eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_88.13
Ἐπεὶ δὲ ἐχρῆν τὰς τοιαύτας ἐπαγγελίας μὴ ἁπλῷ τινι καὶ ψιλῷ λόγῳ προενηνοχέναι νομίζειν , αὖθις ἐπαναλαμβάνει καὶ ἐπιδευτεροῖ τὸν λόγον ὅρκῳ ἐπισφραγιζόμενος τὰ εἰρημένα εἰς βεβαίωσιν τῶν ἐπηγγελμένων . διό φησιν · ἅπαξ ὤμοσα ἐν τῷ ἁγίῳ μου · εἰ τῷ Δαυὶδ ψεύσομαι · τὸ σπέρμα αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα μένει καὶ ὁ θρόνος αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος ἐναντίον μου καὶ ὡς ἡ σελήνη κατηρτισμένη εἰς τὸν αἰῶνα · καὶ ὁ μάρτυς ἐν οὐρανῷ πιστός . διάψαλμα . Ἀψευδὴς μέν ἐστιν ὁ θεὸς καὶ ἀνωμότῳ χρώμενος τῇ ἐπαγγελίᾳ · ἐπεὶ δὲ ἐχρῆν ὡς πρὸς ἀνθρώπους διαλεγόμενον ἀνθρωπίνῃ χρήσασθαι συμπεριφορᾷ κατὰ τοὺς ἐν ἀνθρώποις εὐορκοῦντας , καὶ θεοῦ μαρτυρίᾳ χρωμένους εἰς πίστωσιν τῶν οἰκείων λόγων · καὶ αὐτός φησιν ὀμωμοκέναι καὶ μὴ διαψεύσασθαι τοὺς ὅρκους , ἵνα διὰ δύο , φησὶν ὁ θεῖος ἀπόστολος , πραγμάτων ἀμεταθέτων , ἐν οἷς ἀδύνατον ψεύσασθαι τὸν θεὸν , ἰσχυρὰν παράκλησιν ἔχωμεν . εἴρηται δὲ καὶ ἄλλη αἰτία , δι’ ἣν ὀμνὺς ὁ θεὸς εἰσῆκται , κατὰ ἀμοιβὴν τῆς τοῦ Δαυὶδ μεθ’ ὅρκου ἐπαγγελίας . Ὀμνύει δὲ ὁ θεὸς κατὰ τοῦ ἁγίου αὐτοῦ , ὡς ἂν καὶ πατὴρ εὐορκῶν κατὰ σωτηρίας υἱοῦ γνησίου καὶ ἀγαπητοῦ · τὸν αὐτὸν τρόπον κἀγὼ , φησὶν , ὤμοσα ἐν τῷ ἁγίῳ μου , τουτέστι κατὰ τοῦ ἁγίου μου , εἰ τῷ Δαυὶδ ψεύσομαι . τί δὲ περιεῖχεν ὁ ὅρκος ; τὸ σπέρμα αὐτοῦ , φησὶν , εἰς τὸν αἰῶνα μένει . τοῦτο πρῶτον , καὶ αὕτη μὲν πρώτη ἐπαγγελία ἡ περὶ τοῦ σπέρματος · περὶ οὗ καὶ ἀνωτέρω ἐλέγετο · καὶ θήσομαι εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος τὸ σπέρμα αὐτοῦ · ἐδήλου δὲ τοῦ Χριστοῦ τὴν διαδοχήν . δευτέρα δὲ ἐπαγγελία περὶ τοῦ θρόνου τοῦ προλεχθέντος · διὸ καὶ ἐπιλέγει · καὶ ὁ θρόνος αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος ἐναντίον μου , καὶ ὡς σελήνη κατηρτισμένη εἰς τὸν αἰῶνα . τὸ μὲν οὖν σπέρμα , τουτέστι τὸν τοῦ Χριστοῦ κατασπαρέντα λόγον , ἢ τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ τὴν ἐκκλησίαν , οὔποτε διαφθαρήσεσθαί φησιν , οὐδὲ διαλείψειν · τὸν δὲ θρόνον αὐτοῦ διαμένειν εἰς τὸν αἰῶνα · ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον , ὡς ἡ μήνη ἑδραία αἰωνίως μενεῖ · οὕτως ἔσται καὶ ὁ ἐκκλησιαστικὸς τοῦ Χριστοῦ θρόνος . Μήποτε δὲ προειπὼν ὁ λόγος , ἅπαξ ὤμοσα ἐν τῷ ἁγίῳ μου , καὶ ἐπισυνάψας ἑξῆς , τὸ σπέρμα αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα μένει , τοῦ ἁγίου αὐτοῦ τὸ σπέρμα κρατήσειν εἰς αἰῶνα θεσπίζει ; ὡς εἶναι σπέρμα τοῦ ἁγίου τοῦ θεοῦ , δηλαδὴ τοῦ μονογενοῦς τοῦ θεοῦ , ἣν ἔσπειρεν ἐπὶ γῆς διδασκαλίαν , αὐτὸς γενόμενος αὐτῆς σπορεὺς , κατὰ τὴν λεχθεῖσαν ὑπ’ αὐτοῦ παραβολὴν , δι’ ἧς εἴρηται · ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπεῖραι , καὶ τὰ ἑξῆς . καὶ ταῦτα μὲν , φησὶν , οὕτως ἔστω καὶ γενήσεται καὶ πιστωθήσεται . ὁ γὰρ τούτων μάρτυς πιστός ἐστιν ὁ ἐν οὐρανῷ κατοικῶν θεός . Συνίστησι δὲ τοῦ λόγου τὴν ἀλήθειαν τὸ διὰ τῶν ἔργων ἀποτέλεσμα · ὀφθαλμοῖς γὰρ ὁρῶμεν τοῦ κέρως Δαυὶδ , τουτέστι τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , τὸ σπέρμα καὶ τὴν διαδοχήν · ἀλλὰ καὶ τοῦ ἁγίου τοῦ θεοῦ τοῦ μονογενοῦς αὐτοῦ λόγου τὸ καταβληθὲν ἐπὶ γῆς οὐράνιον σπέρμα τῆς εὐαγγελικῆς διδασκαλίας διαιωνίζον · οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ καθ’ ὅλης τῆς ἀνθρώπων οἰκουμένης , ἐν πᾶσιν ἔθνεσι , πόλεσί τε καὶ κώμαις καὶ χώραις ὁρῶμεν τὸν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ ἱδρυμένον θρόνον πληροῦντα τὸν σύμπαντα κόσμον . Εἰ δέ τις μὴ οὕτως , ἀλλὰ Ἰουδαϊκῶς ἐκλάβοι τὸν θρόνον , τὴν σωματικὴν βασιλείαν τοῦ Δαυὶδ λέγεσθαι νομίζων , ψευδεῖς ἐλεγχθήσονται αἱ προφητεῖαι . μετὰ γὰρ τὴν εἰς Βαβυλῶνα αἰχμαλωσίαν τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους , οὐδεὶς εἰς τὸν θρόνον ἐκαθέσθη Δαυΐδ · ἐξ ἐκείνου δὲ καὶ εἰς δεῦρο , ἐγγύς που ἔτη τυγχάνει χίλια , ἐξ οὗ , καθαιρεθείσης τῆς βασιλείας αὐτοῦ , καὶ τῆς διαδοχῆς αὐτοῦ παυσαμένης , λέλυτο τοῦ Δαυὶδ ὁ θρόνος . διὸ δὴ τὰ ἑξῆς τοῦ ψαλμοῦ αὐτὰ ταῦτα ἀποδύρεται , σαφῶς τοῦ σωματικοῦ θρόνου τὴν καταστροφὴν σημαίνοντα , καὶ τἀναντία παριστῶντα συμβεβηκέναι ταῖς ἐπαγγελίαις , ὅσον ἐπὶ τῷ αἰσθητῷ θρόνῳ καὶ τῇ σωματικῇ διαδοχῇ τῆς τοῦ Δαυὶδ βασιλείας · ἃ δὴ καὶ αὐτὰ ἐχρῆν μὴ ἀποσιωπηθῆναι , ἀναγκαίως δὲ ἐν τῇ περὶ τοῦ Χριστοῦ προφητείᾳ παραληφθῆναι · ὡς ἂν μάθοιμεν , ὅτι , ὁ τοῦ καιροῦ τῶν προφητευομένων ἐπιστάντος , τῶν μὲν αἰσθητῶν παρὰ Ἰουδαίοις νομιζομένων παντελῶς ἔσται λύσις , ἑτέρων δὲ θεοπρεπῶς νοουμένων ἀποτελεσμάτων τῆς τοῦ θεοῦ ἐπαγγελίας συμπλήρωσις .
Lemmas: ἐπεί δέ χρή ὁ τοιοῦτος ἐπαγγελία μή ἁπλόος τις καί ψιλός λόγος προφέρω νομίζω , αὖθις ἐπαναλαμβάνω καί ἐπιδευτερόω ὁ λόγος Ὅρκος ἐπισφραγίζω ὁ εἴρω εἰς βεβαίωσις ὁ ἐπαγγέλλω . διό φημί · ἅπαξ ὄμνυμι ἐν ὁ ἅγιος ἐγώ · εἰμί ὁ Δαυίδ ψεύδω · ὁ σπέρμα αὐτός εἰς ὁ αἰών μένω καί ὁ θρόνος αὐτός ὡς ὁ ἥλιος ἐναντίος ἐγώ καί ὡς ὁ σελήνη καταρτίζω εἰς ὁ αἰών · καί ὁ μάρτυς ἐν οὐρανός πιστός . διάψαλμα . Ἀψευδής μέν εἰμί ὁ θεός καί ἀνώμοτος χράω ὁ ἐπαγγελία · ἐπεί δέ χρή ὡς πρός ἄνθρωπος διαλέγω ἀνθρώπινος χράω συμπεριφορά κατά ὁ ἐν ἄνθρωπος εὐορκέω , καί θεός μαρτυρία χράω εἰς πίστωσις ὁ οἰκέω λόγος · καί αὐτός φημί ὄμνυμι καί μή διαψεύδω ὁ Ὅρκος , ἵνα διά δύο , φημί ὁ θεῖος ἀπόστολος , πρᾶγμα ἀμετάθετος , ἐν ὅς ἀδύνατος ψεύδω ὁ θεός , ἰσχυρός παράκλησις ἔχω . εἴρω δέ καί ἄλλος αἰτία , διά ὅς ὄμνυμι ὁ θεός εἰσάγω , κατά ἀμοιβή ὁ ὁ Δαυίδ μετά Ὅρκος ἐπαγγελία . ὄμνυμι δέ ὁ θεός κατά ὁ ἅγιος αὐτός , ὡς εἄν καί πατήρ εὐορκέω κατά σωτηρία υἱός γνήσιος καί ἀγαπητός · ὁ αὐτός τρόπος ἐγώ , φημί , ὄμνυμι ἐν ὁ ἅγιος ἐγώ , τουτέστι κατά ὁ ἅγιος ἐγώ , εἰμί ὁ Δαυίδ ψεύδω . τίς δέ περιέχω ὁ Ὅρκος ; ὁ σπέρμα αὐτός , φημί , εἰς ὁ αἰών μένω . οὗτος πρῶτος , καί οὗτος μέν πρῶτος ἐπαγγελία ὁ περί ὁ σπέρμα · περί ὅς καί ἀνωτέρω λέγω · καί τίθημι εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών ὁ σπέρμα αὐτός · δηλόω δέ ὁ Χριστός ὁ διαδοχή . δύο δέ ἐπαγγελία περί ὁ θρόνος ὁ προλέγω · διό καί ἐπιλέγω · καί ὁ θρόνος αὐτός ὡς ὁ ἥλιος ἐναντίος ἐγώ , καί ὡς σελήνη καταρτίζω εἰς ὁ αἰών . ὁ μέν οὖν σπέρμα , τουτέστι ὁ ὁ Χριστός κατασπείρω λόγος , ἢ ὁ λαός αὐτός καί ὁ ἐκκλησία , οὔποτε διαφθείρω φημί , οὐδέ διαλείπω · ὁ δέ θρόνος αὐτός διαμένω εἰς ὁ αἰών · ἢ κατά ὁ Σύμμαχος , ὡς ὁ μήνη ἑδραῖος αἰώνιος μένω · οὕτως εἰμί καί ὁ ἐκκλησιαστικός ὁ Χριστός θρόνος . μήποτε δέ προεῖπον ὁ λόγος , ἅπαξ ὄμνυμι ἐν ὁ ἅγιος ἐγώ , καί ἐπισυνάπτω ἑξῆς , ὁ σπέρμα αὐτός εἰς ὁ αἰών μένω , ὁ ἅγιος αὐτός ὁ σπέρμα κρατέω εἰς αἰών θεσπίζω ; ὡς εἰμί σπέρμα ὁ ἅγιος ὁ θεός , δηλαδή ὁ μονογενής ὁ θεός , ὅς σπείρω ἐπί γῆ διδασκαλία , αὐτός γίγνομαι αὐτός σπορεύς , κατά ὁ λέγω ὑπό αὐτός παραβολή , διά ὅς εἴρω · ἐξέρχομαι ὁ σπείρω ὁ σπείρω , καί ὁ ἑξῆς . καί οὗτος μέν , φημί , οὕτως ἵστημι καί γίγνομαι καί πιστόω . ὁ γάρ οὗτος μάρτυς πιστός εἰμί ὁ ἐν οὐρανός κατοικέω θεός . συνίστημι δέ ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια ὁ διά ὁ ἔργον ἀποτέλεσμα · ὀφθαλμός γάρ ὁράω ὁ κέρας Δαυίδ , τουτέστι ὁ σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὁ σπέρμα καί ὁ διαδοχή · ἀλλά καί ὁ ἅγιος ὁ θεός ὁ μονογενής αὐτός λόγος ὁ καταβάλλω ἐπί γῆ οὐράνιος σπέρμα ὁ εὐαγγελικός διδασκαλία διαιωνίζω · οὖον μήv ἀλλά καί κατά ὅλος ὁ ἄνθρωπος οἰκέω , ἐν πᾶς ἔθνος , πόλις τε καί κώμη καί χώρα ὁράω ὁ ἐν ὁ ἐκκλησία αὐτός ἱδρύω θρόνος πληρόω ὁ σύμπας κόσμος . εἰμί δέ τις μή οὕτως , ἀλλά Ἰουδαϊκῶς ἐκλαμβάνω ὁ θρόνος , ὁ σωματικός βασίλειος ὁ Δαυίδ λέγω νομίζω , ψευδής ἐλέγχω ὁ προφητεία . μετά γάρ ὁ εἰς Βαβυλών αἰχμαλωσία ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος , οὐδείς εἰς ὁ θρόνος καθέζομαι Δαυΐδ · ἐκ ἐκεῖνος δέ καί εἰς δεῦρο , ἐγγύς ποῦ ἔτος τυγχάνω χίλιοι , ἐκ ὅς , καθαιρέω ὁ βασίλεια αὐτός , καί ὁ διαδοχή αὐτός παύω , λύω ὁ Δαυίδ ὁ θρόνος . διό δή ὁ ἑξῆς ὁ ψαλμός αὐτός οὗτος ἀποδύρομαι , σαφῶς ὁ σωματικός θρόνος ὁ καταστροφή σημαίνω , καί τἀναντία παριστάω συμβαίνω ὁ ἐπαγγελία , ὅσος ἐπί ὁ αἰσθητός θρόνος καί ὁ σωματικός διαδοχή ὁ ὁ Δαυίδ βασίλεια · ὁ δή καί αὐτός χρή μή ἀποσιωπάω , ἀναγκαῖος δέ ἐν ὁ περί ὁ Χριστός προφητεία παραλαμβάνω · ὡς εἄν μανθάνω , ὅτι , ὁ ὁ καιρός ὁ προφητεύω ἐφίστημι , ὁ μέν αἰσθητής παρά Ἰουδαῖος νομίζω παντελῶς εἰμί λύσις , ἕτερος δέ θεοπρεπῶς νοέω ἀποτέλεσμα ὁ ὁ θεός ἐπαγγελία συμπλήρωσις .