ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_103.14
Ἄισω τῷ κυρίῳ ἐν τῇ ζωῇ μου , ψαλῶ τῷ θεῷ μου , ἕως ὑπάρχω . ἡδυνθείη αὐτῷ ἡ διαλογή μου , ἐγὼ δὲ εὐφρανθήσομαι ἐπὶ τῷ κυρίῳ . Μαθὼν τὰ περὶ τῆς μελλούσης κρίσεως τῆς τε ὀργῆς καὶ τοῦ θυμοῦ τοῦ θεοῦ , δι’ ὃν τρόμος μὲν λήψεται τὴν γῆν , ὄρη δὲ τότε καπνισθήσονται , ἐντεῦθεν ἤδη προλαβὼν λέγω · ᾄσω τῷ κυρίῳ ἐν τῇ ζωῇ μου , ἐν ᾗ ζωῇ αὐτὸς ἐμαυτοῦ ἐξουσίαν ἔχω . ἀλλὰ καὶ ὡς ἔτι ὑπάρχω ἐν τῷ βίῳ , τὸν ὀφειλόμενον ἀποδώσω ὕμνον καὶ ψαλμὸν τῷ θεῷ μου . Πολλὴν δὲ ἐμφαίνει διάθεσιν καὶ οἰκείωσιν τὴν πρὸς τὸν θεὸν ἡ προσθήκη · οὐ γὰρ εἶπε ψαλῶ τῷ θεῷ , ἀλλὰ τῷ θεῷ μου · ἔοικε γὰρ φάσκειν · τῷ κτίσαντί με καὶ ποιήσαντί με καὶ θρέψαντί με καὶ πάντων τῶν ἀγαθῶν αἰτίῳ μοι γεγενημένῳ κυρίῳ μου καὶ θεῷ μου . εἴη δέ , φησί , τοιαῦτα με ᾆσαι καὶ ψάλαι , ὡς ἡδυνθῆναι αὐτῷ τὸν ἐξ ἐμοῦ καρπόν · εἰ γὰρ τοῦτο γένοιτο , καὶ αὐτὸς ἐγὼ εὐφρανθήσομαι ἐπὶ τῷ κυρίῳ , ἐπὰν ὁ καιρὸς ἐπιστῇ τῶν ἐπαγγελιῶν καὶ τοῦ ἀνακαινισμοῦ τῆς γῆς .
Lemmas: Ἄισος ὁ κύριος ἐν ὁ ζωή ἐγώ , ψάλλω ὁ θεός ἐγώ , ἠώς ὑπάρχω . ἡδύνω αὐτός ὁ διαλογή ἐγώ , ἐγώ δέ εὐφραίνω ἐπί ὁ κύριος . μανθάνω ὁ περί ὁ μέλλω κρίσις ὁ τε ὀργή καί ὁ θυμός ὁ θεός , διά ὅς τρόμος μέν λαμβάνω ὁ γῆ , ὄρος δέ τότε καπνίζω , ἐντεῦθεν ἤδη προλαμβάνω λέγω · ἀείδω ὁ κύριος ἐν ὁ ζωή ἐγώ , ἐν ὅς ζωή αὐτός ἐμαυτοῦ ἐξουσία ἔχω . ἀλλά καί ὡς ἔτι ὑπάρχω ἐν ὁ βίος , ὁ ὀφείλω ἀποδίδωμι ὕμνος καί ψαλμός ὁ θεός ἐγώ . πολύς δέ ἐμφαίνω διάθεσις καί οἰκέω ὁ πρός ὁ θεός ὁ προσθήκη · οὖον γάρ εἶπον ψάλλω ὁ θεός , ἀλλά ὁ θεός ἐγώ · ἔοικα γάρ φάσκω · ὁ κτίζω ἐγώ καί ποιέω ἐγώ καί τρέφω ἐγώ καί πᾶς ὁ ἀγαθός αἴτιος ἐγώ γίγνομαι κύριος ἐγώ καί θεός ἐγώ . εἰμί δέ , φημί , τοιοῦτος ἐγώ ἀείδω καί ψάλλω , ὡς ἡδύνω αὐτός ὁ ἐκ ἐγώ καρπός · εἰμί γάρ οὗτος γίγνομαι , καί αὐτός ἐγώ εὐφραίνω ἐπί ὁ κύριος , ἐπάν ὁ καιρός ἐφίστημι ὁ ἐπαγγελία καί ὁ ἀνακαινισμός ὁ γῆ .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_103.15
Ἐκλίποισαν ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἄνομοι , ὥστε μὴ ὑπάρχειν αὐτούς . εὐλόγει , ἡ ψυχή μου , τὸν κύριον . Ἐπὰν ὁ δηλούμενος ἐνστῇ καιρὸς ὁ τῆς τοῦ θεοῦ δικαιοκρισίας , ἐγὼ μὲν εὐφρανθήσομαι , φησίν , ἐπὶ τῷ κυρίῳ , εἴ γε νῦν κατὰ τὸν ἐνεστῶτα καιρὸν ἡδυνθείη αὐτῷ ἡ διαλογή μου . οἱ δὲ ἄλλως ἁμαρτωλοὶ καὶ ἄνομοι τότε ἐκλείψουσιν , οὐχ ἁπλῶς ἀπὸ τοῦ παντός , ἀλλ’ ἀπὸ τῆς γῆς , ὡς μηκέτι ὑπάρχειν αὐτοὺς ἐν τῇ γῇ , ἀλλ’ ἐν ἑτέρῳ παρὰ τὴν γῆν στοιχείῳ · παραδοθήσονται γὰρ πάντως που τῷ αἰωνίῳ πυρὶ κατὰ τὸν φήσαντα λόγον · πορεύεσθε εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον vgl . t.r . τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ . διόπερ τούτων μεμνημένη , ὦ ψυχή , καὶ ταῦτα πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχουσα μήποτε διαλιμπάνοις τὸ προσταττόμενον ὑπὸ τοῦ θείου πνεύματος ἐπιτελοῦσα . τοῦτο δ’ ἐστὶ τὸ εὐλογεῖν τὸν κύριον .
Lemmas: εκλιποειμι ἁμαρτωλός ἀπό ὁ γῆ καί ἄνομος , ὥστε μή ὑπάρχω αὐτός . εὐλογέω , ὁ ψυχή ἐγώ , ὁ κύριος . ἐπάν ὁ δηλέομαι ἐνίστημι καιρός ὁ ὁ ὁ θεός δικαιοκρισία , ἐγώ μέν εὐφραίνω , φημί , ἐπί ὁ κύριος , εἰμί γε νῦν κατά ὁ ἐνίστημι καιρός ἡδύνω αὐτός ὁ διαλογή ἐγώ . ὁ δέ ἄλλως ἁμαρτωλός καί ἄνομος τότε ἐκλείπω , οὐ ἁπλόος ἀπό ὁ πᾶς , ἀλλά ἀπό ὁ γῆ , ὡς μηκέτι ὑπάρχω αὐτός ἐν ὁ γῆ , ἀλλά ἐν ἕτερος παρά ὁ γῆ στοιχεῖον · παραδίδωμι γάρ πάντως ποῦ ὁ αἰώνιος πῦρ κατά ὁ φημί λόγος · πορεύω εἰς ὁ πῦρ ὁ αἰώνιος ὁ ἑτοιμάζω vgl . t.r . ὁ διάβολος καί ὁ ἄγγελος αὐτός . διόπερ οὗτος μιμνήσκω , εἰμί ψυχή , καί οὗτος πρό ὀφθαλμός ἔχω μήποτε διαλιμπάνω ὁ προστάσσω ὑπό ὁ θεῖον πνεῦμα ἐπιτελέω . οὗτος δέ εἰμί ὁ εὐλογέω ὁ κύριος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.1
Ἀλληλούια . Τῶν ἐπιγραφομένων ἀλληλούια πρῶτος ὁ παρὼν τυγχάνει πρῶτος τυγχάνει ὁ παρὼν ψαλμός . οἶμαι δὲ ταύτην ἔχειν τὴν ἐπιγραφὴν διὰ τοῦ ξένου τυγχάνειν χαρακτῆρος παρὰ τοὺς ψαλμοὺς καὶ τὰ περὶ τὴν ᾠδήν · δι’ ὅλου γάρ μοι δοκοῦσιν οὗτοι αἴνους καὶ ὕμνους περιέχειν εἰς τὸν θεὸν , καὶ εἰκότως · ἑρμηνεύεται γὰρ τὸ ἀλληλούια · αἰνεῖτε τὸν κύριον , οὔτε διὰ ψαλτηρίου κρουσθέντες οὔτε δι’ ᾠδῆς λεχθέντες , ἀλλ’ αὐτὸ τοῦτο αἶνοι καὶ ὕμνοι τυγχάνοντες καὶ τὰς τοῦ θεοῦ εὐεργεσίας εἰς ἀνθρώπους περιέχοντες .
Lemmas: ἀλληλούια . ὁ ἐπιγράφω ἀλληλούια πρῶτος ὁ πάρειμι τυγχάνω πρῶτος τυγχάνω ὁ πάρειμι ψαλμός . οἴομαι δέ οὗτος ἔχω ὁ ἐπιγραφή διά ὁ ξένος τυγχάνω χαρακτήρ παρά ὁ ψαλμός καί ὁ περί ὁ ᾠδή · διά ὅλος γάρ ἐγώ δοκέω οὗτος αἶνος καί ὕμνος περιέχω εἰς ὁ θεός , καί εἰκότως · ἑρμηνεύω γάρ ὁ ἀλληλούια · αἰνέω ὁ κύριος , οὔτε διά ψαλτήριον κρούω οὔτε διά ᾠδή λέγω , ἀλλά αὐτός οὗτος αἶνος καί ὕμνος τυγχάνω καί ὁ ὁ θεός εὐεργεσία εἰς ἄνθρωπος περιέχω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.2
Ἐξομολογεῖσθε τῷ κυρίῳ καὶ ἐπικαλεῖσθε τὸ ὄνομα αὐτοῦ . Ὁ μετὰ χεῖρας αἶνος τὴν ἱστορίαν ἐπιτέμνεται τὴν ἀπὸ Ἀβραὰμ καὶ ἐπὶ ἔξοδον τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ τὴν ἀπ’ Αἰγύπτου , ἥντινα τοῖς ἔθνεσιν ἀπαγγέλλειν τὸ θεῖον πνεῦμα παρακελεύεται . λέγει δ’ οὖν ἑξῆς · ἀναγγείλατε ἐν τοῖς ἔθνεσι τὰ ἔργα αὐτοῦ · βούλεται γὰρ ἀπαγγελθῆναι τοῖς ἔθνεσιν ὡς ἀγνοοῦσι καὶ μηδέποτε μεμαθηκόσιν , ὁποίας πάλαι πρότερον εὐεργεσίας ὁ θεὸς τῷ προτέρῳ παρέσχετο λαῷ , καὶ ὅπως μυρίων ἀγαθῶν παρὰ τοῦ θεοῦ τετυχηκότες παρέβησαν ἀσεβήσαντες , καὶ ὡς διὰ τὰς παρανομίας αὐτῶν καὶ ἀσεβείας τῆς τοῦ θεοῦ ἐφορώσης αὐτοὺς ἐπισκοπῆς ἀποπεπτώκασιν .
Lemmas: ἐξομολογέομαι ὁ κύριος καί ἐπικαλέω ὁ ὄνομα αὐτός . ὁ μετά χείρ αἶνος ὁ ἱστορία ἐπιτέμνω ὁ ἀπό Ἀβραάμ καί ἐπί ἔξοδος ὁ υἱός Ἰσραήλ ὁ ἀπό Αἴγυπτος , ὅστις ὁ ἔθνος ἀπαγγέλλω ὁ θέω πνεῦμα παρακελεύομαι . λέγω δέ οὖν ἑξῆς · ἀναγγέλλω ἐν ὁ ἔθνος ὁ ἔργον αὐτός · βούλομαι γάρ ἀπαγγέλλω ὁ ἔθνος ὡς ἀγνοέω καί μηδέποτε μανθάνω , ὁποῖος πάλαι πρότερος εὐεργεσία ὁ θεός ὁ πρότερος παρέχω λαός , καί ὅπως μυρίος ἀγαθός παρά ὁ θεός τυγχάνω παραβαίνω ἀσεβέω , καί ὡς διά ὁ παρανομία αὐτός καί ἀσέβεια ὁ ὁ θεός ἐφοράω αὐτός ἐπισκοπή ἀποπίπτω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.4
Ζητήσατε τὸν κύριον καὶ κραταιώθητε , ζητήσατε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ διὰ παντός . Παρορμήσας ὁ λόγος τοὺς τῶν ἐθνῶν κήρυκας ἐπὶ τὸ προθύμως ἐκζητῆσαι τὸν κύριον διὰ τοῦ εἰπεῖν · εὐφρανθήτω καρδία ζητούντων τὸν κύριον , ἔτι μᾶλλον αὐτοὺς ἐπιρρώννυσι φάσκων · ζητήσατε τὸν κύριον καὶ κραταιώθητε . τοῦτο δὲ αὐτοῖς κραταιότατα προσφωνεῖ ὡς δεομένοις κράτους καὶ δυνάμεως εἰς τὸ ἰσχῦσαι τὸ προστεταγμένον ποιῆσαι · ἐπειδὴ γὰρ πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν ἤμελλον κηρύσσειν , Ἕλλησί τε καὶ βαρβάροις , ὡς ἂν δεομένοις μείζονος δυνάμεως καὶ ἰσχύος κατὰ τό · κύριος δώσει ῥῆμα τοῖς εὐαγγελιζομένοις δυνάμει πολλῇ , ἀναγκαίως λέλεκται αὐτοῖς · ζητήσατε τὸν κύριον καὶ κραταιώθητε . ζητήσατε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ διὰ παντός , οὐ τρίτον τοῦ ἐνιαυτοῦ κατὰ τὸν ὑπὸ Μωυσέως δοθέντα νόμον φαινόμενοι ἐνώπιον αὐτοῦ , ἀλλὰ παρὰ πάντα τὸν βίον · ἄμαχοι γὰρ οἱ ζητοῦντες ἔσονται καὶ ἀήττητοι .
Lemmas: ζητέω ὁ κύριος καί κραταιόω , ζητέω ὁ πρόσωπον αὐτός διά πᾶς . παρορμάω ὁ λόγος ὁ ὁ ἔθνος κῆρυξ ἐπί ὁ προθύμως ἐκζητέω ὁ κύριος διά ὁ εἶπον · εὐφραίνω καρδία ζητέω ὁ κύριος , ἔτι μᾶλλον αὐτός ἐπιρρώννυμι φάσκω · ζητέω ὁ κύριος καί κραταιόω . οὗτος δέ αὐτός κραταιός προσφωνέω ὡς δήω κράτος καί δύναμις εἰς ὁ ἰσχύω ὁ προστάσσω ποιέω · ἐπεί γάρ πᾶς ὁ ἔθνος μέλλω κηρύσσω , Ἕλλην τε καί βάρβαρος , ὡς εἄν δήω μείζων δύναμις καί ἰσχύς κατά ὁ · κύριος δίδωμι ῥῆμα ὁ εὐαγγελίζομαι δύναμις πολύς , ἀναγκαῖος λέγω αὐτός · ζητέω ὁ κύριος καί κραταιόω . ζητέω ὁ πρόσωπον αὐτός διά πᾶς , οὖον τρίτος ὁ ἐνιαυτός κατά ὁ ὑπό Μωυσῆς δίδωμι νόμος φαίνω ἐνώπιος αὐτός , ἀλλά παρά πᾶς ὁ βίος · ἄμαχος γάρ ὁ ζητέω εἰμί καί ἀήττητος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.5
Μνήσθητε τῶν θαυμασίων αὐτοῦ , ὧν ἐποίησεν , τὰ τέρατα αὐτοῦ καὶ τὰ κρίματα τοῦ στόματος αὐτοῦ . Εἴτε τῶν παρὰ Μωυσῇ καὶ ἐν τῇ λοιπῇ παλαιᾷ διαθήκῃ φερομένων , εἴτε τῶν ἐν τῇ ἱερᾷ τῶν εὐαγγελίων γραφῇ παραδοθέντων · οὐ μικρὰ γὰρ καὶ τὰ διὰ Μωυσέως τέρατα καὶ διὰ τῶν λοιπῶν προφητῶν θαυμάσια καὶ τὰ διὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ γενόμενα , ἅπερ δεήσει ὑμᾶς , τοὺς τῶν ἐθνῶν κήρυκας , εἰς πάντα τὰ ἔθνη διαδοῦναι , ἐπεὶ μὴ πρότερον ταῦτα παρά τινος ἄλλου μεμαθήκασιν . καὶ ὅσα δ’ ἐνανθρωπήσας διεπράξατο θαυμάσια καὶ τέρατα , τοῖς παλαιοῖς ὁμοῦ συνάψαντες μνήσθητε παραδοῦναι τοῖς ἔθνεσι . καὶ πρὸς τούτοις , ὅσα τὸ στόμα αὐτοῦ ἔκρινεν εἴτε διὰ τῆς παλαιᾶς , εἴτε διὰ τῆς νέας διαθήκης , τοῖς ὑφ’ ὑμῶν καταγγελομένοις entstanden erst durch Veränderung durch ἐπισυνάψατε φυλάττειν ὡς ἂν βασιλικοὺς νόμους τὰ κρίματα αὐτοῦ τοῖς ἔθνεσι παραγγέλλοντες .
Lemmas: μιμνήσκω ὁ θαυμάσιος αὐτός , ὅς ποιέω , ὁ τέρας αὐτός καί ὁ κρίμα ὁ στόμα αὐτός . εἴτε ὁ παρά Μωυσῆς καί ἐν ὁ λοιπός παλαιός διαθήκη φέρω , εἴτε ὁ ἐν ὁ ἱερός ὁ εὐαγγέλιον γράφω παραδίδωμι · οὖον μικρός γάρ καί ὁ διά Μωυσῆς τέρας καί διά ὁ λοιπός προφήτης θαυμάσιος καί ὁ διά ὁ υἱός ὁ θεός γίγνομαι , ὅσπερ δήω σύ , ὁ ὁ ἔθνος κῆρυξ , εἰς πᾶς ὁ ἔθνος διαδίδωμι , ἐπεί μή πρότερος οὗτος παρά τις ἄλλος μανθάνω . καί ὅσος δέ ἐνανθρωπέω διαπράσσω θαυμάσιος καί τέρας , ὁ παλαιός ὁμοῦ συνάπτω μιμνήσκω παραδίδωμι ὁ ἔθνος . καί πρός οὗτος , ὅσος ὁ στόμα αὐτός κρίνω εἴτε διά ὁ παλαιός , εἴτε διά ὁ νέος διαθήκη , ὁ ὑπό σύ καταγγέλλω entstanden erst durch Veränderung durch ἐπισυνάπτω φυλάσσω ὡς εἄν βασιλικός νόμος ὁ κρίμα αὐτός ὁ ἔθνος παραγγέλλω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.6
Σπέρμα Ἀβραὰμ δοῦλοι αὐτοῦ , υἱοὶ Ἰακὼβ ἐκλεκτοὶ αὐτοῦ . Ἐπεὶ μὴ πάντες οἱ ἐξ Ἰσραὴλ οὗτοι Ἰσραὴλ μηδὲ ὅσοι εἰσὶ σπέρμα Ἀβραὰμ πάντες τέκνα , εἰκότως μὲν ὁ σωτὴρ ἡμῶν τοῖς ἐκ σπέρματος εἶναι Ἀβραὰμ αὐχοῦσιν Ἰουδαίοις ἔλεγεν · οἶδα ὅτι σπέρμα Ἀβραάμ ἐστε , καὶ πάλιν ἄλλοτε πρὸς τοὺς αὐτούς · εἰ τέκνα τοῦ Ἀβραὰμ ἦτε , τὰ ἔργα Ἀβραὰμ ἐποιεῖτε , ὡς ἄν τινων μὲν ὄντων τέκνων Ἀβραὰμ διὰ τῆς τῶν ἔργων καὶ τρόπων μιμήσεως , οἳ καὶ ἐκλεκτοὶ εἴρηνται , τινῶν δὲ σπέρμα μόνον ὄντων αὐτοῦ καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ὄντων ἐκλεκτῶν · οὐ γὰρ τὸ σπέρμα ἐκλεκτὸν ἐλέχθη , ἀλλ’ υἱοί , τὸ δὲ σπέρμα δοῦλοι αὐτοῦ . ἐπεὶ τοίνυν οἱ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν μαθηταί , οἳ τῶν ἐθνῶν γενόμενοι κήρυκες ἀμφότερα εἶχον ἅτε καὶ δοῦλοι ὄντες καὶ ἐκλεκτοί , διὰ τοῦτο , καθὸ σπέρμα ἦσαν Ἀβραὰμ καὶ υἱοὶ Ἰακὼβ τυγχάνοντες , πρὸς αὐτοὺς λέλεκται · σπέρμα Ἀβραὰμ δοῦλοι αὐτοῦ , υἱοὶ Ἰακὼβ ἐκλεκτοὶ αὐτοῦ . Πρὸς δὲ τὸ ἐκλεκτοὶ αὐτοῦ παραθήσεις τό · τούτους τοὺς δώδεκα ἐξελέξατο ὁ Ἰησοῦς , οὓς καὶ ἀποστόλους ὠνόμασε , καὶ τό · οὐκ ἐγὼ ὑμᾶς τοὺς δώδεκα ἐξελεξάμην ; τὸ δ’ ἐξαίρετον τῶν ἐκλεκτῶν νοήσωμεν ἀπὸ τοῦ πολλοὶ κλητοί , ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοί .
Lemmas: σπέρμα Ἀβραάμ δοῦλος αὐτός , υἱός Ἰακώβ ἐκλεκτός αὐτός . ἐπεί μή πᾶς ὁ ἐκ Ἰσραήλ οὗτος Ἰσραήλ μηδέ ὅσος εἰμί σπέρμα Ἀβραάμ πᾶς τέκνον , εἰκότως μέν ὁ σωτήρ ἐγώ ὁ ἐκ σπέρμα εἰμί Ἀβραάμ αὐχέω Ἰουδαῖος λέγω · οἶδα ὅτι σπέρμα Ἀβραάμ εἰμί , καί πάλιν ἄλλοτε πρός ὁ αὐτός · εἰμί τέκνον ὁ Ἀβραάμ εἰμί , ὁ ἔργον Ἀβραάμ ποιέω , ὡς ἄν τίνω μέν εἰμί τέκνον Ἀβραάμ διά ὁ ὁ ἔργον καί τρόπος μίμησις , ἕ καί ἐκλεκτός εἴρω , τις δέ σπέρμα μόνος εἰμί αὐτός καί διά οὗτος οὐ εἰμί ἐκλεκτός · οὖον γάρ ὁ σπέρμα ἐκλεκτός λέγω , ἀλλά υἱός , ὁ δέ σπέρμα δοῦλος αὐτός . ἐπεί τοίνυν ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ μαθητής , ἕ ὁ ἔθνος γίγνομαι κῆρυξ ἀμφότερος ἔχω ἅτε καί δοῦλος εἰμί καί ἐκλεκτός , διά οὗτος , καθό σπέρμα εἰμί Ἀβραάμ καί υἱός Ἰακώβ τυγχάνω , πρός αὐτός λέγω · σπέρμα Ἀβραάμ δοῦλος αὐτός , υἱός Ἰακώβ ἐκλεκτός αὐτός . πρός δέ ὁ ἐκλεκτός αὐτός παρατίθημι ὁ · οὗτος ὁ δώδεκα ἐκλέγω ὁ Ἰησοῦς , ὅς καί ἀπόστολος ὀνομάζω , καί ὁ · οὐ ἐγώ σύ ὁ δώδεκα ἐκλέγω ; ὁ δέ ἐξαίρω ὁ ἐκλεκτός νοέω ἀπό ὁ πολύς κλητός , ὀλίγος δέ ἐκλεκτός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.7
Αὐτὸς κύριος ὁ θεὸς ἡμῶν , ἐν πάσῃ τῇ γῇ τὰ κρίματα αὐτοῦ . Ἐπειδὴ ἐν πάσῃ τῇ γῇ τὰ κρίματα αὐτοῦ , διὰ τοῦτο εἴρηται · ἀπαγγείλατε ἐν τοῖς ἔθνεσι τὰ ἔργα αὐτοῦ , καὶ ἑξῆς · τὰ τέρατα αὐτοῦ καὶ τὰ κρίματα τοῦ στόματος αὐτοῦ·ἔδει γὰρ πάντας τοὺς ἐπὶ γῆς ἀνθρώπους ὑποκειμένους τοῖς αὐτοῦ κρίμασι μὴ ἀγνοεῖν μήτε τὰ ἔργα αὐτοῦ μήτε τὰ κρίματα αὐτοῦ , δι’ ὧν κριμάτων οὐ μόνον τὸ Ἰουδαίων ἔθνος , ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς ἐπὶ γῆς ἀνθρώπους ἔκρινε τῆς αὐτοῦ κλήσεως καταξιῶσαι .
Lemmas: αὐτός κύριος ὁ θεός ἐγώ , ἐν πᾶς ὁ γῆ ὁ κρίμα αὐτός . ἐπεί ἐν πᾶς ὁ γῆ ὁ κρίμα αὐτός , διά οὗτος εἴρω · ἀπαγγέλλω ἐν ὁ ἔθνος ὁ ἔργον αὐτός , καί ἑξῆς · ὁ τέρας αὐτός καί ὁ κρίμα ὁ στόμα αὐτοῦ·ἔδει γάρ πᾶς ὁ ἐπί γῆ ἄνθρωπος ὑπόκειμαι ὁ αὐτός κρίμα μή ἀγνοέω μήτε ὁ ἔργον αὐτός μήτε ὁ κρίμα αὐτός , διά ὅς κρίμα οὖον μόνος ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος , ἀλλά καί πᾶς ὁ ἐπί γῆ ἄνθρωπος κρίνω ὁ αὐτός κλῆσις καταξιόω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.8
Ἐμνήσθη εἰς τὸν αἰῶνα διαθήκης αὐτοῦ , λόγου , οὗ ἐνετείλατο εἰς χιλίας γενεάς , ὃν διέθετο τῷ Ἀβραάμ , καὶ τοῦ ὅρκου αὐτοῦ τῷ Ἰσαάκ καὶ ἔστησεν αὐτὴν τῷ Ἰακὼβ εἰς πρόσταγμα καὶ τῷ Ἰσραὴλ διαθήκην αἰώνιον λέγων · σοὶ δώσω τὴν γῆν Χαναὰν σχοίνισμα κληρονομίας ὑμῶν . Ὁ θεὸς ἡμῶν , οὗ τὰ κρίματα πᾶσαν τὴν γῆν διοικεῖ , ἐπαγγειλάμενος τῷ Ἀβραὰμ περὶ τῆς κατασχέσεως τῆς γῆς τῆς ἐπαγγελίας , ἥτις ἦν ἡ καλουμένη τοῦ Χαναὰν γῆ , τὰς ἐπαγγελίας ἐβεβαίωσε μετὰ τὴν Μωυσέως τελευτὴν εἰσαγαγὼν τὸν λαὸν εἰς τὴν τῶν Χαναναίων γῆν διὰ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ . ἐπιστήσας δὲ ἀκριβῶς , τίς ἦν ὁ λόγος , ὃν ἐνετείλατο εἰς χιλίας γενεάς , εὑρήσεις αὐτὸν οὕτως εἰρημένον · εἶπε δὲ κύριος τῷ Ἀβραάμ · ἔξελθε ἐκ τῆς γῆς σου καὶ ἐκ τῆς συγγενείας σου , καὶ μεθ’ ἕτερα · καὶ ἐνευλογηθήσονται ἐν σοὶ πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς . καὶ πάλιν ἐν ἑτέρῳ φησὶ πρὸς αὐτόν · καὶ ἐνευλογηθήσονται ἐν τῶν σπέρματί σου πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς . εὕροις δ’ ἂν τὰ παραπλήσια καὶ τῷ Ἰσαὰκ καὶ τῷ Ἰακὼβ ἐπηγγελμένα . ταῦτα δὲ μετὰ πλείστας ὅσας γενεὰς ἐπληροῦτο διὰ τῆς ἐπιφανείας τοῦ ἐκ σπέρματος Ἀβραὰμ γενομένου σωτῆρος ἡμῶν , εἰσέτι τε νῦν ἐνεργεῖ καὶ διαμένει ἡ ἐπαγγελία καὶ μέχρις οὗ τὸ πλήρωμα τῶν ἐθνῶν εἰσέλθῃ . οὕτως οὖν μετὰ μακρὸν αἰῶνα καὶ μετὰ πλείστας σφόδρα γενεάς – τὰς γὰρ χιλίας ἀντὶ τῶν πολλῶν παρείληφε – καὶ ταύτας ἐπλήρου τὰς πρὸς τοὺς πατριάρχας ἐπαγγελίας διὰ Ἰησοῦ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν καὶ διὰ τῆς αὐτοῦ διδασκαλίας πᾶσι τοῖς ἔθνεσι τὴν Ἀβραὰμ εὐλογίαν δεδωρημένος .
Lemmas: Ἐμνάω εἰς ὁ αἰών διαθήκη αὐτός , λόγος , ὅς ἐντέλλω εἰς χίλιοι γενεά , ὅς διατίθημι ὁ Ἀβραάμ , καί ὁ Ὅρκος αὐτός ὁ Ἰσαάκ καί ἵστημι αὐτός ὁ Ἰακώβ εἰς πρόσταγμα καί ὁ Ἰσραήλ διαθήκη αἰώνιος λέγω · σύ δίδωμι ὁ γῆ Χαναάν σχοίνισμα κληρονομία σύ . ὁ θεός ἐγώ , ὅς ὁ κρίμα πᾶς ὁ γῆ διοικέω , ἐπαγγέλλω ὁ Ἀβραάμ περί ὁ κατάσχεσις ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία , ὅστις εἰμί ὁ καλέω ὁ Χαναάν γῆ , ὁ ἐπαγγελία βεβαιόω μετά ὁ Μωυσῆς τελευτή εἰσάγω ὁ λαός εἰς ὁ ὁ Χαναναῖος γῆ διά Ἰησοῦς ὁ Ναυῆ . ἐφίστημι δέ ἀκριβῶς , τίς εἰμί ὁ λόγος , ὅς ἐντέλλω εἰς χίλιοι γενεά , εὑρίσκω αὐτός οὕτως εἴρω · εἶπον δέ κύριος ὁ Ἀβραάμ · ἐξέρχομαι ἐκ ὁ γῆ σύ καί ἐκ ὁ συγγένεια σύ , καί μετά ἕτερος · καί ἐνευλογέομαι ἐν σύ πᾶς ὁ ἔθνος ὁ γῆ . καί πάλιν ἐν ἕτερος φημί πρός αὐτός · καί ἐνευλογέομαι ἐν ὁ σπέρμα σύ πᾶς ὁ φυλή ὁ γῆ . εὑρίσκω δέ εἄν ὁ παραπλήσιος καί ὁ Ἰσαάκ καί ὁ Ἰακώβ ἐπαγγέλλω . οὗτος δέ μετά πλεῖστος ὅσος γενεά πληρόω διά ὁ ἐπιφάνεια ὁ ἐκ σπέρμα Ἀβραάμ γίγνομαι σωτήρ ἐγώ , εἰσέτι τε νῦν ἐνεργέω καί διαμένω ὁ ἐπαγγελία καί μέχρι ὅς ὁ πλήρωμα ὁ ἔθνος εἰσέρχομαι . οὕτως οὖν μετά μακρός αἰών καί μετά πλεῖστος σφόδρα γενεά – ὁ γάρ χίλιοι ἀντί ὁ πολύς παραλαμβάνω – καί οὗτος πληρόω ὁ πρός ὁ πατριάρχης ἐπαγγελία διά Ἰησοῦς ὁ σωτήρ ἐγώ καί διά ὁ αὐτός διδασκαλία πᾶς ὁ ἔθνος ὁ Ἀβραάμ εὐλογία δωρέω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.9
Ἐν τῷ εἶναι αὐτοὺς ἀριθμῷ βραχεῖς , ὀλιγοστοὺς καὶ παροίκους ἐν αὐτῇ . Δύο πραγμάτων ἐπαγγελίας ὁ θεὸς πρὸς τὸν Ἀβραάμ , Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ ἐποιήσατο · ἐπειδὴ γὰρ ἦσαν βραχεῖς τὸν ἀριθμὸν καὶ πάροικοι ἐν ἀλλοτρίᾳ τότε κατοικοῦντες γῇ , τούτων τὰ ἐναντία παρέξειν αὐτοῖς ἐπηγγείλατο · ἀντὶ γὰρ τοῦ ὀλιγοστοὺς καὶ ἀριθμῷ βραχεῖς πληθυνθήσεσθαι αὐτοὺς ἔφη ὡς τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τῷ πλήθει καὶ ὡς τὴν ἄμμον τὴν παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης καὶ εὐλογήσειν ἐν αὐτοῖς πάντα τὰ ἔθνη καὶ πάσας τὰς φυλὰς τῆς γῆς , ἀντὶ δὲ τοῦ παροίκους εἶναι ἐν γῇ Χαναὰν δεσπότας αὐτοὺς τῆς γῆς καταστήσειν . ἅπερ ἀμφότερα πεπλήρωται εἰς ἔργα χωρησάντων τῶν λόγων · κατέσχον μὲν γὰρ αὐτοὶ τὴν γῆν ἐπὶ Ἰησοῦ τοῦ Μωυσέως διαδόχου , ηὐξήθησαν δὲ καὶ ἐπληθύνθησαν ὡσεὶ ἄμμος τῆς θαλάσσης ἐν τοῖς μετὰ ταῦτα χρόνοις εἰσέτι τε καὶ νῦν τοῦ γένους αὐτῶν τὴν σύμπασαν οἰκουμένην πληροῦντος . ἀλλὰ καὶ τὰ ἔθνη εὐλογήθη διὰ τοῦ ἐκ σπέρματος αὐτῶν προελθόντος σωτῆρος ἡμῶν καὶ γέγονε καὶ αὐτὰ ὡς τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τῷ πλήθει . διὸ καὶ αὐτοῖς λέλεκται · ἐν οἷς φαίνεσθε ὡς φωστῆρες ἐν οὐρανῷ λόγον ζωῆς ἐπέχοντες . vgl . Acta Philippi 71,11–12 ( Vat . 824 ) ed . Bonnet
Lemmas: ἐν ὁ εἰμί αὐτός ἀριθμός βραχύς , ὀλιγοστός καί πάροικος ἐν αὐτός . δύο πρᾶγμα ἐπαγγελία ὁ θεός πρός ὁ Ἀβραάμ , Ἰσαάκ καί Ἰακώβ ποιέω · ἐπεί γάρ εἰμί βραχύς ὁ ἀριθμός καί πάροικος ἐν ἀλλότριος τότε κατοικέω γῆ , οὗτος ὁ ἐναντίος παρέχω αὐτός ἐπαγγέλλω · ἀντί γάρ ὁ ὀλιγοστός καί ἀριθμός βραχύς πληθύνω αὐτός φημί ὡς ὁ ἄστρον ὁ οὐρανός ὁ πλῆθος καί ὡς ὁ ἄμμος ὁ παρά ὁ χεῖλος ὁ θάλασσα καί εὐλογέω ἐν αὐτός πᾶς ὁ ἔθνος καί πᾶς ὁ φυλή ὁ γῆ , ἀντί δέ ὁ πάροικος εἰμί ἐν γῆ Χαναάν δεσπότης αὐτός ὁ γῆ καθίστημι . ὅσπερ ἀμφότερος πληρόω εἰς ἔργον χωρέω ὁ λόγος · κατέχω μέν γάρ αὐτός ὁ γῆ ἐπί Ἰησοῦς ὁ Μωυσῆς διάδοχος , αὐξάνω δέ καί πληθύνω ὡσεί ἄμμος ὁ θάλασσα ἐν ὁ μετά οὗτος χρόνος εἰσέτι τε καί νῦν ὁ γένος αὐτός ὁ σύμπας οἰκέω πληρόω . ἀλλά καί ὁ ἔθνος εὐλογέω διά ὁ ἐκ σπέρμα αὐτός προέρχομαι σωτήρ ἐγώ καί γίγνομαι καί αὐτός ὡς ὁ ἄστρον ὁ οὐρανός ὁ πλῆθος . διό καί αὐτός λέγω · ἐν ὅς φαίνω ὡς φωστήρ ἐν οὐρανός λόγος ζωή ἐπέχω . vgl . Acta Philippi 71,11–12 ( Vat . 824 ) ed . Bonnet
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.11
Καὶ ἐκάλεσε λιμὸν ἐπὶ τὴν γῆν , πᾶν στήριγμα ἄρτου συνέτριψεν . ἀπέστειλεν ἔμπροσθεν αὐτῶν ἄνθρωπον , εἰς δοῦλον ἐπράθη Ἰωσήφ . Ἐν τούτοις ὁ λόγος καὶ ἄλλο τι λεληθὸς τοὺς πολλοὺς διδάσκει · τὴν γὰρ αἰτίαν τοῦ κληθῆναι δίκην ἐμψύχου ζῴου τὸν λιμὸν ἐπὶ τὴν γῆν , λέγω δὲ τὴν ἐνεργητικὴν δύναμιν τοῦ λιμοῦ , καὶ τοῦ συντριβῆναι πᾶν στήριγμα ἄρτου παρίστησιν , ἵν’ , εἰ καὶ φανείη που ἄρτος , μὴ στηρίζοι τοὺς ἐμπιπλαμένους ἐξ αὐτοῦ κατὰ τό · ἄρτος καρδίαν ἀνθρώπου στηρίζει · τοῦτο γάρ ἐστιν ὃ μάλιστα συμβαίνει ἐν τοῖς λιμοῖς κατ’ ὀργὴν θεοῦ γιγνόμενον τὸ καὶ τοὺς ἐσθίοντας μὴ στηρίζεσθαι .
Lemmas: καί καλέω λιμός ἐπί ὁ γῆ , πᾶς στήριγμα ἄρτος συντρίβω . ἀποστέλλω ἔμπροσθεν αὐτός ἄνθρωπος , εἰς δοῦλος πέρνημι Ἰωσήφ . ἐν οὗτος ὁ λόγος καί ἄλλος τίς λανθάνω ὁ πολύς διδάσκω · ὁ γάρ αἴτιος ὁ καλέω δίκη ἐμψυχόω ζῷον ὁ λιμός ἐπί ὁ γῆ , λέγω δέ ὁ ἐνεργητικός δύναμις ὁ λιμός , καί ὁ συντρίβω πᾶς στήριγμα ἄρτος παρίστημι , ἵνα , εἰμί καί φαίνω ποῦ ἄρτος , μή στηρίζω ὁ ἐμπίμπλημι ἐκ αὐτός κατά ὁ · ἄρτος Καρδία ἄνθρωπος στηρίζω · οὗτος γάρ εἰμί ὅς μάλιστα συμβαίνω ἐν ὁ λιμός κατά ὀργή θεός γίγνομαι ὁ καί ὁ ἐσθίω μή στηρίζω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.12
Ἀπέστειλεν ἔμπροσθεν αὐτῶν ἄνθρωπον , εἰς δοῦλον ἐπράθη Ἰωσήφ . ἐταπείνωσαν ἐν πέδαις τοὺς πόδας αὐτοῦ , σίδηρον διῆλθεν ἡ ψυχὴ αὐτοῦ μέχρι τοῦ ἐλθεῖν τὸν λόγον αὐτοῦ . Πάντα ταῦτα ὑπέμενε μέχρι τοῦ ἐλθεῖν τὸν λόγον αὐτοῦ , ὃν ἐπὶ τοῖς ὁράμασιν ἰδὼν ἐξεῖπε τῷ ἑαυτοῦ πατρὶ καὶ τοῖς ἀδελφοῖς φήσας , ἑωρακέναι αὐτὸν δράγματα καὶ τοὺς ἀδελφοὺς ὁμοίως ἀναλέγοντας , ἔπειτα τὰ ἐκείνων τὸ ἑαυτοῦ προσκεκυνηκέναι δράγμα , ὁμοίως δὲ τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην καὶ τοὺς ἕνδεκα ἀστέρας προσκυνεῖν αὐτῷ .
Lemmas: ἀποστέλλω ἔμπροσθεν αὐτός ἄνθρωπος , εἰς δοῦλος πέρνημι Ἰωσήφ . ταπεινόω ἐν πέδη ὁ πούς αὐτός , σίδηρος διέρχομαι ὁ ψυχή αὐτός μέχρι ὁ ἔρχομαι ὁ λόγος αὐτός . Πάν οὗτος ὑπομένω μέχρι ὁ ἔρχομαι ὁ λόγος αὐτός , ὅς ἐπί ὁ ὅραμα εἶδον ἐξεῖπον ὁ ἑαυτοῦ πατήρ καί ὁ ἀδελφός φημί , ὁράω αὐτός δράγμα καί ὁ ἀδελφός ὁμοίως ἀναλέγω , ἔπειτα ὁ ἐκεῖνος ὁ ἑαυτοῦ προσκυνάω δράγμα , ὁμοίως δέ ὁ ἥλιος καί ὁ σελήνη καί ὁ ἕνδεκα ἀστήρ προσκυνέω αὐτός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.13
Τὸ λόγιον κυρίου ἐπύρωσεν αὐτόν . Τὸ λόγιον κυρίου ἐπύρωσεν αὐτὸν ὅμοιον τῷ οὐχὶ διὰ τοῦ θεοῦ ἡ διασάφησις αὐτῶν ἐστιν ; οὐκ ἂν γὰρ ἔλυσε τοὺς ὀνείρους τῷ Φαραὼ μὴ τοῦ θεοῦ παρασχόντος τὸ δύνασθαι συνιέναι αὐτούς .
Lemmas: ὁ λόγιος κύριος πυρόω αὐτός . ὁ λόγιος κύριος πυρόω αὐτός ὅμοιος ὁ οὐ διά ὁ θεός ὁ διασάφησις αὐτός εἰμί ; οὐ εἄν γάρ λύω ὁ ὄνειρος ὁ Φαραώ μή ὁ θεός παρέχω ὁ δύναμαι συνίημι αὐτός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.14
Ἀπέστειλε βασιλεὺς καὶ ἔλυσεν αὐτόν , ἄρχων λαῶν , καὶ ἀφῆκεν αὐτόν . κατέστησεν αὐτὸν κύριον τοῦ οἴκου αὐτοῦ καὶ ἄρχοντα πάσης τῆς κτήσεως αὐτοῦ τοῦ παιδεῦσαι τοὺς ἄρχοντας αὐτοῦ ὡς ἑαυτὸν καὶ τοὺς πρεσβυτέρους αὐτοῦ σοφίσαι . Ὅτε αὐτάρκως ἐπυρώθη Ἰωσὴφ χρυσοῦ δίκην κατὰ τὸ δοκίμασόν με , κύριε , καὶ πείρασόν με , πάλιν τότε θεοῦ ὑποβαλόντος τῷ βασιλεῖ λύεται μὲν ὑπὸ τοῦ Φαραὼ τῶν δεσμῶν , καθίσταται δὲ ἄρχων τοῦ οἴκου τοῦ βασιλέως καὶ πάσης τῆς κτήσεως αὐτοῦ . Ὁ δὲ παρὼν λόγος διδάσκει οὐ τοσοῦτον τῆς τῶν καρπῶν φυλακῆς ἕνεκα εἰς τὴν ἀρχὴν προῆχθαι τὸν Ἰωσήφ , ὅσον τῆς κατὰ ψυχὴν ὠφελείας τῶν μελλόντων ὑπ’ αὐτοῦ σοφίζεσθαι καὶ παιδεύεσθαι . ἦσαν δὲ οὗτοι ἄρχοντες Φαραὼ καὶ πρεσβύτεροι . ὧν ὠφελουμένων εἰκὸς ἦν καὶ τοὺς ὑπηκόους ἅπαντας τῆς παρ’ αὐτῶν μετασχεῖν βελτιώσεως .
Lemmas: ἀποστέλλω βασιλεύς καί λύω αὐτός , ἄρχω λαός , καί ἀφίημι αὐτός . καθίστημι αὐτός κύριος ὁ οἶκος αὐτός καί ἄρχω πᾶς ὁ κτῆσις αὐτός ὁ παιδεύω ὁ ἄρχω αὐτός ὡς ἑαυτοῦ καί ὁ πρέσβυς αὐτός σοφίζω . ὅτε αὐτάρκης πυρόω Ἰωσήφ χρυσός δίκη κατά ὁ δοκιμάζω ἐγώ , κύριος , καί πειράω ἐγώ , πάλιν τότε θεός ὑποβάλλω ὁ βασιλεύς λύω μέν ὑπό ὁ Φαραώ ὁ δεσμός , καθίστημι δέ ἄρχω ὁ οἶκος ὁ βασιλεύς καί πᾶς ὁ κτῆσις αὐτός . ὁ δέ πάρειμι λόγος διδάσκω οὖον τοσοῦτος ὁ ὁ καρπός φυλακή ἕνεκα εἰς ὁ ἀρχή προάγω ὁ Ἰωσήφ , ὅσος ὁ κατά ψυχή ὠφέλεια ὁ μέλλω ὑπό αὐτός σοφίζω καί παιδεύω . εἰμί δέ οὗτος ἄρχω Φαραώ καί πρέσβυς . ὅς ὠφελέω εἰκός εἰμί καί ὁ ὑπήκοος ἅπας ὁ παρά αὐτός μετέχω βελτίωσις .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.15
Καὶ εἰσῆλθεν Ἰσραὴλ εἰς Αἴγυπτον , καὶ Ἰακὼβ παρῴκησεν ἐν γῇ Χαμ . Τίς δὲ εἰσῆλθεν ἀλλ’ ἢ Ἰσραήλ ; καὶ τίς παρῴκησεν ἐν γῇ Χὰμ ἀλλ’ ἢ Ἰακώβ ; δηλοῦται δὲ διὰ τούτων αὐτός τε ὁ πατὴρ καὶ οἱ τούτου παῖδες . ἐπεὶ γὰρ οὐ μόνος εἰσῆλθεν Ἰακώβ , ἀλλὰ καὶ ἑβδομήκοντα ψυχαὶ σὺν αὐτῷ κατὰ τό · ἐν ἑβδομήκοντα ψυχαῖς κατέβη Ἰσραὴλ εἰς Αἴγυπτον , διὰ τοῦτο καὶ οἱ παῖδες καὶ ὁ πατὴρ ἐδηλώθησαν διὰ τῶν προκειμένων .
Lemmas: καί εἰσέρχομαι Ἰσραήλ εἰς Αἴγυπτος , καί Ἰακώβ παροικέω ἐν γῆ Χαμ . Τῖς δέ εἰσέρχομαι ἀλλά ἢ Ἰσραήλ ; καί τίς παροικέω ἐν γῆ Χάμ ἀλλά ἢ Ἰακώβ ; δηλόω δέ διά οὗτος αὐτός τε ὁ πατήρ καί ὁ οὗτος παῖς . ἐπεί γάρ οὖον μόνος εἰσέρχομαι Ἰακώβ , ἀλλά καί ἑβδομήκοντα ψυχή σύν αὐτός κατά ὁ · ἐν ἑβδομήκοντα Ψυχή καταβαίνω Ἰσραήλ εἰς Αἴγυπτος , διά οὗτος καί ὁ παῖς καί ὁ πατήρ δηλόω διά ὁ πρόκειμαι .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.16
Καὶ ηὔξησε τὸν λαὸν αὐτοῦ σφόδρα καὶ ἐκραταίωσεν αὐτὸν ὑπὲρ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ . Οὐκ ἂν ηὐξήθησαν οὐδ’ ἐκραταιώθησαν , εἰ μὴ ἔτυχον προστάτου Ἰωσὴφ καὶ τῆς παρὰ τοῦ Ἰωσὴφ δεξιώσεως τῆς τε παρὰ τοῖς Αἰγυπτίοις τιμῆς διὰ τοῦ Ἰωσὴφ αὐτοῖς παρασχεθείσης .
Lemmas: καί αὐξάνω ὁ λαός αὐτός σφόδρα καί κραταιόω αὐτός ὑπέρ ὁ ἐχθρός αὐτός . οὐ εἄν αὐξάνω οὐδέ κραταιόω , εἰμί μή τυγχάνω προστάτης Ἰωσήφ καί ὁ παρά ὁ Ἰωσήφ δεξίωσις ὁ τε παρά ὁ Αἰγύπτιος τιμή διά ὁ Ἰωσήφ αὐτός παρέχω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.17
Μετέστρεψε τὴν καρδίαν αὐτῶν τοῦ μισῆσαι τὸν λαὸν αὐτοῦ . Ὥσπερ τὸν Ἰωσὴφ πρῶτον συγχωρεῖ δουλεῦσαι καὶ πέδαις καὶ σιδήρῳ ταπεινωθῆναι , εἶτα μετὰ ταῦτα δοκιμὴν δεδωκότα τῆς οἰκείας ἀρετῆς προάγει ἐπὶ βασιλείαν , οὕτω καὶ νῦν βουλόμενος τῆς αὐτοῦ ἐπισκοπῆς καταξιῶσαι τὸν λαὸν πρῶτον αὐτὸν πειρατηρίοις ἐκδίδωσιν , ἵν’ ὕστερον λεχθῇ τό · καὶ ἐστέναξαν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ καὶ ἔκραξαν πρὸς κύριον τὸν θεὸν αὐτῶν . ἐπειδὴ δὲ εἴρηται ὅτι · μετέστρεψε τὴν καρδίαν αὐτῶν , δηλονότι τῶν Αἰγυπτίων , τοῦ μισῆσαι τὸν λαὸν αὐτοῦ , ἐρεῖς , ὅτι δικαίως ἔπραξεν ὁ θεός · ἐπειδὴ γὰρ ἐν πολλῇ γεγονότες ἀνέσει καὶ ἐλευθερίᾳ καὶ τιμῇ παρὰ τοῖς Αἰγυπτίοις εἰς λήθην ἦλθον τοῦ πατρῴου θεοῦ , ἐξέδωκαν δὲ ἑαυτοὺς ταῖς τῶν Αἰγυπτίων εἰδωλολατρείαις , διὰ τοῦτο δικαίως αὐτοῖς ἐπανέστησε τοὺς Αἰγυπτίους , ἐπειδὴ πεποιθότες αὐτοῖς κατωλιγώρησαν τοῦ θεοῦ , ὅπως θλιβέντες ὑπ’ αὐτῶν μάθωσι μὲν μὴ προσέχειν ἐκείνοις μηδὲ τῇ πολυθέῳ αὐτῶν δεισιδαιμονίᾳ , ἐπιστρέψωσι δὲ ἐπὶ τὸν θεὸν τῶν πατέρων αὐτῶν .
Lemmas: μεταστρέφω ὁ Καρδία αὐτός ὁ μισέω ὁ λαός αὐτός . ὥσπερ ὁ Ἰωσήφ πρῶτος συγχωρέω δουλεύω καί πέδη καί σίδηρος ταπεινόω , εἶτα μετά οὗτος δοκιμή δίδωμι ὁ οἰκεῖος ἀρετή προάγω ἐπί βασίλειος , οὗτος καί νῦν βούλομαι ὁ αὐτός ἐπισκοπή καταξιόω ὁ λαός πρῶτος αὐτός πειρατήριον ἐκδίδωμι , ἵνα ὕστερος λέγω ὁ · καί στενάζω ὁ υἱός Ἰσραήλ καί κράζω πρός κύριος ὁ θεός αὐτός . ἐπεί δέ εἴρω ὅτι · μεταστρέφω ὁ Καρδία αὐτός , δηλονότι ὁ Αἰγύπτιος , ὁ μισέω ὁ λαός αὐτός , εἴρω , ὅτι δικαίως πράσσω ὁ θεός · ἐπεί γάρ ἐν πολύς γίγνομαι ἄνεσις καί ἐλευθερία καί τιμή παρά ὁ Αἰγύπτιος εἰς λήθη ἔρχομαι ὁ πατρῷος θεός , ἐκδίδωμι δέ ἑαυτοῦ ὁ ὁ Αἰγύπτιος εἰδωλολατρεία , διά οὗτος δικαίως αὐτός ἐπανίστημι ὁ Αἰγύπτιος , ἐπεί πείθω αὐτός κατολιγωρέω ὁ θεός , ὅπως θλίβω ὑπό αὐτός μανθάνω μέν μή προσέχω ἐκεῖνος μηδέ ὁ πολύθεος αὐτός δεισιδαιμονία , ἐπιστρέφω δέ ἐπί ὁ θεός ὁ πατήρ αὐτός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.18
Ἐξαπέστειλε Μωυσῆν , τὸν δοῦλον αὐτοῦ , Ἀαρών , ὃν ἐξελέξατο αὐτόν . Ἐπιτεμνόμενος τὴν ἱστορίαν τὰ μὲν μέτρια παραλιμπάνει , τὰ δὲ καίρια τῶν διηγημάτων τίθησιν · πάντα γὰρ τὰ ἐκ τοῦ θεοῦ εἰς αὐτοὺς εὐεργετήματα διαγράφει καί φησιν , ὡς μετὰ τὸ αὐτάρκως αὐτοὺς κακωθῆναι ὑπὸ τῶν Αἰγυπτίων τῷ ἀξίους τούτων γενέσθαι οὐκ εἰς μακρὰν αὐτοῖς σωτῆρα τὸν Μωυσῆν καὶ τὸν Ἀαρὼν ἀποστέλλει .
Lemmas: ἐξαποστέλλω Μωυσῆς , ὁ δοῦλος αὐτός , Ἀαρών , ὅς ἐκλέγω αὐτός . ἐπιτέμνω ὁ ἱστορία ὁ μέν μέτριος παραλιμπάνω , ὁ δέ καίριος ὁ διήγημα τίθημι · πᾶς γάρ ὁ ἐκ ὁ θεός εἰς αὐτός εὐεργέτημα διαγράφω καί φημί , ὡς μετά ὁ αὐτάρκης αὐτός κακόω ὑπό ὁ Αἰγύπτιος ὁ ἄξιος οὗτος γίγνομαι οὐ εἰς μακράν αὐτός σωτήρ ὁ Μωυσῆς καί ὁ Ἀαρών ἀποστέλλω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_104.20
Καὶ ἐξήγαγεν αὐτοὺς ἐν ἀργυρίῳ καὶ χρυσίῳ , καὶ οὐκ ἦν ἐν ταῖς φυλαῖς αὐτῶν ἀσθενῶν . εὐφράνθη Αἴγυπτος ἐν τῇ ἐξόδῳ αὐτῶν , ὅτι ἐπέπεσεν ὁ φόβος αὐτῶν ἐπ’ αὐτούς . Ὁ θεὸς προστάττει τῷ λαῷ διὰ Μωυσέως σκυλεῦσαι τοὺς Αἰγυπτίους ὡς νενικημένους καὶ μισθὸν παρ’ αὐτῶν εἰσπράξασθαι τῆς μακροχρονίου δουλείας , ἧς αὐτοὺς κατεδουλώσαντο . ὅτι δὲ ἐν ταῖς φυλαῖς αὐτῶν οὐδεὶς ἦν τότε ἀσθενῶν , ἡ μὲν Μωυσέως γραφὴ οὐκ ἐσημειώσατο , διὰ δὲ τοῦ παρόντος λόγου διδασκόμεθα καὶ τούτου ὡς εἰκὸς παραδόξου ἐκ τοῦ θεοῦ αὐτοῖς ὑπάρξαντος , ὡς ἂν μή τις ἀπομείνῃ ἐν Αἰγύπτῳ ὑπὸ τῆς τοῦ σώματος ἀρρωστίας νικηθείς . ἦν δὲ καὶ τοῦτο οὐ μικρὸν θαῦμα ἐν τοσαύταις μυριάσιν ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν μηδένα εὑρεθῆναι ἀσθενοῦντα τὸ σῶμα .
Lemmas: καί ἐξάγω αὐτός ἐν ἀργύριον καί χρυσίον , καί οὐ εἰμί ἐν ὁ Φυλή αὐτός ἀσθενής . εὐφραίνω Αἴγυπτος ἐν ὁ ἔξοδος αὐτός , ὅτι ἐπιπίπτω ὁ φόβος αὐτός ἐπί αὐτός . ὁ θεός προστάσσω ὁ λαός διά Μωυσῆς σκυλεύω ὁ Αἰγύπτιος ὡς νικάω καί μισθός παρά αὐτός εἰσπράσσω ὁ μακροχρόνιος δουλεία , ὅς αὐτός καταδουλόω . ὅτι δέ ἐν ὁ Φυλή αὐτός οὐδείς εἰμί τότε ἀσθενής , ὁ μέν Μωυσῆς γραφή οὐ σημειόω , διά δέ ὁ πάρειμι λόγος διδάσκω καί οὗτος ὡς εἰκός παράδοξος ἐκ ὁ θεός αὐτός ὑπάρχω , ὡς εἄν μή τις ἀπομένω ἐν Αἴγυπτος ὑπό ὁ ὁ σῶμα ἀρρωστία νικάω . εἰμί δέ καί οὗτος οὖον μικρός θαῦμα ἐν τοσοῦτος μυριάς ἀνήρ καί γυνή μηδείς εὑρίσκω ἀσθενέω ὁ σῶμα .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.1
Ἀλληλούια . ἐξομολογεῖσθε τῷ κυρίῳ , ὅτι χρηστός , ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ . Αἶνον καὶ ὕμνον πρὸς τὸν θεὸν καὶ ὁ παρὼν περιέχει ψαλμός . διὸ ἐπιγέγραπται ἀλληλούια , ὅπερ ἑρμηνεύεται · αἰνεῖτε τὸν κύριον . προστάττει δὲ εὐθὺς ἀρχόμενος τοῖς ἀπὸ ἁμαρτημάτων ὁρμωμένοις ὥσπερ ἰατρῷ καὶ σωτῆρι προσιέναι τῷ θεραπευτικῷ τοῦ θεοῦ υἱῷ καὶ τὰ τραύματα τῆς ψυχῆς ἀπογυμνοῦν αὐτῷ ? διὰ τοῦ ἐξομολογεῖσθαι τὰς οἰκείας ἁμαρτίας . ὁ δὲ τοῦτο πράττων γνησίως καὶ ἀποκλαιόμενος , ἐφ’ οἷς ἥμαρτε πρότερον , ὅτι μὴ λόγοις μόνοις τοῦτο πράξαι ? ? ? , ἀλλὰ τῇ διαθέσει καὶ αὐτοῖς τοῖς πράγμασιν , παντί τῳ δῆλον . προτρέπει δὲ προθύμως ἐπὶ τὴν ἐξομολόγησιν περιϊέναι ? διὰ τοῦ ἐπαγγέλλεσθαι · ὅτι χρηστὸς ὁ κύριος , ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ · διὰ ταῦτα γάρ , φησίν , προθύμως ἐξομολογεῖσθε , ὅτι καὶ αὐτὸς ἕτοιμός ἐστιν εἰς φιλανθρωπίαν εἰδώς , ὅτι ἐλέου δεῖται τὰ τοῦ ἐνεστῶτος αἰῶνος πράγματα θνητὰ ὄντα καὶ ἐπίκηρα .
Lemmas: ἀλληλούια . ἐξομολογέομαι ὁ κύριος , ὅτι χρηστός , ὅτι εἰς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός . Αἶνος καί ὕμνος πρός ὁ θεός καί ὁ πάρειμι περιέχω ψαλμός . διό ἐπιγράφω ἀλληλούια , ὅσπερ ἑρμηνεύω · αἰνέω ὁ κύριος . προστάσσω δέ εὐθύς ἄρχω ὁ ἀπό ἁμάρτημα ὁρμάω ὥσπερ ἰατρός καί σωτήρ πρόσειμι ὁ θεραπευτικός ὁ θεός υἱός καί ὁ τραῦμα ὁ Ψυχή ἀπογυμνόω αὐτός ? διά ὁ ἐξομολογέομαι ὁ οἰκεῖος ἁμαρτία . ὁ δέ οὗτος πράσσω γνήσιος καί ἀποκλαίω , ἐπί ὅς ἁμαρτάνω πρότερος , ὅτι μή λόγος μόνος οὗτος πράσσω ? ? ? , ἀλλά ὁ διάθεσις καί αὐτός ὁ πρᾶγμα , πᾶς ὁ δῆλος . προτρέπω δέ προθύμως ἐπί ὁ ἐξομολόγησις περί-εἶμι ? διά ὁ ἐπαγγέλλω · ὅτι χρηστός ὁ κύριος , ὅτι εἰς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός · διά οὗτος γάρ , φημί , προθύμως ἐξομολογέομαι , ὅτι καί αὐτός ἑτοῖμος εἰμί εἰς φιλανθρωπία οἶδα , ὅτι ἔλεος δήω ὁ ὁ ἐνίστημι αἰών πρᾶγμα θνητός εἰμί καί ἐπικηρος .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.2
Τίς λαλήσει τὰς δυναστείας τοῦ κυρίου , ἀκουστὰς ποιήσει πάσας τὰς αἰνέσεις αὐτοῦ ; Δυναστεῖαί εἰσι τοῦ Χριστοῦ , ὅσα ἐν ἀνθρώποις ὑπὲρ τὴν θνητὴν δύναμιν ὡς θεὸς ἐνεδείξατο , ἅπερ ὁ θεῖος ἀπόστολος ἐνεργήματα δυνάμεων ὀνομάζει λέγων · ᾧ μὲν γὰρ διὰ τοῦ πνεύματος δίδοται λόγος σοφίας , ἄλλῳ δὲ λόγος γνώσεως κατὰ τὸ αὐτὸ πνεῦμα , ἑτέρῳ δὲ πίστις ἐν τῷ αὐτῷ πνεύματι , ἄλλῳ δ’ ἐνεργήματα δυνάμεων . καὶ ἐν ἑτέρῳ τόπῳ φησίν · μὴ πάντες ἀπόστολοι , μὴ πάντες προφῆται , μὴ πάντες δυνάμεις , μὴ πάντες χαρίσματα ἔλαβον ἰαμάτων . Καὶ ὅρα τίνα τρόπον διαιρεῖ τὰς δυνάμεις ἀπὸ τῆς τῶν ἰαμάτων θεραπείας . ἐνεργήματα μὲν δυνάμεων ἐπετέλει , ὅτε περιεπάτει ἐπὶ τῆς θαλάσσης , ὅτε ἐπετίμα τοῖς ἀνέμοις καὶ τῷ κλύδωνι , ὅτε μετὰ τὴν μεταμόρφωσιν τοῖς ἀποστόλοις ἐδείκνυεν ἑαυτὸν ἐν τῷ ὄρει , ἐνεργήματα δὲ ἰαμάτων , ὅτε τὸν λεπρὸν ἐκάθηρε καὶ πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν ἐν τῷ λαῷ ἰᾶτο . ταὐτὸν δ’ ἂν εἴποις καὶ ἐπὶ τῆς · ἐνεργήματα μὲν γὰρ ἦσαν δυνάμεων αἱ κατὰ τῶν Αἰγυπτίων πληγαὶ καὶ τῆς Ἐρυθρᾶς Θαλάσσης ἡ διαίρεσις καὶ ἡ τοῦ Ἰορδάνου ὑποχώρησις καὶ ἡ τοῦ ἡλίου ἐπὶ τοῦ Ἰησοῦ στάσις καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα , ἰάσεις δέ , ὅτε Μαρίαν λεπρῶσαν ἰάσατο δι’ εὐχῆς ὁ Μωυσῆς , ἢ ὅσα Ἠλίας καὶ Ἐλισσαῖος διεπράξαντο . ταύτας δὲ πάσας τὰς δυνάμεις καὶ τὰς δυναστείας τοῦ κυρίου οἱ ἀπόστολοι εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἀκουστὰς ἐποίησαν καὶ οὐ μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰς αἰνέσεις αὐτοῦ . ἑκάστη δὲ πρᾶξις τοῦ κυρίου αἰνέσεως γέμει . ἢ τάχα αἱ μὲν δυναστεῖαι τὰ θαυμάσια τοῦ κυρίου περιέχουσι , τὰ δὲ χαρίσματα τῶν ἰαμάτων τὰς αἰνέσεις αὐτοῦ .
Lemmas: Τῖς λαλέω ὁ δυναστεία ὁ κύριος , ἀκουστός ποιέω πᾶς ὁ αἴνεσις αὐτός ; δυναστεία εἰμί ὁ Χριστός , ὅσος ἐν ἄνθρωπος ὑπέρ ὁ θνητός δύναμις ὡς θεός ἐνδείκνυμι , ὅσπερ ὁ θεῖος ἀπόστολος ἐνέργημα δύναμις ὀνομάζω λέγω · ὅς μέν γάρ διά ὁ πνεῦμα δίδωμι λόγος σοφία , ἄλλος δέ λόγος γνῶσις κατά ὁ αὐτός πνεῦμα , ἕτερος δέ πίστις ἐν ὁ αὐτός πνεῦμα , ἄλλος δέ ἐνέργημα δύναμις . καί ἐν ἕτερος τόπος φημί · μή πᾶς ἀπόστολος , μή πᾶς προφήτης , μή πᾶς δύναμις , μή πᾶς χάρισμα λαμβάνω ἴαμα . καί ὁράω τίς τρόπος διαιρέω ὁ δύναμις ἀπό ὁ ὁ ἴαμα θεραπεία . ἐνέργημα μέν δύναμις ἐπιτελέω , ὅτε περιπατέω ἐπί ὁ θάλασσα , ὅτε ἐπιτιμάω ὁ ἄνεμος καί ὁ κλύδων , ὅτε μετά ὁ μεταμόρφωσις ὁ ἀπόστολος δείκνυμι ἑαυτοῦ ἐν ὁ ὄρος , ἐνέργημα δέ ἴαμα , ὅτε ὁ λεπρός καθαίρω καί πᾶς νόσος καί πᾶς μαλακία ἐν ὁ λαός ἰάομαι . αὐτός δέ εἄν εἶπον καί ἐπί ὁ · ἐνέργημα μέν γάρ εἰμί δύναμις ὁ κατά ὁ Αἰγύπτιος πληγή καί ὁ Ἐρυθρά Θάλασσα ὁ διαίρεσις καί ὁ ὁ Ἰορδάνης ὑποχώρησις καί ὁ ὁ ἥλιος ἐπί ὁ Ἰησοῦς στάσις καί πᾶς ὁ τοιοῦτος , ἴασις δέ , ὅτε Μαρία λεπράω ἰάομαι διά εὐχή ὁ Μωυσῆς , ἢ ὅσος Ἠλίας καί Ἐλισσαῖος διαπράσσω . οὗτος δέ πᾶς ὁ δύναμις καί ὁ δυναστεία ὁ κύριος ὁ ἀπόστολος εἰς πᾶς ὁ γῆ ἀκουστός ποιέω καί οὖον μόνος , ἀλλά καί ὁ αἴνεσις αὐτός . ἕκαστος δέ πρᾶξις ὁ κύριος αἴνεσις γέμω . ἢ τάχα ὁ μέν δυναστεία ὁ θαυμάσιος ὁ κύριος περιέχω , ὁ δέ χάρισμα ὁ ἴαμα ὁ αἴνεσις αὐτός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.3
Μακάριοι οἱ φυλάσσοντες κρίσιν καὶ ποιοῦντες δικαιοσύνην ἐν παντὶ καιρῷ . Οἱ φυλάσσοντες κρίσιν καὶ ποιοῦντες δικαιοσύνην μόνοι εἶεν ἂν ἄξιοι τοῦ λαλεῖν τὰς δυναστείας τοῦ κυρίου . εἶεν δ’ ἂν οὗτοι οἱ τὰ ἐν ταῖς γραφαῖς κεκριμένα ὑπὸ τοῦ θεοῦ ἐπιτελοῦντες καὶ οἱ πάντα κρίσει καὶ λόγῳ πράττοντες οἵ τε διαπαντὸς πρὸ ὀφθαλμῶν τὴν τοῦ θεοῦ κρίσιν ἔχοντες · οὗτοι γὰρ δικαίως λεχθεῖεν ἂν μακάριοι . ἀκόλουθον δὲ ἦν τοὺς μεμνημένους τῆς κρίσεως τοῦ θεοῦ καὶ μηδὲν ἄκριτον ἐνεργοῦντας ποιητὰς εἶναι δικαιοσύνης ἅτε δὴ ἔργοις τὸ δίκαιον καὶ τὰς τῷ θεῷ ἀρεστὰς δικαιοπραγίας ἐπιτελοῦντας διαπαντός . τούτοις ἁρμόζει καὶ τὸ λαλεῖν τὰς δυναστείας κυρίου καὶ ἀκουστὰς ποιεῖν πάσας τὰς αἰνέσεις αὐτοῦ .
Lemmas: Μακάριος ὁ φυλάσσω κρίσις καί ποιέω δικαιοσύνη ἐν πᾶς καιρός . ὁ φυλάσσω κρίσις καί ποιέω δικαιοσύνη μόνος ἄγω εἄν ἄξιος ὁ λαλέω ὁ δυναστεία ὁ κύριος . ἄγω δέ εἄν οὗτος ὁ ὁ ἐν ὁ γραφεύς κρίνω ὑπό ὁ θεός ἐπιτελέω καί ὁ πᾶς κρίσις καί λόγος πράσσω ὁ τε διαπαντός πρό ὀφθαλμός ὁ ὁ θεός κρίσις ἔχω · οὗτος γάρ δικαίως λέγω εἄν μακάριος . ἀκόλουθος δέ εἰμί ὁ μιμνήσκω ὁ κρίσις ὁ θεός καί μηδείς ἄκριτος ἐνεργέω ποιητής εἰμί δικαιοσύνη ἅτε δή ἔργον ὁ Δίκαιος καί ὁ ὁ θεός ἀρεστός δικαιοπραγία ἐπιτελέω διαπαντός . οὗτος ἁρμόζω καί ὁ λαλέω ὁ δυναστεία κύριος καί ἀκουστός ποιέω πᾶς ὁ αἴνεσις αὐτός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.4
Οἱ πατέρες ἡμῶν ἐν Αἰγύπτῳ οὐ συνῆκαν τὰ θαυμάσιά σου . οὐκ ἐμνήσθησαν τοῦ πλήθους τοῦ ἐλέους σου . Οὐ μόνοι , φησίν , ἡμάρτομεν , ἀλλ’ εἴ τις ἐξετάσειεν ἄνωθεν ἀπὸ τῶν πρώτων χρόνων , εὕροι ἂν ἀεὶ καὶ ἐκ τοῦ παντὸς ἁμαρτητικὸν τυγχάνον τὸ ἡμέτερον γένος . διό φησιν ὁ προφήτης · οὐαὶ ἔθνος ἁμαρτωλόν , λαὸς πλήρης ἁμαρτιῶν , σπέρμα πονηρόν , υἱοὶ ἄνομοι . πρῶτοι γοῦν οἱ πατέρες ἡμῶν ἐν Αἰγύπτῳ τοσούτων θαυμασίων ἐπιτελουμένων διὰ Μωυσέως οὐ συνῆκαν , ἀλλὰ καὶ σωτηρίας τυγχάνοντες καὶ τῆς ὑπ’ Αἰγυπτίοις δουλείας ἐλευθερωθέντες οὐκ ἔγνωσαν , ὅτι οὐ διὰ τὰς αὐτῶν δικαιοσύνας οὔτε διὰ τὸ εἶναι ἐπισκοπῆς θεοῦ ἀξίους , διὰ δὲ τὸ πλῆθος τοῦ ἐλέους αὐτοῦ τούτων τετυχήκασιν .
Lemmas: ὁ πατήρ ἐγώ ἐν Αἴγυπτος οὖον συνίημι ὁ θαυμάσιος σύ . οὐ μιμνήσκω ὁ πλῆθος ὁ ἔλεος σύ . οὖον μόνος , φημί , ἁμαρτάνω , ἀλλά εἰμί τις ἐξετάζω ἄνωθεν ἀπό ὁ πρῶτος χρόνος , εὑρίσκω εἄν ἀεί καί ἐκ ὁ πᾶς ἁμαρτητικός τυγχάνω ὁ ἡμέτερος γένος . διό φημί ὁ προφήτης · οὐαί ἔθνος ἁμαρτωλός , λαός πλήρης ἁμαρτία , σπέρμα πονηρός , υἱός ἄνομος . πρῶτος γοῦν ὁ πατήρ ἐγώ ἐν Αἴγυπτος τοσοῦτος θαυμάσιος ἐπιτελέω διά Μωυσῆς οὖον συνίημι , ἀλλά καί σωτηρία τυγχάνω καί ὁ ὑπό Αἰγύπτιος δουλεία ἐλευθερόω οὐ γιγνώσκω , ὅτι οὖον διά ὁ αὐτός δικαιοσύνη οὔτε διά ὁ εἰμί ἐπισκοπή θεός ἄξιος , διά δέ ὁ πλῆθος ὁ ἔλεος αὐτός οὗτος τυγχάνω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.5
Καὶ παρεπίκραναν ἀναβαίνοντες ἐν τῇ Ἐρυθρᾷ Θαλάσσῃ . καὶ ἔσωσεν αὐτοὺς ἕνεκεν τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ τοῦ γνωρίσαι τὴν δυναστείαν αὐτοῦ . Ταῦτα μὲν ὁ πρὸ τούτου διείληφε ψαλμός . ἐπετέμνετο δ’ ὁ αὐτὸς καὶ τὰς ἐπὶ τῆς ἐρήμου παραδοξοποιίας μηδὲν κατηγορήσας τοῦ λαοῦ . ὁ δὲ παρὼν ἐπαναλαμβάνει τὴν διήγησιν καὶ πάσας τοῦ λαοῦ τὰς δυσσεβείας διέξεισιν . ἐστὶ δὲ ὁ πᾶς λόγος τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους κατηγορικός · πρῶτον μὲν γάρ φησιν ἐν Αἰγύπτῳ · σὺ μὲν ὡς θεὸς τοὺς Αἰγυπτίους ἐκόλαζες , τούτους δὲ παραδόξως μέσους τῶν Αἰγυπτίων οἰκοῦντας ἀνεπαισθήτους ἐποίεις τῶν κολαστηρίων . οἱ δὲ οὐ συνῆκαν τὰ θαυμάσιά σου . καὶ σὺ μὲν ἠλέεις κατὰ τὸ πλῆθος τοῦ ἐλέους σου . οἱ δὲ παρεπίκραναν καίπερ κάτωθεν ὡς ἀπὸ βάθους τῆς Αἰγύπτου δυνάμει θεοῦ ἀνιόντες καὶ τὴν Ἐρυθρὰν Θάλασσαν διαπερῶντες . τότε γοῦν παρεπίκραναν προσελθόντες Μωυσῇ καὶ φήσαντες · ὄφελον μὲν ἀπεθάνομεν ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἢ ἐπὶ τῆς ἐρήμου ταύτης , καί · παρὰ τὸ μὴ εἶναι μνήματα ἐν Αἰγύπτῳ ἐξήγαγες ἡμᾶς ; καὶ ὅσον μὲν ἐπ’ αὐτοῖς πικρὸν αὐτοῖς ἀντὶ χρηστοῦ τὸν θεὸν κατεστήσαντο , ὁ δὲ ἀγαθὸς θεὸς πλουτῶν ἐλέῳ καὶ φιλανθρωπίᾳ πάλιν ἔσωζεν αὐτοὺς οὐκ ὀφείλοντας σωθῆναι , πλὴν ἔσωζεν αὐτοὺς τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ ἕνεκεν , ὅπως μὴ εἴπωσιν οἱ ἀσεβεῖς · ποῦ ἐστιν ὁ θεὸς αὐτῶν ; καὶ ὑπὲρ τοῦ γνωρίσαι τὴν δυναστείαν αὐτοῦ παρεῖχεν αὐτοῖς καὶ τότε τὴν σωτηρίαν .
Lemmas: καί ἐπικραίνω ἀναβαίνω ἐν ὁ Ἐρυθρά Θάλασσα . καί σῴζω αὐτός ἕνεκα ὁ ὄνομα αὐτός ὁ γνωρίζω ὁ δυναστεία αὐτός . οὗτος μέν ὁ πρό οὗτος διαλαμβάνω ψαλμός . ἐπιτέμνω δέ ὁ αὐτός καί ὁ ἐπί ὁ ἐρῆμος παραδοξοποιία μηδείς κατηγορέω ὁ λαός . ὁ δέ πάρειμι ἐπαναλαμβάνω ὁ διήγησις καί πᾶς ὁ λαός ὁ δυσσέβεια διεξέρχομαι . εἰμί δέ ὁ πᾶς λόγος ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος κατηγορικός · πρῶτος μέν γάρ φημί ἐν Αἴγυπτος · σύ μέν ὡς θεός ὁ Αἰγύπτιος κολάζω , οὗτος δέ παράδοξος μέσος ὁ Αἰγύπτιος οἰκέω ἀνεπαίσθητος ποιέω ὁ κολαστήριον . ὁ δέ οὖον συνίημι ὁ θαυμάσιος σύ . καί σύ μέν ἐλεέω κατά ὁ πλῆθος ὁ ἔλεος σύ . ὁ δέ ἐπικραίνω καίπερ κάτωθεν ὡς ἀπό βάθος ὁ Αἴγυπτος δύναμις θεός ἀνέρχομαι καί ὁ ἐρυθρός Θάλασσα διαπεράω . τότε γοῦν ἐπικραίνω προσέρχομαι Μωυσῆς καί φημί · ὀφείλω μέν ἀποθνῄσκω ἐν γῆ Αἴγυπτος ἢ ἐπί ὁ ἐρῆμος οὗτος , καί · παρά ὁ μή εἰμί μνῆμα ἐν Αἴγυπτος ἐξάγω ἐγώ ; καί ὅσος μέν ἐπί αὐτός πικρός αὐτός ἀντί χρηστός ὁ θεός καθίστημι , ὁ δέ ἀγαθός θεός πλοῦτος ἔλεος καί φιλανθρωπία πάλιν σῴζω αὐτός οὐ ὀφείλω σῴζω , πλήν σῴζω αὐτός ὁ ὄνομα αὐτός ἕνεκα , ὅπως μή εἶπον ὁ ἀσεβής · ποῦ εἰμί ὁ θεός αὐτός ; καί ὑπέρ ὁ γνωρίζω ὁ δυναστεία αὐτός παρέχω αὐτός καί τότε ὁ σωτηρία .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.6
Καὶ ἐπετίμησε τῇ Ἐρυθρᾷ Θαλάσσῃ , καὶ ἐξηράνθη , καὶ ὡδήγησεν αὐτοὺς ἐν ἀβύσσῳ ὡς ἐν ἐρήμῳ . καὶ ἔσωσεν αὐτοὺς ἐκ χειρὸς μισούντων καὶ ἐλυτρώσατο αὐτοὺς ἐκ χειρὸς ἐχθροῦ . καὶ ἐκάλυψεν ὕδωρ τοὺς θλίβοντας αὐτούς , εἷς ἐξ αὐτῶν οὐχ ὑπελείφθη . Ἔδει δὲ τὴν θάλασσαν ἐπιτιμᾶσθαι διὰ τὸν ἐν αὐτῃ ἐμφωλεύοντα δράκοντα κατὰ τὸ φῆσαν λόγιον · αὕτη ἡ θάλασσα ἡ μεγάλη καὶ εὐρύχωρος , ἐκεῖ ἑρπετά . δράκων οὖτος , ὃν ἔπλασας ἐμπαίζειν αὐτῷ . ἐπειδὴ δὲ λέλεκται · εἷς ἐξ αὐτῶν οὐχ ὑπελείφθη , ζητήσειέ wie es scheint τις ἂν περὶ τῶν ἐπιμίκτων Αἰγυπτίων τῶν διελθόντων τὴν θάλασσαν καὶ εἰς τὴν ἔρημον ἅμα τῷ λαῷ wie es scheint γενομένων . πρὸς ὃν ἐροῦμεν , ὅτι μὴ τῶν θλιβόντων ἦσαν τὸν Ἰσραήλ . περὶ δὲ τῶν θλιβόντων εἴρητο τὸ · εἷς ἐξ αὐτῶν οὐχ ὑπελείφθη . ὁ δ’ ἐπίμικτος λαὸς αἰγύπτιος μὲν ἦν , πιστεύσας δὲ ταῖς Μωυσέως φωναῖς σωτηρίας ἔτυχεν .
Lemmas: καί ἐπιτιμάω ὁ Ἐρυθρά Θάλασσα , καί ξηραίνω , καί ὁδηγέω αὐτός ἐν ἄβυσσος ὡς ἐν ἐρῆμος . καί σῴζω αὐτός ἐκ χείρ μισέω καί λυτρόω αὐτός ἐκ χείρ ἐχθρός . καί καλύπτω ὕδωρ ὁ θλίβω αὐτός , εἷς ἐκ αὐτός οὐ ὑπολείπω . δέω δέ ὁ θάλασσα ἐπιτιμάω διά ὁ ἐν ἀϋτή ἐμφωλεύω δράκων κατά ὁ φημί λόγιος · οὗτος ὁ θάλασσα ὁ μέγας καί εὐρύχωρος , ἐκεῖ ἑρπετόν . δράκων οὗτος , ὅς πλάσσω ἐμπαίζω αὐτός . ἐπεί δέ λέγω · εἷς ἐκ αὐτός οὐ ὑπολείπω , ζητέω wie es scheint τις εἄν περί ὁ ἐπίμικτος Αἰγύπτιος ὁ διέρχομαι ὁ θάλασσα καί εἰς ὁ ἐρῆμος ἅμα ὁ λαός wie es scheint γίγνομαι . πρός ὅς εἴρω , ὅτι μή ὁ θλίβω εἰμί ὁ Ἰσραήλ . περί δέ ὁ θλίβω εἴρω ὁ · εἷς ἐκ αὐτός οὐ ὑπολείπω . ὁ δέ ἐπίμικτος λαός Αἰγύπτιος μέν εἰμί , πιστεύω δέ ὁ Μωυσῆς φωνή σωτηρία τυγχάνω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.7
Καὶ ἐπίστευσαν ἐν τοῖς λόγοις αὐτοῦ καὶ ᾖσαν τὴν αἴνεσιν αὐτοῦ . ἐτάχυναν ἐπελάθοντο τῶν ἔργων αὐτοῦ . Ὁ μὲν κύριος μὴ ἀρκεσθεὶς τοῖς κατὰ τὴν Αἴγυπτον θαυμασίοις καὶ διὰ τῶν κατὰ τὴν Ἐρυθρὰν Θάλασσαν ἐγνώρισεν αὐτοῖς τὴν δυναστείαν αὐτοῦ πανταχόθεν αὐτοὺς συνελαύνων ἐπὶ τὴν σωτηρίαν αὐτῶν . οἱ δὲ νικήσαντες πρὸς μὲν ὀλίγον ἐπίστευον τοῖς λόγοις αὐτοῦ , διελθόντες δὲ τὴν Ἐρυθρὰν Θάλασσαν ἠπίστουν . ὅτε καὶ ᾔνεσαν τὴν αἴνεσιν αὐτοῦ σὺν τῷ Μωυσῇ καὶ Ἀαρών , τὴν ᾠδὴν τὴν ἐν τῇ , παραυτίκα καὶ παραχρῆμα μεταβαλόμενοι ἐτάχυναν καὶ ἐπελάθοντο τῶν ἔργων αὐτοῦ .
Lemmas: καί πιστεύω ἐν ὁ λόγος αὐτός καί ἀείδω ὁ αἴνεσις αὐτός . ταχύνω ἐπιλανθάνομαι ὁ ἔργον αὐτός . ὁ μέν κύριος μή ἀρκέω ὁ κατά ὁ Αἴγυπτος θαυμάσιος καί διά ὁ κατά ὁ ἐρυθρός Θάλασσα γνωρίζω αὐτός ὁ δυναστεία αὐτός πανταχόθεν αὐτός συνελαύνω ἐπί ὁ σωτηρία αὐτός . ὁ δέ νικάω πρός μέν ὀλίγος πιστεύω ὁ λόγος αὐτός , διέρχομαι δέ ὁ ἐρυθρός Θάλασσα ἀπιστέω . ὅτε καί αἰνέω ὁ αἴνεσις αὐτός σύν ὁ Μωυσῆς καί Ἀαρών , ὁ ἀοιδή ὁ ἐν ὁ , παραυτίκα καί παραχρῆμα μεταβάλλω ταχύνω καί ἐπιλανθάνομαι ὁ ἔργον αὐτός .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.8
Οὐχ ὑπέμειναν τὴν βουλὴν αὐτοῦ . καὶ ἐπεθύμησαν ἐπιθυμίαν ἐν τῇ ἐρήμῳ καὶ ἐπείρασαν τὸν θεὸν ἐν ἀνύδρῳ . καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς τὸ αἴτημα αὐτῶν καὶ ἐξαπέστειλε πλησμονὴν εἰς τὰς ψυχὰς αὐτῶν . Μνημονεῦσαι δέον τῶν wie es scheint ἐν Αἰγύπτῳ καὶ τῶν ἐπὶ τῆς Ἐρυθρᾶς Θαλάσσης καὶ προσδοκῆσαι τί μέγα , ὅτε ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐκλελοίπει αὐτοῖς ἡ τροφή . οἱ δὲ οὐχ ὑπέμειναν τὴν βουλὴν αὐτοῦ , ἀλλὰ προλαβόντες ἐπείρασαν τὸν θεὸν πάλιν καταλαλήσαντες ἐν τῇ ἐρήμῳ , ὅτε ἐπεθύμησαν ἐπιθυμίαν φήσαντες · ἐμνήσθημεν τῶν κρεῶν καὶ τῶν λεβήτων τῶν ἐν Αἰγύπτῳ . οὐ μὴν ὁ θεὸς οὐδ’ ἐπὶ τούτῳ ἀλλότριόν τι τοῦ οἰκείου ἐλέους ἐβουλεύσατο , ἀλλ’ ὡς ἀγαθὸς καὶ χρηστὸς ἔδωκεν αὐτοῖς τὸ αἴτημα αὐτῶν δοὺς αὐτοῖς τὴν ὀρτυγομήτραν .
Lemmas: οὐχ ὑπομένω ὁ βουλή αὐτός . καί ἐπιθυμέω ἐπιθυμία ἐν ὁ ἐρῆμος καί πειράζω ὁ θεός ἐν ἄνυδρος . καί δίδωμι αὐτός ὁ αἴτημα αὐτός καί ἐξαποστέλλω πλησμονή εἰς ὁ ψυχή αὐτός . μνημονεύω δήω ὁ wie es scheint ἐν Αἴγυπτος καί ὁ ἐπί ὁ Ἐρυθρά Θάλασσα καί προσδοκάω τίς μέγας , ὅτε ἐν ὁ ἐρῆμος ἐκλείπω αὐτός ὁ τροφή . ὁ δέ οὐ ὑπομένω ὁ βουλή αὐτός , ἀλλά προλαμβάνω πειράζω ὁ θεός πάλιν καταλαλέω ἐν ὁ ἐρῆμος , ὅτε ἐπιθυμέω ἐπιθυμία φημί · μιμνήσκω ὁ κρέας καί ὁ λέβης ὁ ἐν Αἴγυπτος . οὖον μήv ὁ θεός οὐδέ ἐπί οὗτος ἀλλότριος τίς ὁ οἰκεῖος ἔλεος βουλεύω , ἀλλά ὡς ἀγαθός καί χρηστός δίδωμι αὐτός ὁ αἴτημα αὐτός δίδωμι αὐτός ὁ ὀρτυγομήτρα .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.9
Καὶ ἐποίησαν μόσχον ἐν Χωρὴβ καὶ προσεκύνησαν τῷ γλυπτῷ . καὶ ἠλλάξαντο τὴν δόξαν αὐτῶν ἐν ὁμοιώματι μόσχου ἔσθοντος χόρτον . ἐπελάθοντο τοῦ θεοῦ τοῦ σῴζοντος αὐτούς , τοῦ ποιήσαντος μεγάλα ἐν Αἰγύπτῳ , θαυμαστὰ ἐν γῇ Χάμ , φοβερὰ ἐπὶ Θαλάσσης Ἐρυθρᾶς . Οἶμαι τὸν λόγον τούτων ἁπάντων μνημονεύειν εἰς τὸ παραστῆσαι ὡς τὸ τῶν Ἰουδαίων ἔθνος ἁμαρτάνον πρότερον μυρία μακροθύμως ἔφερεν ἡ τοῦ θεοῦ πρόνοια οὐ πρότερόν τε κατελείφθησαν ἔρημοι καὶ ἀνεπίσκοποι τοῦ θεοῦ ἢ τὴν ὑστάτην καὶ φοβερὰν ἀσέβειαν δρᾶσαι τολμῆσαι κατὰ τοῦ χριστοῦ αὐτοῦ , ἵνα , εἴ τις ἐγκαλοῖ ὁρῶν τοῦ ἐκ περιτομῆς λαοῦ τὴν ἀποβολὴν καὶ τὴν εἰς ἅπαντα τὰ ἔθνη διασποράν , μάθοι , ὅτι δι’ ὑπερβάλλον πλῆθος ἀσεβείας πεπόνθασιν ἃ πεπόνθασιν · οὐ γὰρ πρότερον οὐδὲ δεύτερον οὐδὲ τρίτον , μυριοστὸν δὲ αὐτοὺς ἁμαρτάνοντας καὶ πειράζοντας καὶ παραπικραίνοντας καὶ διαφόρως ἀσεβοῦντας ἔφερεν ἡ τοῦ θεοῦ μακροθυμία , ἕως ὅτε τὸ μέγιστον καὶ πάντων ἀσεβέστατον ἔργον τετολμήκασι , καὶ τὴν αὐτοῖς πρώτοις δοθεῖσαν χάριν τοῦ θεοῦ παραιτησάμενοι . καὶ αὐτὸς γοῦν ὁ κύριος τῆς ἐσχάτης αὐτῶν ἀποπτώσεως τὴν αἰτίαν διδάσκων φησί · ποσάκις ἠθέλησα ἐπισυναγαγεῖν τὰ τέκνα σου , ὃν τρόπον ὄρνις ἐπισυνάγει τὰ νοσσία ὑπὸ τὰς πτέρυγας , καὶ οὐκ ἠθελήσατε . ἰδοὺ ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος . μὴ ἀρκεσθέντες τοίνυν τοῖς προτέροις κακοῖς , ἐμοσχοποίησαν , φησίν , ἐν τῇ ἐρήμῳ καὶ τὴν δόξαν αὐτῶν , ἥτις ἦν ὁ θεός , ἠλλάξαντο ἐν ὁμοιώματι μόσχου . τὸ σεβάσμιον οὖν ὄνομα περιθέντες ζῴου ἀλόγου εἰκόνι ἐπελάθοντο τοῦ θεοῦ τοῦ σῴζοντος αὐτοὺς καὶ ποιήσαντος μεγάλα ἐν Αἰγύπτῳ , θαυμάσια ἐν γῇ Χάμ .
Lemmas: καί ποιέω μόσχος ἐν Χωρήβ καί προσκυνέω ὁ γλυπτός . καί ἀλλάσσω ὁ δόξα αὐτός ἐν ὁμοίωμα μόσχος ἔσθω χόρτος . ἐπιλανθάνομαι ὁ θεός ὁ σῴζω αὐτός , ὁ ποιέω μέγας ἐν Αἴγυπτος , θαυμαστός ἐν γῆ Χάμ , φοβερός ἐπί Θάλασσα Ἐρυθρά . οἴμη ὁ λόγος οὗτος ἅπας μνημονεύω εἰς ὁ παρίστημι ὡς ὁ ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος ἁμαρτάνω πρότερος μυρίος μακροθύμως φέρω ὁ ὁ θεός πρόνοια οὖον πρότερος τε καταλείπω ἐρῆμος καί ἀνεπίσκοπος ὁ θεός ἢ ὁ ὕστερος καί φοβερός ἀσέβεια δράω τολμάω κατά ὁ χριστός αὐτός , ἵνα , εἰμί τις ἐγκαλέω ὁράω ὁ ἐκ περιτομή λαός ὁ ἀποβολή καί ὁ εἰς ἅπας ὁ ἔθνος διασπορά , μανθάνω , ὅτι διά ὑπερβάλλω πλῆθος ἀσέβεια πάσχω ὁ πάσχω · οὖον γάρ πρότερος οὐδέ δύο οὐδέ τρίτος , μυριοστός δέ αὐτός ἁμαρτάνω καί πειράζω καί παραπικραίνω καί διάφορος ἀσεβέω φέρω ὁ ὁ θεός μακροθυμία , ἠώς ὅτε ὁ μέγας καί πᾶς ἀσεβής ἔργον τολμάω , καί ὁ αὐτός πρῶτος δίδωμι χάρις ὁ θεός παραιτέομαι . καί αὐτός γοῦν ὁ κύριος ὁ ἔσχατος αὐτός ἀπόπτωσις ὁ αἴτιος διδάσκω φημί · ποσάκις ἐθέλω ἐπισυνάγω ὁ τέκνον σύ , ὅς τρόπος ὄρνις ἐπισυνάγω ὁ νεόσσιον ὑπό ὁ πτέρυξ , καί οὐ ἐθέλω . ἰδού ἀφίημι σύ ὁ οἶκος σύ ἐρῆμος . μή ἀρκέω τοίνυν ὁ πρότερος κακός , μοσχοποιέω , φημί , ἐν ὁ ἐρῆμος καί ὁ δόξα αὐτός , ὅστις εἰμί ὁ θεός , ἀλλάσσω ἐν ὁμοίωμα μόσχος . ὁ σεβάσμιος οὖν ὄνομα περιτίθημι ζῷον ἄλογος εἰκών ἐπιλανθάνομαι ὁ θεός ὁ σῴζω αὐτός καί ποιέω μέγας ἐν Αἴγυπτος , θαυμάσιος ἐν γῆ Χάμ .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.10
Καὶ εἶπε τοῦ ἐξολεθρεῦσαι αὐτούς , εἰ μὴ Μωυσῆς ὁ ἐκλεκτὸς αὐτοῦ ἔστη ἐν τῇ θραύσει ἐνώπιον αὐτοῦ τοῦ ἀποστρέψαι τὴν ὀργὴν αὐτοῦ τοῦ μὴ ἐξολεθρεῦσαι . Ἔχεις ἐν τῇ ἱστορίᾳ , ὅπως εἶπε Μωυσῆς τῷ κυρίῳ · εἰ μὲν ἀφεῖς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν , ἄφες , εἰ δὲ μή , κἀμὲ ἐξάλειψον ἐκ τῆς βίβλου σου ἧς ἔγραψας . δι’ ὧν τὸ χρηστὸν καὶ φιλάνθρωπον καὶ ἀνεξίκακον τὸν τοῦ Μωυσέως τρόπον von erster Hand verändert μιμεῖσθαι διδασκόμεθα · ἔδει γὰρ τὸν ἀγαθοῦ θεοῦ θεράποντα ζηλωτὴν εἶναι τοῦ θεοῦ τοῦ πρὸς αὐτοῦ θεραπευομένου . διὰ τοῦτο γοῦν ὥσπερ ἐξεπίτηδες εἶπεν ὁ θεὸς τῷ Μωυσῇ · ἔασόν με , καὶ θυμωθεὶς ὀργῇ ἐκτρίψω αὐτούς , ὅπως ἡ τοῦ θεράποντος διάθεσις ἐπιδειχθῇ καὶ τὸ γνήσιον τῆς περὶ τὸν λαὸν διαθέσεως · ἐδύνατο γὰρ ὁ θεὸς καὶ μηδὲν εἰρηκὼς τῷ Μωυσῇ ἐκτρίψαι τὸν λαὸν ἀσεβήσαντα . ἀλλὰ τοῦτο μὲν οὐ ποῖει , λέγει δὲ αὐτῷ ἔασόν με ὡσπερεὶ κωλυόμενος ὑπὸ τῶν εὐχῶν δηλαδὴ τῶν ὑπὲρ τοῦ λαοῦ πρὸς αὐτὸν ἀναπεμπομένων .
Lemmas: καί εἶπον ὁ ἐξολεθρεύω αὐτός , εἰμί μή Μωυσῆς ὁ ἐκλεκτός αὐτός ἵστημι ἐν ὁ θραῦσις ἐνώπιος αὐτός ὁ ἀποστρέφω ὁ ὀργή αὐτός ὁ μή ἐξολεθρεύω . ἔχω ἐν ὁ ἱστορία , ὅπως εἶπον Μωυσῆς ὁ κύριος · εἰμί μέν ἀφίημι αὐτός ὁ ἁμαρτία , ἀφίημι , εἰμί δέ μή , ἐγώ ἐξαλείφω ἐκ ὁ Βίβλος σύ ὅς γράφω . διά ὅς ὁ χρηστός καί φιλάνθρωπον καί ἀνεξίκακος ὁ ὁ Μωυσῆς τρόπος von erster Hand verändert μιμέομαι διδάσκω · ἐσθίω γάρ ὁ ἀγαθός θεός θεράπων ζηλωτός εἰμί ὁ θεός ὁ πρός αὐτός θεραπεύω . διά οὗτος γοῦν ὥσπερ ἐξεπίτηδες εἶπον ὁ θεός ὁ Μωυσῆς · ἐάω ἐγώ , καί θυμόω ὀργή ἐκτρίβω αὐτός , ὅπως ὁ ὁ θεράπων διάθεσις ἐπιδείκνυμι καί ὁ γνήσιος ὁ περί ὁ λαός διάθεσις · δύναμαι γάρ ὁ θεός καί μηδείς ἐρῶ ὁ Μωυσῆς ἐκτρίβω ὁ λαός ἀσεβέω . ἀλλά οὗτος μέν οὖον ποιέω , λέγω δέ αὐτός ἐάω ἐγώ ὡσπερεί κωλύω ὑπό ὁ εὖχος δηλαδή ὁ ὑπέρ ὁ λαός πρός αὐτός ἀναπέμπω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.11
Καὶ ἐξουδένωσαν γῆν ἐπιθυμητήν , οὐκ ἐπίστευσαν τῷ λόγῳ αὐτοῦ . καὶ ἐγόγγυσαν ἐν τοῖς σκηνώμασιν αὐτῶν , οὐκ εἰσήκουσαν τῆς φωνῆς κυρίου . καὶ ἐπῆρε τὴν χεῖρα αὐτοῦ αὐτοῖς τοῦ καταβαλεῖν αὐτοὺς ἐν τῇ ἐρήμῳ καὶ τοῦ καταβαλεῖν τὸ σπέρμα αὐτῶν ἐν τοῖς ἔθνεσιν καὶ διασκορπίσαι αὐτοὺς ἐν ταῖς χώραις . Πρῶτον παρεπίκραναν ἀναβαίνοντες ἐν τῇ Ἐρυθρᾷ Θαλάσσῃ . δεύτερον ἐπείρασαν τὸν θεὸν ἐν τῇ ἐρήμῳ . τρίτον παρώργησαν Μωυσὴν ἐν τῇ παρεμβολῇ . τέταρτον ἐποίησαν μόσχον ἐν Χωρήβ . πέμπτον ἐξουθένησαν γῆν ἐπιθυμητήν , ὅτε ἐπανελθόντες οἱ κατάσκοποι ἀπηγόρευσαν καὶ κακῶς εἶπαν τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας ἀνέτρεψάν τε τὰς προαιρέσεις τοῦ λαοῦ , ὁπηνίκα Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ καὶ wie es scheint Χαλὲβ ὁ τοῦ Ἰεφωνῆ παρελθόντες εἰς μέσον τἀναντία τοῖς λοιποῖς περὶ τῆς γῆς ἀπήγγειλαν .
Lemmas: καί ἐξουδενόω γῆ ἐπιθυμητής , οὐ πιστεύω ὁ λόγος αὐτός . καί γογγύζω ἐν ὁ σκήνωμα αὐτός , οὐ εἰσακούω ὁ φωνή κύριος . καί ἐπαίρω ὁ χείρ αὐτός αὐτός ὁ καταβάλλω αὐτός ἐν ὁ ἐρῆμος καί ὁ καταβάλλω ὁ σπέρμα αὐτός ἐν ὁ ἔθνος καί διασκορπίζω αὐτός ἐν ὁ χώρα . Πρῶτος ἐπικραίνω ἀναβαίνω ἐν ὁ Ἐρυθρά Θάλασσα . δύο πειράζω ὁ θεός ἐν ὁ ἐρῆμος . τρίτος παροργίζω Μωυσῆς ἐν ὁ παρεμβολή . τέταρτος ποιέω μόσχος ἐν Χωρήβ . πέμπτος ἐξουθενέω γῆ ἐπιθυμητής , ὅτε ἐπανέρχομαι ὁ κατάσκοπος ἀπαγορεύω καί κακῶς εἶπον ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία ἀνατρέπω τε ὁ προαίρεσις ὁ λαός , ὁπηνίκα Ἰησοῦς ὁ ὁ Ναυῆ καί wie es scheint Χαλέβ ὁ ὁ Ἰεφονεύς παρέρχομαι εἰς μέσος τἀναντία ὁ λοιπός περί ὁ γῆ ἀπαγγέλλω .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.12
Καὶ ἐτελέσθησαν τῷ Βεελφεγὼρ καὶ ἔφαγον θυσίας νεκρῶν . καὶ παρώξυναν αὐτὸν ἐν τοῖς ἐπιτηδεύμασιν αὐτῶν , καὶ ἐπληθύνθη ἐν αὐτοῖς ἡ πτῶσις . Ἕκτον δὴ ἀσέβημα τοῦτο καταριθμεῖται τοῦ λαοῦ . κεῖται δὲ ἡ ἱστορία ἐν τοῖς Ἀριθμοῖς , ὡς ἐπόρνευσαν εἰς τὰς Μαδιανίτιδας , ὡς ἐτελέσθησαν τῷ Βεελφεγώρ . εἴδωλον δὲ ὁ Βαὰλ ἐν τόπῳ Φεγώρ . Ἕλληνες δὲ τὸν Βαὰλ Βὴλ ὀνομάζουσιν , ὅν φασιν εἶναι τὸν Κρόνον . ἔφαγον δὲ θυσίας νεκρῶν διὰ τὸ πᾶσαν τὴν τῶν εἰδώλων πλάνην ἤτοι διά τινων νεκρικῶν τῶν κατὰ γοητείαν ἔργων κατεσκευάσθαι ἢ νεκρῶν ἀνδρῶν περιέχειν μνήμας .
Lemmas: καί τελέω ὁ Βεελφεγώρ καί ἔφαγον θυσία νεκρός . καί παροξύνω αὐτός ἐν ὁ ἐπιτήδευμα αὐτός , καί πληθύνω ἐν αὐτός ὁ πτῶσις . ἕκτος δή ἀσέβημα οὗτος καταριθμέω ὁ λαός . κεῖμαι δέ ὁ ἱστορία ἐν ὁ Ἀριθμοί , ὡς πορνεύω εἰς ὁ μαδιανιτιδαις , ὡς τελέω ὁ Βεελφεγώρ . εἴδωλον δέ ὁ Βαάλ ἐν τόπος Φεγώρ . Ἕλλην δέ ὁ Βαάλ Βήλ ὀνομάζω , ὅς φημί εἰμί ὁ Κρόνος . ἔφαγον δέ θυσία νεκρός διά ὁ πᾶς ὁ ὁ εἴδωλον πλάνη ἤτοι διά τίνω νεκρικός ὁ κατά γοητεία ἔργον κατασκευάζω ἢ νεκρός ἀνήρ περιέχω μνήμη .
eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_105.13
Καὶ ἔστη Φινεὲς καὶ ἐξιλάσατο , καὶ ἐκόπασεν ἡ θραῦσις . καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν ἕως τοῦ αἰῶνος . Κεῖται ἐν ἡ ἱστορία , ὅπως λαβὼν Φινεὲς τὸν σειρομάστην διέπειρε τὴν Μαδιανίτιν ἅμα τῷ σὺν αὐτῇ πεπορνευκότι καὶ ὡς ἐκόπασε παραχρῆμα ἡ κατ’ αὐτῶν ὀργὴ ἅμα τῇ τοιαύτῃ πράξει . παρίστησι δὲ ὁ λόγος , ὅσον ἰσχύει παρὰ θεῷ ἑνὸς ἀνδρὸς δικαιοσύνη ὡς κοπάσαι τὴν ὀργὴν καὶ ἀνακρουσθῆναι τὴν κατὰ τῶν ἡμαρτηκότων θραῦσιν διὰ τὸν τοῦ Φινεὲς ζῆλον τὸν ὑπὲρ τοῦ θεοῦ ? .
Lemmas: καί ἵστημι Φινεές καί ἐξιλάσκομαι , καί κοπάζω ὁ θραῦσις . καί λογίζομαι αὐτός εἰς δικαιοσύνη εἰς γενεά καί γενεά ἠώς ὁ αἰών . κέω ἐν ὁ ἱστορία , ὅπως λαμβάνω Φινεές ὁ σειρομάστης διαπείρω ὁ Μαδιανίτις ἅμα ὁ σύν αὐτός πορνεύω καί ὡς κοπάζω παραχρῆμα ὁ κατά αὐτός ὀργή ἅμα ὁ τοιοῦτος πρᾶξις . παρίστημι δέ ὁ λόγος , ὅσος ἰσχύω παρά θεός εἷς ἀνήρ δικαιοσύνη ὡς κοπάζω ὁ ὀργή καί ἀνακρούω ὁ κατά ὁ ἁμαρτάνω θραῦσις διά ὁ ὁ Φινεές ζῆλος ὁ ὑπέρ ὁ θεός ? .