ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_85.3
Ἐλέησόν με , κύριε , ὅτι πρὸς σὲ κεκράξομαι ὅλην τὴν ἡμέραν · εὔφρανον τὴν ψυχὴν τοῦ δούλου σου , ὅτι πρὸς σέ , κύριε , τὴν ψυχήν μου ἦρα . Εἰ καὶ ὅσιός εἰμι , φησίν , εἰ καὶ πτωχὸς καὶ πένης τῷ πνεύματι , ἀλλ’ οὔπω θαρσῶν ἐμαυτῷ τὴν εὐχὴν ἀναπέμπω . δέομαι δὲ καὶ ἱκετεύω ἐλέου τοῦ παρὰ σοῦ τυχεῖν , καὶ αὕτη μού ἐστιν ἡ διηνεκὴς προσευχή . Ἀντὶ γοῦν τοῦ · ὅλην τὴν ἡμέραν , ὁ Σύμμαχος ἐξέδωκεν · ὅτι πρὸς σὲ βοῶ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν . Οὐ γὰρ πρὸς μίαν ἡμέραν δεῖ τῇ προσευχῇ σχολάζειν , ἀλλὰ διὰ πάσης τῆς ἑαυτῶν ζωῆς . Καὶ ἐπειδήπερ ἐπ’ οὐδενὶ τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων ἔχαιρε μέγα , ἠξίου διὰ τῆς προσευχῆς παρασχεθῆναι αὐτῷ ὑπὸ τοῦ θεοῦ · τοῦτο δὲ ἦν τὸ εὐφροσύνης τῆς παρ’ αὐτῷ τῷ θεῷ καταξιωθῆναι τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν . τὸ μὲν γὰρ σῶμα ἑαυτοῦ καὶ τὴν σάρκα τοῖς σωματικοῖς χαίρειν ἠπίστατο . διὸ ταῦτα μὲν παραιτεῖται , μόνην δὲ τὴν παρὰ τοῦ θεοῦ εὐφροσύνην αἰτεῖ τῆς κατὰ ψυχὴν τρυφῆς μεταποιούμενος . Εἰδὼς δὲ , ὅτι οὐ πάντων ἐστὶ δύνασθαι ταύτης τυχεῖν ἀλλ’ ἢ τῶν μακρυνόντων μὲν ἑαυτοὺς τοῦ θνητοῦ βίου καὶ τῶν σωματικῶν ἐπιθυμιῶν , μόνῳ δὲ αὐτῷ τῷ θεῷ τῇ διανοίᾳ καὶ τοῖς λογισμοῖς πλησιαζόντων , εἰκότως ἐπιλέγει · ὅτι πρὸς σὲ , κύριε , τὴν ψυχήν μου ἦρα .
Lemmas: ἐλεάω ἐγώ , κύριος , ὅτι πρός σύ κράζω ὅλος ὁ ἡμέρα · εὐφραίνω ὁ ψυχή ὁ δοῦλος σύ , ὅτι πρός σός , κύριος , ὁ Ψυχή ἐγώ ἆρα . εἰμί καί ὅσιος εἰμί , φημί , εἰμί καί πτωχός καί πένης ὁ πνεῦμα , ἀλλά οὔπω θάρσος ἐμαυτοῦ ὁ εὐχή ἀναπέμπω . δήω δέ καί ἱκετεύω ἔλεος ὁ παρά σύ τυγχάνω , καί οὗτος ἐγώ εἰμί ὁ διηνεκής προσευχή . ἀντί γοῦν ὁ · ὅλος ὁ ἡμέρα , ὁ Σύμμαχος ἐκδίδωμι · ὅτι πρός σύ βοάω κατά ἕκαστος ἡμέρα . οὖον γάρ πρός εἷς ἡμέρα δεῖ ὁ προσευχή σχολάζω , ἀλλά διά πᾶς ὁ ἑαυτοῦ ζωή . καί ἐπεί ἐπί οὐδείς ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα χαίρω μέγας , ἀξιόω διά ὁ προσευχή παρέχω αὐτός ὑπό ὁ θεός · οὗτος δέ εἰμί ὁ Εὐφρόσυνος ὁ παρά αὐτός ὁ θεός καταξιόω ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή . ὁ μέν γάρ σῶμα ἑαυτοῦ καί ὁ σάρξ ὁ σωματικός χαίρω ἐπίσταμαι . διό οὗτος μέν παραιτέομαι , μόνος δέ ὁ παρά ὁ θεός Εὐφρόσυνος αἰτέω ὁ κατά ψυχή τρυφή μεταποιέω . εἰδώς δέ , ὅτι οὖον πᾶς εἰμί δύναμαι οὗτος τυγχάνω ἀλλά ἢ ὁ μακρύνω μέν ἑαυτοῦ ὁ θνητός βίος καί ὁ σωματικός ἐπιθυμία , μόνος δέ αὐτός ὁ θεός ὁ διάνοια καί ὁ λογισμός πλησιάζω , εἰκότως ἐπιλέγω · ὅτι πρός σύ , κύριος , ὁ Ψυχή ἐγώ ἆρα .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_85.4
Ὅτι σύ , κύριε , χρηστὸς καὶ ἐπιεικὴς καὶ πολυέλεος πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις σε . Ἀντὶ τοῦ · καὶ ἐπιεικής , ὁ μὲν Ἀκύλας καὶ ὁ Θεοδοτίων · καὶ ἱλαστής , εἰρήκασιν , ὁ δὲ Σύμμαχος · καὶ ἀφίων . Καὶ ταῦτα δὲ χρησίμως ἐλέχθη τῷ Δαυὶδ θεραπεύοντι τὸ νομισθὲν φορτικὸν ῥῆμα · τοιοῦτον δὲ ἦν τό · πρὸς σὲ τὴν ψυχήν μου ἦρα , καὶ πάλιν ἀνωτέρω τό · ὅσιός εἰμι . καὶ ταῦτα γάρ μοι , φησίν , οὐκ ἐξ ἐμῆς δυνάμεως ἐπορίσθη , ἀλλ’ ἐκ τῆς σῆς χάριτος . σὺ γάρ με ἐπὶ ταῦτα ἤγαγες χρηστὸς ὢν καὶ ἀφίων ἁμαρτίας , οὐ μόνον ἐμοί , ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις σε · πολυέλεος γὰρ τυγχάνεις . Κοινοποιήσας δὲ τὸν λόγον διὰ τοῦ · καὶ πᾶσιν τοῖς ἐπικαλουμένοις σε , προτρέπει πᾶσιν ἡμῖν ἐπὶ τῷ τὰ ἴσα αὐτῷ προσεύχεσθαί τε καὶ ἐλπίζειν .
Lemmas: ὅτι2 σῦς , κύριος , χρηστός καί ἐπιεικής καί πολυέλεος πᾶς ὁ ἐπικαλέω σύ . ἀντί ὁ · καί ἐπιεικής , ὁ μέν Ἀκύλας καί ὁ Θεοδοτίων · καί ἱλαστής , εἴρω , ὁ δέ Σύμμαχος · καί ἀφίημι . καί οὗτος δέ χρήσιμος λέγω ὁ Δαυίδ θεραπεύω ὁ νομίζω φορτικός ῥῆμα · τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ · πρός σύ ὁ Ψυχή ἐγώ ἆρα , καί πάλιν ἀνωτέρω ὁ · ὅσιος εἰμί . καί οὗτος γάρ ἐγώ , φημί , οὐ ἐκ ἐμός δύναμις πορίζω , ἀλλά ἐκ ὁ σός χάρις . σύ γάρ ἐγώ ἐπί οὗτος ἄγω χρηστός εἰμί καί ἀφίημι ἁμαρτία , οὖον μόνος ἐγώ , ἀλλά καί πᾶς ὁ ἐπικαλέω σύ · πολυέλεος γάρ τυγχάνω . Κοινοποιώ δέ ὁ λόγος διά ὁ · καί πᾶς ὁ ἐπικαλέω σύ , προτρέπω πᾶς ἐγώ ἐπί ὁ ὁ ἴσος αὐτός προσεύχομαι τε καί ἐλπίζω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_85.5
Ἐνώτισαι , κύριε , τὴν προσευχήν μου καὶ πρόσχες τῇ φωνῇ τῆς δεήσεώς μου . ἐν ἡμέρᾳ θλίψεώς μου πρὸς σὲ ἐκέκραξα , ὅτι ἐπήκουσάς μου . Καὶ ἐντεῦθεν παρίσταται , ὅτι προσευχὴ τυγχάνει ὁ ψαλμός , ὡς καὶ διὰ τῆς προγραφῆς . ἐπεὶ δὲ κατὰ παρῳχηκότα χρόνον εἴρηται τό · ἐκέκραξα , καὶ τό · ἐπήκουσας , σημειώσῃ , ὅτι ὁ Ἀκύλας φησίν · ἐπικαλέσομαί σε , ὅτι εἰσακούσεις μου , ὥστ’ εἶναι τὰ τῆς προσευχῆς ἀναπεμπόμενα εἰς μέλλοντα χρόνον αἰτοῦντα παρὰ τοῦ θεοῦ βοήθειαν · ἵν’ , εἴποτε καιρὸς γένοιτο περιστατικὸς καὶ εἴποτε θλίψις ἐπέλθοι , ἐπικαλούμενος τὸν κύριον ἐν ταῖς θλίψεσιν ἐπήκοον αὐτὸν σχοίη . καλὸν δὲ πρὸ θλίψεως καὶ πρὸ τῶν σκυθρωπῶν καιρῶν μὴ ὑπτιοῦσθαι ἐν ταῖς εὐθυμίαις , μηδὲ ἀπορρᾳθυμεῖν τῶν πρὸς τὸν κύριον εὐχῶν , ἀλλὰ προπαρασκευάζεσθαι εἰς τὸν μέλλοντα χρόνον .
Lemmas: ἐνωτίζομαι , κύριος , ὁ προσευχή ἐγώ καί προέχω ὁ φωνή ὁ δέησις ἐγώ . ἐν ἡμέρα θλῖψις ἐγώ πρός σύ κράζω , ὅτι ἐπακούω ἐγώ . καί ἐντεῦθεν παρίστημι , ὅτι προσευχή τυγχάνω ὁ ψαλμός , ὡς καί διά ὁ προγραφή . ἐπεί δέ κατά παροͅχέω χρόνος εἴρω ὁ · κράζω , καί ὁ · ἐπακούω , σημειόω , ὅτι ὁ Ἀκύλας φημί · ἐπικαλέω σύ , ὅτι εἰσακούω ἐγώ , ὥστε εἰμί ὁ ὁ προσευχή ἀναπέμπω εἰς μέλλω χρόνος αἰτέω παρά ὁ θεός βοήθεια · ἵνα , εἴποτε καιρός γίγνομαι περιστατικός καί εἴποτε θλῖψις ἐπέρχομαι , ἐπικαλέω ὁ κύριος ἐν ὁ θλῖψις ἐπήκοος αὐτός ἔχω . καλός δέ πρό θλῖψις καί πρό ὁ σκυθρωπός καιρός μή ὑπτιόω ἐν ὁ εὐθυμία , μηδέ ἀπορρᾳθυμέω ὁ πρός ὁ κύριος εὖχος , ἀλλά προπαρασκευάζω εἰς ὁ μέλλω χρόνος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_85.7
Ὁδήγησόν με , κύριε , ἐν τῇ ὁδῷ σου , καὶ πορεύσομαι τῇ ἀληθείᾳ σου , εὐφρανθήτω ἡ καρδία μου τοῦ φοβεῖσθαι τὸ ὄνομά σου . Εἰς τὸ μὴ ἀποσφαλῆναι τῆς ἀληθείας θεοῦ ποδηγοῦ δεόμεθα · διόπερ ὁ μὲν Ἀκύλας · φώτισόν με , φησί , κύριε , τῇ ὁδῷ σου , καὶ περιπατήσω ἐν ἀληθείᾳ σου , ὁ δὲ Σύμμαχος · ὑπό δειξόν μοι , κύριε , τὴν ὁδόν σου , ἵνα ὁδεύσω τῇ ἀληθείᾳ σου . Καὶ πάλιν ἀντὶ τοῦ · εὐφρανθήτω ἡ καρδία μου τοῦ φοβεῖσθαι τὸ ὄνομά σου , ὁ μὲν Ἀκύλας φησίν · μονάχωσον τὴν καρδίαν μου τοῦ φοβεῖσθαι τὸ ὄνομά σου , ὁ δὲ Σύμμαχος · ἕνωσον τὴν καρδίαν μου εἰς φόβον τοῦ ὀνόματός σου .
Lemmas: ὁδηγέω ἐγώ , κύριος , ἐν ὁ ὁδός σύ , καί πορεύω ὁ ἀλήθεια σύ , εὐφραίνω ὁ καρδία ἐγώ ὁ φοβέω ὁ ὄνομα σύ . εἰς ὁ μή ἀποσφάλλω ὁ ἀλήθεια θεός ποδηγέω δήω · διόπερ ὁ μέν Ἀκύλας · φωτίζω ἐγώ , φημί , κύριος , ὁ ὁδός σύ , καί περιπατέω ἐν ἀλήθεια σύ , ὁ δέ Σύμμαχος · ὑπό δείκνυμι ἐγώ , κύριος , ὁ ὁδός σύ , ἵνα ὁδεύω ὁ ἀλήθεια σύ . καί πάλιν ἀντί ὁ · εὐφραίνω ὁ καρδία ἐγώ ὁ φοβέω ὁ ὄνομα σύ , ὁ μέν Ἀκύλας φημί · μοναχόω ὁ Καρδία ἐγώ ὁ φοβέω ὁ ὄνομα σύ , ὁ δέ Σύμμαχος · ἑνόω ὁ Καρδία ἐγώ εἰς φόβος ὁ ὄνομα σύ .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_85.8
Ἐξομολογήσομαί σοι , κύριε , ὁ θεός μου , ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου , καὶ δοξάσω τὸ ὄνομά σου εἰς τὸν αἰῶνα , ὅτι τὸ ἔλεός σου μέγα ἐπ´ ἐμέ , καὶ ἐρρύσω τὴν ψυχήν μου ἐξ ᾅδου κατωτάτου . Πολλὰ χρηστὰ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν εἰρηκὼς ἀναγκαίως ἀναφέρει τῇ μνήμῃ τὴν περὶ τῆς ἁμαρτίας ἧς ἥμαρτεν ἐξομολόγησιν , ὡς ἂν μὴ δοκοίη διὰ τῆς παρασχεθείσης αὐτῷ συγχωρήσεως καὶ τῶν μετὰ ταῦτα ὑπαρχθέντων αὐτῷ χαυνοῦσθαι καὶ ῥᾳθυμότερον ἀναστρέφειν . ἐπιστρέφει τοίνυν αὐτὸς ἑαυτὸν καὶ μνήμην ποιεῖται τῆς αὐτοῦ ἁμαρτίας , ἵνα μείζων γένηται ἡ πρὸς τὸν θεὸν εὐχαριστία . διό φησιν · ἐξομολογήσομαί σοι , καὶ ἐπάγει · ἐρρύσω τὴν ψυχήν μου ἐξ ᾅδου κατωτάτου . Ἡ γὰρ πρὸς θάνατον ἁμαρτία τοιαύτη τυγχάνει εἰς τὸν κατώτατον ᾅδην κατασπῶσα . πολλῶν γὰρ οὐσῶν ἁμαρτιῶν ἐοίκασιν αἱ μὲν τοῦ ᾅδου εἰς τὰ ἐπιπόλαια φέρειν , αἱ δὲ εἰς τὰ κατώτατα καί , ὡς ἂν εἴποι τις , εἰς αὐτὸν τὸν πυθμένα , περὶ οὗ εἴρηται φησίν · ὁδοὶ ἀνδρὸς αἱ δοκοῦσαι ὀρθαὶ εἶναι , τὰ μέντοι τελευταῖα αὐτῶν βλέπει εἰς πυθμένα ᾅδου . ἀλλ’ ἐκεῖθεν , φησίν , ἐρρύσω με , ἐπειδὴ γέγονε τὸ ἔλεός σου μέγα ἐπ’ ἐμέ . Εὐξάμενος γὰρ μεγάλου τυχεῖν ἐλέους ἐν τῷ ν´ ψαλμῷ , ἐν ᾧ εἴρηκεν · ἐλέησόν με κατὰ τὸ μέγα ἔλεός σου , ἐν τούτοις ὁμολογεῖται τετυχηκέναι τῆς εὐχῆς · διὸ καὶ ἐξομολογεῖται οὐχ ἁπλῶς , ἀλλ’ ἐν ὅλῃ αὐτοῦ τῇ καρδίᾳ .
Lemmas: ἐξομολογέομαι σύ , κύριος , ὁ θεός ἐγώ , ἐν ὅλος Καρδία ἐγώ , καί δοξάζω ὁ ὄνομα σύ εἰς ὁ αἰών , ὅτι ὁ ἔλεος σύ μέγας ἐπι ἐγώ , καί ῥύομαι ὁ Ψυχή ἐγώ ἐκ ᾍδης κάτος . Πολύς χρηστός ἐν ὁ ἔμπροσθεν ἐρῶ ἀναγκαῖος ἀναφέρω ὁ μνήμη ὁ περί ὁ ἁμαρτία ὅς ἁμαρτάνω ἐξομολόγησις , ὡς εἄν μή δοκέω διά ὁ παρέχω αὐτός συγχώρησις καί ὁ μετά οὗτος ὑπάρχω αὐτός χαυνόω καί ῥᾴθυμος ἀναστρέφω . ἐπιστρέφω τοίνυν αὐτός ἑαυτοῦ καί μνήμη ποιέω ὁ αὐτός ἁμαρτία , ἵνα μείζων γίγνομαι ὁ πρός ὁ θεός εὐχαριστία . διό φημί · ἐξομολογέω σύ , καί ἐπάγω · ῥύομαι ὁ Ψυχή ἐγώ ἐκ ᾍδης κάτος . ὁ γάρ πρός θάνατος ἁμαρτία τοιοῦτος τυγχάνω εἰς ὁ κατώτατος ᾍδης κατασπάω . πολύς γάρ εἰμί ἁμαρτία ἔοικα ὁ μέν ὁ ᾍδης εἰς ὁ ἐπιπόλαιος φέρω , ὁ δέ εἰς ὁ κάτος καί , ὡς εἄν εἶπον τις , εἰς αὐτός ὁ πυθμήν , περί ὅς εἴρω φημί · ὁδός ἀνήρ ὁ δοκέω ὀρθός εἰμί , ὁ μέντοι τελευταῖος αὐτός βλέπω εἰς πυθμήν ᾍδης . ἀλλά ἐκεῖθεν , φημί , ῥύομαι ἐγώ , ἐπεί γίγνομαι ὁ ἔλεος σύ μέγας ἐπί ἐγώ . εὔχομαι γάρ μέγας τυγχάνω ἔλεος ἐν ὁ ν ψαλμός , ἐν ὅς εἴρω · ἐλεέω ἐγώ κατά ὁ μέγας ἔλεος σύ , ἐν οὗτος ὁμολογέω τυγχάνω ὁ εὐχή · διό καί ἐξομολογέομαι οὐ ἁπλόος , ἀλλά ἐν ὅλος αὐτός ὁ Καρδία .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_85.9
Ὁ θεός , παράνομοι ἐπανέστησαν ἐπ’ ἐμέ , καὶ συναγωγὴ κραταιῶν ἐζήτησεν τὴν ψυχήν μου , καὶ οὐ προέθεντό σε ἐνώπιον αὐτῶν . καὶ σύ , κύριε ὁ θεός , οἰκτίρμων καὶ ἐλεήμων , μακρόθυμος καὶ πολυέλεος καὶ ἀληθινός . Μεταβαλὼν ἀπὸ τῆς προσευχῆς εἰς τὴν ἐξομολόγησιν καὶ ὁμολογήσας τῷ θεῷ τὴν χάριν , ὅτι ἐρρύσατο τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐξ ᾅδου κατωτάτου , ἀπολογεῖται τὴν αἰτίαν ἐξαγορεύων , δι’ ἣν ἥμαρτεν , καί φησιν , ὅτι ἐξ ἐπιβουλῆς πολλῶν ἀοράτων ἐχθρῶν τοῦτο πέπονθεν φθονησάντων αὐτοῦ τῇ κατὰ θεὸν προκοπῇ . διό φησιν · ὁ θεός , παράνομοι ἐπανέστησαν ἐπ’ ἐμέ . Οἱ δὲ λοιποὶ πάντες ἑρμηνευταί · ὑπερήφανοι , εἰρήκασι , τὰς ἀοράτους καὶ ὑπερηφάνους δυνάμεις αἰνιξάμενοι . ὁποίαν δὲ βίαν πέπονθεν ἡ τοῦ Δαυὶδ ψυχὴ οὐχ ὑπὸ μιᾶς δυνάμεως , ἀλλ’ ὑπὸ πλειόνων , διδάσκει λέγων · καὶ συναγωγὴ κραταιῶν , ἢ ὡς ὁ Ἀκύλας · καὶ συναγωγὴ κατισχυρευομένων , ἢ ὡς Σύμμαχος · καὶ συναγωγὴ ἀνυποστάτων ἐζήτησεν τὴν ψυχήν μου . Ἀλλ’ ἡ μὲν τῶν ἐχθρῶν συναγωγὴ ἐζήτησεν τὴν ψυχήν μου μὴ θεμένων πρὸ ὀφθαλμῶν τὸν θεόν , σὺ δέ , κύριε , φησίν , ἅπερ ἐκεῖνοι μὴ προσεδόκησαν , συνεχώρησας καὶ ἐδωρήσω ῥυσάμενός μου τὴν ψυχὴν ἐξ ᾅδου κατωτάτου · καὶ τοῦτ’ ἔπραξας ὡς οἰκτίρμων καὶ ἐλεήμων καὶ μακρόθυμος καὶ πολυέλεος καὶ ἐν πᾶσι τούτοις ἀληθινὸς ὑπάρχων .
Lemmas: ὁ θεός , παράνομος ἐπανίστημι ἐπί ἐγώ , καί συναγωγή κραταιός ζητέω ὁ Ψυχή ἐγώ , καί οὖον προτίθημι σύ ἐνώπιος αὐτός . καί σῦς , κύριος ὁ θεός , οἰκτίρμων καί ἐλεήμων , μακρόθυμος καί πολυέλεος καί ἀληθινός . μεταβάλλω ἀπό ὁ προσευχή εἰς ὁ ἐξομολόγησις καί ὁμολογέω ὁ θεός ὁ χάρις , ὅτι ῥύομαι ὁ ψυχή αὐτός ἐκ ᾍδης κάτος , ἀπολογέομαι ὁ αἴτιος ἐξαγορεύω , διά ὅς ἁμαρτάνω , καί φημί , ὅτι ἐκ ἐπιβουλή πολύς ἀόρατος ἐχθρός οὗτος πάσχω φθονέω αὐτός ὁ κατά θεός προκοπή . διό φημί · ὁ θεός , παράνομος ἐπανίστημι ἐπί ἐγώ . ὁ δέ λοιπός πᾶς ἑρμηνευτής · ὑπερήφανος , εἴρω , ὁ ἀόρατος καί ὑπερήφανος δύναμις αἰνίζω . ὁποῖος δέ βία πάσχω ὁ ὁ Δαυίδ ψυχή οὐ ὑπό εἷς δύναμις , ἀλλά ὑπό πλείων , διδάσκω λέγω · καί συναγωγή κραταιός , ἢ ὡς ὁ Ἀκύλας · καί συναγωγή κατισχυρεύομαι , ἢ ὡς Σύμμαχος · καί συναγωγή ἀνυπόστατος ζητέω ὁ Ψυχή ἐγώ . ἀλλά ὁ μέν ὁ ἐχθρός συναγωγή ζητέω ὁ Ψυχή ἐγώ μή τίθημι πρό ὀφθαλμός ὁ θεός , σύ δέ , κύριος , φημί , ὅσπερ ἐκεῖνος μή προσδοκάω , συγχωρέω καί δωρέω ἐρύω ἐγώ ὁ ψυχή ἐκ ᾍδης κάτος · καί οὗτος πράσσω ὡς οἰκτίρμων καί ἐλεήμων καί μακρόθυμος καί πολυέλεος καί ἐν πᾶς οὗτος ἀληθινός ὑπάρχω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_85.10
Ἐπίβλεψον ἐπ’ ἐμὲ καὶ ἐλέησόν με , δὸς τὸ κράτος τῷ παιδί σου καὶ σῶσον τὸν υἱὸν τῆς παιδίσκης σου . Ὁρῶν με , φησίν , ἐλέησόν με . δείκνυσι δ´ ἑαυτοῦ ὁ Δαυὶδ τὴν ταπείνωσιν καὶ τῆς ψυχῆς τὴν κάκωσιν , ἣν παρίστη καὶ ἀρχόμενος τῆς προσευχῆς , ἐν οἷς ἔλεγε · πτωχὸς καὶ πένης ἐγώ εἰμι . Ἀντὶ δὲ τοῦ · δὸς τὸ κράτος τῷ παιδί σου , σαφέστερον ὁ Σύμμαχος ἡρμήνευσεν εἰπών · δὸς ἰσχὺν παρὰ σοῦ τῷ δούλῳ σου . Ἵνα γὰρ μὴ ἐξασθενήσας ὀλισθήσω μετὰ τῶν ἄλλων ὧν παρέσχου , δυναμωθῆναι ἀξιῶ πρὸς τὸ μὴ αὖθις καταπαλαισθῆναι ὑπὸ τῆς συναγωγῆς τῶν κραταιῶν . οὕτω δέ με ἰσχυροποιήσας σώσεις ὡς ἄν σου δοῦλον γενόμενον , υἱὸν δὲ τῆς παιδίσκης σου ἤτοι τῆς ἐκκλησίας σου , ἢ καὶ τῆς ἐν τῇ κατὰ θεὸν παιδείᾳ ἀναθρεψαμένης αὐτὸν μητρός .
Lemmas: ἐπιβλέπω ἐπί ἐγώ καί ἐλεέω ἐγώ , δίδωμι ὁ κράτος ὁ παῖς σύ καί σῴζω ὁ υἱός ὁ παιδίσκη σύ . ὁρῶν ἐγώ , φημί , ἐλεέω ἐγώ . δείκνυμι δδʹ ἑαυτοῦ ὁ Δαυίδ ὁ ταπείνωσις καί ὁ Ψυχή ὁ κάκωσις , ὅς παρίστημι καί ἄρχω ὁ προσευχή , ἐν ὅς λέγω · πτωχός καί πένης ἐγώ εἰμί . ἀντί δέ ὁ · δίδωμι ὁ κράτος ὁ παῖς σύ , σαφής ὁ Σύμμαχος ἑρμηνεύω εἶπον · δίδωμι ἰσχύς παρά σύ ὁ δοῦλος σύ . ἵνα γάρ μή ἐξασθενέω ὀλισθάνω μετά ὁ ἄλλος ὅς παρέχω , δυναμόω ἀξιόω πρός ὁ μή αὖθις καταπαλαίω ὑπό ὁ συναγωγή ὁ κραταιός . οὗτος δέ ἐγώ ἰσχυροποιέω σῴζω ὡς ἄν σύ δοῦλος γίγνομαι , υἱός δέ ὁ παιδίσκη σύ ἤτοι ὁ ἐκκλησία σύ , ἢ καί ὁ ἐν ὁ κατά θεός παιδεία ἀνατρέφω αὐτός μήτηρ .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_85.11
Ποίησον μετ’ ἐμοῦ σημεῖον εἰς ἀγαθόν , καὶ ἰδέτωσαν οἱ μισοῦντές με καὶ αἰσχυνθήτωσαν , ὅτι σύ , κύριε , ἐβοήθησάς μοι καὶ παρεκάλεσάς με . Ὥσπερ τῷ Κάϊν σημεῖον ἔθετο ὁ θεὸς τῆς πονηρίας αὐτοῦ δηλωτικὸν , ὅπερ σημεῖον οἱ θεωροῦντες εἴργοντο τοῦ ἀνελεῖν αὐτὸν διὰ τὸ κρῖναι τὸν θεὸν στένειν καὶ τρέμειν αὐτὸν ἐπὶ τῆς γῆς , οὕτως καὶ τοῖς τελείοις αὐτοῦ σημεῖον εἰς ἀγαθὸν δίδωσιν , ὅπερ ὁρῶντες οἱ μὲν φίλοι χαίρουσιν , οἱ δὲ ἐχθροὶ καὶ οἱ μισοῦντες αἰσχύνονται γνώρισμα λαβόντες διὰ τοῦ σημείου , ὅτι βεβοήθηται καὶ παρακέκληται ἐπὶ τῷ συμβεβηκότι . Καὶ τάχα ἐπὶ μὲν τοῦ Κάϊν αἱ ἐχθραὶ δυνάμεις ὁρῶσαι τὸ ἐπιτεθὲν αὐτῷ σημεῖον ὑπὸ τοῦ θεοῦ ἐπέχαιρον αὐτῷ , ἅτε ἐπιχαιρησίκακοι οὖσαι · οἱ δὲ τοῦ θεοῦ ἄγγελοι ἐπέστενον αὐτῷ διὰ τοῦ σημείου τὴν ἐπηρτημένην αὐτῷ ἐκ θεοῦ ὀργὴν ἐπιγινώσκοντες . ἐπὶ δὲ τῆς θεοφιλοῦς ψυχῆς τοὐναντίον , αἱ μὲν ἐχθραὶ δυνάμεις καταισχύνονται τὸ ἀγαθὸν σημεῖον ἐπικείμενον ὁρῶσαι αὐτῇ , οἱ δὲ θεῖοι καὶ ἀγαθοὶ ἄγγελοι χαίρουσι καὶ συνευφραίνονται αὐτῇ . τοῦτο καὶ ὁ σωτὴρ ἡμῶν ἐδίδαξεν εἰπών · χαρὰν γίγνεσθαι ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι .
Lemmas: Ποίησος μετά ἐγώ σημεῖον εἰς ἀγαθός , καί ὁράω ὁ μισέω ἐγώ καί αἰσχύνω , ὅτι σῦς , κύριος , βοηθέω ἐγώ καί παρακαλέω ἐγώ . ὥσπερ ὁ Κάϊν σημεῖον τίθημι ὁ θεός ὁ πονηρία αὐτός δηλωτικός , ὅσπερ σημεῖον ὁ θεωρέω εἴργω ὁ ἀναιρέω αὐτός διά ὁ κρίνω ὁ θεός στένω καί τρέμω αὐτός ἐπί ὁ γῆ , οὕτως καί ὁ τέλειος αὐτός σημεῖον εἰς ἀγαθός δίδωμι , ὅσπερ ὁράω ὁ μέν φίλος χαίρω , ὁ δέ ἐχθρός καί ὁ μισέω αἰσχύνω γνώρισμα λαμβάνω διά ὁ σημεῖον , ὅτι βοηθέω καί παρακαλέω ἐπί ὁ συμβεβηκός . καί τάχα ἐπί μέν ὁ Κάϊν ὁ ἐχθρός δύναμις ὁράω ὁ ἐπιτίθημι αὐτός σημεῖον ὑπό ὁ θεός ἐπιχαίρω αὐτός , ἅτε επιχαιρησικακος εἰμί · ὁ δέ ὁ θεός ἄγγελος ἐφίστημι αὐτός διά ὁ σημεῖον ὁ ἐπαρτάω αὐτός ἐκ θεός ὀργή ἐπιγιγνώσκω . ἐπί δέ ὁ θεοφιλής Ψυχή ἐναντίος , ὁ μέν ἐχθρός δύναμις καταισχύνω ὁ ἀγαθός σημεῖον ἐπίκειμαι ὁράω αὐτός , ὁ δέ θεῖος καί ἀγαθός ἄγγελος χαίρω καί συνευφραίνω αὐτός . οὗτος καί ὁ σωτήρ ἐγώ διδάσκω εἶπον · χαρά γίγνομαι ἐν ὁ οὐρανός ἐπί εἷς ἁμαρτωλός μετανοέω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_86.3
Μνησθήσομαι Ῥαὰβ καὶ Βαβυλῶνος τοῖς γινώσκουσί με · καὶ ἰδοὺ ἀλλόφυλοι καὶ Τύρος καὶ λαὸς Αἰθιόπων , οὗτοι ἐγενήθησαν ἐκεῖ . Ἀντὶ τοῦ · μνησθήσομαι Ῥαὰβ καὶ Βαβυλῶνος , ὁ μὲν Ἀκύλας ἀναμνήσω , φησίν , ὁρμήματος καὶ Βαβυλῶνος , ὁ δὲ Σύμμαχος · ἀναμνήσω ὑπερηφανίαν καὶ Βαβυλῶνα . Ἡγοῦμαι δὲ διὰ Βαβυλῶνος καὶ Τύρου καὶ Ῥαὰβ διά τε τῶν ἀλλοφύλων καὶ τοῦ λαοῦ τῶν Αἰθιόπων τὴν κλῆσιν τῶν ἐθνῶν αἰνίττεσθαι τῶν μετα θεμένων καὶ μεταβεβλημένων ἀπὸ τῆς προτέρας ἀγωγῆς καταξιωθέντων τε ἀναγεννήσεως τῆς ἐν τῇ πόλει τοῦ θεοῦ · οὓς ὁ λόγος ἀναμιμνήσκειν βούλεται τοῦ προτέρου ἑαυτῶν γένους . τῷ γὰρ φάσκειν ἀλλοφύλους καὶ Τύρον καὶ λαοὺς Αἰθιόπων γεγενῆσθαι ἐκεῖ , τί ἕτερον παρίστησιν ἢ τῶν ἀλλοφύλων ἐθνῶν τὴν ἐν τῇ πόλει τοῦ θεοῦ ἀναγέννησιν ; Καὶ ὁ Ἀκύλας δέ φησι · Φυλιστιαία καὶ Τύρος μετὰ Αἰθιοπίας , οὗτος ἐτέχθη ἐκεῖ . Ὁμοίως δὲ καὶ ὁ Σύμμαχος ἐξέδωκεν εἰπών · Ἰδοὺ Φυλιστιαῖοι καὶ Τύρος μετὰ Αἰθιοπίας , οὗτος ἐτέχθη ἐκεῖ . Ἐκεῖ δέ , ποῦ φησι τετέχθαι τοὺς ἀλλοφύλους , ἀλλ’ ἐν τῇ πόλει τοῦ θεοῦ ἢ ἐν ταῖς πύλαις αὐτῆς ταῖς νενοημέναις ; τοῦτο γὰρ ἡ ἀκολουθία τῆς συμφράσεως ὑποβάλλει νοεῖν . προειπὼν γάρ · δεδοξασμένα ἐλαλήθη περὶ σοῦ , ἡ πόλις τοῦ θεοῦ , ἐπιλέγει συνάπτων ἑξῆς , ὡς ἄρα οἵδε καὶ οἵδε ἀλλόφυλοι ἐγενήθησαν ἐκεῖ , καὶ ὁ λαὸς Αἰθιόπων ἐτέχθη ἐκεῖ , δηλονότι ἐν τῇ προειρημένῃ πόλει τοῦ θεοῦ ἢ ἐν ταῖς ταύτης τεθεωρημέναις πύλαις . ἃ δὴ καὶ ἔργοις ἐπιτελεσθέντα τὴν τῶν λόγων ἀλήθειαν πιστοῦται τῆς σωτηρίου χάριτος , καὶ Βαβυλωνίους καὶ Τυρίους καὶ πάντας τοὺς ἀλλογενεῖς καὶ ἀλλοτρίους τοῦ γένους τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ , καὶ διὰ λουτροῦ παλιγγενεσίας καὶ τῶν τῆς καινῆς διαθήκης μυστηρίων ἀναγεννώσης ἐν τῇ δηλωθείσῃ πόλει τοῦ θεοῦ .
Lemmas: μιμνήσκω Ῥαάβ καί Βαβυλών ὁ γιγνώσκω ἐγώ · καί ἰδού ἀλλόφυλος καί Τύρος καί λαός Αἰθίοψ , οὗτος γίγνομαι ἐκεῖ . ἀντί ὁ · μιμνήσκω Ῥαάβ καί Βαβυλών , ὁ μέν Ἀκύλας ἀναμιμνήσκω , φημί , όρμημα καί Βαβυλών , ὁ δέ Σύμμαχος · ἀναμιμνήσκω ὑπερηφανία καί Βαβυλών . ἡγέομαι δέ διά Βαβυλών καί Τύρος καί Ῥαάβ διά τε ὁ ἀλλόφυλος καί ὁ λαός ὁ Αἰθίοψ ὁ κλῆσις ὁ ἔθνος αἰνίσσομαι ὁ μετά τίθημι καί μεταβάλλω ἀπό ὁ πρότερος ἀγωγή καταξιόω τε ἀναγέννησις ὁ ἐν ὁ πόλις ὁ θεός · ὅς ὁ λόγος ἀναμιμνήσκω βούλομαι ὁ πρότερος ἑαυτοῦ γένος . ὁ γάρ φάσκω ἀλλόφυλος καί Τύρος καί λαός Αἰθίοψ γίγνομαι ἐκεῖ , τίς ἕτερος παρίστημι ἢ ὁ ἀλλόφυλος ἔθνος ὁ ἐν ὁ πόλις ὁ θεός ἀναγέννησις ; καί ὁ Ἀκύλας δέ φημί · Φυλιστιαία καί Τύρος μετά Αἰθιοπία , οὗτος τίκτω ἐκεῖ . ὅμοιος δέ καί ὁ Σύμμαχος ἐκδίδωμι εἶπον · ἰδέ φυλιστιαιω καί Τύρος μετά Αἰθιοπία , οὗτος τίκτω ἐκεῖ . ἐκεῖ δέ , ποῦ φημί τίκτω ὁ ἀλλόφυλος , ἀλλά ἐν ὁ πόλις ὁ θεός ἢ ἐν ὁ πύλη αὐτός ὁ νοέω ; οὗτος γάρ ὁ ἀκολουθία ὁ σύμφρασις ὑποβάλλω νοέω . προεῖπον γάρ · δοξάζω λαλέω περί σύ , ὁ πόλις ὁ θεός , ἐπιλέγω συνάπτω ἑξῆς , ὡς ἄρα ὅδε καί ὅδε ἀλλόφυλος γίγνομαι ἐκεῖ , καί ὁ λαός Αἰθίοψ τίκτω ἐκεῖ , δηλονότι ἐν ὁ προερέω πόλις ὁ θεός ἢ ἐν ὁ οὗτος θεωρέω πύλη . ὁ δή καί ἔργον ἐπιτελέω ὁ ὁ λόγος ἀλήθεια πιστόω ὁ σωτήριος χάρις , καί Βαβυλώνιος καί Τύριος καί πᾶς ὁ ἀλλογενής καί ἀλλότριος ὁ γένος ὁ Ἰσραηλιτικός , καί διά λουτρόν παλιγγενεσία καί ὁ ὁ καινός διαθήκη μυστήριον ἀναγεννάω ἐν ὁ δηλόω πόλις ὁ θεός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_87.2
Κύριε ὁ θεὸς τῆς σωτηρίας μου , ἡμέρας ἐκέκραξα καὶ ἐν νυκτὶ ἐναντίον σου . εἰσελθέτω ἐναντίον σου ἡ προσευχή μου , κλῖνον τὸ οὖς σου εἰς τὴν δέησίν μου . Ἐν τῷ κα´ ψαλμῷ καὶ αὐτῷ εἰς τὸν Χριστὸν ἀναφερομένῳ καὶ τὸ πάθος αὐτοῦ σαφῶς προφητεύοντι , ὅπερ διὰ τῆς ἀρχῆς παρίστησιν ὁ λόγος φάσκων · ὁ θεός , ὁ θεός μου , πρόσχες μοι · ἵνα τί ἐγκατέλειπές με ; ὅ καὶ μεμαρτύρηται κατὰ λέξιν ἐπὶ τοῦ πάθους ὁ σωτὴρ ἡμῶν εἰρηκώς · μετὰ τὴν ἀρχὴν ἑξῆς ἐπιλέγεται · ὁ θεός μου , κεκράξομαι ἡμέρας , καὶ οὐκ εἰσακούσῃ , καὶ νυκτός , καὶ οὐκ εἰς ἄνοιαν ἐμοί . Καὶ ὁ παρὼν δὲ ψαλμός φησιν · ἡμέρας ἐκέκραξα καὶ ἐν νυκτὶ ἐναντίον σου . Kαί μοι δοκεῖ τὸ λόγιον τὸν βίον τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ὑπογράφειν διὰ πάσης οὐ μόνον ἡμέρας , ἀλλὰ καὶ νυκτὸς ἀνακειμένου τῷ θεῷ . ἔχει δὲ καὶ ἐν τοῖς εὐαγγελίοις , ὅπως ταῖς εὐχαῖς διὰ παντὸς ἐσχόλαζεν . ἐπὶ δὲ τοῦ παρόντος δέεται τοῦ πατρὸς καὶ ἀξιοῖ κλῖναι τὸ οὖς πρὸς τὴν δέησιν αὐτοῦ · τουτέστιν ἐπινεῦσαι τοῖς αἰτήμασιν αὐτοῦ . καὶ τοῦτ’ εὔχεται , ὡς ἂν μέλλων ὑπὲρ ἁπάντων τῶν ἐθνῶν αὐτὸς ἑαυτὸν τῷ πατρὶ προσφέρειν θυσίαν . Πολλὰ δὲ περὶ τοῦ ἰδίου θανάτου μέλλων ἑξῆς διεξιέναι ὁρῶν τε τὴν μετὰ θάνατον διαδεξομένην αὐτὸν σωτηρίαν εἰκότως τὴν ἀπαρχὴν τοῦ ψαλμοῦ τῇ αὐτοῦ σωτηρίᾳ προλαβὼν ἀνατίθησι · διό φησιν · κύριε ὁ θεὸς τῆς σωτηρίας μου .
Lemmas: κύριος ὁ θεός ὁ σωτηρία ἐγώ , ἡμέρα κράζω καί ἐν νύξ ἐναντίος σύ . εἰσέρχομαι ἐναντίος σύ ὁ προσευχή ἐγώ , κλίνω ὁ οὖς σύ εἰς ὁ δέησις ἐγώ . ἐν ὁ κα´ ψαλμός καί αὐτός εἰς ὁ Χριστός ἀναφέρω καί ὁ πάθος αὐτός σαφῶς προφητεύω , ὅσπερ διά ὁ ἀρχή παρίστημι ὁ λόγος φάσκω · ὁ θεός , ὁ θεός ἐγώ , προέχω ἐγώ · ἵνα τίς εγκαταλείπω ἐγώ ; ὅς καί μαρτυρέω κατά λέξις ἐπί ὁ πάθος ὁ σωτήρ ἐγώ εἴρω · μετά ὁ ἀρχή ἑξῆς ἐπιλέγω · ὁ θεός ἐγώ , κράζω ἡμέρα , καί οὐ εἰσακούω , καί νύξ , καί οὐ εἰς ἄνοια ἐγώ . καί ὁ πάρειμι δέ ψαλμός φημί · ἡμέρα κράζω καί ἐν νύξ ἐναντίος σύ . ἄα ἐγώ δοκέω ὁ λόγιος ὁ βίος ὁ ἐνανθρώπησις ὁ σωτήρ ἐγώ ὑπογράφω διά πᾶς οὖον μόνος ἡμέρα , ἀλλά καί νύξ ἀνάκειμαι ὁ θεός . ἔχω δέ καί ἐν ὁ εὐαγγέλιον , ὅπως ὁ εὐχή διά πᾶς σχολάζω . ἐπί δέ ὁ πάρειμι δήω ὁ πατήρ καί ἀξιόω κλίνη ὁ οὖς πρός ὁ δέησις αὐτός · τουτέστιν ἐπινάω ὁ αἴτημα αὐτός . καί οὗτος εὔχομαι , ὡς εἄν μέλλω ὑπέρ ἅπας ὁ ἔθνος αὐτός ἑαυτοῦ ὁ πατήρ προσφέρω θυσία . Πολύς δέ περί ὁ ἴδιος θάνατος μέλλω ἑξῆς διεξιέναι ὁράω τε ὁ μετά θάνατος διαδέχομαι αὐτός σωτηρία εἰκότως ὁ ἀπαρχή ὁ ψαλμός ὁ αὐτός σωτηρία προλαμβάνω ἀνατίθημι · διό φημί · κύριος ὁ θεός ὁ σωτηρία ἐγώ .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_87.5
Ἔθεντό με ἐν λάκκῳ κατωτάτῳ , ἐν σκοτεινοῖς καὶ ἐν σκιᾷ θανάτου . Ἀντὶ τοῦ · ἔθεντό με , ὁ μὲν Ἀκύλας · ἔθου με , ὁ δὲ Σύμμαχος · ἔταξάς με , ἐκδεδώκασι . δι’ ὧν παρίστησιν , ὅτι νεύματι τοῦ πατρὸς καὶ βουλῇ , οὐχ ἁπλῶς εἰς τὸν θάνατον , οὐδὲ εἰς τὸν ᾅδην καὶ τὸν καλούμενον λάκκον κατελή λυθεν , ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ βαθύτατα καὶ τὰ κατώτατα καὶ τὰ ἔσχατα , ὡς ἂν εἴποι τις , τῶν ἐκεῖ χωρίων . παρίστησι δὲ τοῦτο καὶ αὐτὸς ἐν τοῖς εὐαγγελίοις φάσκων · δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ποιῆσαι ἐν τῇ καρδίᾳ τῆς γῆς τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας . Ἀντὶ δὲ τοῦ · ἐν σκοτεινοῖς καὶ ἐν σκιᾷ θανάτου , ὁ Ἀκύλας · ἐν σκοτεινοῖς , φησίν , καὶ ἐν βυθοῖς , ὁ δὲ Σύμμαχος · ἐν σκοτεινοῖς ἐσκεπασμένον , ἡ δὲ ε΄ ἔκδοσις · ἐν σκοτεινοῖς ἐν καταδύτοις . τοῦτο δέ μοι παρα τετήρηται ἀναγκαίως , ὡς ἂν μή τις ὑπολάβῃ μὴ ἐν θανάτῳ αὐτὸν γεγονέναι διὰ τὸ λέγεσθαι παρὰ τοῖς ο΄ · ἐν σκοτεινοῖς καὶ ἐν σκιᾷ θανάτου . δέδεικται γάρ , ὅτι ἐν ἐσκοτισμένοις καὶ βυθοῖς καὶ καταδύτοις αὐτοῦ τοῦ θανάτου γέγονε · διόπερ οὔτε τὸ Ἑβραϊκὸν οὔτε οἱ λοιποὶ ἑρμηνευταὶ σκιὰν θανάτου ἡρμήνευσαν . τὸν γὰρ παρόντα βίον καὶ τὴν ἐνεστῶσαν ζωὴν πολλάκις ὁ λόγος σκιὰν θανάτου εἴωθεν ἀποκαλεῖν . ἐνταῦθα δὲ ὁ σωτὴρ ἐν αὐτῷ τῷ θανάτῳ γεγονὼς πᾶσαν αὐτοῦ τὴν οἰκονομίαν διαγράφει .
Lemmas: τίθημι ἐγώ ἐν λάκκος κάτος , ἐν σκοτεινός καί ἐν σκιά θάνατος . ἀντί ὁ · τίθημι ἐγώ , ὁ μέν Ἀκύλας · τίθημι ἐγώ , ὁ δέ Σύμμαχος · τάσσω ἐγώ , ἐκδίδωμι . διά ὅς παρίστημι , ὅτι νεῦμα ὁ πατήρ καί βουλή , οὐ ἁπλόος εἰς ὁ θάνατος , οὐδέ εἰς ὁ ᾍδης καί ὁ καλέω λάκκος Κατελής λύω , ἀλλά καί εἰς ὁ βαθύς καί ὁ κάτος καί ὁ ἔσχατος , ὡς εἄν εἶπον τις , ὁ ἐκεῖ χωρίον . παρίστημι δέ οὗτος καί αὐτός ἐν ὁ εὐαγγέλιον φάσκω · δεῖ ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ποιέω ἐν ὁ Καρδία ὁ γῆ τρεῖς ἡμέρα καί τρεῖς νύξ . ἀντί δέ ὁ · ἐν σκοτεινός καί ἐν σκιά θάνατος , ὁ Ἀκύλας · ἐν σκοτεινός , φημί , καί ἐν βυθός , ὁ δέ Σύμμαχος · ἐν σκοτεινός σκεπάζω , ὁ δέ Ε΄ ἔκδοσις · ἐν σκοτεινός ἐν κατάδυτος . οὗτος δέ ἐγώ παρά τηρέω ἀναγκαῖος , ὡς εἄν μή τις ὑπολαμβάνω μή ἐν θάνατος αὐτός γίγνομαι διά ὁ λέγω παρά ὁ Ο΄ · ἐν σκοτεινός καί ἐν σκιά θάνατος . δείκνυμι γάρ , ὅτι ἐν σκοτίζω καί βυθός καί κατάδυτος αὐτός ὁ θάνατος γίγνομαι · διόπερ οὔτε ὁ ἑβραικός οὔτε ὁ λοιπός ἑρμηνευτής σκιά θάνατος ἑρμηνεύω . ὁ γάρ πάρειμι βίος καί ὁ ἐνίστημι ζωή πολλάκις ὁ λόγος σκιά θάνατος εἴωθα ἀποκαλέω . ἐνταῦθα δέ ὁ σωτήρ ἐν αὐτός ὁ θάνατος γίγνομαι πᾶς αὐτός ὁ οἰκονομία διαγράφω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_87.7
Οἱ ὀφθαλμοί μου ἠσθένησαν ἀπὸ πτωχείας · ἐκέκραξα πρὸς σέ , κύριε , ὅλην τὴν ἡμέραν , διεπέτασα πρὸς σὲ τὰς χεῖράς μου . Σαφέστερον καὶ ταῦτα ὁ Σύμμαχος ἐξέδωκεν εἰπών · ὁ ὀφθαλμός μου ἐξέρρευσεν ἀπὸ τῆς κακώσεως · ἐπεκαλεσάμην σε καθ’ ἑκάστην ἡμέραν , διεπέτασα πρὸς σὲ τὰς χεῖράς μου . Ἀπεκλᾴετο γὰρ ἀεὶ τὰς τῶν ἀνθρώπων ταλαιπωρίας καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἑαυτοῦ κατεπόνει δάκρυσι πενθῶν τὴν ἀπώλειαν τῶν μὴ καταδεξαμένων αὐτόν . καὶ ὡς τὴν Ἱερουσαλὴμ ἀπεκλαύσατο , οὕτως εἰκὸς ἦν καὶ τοῦ προδεδωκότος αὐτὸν ἀποστόλου τὴν ἀπόπτωσιν καὶ τοῦ παντὸς Ἰουδαίων ἔθνους τὴν ἀποβολὴν καὶ τῶν λοιπῶν τῶν ἀπολλυμένων τὸν ὄλεθρον , οἷα φιλάνθρωπον καὶ παναγάθου πατρὸς υἱὸν ἀποκαλέσασθαι · δι’ οὗ καὶ τὰς χεῖρας ἐξήπλου καὶ φωνὰς ἀνέπεμπε βοῶν ἐν ταῖς πρὸς τὸν πατέρα προσευχαῖς στεναγμοῖς ἀλαλήτοις ὑπερεντυγχάνων τῷ πατρί . Καὶ ἄλλως δὲ ὀφθαλμὸν αὐτοῦ ἢ ὀφθαλμοὺς ἀσθενήσαντας οὐκ ἂν ἁμάρτοις εἶναι εἰπὼν τοὺς ἀποστόλους , εἰ δὴ σῶμα αὐτοῦ ὁ πᾶς ὁ λαὸς αὐτοῦ τυγχάνει , ὡς ἐδίδαξεν ὁ εἰπών · ὑμεῖς δὲ πάντες σῶμα Χριστοῦ , καὶ μέλη ἐκ μέρους . χεῖρας δὲ αὐτοῦ τὰς πράξεις , ἃς ἐνήργει εἰς δόξαν τοῦ πατρός , διεπετάννυεν ἐξαπλῶν αὐτὰς τῷ μόνῳ θεάσασθαι αὐτὰς δυναμένῳ · ἀλλὰ καὶ ἐν ταῖς συνεχέσιν εὐχαῖς ἔν τε τῷ πάθει τὰς χεῖρας διεπέτασεν ὑπὲρ τοῦ κόσμου , οὗ περιῄρει τὴν ἁμαρτίαν , τὸν πατέρα ἱλασκόμενος .
Lemmas: ὁ ὀφθαλμός ἐγώ ἀσθενέω ἀπό πτωχεία · κράζω πρός σός , κύριος , ὅλος ὁ ἡμέρα , διαπετάννυμι πρός σύ ὁ χείρ ἐγώ . σαφής καί οὗτος ὁ Σύμμαχος ἐκδίδωμι εἶπον · ὁ ὀφθαλμός ἐγώ ἐκρέω ἀπό ὁ κάκωσις · ἐπικαλέω σύ κατά ἕκαστος ἡμέρα , διαπετάννυμι πρός σύ ὁ χείρ ἐγώ . Ἀπεκλᾴετο γάρ ἀεί ὁ ὁ ἄνθρωπος ταλαιπωρία καί ὁ ὀφθαλμός ἑαυτοῦ καταπονέω δάκρυ πένθος ὁ ἀπώλεια ὁ μή καταδέχομαι αὐτός . καί ὡς ὁ Ἱεροσόλυμα ἀποκλαίω , οὕτως εἰκός εἰμί καί ὁ προδίδωμι αὐτός ἀπόστολος ὁ ἀπόπτωσις καί ὁ πᾶς Ἰουδαῖος ἔθνος ὁ ἀποβολή καί ὁ λοιπός ὁ ἀπόλλυμι ὁ ὄλεθρος , οἷος φιλάνθρωπον καί πανάγαθος πατήρ υἱός ἀποκαλέω · διά ὅς καί ὁ χείρ ἑξαπλόω καί φωνή ἀναπέμπω βοῦς ἐν ὁ πρός ὁ πατήρ προσευχή στεναγμός ἀλάλητος ὑπερεντυγχάνω ὁ πατήρ . καί ἄλλως δέ ὀφθαλμός αὐτός ἢ ὀφθαλμός ἀσθενέω οὐ εἄν ἁμαρτάνω εἰμί εἶπον ὁ ἀπόστολος , εἰμί δή σῶμα αὐτός ὁ πᾶς ὁ λαός αὐτός τυγχάνω , ὡς διδάσκω ὁ εἶπον · σύ δέ πᾶς σῶμα Χριστός , καί μέλος ἐκ μέρος . χείρ δέ αὐτός ὁ πρᾶξις , ὅς ἐνεργέω εἰς δόξα ὁ πατήρ , διαπετάννυμι εξαπλός αὐτός ὁ μόνος θεάομαι αὐτός δύναμαι · ἀλλά καί ἐν ὁ συνεχής εὐχή ἐν τε ὁ πάθος ὁ χείρ διαπετάννυμι ὑπέρ ὁ κόσμος , ὅς περιαιρέω ὁ ἁμαρτία , ὁ πατήρ ἱλάσκομαι .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_87.9
Καὶ ἐγὼ πρὸς σὲ ἐκέκραξα , καὶ τὸ πρωῒ ἡ προσευχή μου προφθάσει σε . Ὥσπερ ἐν τῷ κα ψαλμῷ σαφῶς ἐκ προσώπου τοῦ σωτῆρος ἡμῶν εἰρημένῳ κατὰ τὴν προγραφὴν λέλεκτο · ὑπὲρ τῆς ἀντιλήψεως τῆς ἑωθινῆς , τοῦ λόγου τὴν ἀνάστασιν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν αἰνιττομένου κατὰ τὴν ἑωθινὴν ὥραν γεγενημένην , οὕτω καὶ νῦν ταὐτὸν σημαίνεσθαι ἡγοῦμαι διὰ τούτου · πρωῒ ἡ προσευχή μου προφθάσει σε , δηλοῦντος τοῦ λόγου , ὅτι μὴ ἄλλῳ καιρῷ τὰ τῆς προσευχῆς τοῦ σωτῆρος εἰς ἔργα ἐχώρει ἢ κατὰ τὴν ἕω καὶ τὸ πρωῒ , ὅτε καὶ τὰ τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως γεγενῆσθαι μεμαρτύρηται . δι’ ὃ οὔτε ἑσπέρας οὔτε μεσημβρίας οὔτε ἄλλῳ τινὶ καιρῷ , ἀλλὰ τῷ πρωΐ , φησίν , ἡ προσευχή μου προφθάσει σε .
Lemmas: καί ἐγώ πρός σύ κράζω , καί ὁ πρωΐ ὁ προσευχή ἐγώ προφθάνω σύ . ὥσπερ ἐν ὁ ἄν ψαλμός σαφῶς ἐκ πρόσωπον ὁ σωτήρ ἐγώ εἴρω κατά ὁ προγραφή λέγω · ὑπέρ ὁ ἀντίληψις ὁ ἑωθινός , ὁ λόγος ὁ ἀνάστασις ὁ σωτήρ ἐγώ αἰνίσσομαι κατά ὁ ἑωθινός ὥρα γίγνομαι , οὗτος καί νῦν αὐτός σημαίνω ἡγέομαι διά οὗτος · πρωΐ ὁ προσευχή ἐγώ προφθάνω σύ , δηλόω ὁ λόγος , ὅτι μή ἄλλος καιρός ὁ ὁ προσευχή ὁ σωτήρ εἰς ἔργον χωρέω ἢ κατά ὁ ἠώς καί ὁ πρωΐ , ὅτε καί ὁ ὁ ἐκ νεκρός ἀνάστασις γίγνομαι μαρτυρέω . διά ὅς οὔτε ἑσπέρα οὔτε μεσημβρία οὔτε ἄλλος τις καιρός , ἀλλά ὁ πρωΐ , φημί , ὁ προσευχή ἐγώ προφθάνω σύ .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_87.10
Ἵνα τί , κύριε , ἀπωθεῖς τὴν ψυχήν μου , ἀποστρέφεις τὸ πρόσωπόν σου ἀπ’ ἐμοῦ ; Καὶ ἐν τῷ κα ἔλεγε τό · ὁ θεός , ὁ θεός μου , πρόσχες μοι · ἵνα τί ἐγκατέλειπές με ; Λέγει δὲ ἐν τούτοις · ἵνα τί , ἐρωτηματικῶς πυνθανόμενος , δι’ ἣν αἰτίαν ἐγκαταλέλειπται ὑπὸ τοῦ πατρὸς , καὶ ἵνα τί ἀπώσατο αὐτοῦ τὴν ψυχήν , ὡς ἂν καὶ ἡμεῖς , εἴ ποτε διαποροῖμεν , δι’ ἣν αἰτίαν ὁ θεὸς τοῦ ἰδίου υἱοῦ οὐκ ἐφείσατο , ἀλλὰ παρέδωκεν αὐτὸν θελήσας ὑποχείριον ἀνθρώποις γενέσθαι ( τοῦτο γὰρ ἦν τὸ καταλιπεῖν αὐτὸν καὶ ἀπώσασθαι ) , μανθάνοιμεν , ὅτι τοῦτο πᾶν ὑπὲρ ἡμῶν γέγονεν , ὡς ἐδίδαξεν ὁ ἀπόστολος εἰπών · ἀλλ’ ὑπὲρ ἡμῶν πάντων , ἵνα γένηται ἀμνὸς θεοῦ καὶ πρόβατον ἱερουργούμενον ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου σωτηρίας . διόπερ ἔλεγε καὶ ὁ προφήτης · καὶ κύριος παρέδωκεν αὐτὸν ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν · καὶ οὗτος τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει καὶ περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται · καὶ αὐτὸς ἐτραυματίσθη διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν καὶ μεμαλάκισται διὰ τὰς ἀνομίας ἡμῶν · τῷ μώλωπι αὐτοῦ ἡμεῖς ἰάθημεν . Ἐπιφέρει δὲ λέγων ἐν κα · ὁ θεός , κεκράξομαι ἡμέρας , καὶ οὐκ εἰσακούσῃ , καὶ νυκτός , καὶ οὐκ εἰς ἄνοιαν ἐμοί . Καὶ ἐν τοῖς προκειμένοις · ἀποστρέφεις τὸ πρόσωπόν σου ἀπ’ ἐμοῦ . Ὅμοια δὲ ἡγοῦμαι εἶναι ταῦτα τοῖς ἐν τῷ εὐαγγελίῳ ἔργῳ τετελειωμένοις , ἔνθα διαστὰς τῶν μαθητῶν ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ προσευχόμενος καὶ λέγων · πάτερ , εἰ δυνατόν , παρελθέτω τὸ ποτήριον τοῦτο ἀπ’ ἐμοῦ · πλὴν οὐχ ὡς ἐγὼ θέλω , ἀλλ’ ὡς σύ , καὶ πάλιν · πάτερ , εἰ οὐ δύναται τοῦτο παρελθεῖν , ἐὰν μὴ αὐτὸ πίω , γενηθήτω τὸ θέλημά σου .
Lemmas: ἵνα τίς , κύριος , ἀπωθέω ὁ Ψυχή ἐγώ , ἀποστρέφω ὁ πρόσωπον σύ ἀπό ἐγώ ; καί ἐν ὁ ἄν λέγω ὁ · ὁ θεός , ὁ θεός ἐγώ , προέχω ἐγώ · ἵνα τίς εγκαταλείπω ἐγώ ; λέγος δέ ἐν οὗτος · ἵνα τίς , ἐρωτηματικός πυνθάνομαι , διά ὅς αἴτιος ἐγκαταλείπω ὑπό ὁ πατήρ , καί ἵνα τίς ἀπωθέω αὐτός ὁ Ψυχή , ὡς εἄν καί ἐγώ , εἰμί ποτός διαπορέω , διά ὅς αἴτιος ὁ θεός ὁ ἴδιος υἱός οὐ φείδομαι , ἀλλά παραδίδωμι αὐτός ἐθέλω ὑποχείριος ἄνθρωπος γίγνομαι ( οὗτος γάρ εἰμί ὁ καταλείπω αὐτός καί ἀπωθέω ) , μανθάνω , ὅτι οὗτος πᾶς ὑπέρ ἐγώ γίγνομαι , ὡς διδάσκω ὁ ἀπόστολος εἶπον · ἀλλά ὑπέρ ἐγώ πᾶς , ἵνα γίγνομαι ἀμνός θεός καί πρόβατον ἱερουργέω ὑπέρ ὁ ὁ κόσμος σωτηρία . διόπερ λέγω καί ὁ προφήτης · καί κύριος παραδίδωμι αὐτός ὁ ἁμαρτία ἐγώ · καί οὗτος ὁ ἁμαρτία ἐγώ φέρω καί περί ἐγώ ὀδυνάω · καί αὐτός τραυματίζω διά ὁ ἁμαρτία ἐγώ καί μαλακίζομαι διά ὁ ἀνομία ἐγώ · ὁ μώλωψ αὐτός ἐγώ ἰάομαι . ἐπιφέρω δέ λέγω ἐν ἄν · ὁ θεός , κράζω ἡμέρα , καί οὐ εἰσακούω , καί νύξ , καί οὐ εἰς ἄνοια ἐγώ . καί ἐν ὁ πρόκειμαι · ἀποστρέφω ὁ πρόσωπον σύ ἀπό ἐγώ . ὅμοιος δέ ἡγέομαι εἰμί οὗτος ὁ ἐν ὁ εὐαγγέλιον ἔργον τελειόω , ἔνθα διίστημι ὁ μαθητής πίπτω ἐπί πρόσωπον αὐτός προσεύχομαι καί λέγω · πατήρ , εἰμί δυνατός , παρέρχομαι ὁ ποτήριον οὗτος ἀπό ἐγώ · πλήν οὐ ὡς ἐγώ ἐθέλω , ἀλλά ὡς σῦς , καί πάλιν · πατήρ , εἰμί οὖον δύναμαι οὗτος παρέρχομαι , ἐάν μή αὐτός πίνω , γίγνομαι ὁ θέλημα σύ .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_88.2
Ὅτι εἶπας · εἰς τὸν αἰῶνα ἔλεος οἰκο δομηθήσεται , ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἑτοιμασθήσεται ἡ ἀλήθειά σου . Ἀντὶ τοῦ · ὅτι εἶπας , ὁ μὲν Ἀκύλας ἡρμήνευσεν · ὅτι εἶπα , ὁ δὲ Σύμμαχος · ὅτι εἶπον , καὶ ὁ Θεοδοτίων ὁμοίως · ὅτι εἶπον , καὶ ἡ πέμπτη ἔκδοσις · ὅτι εἶπα , ὡς ἐκ προσώπου τοῦ προφήτου λεγομένου τοῦ λόγου . οὗτος δὲ ἦν Αἰθὰν ὁ Ἐσδραΐτης , ὡς ἡ προγραφὴ παρίστησι . Τοιαύτην δέ τινα διάνοιαν ὑποβάλοι ἂν ὁ προφήτης · φθάσας ἤδη πρότερον εἶπον , ὅτι τὰ ἐλέη τοῦ κυρίου εἰς τὸν αἰῶνα ᾄσομαι . τοῦτο δὲ πῶς ποτ’ ἂν γένοιτο ἢ τοῦ πρώτου ἐλέους τοῦ θεοῦ τοῦ ἐξ ἀρχῆς καὶ ἀπὸ πρώτης κοσμογονίας καταβληθέντος εἰς ἀνθρώπους , ἐπίδοσιν κατὰ χρόνους λαμ βάνοντος καὶ δίκην οἰκοδομῆς αὔξοντος ; αὔξει γὰρ ὁσημέραι τὸ ἔλεος τοῦ θεοῦ εἰς ἀνθρώπους καὶ δίκην οἰκοδομῆς προκόπτει καὶ οἰκοδομεῖται κατὰ γενεὰν καὶ γενεάν . ἐπειδὴ τοίνυν εἶπον καὶ διεβεβαιωσάμην , ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος τοῦ θεοῦ οἰκοδομηθήσεται , καὶ διὰ τοῦτο τὰ ἐλέη αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα ᾄσομαι , οὐ προσήκει ἀγνοεῖν , ὅτι τοῦ λόγου ἡ ἀλήθεια ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἑτοιμασθήσεται . τὰ γὰρ περίγεια πράγματα καὶ ἡ ἐν ἀνθρώποις κακία δόξειεν ἂν μὴ πάνυ τι ἐμφαίνειν τὸ ἀκριβὲς τοῦ λόγου , τῷ πολλὴν ἀνωμαλίαν εἶναι δοκεῖν κατὰ τὸν ἀνθρώπινον βίον . Ἀλλ’ ἐπειδήπερ αἱ ἐπαγγελίαι τοῦ θεοῦ αἱ πρὸς τὸν Δαυὶδ γεγενημέναι θεῖαι καὶ οὐράνιοι τυγχάνουσι καὶ οὐχ , ὡς ἂν ὑπολάβοιεν Ἰουδαίων παῖδες , γεώδεις καὶ σωματικαί , εἰκότως διὰ τοῦτο προδιαστέλλεται ὁ προφήτης , ὅτι μὴ ἐπὶ τῆς γῆς , ἀλλ’ ἐν αὐτοῖς οὐρανοῖς ἡ ἀλήθεια τῶν ἐπαγγελιῶν τοῦ θεοῦ ἑτοιμασθήσεται . διόπερ ὁ Σύμμαχος σαφέστερον ἡρμήνευσεν εἰπών · ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἑδρασθήσεται ἡ ἀλήθειά σου .
Lemmas: ὅτι2 εἶπον · εἰς ὁ αἰών ἔλεος οἰκος δομέω , ἐν ὁ οὐρανός ἑτοιμάζω ὁ ἀλήθεια σύ . ἀντί ὁ · ὅτι εἶπον , ὁ μέν Ἀκύλας ἑρμηνεύω · ὅτι εἶπον , ὁ δέ Σύμμαχος · ὅτι εἶπον , καί ὁ Θεοδοτίων ὁμοίως · ὅτι εἶπον , καί ὁ πέμπτος ἔκδοσις · ὅτι εἶπον , ὡς ἐκ πρόσωπον ὁ προφήτης λέγω ὁ λόγος . οὗτος δέ εἰμί Αἰθάν ὁ εσδραιος , ὡς ὁ προγραφή παρίστημι . τοιοῦτος δέ τις διάνοια ὑποβάλλω εἄν ὁ προφήτης · φθάνω ἤδη πρότερος εἶπον , ὅτι ὁ ἔλεος ὁ κύριος εἰς ὁ αἰών ἀείδω . οὗτος δέ πῶς πρός εἄν γίγνομαι ἢ ὁ πρῶτος ἔλεος ὁ θεός ὁ ἐκ ἀρχή καί ἀπό πρῶτος κοσμογονία καταβάλλω εἰς ἄνθρωπος , ἐπίδοσις κατά χρόνος Λαμ βαίνω καί δίκη οἰκοδομεύς αὐξάνω ; αὐξάνω γάρ ὁσημέραι ὁ ἔλεος ὁ θεός εἰς ἄνθρωπος καί δίκη οἰκοδομεύς προκόπτω καί οἰκοδομέω κατά γενεά καί γενεά . ἐπεί τοίνυν εἶπον καί διαβεβαιόω , ὅτι εἰς ὁ αἰών ὁ ἔλεος ὁ θεός οἰκοδομέω , καί διά οὗτος ὁ ἔλεος αὐτός εἰς ὁ αἰών ἀείδω , οὖον προσήκω ἀγνοέω , ὅτι ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια ἐν ὁ οὐρανός ἑτοιμάζω . ὁ γάρ περίγειος πρᾶγμα καί ὁ ἐν ἄνθρωπος κακία δοκέω εἄν μή πάνυ τίς ἐμφαίνω ὁ ἀκριβής ὁ λόγος , ὁ πολύς ἀνωμαλία εἰμί δοκέω κατά ὁ ἀνθρώπινος βίος . ἀλλά ἐπεί ὁ ἐπαγγελία ὁ θεός ὁ πρός ὁ Δαυίδ γίγνομαι θεῖος καί οὐράνιος τυγχάνω καί οὐ , ὡς εἄν ὑπολαμβάνω Ἰουδαῖος παῖς , γεώδης καί σωματικός , εἰκότως διά οὗτος προδιαστέλλω ὁ προφήτης , ὅτι μή ἐπί ὁ γῆ , ἀλλά ἐν αὐτός οὐρανός ὁ ἀλήθεια ὁ ἐπαγγελία ὁ θεός ἑτοιμάζω . διόπερ ὁ Σύμμαχος σαφής ἑρμηνεύω εἶπον · ἐν ὁ οὐρανός δράω ὁ ἀλήθεια σύ .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_89.3
Ἔθου τὰς ἀνομίας ἡμῶν ἐναντίον σου · ὁ αἰὼν ἡμῶν εἰς φωτισμὸν τοῦ προσώπου σου . ὅτι πᾶσαι αἱ ἡμέραι ἡμῶν ἐξέλιπον , καὶ ἐν τῇ ὀργῇ σου ἐξελίπομεν . Ὁ Σύμμαχος · προσέθηκας τὰς ἀνομίας ἡμῶν ἄντικρύς σου , τὰς ἀμελείας ἡμῶν φαίνεσθαι τῷ προσώπῳ σου . πᾶσαι γὰρ αἱ ἡμέραι ἡμῶν διέδρασαν , ἐν τῷ χόλῳ σου ἀνηλώθημεν . Καὶ ταῦτα λέγειν ἁρμόζει τῇ παρούσῃ καταστάσει τοῦ λαοῦ τοῦ ἐκ περιτομῆς . νῦν γὰρ ὡς ἀληθῶς πᾶσαι αἱ πρότεραι ἡμέραι αὐτῶν ἐξέλιπον , ὅτε ἡ ἑσπέρα αὐτοὺς κατέλαβε , καὶ ὅτε ἐξέλιπον ἐν τῇ ὀργῇ τοῦ θεοῦ . ἐπειδὴ πάλαι μὲν παρῄει καὶ ὑπερέβαινε τὰς ἀνομίας αὐτῶν , μετὰ δὲ τὴν κατὰ τοῦ σωτῆρος ἐπιβουλὴν ἐπληροῦτο εἰς αὐτοὺς τό · οὐκ ἔτι ἀνήσω τὰς ἁμαρτίας ὑμῶν . διό φασιν · ἔθου τὰς ἀνομίας ἡμῶν ἐναντίον σου , καί · ὁ αἰὼν ἡμῶν εἰς φωτισμὸν τοῦ προσώπου σου , ἀνθ’ οὗ σαφέστε ρον ὁ Σύμμαχος ἀπέδωκεν εἰπών · τὰς ἀμελείας ἡμῶν φαίνεσθαι τῷ προσώπῳ σου .
Lemmas: τίθημι ὁ ἀνομία ἐγώ ἐναντίος σύ · ὁ αἰών ἐγώ εἰς φωτισμός ὁ πρόσωπον σύ . ὅτι πᾶς ὁ ἡμέρα ἐγώ ἐκλείπω , καί ἐν ὁ ὀργή σύ ἐκλείπω . ὁ Σύμμαχος · προστίθημι ὁ ἀνομία ἐγώ ἄντικρυς σύ , ὁ ἀμέλεια ἐγώ φαίνω ὁ πρόσωπον σύ . πᾶς γάρ ὁ ἡμέρα ἐγώ διαδιδράσκω , ἐν ὁ χόλος σύ ἀναλίσκω . καί οὗτος λέγω ἁρμόζω ὁ πάρειμι κατάστασις ὁ λαός ὁ ἐκ περιτομή . νῦν γάρ ὡς ἀληθής πᾶς ὁ πρότερος ἡμέρα αὐτός ἐκλείπω , ὅτε ὁ ἑσπέρα αὐτός καταλαμβάνω , καί ὅτε ἐκλείπω ἐν ὁ ὀργή ὁ θεός . ἐπεί πάλαι μέν πάρειμι καί ὑπερβαίνω ὁ ἀνομία αὐτός , μετά δέ ὁ κατά ὁ σωτήρ ἐπιβουλή πληρόω εἰς αὐτός ὁ · οὐ ἔτι ἀνίημι ὁ ἁμαρτία σύ . διό φημί · τίθημι ὁ ἀνομία ἐγώ ἐναντίος σύ , καί · ὁ αἰών ἐγώ εἰς φωτισμός ὁ πρόσωπον σύ , ἀντί ὅς σαφής ἀντίμοιρος ὁ Σύμμαχος ἀποδίδωμι εἶπον · ὁ ἀμέλεια ἐγώ φαίνω ὁ πρόσωπον σύ .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_89.4
Τὰ ἔτη ἡμῶν ὡσεὶ ἀράχνη ἐμελέτων . αἱ ἡμέραι τῶν ἐτῶν ἡμῶν , ἐν αὐτοῖς ο ἔτη , ἐὰν δὲ ἐν δυναστείαις , ὀγδοήκοντα ἔτη , καὶ τὸ πλεῖον αὐτῶν κόπος καὶ πόνος . Ἐνταῦθα κατὰ καιρὸν παραθετέον τὴν Ἡσαΐου προφητείαν , δι’ ἧς φησιν · ᾠὰ ἀσπίδων ἔρρηξαν καὶ ἱστὸν ἀράχνης ὑφαίνουσιν . ταῦτα δὲ ἐθέσπιζεν ὁ προφήτης ἀναπέμπων τὸν λόγον ἐπὶ τὴν κατάστασιν τοῦ λαοῦ τὴν μετὰ τὴν παρουσίαν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν , καθ’ ἣν οἱ ἄρχοντες αὐτῶν δίκην ὄρνιθος τικτούσης τὰ ἐξ αὐτῶν ἀπογεννώμενα τοσαῦτα προβάλλονται , ὡς ἀσπίδος ὁμοιοῦσθαι γεννήμασι διὰ τὸν ἐνιέμενον ὑπ’ αὐτῶν τῆς κατὰ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν βλασφημίας ἰὸν καὶ τῆς ἄλλης εἰς αὐτὸν ἀπιστίας . Πάλαι μὲν οὖν ὕφαινον χιτῶνας τῷ ἀρχιερεῖ καὶ στολὰς ἁγίας , νῦν δὲ πᾶσαν τὴν ὑφὴν αὐτῶν καὶ τὴν διὰ τοῦ λόγου κατασκευαζομένην διδασκαλίαν , ἣν διὰ τῆς τῶν θείων γραφῶν συμπλοκῆς τε καὶ ὑφάνσεως προβάλλονται , ἀράχνης ὑφάσματι παρείκασεν ὁ προφητικὸς λόγος . διό φησιν · ἱστὸν ἀράχνης ὑφαίνουσι . καὶ ὁ παρὼν δὲ ψαλμὸς τὴν ἐκ προσώπου αὐτῶν περιέχων ἐξομολόγησὶν φησί · τὰ ἔτη ἡμῶν ὡσεὶ ἀράχνη ἐμελέτων . Ἄντικρυς γὰρ τὰς μελέτας τῶν γραφῶν , ἐν αἷς κατατρίβονται , καὶ τὰς δευτερώσεις , δι’ ὧν ὑφάσματά τινα διδασκαλίας δοκοῦσιν ἀπεργάζεσθαι , ἀράχνης ἀπείκασεν ἔργοις . Ἀλλὰ καὶ τὴν ζωὴν αὐτῶν μόνην φασὶν εἶναι τὴν πρόσκαιρον ἐν ο καὶ π ἔτεσι συμπεραιουμένην . τοῦτο δέ φασι τὴν αἰώνιον καὶ μέλλουσαν ζωὴν τὴν τοῖς θεοφιλέσιν ἐπαγγελλομένην ἀπογινώσκοντες .
Lemmas: ὁ ἔτος ἐγώ ὡσεί ἀράχνης μελετάω . ὁ ἡμέρα ὁ ἔτος ἐγώ , ἐν αὐτός ὁ ἔτος , ἐάν δέ ἐν δυναστεία , ὀγδοήκοντα ἔτος , καί ὁ πλείων αὐτός κόπος καί πόνος . ἐνταῦθα κατά καιρός παραθετέον ὁ Ἠσαΐας προφητεία , διά ὅς φημί · ᾠόν ἀσπίς ῥήγνυμι καί ἱστός ἀράχνης ὑφαίνω . οὗτος δέ θεσπίζω ὁ προφήτης ἀναπέμπω ὁ λόγος ἐπί ὁ κατάστασις ὁ λαός ὁ μετά ὁ παρουσία ὁ σωτήρ ἐγώ , κατά ὅς ὁ ἄρχω αὐτός δίκη ὄρνις τίκτω ὁ ἐκ αὐτός ἀπογίγνομαι τοσοῦτος προβάλλω , ὡς ἀσπίς ὁμοιόω γέννημα διά ὁ ἐνίημι ὑπό αὐτός ὁ κατά ὁ σωτήρ ἐγώ βλασφημία ἰός καί ὁ ἄλλος εἰς αὐτός ἀπιστία . Πάλη μέν οὖν ὑφαίνω χιτών ὁ ἀρχιερεύς καί στολή ἅγιος , νῦν δέ πᾶς ὁ ὑφή αὐτός καί ὁ διά ὁ λόγος κατασκευάζω διδασκαλία , ὅς διά ὁ ὁ θεῖον γραφεύς συμπλοκή τε καί ὕφανσις προβάλλω , ἀράχνης ὕφασμα παρεικάζω ὁ προφητικός λόγος . διό φημί · ἱστός ἀράχνης ὑφαίνω . καί ὁ πάρειμι δέ ψαλμός ὁ ἐκ πρόσωπον αὐτός περιέχω ἐξομολόγησις φημί · ὁ ἔτος ἐγώ ὡσεί ἀράχνης μελετάω . ἄντικρυς γάρ ὁ μελέτη ὁ γραφεύς , ἐν ὅς κατατρίβω , καί ὁ δευτέρωσις , διά ὅς ὕφασμα τις διδασκαλία δοκέω ἀπεργάζομαι , ἀράχνης ἀπεικάζω ἔργον . ἀλλά καί ὁ ζωή αὐτός μόνος φημί εἰμί ὁ πρόσκαιρος ἐν ὁ καί π ἔτος συμπεραίνω . οὗτος δέ φημί ὁ αἰώνιος καί μέλλω ζωή ὁ ὁ θεοφιλής ἐπαγγέλλω ἀπογιγνώσκω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_89.5
Ὅτι ἐπῆλθεν πραΰτης καὶ παιδευθησόμεθα . τίς γινώσκει τὸ κράτος τῆς ὀργῆς σου καὶ ἀπὸ τοῦ φόβου σου τὸν θυμόν σου ; ἐξαριθμήσασθαι τὴν δεξιάν σου οὕτω γνώρισον , καὶ τοὺς πεπαιδευμένους τῇ καρδίᾳ ἐν σοφίᾳ . Ἀντὶ τοῦ · ὅτι ἐπῆλθεν πραΰτης καὶ παιδευθησόμεθα , ὁ Σύμμαχός φησιν · τμηθέντες γὰρ ἄφνω ἐκπεταννύμεθα . Ἔχεται δὲ τῆς προδηλωθείσης διανοίας καὶ ὁ παρὼν λόγος . τὰ γὰρ ἔτη ἡμῶν , φησίν , τὰ τῆς προσκαίρου ζωῆς εἰς ο καὶ π ἀριθμὸν ἐτῶν συντείνει · καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἡμῶν ἐλπίς , μεθ’ ἣν οὐδεμία ἄλλη ἡμᾶς διαδέξεται . τμηθέντες γὰρ ἄφνω κατὰ τὴν τελευτὴν ἐκπεταννύμεθα . μετὰ δὲ ταῦτα , τί ποτε ἡμᾶς διαδέξεται , τίς οἶδεν ; τίς γὰρ ἑρμηνεῦσαι δύναται ἢ καὶ ἀκριβῶς γνῶναί τε καὶ ἐξειπεῖν , ὁποία τίς ἐστιν ἡ μετὰ ταῦτα τοὺς ἁμαρτωλοὺς καταληψομένη ὀργή ; διό φησι · τίς γινώσκει τὸ κράτος τῆς ὀργῆς σου καὶ ἀπὸ τοῦ φόβου σου τὸν θυμόν σου ; Tίς δὲ οἷός τέ ἐστιν ἐξαριθμήσασθαι τὴν δεξιάν σου ; ἀλλὰ σύ γε ἡμῖν ὁ θεὸς ἐντεῦθεν ἤδη γνώρισον τὴν δεξιάν σου εἰς τὸ δύνασθαι ἡμᾶς νοεῖν τε αὐτὴν καὶ τὰς δυνάμεις αὐτῆς ἀπαριθμεῖσθαι . Δεξιὰν δὲ θεοῦ τὸν Χριστὸν αὐτοῦ πολλάκις ἐδίδαξαν οἱ ἱεροὶ λόγοι . Παιδεύονται τοίνυν οἱ δηλούμενοι μετὰ τὴν ἐξομολόγησιν εὔχεσθαι καταξιωθῆναι πρῶτον μὲν τῆς τοῦ θεοῦ πραΰτητος , ὡς ἂν παιδευθεῖεν δι’ αὐτῆς , ἔπειτα τῆς δεξιᾶς αὐτοῦ , δηλαδὴ τῆς γνώσεως τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ τῶν τε παραδόξων αὐτοῦ δυνάμεων , ὡς ἂν βελτίους αὐτῶν γένοιντο ἀπὸ τῆς τούτων γνώσεως , καὶ ὡς ἂν παιδευθέντες τὴν διάνοιαν μετάσχοιεν τῆς τοῦ θεοῦ σοφίας . Χριστὸς δὲ θεοῦ δύναμις καὶ θεοῦ σοφία .
Lemmas: ὅτι2 ἐπέρχομαι πραότης καί παιδεύω . τίς γιγνώσκω ὁ κράτος ὁ ὀργή σύ καί ἀπό ὁ φόβος σύ ὁ θυμός σύ ; ἐξαριθμέω ὁ δεξιός σύ οὗτος γνωρίζω , καί ὁ παιδεύω ὁ Καρδία ἐν σοφία . ἀντί ὁ · ὅτι ἐπέρχομαι πραότης καί παιδεύω , ὁ Σύμμαχος φημί · τέμνω γάρ ἄφνω ἐκπετάννυμι . ἔχω δέ ὁ προδηλόω διάνοια καί ὁ πάρειμι λόγος . ὁ γάρ ἔτος ἐγώ , φημί , ὁ ὁ πρόσκαιρος ζωή εἰς ὁ καί π ἀριθμός ἔτος συντείνω · καί οὗτος εἰμί ὁ ἐγώ ἐλπίς , μετά ὅς οὐδείς ἄλλος ἐγώ διαδέχομαι . τέμνω γάρ ἄφνω κατά ὁ τελευτή ἐκπετάννυμι . μετά δέ οὗτος , τίς ποτός ἐγώ διαδέχομαι , τίς οἶδα ; τίς γάρ ἑρμηνεύω δύναμαι ἢ καί ἀκριβῶς γιγνώσκω τε καί ἐξεῖπον , ὁποῖος τίς εἰμί ὁ μετά οὗτος ὁ ἁμαρτωλός καταλαμβάνω ὀργή ; διό φημί · τίς γιγνώσκω ὁ κράτος ὁ ὀργή σύ καί ἀπό ὁ φόβος σύ ὁ θυμός σύ ; ὅς δέ οἷος τε εἰμί ἐξαριθμέω ὁ δεξιός σύ ; ἀλλά σῦς γε ἐγώ ὁ θεός ἐντεῦθεν ἤδη γνωρίζω ὁ δεξιός σύ εἰς ὁ δύναμαι ἐγώ νοέω τε αὐτός καί ὁ δύναμις αὐτός ἀπαριθμέω . Δεξιά δέ θεός ὁ Χριστός αὐτός πολλάκις διδάσκω ὁ ἱερός λόγος . παιδεύω τοίνυν ὁ δηλέομαι μετά ὁ ἐξομολόγησις εὔχομαι καταξιόω πρῶτος μέν ὁ ὁ θεός πραότης , ὡς εἄν παιδεύω διά αὐτός , ἔπειτα ὁ δεξιός αὐτός , δηλαδή ὁ γνῶσις ὁ Χριστός αὐτός ὁ τε παράδοξος αὐτός δύναμις , ὡς εἄν ἀγαθός αὐτός γίγνομαι ἀπό ὁ οὗτος γνῶσις , καί ὡς εἄν παιδεύω ὁ διάνοια μετέχω ὁ ὁ θεός σοφία . Χριστός δέ θεός δύναμις καί θεός σοφία .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_91.4
Ἐν τῷ ἀνατεῖλαι ἁμαρτωλοὺς ὡσεὶ χόρτον , καὶ διέκυψαν πάντες οἱ ἐργαζόμενοι τὴν ἀνομίαν , ὅπως ἂν ἐξολοθρευθῶσιν εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος . Ὁ μὲν ἄφρων καὶ ἀσύνετος ὁρῶν ἀσεβεῖς εὐθυμουμένους , δικαίους δὲ καὶ εὐσεβεῖς κακουμένους οὐ συνίησι τοὺς τῆς προνοίας λόγους , ἀλλ’ εὐθὺς ἐπ’ ἀσεβεῖς τρέπεται λογισμοὺς ἐκπίπτων εἰς ἀθεότητα · ἐγὼ δὲ τῷ ποιήματί σου ἐνορῶν καὶ τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν σου μετὰ τῶν ἄλλων συνεῖδον , ὅτι τὸ τέλος τῶν κατὰ τὸν βίον εὐθυμούντων ἀσεβῶν ὄλεθρον περιέχει καὶ ἀπώλειαν · διὸ πολὺ πλέον τοὺς τῆς θείας κρίσεως λόγους ὑπερεκπλήττομαι . Ὥσπερ γοῦν χόρτος καὶ τὰ ἀπὸ γῆς ἄνθη πρὸς ὀλίγον ὡραῖα φαίνεται καὶ θέλγει τὴν ὅρασιν καὶ τὴν αἴσθησιν ἅπαντα , ὅσον δὲ οὐδέπω μεταβάλλει καὶ τρέπεται φθίνει τε ῥᾷστα καὶ ἀπόλλυται , τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ οἱ παρὰ τοῖς πολλοῖς θαυμαζόμενοι ἁμαρτωλοὶ ἅμα τε ἀνέτειλαν καὶ πρὸς ὀλίγον ἀνθήσαντες διέκυψαν ἐφάνησάν τε τίνες ποτέ εἰσι καὶ ὁποίας προαιρέσεως · εἶτ’ οὐκ εἰς μακρὸν αὐτοὺς μετῆλθεν οὐκέτι βραχὺς καὶ πρόσκαιρος ὄλεθρος , ἀλλὰ διηνεκὴς ἀπώλεια . ἐπειδήπερ ἡ σὴ δικαιοκρισία τοῖς ἀνθρωπίνοις ἐφέστηκε πράγμασι , διὸ δὴ μάλιστα συγκεχωρῆσθαι τοῖς ἁμαρτωλοῖς καὶ τοῖς ἐργαζομένοις τὴν ἀνομίαν τὸ ἀνατεῖλαι καὶ διακῦψαι ἡγοῦμαι , ὡς ἂν ἐλεγχθείη αὐτῶν ἡ προαίρεσις οὐ καλῶς τοῖς τοῦ θεοῦ δωρήμασι κεχρημένη . διόπερ ἔνδικος αὐτοὺς ὄλεθρος αἰώνιος διαδέξεται .
Lemmas: ἐν ὁ ἀνατέλλω ἁμαρτωλός ὡσεί χόρτος , καί διακύπτω πᾶς ὁ ἐργάζομαι ὁ ἀνομία , ὅπως εἄν ἐξολοθρεύω εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ὁ μέν ἄφρων καί ἀσύνετος ὁράω ἀσεβής εὐθυμέω , Δίκαιος δέ καί εὐσεβής κακόω οὖον συνίημι ὁ ὁ πρόνοια λόγος , ἀλλά εὐθύς ἐπί ἀσεβής τρέπω λογισμός ἐκπίπτω εἰς ἀθεότης · ἐγώ δέ ὁ ποίημα σύ ἐνοράω καί ὁ ἔργον ὁ χείρ σύ μετά ὁ ἄλλος συνεῖδον , ὅτι ὁ τέλος ὁ κατά ὁ βίος εὐθυμέω ἀσεβής ὄλεθρος περιέχω καί ἀπώλεια · διό πολύς πλέω ὁ ὁ θεῖος κρίσις λόγος ὑπερεκπλήσσω . ὥσπερ γοῦν χόρτος καί ὁ ἀπό γῆ ἄνθος πρός ὀλίγος ὡραῖος φαίνω καί θέλγω ὁ ὅρασις καί ὁ αἴσθησις ἅπας , ὅσος δέ οὐδέπω μεταβάλλω καί τρέπω φθίω τε ῥᾳδίως καί ἀπόλλυμι , ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ παρά ὁ πολύς θαυμάζω ἁμαρτωλός ἅμα τε ἀνατέλλω καί πρός ὀλίγος ἀνθέω διακύπτω φαίνω τε τίς ποτός εἰμί καί ὁποῖος προαίρεσις · εἶτα οὐ εἰς μακρός αὐτός μετέρχομαι οὐκέτι βραχύς καί πρόσκαιρος ὄλεθρος , ἀλλά διηνεκής ἀπώλεια . ἐπεί ὁ σός δικαιοκρισία ὁ ἀνθρώπινος ἐφίστημι πρᾶγμα , διό δή μάλιστα συγχωρέω ὁ ἁμαρτωλός καί ὁ ἐργάζομαι ὁ ἀνομία ὁ ἀνατέλλω καί διακύπτω ἡγέομαι , ὡς εἄν ἐλέγχω αὐτός ὁ προαίρεσις οὖον καλῶς ὁ ὁ θεός δώρημα χράομαι . διόπερ Ἔνδικος αὐτός ὄλεθρος αἰώνιος διαδέχομαι .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_91.6
Δίκαιος ὡς φοίνιξ ἀνθήσει , ὡς ἡ κέδρος ἡ ἐν τῷ Λιβάνῳ πληθυνθήσεται . Οἱ μὲν ἁμαρτωλοὶ ὡσεὶ χόρτος ἐλέγοντο ἀνατέλλειν καὶ καταλλήλως τῷ παραδείγματι τοῦ χόρτου οὐκ εἰς μακρὸν διαφθείρεσθαι · ἅμα τε γὰρ ἀνέτειλεν ὁ χόρτος καὶ ἐξηράνθη καὶ τὸ ἄνθος ἐξέπεσεν , ὥσπερ οὖν καὶ ἡ τῶν ἁμαρτωλῶν ζωή τε καὶ δόξα · ὁ δὲ δίκαιος οὐ κατὰ τὸν χόρτον , ἀλλὰ φοίνικος δίκην ἀνθήσει , ἄνω που φέρων τὰς ῥίζας καὶ τὰς κομὰς οὐ χαμαὶ κειμένας , ἀλλ’ εἰς οὐρανὸν ἐκτεινομένας . τούτων μὲν οὖν ἕνεκα φοίνικι παραβληθείη ἂν ὁ δίκαιος . Οὐκ ἔτι δὲ καὶ τῷ μονοφυεῖ στελέχει τοῦ φοίνικος · πολυπληθεῖ γὰρ ἐν τοῖς κλάδοις τοῖς ἅμα αὐτῷ καὶ δι’ αὐτοῦ σωζομένοις , ὧν ἕνεκα παραβλητέον αὐτὸν τῇ κέδρῳ , οὐχ ἁπλῶς , ἀλλὰ τῇ ἐν τῷ Λιβάνῳ · πολλὴ δὲ αὕτη καὶ μεγαλοφυῶς πληθύουσα , ἅτε ἐν ὄρει φύουσα λιπαρωτάτῳ φέροντι καὶ τρέφοντι οὐρανομήκη φυτά . οὕτω δ’ οὖν καὶ ὁ δίκαιος μυρίους ἔχων τοὺς δι’ αὐτοῦ καὶ σὺν αὐτῷ σωζομένους . κατὰ τοῦτο μὲν ἂν εἴη ἐμφερὴς τῇ κέδρῳ , τῷ δὲ φοίνικι κατὰ τὰ ἄλλως δεδηλωμένα . ἀλλ’ οὐ τοιοῦτοι ἦσαν οἱ ἀσεβεῖς , οἱ ὡσεὶ χόρτος ἀνατέλλοντες καὶ παραχρῆμα ἀφανιζόμενοι .
Lemmas: Δίκαιος ὡς φοίνιξ ἀνθέω , ὡς ὁ κέδρος ὁ ἐν ὁ Λίβανος πληθύνω . ὁ μέν ἁμαρτωλός ὡσεί χόρτος λέγω ἀνατέλλω καί κατάλληλος ὁ παράδειγμα ὁ χόρτος οὐ εἰς μακρός διαφθείρω · ἅμα τε γάρ ἀνατέλλω ὁ χόρτος καί ξηραίνω καί ὁ ἄνθος ἐκπίπτω , ὥσπερ οὖν καί ὁ ὁ ἁμαρτωλός ζωή τε καί δόξα · ὁ δέ δίκαιος οὖον κατά ὁ χόρτος , ἀλλά Φοῖνιξ δίκη ἀνθέω , ἄνω ποῦ φέρω ὁ ῥίζα καί ὁ κομάω οὖον χαμαί κεῖμαι , ἀλλά εἰς οὐρανός ἐκτείνω . οὗτος μέν οὖν ἕνεκα Φοῖνιξ παραβάλλω εἄν ὁ δίκαιος . οὐ ἔτι δέ καί ὁ μονοφυής στέλεχος ὁ Φοῖνιξ · πολυπληθής γάρ ἐν ὁ κλάδος ὁ ἅμα αὐτός καί διά αὐτός σῴζω , ὅς ἕνεκα παραβλητέος αὐτός ὁ κέδρος , οὐ ἁπλόος , ἀλλά ὁ ἐν ὁ Λίβανος · πολύς δέ οὗτος καί μεγαλοφυῶς πληθύω , ἅτε ἐν ὄρος φύω λιπαρός φέρω καί τρέφω οὐρανομήκης φυτός . οὗτος δέ οὖν καί ὁ δίκαιος μυρίος ἔχω ὁ διά αὐτός καί σύν αὐτός σῴζω . κατά οὗτος μέν εἄν εἰμί ἐμφερής ὁ κέδρος , ὁ δέ Φοῖνιξ κατά ὁ ἄλλως δηλόω . ἀλλά οὖον τοιοῦτος εἰμί ὁ ἀσεβής , ὁ ὡσεί χόρτος ἀνατέλλω καί παραχρῆμα ἀφανίζω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_91.7
Πεφυτευμένοι ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ θεοῦ , ἐν ταῖς αὐλαῖς τοῦ θεοῦ ἡμῶν ἐξανθήσουσιν . Σπάνιος μὲν ὁ ἄκρως τέλειος ὁ καὶ δίκαιος ὠνομασμένος φοίνικι καὶ κέδρῳ παραβεβλημένος · ἐπεὶ δὲ μὴ πάντες τοιοῦτοι , ἰστέον ὅτι καὶ τῶν ἀτελεστέρων , πλὴν ἀλλὰ τῆς ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ θεοῦ φυτείας ἠξιωμένων , ἔσται τι ἀγαθὸν τέλος · ἐν γοῦν ταῖς αὐλαῖς τοῦ θεοῦ ἡμῶν ἐξανθήσουσιν . Νοήσεις δὲ καὶ τοῦτο οἶκον μέγαν κυρίου ἀκούων τὴν ἐκκλησίαν αὐτοῦ τὴν ἐπὶ γῆς κατὰ τὸν φήσαντα ἀπόστολον · ἵνα ἴδῃς , πῶς δεῖ ἐν οἴκῳ θεοῦ ἀναστρέφεσθαι , ἥτις ἐστὶν ἐκκλησία θεοῦ ζῶντος . Πεφυτευμένους δὲ ἐν ταύτῃ τοὺς τὰς ἀρχὰς τῆς ἐν θεοσεβείᾳ προκοπῆς ἐντεῦθεν εἰληφότας , οἷοι ἦσαν , οὓς ἐφύτευσεν ὁ Παῦλος , δι’ οὓς καὶ ἔλεγεν · ἐγὼ ἐφύτευσα , ἀπολλὼς ἐπότισεν , ἀλλ’ ὁ θεὸς ηὔξανεν . οὗτοι οὖν οἱ ἐν τῇ περιγείῳ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ πεφυτευμένοι ἄνθος ἀποδώσουσιν εὐῶδες καὶ γόνιμον καὶ τῶν τελείων καρπῶν οἰστικὸν ἐν ταῖς αὐλαῖς τοῦ θεοῦ ἡμῶν μεταφυτευθέντες , τουτέστιν ἐν ταῖς ἐπουρανίοις μοναῖς · εἴ γε πολλαὶ μοναὶ παρὰ τῷ πατρί , ἔνθα κατ’ ἀξίαν διαμερισθέντες οἱ νῦν ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ θεοῦ πεφυτευμένοι κατὰ καιρὸν τὸν προσήκοντα ἐξανθήσουσιν .
Lemmas: φυτεύω ἐν ὁ οἶκος ὁ θεός , ἐν ὁ αὐλή ὁ θεός ἐγώ ἐξανθέω . Σπάνιος μέν ὁ ἄκρως τέλειος ὁ καί δίκαιος ὀνομάζω Φοῖνιξ καί κέδρος παραβάλλω · ἐπεί δέ μή πᾶς τοιοῦτος , ἰστέον ὅτι καί ὁ ἀτελής , πλήν ἀλλά ὁ ἐν ὁ οἶκος ὁ θεός φυτεία ἀξιόω , εἰμί τίς ἀγαθός τέλος · ἐν γοῦν ὁ αὐλή ὁ θεός ἐγώ ἐξανθέω . Νόησις δέ καί οὗτος οἶκος μέγας κύριος ἀκούω ὁ ἐκκλησία αὐτός ὁ ἐπί γῆ κατά ὁ φημί ἀπόστολος · ἵνα ὁράω , πῶς δεῖ ἐν οἶκος θεός ἀναστρέφω , ὅστις εἰμί ἐκκλησία θεός ζῶ . φυτεύω δέ ἐν οὗτος ὁ ὁ ἀρχή ὁ ἐν θεοσέβεια προκοπή ἐντεῦθεν λαμβάνω , οἷος εἰμί , ὅς φυτεύω ὁ Παῦλος , διά ὅς καί λέγω · ἐγώ φυτεύω , Ἀπολλώς ποτίζω , ἀλλά ὁ θεός αὐξάνω . οὗτος οὖν ὁ ἐν ὁ περίγειος ἐκκλησία ὁ θεός φυτεύω ἄνθος ἀποδίδωμι εὐώδης καί γόνιμος καί ὁ τέλειος καρπός οἰστικός ἐν ὁ αὐλή ὁ θεός ἐγώ μεταφυτεύω , τουτέστιν ἐν ὁ ἐπουράνιος μονή · εἰμί γε πολύς μονή παρά ὁ πατήρ , ἔνθα κατά ἄξιος διαμερίζω ὁ νῦν ἐν ὁ οἶκος ὁ θεός φυτεύω κατά καιρός ὁ προσήκω ἐξανθέω .