eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_83.4
Μακάριος ἀνήρ , οὗ ἐστιν ἀντίληψις αὐτῷ παρὰ σοῖ , ἀναβάσεις ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ διέθετο , εἰς τὴν κοιλάδα τοῦ κλαυθμῶνος , εἰς τὸν τόπον , ὃν ἔθετο . καὶ γὰρ εὐλογίας δῶσει ὁ νομοθετῶν , πορεύσονται ἐκ δυνάμεως εἰς δύναμιν . Πληρώσας τὸν εἱρμὸν καὶ τὴν ἀκολουθίαν τῆς διανοίας μεταβολῇ κέχρηται τοῦ λόγου ἀπὸ τοῦ διαψάλματος . διόπερ ἀνωτέρω πληθυντικῶς μακαρίους τοὺς κατοικοῦντας ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ θεοῦ εἰπὼν ἐνταῦθα ἕνα τινὰ μακαρίζει κατὰ ἐξαίρετον . τίνα δὲ τοῦτον ἢ τὸν ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ κλαυθμῶνος ἀντιλήψεως τῆς παρὰ τοῦ θεοῦ ἠξιωμένον τὸν καὶ ἀναβάσεις ἐσχηκότα θεοῦ ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ ; τοῦτον γὰρ τὸν ἄνδρα πάλιν μακαρίζει · ἀλλ’ οὐ τὸν τῶν παρὰ Μωσεῖ σωματικῶν ἐντολῶν φύλακα . Τοιοῦτος δέ ἐστι πᾶς ὁ ἀποκλᾳόμενος ἑαυτὸν ἐν τῷ θνητῷ καὶ ἀνθρωπίνῳ βίῳ καὶ τὴν ἐπίγειον ταύτην ζωὴν βαρούμενος , ἣν κοιλάδα κλαυθμῶνος ὁ λόγος ὀνομάζει διὰ τὸ κλαυθμοῦ ἄξια εἶναι τὰ ἐνταῦθα κλαυθμοῦ τε ἄξια πράττειν τοὺς ἐπὶ γῆς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὸ τοὺς ἁγίους τοῦ θεοῦ κατὰ τὸν παρόντα βίον ἀποκλάεσθαι , στενάζοντας καὶ βαρουμένους κατὰ τὸν ἀπόστολον . Πᾶς οὖν ὁ ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ κλαυθμῶνος , τουτέστιν ἐν τῷ θνητῷ βίῳ , τῆς παρὰ τοῦ θεοῦ ἀντιλήψεως τυγχάνων μακάριος ἀληθῶς ἂν εἴη , ὅτε μάλιστα ἀναβάσεις τοῦ θεοῦ ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ γίγνονται . τῶν γὰρ ἄλλων ἀνθρώπων θνητοῖς λογισμοῖς καθελκομένων εἰς πᾶν εἶδος ἁμαρτίας , ἀλλὰ καὶ δαιμόνων ἐπιβολαῖς καὶ πονηρῶν πνευμάτων ἐνθυμήσεσι ὑποσκελιζομένων , ὁ μὴ τούτοις ἁλισκόμενος , κατὰ δὲ θεοῦ χάριν ἀναβάσεις ἀγαθὰς καὶ λογισμοὺς ἐκ θεοῦ πεμπομένους ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ κτώμενος , οὗτος ἀληθῶς μακάριος · ὁ καὶ διὰ παντὸς κατοικῶν ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ θεοῦ καὶ ὥσπέρ τις ἱερεὺς μόνῃ τῇ λατρείᾳ τοῦ θεοῦ σχολάζων καὶ μακάριος οὗτος , ἅτε πρῶτον μὲν ἀντιλήπτορα ἔχων τὸν θεὸν βοηθοῦντα αὐτῷ καὶ ἀντιλαμβανόμενον ἐν πάσαις αὐτοῦ ταῖς πράξεσιν , ἔπειτα κεκτημένος ἀναβάσεις θεοῦ ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ . ἀγαθοὺς δὲ λογισμοὺς σημαίνουσιν αἱ ἀναβάσεις καὶ ἀγαθὰς ἐνθυμήσεις τὰς κατὰ θεοῦ βουλὴν ἀνιούσας καὶ ἀνατρεχούσας ἐπὶ τὴν μνήμην τοῦ μακαριζομένου . Νοήσεις δὲ τοῦτο παραθεὶς τό · ὅταν διώκωσιν ὑμᾶς καὶ ἄγωσιν εἰς συνέδρια , μὴ μεριμνήσητε πως ἢ τί λαλήσητε · δοθήσεται γὰρ ὑμῖν ὁ λόγος ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματος ὑμῶν . οὐ γὰρ ὑμεῖς ἐστε οἱ λαλοῦντες , ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τοῦ πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς τὸ λαλοῦν ἐν ὑμῖν . ἐν ᾧ γὰρ τὸ πνεῦμα τοῦ θεοῦ λαλεῖ , τούτου ἀναβάσεις θεοῦ ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ γίγνονται . διὸ εἰκότως μακαρίζεται . οὗτος δὲ αὐτὸς ἐν τῷ χωρίῳ τοῦ κλαυθμῶνος , τουτέστιν ἐν τῷ περιγείῳ τόπῳ , τὴν τοῦ θεοῦ διαθήκην καὶ τὰ λόγια αὐτοῦ πρεσβεύων διέθετο . Ἀντὶ δὲ τοῦ · διέθετο εἰς τὴν κοιλάδα τοῦ κλαυθμῶνος , ὁ Σύμμαχός φησι · προοδεύων κοιλάδα ἔκλαιεν . κοιλάδα δὲ κλαυθμῶνος ἐν τούτοις τὸν ἀνθρώπινον ἔφαμεν δηλοῦσθαι βίον , ὃν ὁ μακαριζόμενος παροδεύων καὶ παρατρέχων ὥσπερ τις πάροικος καὶ παρεπίδημος τὴν ἐπουράνιον ἑαυτοῦ πατρίδα ποθῶν ἀποκλάεται κλαυθμὸν τὸν μακαριοποιὸν κατὰ τό · μακάριοι οἱ κλαίοντες καὶ μακάριοι οἱ πενθοῦντες . οἷος ἦν ὁ Παῦλος λέγων · ἡμεῖς οἱ ὄντες ἐν τῷ σκήνει στενάζομεν βαρούμενοι . Ἀντὶ δὲ τοῦ · εἰς τόπον ὃν ἔθετο , ὁ μὲν Ἀκύλας φησί · πηγὴν θήσονται αὐτήν , ὁ δὲ Σύμμαχος · πηγὴ τάξεται . τίνα δὲ αὐτὴν , φησί , πηγὴν θήσονται , ἢ δηλονότι τὴν κοιλάδα τοῦ κλαυθμῶνος ; ὅλον γοῦν οὕτως ἡρμήνευσεν ὁ Ἀκύλας εἰπών · παρερχόμενοι ἐν κοιλάδι τοῦ κλαυθμοῦ πηγὴν θήσονται αὐτήν . Δηλοῖ δὲ διὰ τούτων , ὡς ἄρα οἱ πάροικοι καὶ παρεπίδημοι ἐν τῷ βίῳ τούτῳ τὴν τῶν ἀνθρώπων κοιλάδα πηγὴν θήσουσι , ἢ τάξουσι πηγὴν κατὰ τὸν Σύμμαχον , τὴν ἔνθεον διδασκαλίαν τοῦτον ὀνομάσαντες τὸν τρόπον . πηγὴ γὰρ ζωῆς καὶ ποτὸν ἀθανασίας ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ κλαυθμῶνος τῷ τῶν ἀνθρώπων βίῳ καταβέβληται ὑπὸ τῶν τοῦ θεοῦ ἀνθρώπων διὰ τῆς ζωοποιοῦ καὶ θεοσεβοῦς διδασκαλίας , ἣν αὐτοὶ μετῆλθον καὶ ἑτέροις καταλελοίπασιν ἐν ταῖς ἑαυτῶν γραφαῖς . Τούτοις δὲ αὐτοῖς , φησίν , εὐλογίας μισθὸν τοῦ κλαυθμοῦ καὶ καρπὸν ἐπάξιον δώσει ὁ νομοθέτης αὐτῶν . τίσι δὲ τούτοις δώσει τὰς εὐλογίας , ἢ δηλονότι τοῖς ἐν τῇ κοιλάδι ταύτῃ ἀποκλᾳομένοις καὶ πηγὴν ἐν αὐτῇ θεμένοις ; ἀντὶ δὲ τοῦ · ὁ νομοθετῶν , ὁ μὲν Ἀκύλας · πρώϊμος ὠνόμασεν , ὁ δὲ Σύμμαχος · ὁ ὑποδείκτης , ἡ δὲ ε ἔκδοσις · ὁ φωτίζων , ἄλλη δέ τις παρὰ ταῦτα ἔκδοσις ἕκτη · ὁ διδάσκων · ὥστε ἐξ ἁπάντων τὸν σωτήριον λόγον ὑπονοεῖν . αὐτὸς γάρ ἐστιν ὁ νομοθετῶν · αὐτὸς καὶ ὁ φωτίζων καὶ ὁ διδάσκων · αὐτὸς καὶ ὁ πρώϊμος · αὐτὸς καὶ ὁ ὑποδείκτης καθ’ ἑκάστην ἐπίνοιαν τῶν ἐν αὐτῷ δυνάμεων ταύταις χρώμενος ταῖς ἐπωνυμίαις · παρ’ οὗ οἱ ἐν τῇ κοιλάδι κλαίοντες μεταλαβόντες εὐλογίας πορεύσονται τὴν ἑαυτῶν πορείαν ἀκολούθως διανύοντες καὶ δυναμούμενοι ὡς ἡμέραι · ὡς ἀεὶ προκόπτειν καὶ ἐπιδιδόναι ἐκ δυνάμεως βραχυτέρας μείζονα ἐπὶ δύναμιν καὶ ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν , ὥς φησιν ὁ θεῖος ἀπόστολος λέγων · τὴν αὐτὴν εἰκόνα μεταμορφούμενοι ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν . ὅθεν καὶ ὁ Σύμμαχος ἡρμήνευσεν εἰπών · ὁδεύσουσιν ἐκ δυνάμεως εἰς δύναμιν .
Lemmas: Μακάριος ἀνήρ , ὅς εἰμί ἀντίληψις αὐτός παρά σύ , ἀνάβασις ἐν ὁ Καρδία αὐτός διατίθημι , εἰς ὁ κοιλάς ὁ κλαυθμών , εἰς ὁ τόπος , ὅς τίθημι . καί γάρ εὐλογία δίδωμι ὁ νομοθέτης , πορεύω ἐκ δύναμις εἰς δύναμις . πληρόω ὁ εἱρμός καί ὁ ἀκολουθία ὁ διάνοια μεταβολή χράομαι ὁ λόγος ἀπό ὁ διάψαλμα . διόπερ ἀνωτέρω πληθυντικός μακάριος ὁ κατοικέω ἐν ὁ οἶκος ὁ θεός εἶπον ἐνταῦθα εἷς τις μακαρίζω κατά ἐξαίρω . τίς δέ οὗτος ἢ ὁ ἐν ὁ κοιλάς ὁ κλαυθμών ἀντίληψις ὁ παρά ὁ θεός ἀξιόω ὁ καί ἀνάβασις ἔχω θεός ἐν ὁ Καρδία αὐτός ; οὗτος γάρ ὁ ἀνήρ πάλιν μακαρίζω · ἀλλά οὖον ὁ ὁ παρά Μωσῆς σωματικός ἐντολή φύλαξ . τοιοῦτος δέ εἰμί πᾶς ὁ ἀποκλάω ἑαυτοῦ ἐν ὁ θνητός καί ἀνθρώπινος βίος καί ὁ ἐπίγειος οὗτος ζωή βαρέω , ὅς κοιλάς κλαυθμών ὁ λόγος ὀνομάζω διά ὁ κλαυθμός ἄξιος εἰμί ὁ ἐνταῦθα κλαυθμός τε ἄξιος πράσσω ὁ ἐπί γῆ ἄνθρωπος καί διά ὁ ὁ ἅγιος ὁ θεός κατά ὁ πάρειμι βίος ἀποκλάω , στενάζω καί βαρέω κατά ὁ ἀπόστολος . Πᾶς οὖν ὁ ἐν ὁ κοιλάς ὁ κλαυθμών , τουτέστιν ἐν ὁ θνητός βίος , ὁ παρά ὁ θεός ἀντίληψις τυγχάνω μακάριος ἀληθής εἄν εἰμί , ὅτε μάλιστα ἀνάβασις ὁ θεός ἐν ὁ Καρδία αὐτός γίγνομαι . ὁ γάρ ἄλλος ἄνθρωπος θνητός λογισμός καθέλκω εἰς πᾶς εἶδος ἁμαρτία , ἀλλά καί δαίμων ἐπιβολή καί πονηρός πνεῦμα ἐνθύμησις ὑποσκελίζω , ὁ μή οὗτος ἁλίσκομαι , κατά δέ θεός χάρις ἀνάβασις ἀγαθός καί λογισμός ἐκ θεός πέμπω ἐν ὁ Καρδία αὐτός κτάομαι , οὗτος ἀληθής μακάριος · ὁ καί διά πᾶς κατοικέω ἐν ὁ οἶκος ὁ θεός καί ὥσπερ τις ἱερεύς μόνος ὁ λατρεία ὁ θεός σχολάζω καί μακάριος οὗτος , ἅτε πρῶτος μέν ἀντιλήπτωρ ἔχω ὁ θεός βοηθός αὐτός καί ἀντιλαμβάνω ἐν πᾶς αὐτός ὁ πρᾶξις , ἔπειτα κτάομαι ἀνάβασις θεός ἐν ὁ Καρδία αὐτός . ἀγαθός δέ λογισμός σημαίνω ὁ ἀνάβασις καί ἀγαθός ἐνθύμησις ὁ κατά θεός βουλή ἀνέρχομαι καί ἀνατρέχω ἐπί ὁ μνήμη ὁ μακαρίζω . Νόησις δέ οὗτος παρατίθημι ὁ · ὅταν διώκω σύ καί ἄγω εἰς συνέδριον , μή μεριμνάω πως ἢ τίς λαλέω · δίδωμι γάρ σύ ὁ λόγος ἐν ἀνοίγω ὁ στόμα σύ . οὖον γάρ σύ εἰμί ὁ λαλέω , ἀλλά ὁ πνεῦμα ὁ πατήρ σύ ὁ ἐν ὁ οὐρανός ὁ λαλέω ἐν σύ . ἐν ὅς γάρ ὁ πνεῦμα ὁ θεός λαλέω , οὗτος ἀνάβασις θεός ἐν ὁ Καρδία αὐτός γίγνομαι . διό εἰκότως μακαρίζω . οὗτος δέ αὐτός ἐν ὁ χωρίον ὁ κλαυθμών , τουτέστιν ἐν ὁ περίγειος τόπος , ὁ ὁ θεός διαθήκη καί ὁ λόγιος αὐτός πρεσβεύω διατίθημι . ἀντί δέ ὁ · διατίθημι εἰς ὁ κοιλάς ὁ κλαυθμών , ὁ σύμμαχος φημί · προοδεύω κοιλάς καλέω . κοιλάς δέ κλαυθμών ἐν οὗτος ὁ ἀνθρώπινος φημί δηλόω βίος , ὅς ὁ μακαρίζω παροδεύω καί παρατρέχω ὥσπερ τις πάροικος καί παρεπίδημος ὁ ἐπουράνιος ἑαυτοῦ πατρίς ποθή ἀποκλάω κλαυθμός ὁ μακαριοποιός κατά ὁ · μακάριος ὁ καλέω καί μακάριος ὁ πενθέω . οἷος εἰμί ὁ Παῦλος λέγω · ἐγώ ὁ εἰμί ἐν ὁ σκῆνος στενάζω βαρέω . ἀντί δέ ὁ · εἰς τόπος ὅς τίθημι , ὁ μέν Ἀκύλας φημί · πηγή τίθημι αὐτός , ὁ δέ Σύμμαχος · πηγή τάσσω . τίς δέ αὐτός , φημί , πηγή τίθημι , ἢ δηλονότι ὁ κοιλάς ὁ κλαυθμών ; ὅλος γοῦν οὕτως ἑρμηνεύω ὁ Ἀκύλας εἶπον · παρέρχομαι ἐν κοιλάς ὁ κλαυθμός πηγή τίθημι αὐτός . δηλόω δέ διά οὗτος , ὡς ἄρα ὁ πάροικος καί παρεπίδημος ἐν ὁ βίος οὗτος ὁ ὁ ἄνθρωπος κοιλάς πηγή τίθημι , ἢ τάσσω πηγή κατά ὁ Σύμμαχος , ὁ ἔνθεος διδασκαλία οὗτος ὀνομάζω ὁ τρόπος . πηγή γάρ ζωή καί ποτόν ἀθανασία ἐν ὁ κοιλάς ὁ κλαυθμών ὁ ὁ ἄνθρωπος βίος καταβάλλω ὑπό ὁ ὁ θεός ἄνθρωπος διά ὁ ζωοποιός καί θεοσεβής διδασκαλία , ὅς αὐτός μετέρχομαι καί ἕτερος καταλείπω ἐν ὁ ἑαυτοῦ γραφεύς . οὗτος δέ αὐτός , φημί , εὐλογία μισθός ὁ κλαυθμός καί καρπός ἐπάξιος δίδωμι ὁ νομοθέτης αὐτός . τίσις δέ οὗτος δίδωμι ὁ εὐλογία , ἢ δηλονότι ὁ ἐν ὁ κοιλάς οὗτος ἀποκλείω καί πηγή ἐν αὐτός τίθημι ; ἀντί δέ ὁ · ὁ νομοθέτης , ὁ μέν Ἀκύλας · πρώϊμος ὀνομάζω , ὁ δέ Σύμμαχος · ὁ ὑποδείκτης , ὁ δέ ε ἔκδοσις · ὁ φωτίζω , ἄλλος δέ τις παρά οὗτος ἔκδοσις ἕκτος · ὁ διδάσκω · ὥστε ἐκ ἅπας ὁ σωτήριος λόγος ὑπονοέω . αὐτός γάρ εἰμί ὁ νομοθέτης · αὐτός καί ὁ φωτίζω καί ὁ διδάσκω · αὐτός καί ὁ πρώϊμος · αὐτός καί ὁ ὑποδείκτης κατά ἕκαστος ἐπίνοια ὁ ἐν αὐτός δύναμις οὗτος χράω ὁ ἐπωνυμία · παρά ὅς ὁ ἐν ὁ κοιλάς καλέω μεταλαμβάνω εὐλογία πορεύω ὁ ἑαυτοῦ πορεία ἀκόλουθος διανύω καί δυναμόω ὡς ἡμέρα · ὡς ἀεί προκόπτω καί ἐπιδίδωμι ἐκ δύναμις βραχύς μείζων ἐπί δύναμις καί ἀπό δόξα εἰς δόξα , ὅς φημί ὁ θεῖος ἀπόστολος λέγω · ὁ αὐτός εἰκών μεταμορφόω ἀπό δόξα εἰς δόξα . ὅθεν καί ὁ Σύμμαχος ἑρμηνεύω εἶπον · ὁδεύω ἐκ δύναμις εἰς δύναμις .