eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_77.6
Καὶ ἐξεπείρασαν τὸν θεὸν ἐν καρδίαις αὐτῶν τοῦ αἰτῆσαι βρώματα ταῖς ψυχαῖς αὐτῶν καὶ κατελάλησαν τοῦ θεοῦ καὶ εἶπαν · μη δυνήσεται ὁ θεὸς ἑτοιμάσαι τράπεζαν ἐν ἐρήμῳ ; ἐπεὶ ἐπάταξεν πέτραν καὶ ἐρρύησαν ὕδατα καὶ χείμαρροι κατεκλύσθησαν , μὴ καὶ ἄρτον δύναται δοῦναι ἢ ἑτοιμάσαι τράπεζαν τῷ λαῷ αὐτοῦ ; διὰ τοῦτο ἤκουσεν κύριος καὶ ἀνεβάλετο , καὶ πῦρ ἀνήφθη ἐν Ἰακὼβ καὶ ὀργὴ ἀνέβη ἐπὶ τὸν Ἰσραήλ , ὅτι οὐκ ἐπίστευσαν ἐν τῷ θεῷ οὐδὲ ἤλπισαν ἐπὶ τὸ σωτήριον αὐτοῦ . καὶ ἐνετείλατο νεφέλαις ὑπεράνωθεν καὶ θύρας οὐρανοῦ ἀνέῳξεν καὶ ἔβρεξεν αὐτοῖς μάννα φαγεῖν καὶ ἄρτον οὐρανοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς · ἄρτον ἀγγέλων ἔφαγεν ἄνθρωπος . Ὅπως κατελάλησαν τοῦ θεοῦ καὶ Μωσῆς διδάσκει λέγων · καὶ ἐγόγγυζον πᾶσα συναγωγὴ υἱῶν Ἰσραὴλ ἐπὶ Μωσῆν καὶ Ἀαρὼν καὶ εἶπαν πρὸς αὐτούς · ὄφελον ἀπεθάνομεν πληγέντες ὑπὸ κυρίου ἐν γῇ Αἰγύπτου , ὅταν ἐκαθίσαμεν ἐπὶ τῶν λεβήτων καὶ ἐφάγομεν ἄρτους εἰς πλησμονήν , ὅτι ἐξηγάγετε ἡμᾶς ἀποκτεῖναι πᾶσαν τὴν συναγωγὴν ταύτην ἐν λιμῷ · καὶ μετὰ ταῦτα εἶπεν Μωσῆς πρὸς τὸν λαόν · ἡμεῖς δὲ τί ἐσμεν ; οὐ γὰρ καθ’ ἡμῶν ὁ γογγυσμὸς ὑμῶν ἐστιν , ἀλλὰ κατὰ τοῦ θεοῦ · προσέλθετε ἐναντίον τοῦ θεοῦ , εἰσακήκοεν γὰρ τοῦ γογγυσμοῦ ὑμῶν · καὶ μετὰ ταῦτα · ἐλάλησε κύριος πρὸς Μωσῆν λέγων · εἰσακήκοα τὸν γογγυσμὸν υἱῶν Ἰσραήλ , καὶ τὰ ἑξῆς . τούτων οὖν μεμνημένος καὶ ὁ παρὼν λόγος εἶπεν · καὶ ἐξεπείρασαν τὸν θεὸν ἐν καρδίαις αὐτῶν τοῦ αἰτῆσαι βρώματα ταῖς ψυχαῖς αὐτῶν καὶ κατελάλησαν τοῦ θεοῦ καὶ εἶπαν · μὴ δυνήσεται ὁ θεὸς ἑτοιμάσαι τράπεζαν ἐν ἐρήμῳ ; ἐπεὶ ἐπάταξεν πέτραν καὶ ἐρρύησαν ὕδατα καὶ χείμαρροι κατεκλύσθησαν , μὴ καὶ ἄρτον δύναται δοῦναι ἢ ἑτοιμάσαι τράπεζαν τῷ λαῷ αὐτοῦ ; Ἐν μὲν οὖν τῇ ἱστορίᾳ οὐ φέρεται ταῦτα , ἐνταῦθα δὲ τετήρηται , ὡς ἄρα ταῦτα διενοήθησαν . ἐξεπείρασαν , γάρ φησιν , τὸν θεὸν ἐν καρδίαις αὐτῶν καί κατελάλησαν τοῦ θεοῦ . πῶς δὲ κατελάλησαν ἢ τάδε διανοηθέντες , εἰ καὶ μὴ χεί λεσι φθεγξάμενοι , ἀλλὰ ταῖς ψυχαῖς λογισάμενοι ; ἃ δὴ ὁ καρδιογνώστης εἰδὼς ἤκουσεν . διὸ εἴρηται · ἤκουσε κύριος καὶ ἀνεβάλετο , ἀνθ’ οὗ ὁ μὲν Ἀκύλας καὶ ἀνυπερθέτησεν , ἡρμήνευσεν , τουτέστιν οὐχ ὑπερέθετο , ὁ δὲ Σύμμαχος καὶ ἐχολώθη . εἶτα καὶ πῦρ ἀνήφθη , φησίν , ἐν Ἰακώβ καὶ ὀργὴ ἀνέβη ἐπὶ τὸν Ἰσραήλ , ὅτι οὐκ ἐπίστευσαν ἐν τῷ θεῷ οὐδὲ ἤλπισαν ἐπὶ τῷ σωτήριον αὐτοῦ . Καὶ παρὰ Μωσεῖ δὲ γέγραπται · καὶ ἦν ὁ λαὸς γογγύζων ἐναντίον κυρίου , καὶ ἤκουσε κύριος , καὶ ἐθυμώθη ὀργὴ αὐτοῦ · καὶ ἐξεκαύθη ἐν αὐτοῖς πῦρ παρὰ κυρίου καὶ κατέφαγεν μέρος τῆς παρεμβολῆς · καὶ ἐκέκραξεν ὁ λαὸς πρὸς Μωσῆν · καὶ ηὔξατο Μωσῆς πρὸς κύριον , καὶ ἐκόπασεν τὸ πῦρ . καὶ ἐκλήθη τὸ ὄνομα τοῦ τόπου ἐκείνου Ἐμπυρισμός , ὅτι ἐξεκαύθη ἐν αὐτοῖς πῦρ παρὰ κυρίου . διὸ καὶ ἐν τῷ μετὰ χεῖρας εἴρηται · καὶ ἀνήφθη πῦρ ἐν Ἰακὼβ καὶ ὀργὴ ἀνέβη ἐπὶ τὸν Ἰσραήλ , ὅτι οὐκ ἐπίστευσαν ἐν τῷ θεῷ οὐδὲ ἤλπισαν ἐπὶ τὸ σωτήριον αὐτοῦ . καὶ ἐνετείλατο νεφέλαις ὑπεράνωθεν καὶ θύρας οὐρανοῦ ἀνέῳξεν καὶ ἔβρεξεν ἐπ’ αὐτοῖς μάννα φαγεῖν καὶ ἄρτον οὐρανοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς · ἄρτον ἀγγέλων ἔφαγεν ἄνθρωπος . Τὸ δέ · ἐνετείλατο νεφέλαις ὑπεράνωθεν , αἰνίττεσθαί μοι δοκεῖ πρόσταγμα δεδόσθαι ἀγγελικαῖς δυνάμεσιν ταῖς τὰ παράδοξα τότε διακονουμέναις , δι’ ὧν καὶ τὸ μάννα ἐχορηγεῖτο τῷ λαῷ . διδασκόμεθα δὲ καὶ ἐντεῦθεν , ὡς ἄρα νεφέλαι αἱ ἀγγελικαὶ δυνάμεις κέκληνται ὡς καὶ ἐν τῷ φάσκοντι προφήτῃ · καὶ ταῖς νεφέλαις ἐντελοῦμαι τοῦ μὴ βρέξαι εἰς αὐτὸν ὑετόν , ὥστε τοὺς ἀγγέλους νοεῖσθαι τὰς νεφέλας ὥσπερ οὖν καὶ ἐνταῦθα . καὶ εἰκός γε ἦν διὰ μὲν πονηρῶν δυνάμεων τὰς κατ’ Αἰγυπτίων ἐπιτελεῖσθαι πληγὰς κατὰ τὸν φάσκοντα λόγον · ἀπέστειλεν εἰς αὐτοὺς ὀργὴν καὶ θυμόν , θλῖψιν καὶ ἀποστολὴν δι’ ἀγγέλων πονηρῶν , τὰ δὲ χρηστότερα δι’ αἰσίων καὶ δεξιῶν ἀγγέλων γεγενῆσθαι . διὸ λέλεκται · καὶ ἐνετείλατο νεφέλαις ὑπεράνωθεν καὶ θύρας οὐρανοῦ ἀνέῳξεν . Θύρας δὲ οὐρανοῦ ἀνοιγνυμένας τὰς οὐρανίους νόει πράξεις · πάντα γὰρ τὰ παραδόξως ὑπὸ τοῦ θεοῦ πεπραγμένα θεῖα καὶ οὐράνια ἦν · ἃ δὴ καὶ ἀνθρώποις ἀποκέκλειστο , ὅτε μὴ ἐγίγνετο · ὅτε δὲ παραδόξως ἐγίγνετο , ὥσπερ θύρας τινὰς οὐρανίους ἀνέῳγεν αὐτοῖς . Ἀντὶ δὲ τοῦ · ἄρτον ἀγγέλων ἔφαγεν ἄνθρωπος , ὁ Ἀκύλας ἄρτον δυναστῶν ἔφαγεν ἀνήρ , ἡρμήνευσεν , ὁ δὲ Σύμμαχος · καὶ πυρὸν οὐράνιον παρέσχεν αὐτοῖς , ἄρτον μεγάλων ἔφαγεν ἄνθρωπος . Καὶ τήρει , ὅπως ἡ Ἑβραϊκὴ φωνὴ οὐ περιέχει τὸ ἄρτον ἀγγέλων , ἀλλ’ ἤτοι κατὰ τὸν Ἀκύλαν ἄρτον δυναστῶν ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον ἄρτον μεγάλων ἢ κατὰ τὸν Θεοδοτίωνα ἄρτον δυναστῶν ἢ κατὰ τὴν πέμπτην ἔκδοσιν ἄρτον δυναστῶν · ἀγγέλων δὲ οὐδεὶς ἡρμήνευσεν , ἐπεὶ μηδὲ τὸ Ἑβϱαϊκὸν τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον , ἵνα μή τις νομίσῃ καὶ τὰς ἀγγελικὰς δυνάμεις αἰσθητῇ χρῆσθαι τροφῇ . μέμφεται δὲ καὶ ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν ἐν εὐαγγελίοις τοῖς νομίζουσιν , ὅτι ἀγγέλων ἦν τροφὴ τὸ ἐν τῇ ἐρήμῳ χορηγηθὲν τῷ λαῷ μάννα . διὸ ἔλεγεν · ἀμήν , ἀμήν , λέγω ὑμῖν · οὐ Μωσῆς δέδωκεν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ , ἀλλ’ ὁ πατήρ μου δίδωσιν ὑμῖν τὸν ἄρτον τὸν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἀληθινόν , καὶ πάλιν · οἱ πατέρες ὑμῶν ἔφαγον ἐν τῇ ἐρήμῳ τὸ μάννα , καὶ ἀπέθανον · οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαίνων , ἵνα τις ἐξ αὐτοῦ φάγῃ καὶ μὴ ἀποθνῄσκῃ . εἰ μὲν οὖν , φησίν , οὐράνιος ἦν ἄρτος , ᾧ χρῆσθαι τοὺς ἀγγέλους εἰκός , οὐδ’ ἂν ἀπέθανον οἱ ἐν τῇ ἐρήμῳ μετασχόντες ἄρτου · νῦν δὲ ἐπεὶ οὐκ ἦν οὐράνιος , οὐδὲ ἦν ἀληθῶς ἄρτος ἀγγέλων , διὰ τοῦτο ἀπέθανον . οὗτος δέ ἐστιν ἀληθῶς οὐράνιος ἄρτος , οὗ ὁ μεταλαβὼν οὐκ ἂν ἀποθάνοι ποτέ . καὶ τίς οὗτος ἦν διδάσκει λέγων · ὁ γὰρ ἄρτος τοῦ θεοῦ ἐστιν ὁ καταβαίνων ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ζωὴν διδοὺς τῷ κόσμῳ · παρίστησίν τε αὐτὸν λέγων · ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς · ὁ ἐρχόμενος πρὸς μὲ οὐ μὴ πεινάσει , καὶ ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ διψήσει πώποτε , καὶ αὖθις · ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ζῶν ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς · ἐάν τις φάγῃ ἐκ τοῦ ἐμοῦ ἄρτου , ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα . οὐκοῦν καὶ αἱ ἀγγελικαὶ δυνάμεις ἐκ τῆς τοῦ λόγου μεταλήψεως αἰωνίαν ζωὴν καρποῦνται · μόνος γὰρ ὁ μονογενὴς τοῦ θεοῦ λόγος πάσης λογικῆς οὐσίας θρεπτικὸς τυγχάνει . διόπερ ἀκριβῶς ἡ Ἑβραϊκὴ ἀνάγνωσις ἐν τοῖς προκειμένοις οὐ περιέχει τό · ἄρτον ἀγγέλων ἔφαγεν ἄνθρωπος .
Lemmas: καί ἐκπειράζω ὁ θεός ἐν Καρδία αὐτός ὁ αἰτέω βρῶμα ὁ Ψυχή αὐτός καί καταλαλέω ὁ θεός καί εἶπον · μη δύναμαι ὁ θεός ἑτοιμάζω τράπεζα ἐν ἐρῆμος ; ἐπεί πατάσσω πέτρα καί ῥέω ὕδωρ καί χειμάρρους κατακλύζω , μή καί ἄρτος δύναμαι δίδωμι ἢ ἑτοιμάζω τράπεζα ὁ λαός αὐτός ; διά οὗτος ἀκούω κύριος καί ἀναβάλλω , καί πῦρ ἀνάπτω ἐν Ἰακώβ καί ὀργή ἀναβαίνω ἐπί ὁ Ἰσραήλ , ὅτι οὐ πιστεύω ἐν ὁ θεός οὐδέ ἐλπίζω ἐπί ὁ σωτήριος αὐτός . καί ἐντέλλω νεφέλη ὑπεράνωθεν καί θύρα οὐρανός ἀνοίγω καί βρέχω αὐτός μάννα ἐσθίω καί ἄρτος οὐρανός δίδωμι αὐτός · ἄρτος ἄγγελος ἐσθίω ἄνθρωπος . ὅπως καταλαλέω ὁ θεός καί Μωσῆς διδάσκω λέγω · καί γογγύζω πᾶς συναγωγή υἱός Ἰσραήλ ἐπί Μωσῆς καί Ἀαρών καί εἶπον πρός αὐτός · ὀφείλω ἀποθνῄσκω πλήσσω ὑπό κύριος ἐν γῆ Αἴγυπτος , ὅταν καθίζω ἐπί ὁ λέβης καί ἐσθίω ἄρτος εἰς πλησμονή , ὅτι ἐξάγω ἐγώ ἀποκτείνω πᾶς ὁ συναγωγή οὗτος ἐν λιμός · καί μετά οὗτος εἶπον Μωσῆς πρός ὁ λαός · ἐγώ δέ τίς εἰμί ; οὖον γάρ κατά ἐγώ ὁ γογγυσμός σύ εἰμί , ἀλλά κατά ὁ θεός · προσέρχομαι ἐναντίος ὁ θεός , εἰσακούω γάρ ὁ γογγυσμός σύ · καί μετά οὗτος · λαλέω κύριος πρός Μωσῆς λέγω · εἰσακούω ὁ γογγυσμός υἱός Ἰσραήλ , καί ὁ ἑξῆς . οὗτος οὖν μιμνήσκω καί ὁ πάρειμι λόγος εἶπον · καί ἐκπειράζω ὁ θεός ἐν Καρδία αὐτός ὁ αἰτέω βρῶμα ὁ Ψυχή αὐτός καί καταλαλέω ὁ θεός καί εἶπον · μή δύναμαι ὁ θεός ἑτοιμάζω τράπεζα ἐν ἐρῆμος ; ἐπεί πατάσσω πέτρα καί ῥέω ὕδωρ καί χειμάρρους κατακλύζω , μή καί ἄρτος δύναμαι δίδωμι ἢ ἑτοιμάζω τράπεζα ὁ λαός αὐτός ; ἐν μέν οὖν ὁ ἱστορία οὖον φέρω οὗτος , ἐνταῦθα δέ τηρέω , ὡς ἄρα οὗτος διανοέομαι . ἐκπειράζω , γάρ φημί , ὁ θεός ἐν Καρδία αὐτός καί καταλαλέω ὁ θεός . πῶς δέ καταλαλέω ἢ ὅδε διανοέομαι , εἰμί καί μή χέω λέσι φθέγγομαι , ἀλλά ὁ Ψυχή λογίζομαι ; ὁ δή ὁ καρδιογνώστης εἰδοί ἀκούω . διό εἴρω · ἀκούω κύριος καί ἀναβάλλω , ἀντί ὅς ὁ μέν Ἀκύλας καί ἀνυπερθετέω , ἑρμηνεύω , τουτέστιν οὐ ὑπερτίθημι , ὁ δέ Σύμμαχος καί χολόω . εἶτα καί πῦρ ἀνάπτω , φημί , ἐν Ἰακώβ καί ὀργή ἀναβαίνω ἐπί ὁ Ἰσραήλ , ὅτι οὐ πιστεύω ἐν ὁ θεός οὐδέ ἐλπίζω ἐπί ὁ σωτήριος αὐτός . καί παρά Μωσῆς δέ γράφω · καί εἰμί ὁ λαός γογγύζω ἐναντίος κύριος , καί ἀκούω κύριος , καί θυμόω ὀργή αὐτός · καί ἐκκαίω ἐν αὐτός πῦρ παρά κύριος καί κατεσθίω μέρος ὁ παρεμβολή · καί κράζω ὁ λαός πρός Μωσῆς · καί εὔχομαι Μωσῆς πρός κύριος , καί κοπάζω ὁ πῦρ . καί καλέω ὁ ὄνομα ὁ τόπος ἐκεῖνος ἐμπυρισμός , ὅτι ἐκκαίω ἐν αὐτός πῦρ παρά κύριος . διό καί ἐν ὁ μετά χείρ εἴρω · καί ἀνάπτω πῦρ ἐν Ἰακώβ καί ὀργή ἀναβαίνω ἐπί ὁ Ἰσραήλ , ὅτι οὐ πιστεύω ἐν ὁ θεός οὐδέ ἐλπίζω ἐπί ὁ σωτήριος αὐτός . καί ἐντέλλω νεφέλη ὑπεράνωθεν καί θύρα οὐρανός ἀνοίγω καί βρέχω ἐπί αὐτός μάννα ἐσθίω καί ἄρτος οὐρανός δίδωμι αὐτός · ἄρτος ἄγγελος ἐσθίω ἄνθρωπος . ὁ δέ · ἐντέλλω νεφέλη ὑπεράνωθεν , αἰνίσσομαι ἐγώ δοκέω πρόσταγμα δίδωμι ἀγγελικός δύναμις ὁ ὁ παράδοξος τότε διακονέω , διά ὅς καί ὁ μάννα χορηγέω ὁ λαός . διδάσκω δέ καί ἐντεῦθεν , ὡς ἄρα νεφέλη ὁ ἀγγελικός δύναμις καλέω ὡς καί ἐν ὁ φάσκω προφήτης · καί ὁ νεφέλη ἐντελέω ὁ μή βρέχω εἰς αὐτός ὑετός , ὥστε ὁ ἄγγελος νοέω ὁ νεφέλη ὥσπερ οὖν καί ἐνταῦθα . καί εἰκός γε εἰμί διά μέν πονηρός δύναμις ὁ κατά Αἰγύπτιος ἐπιτελέω πληγάς κατά ὁ φάσκω λόγος · ἀποστέλλω εἰς αὐτός ὀργή καί θυμός , θλῖψις καί ἀποστολή διά ἄγγελος πονηρός , ὁ δέ χρηστός διά Αἰσίων καί δεξιός ἄγγελος γίγνομαι . διό λέγω · καί ἐντέλλω νεφέλη ὑπεράνωθεν καί θύρα οὐρανός ἀνοίγω . Θύρευς δέ οὐρανός ἀνοίγω ὁ οὐράνιος νοέω πρᾶξις · πᾶς γάρ ὁ παράδοξος ὑπό ὁ θεός πράσσω θεῖον καί οὐράνιος εἰμί · ὁ δή καί ἄνθρωπος ἀποκλείω , ὅτε μή γίγνομαι · ὅτε δέ παράδοξος γίγνομαι , ὥσπερ θύρα τις οὐράνιος ἀνοίγω αὐτός . ἀντί δέ ὁ · ἄρτος ἄγγελος ἐσθίω ἄνθρωπος , ὁ Ἀκύλας ἄρτος δυνάστης ἐσθίω ἀνήρ , ἑρμηνεύω , ὁ δέ Σύμμαχος · καί πυρός οὐράνιος παρέχω αὐτός , ἄρτος μέγας ἐσθίω ἄνθρωπος . καί τηρέω , ὅπως ὁ ἑβραικός φωνή οὖον περιέχω ὁ ἄρτος ἄγγελος , ἀλλά ἤτοι κατά ὁ Ἀκύλας ἄρτος δυνάστης ἢ κατά ὁ Σύμμαχος ἄρτος μέγας ἢ κατά ὁ Θεοδοτίων ἄρτος δυνάστης ἢ κατά ὁ πέμπτος ἔκδοσις ἄρτος δυνάστης · ἄγγελος δέ οὐδείς ἑρμηνεύω , ἐπεί μηδέ ὁ Ἑβϱαϊκὸν οὗτος ἔχω ὁ τρόπος , ἵνα μή τις νομίζω καί ὁ ἀγγελικός δύναμις αἰσθητής χράω τροφή . μέμφομαι δέ καί ὁ σωτήρ καί κύριος ἐγώ ἐν εὐαγγέλιον ὁ νομίζω , ὅτι ἄγγελος εἰμί τροφή ὁ ἐν ὁ ἐρῆμος χορηγέω ὁ λαός μάννα . διό λέγω · ἀμήν , ἀμήν , λέγω σύ · οὖον Μωσῆς δίδωμι σύ ὁ ἄρτος ἐκ ὁ οὐρανός , ἀλλά ὁ πατήρ ἐγώ δίδωμι σύ ὁ ἄρτος ὁ ἐκ ὁ οὐρανός ὁ ἀληθινός , καί πάλιν · ὁ πατήρ σύ ἔφαγον ἐν ὁ ἐρῆμος ὁ μάννα , καί ἀποθνῄσκω · οὗτος εἰμί ὁ ἄρτος ὁ ἐκ ὁ οὐρανός καταβαίνω , ἵνα τις ἐκ αὐτός ἐσθίω καί μή ἀποθνῄσκω . εἰμί μέν οὖν , φημί , οὐράνιος εἰμί ἄρτος , ὅς χράω ὁ ἄγγελος εἰκός , οὐδέ εἄν ἀποθνῄσκω ὁ ἐν ὁ ἐρῆμος μετέχω ἄρτος · νῦν δέ ἐπεί οὐ εἰμί οὐράνιος , οὐδέ εἰμί ἀληθής ἄρτος ἄγγελος , διά οὗτος ἀποθνῄσκω . οὗτος δέ εἰμί ἀληθής οὐράνιος ἄρτος , ὅς ὁ μεταλαμβάνω οὐ εἄν ἀποθνῄσκω ποτός . καί τίς οὗτος εἰμί διδάσκω λέγω · ὁ γάρ ἄρτος ὁ θεός εἰμί ὁ καταβαίνω ἐκ ὁ οὐρανός καί ζωή δίδωμι ὁ κόσμος · παρίστημι τε αὐτός λέγω · ἐγώ εἰμί ὁ ἄρτος ὁ ζωή · ὁ ἐρχόμενος πρός ἐγώ οὖον μή πεινάω , καί ὁ πιστεύω εἰς ἐγώ οὖον μή διψάω πώποτε , καί αὖθις · ἐγώ εἰμί ὁ ἄρτος ὁ ζῶ ὁ ἐκ ὁ οὐρανός καταβαίνω · ἐάν τις ἐσθίω ἐκ ὁ ἐγώ ἄρτος , ζῶ εἰς ὁ αἰών . οὐκοῦν καί ὁ ἀγγελικός δύναμις ἐκ ὁ ὁ λόγος μετάληψις αἰώνιος ζωή καρπέω · μόνος γάρ ὁ μονογενής ὁ θεός λόγος πᾶς λογικός οὐσία θρεπτικός τυγχάνω . διόπερ ἀκριβῶς ὁ ἑβραικός ἀνάγνωσις ἐν ὁ πρόκειμαι οὖον περιέχω ὁ · ἄρτος ἄγγελος ἐσθίω ἄνθρωπος .