eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_67.9
Τὸ ἅρμα τοῦ θεοῦ μυριοπλάσιον , χιλιάδες εὐθηνούντων · κύριος ἐν αὐτοῖς ἐν Σιναῒ ἐν τῷ ἁγίῳ . ἀνέβης εἰς ὕψος , ᾐχμαλώτευσας αἰχμαλωσίαν · ἔλαβες δόματα ἐν ἀνθρώποις , καὶ γὰρ ἀπειθοῦντες τοῦ κατασκηνῶσαι . κύριος ὁ θεὸς εὐλογητός , εὐλογητὸς κύριος ἡμέραν καθ´ ἡμέραν , κατευοδώσει ἡμῖν ὁ θεὸς τῶν σωτηρίων . διάψαλμα . Ἀποδοὺς ὁ λόγος πρώτην τὴν περὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος διδασκαλίαν διὰ τῆς περιστερᾶς , ἔπειτα τὴν περὶ τοῦ υἱοῦ διὰ τοῦ ὄρους τοῦ θεοῦ , καταβαίνει λοιπὸν ἐπὶ τὰς ὑποβεβηκυίας δυνάμεις · παριστάς , ὅτι , εἰ καὶ τὰ μάλιστα τὸ ὄρος τὸ ἀποδοθὲν τοιοῦτον τυγχάνει , ὡς ἐν αὐτῷ κατοικεῖν πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς πατρικῆς θεότητος , ἀλλ’ οὐ μόνον τοῦτο κτῆμά ἐστι τοῦ πατρὸς , ἔχει δὲ καὶ ἄλλας ὑποβεβηκυίας διακονικὰς καὶ λειτουργικὰς δυνάμεις , ἃς μυρίας οὔσας καὶ πολλὰς τῇ τε ἀρετῇ διαφερούσας ὑφ’ ἕνα ζυγὸν καταδησάμενος ἅρμα ἑαυτῷ κατέζευξεν ὁ παμβασιλεὺς θεὸς ὑφ’ ἡνιόχῳ τῷ μονογενεῖ αὐτοῦ λόγῳ . τὸ δὲ τούτων πλῆθος καὶ Δανιὴλ ὁ προφήτης ἐν τῇ θεοπτίᾳ παρίστησι λέγων · μύριαι μυριάδες ἐλειτούργουν αὐτῷ καὶ χίλιαι χιλιάδες παρειστήκεισαν ἔμπροσθεν αὐτοῦ · ᾧ συμφώνως καὶ νῦν λέλεκται · τὸ ἅρμα τοῦ θεοῦ μυριοπλάσιον , χιλιάδες εὐθηνούντων . Ἀνθ’ οὗ ὁ Σύμμαχος ἡρμήνευσεν · Ὄχησις τοῦ θεοῦ μυριάδων , χιλιάδες ἠχούντων . Τί δὲ ἠχούντων ἢ πάντως που φωνὰς πλήρεις δοξολογίας καὶ θεολογίας ; οἷα καὶ τὰ Σεραφεὶμ ἀναγέγραπται παρὰ τῷ Ἡσαΐᾳ βοῶντα καὶ λέγοντα · ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος κύριος Σαβαώθ , πλήρης πᾶσα ἡ γῆ τῆς δόξης αὐτοῦ . ἐν ταύταις δὲ ταῖς χιλιάσι καὶ ταῖς μυριάσι ταῖς ὑπεζευγμέναις τῷ ἅρματι τοῦ θεοῦ καὶ αὐτὸς ὁ κύριος μέσος ἐμπολιτεύεται , ὥσπερ ἡνιοχῶν αὐτὰς καὶ τῷ πατρὶ παρασκευάζων . διὸ ἐπιλέγεται · κύριος ἐν αὐτοῖς . Ποῖος δὲ κύριος , σημαίνει προϊὼν καὶ φάσκων · ἐν Σιναῒ ἐν τῷ ἁγίῳ . αὐτὸς γὰρ ἐκεῖνος , φησίν , ὁ κύριος ὁ ἐν Σιναῒ τῷ ἁγίῳ ὄρει ὀφθείς · ἦν δὲ οὗτος ὁ τοῦ θεοῦ λόγος , δηλαδὴ τοῖς ὑπὸ τὸ ἅρμα τοῦ θεοῦ ἐζευγμένοις . διὸ οὐ τῷ τετραγράμμῳ κέχρηται ἡ Ἑβραϊκὴ λέξις , στοιχείοις δὲ κοινοῖς τὸν κύριον περιέχει ἐν τῷ · κύριος ἐν αὐτοῖς . ἵνα γὰρ ἕτερον παραστήσῃ τοῦτον τοῦ ἀνωτέρω διὰ τοῦ τετραγράμμου σημανθέντος θεοῦ , ὅτε μὲν τὸ ἅρμα τοῦ θεοῦ ἐλέγετο διὰ τῶν ἀνεκφωνήτων παρ’ Ἑβραίοις ἐδηλοῦτο στοιχείων , νυνὶ δὲ τοῖς κοινοτέροις χαρακτῆρσιν , οἷς καὶ ὁ παρ’ ἀνθρώποις γράφεται κύριος . Ἀκριβῶς δὲ καὶ τὸν τόπον ἐπισημαίνεται τὸν ἐν Σιναΐ , ἵνα σημήνῃ τὸν ἐπὶ γῆς ὀφθέντα κύριον . σφόδρα δὲ ἀκολούθως ἐπιλέγει ἑξῆς · ἀνέβης εἰς ὕψος , ᾐχμαλώτευσας αἰχμαλωσίαν · ἔλαβες δόματα ἐν ἀνθρώποις . Αἰνίτ τεται δὲ αὐτοῦ τὴν κάθοδον διὰ τοῦ φάναι · ἀνέβης . οὐ γὰρ ἂν ἄλλως ἀνέβη , εἰ μὴ πρότερον καταβεβήκει . ὁ γὰρ καταβάς , αὐτός ἐστι καὶ ὁ ἀναβὰς ὑπεράνω πάντων τῶν οὐρανῶν , ἵνα πληρώσῃ τὰ πάντα . Ἀναβὰς δὲ τί ἔπραξεν ; ᾐχμαλώτευσεν αἰχμαλωσίαν καὶ ἔλαβε δόματα ἐν ἀνθρώποις . ποίαν δὲ αἰχμαλωσίαν ᾐχμαλώτευσεν ἢ τὰ προλεχθέντα σκύλα , ἃ διενείμαντο οἱ αὐτοῦ στρατιῶται ; Ἀλλὰ καὶ ἔλαβε δόματα ἐν ἀνθρώποις τοῦ πατρὸς αὐτῷ δεδωρημένου , καθ’ ἣν ἐπήγγελται πρὸς αὐτὸν ἐπαγγελίαν φήσας · αἴτησαι παρ’ ἐμοῦ , καὶ δώσω σοι ἔθνη τὴν κληρονομίαν σου καὶ τὴν κατάσχεσίν σου τὰ πέρατα τῆς γῆς . Ταῦτα δὲ τὰ δόματα ἐν ἀνθρώποις παρὰ τοῦ πατρὸς λαβὼν συνεστήσατο τὴν ἐκκλησίαν αὐτοῦ . τούτοις ἑξῆς εἴρηται · καὶ γὰρ ἀπειθοῦντες τοῦ κατασκηνῶσαι , ὅπερ σαφέστερον ἀπέδωκεν ὁ Σύμμαχος εἰπών · ἔτι καὶ ἐν ἀπειθοῦσι κατασκηνῶσαι . Καὶ τοῦτο γάρ , φησί , παρὰ τοῦ πατρὸς ἔλαβε , τὸ κατασκηνῶσαι ἐν τοῖς πάλαι ἀπειθοῦσι καὶ ἀντιλέγουσι τῇ τοῦ θεοῦ εὐσεβείᾳ . καὶ ταύτην γὰρ εἴληφε τὴν ἐξουσίαν , ὥστε ἐν μέσῳ τῶν ἀπειθούντων κατασκηνοῦν ἐξ αὐτῶν τε τῶν ἀπειθούντων λαμβάνειν ἑαυτῷ δόματα . τοσούτων δὴ μαθημάτων παραδοθέντων διὰ τῆς προφητείας ἑξῆς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ὡς ἐπὶ μεγάλοις καὶ παραδόξοις κατορθώμασιν εὐλογεῖ τὸν τοσούτων ἀγαθῶν δοτῆρα φάσκον · κύριος ὁ θεὸς εὐλογητός , εὐλογητὸς κύριος ἡμέραν καθ’ ἡμέραν . Οὐκέτι γάρ , φησίν , ἄνθρωποι δαίμονας πονηροὺς πεπλανημένως δοξάζουσιν , ἀλλ’ ἐφ’ ἑκάστης ἡμέρας καὶ καθ’ ἑκάστην ὥραν τὸν προδηλωθέντα κύριον εὐλογοῦσιν . ὁ δὲ αὐτὸς κύριος κατευοδώσει ἡμῖν , αὐτὸς ὢν ὁ θεὸς τῶν σωτηριῶν ἡμῶν . λέγει δὲ ταῦτα τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐκ προσώπου τοῦ χοροῦ τῶν ἀποστόλων , ὥσπερ οὖν καὶ ἀρχόμενοι τοῦ λόγου παρεστήσαμεν . Ἐπεὶ τοίνυν τῆς ἐκ τοῦ θεοῦ κατευοδώσεως ἐδέοντο οὗτοι εἰς τὸ ὁδοποιῆσαι αὐτῷ κατὰ τὰ ἔμπροσθεν εἰρημένα , ἀναγκαίως φασίν · εὐλογητὸς κύριος ἡμέραν καθ’ ἡμέραν , κατευοδώσει ἡμῖν ὁ θεὸς τῶν σωτηριῶν ἡμῶν . Ἀντὶ δὲ τοῦ · τῶν σωτη ριῶν ἡμῶν , ὁ Σύμμαχος · τῆς σωτηρίας ἡμῶν , ἡρμήνευσεν , ἀνθ’ οὗ τὸ Ἑβραϊκὸν πάλιν τοῦ ὀνόματος τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ μέμνηται .
Lemmas: ὁ ἅρμα ὁ θεός μυριοπλάσιος , χιλιάς εὐθηνέω · κύριος ἐν αὐτός ἐν σίνομαι ἐν ὁ ἅγιος . ἀναβαίνω εἰς ὕψος , αἰχμαλωτεύω αἰχμαλωσία · λαμβάνω δόμα ἐν ἄνθρωπος , καί γάρ ἀπειθέω ὁ κατασκηνόω . κύριος ὁ θεός εὐλογητός , εὐλογητός κύριος ἡμέρα καθ´ ἡμέρα , κατευόδωσις ἐγώ ὁ θεός ὁ Σωτηρίων . διάψαλμα . ἀποδίδωμι ὁ λόγος πρῶτος ὁ περί ὁ ἅγιος πνεῦμα διδασκαλία διά ὁ περιστερά , ἔπειτα ὁ περί ὁ υἱός διά ὁ ὄρος ὁ θεός , καταβαίνω λοιπός ἐπί ὁ ὑποβαίνω δύναμις · παρίστημι , ὅτι , εἰμί καί ὁ μάλιστα ὁ ὄρος ὁ ἀποδίδωμι τοιοῦτος τυγχάνω , ὡς ἐν αὐτός κατοικέω πᾶς ὁ πλήρωμα ὁ πατρικός θεότης , ἀλλά οὖον μόνος οὗτος κτῆμα εἰμί ὁ πατήρ , ἔχω δέ καί ἄλλος ὑποβαίνω διακονικός καί λειτουργικός δύναμις , ὅς μυρίος εἰμί καί πολύς ὁ τε ἀρετή διαφέρω ὑπό εἷς ζυγόν καταδέω ἅρμα ἑαυτοῦ καταζεύγνυμι ὁ παμβασιλεύς θεός ὑπό ἡνίοχος ὁ μονογενής αὐτός λόγος . ὁ δέ οὗτος πλῆθος καί Δανιήλ ὁ προφήτης ἐν ὁ θεοπτία παρίστημι λέγω · μυρίος μυριάς λειτουργέω αὐτός καί χίλιοι χιλιάς παρίστημι ἔμπροσθεν αὐτός · ὅς σύμφωνος καί νῦν λέγω · ὁ ἅρμα ὁ θεός μυριοπλάσιος , χιλιάς εὐθηνέω . ἀντί ὅς ὁ Σύμμαχος ἑρμηνεύω · ὄχησις ὁ θεός μυριάς , χιλιάς ἠχέω . τις δέ ἠχέω ἢ πάντως ποῦ φωνή πλήρης δοξολογία καί θεολογία ; οἷος καί ὁ Σεραφείμ ἀναγράφω παρά ὁ Ἠσαΐας βοῦς καί λέγω · ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος κύριος Σαβαώθ , πλήρης πᾶς ὁ γῆ ὁ δόξα αὐτός . ἐν οὗτος δέ ὁ χιλιάς καί ὁ μυριάς ὁ ὑποζεύγνυμι ὁ ἅρμα ὁ θεός καί αὐτός ὁ κύριος μέσος ἐμπολιτεύω , ὥσπερ ἡνιοχέω αὐτός καί ὁ πατήρ παρασκευάζω . διό ἐπιλέγω · κύριος ἐν αὐτός . ποῖος δέ κύριος , σημαίνω προέρχομαι καί φάσκω · ἐν σίνομαι ἐν ὁ ἅγιος . αὐτός γάρ ἐκεῖνος , φημί , ὁ κύριος ὁ ἐν σίνομαι ὁ ἅγιος ὄρος ὁράω · εἰμί δέ οὗτος ὁ ὁ θεός λόγος , δηλαδή ὁ ὑπό ὁ ἅρμα ὁ θεός ζεύγνυμι . διό οὖον ὁ τετράγραμμος χράομαι ὁ ἑβραικός λέξις , στοιχεῖον δέ κοινός ὁ κύριος περιέχω ἐν ὁ · κύριος ἐν αὐτός . ἵνα γάρ ἕτερος παρίστημι οὗτος ὁ ἀνωτέρω διά ὁ τετράγραμμος σημαίνω θεός , ὅτε μέν ὁ ἅρμα ὁ θεός λέγω διά ὁ ἀνακόπτω παρά Ἑβραῖος δηλόω στοιχεῖον , νυνί δέ ὁ κοινός χαρακτήρ , ὅς καί ὁ παρά ἄνθρωπος γράφω κύριος . ἀκριβής δέ καί ὁ τόπος ἐπισημαίνω ὁ ἐν σίνομαι , ἵνα σημαίνω ὁ ἐπί γῆ ὁράω κύριος . σφόδρα δέ ἀκόλουθος ἐπιλέγω ἑξῆς · ἀναβαίνω εἰς ὕψος , αἰχμαλωτεύω αἰχμαλωσία · λαμβάνω δόμα ἐν ἄνθρωπος . Αἰνίτ ὅς δέ αὐτός ὁ κάθοδος διά ὁ φαίνω · ἀναβαίνω . οὖον γάρ εἄν ἄλλως ἀναβαίνω , εἰμί μή πρότερος καταβαίνω . ὁ γάρ καταβαίνω , αὐτός εἰμί καί ὁ ἀναβαίνω ὑπεράνω πᾶς ὁ οὐρανός , ἵνα πληρόω ὁ πᾶς . ἀναβαίνω δέ τίς πράσσω ; αἰχμαλωτεύω αἰχμαλωσία καί λαμβάνω δόμα ἐν ἄνθρωπος . ποῖος δέ αἰχμαλωσία αἰχμαλωτεύω ἢ ὁ προλέγω σκύλα , ὁ διανέμω ὁ αὐτός στρατιώτης ; ἀλλά καί λαμβάνω δόμα ἐν ἄνθρωπος ὁ πατήρ αὐτός δωρέω , κατά ὅς ἐπαγγέλλω πρός αὐτός ἐπαγγελία φημί · αἰτέω παρά ἐγώ , καί δίδωμι σύ ἔθνος ὁ κληρονομία σύ καί ὁ κατάσχεσις σύ ὁ πέρας ὁ γῆ . οὗτος δέ ὁ δόμα ἐν ἄνθρωπος παρά ὁ πατήρ λαμβάνω συνίστημι ὁ ἐκκλησία αὐτός . οὗτος ἑξῆς εἴρω · καί γάρ ἀπειθέω ὁ κατασκηνόω , ὅσπερ σαφής ἀποδίδωμι ὁ Σύμμαχος εἶπον · ἔτι καί ἐν ἀπειθέω κατασκηνόω . καί οὗτος γάρ , φημί , παρά ὁ πατήρ λαμβάνω , ὁ κατασκηνόω ἐν ὁ πάλαι ἀπειθέω καί ἀντιλέγω ὁ ὁ θεός εὐσέβεια . καί οὗτος γάρ λαμβάνω ὁ ἐξουσία , ὥστε ἐν μέσος ὁ ἀπειθέω κατασκηνόω ἐκ αὐτός τε ὁ ἀπειθέω λαμβάνω ἑαυτοῦ δόμα . τοσοῦτος δή μάθημα παραδίδωμι διά ὁ προφητεία ἑξῆς ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ὡς ἐπί μέγας καί παράδοξος κατόρθωμα εὐλογέω ὁ τοσοῦτος ἀγαθός δοτήρ φάσκω · κύριος ὁ θεός εὐλογητός , εὐλογητός κύριος ἡμέρα κατά ἡμέρα . οὐκέτι γάρ , φημί , ἄνθρωπος δαίμων πονηρός πεπλανημένως δοξάζω , ἀλλά ἐπί ἕκαστος ἡμέρα καί κατά ἕκαστος ὥρα ὁ προδηλόω κύριος εὐλογέω . ὁ δέ αὐτός κύριος κατευόδωσις ἐγώ , αὐτός εἰμί ὁ θεός ὁ σωτηρία ἐγώ . λέγω δέ οὗτος ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ἐκ πρόσωπον ὁ χορός ὁ ἀπόστολος , ὥσπερ οὖν καί ἄρχω ὁ λόγος παρίστημι . ἐπεί τοίνυν ὁ ἐκ ὁ θεός κατευόδωσις δήω οὗτος εἰς ὁ ὁδοποιέω αὐτός κατά ὁ ἔμπροσθεν εἴρω , ἀναγκαῖος φημί · εὐλογητός κύριος ἡμέρα κατά ἡμέρα , κατευόδωσις ἐγώ ὁ θεός ὁ σωτηρία ἐγώ . ἀντί δέ ὁ · ὁ Σώτη Ῥίον ἐγώ , ὁ Σύμμαχος · ὁ σωτηρία ἐγώ , ἑρμηνεύω , ἀντί ὅς ὁ ἑβραικός πάλιν ὁ ὄνομα ὁ σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς μιμνήσκω .