεῖ τῷ πηλῷ καὶ τῇ πλινθείᾳ . ἀλλ’ ἡμῖν γε οἱ καταστάντες ἄρχοντες ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆνἐπιβοῶσι σχολάζειν , καρπὸν τῆς σχολῆς ἐπαγγελλόμενοι τὴν ἔνθεον γνῶσιν . λαλεῖ δὲ ὁ θεὸς δι’ αὐτῶν λέγων · γνῶτε , ὅτι ἐγώ εἰμι ὁ θεός , ἀλλὰ καὶ ὅτι ὑψωθήσομαι ἐν τοῖς ἔθνεσιν , ὑψωθήσομαι ἐν τῇ γῇ . πάλαι μὲν γὰρ παρὰ Ἰουδαίοις ἐγινωσκόμην μόνοις , ὅτε γνωστὸς ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ ὁ θεὸς , ἐν τῷ Ἰσραὴλ μέγα τὸ ὄνομα αὐτοῦ , νυνὶ δὲ ὑμῖν παρακελεύομαι σχολὴν ἄγειν , ὡς ἂν μάθοιτε καὶ γνῶτε τίνα τρόπον καὶ παρὰ πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν ὑψωθήσομαι , δοξαζόμενος παρ’ αὐτοῖς μᾶλλον ἢ παρὰ τοῖς πάλαι με εἰδέναι νομιζομένοις .
Lemmas: σχολάζω καί γιγνώσκω ὅτι ἐγώ εἰμί ὁ θεός · ὑψόω ἐν ὁ ἔθνος , ὑψόω ἐν ὁ γῆ . ἐπεί λοιπός παύω ὁ ὁ πόλεμος καί λύω ὁ ὁ ταραχή , εἰρήνη δέ βαθύς δίδωμι ὁ ἐπί γῆ ἅπας , εἰκότως βούλομαι εἰς ἀγαθός χράω ὁ καιρός καί σχολή ἀναλαμβάνω Ψυχή σωτήριος . διό φημί · σχολάζω καί γιγνώσκω · οὐδέ γάρ ἑτέρως εἰμί γνῶσις μετέχω θεῖος μή σχολάζω ὁ ἀφέλκω ἐπί τἀναντία . ἔνθεν εἰκότως ὁ ὁ Αἴγυπτος βασιλεύς πρός ὁ τοιοῦτος διαβάλλω σχολή ὁ φάσκω · ὁδός τρεῖς ἡμέρα πορεύω , καί λατρεύω κύριος ὁ θεός ἐγώ , ἀποκρίνω λέγω · σχολάζω , σχολαστής εἰμί . εἶτα μή βούλομαι αὐτός ὁ θεός σχολάζω καταπονέω ὁ πηλός καί ὁ πλινθεία . ἀλλά ἐγώ γε ὁ καθίστημι ἄρχω ἐπί πᾶς ὁ γηνεπιβους σχολάζω , καρπός ὁ σχολή ἐπαγγέλλω ὁ ἔνθεος γνῶσις . λαλέω δέ ὁ θεός διά αὐτός λέγω · γιγνώσκω , ὅτι ἐγώ εἰμί ὁ θεός , ἀλλά καί ὅτι ὑψόω ἐν ὁ ἔθνος , ὑψόω ἐν ὁ γῆ . πάλαι μέν γάρ παρά Ἰουδαῖος γιγνώσκω μόνος , ὅτε γνωστός ἐν ὁ Ἰουδαῖος ὁ θεός , ἐν ὁ Ἰσραήλ μέγας ὁ ὄνομα αὐτός , νυνί δέ σύ παρακελεύομαι σχολή ἄγω , ὡς εἄν μανθάνω καί γιγνώσκω τίς τρόπος καί παρά πᾶς ὁ ἔθνος ὑψόω , δοξάζω παρά αὐτός μᾶλλον ἢ παρά ὁ πάλαι ἐγώ οἶδα νομίζω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_46.3
ἄρχοντες λαῶν συνήχθησαν μετὰ τοῦ θεοῦ Ἀβραὰμ , ὅτι τοῦ θεοῦ οἱ κραταιοὶ τῆς γῆς , σφόδρα ἐπήρθησαν . Μετὰ τῶν ἄλλων τῶν προλεχθέντων καὶ ἄρχοντες λαῶν ὑπὸ μίαν συνήχθησαν ἐκκλησίαν γενόμενοι λαὸς τοῦ θεοῦ Ἀβραάμ . οὕτως γὰρ ἡρμήνευσε θαυμαστῶς ἀποδοὺς ὁ Σύμμαχος εἰπών · ἄρχοντες λαῶν ἠθροίσθησαν , λαὸς τοῦ θεοῦ Ἀβραάμ . οἱ γὰρ πάλαι ἄρχοντες τῶν λαῶν οἱ εἰδωλολάτραι καὶ πάσῃ δεισιδαιμονίᾳ πλάνης ἐκδεδομένοι , οὗτοι λαὸς γεγόνασι τοῦ θεοῦ Ἀβραὰμ , τὸν θεὸν Ἀβραὰμ ἐπιγνόντες καὶ τοῦτον ἐν ταῖς εὐχαῖς ἀναβοώμενοι καὶ μετ’ αὐτοῦ ποιούμενοι τὴν σύνοδον . καὶ ὁ Θεοδοτίων δὲ , εἷς καὶ ὁ αὐτὸς τῶν ἐπιμελῶς ἑρμηνευσάντων τυγχάνων , ὁμοίως τῷ Συμμάχῳ ἑρμήνευσεν εἰπών · ἄρχοντες λαῶν συνήχθησαν , λαὸς τοῦ θεοῦ Ἀβραάμ . διὰ τί δὲ οἱ Ἑβδομήκοντα μετὰ τοῦ θεοῦ Ἀβραὰμ εἰρήκασι ; ἐπειδὴ ἡ Ἑβραϊκὴ φωνὴ τοῖς αὐτοῖς στοιχείοις γράφει τὸ μετὰ καὶ τὸ λαός . εἴρηται γὰρ ἀμ Ἐλώμ , ὃ δύναται καὶ μετὰ τοῦ θεοῦ λέγεσθαι καὶ λαὸς τοῦ θεοῦ .
Lemmas: ἄρχω λαός συνάγω μετά ὁ θεός Ἀβραάμ , ὅτι ὁ θεός ὁ κραταιός ὁ γῆ , σφόδρα ἐπαίρω . μετά ὁ ἄλλος ὁ προλέγω καί ἄρχω λαός ὑπό εἷς συνάγω ἐκκλησία γίγνομαι λαός ὁ θεός Ἀβραάμ . οὕτως γάρ ἑρμηνεύω θαυμαστός ἀποδίδωμι ὁ Σύμμαχος εἶπον · ἄρχω λαός ἀθροίζω , λαός ὁ θεός Ἀβραάμ . ὁ γάρ πάλαι ἄρχω ὁ λαός ὁ εἰδωλολάτρης καί πᾶς δεισιδαιμονία πλάνης ἐκδίδωμι , οὗτος λαός γίγνομαι ὁ θεός Ἀβραάμ , ὁ θεός Ἀβραάμ ἐπιγιγνώσκω καί οὗτος ἐν ὁ εὐχή ἀναβοάω καί μετά αὐτός ποιέω ὁ σύνοδος . καί ὁ Θεοδοτίων δέ , εἷς καί ὁ αὐτός ὁ ἐπιμελής ἑρμηνεύω τυγχάνω , ὁμοίως ὁ Σύμμαχος ἑρμηνεύω εἶπον · ἄρχω λαός συνάγω , λαός ὁ θεός Ἀβραάμ . διά τίς δέ ὁ ἑβδομήκοντα μετά ὁ θεός Ἀβραάμ εἴρω ; ἐπεί ὁ ἑβραικός φωνή ὁ αὐτός στοιχεῖον γράφω ὁ μετά καί ὁ λαός . εἴρω γάρ ἀνά Ἐλώμ , ὅς δύναμαι καί μετά ὁ θεός λέγω καί λαός ὁ θεός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_47.3
ὄρη Σιὼν , τὰ πλευρὰ τοῦ Βορρᾶ , ἡ πόλις τοῦ βασιλέως τοῦ μεγάλου , Διόπερ καὶ τὰ πλευρὰ τοῦ Βορρᾶ ἐπέχειν λέγεται . παρὰ μὲν οὖν τοῖς παλαιοῖς ἐλέγετο · ἀπὸ Βορρᾶ ἐκκαυθήσεται τὰ κακὰ ἐπὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν . ἐπεὶ δὲ ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ἐπὶ τῆς γῆς συστᾶσα ἤλασε τοὺς τὰ πλευρὰ τοῦ Βορρᾶ πάλαι κρατοῦντας καὶ τὸν ἐν αὐτοῖς λέβητα τὸν ὑποκαιόμενον ἔσβεσε , κρείττων τε γεγένηται τῶν κακῶν τῶν πάλαι τὸν Βορρᾶν πληρούντων , εἰκότως ἐνταῦθα τὸ προλεχθὲν ὄρος διήκειν λέγεται ἐπὶ τὰ πλευρὰ τοῦ Βορρᾶ . ἐπεὶ δὲ καὶ μέχρι τῶν πάλαι εἰδωλολατρῶν ἐθνῶν ἡ τοῦ βασιλέως ἐξεχύθη χάρις , δύο δὲ νοουμένων κατὰ τὰς γεωγραφίας τῆς ὅλης γῆς μερῶν , τοῦ μὲν κατὰ τὸ μεσημβρινὸν καὶ νότιον κλίμα , ὃ δή φασιν εἶναι τῆς ἀντοικουμένης , τοῦ δ’ ἑτέρου κατὰ τὸ βόρρειον , ἐν ᾧ οἰκοῦμεν ἡμεῖς , εἰκότως ὁ παρὼν λόγος τὴν καθ’ ἡμᾶς οἰκουμένην σημαίνων τὰ πλευρὰ τοῦ Βορρᾶ ὠνόμασεν . ἄλλως δὲ οὐκ ἔστι ταῦτα δέξασθαι ἢ μόνως οὕτως · ἐπειδήπερ ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ πεπληρωκυῖα τὰ πλευρὰ τοῦ Βορρᾶ καὶ πᾶσαν τὴν βόρρειον οἰκουμένην ὀφθαλμοῖς ὁρᾶται , διὸ λέλεκται · ὄρη Σιὼν , τὰ πλευρὰ τοῦ Βορρᾶ , ἡ πόλις τοῦ βασιλέως τοῦ μεγάλου .
Lemmas: ὄρος Σιών , ὁ πλευρόν ὁ Βορέας , ὁ πόλις ὁ βασιλεύς ὁ μέγας , διόπερ καί ὁ πλευρόν ὁ Βορέας ἐπέχω λέγω . παρά μέν οὖν ὁ παλαιός λέγω · ἀπό Βορέας ἐκκαίω ὁ κακός ἐπί πᾶς ὁ κατοικέω ὁ γῆ . ἐπεί δέ ὁ βασίλειος ὁ θεός ἐπί ὁ γῆ συνίστημι ἐλαύνω ὁ ὁ πλευρόν ὁ Βορέας πάλαι κράτος καί ὁ ἐν αὐτός λέβης ὁ ὑποκαίω σβέννυμι , ἀγαθός τε γίγνομαι ὁ κακός ὁ πάλαι ὁ Βορέας πληρόω , εἰκότως ἐνταῦθα ὁ προλέγω ὄρος διήκω λέγω ἐπί ὁ πλευρόν ὁ Βορέας . ἐπεί δέ καί μέχρι ὁ πάλαι εἰδωλολάτρης ἔθνος ὁ ὁ βασιλεύς ἐκχέω χάρις , δύο δέ νοέω κατά ὁ γεωγραφία ὁ ὅλος γῆ μέρος , ὁ μέν κατά ὁ μεσημβρινός καί Νότιον κλίμα , ὅς δή φημί εἰμί ὁ ἀντοικέω , ὁ δέ ἕτερος κατά ὁ βόρειος , ἐν ὅς οἰκέω ἐγώ , εἰκότως ὁ πάρειμι λόγος ὁ κατά ἐγώ οἰκέω σημαίνω ὁ πλευρόν ὁ Βορέας ὀνομάζω . ἄλλως δέ οὐ εἰμί οὗτος δέχομαι ἢ μόνος οὕτως · ἐπεί ὁ ἐκκλησία ὁ θεός πληρόω ὁ πλευρόν ὁ Βορέας καί πᾶς ὁ βόρειος οἰκέω ὀφθαλμός ὁράω , διό λέγω · ὄρος Σιών , ὁ πλευρόν ὁ Βορέας , ὁ πόλις ὁ βασιλεύς ὁ μέγας .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_47.5
Καθάπερ ἠκούσαμεν , οὕτως καὶ ἴδομεν ἐν πόλει κυρίου τῶν δυνάμεων , ἐν πόλει τοῦ θεοῦ ἡμῶν · ὁ θεὸς ἐθεμελίωσεν αὐτὴν εἰς τὸν αἰῶνα . διάψαλμα . Λεχθείη ταῦτα καὶ ὡς ἐκ προσώπου τῶν ἱερῶν ἀποστόλων , οἳ πάλαι μὲν ἤκουον αὐτὸ μόνον τῶν προφητικῶν φωνῶν ἐκ τῶν ἱερῶν ἀναγνωσμάτων , νυνὶ δὲ αὐτοῖς πράγμασι τὰ ἀποτελέσματα τῶν προρρήσεων ὀφθαλμοῖς ὁρῶντες φασί · καθάπερ ἠκούσαμεν , οὕτως καὶ ἴδομεν . διὸ τοῖς ταῦτα φάσκουσιν ἔλεγεν ὁ σωτήρ · πολλοὶ προφῆται καὶ δίκαιοι ἐπεθύμησαν ἰδεῖν ἃ ὑμεῖς βλέπετε · καὶ ὑμῶν δὲ μακάριοι οἱ ὀφθαλμοὶ , ὅτι βλέπουσιν . ἁρμόζοι δ’ ἂν καὶ ἡμῖν ἡ τοιαύτη φωνὴ τὰ ὅμοια τεθεαμένοις κατὰ τοὺς ἡμετέρους χρόνους , ἃ δὴ καὶ ἐπληροῦτο ἐν τῇ προλεχθείσῃ πόλει , ἣν οὐκ ἄνθρωπος , ἀλλ’ αὐτὸς ὁ θεὸς ἐθεμελίωσεν εἰς τὸν αἰῶνα . μάλιστα γὰρ τότε αὐτῆς φαίνεται ὁ θεμέλιος αἰώνιος ἥ τε οἰκοδομὴ οὐκ ἐξ ἀνθρώπων ἱδρυμένη , ἀλλ’ ἐξ αὐτοῦ θεοῦ , ἐπειδὰν τοσούτων πολεμίων πολιορκούντων ἀήττητος καὶ ἀκαθαίρετος διαμένῃ .
Lemmas: καθά ἀκούω , οὕτως καί ὁράω ἐν πόλις κύριος ὁ δύναμις , ἐν πόλις ὁ θεός ἐγώ · ὁ θεός θεμελιόω αὐτός εἰς ὁ αἰών . διάψαλμα . λέγω οὗτος καί ὡς ἐκ πρόσωπον ὁ ἱερός ἀπόστολος , ἕ πάλαι μέν ἀκούω αὐτός μόνος ὁ προφητικός φωνή ἐκ ὁ ἱερός ἀνάγνωσμα , νυνί δέ αὐτός πρᾶγμα ὁ ἀποτέλεσμα ὁ πρόρρησις ὀφθαλμός ὁράω φημί · καθάπερ ἀκούω , οὕτως καί ὁράω . διό ὁ οὗτος φάσκω λέγω ὁ σωτήρ · πολύς προφήτης καί Δίκαιος ἐπιθυμέω ὁράω ὁ σύ βλέπω · καί σύ δέ μακάριος ὁ ὀφθαλμός , ὅτι βλέπω . ἁρμόζω δέ εἄν καί ἐγώ ὁ τοιοῦτος φωνή ὁ ὅμοιος θεάομαι κατά ὁ ἡμέτερος χρόνος , ὁ δή καί πληρόω ἐν ὁ προλέγω πόλις , ὅς οὐ ἄνθρωπος , ἀλλά αὐτός ὁ θεός θεμελιόω εἰς ὁ αἰών . μάλιστα γάρ τότε αὐτός φαίνω ὁ θεμέλιος αἰώνιος ὅς τε οἰκοδομή οὐ ἐκ ἄνθρωπος ἱδρύω , ἀλλά ἐκ αὐτός θεός , ἐπειδάν τοσοῦτος πολέμιος πολιορκέω ἀήσσητος καί ἀκαθαίρετος διαμένω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_47.6
δικαιοσύνης πλήρης ἡ δεξιά σου . εὐφρανθήτω ὄρος Σιων , καὶ αγγαλιάσθωσαν αἱ θυγατέρες τῆς Ιουδαίας ἕνεκα τῶν κριμάτων σου , κύριε . Ἐπειδήπερ ἡ δεξιὰ αὐτοῦ , ἡ εὐεργετικὴ καὶ πάντων τῶν ἀγαθῶν πάροχος , πεπλήρωται ἰσότητος καὶ δικαιοσύνης , οὐκ ἔστι τε προσωποληψία παρ’ αὐτῷ , εἰκότως τὸ εὐαγγέλιον πᾶσιν ἐκηρύττετο τοῖς ἔθνεσι . διό φησιν ὁ ἀπόστολος · οὐ γὰρ ἐπαισχύνομαι τὸ εὐαγγέλιον . δύναμις γὰρ θεοῦ ἐστιν εἰς σωτηρίαν παντὶ τῷ πιστεύοντι , Ἰουδαίῳ τε πρῶτον καὶ Ἕλληνι . δικαιοσύνη γὰρ θεοῦ ἐν αὐτῷ ἀποκαλύπτεται . τούτοις ἀκολούθως ἐπιλέγεται ἑξῆς · εὐφρανθήτω ὄρος Σιών . τοῦτο δὲ καὶ διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἐδηλοῦτο , ἐφ’ ᾧ τεθεμελίωτο ἡ ἐκκλησία . ἡ πέτρα οὖν καὶ τὸ ὄρος αὐτὸς ἦν ὁ Χριστός . χαίρει τοίνυν καὶ πάσης εὐφροσύνης πληροῦται ἐπὶ τῇ μεγάλῃ ἐπ’ αὐτῷ οἰκοδομῇ καὶ τῇ ἀκαταμαχήτῳ πόλει , καὶ συγχαίρει τοῖς σωζομένοις ὁ σώζων αὐτοὺς κύριος , ἀλλὰ καὶ αἱ θυγατέρες τῆς Ἰουδαίας ἀγαλλιῶνται ἕνεκεν τῶν κριμάτων τοῦ θεοῦ . τίνες δ’ ἂν εἶεν αὗται , ἀλλ’ αἱ ἀποστολικαὶ ψυχαὶ καὶ πᾶς ὁ τῶν μαθητῶν καὶ εὐαγγελιστῶν τοῦ κυρίου καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ χορὸς ἐξ Ἰουδαίων γεγενημένος ; ἔχαιρόν γε μὴν καὶ πάσης ἀγαλλιάσεως καὶ θυμηδίας ἐπληροῦντο διὰ τὰ δίκαια κρίματα τοῦ θεοῦ , ἐπείπερ δι’ αὐτῶν πᾶσιν ὁμοῦ τοῖς ἔθνεσι καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις ἐκηρύττετο τὸ σωτήριον εὐαγγέλιον .
Lemmas: δικαιοσύνη πλήρης ὁ δεξιός σύ . εὐφραίνω ὄρος σιώ , καί αγγαλιάσθωσαν ὁ θυγάτηρ ὁ Ἰουδαῖος ἕνεκα ὁ κρίμα σύ , κύριος . ἐπειδήπερ ὁ δεξιός αὐτός , ὁ εὐεργετικός καί πᾶς ὁ ἀγαθός πάροχος , πληρόω ἰσότης καί δικαιοσύνη , οὐ εἰμί τε προσωποληψία παρά αὐτός , εἰκότως ὁ εὐαγγέλιον πᾶς κηρύσσω ὁ ἔθνος . διό φημί ὁ ἀπόστολος · οὖον γάρ ἐπαισχύνομαι ὁ εὐαγγέλιον . δύναμις γάρ θεός εἰμί εἰς σωτηρία πᾶς ὁ πιστεύω , Ἰουδαῖος τε πρῶτος καί Ἕλλην . δικαιοσύνη γάρ θεός ἐν αὐτός ἀποκαλύπτω . οὗτος ἀκόλουθος ἐπιλέγω ἑξῆς · εὐφραίνω ὄρος Σιών . οὗτος δέ καί διά ὁ ἔμπροσθεν δηλόω , ἐπί ὅς θεμελιόω ὁ ἐκκλησία . ὁ πέτρα οὖν καί ὁ ὄρος αὐτός εἰμί ὁ Χριστός . χαίρω τοίνυν καί πᾶς Εὐφρόσυνος πληρόω ἐπί ὁ μέγας ἐπί αὐτός οἰκοδομέω καί ὁ ἀκατάμαχος πόλις , καί συγχαίρω ὁ σῴζω ὁ σῴζω αὐτός κύριος , ἀλλά καί ὁ θυγάτηρ ὁ Ἰουδαῖος ἀγαλλιάω ἕνεκα ὁ κρίμα ὁ θεός . τίς δέ εἄν ἄγω οὗτος , ἀλλά ὁ ἀποστολικός ψυχή καί πᾶς ὁ ὁ μαθητής καί εὐαγγελιστής ὁ κύριος καί σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός χορός ἐκ Ἰουδαῖος γίγνομαι ; χαίρω γε μήv καί πᾶς ἀγαλλίασις καί θυμηδία πληρόω διά ὁ Δίκαιος κρίμα ὁ θεός , ἐπεί διά αὐτός πᾶς ὁμοῦ ὁ ἔθνος καί πᾶς ἄνθρωπος κηρύσσω ὁ σωτήριος εὐαγγέλιον .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_48.1
Εἰς τὸ τέλος · τοῖς υἱοῖς Κορε ψαλμός . Ἔδει δὲ τοὺς υἱοὺς Κορὲ τὰ πρῶτα κατὰ καιρὸν ἐκθεμένους καὶ τὰ δεύτερα εὐαγγελισαμένους , ἐπὶ τούτοις τε τὴν τῶν ἐθνῶν κλῆσιν κηρύξαντας τά τε περὶ τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ παραδόντας , μετὰ πάντα διαμαρτύρασθαι τὰ περὶ τῆς συντελείας τοῦ παρόντος βίου καὶ τοῦ θείου δικαιωτηρίου · ἐν ᾧ πᾶν τὸ ποίημα ἄξει ὁ θεὸς εἰς κρίσιν , καὶ πάντες παραστησόμεθα τῷ βήματι τοῦ Θεοῦ , ἵνα κομίσηται ἕκαστος τὰ διὰ τοῦ σώματος , πρὸς ἃ ἔπραξεν , εἴτ’ ἀγαθὸν εἴτε φαῦλον . ἀναγκαίως τοίνυν πάντα καλεῖ τὰ ἔθνη ἐπὶ τὴν τῶν λεχθησομένων ἀκρόασιν . ὡς γὰρ ἐπὶ τὴν σωτηρίαν πᾶν γένος ἀνθρώπων παρεκάλει , τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἐπὶ τὴν διδασκαλίαν τῆς θείας κρίσεως ὁμοῦ πάντας ἀνακαλεῖται φάσκων ·
Lemmas: εἰς ὁ τέλος · ὁ υἱός Κόρος ψαλμός . δέω δέ ὁ υἱός κορός ὁ πρῶτος κατά καιρός ἐκτίθημι καί ὁ δύο εὐαγγελίζω , ἐπί οὗτος τε ὁ ὁ ἔθνος κλῆσις κηρύσσω ὁ τε περί ὁ ἐκκλησία ὁ θεός παραδίδωμι , μετά πᾶς διαμαρτύρομαι ὁ περί ὁ συντέλεια ὁ πάρειμι βίος καί ὁ θεῖον δικαιωτήριον · ἐν ὅς πᾶς ὁ ποίημα ἄγω ὁ θεός εἰς κρίσις , καί πᾶς παρίστημι ὁ βῆμα ὁ Θεός , ἵνα κομίζω ἕκαστος ὁ διά ὁ σῶμα , πρός ὁ πράσσω , ἔτι ἀγαθός εἴτε φαῦλος . ἀναγκαῖος τοίνυν πᾶς καλέω ὁ ἔθνος ἐπί ὁ ὁ λέγω ἀκρόασις . ὡς γάρ ἐπί ὁ σωτηρία πᾶς γένος ἄνθρωπος παρακαλέω , ὁ αὐτός τρόπος καί ἐπί ὁ διδασκαλία ὁ θεῖος κρίσις ὁμοῦ πᾶς ἀνακαλέω φάσκω ·
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_48.2
Ἀκούσατε ταῦτα , πάντα τὰ ἔθνη , ἐνωτίσασθε , πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν οἰκουμένην , οἵ τε γηγενεῖς καὶ οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων , ἐπὶ τὸ αὐτὸ πλούσιος καὶ πένης . Νοήσεις καὶ οὕτως . Ἐπειδὴ τῶν ἐθνῶν τὰ μὲν ἀγριώτερα τυγχάνει ἐν ἐρήμοις σκηνοποιούμενα , τὰ δὲ τὸν πολιτικὸν μετέρχεται βίον καὶ τὰς γεωργουμένας χώρας οἰκεῖ , ἀναγκαίως διαστολῇ κέχρηται καὶ μετὰ τὴν κοινὴν κλῆσιν τῶν ἐθνῶν ἴδιον εἰσάγει τάγμα τὸ τῶν οἰκούντων τὴν οἰκουμένην . διό φησιν · ἐνωτίσασθε , πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν οἰκουμένην , ἢ κατὰ τὸν Ἀκύλαν καὶ τὸν Σύμμαχον οἱ κατοικοῦντες τὴν κατάδυσιν . οὕτω δὲ καλεῖ τὰς πόλεις καὶ τὰς κώμας καὶ τοὺς οἴκους , ἐν οἷς καταδύνουσιν οἱ ἐν αὐτοῖς κατοικοῦντες . εἶτα πάλιν διαιρεῖ τοὺς οἰκήτορας τῆς γῆς φάσκων · οἵ τε γηγενεῖς καὶ οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων , ἐπεὶ μὴ μόνον ἐλευθέρους , ἀλλὰ καὶ τὸ οἰκετικὸν γένος προσίεται ἐπὶ τὴν ἀκρόασιν , ἢ τοὺς ἀγροικώτερον μετερχομένους βίον καὶ τοὺς ἄλλως εὖ γεγονότας καὶ τροφῆς ἠξιωμένους ἐλευθερίου – ἢ γηγενεῖς μὲν τοὺς τὴν ἔρημον οἰκεῖν ᾑρημένους , υἱοὺς δὲ ἀνθρώπων τοὺς ἡμερωτέρους . ὁ δὲ Σύμμαχος τοῦτον ἡρμήνευσε τὸν τρόπον · ἥ τε ἀνθρωπότης καὶ προσέτι καὶ υἱοὶ ἑκάστου ἀνδρός , ἵν’ ᾖ διὰ μὲν τοῦ προτέρου καθολικῶς πᾶν γένος ἀνθρώπων δηλούμενον , διὰ δὲ τοῦ δευτέρου ὁ κατὰ μέρος ἕκαστος .
Lemmas: ἀκούω οὗτος , πᾶς ὁ ἔθνος , ἐνωτίζομαι , πᾶς ὁ κατοικέω ὁ οἰκέω , ὁ τε γηγενής καί ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος , ἐπί ὁ αὐτός πλούσιος καί πένης . Νόησις καί οὕτως . ἐπεί ὁ ἔθνος ὁ μέν ἄγριος τυγχάνω ἐν ἐρῆμος σκηνοποιέω , ὁ δέ ὁ πολιτικός μετέρχομαι βίος καί ὁ γεωργέω χώρα οἰκέω , ἀναγκαῖος διαστολή χράομαι καί μετά ὁ κοινός κλῆσις ὁ ἔθνος ἴδιος εἰσάγω τάγμα ὁ ὁ οἰκέω ὁ οἰκέω . διό φημί · ἐνωτίζομαι , πᾶς ὁ κατοικέω ὁ οἰκέω , ἢ κατά ὁ Ἀκύλας καί ὁ Σύμμαχος ὁ κατοικέω ὁ κατάδυσις . οὗτος δέ καλέω ὁ πόλις καί ὁ κώμη καί ὁ οἶκος , ἐν ὅς καταδύω ὁ ἐν αὐτός κατοικέω . εἶτα πάλιν διαιρέω ὁ οἰκήτωρ ὁ γῆ φάσκω · ὁ τε γηγενής καί ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος , ἐπεί μή μόνος ἐλεύθερος , ἀλλά καί ὁ οἰκετικός γένος προσίημι ἐπί ὁ ἀκρόασις , ἢ ὁ ἄγροικος μετέρχομαι βίος καί ὁ ἄλλως εὕω γίγνομαι καί τροφή ἀξιόω ἐλευθέριος – ἢ γηγενής μέν ὁ ὁ ἐρῆμος οἰκέω αἱρέω , υἱός δέ ἄνθρωπος ὁ ἥμερος . ὁ δέ Σύμμαχος οὗτος ἑρμηνεύω ὁ τρόπος · ὅς τε ἀνθρωπότης καί προσέτι καί υἱός ἕκαστος ἀνήρ , ἵνα εἰμί διά μέν ὁ πρότερος καθολικός πᾶς γένος ἄνθρωπος δηλέομαι , διά δέ ὁ δύο ὁ κατά μέρος ἕκαστος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_48.3
τὸ στόμα μου λαλήσει σοφίαν καὶ ἡ μελέτη τῆς καρδίας μου σύνεσιν · κλινῶ εἰς παραβολὴν τὸ οὖς μου , ἀνοίξω ἐν ψαλτηρίῳ τὸ πρόβλημά μου . ταῦτα δὲ καὶ ἀπὸ τῶν ἁγίων ἀποστόλων δύναται λέγεσθαι . [ παραβολὰς δὲ καλεῖ τοὺς αἰνιγματώδεις λόγους . καὶ γὰρ ὁ κύριος παραβολικῶς τοῖς ὄχλοις διαλεγόμενος τοῖς ἀποστόλοις κατ’ οἶκον τούτων τὰς ἑρμηνείας προέφερεν . ] διὸ ἐξ αὐτῶν προσώπου καὶ οἱ ἔμπροσθεν ἀνεφωνοῦντο ψαλμοί . ὁ τοίνυν χορὸς ὁ ἀποστολικός τὴν σοφίαν τοῦ θεοῦ ( δηλαδὴ τὸν Χριστόν · Χριστὸς γὰρ θεοῦ δύναμις καὶ θεοῦ σοφία ) διὰ στόματος φέρων ἔλεγεν τὸ στόμα μου λαλήσει σοφίαν , ἐπειδὴ τὸν Χριστὸν θεολογοῦντες εἰς πᾶν γένος ἀνθρώπων ἐκήρυττον τῷ ἑαυτῶν στόματι , τὰ δὲ τῆς διανοίας αὐτῶν οὐδὲν ἕτερον ἢ συνέσεις ἐμελέτα . οὕτω δὲ αὐτῶν ἠκονῆτο πρὸς σύνεσιν ὁ νοῦς , ὡς τὰς παραβολὰς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν τὰς ἐν τοῖς εὐαγγελίοις φερομένας συνεῖναι πάσας καὶ πρὸ τῆς αὐτοῦ ἑρμηνείας . αὐτίκα γοῦν μετὰ τὴν ἔκθεσιν τῶν παραβολῶν ὁ μὲν σωτὴρ ἠρῶτα αὐτοὺς λέγων · συνήκατε ταῦτα πάντα , οἱ δὲ λέγουσιν αὐτῷ , ναί . ἡ καρδία τοίνυν αὐτῶν ἐμελέτα συνέσεις . εἰτ’ ἐπὶ τούτοις ἀνοίξω ἐν ψαλτηρίῳ τὸ πρόβλημά μου · ἐγὼ μὲν γάρ φησιν ἀκονήσας τὸ διανοητικόν μου εἰς σύνεσιν τῶν σωτηρίων παραβολῶν δεδύνημαι ἐπακολουθῆσαι τῇ ἐμφερομένῃ ἐν αὐταῖς διανοίᾳ , τοῖς δὲ μὴ τοῦτο πράττειν δυναμένοις διὰ νηπιότητα ἀνοίξω τὰ κεκλιμένα καὶ διασαφήσω τὰ προβλήματα καὶ τὰς παραβολάς . καὶ ταῦτα πράξω διὰ τοῦ ἐμοῦ ψαλτηρίου τοῦ σωματικοῦ δηλαδὴ ὀργάνου , ὅπερ ὄργανον τῆς ἐνοικούσης ἐμαυτῷ ψυχῆς τυγχάνον ἀντὶ ψαλτηρίου αὐτῇ παραδέδοται πρὸς τὸ ἀνακρούεσθαι ἐν αὐτῷ τῷ θεῷ τοὺς ὕμνους καὶ ἀναπέμπειν ἕκαστον αἰσθητήριον καὶ μέλος καὶ μέρος τοῦ σώματος ἐπιστημόνως κινοῦσαν .
Lemmas: ὁ στόμα ἐγώ λαλέω σοφία καί ὁ μελέτη ὁ Καρδία ἐγώ σύνεσις · κλίνω εἰς παραβολή ὁ οὖς ἐγώ , ἀνοίγω ἐν ψαλτήριον ὁ πρόβλημα ἐγώ . οὗτος δέ καί ἀπό ὁ ἅγιος ἀπόστολος δύναμαι λέγω . [ παραβολή δέ καλέω ὁ αἰνιγματώδης λόγος . καί γάρ ὁ κύριος παραβολικός ὁ ὄχλος διαλέγω ὁ ἀπόστολος κατά οἶκος οὗτος ὁ ἑρμηνεία προφέρω . ] διό ἐκ αὐτός πρόσωπον καί ὁ ἔμπροσθεν ἀναφωνέω ψαλμός . ὁ τοίνυν χορός ὁ ἀποστολικός ὁ σοφία ὁ θεός ( δηλαδή ὁ Χριστός · Χριστός γάρ θεός δύναμις καί θεός σοφία ) διά στόμα φέρω λέγω ὁ στόμα ἐγώ λαλέω σοφία , ἐπεί ὁ χριστός θεολογέω εἰς πᾶς γένος ἄνθρωπος κηρύσσω ὁ ἑαυτοῦ στόμα , ὁ δέ ὁ διάνοια αὐτός οὐδείς ἕτερος ἢ σύνεσις μελετάω . οὗτος δέ αὐτός ἀκονάω πρός σύνεσις ὁ νόος , ὡς ὁ παραβολή ὁ σωτήρ ἐγώ ὁ ἐν ὁ εὐαγγέλιον φέρω συνίημι πᾶς καί πρό ὁ αὐτός ἑρμηνεία . αὐτίκα γοῦν μετά ὁ ἔκθεσις ὁ παραβολή ὁ μέν σωτήρ ἐρωτάω αὐτός λέγω · συνίημι οὗτος πᾶς , ὁ δέ λέγω αὐτός , ναί . ὁ καρδία τοίνυν αὐτός μελετάω σύνεσις . εἶτα ἐπί οὗτος ἀνοίγω ἐν ψαλτήριον ὁ πρόβλημα ἐγώ · ἐγώ μέν γάρ φημί ἀκονάω ὁ διανοητικός ἐγώ εἰς σύνεσις ὁ Σωτηρίων παραβολή δύναμαι ἐπακολουθέω ὁ ἐμφέρω ἐν αὐτός διάνοια , ὁ δέ μή οὗτος πράσσω δύναμαι διά νηπιότης ἀνοίγω ὁ κλίνω καί διασαφέω ὁ πρόβλημα καί ὁ παραβολή . καί οὗτος πράσσω διά ὁ ἐγώ ψαλτήριον ὁ σωματικός δηλαδή ὄργανον , ὅσπερ ὄργανον ὁ ἐνοικέω ἐμαυτοῦ Ψυχή τυγχάνω ἀντί ψαλτήριον αὐτός παραδίδωμι πρός ὁ ἀνακρούω ἐν αὐτός ὁ θεός ὁ ὕμνος καί ἀναπέμπω ἕκαστος αἰσθητήριον καί μέλος καί μέρος ὁ σῶμα ἐπιστήμων κινέω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_48.4
ἵνα τί φοβοῦμαι ἐν ἡμέρᾳ πονηρᾷ ; ἡ ἀνομία τῆς πτέρνης μου κυκλώσει με . Τὰ πρῶτα ὡς ἐν προοιμίῳ διαλάλησας ἐντεῦθεν ἄρχεται τοῦ διδασκαλικοῦ λόγου καὶ δὴ πεῦσιν τίθησι καὶ τὴν πρὸς ταύτην ἀπόκρισιν συνάπτει · [ δέδια , φησίν , καὶ τρέμω τὴν ἡμέραν τῆς ἀντιδόσεως , ἐν ᾗ ὁ δίκαιος κριτὴς ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ . ] τοῦτο δὲ γνόντες καὶ αὐτοὶ τὸν τοιοῦτον πρὸ ὀφθαλμῶν ἀναλάβετε φόβον . Εἰ γὰρ ἐγὼ ὁ δεδυνημένος εἰπεῖν τὸ στόμα μου λαλήσει σοφίαν καὶ ἡ μελετὴ τῆς καρδίας μου συνέσεις , κλινῶ εἰς παραβολὴν τὸ οὖς μου , μετὰ τοσαῦτα ἔμφοβός εἰμι καὶ ἔτρομος , διατί οὐχὶ καὶ ὑμεῖς ; εἰ δέ τις πυνθάνοιτο , ἵνα τὶ φοβοῦμαι , ἀκουέτω μετὰ παρρησίας · ἔστι τις ἡμέρα πονηρὰ περὶ ἧς μυρία ἐν ταῖς προφητικαῖς ἀναφωνεῖται γραφαῖς . [ πονηρὰν δὲ τὴν τῆς κρίσεως ἡμέραν προσηγόρευσε κατὰ τὸ παρ’ ἡμῖν πολιτευόμενον ἔθος . εἴωθασι γὰρ πολλοὶ κακὴν ὀνομάζειν ἡμέραν , ἐν ᾗ λυπηροῖς τισιν αὐτοὺς συμβαίνει περιπεσεῖν . ] εἰκότως τοίνυν οὕτως προσαγορεύεται ὡς ἂν τῆς ἑκάστου πονηρίας οὖσα ἐλεγκτικὴ καὶ ὡς τὰς κολάσεις τοῖς ἀσεβέσι διὰ τῆς περιμενούσης αὐτοῖς ὀργῆς ἐπάγουσα . Διὰ τοῦτο κἀγὼ φρίττω ὁ ταῦτα φθεγγόμενος . ἡ γὰρ ἀνομία τῆς πτέρνης μου κατ’ αὐτὴν ἐκείνην τὴν πονηρὰν κυκλώσει με . Ἀνομία δὲ πτέρνης λέλεκται ἡ τῆς ὁδοῦ , καθ’ ἣν τὸν παρόντα βίον διανύομεν , παρεκτροπὴ ἤγουν ἀπάτη .
Lemmas: ἵνα τίς φοβέω ἐν ἡμέρα πονηρός ; ὁ ἀνομία ὁ πτέρνη ἐγώ κυκλόω ἐγώ . ὁ πρῶτος ὡς ἐν προοίμιον διαλαλέω ἐντεῦθεν ἄρχω ὁ διδασκαλικός λόγος καί δή πεῦσις τίθημι καί ὁ πρός οὗτος ἀπόκρισις συνάπτω · [ δείδω , φημί , καί τρέμω ὁ ἡμέρα ὁ ἀντίδοσις , ἐν ὅς ὁ δίκαιος κριτής πωλέω ἕκαστος κατά ὁ ἔργον αὐτός . ] οὗτος δέ γιγνώσκω καί αὐτός ὁ τοιοῦτος πρό ὀφθαλμός ἀναλαμβάνω φόβος . εἰμί γάρ ἐγώ ὁ δύναμαι εἶπον ὁ στόμα ἐγώ λαλέω σοφία καί ὁ μελέτη ὁ Καρδία ἐγώ σύνεσις , κλίνω εἰς παραβολή ὁ οὖς ἐγώ , μετά τοσοῦτος έμφοβος εἰμί καί τρόμος , διατί οὐ καί σύ ; εἰμί δέ τις πυνθάνομαι , ἵνα τίς φοβέω , ἀκούω μετά παρρησία · εἰμί τις ἡμέρα πονηρός περί ὅς μυρίος ἐν ὁ προφητικός ἀναφωνέω γραφεύς . [ πονηρός δέ ὁ ὁ κρίσις ἡμέρα προσαγορεύω κατά ὁ παρά ἐγώ πολιτεύω ἔθος . εἴωθα γάρ πολύς κακός ὀνομάζω ἡμέρα , ἐν ὅς λυπηρός τις αὐτός συμβαίνω περιπίπτω . ] εἰκότως τοίνυν οὕτως προσαγορεύω ὡς εἄν ὁ ἕκαστος πονηρία εἰμί ἐλεγκτικός καί ὡς ὁ κολάζω ὁ ἀσεβής διά ὁ περιμένω αὐτός ὀργή ἐπάγω . Ζεύς οὗτος ἐγώ φρίσσω ὁ οὗτος φθέγγομαι . ὁ γάρ ἀνομία ὁ πτέρνη ἐγώ κατά αὐτός ἐκεῖνος ὁ πονηρός κυκλόω ἐγώ . ἀνομία δέ πτέρνη λέγω ὁ ὁ ὁδός , κατά ὅς ὁ πάρειμι βίος διανύω , παρεκτροπή ἤγουν ἀπάτη .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_48.Testimonium_Nicetae
Τὰ πρῶτα ὡς ἐν προοιμίῳ διαλάλησας ἐντεῦθεν ἄρχεται τῆς διδασκαλίας κατ’ ἐρώτησιν καὶ ἀπόκρισιν . Εἰ γὰρ τις ἐρωτᾷ , φησίν , ἵνα τὶ φοβοῦμαι , τὴν αἰτίαν θέλων γνῶναι παρ’ ἐμοῦ τῆς συνεχούσης με ἀγωνίας , ἀκουέτω μετὰ παρρησίας , ὡς ἔστι τις ἡμέρα πονηρὰ ἡ τῆς κρίσεως ἢ τῆς ἀντιδόσεως , ἐν ᾗ φησιν ὁ προφήτης ὅτι κυκλώσει ἕκαστον τὰ διαβούλια αὐτοῦ , ἐν ᾗ κυκλώσει κἀμὲ ἡ παρεκτροπὴ τῆς θείας ὁδοῦ , ἣν πεποίημαι κατὰ τὸν βίον περισπασμοῖς καὶ ἀπάτῃ τὸν θεῖον παραβὰς νόμον .
Lemmas: ὁ πρῶτος ὡς ἐν προοίμιον διαλαλέω ἐντεῦθεν ἄρχω ὁ διδασκαλία κατά ἐρώτησις καί ἀπόκρισις . εἰμί γάρ τις ἐρωτάω , φημί , ἵνα τίς φοβέω , ὁ αἴτιος ἐθέλω γιγνώσκω παρά ἐγώ ὁ συνέχω ἐγώ ἀγωνία , ἀκούω μετά παρρησία , ὡς εἰμί τις ἡμέρα πονηρός ὁ ὁ κρίσις ἢ ὁ ἀντίδοσις , ἐν ὅς φημί ὁ προφήτης ὅτι κυκλόω ἕκαστος ὁ διαβούλιον αὐτός , ἐν ὅς κυκλόω ἐγώ ὁ παρεκτροπή ὁ θεῖος ὁδός , ὅς ποιέω κατά ὁ βίος περισπασμός καί ἀπάτη ὁ θέω παραβαίνω νόμος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_48.5
Τῆς οὖν πτέρνης μου ἡ ἀνομία καὶ τῶν ἐμῶν ποδῶν ἡ παρεκτροπὴ εἰς πρόσωπόν μου , φησὶ , στήσεται ἐν τῇ προλεχθείσῃ ἡμέρᾳ , καὶ κυκλώσει με πανταχόθεν , καθ’ ἃ εἶρηται , τὰ διαβούλιά μου .
Lemmas: ὁ οὖν πτέρνη ἐγώ ὁ ἀνομία καί ὁ ἐμέω πούς ὁ παρεκτροπή εἰς πρόσωπον ἐγώ , φημί , ἵστημι ἐν ὁ προλέγω ἡμέρα , καί κυκλόω ἐγώ πανταχόθεν , κατά ὁ εἴρω , ὁ διαβουλία ἐγώ .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_48.7
καὶ καταλείψουσι ἀλλοτρίοις τὸν πλοῦτον αὐτῶν , καὶ οἱ τάφοι αὐτῶν οἰκίαι αὐτῶν , σκηνώματα αὐτῶν εἰς γενεὰν καὶ γενεάν . ἐπεκαλέσαντο τὰ ὀνόματα αὐτῶν ἐπὶ τῶν γαιῶν . Νοήσεις δὲ καὶ οὕτως · οὐδὲν πλέον ἕξουσιν οἱ σοφοὶ τοῦ αἰῶνος τούτου τῶν ἀφρόνων καὶ ἀνοήτων , ἐπεὶ σοφίαν ἐπαγγελλόμενοι πλήρεις ἐτυγχανον ἀφροσύνης καὶ τῶν ἀνοήτων οὐδὲν διέφερον ὁμοίως εἰδωλολατροῦντες καὶ ἀδιαφοροῦντες περὶ τὰς αἰσχρουργίας . ὁμοίως δὲ ἄθεα καὶ δύσφημα καὶ ἀσεβῆ φρονοῦντες καταλείψουσίν τε ἀλλοτρίοις τὸν πλοῦτον αὐτῶν , καὶ τὸν αἰσθητὸν καὶ ὃν διὰ μαθημάτων συνήγαγον ἐν συγγράμμασιν . οὐδὲν γὰρ ἐξ αὐτῶν εὑρήσουσι κέρδος κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς κρίσεως , ἓν δὲ μόνον αὐτοῖς ὑπάρξει . τί τοῦτο ; γενήσονται αὐτῶν οἱ τάφοι οἰκίαι , ἐπεὶ μὴ ἐθησαύρισαν ἐν οὐρανῷ μηδ’ ἐφόδια ἑαυτοῖς ζωῆς αἰωνίου ἐπορίσαντο . ὅσα γὰρ ἐάν τις κατὰ τὸν παρόντα βίον κτήσοιτο ἐν ὑπάρξει βίου καὶ πολλῷ πλούτῳ ἢ ἐν λόγοις καὶ συγγράμμασιν , ταῦτα πάντα παρὰ τὸν καιρὸν τοῦ θανάτου ἀλλότρια αὐτοῦ ἔσται . κενὴ γὰρ καὶ γυμνὴ τῶν ἀσεβῶν ἡ ψυχὴ ἀπαχθήσεται , οὐδὲν πλέον ἢ τὸν ἑαυτῆς τάφον ἐπαγομένη , δηλαδὴ τὸ σῶμα καὶ τὴν φθορὰν , ἐν ᾗ ὥσπερ ἐν τάφῳ κατώρυκτο . καὶ ἄλλως δὲ πλέον οὐδὲν ἕξει πᾶς ἄνθρωπος ἐκ τῆς πολλῆς αὐτοῦ περιουσίας , ἢ τὸν τοῦ τάφου τόπον , ἐν ᾧ τελευτήσας κείσεται νεκρὸς ἐφθαρμένος . τὰ δὲ σκηνώματα αὐτῶν , ἐν οἷς ἔτι ζῶντες κατεσκήνουν , εἰς ἑτέρους ἥξει ἀλλοτρίους , καὶ διαδοθήσεται εἰς γενεὰν καὶ γενεάν .
Lemmas: καί καταλείπω ἀλλότριος ὁ πλοῦτος αὐτός , καί ὁ τάφος αὐτός οἰκίον αὐτός , σκήνωμα αὐτός εἰς γενεά καί γενεά . ἐπικαλέω ὁ ὄνομα αὐτός ἐπί ὁ γαῖα . Νόησις δέ καί οὕτως · οὐδείς πλέω ἔχω ὁ σοφός ὁ αἰών οὗτος ὁ ἄφρων καί ἀνόητος , ἐπεί σοφία ἐπαγγέλλω πλήρης τυγχάνω ἀφροσύνη καί ὁ ἀνόητος οὐδείς διαφέρω ὁμοίως εἰδωλολατσέω καί ἀδιαφορέω περί ὁ αἰσχρουργία . ὁμοίως δέ ἄθεος καί δύσφημος καί ἀσεβής φρονέω καταλείβω τε ἀλλότριος ὁ πλοῦτος αὐτός , καί ὁ αἰσθητός καί ὅς διά μάθημα συνάγω ἐν σύγγραμμα . οὐδείς γάρ ἐκ αὐτός εὑρίσκω κέρδος κατά ὁ ἡμέρα ὁ κρίσις , εἷς δέ μόνος αὐτός ὑπάρχω . τίς οὗτος ; γίγνομαι αὐτός ὁ τάφος οἰκίον , ἐπεί μή θησαυρίζω ἐν οὐρανός μηδέ ἐφόδια ἑαυτοῦ ζωή αἰώνιος πορίζω . ὅσος γάρ ἐάν τις κατά ὁ πάρειμι βίος κτάομαι ἐν ὑπάρχω βίος καί πολύς πλοῦτος ἢ ἐν λόγος καί σύγγραμμα , οὗτος πᾶς παρά ὁ καιρός ὁ θάνατος ἀλλότριος αὐτός εἰμί . κενός γάρ καί γυμνός ὁ ἀσεβής ὁ ψυχή ἀπάγω , οὐδείς πλέω ἢ ὁ ἑαυτοῦ τάφος ἐπάγω , δηλαδή ὁ σῶμα καί ὁ φθορά , ἐν ὅς ὥσπερ ἐν τάφος κατορύσσω . καί ἄλλως δέ πλέω οὐδείς ἔχω πᾶς ἄνθρωπος ἐκ ὁ πολύς αὐτός περιουσία , ἢ ὁ ὁ τάφος τόπος , ἐν ὅς τελευτάω κεῖμαι νεκρός φθείρω . ὁ δέ σκήνωμα αὐτός , ἐν ὅς ἔτι ζῶ κατασκηνόω , εἰς ἕτερος ἥκω ἀλλότριος , καί διαδίδωμι εἰς γενεά καί γενεά .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_48.11
ἄνθρωπος ἐν τιμῇ ὢν οὐ συνῆκεν , παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσιν τοῖς ἀνοήτοις καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς . Ἐνταῦθα οἱ παρόντες ὀκτὼ ψαλμοὶ τῶν υἱῶν Κορὲ περιγράφονται , πᾶσιν ἀνθρώποις τὰ περὶ τῆς καθολικῆς τῆς τοῦ θεοῦ κρίσεως ἐπὶ τέλει μαρτυράμενοι .
Lemmas: ἄνθρωπος ἐν τιμή εἰμί οὖον συνίημι , παρασυμβάλλω ὁ κτῆνος ὁ ἀνόητος καί ὁμοιόω αὐτός . ἐνταῦθα ὁ πάρειμι ὀκτώ ψαλμός ὁ υἱός κορός περιγράφω , πᾶς ἄνθρωπος ὁ περί ὁ καθολικός ὁ ὁ θεός κρίσις ἐπί τέλος μαρτύρομαι .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_50.2
Ἐλέησόν με , ὁ θεὸς , κατὰ τὸ μέγα ἔλεός σου καὶ κατὰ τὸ πλῆθος τῶν οἰκτειρμῶν σου ἐξάλειψον τὸ ἀνόμημά μου · Ἐπὶ μεγάλῳ δὲ πταίσματι ὡς ἐπὶ μεγάλῳ ψυχῆς τραύματι μεγάλου δεῖσθαι ὡμολόγει ἐλέου .
Lemmas: ἐλεάω ἐγώ , ὁ θεός , κατά ὁ μέγας ἔλεος σύ καί κατά ὁ πλῆθος ὁ οἰκτειρμός σύ ἐξαλείφω ὁ ἀνόμημα ἐγώ · ἐπί μέγας δέ πταῖσμα ὡς ἐπί μέγας Ψυχή τραῦμα μέγας δήω ὁμολογέω ἔλεος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_50.3
ὅπως ἂν δικαιωθῇς ἐν τοῖς λόγοις σου καὶ νικήσῃς ἐν τῷ κρίνεσθαί σε . Πάλαι μὲν διὰ τὸ σὸν ἔλεος δοκῶν τις εἶναι καὶ ὑπὸ τῆς σῆς χάριτος δικαιούμενος ἀνεπαισθήτως εἶχον τῆς σῆς εὐεργεσίας καὶ τῶν προσόντων μοι καλῶν . οὐ σὲ τὸν θεὸν ἐπεγραφόμην αἴτιον , οὐδὲ σοὶ τὴν χάριν ὡμολόγουν , ἀλλ’ ἐπ’ αὐτῷ μέγα ἐφρόνουν ἡγούμην τε ἀμετάβλητον ἕξιν ἀνειληφέναι . διὸ ἔλεγον ἐν τῇ εὐθηνίᾳ μου · οὐ μὴ σαλευθῶ εἰς τὸν αἰῶνα . ταῦτα δὲ μου φρονοῦντος σὺ , ὁ θεὸς , ἀπέστρεψας τὸ πρόσωπόν σου , καὶ ἐγενήθην τεταραγμένος . ἐπειδὴ γὰρ μέγα φρονήσας ἀπηυθαδισάμην εὐθηνῶν τε καὶ εὐθυμούμενος ἐν ταῖς κατὰ θεὸν προκοπαῖς , ἐτόλμησα θρασύνεσθαι καὶ εἰπεῖν , ὡς ἆρα εἴην ἄτρεπτος οὔποτε σαλευόμενος τῆς ἐν θεῷ στάσεως . τούτου χάριν ὁ ἀγαθὸς θεὸς φειδόμενός μου καὶ διδάσκων αὐτῷ ἔργῳ , ὅτι ἐὰν μὴ κύριος οἰκοδομήσῃ οἶκον , εἰς μάτην ἐκοπίασαν οἱ οἰκοδομοῦντες , καὶ ἐὰν μὴ κύριος φυλάξῃ πόλιν , εἰς μάτην ἠγρύπνησεν ὁ φυλάσσων , ἀναγκαίως δ’ ἀπέστρεψεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ τὸ πάλαι με φωτίζον , ἵν’ αὐτὸς ἐμαυτὸν ἐπιγνοὺς καὶ τὴν οἰκείαν ἀσθένειαν καταμαθὼν μηκέτ’ ἀλόγως ἐπαιροίμην μηδ’ ἐπ’ ἐμαυτῷ μεγαφρονοίην , γινώσκοιμι δὲ τὸν πάντων ἐμοὶ πάροχον τῶν ἀγαθῶν . ἐγὼ μὲν οὖν ἄνθρωπος ὢν ἐλήλεγμαι , σὺ δὲ νικᾷς ἐν τῷ κρίνεσθαι τῶν πραγμάτων παριστάντων , ὅτι καὶ πρὸ τῆς ἁμαρτίας οὐ δι’ ἐμαυτὸν , διὰ δὲ σὲ ἐτύγχανον οἷος ἐνομιζόμην .
Lemmas: ὅπως εἄν δικαιόω ἐν ὁ λόγος σύ καί νικάω ἐν ὁ κρίνω σύ . πάλη μέν διά ὁ σός ἔλεος δοκέω τις εἰμί καί ὑπό ὁ σός χάρις δικαιόω ἀνεπαίσθητος ἔχω ὁ σός εὐεργεσία καί ὁ πρόσειμι ἐγώ καλός . οὖον σύ ὁ θεός ἐπιγράφω αἴτιος , οὐδέ σύ ὁ χάρις ὁμολογέω , ἀλλά ἐπί αὐτός μέγας φρονέω ἡγέομαι τε ἀμετάβλητος ἕξις ἀναλαμβάνω . διό λέγω ἐν ὁ εὐθηνία ἐγώ · οὖον μή σαλεύω εἰς ὁ αἰών . οὗτος δέ ἐγώ φρονέω σύ , ὁ θεός , ἀποστρέφω ὁ πρόσωπον σύ , καί γίγνομαι ταράσσω . ἐπεί γάρ μέγας φρονέω ἀπαυθαδίζω εὐθηνέω τε καί εὐθυμέω ἐν ὁ κατά θεός προκοπή , τολμάω θρασύνω καί εἶπον , ὡς ἆρα εἰμί ἄτρεπτος οὔποτε σαλεύω ὁ ἐν θεός στάσις . οὗτος χάρις ὁ ἀγαθός θεός φείδομαι ἐγώ καί διδάσκω αὐτός ἔργον , ὅτι ἐάν μή κύριος οἰκοδομέω οἶκος , εἰς μάτην κοπιάω ὁ οἰκοδομέω , καί ἐάν μή κύριος φυλάσσω πόλις , εἰς μάτην ἀγρυπνέω ὁ φυλάσσω , ἀναγκαῖος δέ ἀποστρέφω ὁ πρόσωπον αὐτός ὁ πάλαι ἐγώ φωτίζω , ἵνα αὐτός ἐμαυτοῦ ἐπιγιγνώσκω καί ὁ οἰκεῖος ἀσθένεια καταμανθάνω μηκέτι ἄλογος ἐπαίρω μηδέ ἐπί ἐμαυτοῦ μεγαφρονέω , γιγνώσκω δέ ὁ πᾶς ἐγώ πάροχος ὁ ἀγαθός . ἐγώ μέν οὖν ἄνθρωπος εἰμί ἐλέγχω , σύ δέ νικάω ἐν ὁ κρίνω ὁ πρᾶγμα παρίστημι , ὅτι καί πρό ὁ ἁμαρτία οὖον διά ἐμαυτοῦ , διά δέ σύ τυγχάνω οἷος νομίζω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_50.Testimonium_Nicetae
ἰστέον δὲ , ὡς μετὰ ἐνιαυτὸν τοῦ φόνου Οὐρίου ἦλθεν ὁ Νάθαν πρὸς τὸν βασιλέα . Οὐ γὰρ ἔχρην τοῦ πάθους ἔτι φλεγμαίνοντος τῇ μέθει κεκρατημένῳ προσελθεῖν , ἀλλὰ μετὰ τὴν παρακμήν . Πρὸ γὰρ τούτου τῆς ψυχῆς ἔτι τεθολωμένης οὐκ ἂν ἠνέσχετο , ἔδρασε δ’ ἄν τι κατὰ τοῦ προφητοῦ κατὰ τοὺς ἐν νόσῳ παρακόπτοντας καὶ γονεῦσιν ἐπανισταμένους καὶ ἰατροῖς . Τὴν δ’ αἰτίαν , δι’ ἣν ὁ τοσοῦτος τοιαύταις ἀθεμιτουργίαις ὑποπέπτωκεν , αὐτὸς ὁ Νάθαν διὰ τοῦ παραδείγματος διδάσκει · δύο γὰρ , φησίν , ἦσαν ἄνδρες , ὁ μὲν πλούσιος , ὁ δὲ πενὴς , τὸν Δαυὶδ αἰνιττόμενος καὶ τὸν Οὐρίαν . Εἶτα παροδίτην εἰσάγει ξένον ἐπιδημήσαντα τῷ πλουσίῳ ξένον τι παριστὰς πνεῦμα καὶ διαβολικὴν δύναμιν συνηρπακέναι τὸν Δαυὶδ , ὥστε καταθῦσαι τὴν μίαν ἄμναδα τοῦ πένητος , τὴν γυναῖκα δηλαδὴ τοῦ Οὐρίου . Οἶμαι δὲ τούτῳ δὴ τῷ ξένῳ πνεύματι ἐκδεδόσθαι αὐτὸν διὰ τὸ εἰπεῖν · οὐ μὴ σαλευθῶ εἰς τὸν αἰῶνα , ἐναντίως τῷ · ἐὰν μὴ κύριος οἰκοδομήσῃ οἶκον . Ἐλεγχθεὶς δὲ ἐφ’ ᾦ ἥμαρτεν ὁ βασιλεὺς παρὰ τοῦ ἰδιώτου οὐκ ἠγανάκτησεν , ἀλλὰ καὶ ἐκάκισεν αὑτὸν , ὡς τὸν ἐλέγχοντα προφήτην εἰπεῖν · καὶ κύριος παρήγαγε τὸ ἁμάρτημα σου . Ἀνεγράφησαν δὲ τὰ τῶν ἁγίων ὀλισθήματα , ἵνα ὥσπερ ἀρετῆς οὕτω καὶ μετανοίας διδάσκαλοι ὦσιν .
Lemmas: ἰστέον δέ , ὡς μετά ἐνιαυτός ὁ φόνος Οὔριος ἔρχομαι ὁ Νάθαν πρός ὁ βασιλεύς . οὖον γάρ χρή ὁ πάθος ἔτι φλεγμαίνω ὁ μεθέω κρατέω προσέρχομαι , ἀλλά μετά ὁ παρακμή . πρό γάρ οὗτος ὁ Ψυχή ἔτι θολόω οὐ εἄν ἀνέχω , δράω δέ ἄν τίς κατά ὁ προφήτης κατά ὁ ἐν νόσος παρακόπτω καί γονεύς ἐπανίστημι καί ἰατρός . ὁ δέ αἴτιος , διά ὅς ὁ τοσοῦτος τοιοῦτος ἀθεμιτουργία ὑποπίπτω , αὐτός ὁ Νάθαν διά ὁ παράδειγμα διδάσκω · δύο γάρ , φημί , εἰμί ἀνήρ , ὁ μέν πλούσιος , ὁ δέ πένης , ὁ Δαυίδ αἰνίσσομαι καί ὁ οὐρία . εἶτα παροδίτης εἰσάγω ξένος ἐπιδημέω ὁ πλούσιος ξένος τίς παρίστημι πνεῦμα καί διαβολικός δύναμις συναρπάζω ὁ Δαυίδ , ὥστε καταθύω ὁ εἷς αμνάδα ὁ πένης , ὁ γυνή δηλαδή ὁ Οὔριος . οἴμη δέ οὗτος δή ὁ ξένος πνεῦμα ἐκδίδωμι αὐτός διά ὁ εἶπον · οὖον μή σαλεύω εἰς ὁ αἰών , ἐναντίος ὁ · ἐάν μή κύριος οἰκοδομέω οἶκος . ἐλέγχω δέ ἐπί οἶς ἁμαρτάνω ὁ βασιλεύς παρά ὁ ἰδιώτης οὐ ἀγανακτέω , ἀλλά καί κακίζω ἑαυτοῦ , ὡς ὁ ἐλέγχω προφήτης εἶπον · καί κύριος παράγω ὁ ἁμάρτημα σύ . ἀναγράφω δέ ὁ ὁ ἅγιος ὀλίσθημα , ἵνα ὥσπερ ἀρετή οὗτος καί μετάνοια διδάσκαλος εἰμί .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_50.6
ἀπόστρεψον τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν μου καὶ πάσας τὰς ἀνομίας μου ἐξάλειψον . ὁ μὲν παρρησίας γέμων καὶ τὴν ψυχὴν κεκαθαρμένος ἀπὸ συνειδήσεως πονηρᾶς εἴποι ἂν τῷ θεῷ · τὸ πρόσωπόν σου κύριε ζητήσω . μὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπ’ ἐμοῦ . ὁ δὲ ἐπὶ νεαροῖς ἁμαρτίας τραύμασιν τὴν ψυχὴν πεπληγμένος τὸ αἰσχρὸν καὶ ἀπρεπὲς καὶ ἄσχημον τῆς πράξεως πρὸ τῶν ἑαυτοῦ ὀφθαλμῶν θεωρῶν ἐγκαλυπτόμενος ἐπὶ τῇ αἰσχύνῃ εἰκότως εἴποι ἂν τῷ θεῷ , οἷα μεγάλῳ κριτῇ · ἀπόστρεψον τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν μου , ἀλλὰ μὴ ἐξ ἐμοῦ αὐτοῦ , ἀλλὰ μηδὲ ἀπὸ τῆς ἐμῆς ψυχῆς τῆς ἐξομολογουμένης σοι , ἀλλ’ ἐπιμέλειαν ὥσπερ νενοσηκότος μου καὶ κακῶς ἐσχηκότος ποιησάμενος ἴασαί με .
Lemmas: ἀποστρέφω ὁ πρόσωπον σύ ἀπό ὁ ἁμαρτία ἐγώ καί πᾶς ὁ ἀνομία ἐγώ ἐξαλείφω . ὁ μέν παρρησία γέμω καί ὁ ψυχή καθαίρω ἀπό συνείδησις πονηρός εἶπον εἄν ὁ θεός · ὁ πρόσωπον σύ κύριος ζητέω . μή ἀποστρέφω ὁ πρόσωπον σύ ἀπό ἐγώ . ὁ δέ ἐπί νεαρός ἁμαρτία τραῦμα ὁ ψυχή πλήσσω ὁ αἰσχρός καί ἀπρεπής καί ἄσχημος ὁ πρᾶξις πρό ὁ ἑαυτοῦ ὀφθαλμός θεωρός ἐγκαλύπτω ἐπί ὁ αἰσχύνη εἰκότως εἶπον εἄν ὁ θεός , οἷος μέγας κριτής · ἀποστρέφω ὁ πρόσωπον σύ ἀπό ὁ ἁμαρτία ἐγώ , ἀλλά μή ἐκ ἐγώ αὐτός , ἀλλά μηδέ ἀπό ὁ ἐμός Ψυχή ὁ ἐξομολογέομαι σύ , ἀλλά ἐπιμέλεια ὥσπερ νοσέω ἐγώ καί κακῶς ἔχω ποιέω ἰάομαι ἐγώ .