eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_85.6
Οὐκ ἔστιν ὅμοιός σοι ἐν θεοῖς , κύριε , καὶ οὐκ ἔστι κατὰ τὰ ἔργα σου . πάντα τὰ ἔθνη , ὅσα ἐποίησας , ἥξουσι καὶ προσκυνήσουσιν ἐνώπιόν σου , κύριε , καὶ δοξάσουσιν τὸ ὄνομά σου . ὅτι μέγας εἶ σὺ καὶ ποιῶν θαυμάσια , σὺ εἶ θεὸς μόνος . Καὶ πᾶσαι μὲν ὠφέλιμοι καὶ ἀναγκαῖαι αἱ τῶν ἁγίων τοῦ θεοῦ προσευχαί , νομίζω δὲ μὴ πάσας γεγράφθαι , ἀλλ’ ἢ μόνας ἐκείνας , ἐν αἷς προσευχόμενοι ἐκ θείου πνεύματος ἐκινήθησαν , ὡς καὶ προφητικὰς ἀφεῖναι φωνάς . ἡγοῦμαι δ’ οὖν καὶ τὸν Δαυὶδ προσευχὰς πολλὰς ἀναπέμψαι τῷ θεῷ , ὧν οὐδεμία γραφῇ ἠξιώθη , ἀλλ’ αἱ μετέχουσαι προγνωστικῆς καὶ προφητικῆς δυνάμεως . διόπερ καὶ ἡ παροῦσα προσευχὴ τῇ βίβλῳ τῶν Ψαλμῶν παρελήφθη , καὶ μέση τῶν περὶ τοῦ Χριστοῦ προφητειῶν παρεμβέβληται ὡς ἀνακεκραμένη προφητικοῖς λόγοις καὶ κλῆσιν ἐθνῶν περιέχουσα . Ἄντικρυς γοῦν κλῆσις τῶν ἐθνῶν καὶ διὰ τούτων θεσπίζεται . ἐπειδὴ γὰρ τὰ πολλὰ περὶ ἑαυτοῦ μόνου ηὔξατο , ἐπάκουσόν μου , εἰπὼν καί · φύλαξον τὴν ψυχήν μου , καί · σῶσον τὸν δοῦλόν σου , ὁ θεός μου , καὶ τό · ἐλέησόν με , καί · εὔφρανον τὴν ψυχὴν τοῦ δούλου σου . Ἐπεὶ τοίνυν τὰ τοσαῦτα περὶ ἑαυτοῦ ηὔξατο , ὁ πλούσιος καὶ μεγαλόδωρος θεὸς δείκνυσιν αὐτῷ , ὅτι μὴ αὐτῷ μόνῳ τὰ τῆς προσευχῆς αἰτουμένῳ παρέξει , ἁπλωθήσεται δὲ ἡ θεία χάρις καὶ εἰς πάντα τὰ ἔθνη , ὡς καὶ αὐτῶν μελλόντων ἀπολαύειν τούτων , ὧν ὁ Δαυὶδ τυχεῖν ἠξίου . ὅθεν τῷ πνεύματι τῷ ἁγίῳ φωτισθεὶς καὶ τὸ μέλλον θεασάμενος ὑπερεκπλήττεται τῆς τοῦ θεοῦ χάριτος τὴν μεγαλοδωρίαν καί φησι τὰ προκείμενα . Θεοὺς δὲ ἐνταῦθα λέγεσθαι ὁ μέν τις ἡγήσεται τοὺς ἐν ἀνθρώποις δικαίους καὶ θεοφιλεῖς ἄνδρας διὰ τὸ λέγον · ἐγὼ εἶπον , θεοί ἐστε , καὶ υἱοὶ ὑψίστου πάντες , ὁ δὲ τὰς κατ’ οὐρανὸν ἁγίας δυνάμεις διὰ τὸ φάσκειν τὸν ἀπόστολον · καὶ γὰρ εἴπερ εἰσὶ λεγόμενοι θεοί , εἴτε ἐν οὐρανῷ , εἴτε ἐπὶ γῆς · ὥσπερ εἰσὶ θεοὶ πολλοί , καὶ κύριοι πολλοί · ἡμῖν εἷς θεὸς ὁ πατήρ . Ἐπεὶ τοίνυν οὔτε ἀγγέλων τις οὔτε προφητῶν τὴν τῶν ἐθνῶν κλῆσιν ἐποιήσατο , εἰκότως εἰς πρόσωπον ἡγοῦμαι τοῦ Χριστοῦ λέγεσθαι τό · οὐκ ἔστιν ὅμοιός σοι ἐν θεοῖς , κύριε . Ἄλλος δέ τις φήσει , διὰ τὸ ψευδῶς μὲν καὶ πεπλανημένως παρὰ τοῖς πολλοῖς τῶν ἀνθρώπων νομίζεσθαι εἶναι θεοὺς καὶ παρὰ πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν ἄλλον ἀλλαχοῦ θεοποιεῖσθαι , μόνον δὲ τὸν σωτῆρα καὶ κύριον ἡμῶν καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης θεὸν ἀνηγορεῦσθαι ἐξ ἁπάντων τε τῶν ἐθνῶν λαοὺς ἑαυτῷ περιπεποιῆσθαι , τούτου χάριν προφητικῶς εἰς πρόσωπον αὐτοῦ τὰς προκειμένας ἀναφωνεῖσθαι θεολογίας . εἶτ’ ἐπειδήπερ πολλοὶ προφῆται πρὸ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν παραδόξων ἔργων γεγόνασι ποιηταί , οὐδεὶς δὲ πώποτε τοιαῦτα πράξας ἀναγέγραπται , ὁποῖα ἐν τοῖς εὐαγγελίοις τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἐμφέρεται καὶ ὁποῖα δέδεικται διὰ τῆς τῶν ἐθνῶν ἁπάντων ἐπιστροφῆς · διὰ τοῦτο λέγεσθαι καὶ τό · οὐκ ἔστι κατὰ τὰ ἔργα σου . Καὶ ποῖα ἔργα διδάσκει λέγων ἑξῆς · πάντα τὰ ἔθνη ὅσα ἐποίησας ἥξουσι καὶ προσκυνήσουσιν ἐνώπιόν σου . Ἐὰν δὲ ἐπιφέρηται τό · σὺ εἶ θεὸς μόνος , καὶ τοῦτο ἐφαρμόσεις τῷ σωτῆρι παραθεὶς τό · οὐκ ἔστιν ὅμοιός σοι ἐν θεοῖς , κύριε . Ὥσπερ γὰρ ἐπὶ συγκρίσει τῶν ἀποδοθέντων θεῶν οὐκ ἔστιν ὅμοιός σοι , οὕτως ἐν παραθέσει τῶν αὐτῶν σὺ εἶ θεὸς μόνος , ἐπειδήπερ μόνος ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν ἐν ἀρχῇ ἦν καὶ θεοῦ λόγος ἦν καὶ πρὸς τὸν θεὸν ἦν καὶ θεὸς ἦν · διόπερ οὐκ ἔστιν ὅμοιος αὐτῷ ἐν θεοῖς , καὶ μόνος αὐτὸς ὡς ἐν θεοῖς εἴη ἂν θεὸς οὐδενὸς τῶν λεγομένων πολλῶν θεῶν ἐν τῇ αὐτοῦ παραθέσει δυναμένου χρηματίζειν θεοῦ . Ἄλλος δὲ διὰ τὸ ἐπιφέρεσθαι πᾶσι τούτοις τό · ὅτι σὺ εἶ θεὸς μόνος , εἴποι ἂν πρὸς τὸν πατέρα καὶ θεὸν τῶν ὅλων τὰ προκείμενα πάντα διὰ τῆς εὐχῆς ἀναπέμπεσθαι . τῇ γὰρ αὐτοῦ δωρεᾷ καὶ χάριτι ἡ κλῆσις τῶν ἐθνῶν διὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ γέγονεν , καὶ αὐτὸς ἦν ὁ τῶν ὅλων κτίστης καὶ δημιουργὸς καὶ ποιητὴς διὰ τοῦ υἱοῦ τὰ πάντα συστησάμενος , τά τε ἐν οὐρανῷ καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς · καὶ αὐτὸς ἦν ὁ πάντα θαυματουργήσας διὰ τοῦ υἱοῦ , τά τε κατὰ τὴν παλαιὰν διαθήκην ἱστορούμενα καὶ τὰ ἐν τῇ καινῇ ἀναγεγραμμένα · διὸ λέγεσθαί · οὐκ ἔστι κατὰ τὰ ἔργα σου , καί · μέγας εἶ σὺ καὶ ποιῶν θαυμάσια , σὺ εἶ ὁ θεὸς μόνος . Τὸ δὲ μόνος εἴρηται καὶ ὑπὸ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν πρὸς τὸν πατέρα ἐν τῷ · ἵνα γινώσκωσί σε τὸν μόνον ἀληθινὸν θεόν . Ἐπεὶ δὲ τῆς τοῦ πατρὸς θεότητος κοινωνὸς ὑπάρχει ὁ υἱὸς τῆς αὐτῆς μέτοχος ὢν βασιλείας , ἅτε μονογενὴς υἱὸς ὢν καὶ θεοῦ λόγος καὶ θεοῦ σοφία , εἰκότως ἂν καταλέγοιτο καὶ αὐτὸς τῇ παρούσῃ θεολογίᾳ διδασκούσῃ , ὅτι οὐκ ἔστιν ὅμοιος τῷ ἐπὶ πάντων θεῷ ἐν τοῖς πολλοῖς ὀνομαζομένοις θεοῖς . ἐν ἑνὶ γὰρ μόνῳ τῷ μονογενεῖ αὐτοῦ λόγῳ ἡ τοῦ πατρὸς ὁμοιότης σώζεται . διὸ καὶ εἰκὼν χρηματίζει θεοῦ , καί · θεὸς ἦν λόγος , ὡς ἐν αὐτῷ μὲν σώζεσθαι μόνῳ τὴν τοῦ πατρὸς ὁμοίωσιν , οὐκέτι δὲ καὶ ἐν τοῖς πολλοῖς θεοῖς .
Lemmas: οὐ εἰμί ὅμοιος σύ ἐν θεός , κύριος , καί οὐ εἰμί κατά ὁ ἔργον σύ . πᾶς ὁ ἔθνος , ὅσος ποιέω , ἥκω καί προσκυνέω ἐνώπιον σύ , κύριος , καί δοξάζω ὁ ὄνομα σύ . ὅτι μέγας εἰμί σύ καί ποιέω θαυμάσιος , σύ εἰμί θεός μόνος . καί πᾶς μέν ὠφέλιμος καί ἀναγκαῖος ὁ ὁ ἅγιος ὁ θεός προσευχή , νομίζω δέ μή πᾶς γράφω , ἀλλά ἢ μόνος ἐκεῖνος , ἐν ὅς προσεύχομαι ἐκ θεῖον πνεῦμα κινέω , ὡς καί προφητικός ἀφίημι φωνή . ἡγέομαι δέ οὖν καί ὁ Δαυίδ προσευχή πολύς ἀναπέμπω ὁ θεός , ὅς οὐδείς γράφω ἀξιόω , ἀλλά ὁ μετέχω προγνωστικός καί προφητικός δύναμις . διόπερ καί ὁ πάρειμι προσευχή ὁ Βίβλος ὁ ψαλμός παραλαμβάνω , καί μέσος ὁ περί ὁ Χριστός προφητεία παρεμβάλλω ὡς ἀνακεράννυμι προφητικός λόγος καί κλῆσις ἔθνος περιέχω . ἄντικρυς γοῦν κλῆσις ὁ ἔθνος καί διά οὗτος θεσπίζω . ἐπεί γάρ ὁ πολύς περί ἑαυτοῦ μόνος εὔχομαι , ἐπακούω ἐγώ , εἶπον καί · φυλάσσω ὁ Ψυχή ἐγώ , καί · σῴζω ὁ δοῦλος σύ , ὁ θεός ἐγώ , καί ὁ · ἐλεέω ἐγώ , καί · εὐφραίνω ὁ ψυχή ὁ δοῦλος σύ . ἐπεί τοίνυν ὁ τοσοῦτος περί ἑαυτοῦ εὔχομαι , ὁ πλούσιος καί μεγαλόδωρος θεός δείκνυμι αὐτός , ὅτι μή αὐτός μόνος ὁ ὁ προσευχή αἰτέω παρέχω , ἁπλόω δέ ὁ θεῖος χάρις καί εἰς πᾶς ὁ ἔθνος , ὡς καί αὐτός μέλλω ἀπολαύω οὗτος , ὅς ὁ Δαυίδ τυγχάνω ἀξιόω . ὅθεν ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος φωτίζω καί ὁ μέλλω θεάομαι ὑπερεκπλήσσω ὁ ὁ θεός χάρις ὁ μεγαλοδωρία καί φημί ὁ πρόκειμαι . θεός δέ ἐνταῦθα λέγω ὁ μέν τις ἡγέομαι ὁ ἐν ἄνθρωπος Δίκαιος καί θεοφιλής ἀνήρ διά ὁ λέγω · ἐγώ εἶπον , θεός εἰμί , καί υἱός ὕψιστος πᾶς , ὁ δέ ὁ κατά οὐρανός ἅγιος δύναμις διά ὁ φάσκω ὁ ἀπόστολος · καί γάρ εἴπερ εἰμί λέγω θεός , εἴτε ἐν οὐρανός , εἴτε ἐπί γῆ · ὥσπερ εἰμί θεός πολύς , καί κύριος πολύς · ἐγώ εἷς θεός ὁ πατήρ . ἐπεί τοίνυν οὔτε ἄγγελος τις οὔτε προφήτης ὁ ὁ ἔθνος κλῆσις ποιέω , εἰκότως εἰς πρόσωπον ἡγέομαι ὁ Χριστός λέγω ὁ · οὐ εἰμί ὅμοιος σύ ἐν θεός , κύριος . ἄλλος δέ τις φημί , διά ὁ ψευδής μέν καί πεπλανημένως παρά ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος νομίζω εἰμί θεός καί παρά πᾶς ὁ ἔθνος ἄλλος ἀλλαχοῦ θεοποιέω , μόνος δέ ὁ σωτήρ καί κύριος ἐγώ κατά ὅλος ὁ οἰκέω θεός ἀναγορεύω ἐκ ἅπας τε ὁ ἔθνος λαός ἑαυτοῦ περιποιέω , οὗτος χάρις προφητικός εἰς πρόσωπον αὐτός ὁ πρόκειμαι ἀναφωνέω θεολογία . εἶτα ἐπεί πολύς προφήτης πρό ὁ σωτήρ ἐγώ παράδοξος ἔργον γίγνομαι ποιητής , οὐδείς δέ πώποτε τοιοῦτος πράσσω ἀναγράφω , ὁποῖος ἐν ὁ εὐαγγέλιον ὁ σωτήρ ἐγώ ἐμφέρω καί ὁποῖος δείκνυμι διά ὁ ὁ ἔθνος ἅπας ἐπιστροφή · διά οὗτος λέγω καί ὁ · οὐ εἰμί κατά ὁ ἔργον σύ . καί ποῖος ἔργον διδάσκω λέγω ἑξῆς · πᾶς ὁ ἔθνος ὅσος ποιέω ἥκω καί προσκυνέω ἐνώπιον σύ . ἐάν δέ ἐπιφέρω ὁ · σύ εἰμί θεός μόνος , καί οὗτος ἐφάρμοσις ὁ σωτήρ παρατίθημι ὁ · οὐ εἰμί ὅμοιος σύ ἐν θεός , κύριος . ὥσπερ γάρ ἐπί σύγκρισις ὁ ἀποδίδωμι θεός οὐ εἰμί ὅμοιος σύ , οὕτως ἐν παράθεσις ὁ αὐτός σύ εἰμί θεός μόνος , ἐπεί μόνος ὁ σωτήρ καί κύριος ἐγώ ἐν ἀρχή εἰμί καί θεός λόγος εἰμί καί πρός ὁ θεός εἰμί καί θεός εἰμί · διόπερ οὐ εἰμί ὅμοιος αὐτός ἐν θεός , καί μόνος αὐτός ὡς ἐν θεός εἰμί εἄν θεός οὐδείς ὁ λέγω πολύς θεός ἐν ὁ αὐτός παράθεσις δύναμαι χρηματίζω θεός . ἄλλος δέ διά ὁ ἐπιφέρω πᾶς οὗτος ὁ · ὅτι σύ εἰμί θεός μόνος , εἶπον εἄν πρός ὁ πατήρ καί θεός ὁ ὅλος ὁ πρόκειμαι πᾶς διά ὁ εὐχή ἀναπέμπω . ὁ γάρ αὐτός δωρεά καί χάρις ὁ κλῆσις ὁ ἔθνος διά ὁ υἱός αὐτός γίγνομαι , καί αὐτός εἰμί ὁ ὁ ὅλος Κτίστης καί δημιουργός καί ποιητής διά ὁ υἱός ὁ πᾶς συνίστημι , ὁ τε ἐν οὐρανός καί ὁ ἐπί ὁ γῆ · καί αὐτός εἰμί ὁ πᾶς θαυμασιουργέω διά ὁ υἱός , ὁ τε κατά ὁ παλαιός διαθήκη ἱστορέω καί ὁ ἐν ὁ καινός ἀναγράφω · διό λέγω3 · οὐ εἰμί κατά ὁ ἔργον σύ , καί · μέγας εἰμί σύ καί ποιέω θαυμάσιος , σύ εἰμί ὁ θεός μόνος . ὁ δέ μόνος εἴρω καί ὑπό ὁ σωτήρ ἐγώ πρός ὁ πατήρ ἐν ὁ · ἵνα γιγνώσκω σύ ὁ μόνος ἀληθινός θεός . ἐπεί δέ ὁ ὁ πατήρ θεότης κοινωνός ὑπάρχω ὁ υἱός ὁ αὐτός μέτοχος εἰμί βασίλεια , ἅτε μονογενής υἱός εἰμί καί θεός λόγος καί θεός σοφία , εἰκότως εἄν καταλέγω καί αὐτός ὁ πάρειμι θεολογία διδάσκω , ὅτι οὐ εἰμί ὅμοιος ὁ ἐπί πᾶς θεός ἐν ὁ πολύς ὀνομάζω θεός . ἐν εἷς γάρ μόνος ὁ μονογενής αὐτός λόγος ὁ ὁ πατήρ ὁμοιότης σῴζω . διό καί εἰκών χρηματίζω θεός , καί · θεός εἰμί λόγος , ὡς ἐν αὐτός μέν σῴζω μόνος ὁ ὁ πατήρ ὁμοίωσις , οὐκέτι δέ καί ἐν ὁ πολύς θεός .