eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_102.1
Εὐλόγει , ἡ ψυχή μου , τὸν κύριον καί , πάντα τὰ ἐντός μου , τὸ ὄνομα τὸ ἅγιον αὐτοῦ . Μέσην ἀποληφθεῖσαν τὴν ψυχὴν τοῦ σώματος καὶ τοῦ πνεύματος τὸ μὲν σῶμα ἐπὶ τὰς οἰκείας ἐπιθυμίας καὶ ἀνδραποδώδεις ἡδονὰς καθέλκει ὥσπερ ἀφ’ ὕψους ἄνωθέν ποθεν καταβάλλον αὐτὴν καὶ κατασπῶν ἐπὶ τὰ ἄλογα πάθη . τὸ δὲ πνεῦμα τοὔμπαλιν πρὸς ἑαυτὸ ἀνέλκει ἄνω που πρὸς τὸν θεὸν ἀνάγον καὶ τοῦ κυρίου μνημονεύειν παρακαλεῖ . προστάττει δὲ εὐλογεῖν τὸν κύριον , τουτέστι θεολογεῖν καὶ δοξολογεῖν καὶ πρὸ ὀφθαλμῶν διὰ παντὸς ἔχειν . τῶν δὲ τριῶν τούτων , πνεύματος λέγω καὶ ψυχῆς καὶ σώματος , μέμνηταί που καὶ ὁ ἀπόστολος λέγων · ὁ δὲ θεὸς καταρτίσαι ὑμᾶς ὁλοτελεῖς · καὶ ὁλόκληρον ὑμῶν τὸ σῶμα καὶ τὸ πνεῦμα καὶ ἡ ψυχὴ τηρηθείη . τοῦτο δὲ τὸ πνεῦμα λέγεται εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ κυρίου Ἰησοῦ τὸ ἐν αὐτῷ , περὶ οὗ πάλιν φησίν · προσεύξομαι τῷ πνεύματι , προσεύξομαι δὲ καὶ τῷ νοΐ . ψαλῶ τῷ πνεύματι , ψαλῶ δὲ καὶ τῷ νοΐ . ἔοικε δὲ καὶ ὁ Μωυσῆς ἐπὶ τῆς τοῦ ἀνθρώπου δημιουργίας τῶν τριῶν τούτων μνημονεύειν , σώματος μέν , ὅτε φησίν · ἔλαβεν ὁ θεὸς χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἔπλασε τὸν ἄνθρωπον , ψυχῆς δέ , ἐν οἷς γράφει εἰρηκέναι τὸν θεόν · ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ’ ὁμοίωσιν , τοῦ πνεύματος , ἐπὰν λέγῃ · καὶ ἐνεφύσησεν ὁ θεὸς εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς . Πολλῶν δὲ δυνάμεων οὐσῶν καὶ διαφόρων κινήσεων ἐν τῇ τοῦ ἀνθρώπου ψυχῇ , καθὰ τοτὲ μὲν σπουδαῖόν τι διανοούμεθα , τοτὲ δ’ ἐπιθυμοῦμεν , τοτὲ δὲ θυμούμεθα , τοτὲ δὲ κρίνομεν , καὶ ἄλλοτε μὲν ἐφιέμεθα τινῶν , ἄλλοτε δὲ ἀποστρεφόμεθα , καὶ πάλιν ἄλλοτε μὲν ὁρμῶμεν , ἄλλοτε δ’ ἐκκλίνομεν , καὶ ποτὲ μὲν διακείμεθα λυπηρῶς , ποτὲ δὲ εὐμενεῖς ἐσμεν καὶ φαιδροὶ καὶ ἀνειμένοι , πάσας ὁμοῦ τὰς τοιαύτας τῆς ψυχῆς δυνάμεις προτρέπει τὸ θεῖον πνεῦμα εὐλογεῖν τὸν κύριον . διό φησι · καί , πάντα τὰ ἐντός μου , τὸ ὄνομα τὸ ἅγιον αὐτοῦ . τοῦτο δέ που καὶ ὁ ἀπόστολος ἑρμήνευσεν εἰπών · εἴτε ἐσθίετε , εἴτε πίνετε , εἴτε τι ποιεῖτε , πάντα εἰς δόξαν τοῦ θεοῦ ποιεῖτε · τὸ γὰρ εἴτε τι ποιεῖτε πάντων ἀθρόως τυγχάνει περιληπτικόν . Εἰ δὲ καὶ σωματικώτερον βουληθείη τις ἐκλαβεῖν τὸν λόγον , εἴποι ἄν · ἐπειδὴ καὶ τοῦ σώματος τοῦ ἡμετέρου πάντα τὰ ἐντὸς ἔγκατά τε καὶ σπλάγχνα βαθυτάτῃ θεοῦ σοφίᾳ κατεσκεύασται , ὡς μηδὲν ἄχρηστον εἶναι τῶν ἐν ἡμῖν , συμβάλλεσθαι δὲ τῇ τοῦ θεοῦ δοξολογίᾳ τε καὶ εὐλογίᾳ τὴν ὁμοῦ πάντων πρὸς ἄλληλα συμφωνίαν τε καὶ ἁρμονίαν , εἰκότως καὶ ταῦτα ἐπὶ τὴν τοῦ θεοῦ εὐλογίαν κέκληται . Καὶ ἄλλως · ἐπειδὴ ἕκαστον τῶν ἐν τῷ σώματι μορίων τε καὶ μελῶν καὶ σπλάγχνων ὄργανον ὑπηρετικὸν τῶν τῆς ψυχῆς δυνάμεών τε καὶ ἐνεργημάτων καθέστηκεν , ἀναγκαίως διὰ τῶν ὀργάνων τὰς ἐνεργητικὰς τῆς ψυχῆς δυνάμεις ἀξίας εὐλογίας τοῦ θεοῦ γίνεσθαι παρακελεύεται .
Lemmas: εὐλογέω , ὁ ψυχή ἐγώ , ὁ κύριος καί , πᾶς ὁ ἐντός ἐγώ , ὁ ὄνομα ὁ ἅγιος αὐτός . μέση ἀπολαμβάνω ὁ ψυχή ὁ σῶμα καί ὁ πνεῦμα ὁ μέν σῶμα ἐπί ὁ οἰκεῖος ἐπιθυμία καί ἀνδραποδώδης ἡδονά καθέλκω ὥσπερ ἀπό ὕψος ἄνωθεν πόθεν καταβάλλω αὐτός καί κατασπάω ἐπί ὁ ἄλογος πάθος . ὁ δέ πνεῦμα ἔμπαλιν πρός ἑαυτοῦ ἀνέλκω ἄνω ποῦ πρός ὁ θεός ἀνάγω καί ὁ κύριος μνημονεύω παρακαλέω . προστάσσω δέ εὐλογέω ὁ κύριος , τουτέστι θεολογέω καί δοξολογώ καί πρό ὀφθαλμός διά πᾶς ἔχω . ὁ δέ τρεῖς οὗτος , πνεῦμα λέγω καί Ψυχή καί σῶμα , μιμνῄσκω ποῦ καί ὁ ἀπόστολος λέγω · ὁ δέ θεός καταρτίζω σύ ὁλοτελής · καί ὁλόκληρος σύ ὁ σῶμα καί ὁ πνεῦμα καί ὁ ψυχή τηρέω . οὗτος δέ ὁ πνεῦμα λέγω εἰμί ὁ πνεῦμα ὁ κύριος Ἰησοῦς ὁ ἐν αὐτός , περί ὅς πάλιν φημί · προσεύχομαι ὁ πνεῦμα , προσεύχομαι δέ καί ὁ νόος . ψάλλω ὁ πνεῦμα , ψάλλω δέ καί ὁ νόος . ἔοικα δέ καί ὁ Μωυσῆς ἐπί ὁ ὁ ἄνθρωπος δημιουργία ὁ τρεῖς οὗτος μνημονεύω , σῶμα μέν , ὅτε φημί · λαμβάνω ὁ θεός χόω ἀπό ὁ γῆ καί πλάσσω ὁ ἄνθρωπος , Ψυχή δέ , ἐν ὅς γράφω εἴρω ὁ θεός · ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος καί κατά ὁμοίωσις , ὁ πνεῦμα , ἐπάν λέγω · καί ἐμφυσάω ὁ θεός εἰς ὁ πρόσωπον αὐτός πνοή ζωή . πολλες δέ δύναμις εἰμί καί διάφορος κίνησις ἐν ὁ ὁ ἄνθρωπος Ψυχή , καθά τοτέ μέν σπουδαῖος τίς διανοέομαι , τοτέ δέ ἐπιθυμέω , τοτέ δέ θυμόω , τοτέ δέ κρίνω , καί ἄλλοτε μέν ἐφίημι τις , ἄλλοτε δέ ἀποστρέφω , καί πάλιν ἄλλοτε μέν ὁρμάω , ἄλλοτε δέ ἐκκλίνω , καί ποτέ μέν διάκειμαι λυπηρός , ποτέ δέ εὐμενής εἰμί καί φαιδρός καί ἀνίημι , πᾶς ὁμοῦ ὁ τοιοῦτος ὁ Ψυχή δύναμις προτρέπω ὁ θέω πνεῦμα εὐλογέω ὁ κύριος . διό φημί · καί , πᾶς ὁ ἐντός ἐγώ , ὁ ὄνομα ὁ ἅγιος αὐτός . οὗτος δέ ποῦ καί ὁ ἀπόστολος ἑρμηνεύω εἶπον · εἴτε ἐσθίω , εἴτε πίνω , εἴτε τίς ποιέω , πᾶς εἰς δόξα ὁ θεός ποιέω · ὁ γάρ εἴτε τίς ποιέω πᾶς ἀθρόος τυγχάνω περιληπτικός . εἰμί δέ καί σωματικός βούλομαι τις ἐκλαμβάνω ὁ λόγος , εἶπον ἄν · ἐπεί καί ὁ σῶμα ὁ ἡμέτερος πᾶς ὁ ἐντός ἔγκατα τε καί σπλάγχνον βαθύς θεός σοφία κατασκευάζω , ὡς μηδείς ἄχρηστος εἰμί ὁ ἐν ἐγώ , συμβάλλω δέ ὁ ὁ θεός δοξολογία τε καί εὐλογία ὁ ὁμοῦ πᾶς πρός ἀλλήλων συμφωνία τε καί ἁρμονία , εἰκότως καί οὗτος ἐπί ὁ ὁ θεός εὐλογία καλέω . καί ἄλλως · ἐπεί ἕκαστος ὁ ἐν ὁ σῶμα μόριον τε καί μέλος καί σπλάγχνον ὄργανον ὑπηρετικός ὁ ὁ Ψυχή δύναμις τε καί ἐνέργημα καθίστημι , ἀναγκαῖος διά ὁ ὄργανον ὁ ἐνεργητικός ὁ Ψυχή δύναμις ἄξιος εὐλογία ὁ θεός γίγνομαι παρακελεύομαι .