eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_36.1
Τοῦ Δαυίδ . Μὴ παραζήλου ἐν πονηρευομένοις μηδὲ ζήλου τοὺς ποιοῦντας τὴν ἀνομίαν . Ἐπειδὴ γὰρ ἐν ἐκείνῳ εἰσῆγε τὸν παράνομον παρορμῶντα ἑαυτὸν εἰς ἁμαρτίας τόν τε βίον ὑπέγραφε τοῦ τοιούτου καὶ τὸ τέλος τῆς καταστροφῆς αὐτοῦ , ἀκολούθως ἐπὶ τοῦ παρόντος παραινεῖ φεύγειν τοὺς τῶν παρανόμων τρόπους μηδὲ τὰς ὁμοίους αὐτῶν πράξεις ζηλοῦν . ἐπεὶ δ’ ἕτερόν ἐστι τοῦ ζηλοῦν τὸ παραζηλοῦν , ἐρεῖς , ὅτι τὸ ἐρεθίζειν καὶ εἰς ζηλοτυπίαν ἐγείρειν τοῦτό ἐστι τὸ παραζηλοῦν . ὅθεν ὁ μὲν Ἀκύλας ἡρμήνευσεν · μὴ διαμάχου ἐν πονηρευομένοις · ὁ δὲ Σύμμαχος · μὴ φιλονείκει κακούργοις . νοήσεις δὲ τὸ εἰρημένον καὶ ἀπὸ τοῦ · αὐτοὶ παρεζήλωσάν με ἐπ’ οὐ θεῷ , παρώργισάν με ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν · κἀγὼ παραζηλώσω αὐτοὺς ἐπ’ οὐκ ἔθνει · ἐπ’ ἔθνει ἀσυνέτῳ παροργιῶ αὐτούς . οὕτω καὶ ὁ ἀπόστολος γράφων Κορινθίοις ἔλεγεν · ἢ παραζηλοῦμεν τὸν κύριον ; μὴ ἰσχυρότεροι αὐτοῦ ἐσμεν ; Τὸ δὲ ζηλοῦν τοῦ βούλεσθαι καὶ ἑαυτῷ ὑπάρχειν , ὃ νομίζει τῷ πέλας παρεῖναι , ἀγαθόν . καὶ ἔστι τὸ ζηλοῦν μέσον · πολλάκις γὰρ ὁ ζῆλος , περὶ οὗ ὁ αὐτός φησιν · ζηλοῦσιν ὑμᾶς οὐ καλῶς , ἀλλ’ ἐκκλεῖσαι ὑμᾶς θέλουσιν . φθόνος μὲν οὖν οὐκ ἂν γένοιτό ποτε ἀγαθός · λύπη γάρ ἐστιν ἐπὶ τῇ τοῦ πέλας εὐπραγίᾳ · ζῆλος δέ ἐστιν ὅτε γίνεται ἀγαθὸς καθὼς ἀποδεδώκαμεν . ἐνταῦθα δὲ ὁ λόγος κατὰ μὲν τὸν Ἀκύλαν μὴ διαμάχεσθαι ἐν πονηρευομένοις παραινεῖ , κατὰ δὲ Σύμμαχον , μὴ φιλονεικεῖν ἐν κακούργοις , κατὰ δὲ τὴν πέμπτην ἔκδοσιν , μὴ ἐρεθίζεσθαι ἐν πονηρευομένοις · κατὰ δὲ τοὺς Ἑβδομήκοντα · μὴ παροξύνου , φησίν , μηδὲ ἐρεθίζου ὁρῶν ἑτέρους πονηρευομένους μηδέ σε ἐγειρέτωσαν εὐθηνούμενοι κακοὶ ἐπὶ τὸ καὶ ἐθέλειν ὁμοίως αὐτοῖς εὐπραγεῖν · ἐκεῖνοι μὲν γὰρ εὐθηνούμενοι καὶ τρυφῶντες παραζηλοῦσί σε · σὺ δὲ μὴ παραζήλου μηδὲ παροξύνου , ἀλλὰ μηδὲ ζήλου τοὺς ποιοῦντας ἀνομίαν μηδὲ μακάριζε αὐτοὺς καὶ ἐν ἀγαθοῖς εἶναι νόμιζε μηδ’ εὔχου καὶ σαυτὸν ὁμοίως αὐτοῖς πράττειν . Ὅτι ὡσεὶ χόρτος ταχὺ ἀποξηρανθήσονται . Εἶτα τὴν αἰτίαν διδάσκει λέγων , ὅτι τὸ τέλος αὐτῶν τοιοῦτόν ἐστιν , ὁποῖον τὸ τοῦ χόρτου , ὃς πρὸς ὀλίγον ἀνθήσας ταχὺ ἀποξηραίνεται . πᾶσα γὰρ σὰρξ χόρτος καὶ πᾶσα δόξα αὐτῆς ὡς ἄνθος χόρτου . ἐξηράνθη ὁ χόρτος , καὶ τὸ ἄνθος ἐξέπεσεν . ἀλλὰ καὶ ὡσεὶ λάχανα χλόης ταχὺ ἀποπεσοῦνται οὐδὲ γεωργουμένοις λαχάνοις ἄξιοί εἰσι παραβάλλεσθαι . τί οὖν ἄξιον ζηλοῦν τούτους , οἳ πρὸς ὀλίγον ἀνθήσαντες αὔριον εἰς κλίβανον βάλλονται , ὡς ἐδίδαξεν ὁ σωτήρ ; bἜλπισον ἐπὶ κύριον καὶ ποίει χρηστότητα καὶ κατασκήνου τὴν γῆν καὶ ποιμανθήσῃ ἐπὶ τῷ πλούτῳ αὐτῆς : κατατρύφησον τοῦ κυρίου καὶ δῴη σοι πάντα τὰ αἰτήματα τῆς καρδίας σου . Ἀποστρέψας τοῦ ζήλου τῶν πονηρῶν διὰ τῶν πρώτων εὐθὺς ἐκ παραλλήλου τὴν ὀρθὴν καὶ βασιλικὴν ὁδὸν τίθησι δεικνὺς ὁποίαν χρὴ βαδίζειν . διό φησιν · ἄνω βλέπε , ὦ οὗτος , ἀφορῶν εἰς τὸν τῶν ὅλων κυβερνήτην καὶ αὐτὸν σεαυτοῦ ἐλπίδα θέμενος θάρσει ὡς ἐπὶ μεγάλην ἄγκυραν ἡδρασμένος , καὶ τὰ μὲν τῆς διανοίας σου ταύτην ἐχέτω τὴν ἐλπίδα , ταῖς δὲ πράξεσιν ἐργάζου καὶ ποίει χρηστότητα ὡσανεὶ σπόρους σαυτῷ βαλλόμενος ἐπ’ ἀγαθῇ καρπῶν συγκομιδῇ . ταῦτα δὲ τὰ δύο κτησάμενος , μηκέτι περί τινος ἀγωνία . κατασκήνου τὴν γῆν ἀμερίμνως , καὶ τὴν πρόσκαιρον ταυτηνὶ ζωὴν ὥσπερ ἐν σκηνῇ πρὸς ὀλίγον ἑστὼς δίαγε · ποιμανθήσῃ γὰρ δίκην θρέμματος ἀγαθοῦ ὑπὸ ποιμένι καλῷ ποιμαινόμενος . εἰ γάρ τίς ἐστιν ἐν ἀνθρώποις ἀληθινὸς ψυχῆς πλοῦτος ὁ ἐν θείοις δόγμασι καὶ τοῖς τῶν θείων ἀναγνωσμάτων μαθήμασι τούτων ἀπολαύσεις ὥστε λέγειν · κύριος ποιμαίνει με , καὶ οὐδέν με ὑστερήσει . οὐδὲν γάρ σε ὑστερήσει ποιμαινόμενον ἐν τῷ πλούτῳ τοῦ καλοῦ ποιμένος τῷ δεδωρημένῳ τοῖς ἔτι ἐπὶ γῆς ποιμαινομένοις ἀνθρώποις . ἀντὶ δὲ τοῦ καὶ ποιμανθήσῃ ἐπὶ τῷ πλούτῳ αὐτῆς , ὁ Σύμμαχος · καὶ ποιμαίνου διηνεκῶς , ἐξέδωκεν , ὁ δὲ Ἀκύλας · καὶ νέμου πίστιν . Εἶθ’ ὥσπερ τῶν πονηρευομένων καὶ τῶν ποιούντων τὴν ἀνομίαν ὑπέγραψε τὸ τέλος οὕτως καὶ σοὶ τῷ ἐλπίζοντι ἐπὶ τὸν κύριον καὶ ποιοῦντι χρηστότητα ὁπόσα ὑπάρξει ἀγαθὰ καταριθμεῖται · πρῶτον μὲν γὰρ ποιμανθήσῃ ἐπὶ τῷ πλούτῳ τῷ ἀληθινῷ τοῦ καλοῦ ποιμένος · δεύτερον κατατρυφήσεις τοῦ κυρίου · καὶ τρίτον δώσει σοι τὰ αἰτήματα τῆς καρδίας σου . κατατρυφᾷν δὲ τοῦ κυρίου δυνήσεται ὁ τῆς ψυχῆς τὰ αἰσθητήρια κεκαθαρισμένος ὡς δύνασθαι ἐσθίειν τὸν ζῶντα ἄρτον καὶ τὰς ζωοποιοὺς αὐτοῦ σάρκας πίνειν τε τὸ σωτήριον αὐτοῦ αἷμα . τούτοις τρεφόμενος καὶ πιαινόμενος τῆς ἐνθέου μέθης ἀπολαύων κατατρύφησον τοῦ κυρίου , καὶ δώσει σοι τὰ αἰτήματα τῆς καρδίας σου . ἤδη μὲν γὰρ ἐντεῦθεν κατατρυφήσει ἐθελήσας σε αὐτὸν ἐπιδοῦναι αὐτῷ . αἴτει δὲ αὐτὸν καὶ τὰ μέλλοντα , ὧν προσδοκᾷς τὴν λῆψιν · ὁ γὰρ τὰ παρόντα δεδωκὼς ἀφθόνως δωρήσεται καὶ ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδεν οὐδὲ οὖς ἤκουσεν οὐδ’ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου ἀνέβη .
Lemmas: ὁ Δαυίδ . μή παραζηλόω ἐν πονηρεύομαι μηδέ ζηλόω ὁ ποιέω ὁ ἀνομία . ἐπεί γάρ ἐν ἐκεῖνος εἰσάγω ὁ παράνομος παρορμάω ἑαυτοῦ εἰς ἁμαρτία ὁ τε βίος ὑπογράφω ὁ τοιοῦτος καί ὁ τέλος ὁ καταστροφή αὐτός , ἀκόλουθος ἐπί ὁ πάρειμι παραινέω φεύγω ὁ ὁ παράνομος τρόπος μηδέ ὁ ὅμοιος αὐτός πρᾶξις ζηλόω . ἐπεί δέ ἕτερος εἰμί ὁ ζηλόω ὁ παραζηλόω , εἴρω , ὅτι ὁ ἐρεθίζω καί εἰς ζηλοτυπία ἐγείρω οὗτος εἰμί ὁ παραζηλόω . ὅθεν ὁ μέν Ἀκύλας ἑρμηνεύω · μή διαμάχομαι ἐν πονηρεύομαι · ὁ δέ Σύμμαχος · μή φιλονεικέω κακοῦργος . νοέω δέ ὁ εἴρω καί ἀπό ὁ · αὐτός παραζηλόω ἐγώ ἐπί οὖον θεός , παροργίζω ἐγώ ἐν ὁ εἴδωλον αὐτός · ἐγώ παραζηλόω αὐτός ἐπί οὐ ἔθνος · ἐπί ἔθνος ἀσύνετος παροργίζω αὐτός . οὗτος καί ὁ ἀπόστολος γράφω Κορίνθιος λέγω · ἢ παραζηλόω ὁ κύριος ; μή ἰσχυρός αὐτός εἰμί ; ὁ δέ ζηλόω ὁ βούλομαι καί ἑαυτοῦ ὑπάρχω , ὅς νομίζω ὁ πέλας πάρειμι , ἀγαθός . καί εἰμί ὁ ζηλόω μέσος · πολλάκις γάρ ὁ ζῆλος , περί ὅς ὁ αὐτός φημί · ζηλόω σύ οὖον καλῶς , ἀλλά ἐκκλείω σύ ἐθέλω . φθόνος μέν οὖν οὐ εἄν γίγνομαι ποτός ἀγαθός · λύπη γάρ εἰμί ἐπί ὁ ὁ πέλας εὐπραγία · ζῆλος δέ εἰμί ὅτε γίγνομαι ἀγαθός καθώς ἀποδίδωμι . ἐνταῦθα δέ ὁ λόγος κατά μέν ὁ Ἀκύλας μή διαμάχομαι ἐν πονηρεύομαι παραινέω , κατά δέ Σύμμαχος , μή φιλονεικέω ἐν κακοῦργος , κατά δέ ὁ πέμπτος ἔκδοσις , μή ἐρεθίζω ἐν πονηρεύομαι · κατά δέ ὁ ἑβδομήκοντα · μή παροξύνω , φημί , μηδέ ἐρεθίζω ὁράω ἕτερος πονηρεύομαι μηδέ σύ ἐγείρω εὐθηνέω κακός ἐπί ὁ καί ἐθέλω ὁμοίως αὐτός εὐπραγέω · ἐκεῖνος μέν γάρ εὐθηνέω καί τρυφάω παραζηλόω σύ · σύ δέ μή παραζηλόω μηδέ παροξύνω , ἀλλά μηδέ ζηλόω ὁ ποιέω ἀνομία μηδέ μακαρίζω αὐτός καί ἐν ἀγαθός εἰμί νομίζω μηδέ εὔχομαι καί σαυτοῦ ὁμοίως αὐτός πράσσω . ὅτι2 ὡσεί χόρτος ταχύς ἀποξηραίνω . εἶτα ὁ αἴτιος διδάσκω λέγω , ὅτι ὁ τέλος αὐτός τοιοῦτος εἰμί , ὁποῖος ὁ ὁ χόρτος , ὅς πρός ὀλίγος ἀνθέω ταχύς ἀποξηραίνω . πᾶς γάρ σάρξ χόρτος καί πᾶς δόξα αὐτός ὡς ἄνθος χόρτος . ξηραίνω ὁ χόρτος , καί ὁ ἄνθος ἐκπίπτω . ἀλλά καί ὡσεί λάχανον χλόη ταχύς ἀποπίπτω οὐδέ γεωργέω λάχανον ἄξιος εἰμί παραβάλλω . τίς οὖν ἄξιος ζηλόω οὗτος , ἕ πρός ὀλίγος ἀνθέω αὔριον εἰς κρίβανος βάλλω , ὡς διδάσκω ὁ σωτήρ ; bελπισος ἐπί κύριος καί ποιέω χρηστότης καί κατασκηνόω ὁ γῆ καί ποιμίνθημι ἐπί ὁ πλοῦτος αὐτός : κατατρυφάω ὁ κύριος καί δίδωμι σύ πᾶς ὁ αἴτημα ὁ Καρδία σύ . ἀποστρέφω ὁ ζηλόω ὁ πονηρός διά ὁ πρῶτος εὐθύς ἐκ παράλληλος ὁ ὀρθός καί βασιλικός ὁδός τίθημι δείκνυμι ὁποῖος χρή βαδίζω . διό φημί · ἄνω βλέπω , εἰμί οὗτος , ἀφοράω εἰς ὁ ὁ ὅλος κυβερνήτης καί αὐτός σεαυτοῦ ἐλπίς τίθημι θάρσος ὡς ἐπί μέγας ἄγκυρα ἑδράζω , καί ὁ μέν ὁ διάνοια σύ οὗτος ἔχω ὁ ἐλπίς , ὁ δέ πρᾶξις ἐργάζομαι καί ποιέω χρηστότης ὡσανεί σπόρος σεαυτοῦ βάλλω ἐπί ἀγαθός καρπός συγκομιδή . οὗτος δέ ὁ δύο κτάομαι , μηκέτι περί τις ἀγωνία . κατασκηνόω ὁ γῆ ἀμέριμνος , καί ὁ πρόσκαιρος οὗτος ζωή ὥσπερ ἐν σκηνή πρός ὀλίγος ἵστημι διάγω · ποιμίνθημι γάρ δίκη θρέμμα ἀγαθός ὑπό ποιμήν καλός ποιμαίνω . εἰμί γάρ τίς εἰμί ἐν ἄνθρωπος ἀληθινός Ψυχή πλοῦτος ὁ ἐν θεῖον δόγμα καί ὁ ὁ θεῖον ἀνάγνωσμα μάθημα οὗτος ἀπολαύω ὥστε λέγω · κύριος ποιμαίνω ἐγώ , καί οὐδείς ἐγώ ὑστερέω . οὐδείς γάρ σύ ὑστερέω ποιμαίνω ἐν ὁ πλοῦτος ὁ καλός ποιμήν ὁ δωρέω ὁ ἔτι ἐπί γῆ ποιμαίνω ἄνθρωπος . ἀντί δέ ὁ καί ποιμίνθημι ἐπί ὁ πλοῦτος αὐτός , ὁ Σύμμαχος · καί ποιμαίνω διηνεκής , ἐκδίδωμι , ὁ δέ Ἀκύλας · καί νέμω πίστις . εἶτα ὥσπερ ὁ πονηρεύομαι καί ὁ ποιέω ὁ ἀνομία ὑπογράφω ὁ τέλος οὕτως καί σύ ὁ ἐλπίζω ἐπί ὁ κύριος καί ποιέω χρηστότης ὁπόσος ὑπάρχω ἀγαθός καταριθμέω · πρῶτος μέν γάρ ποιμίνθημι ἐπί ὁ πλοῦτος ὁ ἀληθινός ὁ καλός ποιμήν · δύο κατατρύφησις ὁ κύριος · καί τρίτος δίδωμι σύ ὁ αἴτημα ὁ Καρδία σύ . κατατρυφάω δέ ὁ κύριος δύναμαι ὁ ὁ Ψυχή ὁ αἰσθητήριον καθαρίζω ὡς δύναμαι ἐσθίω ὁ ζῶ ἄρτος καί ὁ ζωοποιός αὐτός σάρξ πίνω τε ὁ σωτήριος αὐτός αἷμα . οὗτος τρέφω καί πιαίνω ὁ ἔνθεος μέθη ἀπολαύω κατατρυφάω ὁ κύριος , καί δίδωμι σύ ὁ αἴτημα ὁ Καρδία σύ . ἤδη μέν γάρ ἐντεῦθεν κατατρυφάω ἐθέλω σύ αὐτός ἐπιδίδωμι αὐτός . αἰτέω δέ αὐτός καί ὁ μέλλω , ὅς προσδοκάω ὁ λῆψις · ὁ γάρ ὁ πάρειμι δίδωμι ἄφθονος δωρέω καί ὁ ὀφθαλμός οὐ ὁράω οὐδέ οὖς ἀκούω οὐδέ ἐπί Καρδία ἄνθρωπος ἀναβαίνω .