eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_65.7
Εἰσελεύσομαι εἰς τὸν οἶκόν σου ἐν ὁλοκαυτώμασιν , ἀποδώσω σοι τὰς εὐχάς μου , ἃς διέστειλεν τὰ χείλη μου καὶ ἐλάλησεν τὸ στόμα μου ἐν τῇ θλίψει μου · ὁλοκαυτώματα μεμυαλωμένα ἀνύσω σοι μετὰ θυμιάματος κριῶν , ἀνύσω σοι βόας μετὰ χιμάρων . διάψαλμα . Οἱ μὲν ἅγιοι τοῦ θεοῦ μάρτυρες μετὰ τοὺς μεγάλους ἄθλους , οὓς ὑπομεμενήκασι διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος διελθόντες , εἰς ἀναψυχὴν παρελήφθησαν · εἶτα τὸν ἐπουράνιον τοῦ θεοῦ οἶκον τὸν ἀληθινὸν ἀπολαβόντες φασίν · εἰσελεύσομαι εἰς τὸν οἶκόν σου ἐν ὁλοκαυτώμασι . Ὡς γὰρ διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος διελθόντες τὰ ἑαυτῶν ὁλοκαυτώματα , ἐν οἷς ἐμαρτύρησαν , δίκην θυσίας τῷ ἑαυτῶν προσφέρουσι θεῷ πολλῇ παρρησίᾳ χρώμενοι ἐφ’ αἷς ηὔξαντο εὐχαῖς . ηὔξαντο δὲ ἀγωνίσασθαι , καὶ ταύτην ἐποιήσαντο τὴν ἐπαγγελίαν τὸ μέχρι θανάτου ὑπὲρ εὐσεβείας ἀθλῆσαι . ὡς οὖν κατωρθωκότες ἅπερ ηὔξαντο φασίν · ἀποδώσω σοι τὰς εὐχάς μου , ἃς διέστειλεν τὰ χείλη μου · καὶ ἐλάλησεν τὸ στόμα μου ἐν τῇ θλίψει μου . Κατ’ αὐτὰς γὰρ τὰς θλίψεις , περὶ ὧν ἀνωτέρω ἔλεγον · ἔθου θλίψεις ἐπὶ τὸν νῶτον ἡμῶν , τὴν πρὸς τὸν θεὸν ἀγάπην τελείαν καὶ ὁλόκληρον ἐνδεικνύμενοι εὐχὰς ἐτίθεντο καὶ ἐπαγγελίας ἐποιοῦντο μέχρις θανάτου ἐνστῆναι , μονονουχὶ ὁμοίως τῷ Παύλῳ λέγοντες · τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ θεοῦ ; θλίψις ἢ στενοχωρία ἢ διωγμὸς ἢ λιμὸς ἢ γυμνότης ἢ κίνδυνος ; καί · πέπεισμαι γάρ , ὅτι οὔτε θάνατος οὔτε ζωή , οὔτε ἐνεστῶτα οὔτε μέλλοντα δυνήσεται ἡμᾶς χωρίσαι ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ θεοῦ τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ . ταύτας οὖν φησι τὰς εὐχὰς ἀποδεδωκέναι τῷ θεῷ , ἃς διέστειλε τὰ χείλη αὐτῶν καὶ ἐλάλησε τὸ στόμα αὐτῶν ἐν τῇ θλίψει αὐτῶν . Καὶ τοιαῦτά γε ἦν τὰ ὁλοκαυτώματα αὐτῶν μεμυαλωμένα ἀληθῶς . αἱ γοῦν ψυχαὶ αὐτῶν φέρουσαι τὸ πῖον καὶ δυνατὸν τῆς πίστεως εἶπον ἂν τὸ ἐν ἑτέρῳ λελεγμένον · ὡσεὶ στέατος καὶ πιότητος ἐμπλησθείη ἡ ψυχή μου , καὶ χείλη ἀγαλλιάσεως αἰνέσει τὸ στόμα μου . Οὕτως γοῦν μεμυαλωμένα λέγεται τὰ εὐτραφῆ καὶ πίονα καὶ λιπαρά . τοιαῦται δὲ τυγχάνουσιν αἱ τῶν ἀθλητῶν τοῦ θεοῦ ψυχαὶ ἐκ τῶν θείων καὶ λογικῶν τροφῶν μεμυαλωμέναι καὶ μηδὲν ὑποκείμενον ἔχουσαι μηδ’ ἀσθενές · διό φασιν · ὁλοκαυτώματα μεμυαλωμένα ἀνύσω σοι μετὰ θυμιάματος . Νοήσεις δὲ καὶ τὸ θυμίαμα ἀπὸ τῆς λεγούσης φωνῆς · γενηθήτω ἡ προσευχή μου ὡς θυμίαμα ἐνώπιόν σου . Αὗται μὲν οὖν αἱ ψυχαὶ τῷ πνευματικῷ πυρὶ καθαρθεῖσαι ὁλοκαυτώματα μεμυαλωμένα γεγόνασιν , ἢ δίκην ἱερείων αὗται τὰ ἑαυτῶν σώματα , ὡς ἂν διὰ πυρὸς τελειωθέντα , ὁλοκαυτώματα προσηνέγκαντο . αἱ δὲ προσευχαὶ αὐτῶν εἶεν ἂν τὰ θυμιάματα . Ἐπεὶ δὲ κριοὺς καὶ βόας μετὰ χιμάρων ἀνύσειν ἐπαγγέλλονται , ἐπιστήσεις , ὅπως εἴρηται καὶ ταῦτα ἐκ προσώπου τῶν ἀποστόλων τοῦ σωτῆρος , τοὺς ὑπ’ αὐτῶν προηγμένους χιμάρους καὶ βόας καὶ κριοὺς νοήσας . πρῶτοι μὲν γὰρ μάρτυρες αὐτοὶ τοῦ θεοῦ γεγόνασιν · εἶτα μιμητὰς ἑαυτῶν καὶ ζηλωτὰς μυρίους ἄλλους κατεστήσαντο , οὓς ὥσπερ οἰκεῖα γεώργια τῷ θεῷ προσφέρουσι · κριοὺς μὲν τοὺς ἄρχοντας τῶν ἐκκλησιῶν , περὶ ὧν καὶ ἐν τῷ πρὸ τούτου ψαλμῷ ἐλέγετο · ἐνεδύσαντο οἱ κριοὶ τῶν προβάτων , οὓς ὥσπερ ποιμνίων ἡγουμένους αὐτοὶ κατέστησαν · βόας δὲ τὰς ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ἀγελαζομένας ψυχάς · μὴ γὰρ τῶν βοῶν , φησί , μέλει τῷ θεῷ ; ἢ δι’ ἡμᾶς πάντως λέγει . χίμαροι δὲ οἱ ἀρτιγενεῖς καὶ τῷ καιρῷ τοῦ χειμῶνος γεγενημένοι εἶεν ἄν · διὸ κατὰ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτὰς καίριμοι , ὡς τὸν τοῦ διωγμοῦ καιρὸν ἐκφυγόντες , ὠνομάσθησαν . καὶ τούτους τοιγαροῦν ὡς ἂν νεογνοὺς καὶ ὑπ’ αὐτῶν προηγμένους τῷ θεῷ προσάγουσιν , ἕκαστος ἐφ’ οἷς προηγάγετο σεμνυνόμενος . Ταῦτα μὲν οὖν πνευματικῶς καὶ πρεπόντως τῇ τῶν θεοπνεύστων γραφῶν ἐπαγγελίᾳ τεθεώρηται ἡμῖν . καὶ πρέπει γε οὕτως ἀκούειν τῶν προκειμένων ἢ κατὰ τὰς Ἰουδαίων ταπεινὰς μυθολογίας ὁλοκαυτώμασι χαίρειν τὸν θεὸν ἢ θυμιάμασιν αἰσθητοῖς ἢ κριῶν καὶ βοῶν καὶ χιμάρων αἵμασιν ὑπονοούντων . ἃ δὴ πάντα διὰ τοῦ προφήτου αὐτὸς ὁ θεὸς παραιτεῖται λέγων · τί μοι πλῆθος τῶν θυσιῶν ὑμῶν ; λέγει κύριος · πλήρης εἰμὶ ὁλοκαυτωμάτων κριῶν καὶ στέαρ ἀρνῶν καὶ αἵματα ταύρων καὶ τράγων οὐ βούλομαι . τίς γὰρ ἐξεζήτησε ταῦτα ἐκ τῶν χειρῶν ὑμῶν ; Καὶ ἄλλως γ’ ἂν εἴη ταῦτα ἐναντία τοῖς ἔμπροσθεν κατὰ τὸν μθ´ ψαλμὸν λελεγμένοις , ἐν οἷς ἐκ προσώπου τοῦ θεοῦ ἐλέγετο · οὐκ ἐπὶ ταῖς θυσίαις σου ἐλέγξω σε , καί · οὐ λήψομαι ἐκ τοῦ οἴκου σου μόσχους οὐδὲ ἐκ τῶν ποιμνίων σου χιμάρους · ὅτι ἐμά ἐστι πάντα τὰ θηρία τοῦ δρυμοῦ , κτήνη ἐν τοῖς ὄρεσι καὶ βόες , καὶ ἑξῆς · μὴ φάγομαι κρέα ταύρων ἢ αἷμα τράγων πίομαι · πῶς γὰρ ἐκείνοις σύμφωνα ἂν εἴη τὰ ὡς περὶ ὁλοκαυτωμάτων καὶ κριῶν καὶ βοῶν καὶ χιμάρων ἐνταῦθα λελεγμένα ; καὶ μὴν αὐτὸς ὁ Δαυὶδ διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἐξομολογούμενος ἔλεγεν · ὅτι εἰ ἠθέλησας θυσίαν , ἔδωκα ἄν · ὁλοκαυτώματα οὐκ εὐδοκήσεις , καὶ πάλιν ἐν ἑτέρῳ · θυσίαν καὶ προσφορὰν οὐκ ἐθέλησας , σῶμα δὲ κατηρτίσω μοι · ὁλοκαυτώματα καὶ περὶ ἁμαρτίας οὐκ εὐδόκησας .
Lemmas: εἰσέρχομαι εἰς ὁ οἶκος σύ ἐν ὁλοκαύτωμα , ἀποδίδωμι σύ ὁ εὐχή ἐγώ , ὅς διαστέλλω ὁ χεῖλος ἐγώ καί λαλέω ὁ στόμα ἐγώ ἐν ὁ θλῖψις ἐγώ · ὁλοκαύτωμα μυαλόω ἀνύω σύ μετά θυμίαμα κριός , ἀνύω σύ βοῦς μετά χίμαρος . διάψαλμα . ὁ μέν ἅγιος ὁ θεός μάρτυς μετά ὁ μέγας ἆθλος , ὅς ὑπομένω διά πυρός καί ὕδωρ διέρχομαι , εἰς ἀναψυχή παραλαμβάνω · εἶτα ὁ ἐπουράνιος ὁ θεός οἶκος ὁ ἀληθινός ἀπολαμβάνω φημί · εἰσέρχομαι εἰς ὁ οἶκος σύ ἐν ὁλοκαύτωμα . ὡς γάρ διά πυρός καί ὕδωρ διέρχομαι ὁ ἑαυτοῦ ὁλοκαύτωμα , ἐν ὅς μαρτυρέω , δίκη θυσία ὁ ἑαυτοῦ προσφέρω θεός πολύς παρρησία χράω ἐπί ὅς εὔχομαι εὐχή . εὔχομαι δέ ἀγωνίζομαι , καί οὗτος ποιέω ὁ ἐπαγγελία ὁ μέχρι θάνατος ὑπέρ εὐσέβεια ἀθλέω . ὡς οὖν κατορθόω ὅσπερ εὔχομαι φημί · ἀποδίδωμι σύ ὁ εὐχή ἐγώ , ὅς διαστέλλω ὁ χεῖλος ἐγώ · καί λαλέω ὁ στόμα ἐγώ ἐν ὁ θλῖψις ἐγώ . κατά αὐτός γάρ ὁ θλῖψις , περί ὅς ἀνωτέρω λέγω · τίθημι θλῖψις ἐπί ὁ νῶτον ἐγώ , ὁ πρός ὁ θεός ἀγάπη τέλειος καί ὁλόκληρος ἐνδείκνυμι εὐχή τίθημι καί ἐπαγγελία ποιέω μέχρι θάνατος ἐνίστημι , μονονού ὁμοίως ὁ Παῦλος λέγω · τίς ἐγώ χώρισις ἀπό ὁ ἀγάπη ὁ θεός ; θλῖψις ἢ στενοχωρία ἢ διωγμός ἢ λιμός ἢ γυμνότης ἢ κίνδυνος ; καί · πείθω γάρ , ὅτι οὔτε θάνατος οὔτε ζωή , οὔτε ἐνίστημι οὔτε μέλλω δύναμαι ἐγώ χωρίζω ἀπό ὁ ἀγάπη ὁ θεός ὁ ἐν Χριστός Ἰησοῦς . οὗτος οὖν φημί ὁ εὐχή ἀποδίδωμι ὁ θεός , ὅς διαστέλλω ὁ χεῖλος αὐτός καί λαλέω ὁ στόμα αὐτός ἐν ὁ θλῖψις αὐτός . καί τοιοῦτος γε εἰμί ὁ ὁλοκαύτωμα αὐτός μυαλόω ἀληθής . ὁ γοῦν ψυχή αὐτός φέρω ὁ πίων καί δυνατός ὁ πίστις εἶπον εἄν ὁ ἐν ἕτερος λέγω · ὡσεί στέαρ καί πιότης ἐμπίμπλημι ὁ ψυχή ἐγώ , καί χεῖλος ἀγαλλίασις αἴνεσις ὁ στόμα ἐγώ . οὕτως γοῦν μυαλόω λέγω ὁ εὐτραφής καί πίων καί λιπαρός . τοιοῦτος δέ τυγχάνω ὁ ὁ ἀθλητής ὁ θεός ψυχή ἐκ ὁ θεῖον καί λογικός τροφή μυαλόω καί μηδείς ὑπόκειμαι ἔχω μηδέ ἀσθενής · διό φημί · ὁλοκαύτωμα μυαλόω ἀνύω σύ μετά θυμίαμα . Νόησις δέ καί ὁ θυμίαμα ἀπό ὁ λέγω φωνή · γίγνομαι ὁ προσευχή ἐγώ ὡς θυμίαμα ἐνώπιον σύ . οὗτος μέν οὖν ὁ ψυχή ὁ πνευματικός πῦρ καθαίρω ὁλοκαύτωμα μυαλόω γίγνομαι , ἢ δίκη ἱερεῖον οὗτος ὁ ἑαυτοῦ σῶμα , ὡς εἄν διά πυρός τελειόω , ὁλοκαύτωμα προσφέρω . ὁ δέ προσευχή αὐτός ἄγω εἄν ὁ θυμίαμα . ἐπεί δέ κριός καί βοῦς μετά χίμαρος ἀνύω ἐπαγγέλλω , ἐφίστημι , ὅπως εἴρω καί οὗτος ἐκ πρόσωπον ὁ ἀπόστολος ὁ σωτήρ , ὁ ὑπό αὐτός προάγω χίμαρος καί βοῦς καί κριός νοέω . πρῶτος μέν γάρ μάρτυς αὐτός ὁ θεός γίγνομαι · εἶτα μιμητής ἑαυτοῦ καί ζηλωτής μυρίος ἄλλος καθίστημι , ὅς ὥσπερ οἰκεῖος Γεώργια ὁ θεός προσφέρω · κριός μέν ὁ ἄρχω ὁ ἐκκλησία , περί ὅς καί ἐν ὁ πρό οὗτος ψαλμός λέγω · ἐνδύω ὁ κριός ὁ πρόβατον , ὅς ὥσπερ ποίμνιον ἡγέομαι αὐτός καθίστημι · βοῦς δέ ὁ ἐν ὁ ἐκκλησία ἀγελάζω Ψυχή · μή γάρ ὁ βοῦς , φημί , μέλος ὁ θεός ; ἢ διά ἐγώ πάντως λέγω . χίμαρος δέ ὁ ἀρτιγενής καί ὁ καιρός ὁ χειμών γίγνομαι ἄγω ἄν · διό κατά ὁ λοιπός ἑρμηνευτής καίριμος , ὡς ὁ ὁ διωγμός καιρός ἐκφεύγω , ὀνομάζω . καί οὗτος τοιγάρ ὡς εἄν νεογνός καί ὑπό αὐτός προάγω ὁ θεός προσάγω , ἕκαστος ἐπί ὅς προάγω σεμνύνω . οὗτος μέν οὖν πνευματικός καί πρεπόντως ὁ ὁ θεόπνευστος γραφεύς ἐπαγγελία θεωρέω ἐγώ . καί πρέπω γε οὕτως ἀκούω ὁ πρόκειμαι ἢ κατά ὁ Ἰουδαῖος ταπεινός μυθολογία ὁλοκαύτωμα χαίρω ὁ θεός ἢ θυμίαμα αἰσθητός ἢ κριός καί βοῦς καί χίμαρος αἷμα ὑπονοέω . ὁ δή πᾶς διά ὁ προφήτης αὐτός ὁ θεός παραιτέομαι λέγω · τίς ἐγώ πλῆθος ὁ θυσία σύ ; λέγω κύριος · πλήρης εἰμί ὁλοκαύτωμα κριός καί στέαρ ἀμνός καί αἷμα ταῦρος καί τράγος οὖον βούλομαι . τίς γάρ ἐκζητέω οὗτος ἐκ ὁ χείρ σύ ; καί ἄλλως γε εἄν εἰμί οὗτος ἐναντίος ὁ ἔμπροσθεν κατά ὁ μθ´ ψαλμός λέγω , ἐν ὅς ἐκ πρόσωπον ὁ θεός λέγω · οὐ ἐπί ὁ θυσία σύ ἐλέγχω σύ , καί · οὖον λαμβάνω ἐκ ὁ οἶκος σύ μόσχος οὐδέ ἐκ ὁ ποίμνιον σύ χίμαρος · ὅτι ἐμός εἰμί πᾶς ὁ θηρίον ὁ δρυμός , κτῆνος ἐν ὁ ὄρος καί βοῦς , καί ἑξῆς · μή ἐσθίω κρέας ταῦρος ἢ αἷμα τράγος πίνω · πῶς γάρ ἐκεῖνος σύμφωνος εἄν εἰμί ὁ ὡς περί ὁλοκαύτωμα καί κριός καί βοῦς καί χίμαρος ἐνταῦθα λέγω ; καί μήv αὐτός ὁ Δαυίδ διά ὁ ἔμπροσθεν ἐξομολογέομαι λέγω · ὅτι εἰμί ἐθέλω θυσία , δίδωμι ἄν · ὁλοκαύτωμα οὐ εὐδοκέω , καί πάλιν ἐν ἕτερος · θυσία καί προσφορά οὐ ἐθέλω , σῶμα δέ καταρτίζω ἐγώ · ὁλοκαύτωμα καί περί ἁμαρτία οὐ εὐδοκέω .