eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_21.7
Ἐγὼ δέ εἰμι σκώληξ καὶ οὐκ ἄνθρωπος , ὄνειδος ἀνθρώπου καὶ ἐξουθένημα λαοῦ . Τὸν σκώληκα παντὸς μὲν ζώου εὐτελέστατον καὶ ἀσθενέστατον εἶναι συμβαίνει , ὑφίστασθαι δὲ ἀπὸ φθορᾶς σωμάτων · ἀφανιστικὸν δὲ εἶναι καὶ φθαρτικόν , οὗ δ’ ἂν ἐφάψηται . μέμνηται δὲ τούτου Ἡσαΐας ὁ προφήτης λέγων · μὴ φόβου , σκώληξ Ἰακώβ , ὀλιγοστὸς Ἰσραήλ · ἐγὼ ἐβοήθησά σοι , λέγει ὁ θεὸς ὁ λυτρούμενός σε , ἅγιος Ἰσραήλ . ἰδοὺ ἐποίησά σε ὡς τροχοὺς ἁμάξης ἀλοῶντας , καινούς , πριστηροειδεῖς · καὶ ἀλοήσεις ὄρη καὶ λεπτυνεῖς βουνοὺς καὶ ὡς χνοῦν θήσεις · καὶ λικμήσεις , καὶ ἄνεμος λήψεται αὐτούς , καὶ καταιγὶς διασπερεῖ αὐτούς . σὺ δὲ εὐφρανθήσῃ ἐπὶ τῷ κυρίῳ . δι’ ὧν ἡ προφητεία σκώληκα ὀνομάσασα καὶ ὀλιγοστὸν εἰποῦσα διὰ τὸ εὐτελὲς καὶ σμικρὸν τοῦ ζώου , δύναμιν αὐτῷ μεγάλην συνῆψεν · ἀλοήσεις ὄρη φήσασα καὶ λεπτυνεῖς βουνοὺς καὶ ὡς χνοῦν θήσεις , καὶ λικμήσεις . καὶ διὰ τῶν προκειμένων τοίνυν λέγων ὁ σωτήρ · ἐγὼ δέ εἰμι σκώληξ , καὶ οὐκ ἄνθρωπος , τὸ εὐτελὲς καὶ ἀσθενὲς καὶ ἀπόβλητον καὶ ἀπερριμμένον τοῦ πάθους ἑαυτοῦ παρίστησιν , τό τε τῶν ἐναντίων δυνάμεων ἀφανιστικόν . ἤμελλεν γὰρ ὑποδὺς τὸν θάνατον καὶ ἐν αὐτῷ γενόμενος τῷ τῶν νεκρῶν χωρίῳ σκώληκος δίκην τὰς δυνάμεις τὰς ἀντικειμένας φθορᾷ παραδιδόναι . καὶ ἄλλως δ’ ἂν εἴποις σκώληκα αὐτὸν ὠνομάσθαι καὶ οὐκ ἄνθρωπον διὰ τὸ μὴ ὁμοίως ἀνθρώποις ἐκ συνουσίας ἄρρενος καὶ θηλείας τὴν τῆς σαρκὸς γένεσιν ἐσχηκέναι . Κατὰ τρίτον δὲ τρόπον τὸν θάνατον ἑαυτοῦ σημαίνει καὶ τὸν ἄψυχον νεκρόν · διὸ ἐπιλέγει · ἐγὼ δέ εἰμι σκώληξ , καὶ οὐκ ἄνθρωπος · ὄνειδος ἀνθρώπων καὶ ἐξουδένημα λαοῦ . ὁ γὰρ νεκρὸς οὐκ ἄνθρωπος . ἀλλ’ εἰ μὲν ἦν πάντη νεκρός , ἀπήρκει φάναι · ἐγὼ δέ εἰμι οὐκ ἄνθρωπος · ἀλλ’ ἐπεὶ δυνάμεώς τινος ἀφανιστικῆς τοῦ θανάτου μετεῖχεν , εἰκότως σκώληκα αὑτὸν καὶ οὐκ ἄνθρωπον ὠνόμαζεν . γέγονε δὲ ἀληθῶς ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν πάντων ἀνθρώπων ὄνειδος τὸν ἐπονείδιστον σταυρὸν ὑπὲρ ἡμῶν ἀναδεδεγμένος . διὸ καὶ ἑτέρα προφητεία ἐξ αὐτοῦ προσώπου φησίν · οἱ ὀνειδισμοὶ τῶν ὀνειδιζόντων σε ἐπέπεσαν ἐπ’ ἐμέ.οἱ μὲν οὖν ἄλλοι ἄνθρωποι ἐπονείδιστον αὐτὸν ἔσχον κατὰ τὸν τοῦ πάθους καιρόν . ἕτερον δὲ τάγμα παρὰ τούτοις ἐξουδένωμα αὐτὸν ἐκτήσαντο . ποῖον δὲ τοῦτο ἢ ὁ ἐκ περιτομῆς λαός ; διὸ ἐπιλέγει ἑξῆς · καὶ ἐξουδένωμα λαοῦ . διαπαίζοντες γὰρ αὐτὸν οὗτοι καὶ χλευάζοντες ἔλεγον · οὐᾶ , ὁ καταλύων τὸν ναὸν , καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις οἰκοδομῶν αὐτόν . ἄλλους ἔσωσε , σωσάτω ἑαυτόν . εἰ βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ ἐστιν , καταβάτω νῦν ἀπὸ τοῦ σταυροῦ , καὶ πιστεύσωμεν αὐτῷ . περὶ τῶν αὐτῶν καὶ τὰ ἑξῆς ἐπιφέρει λέγων ·
Lemmas: ἐγώ δέ εἰμί σκώληξ καί οὐ ἄνθρωπος , ὄνειδος ἄνθρωπος καί ἐξουθένημα λαός . ὁ σκώληξ πᾶς μέν ζῷον εὐτελής καί ἀσθενής εἰμί συμβαίνω , ὑφίστημι δέ ἀπό φθορά σῶμα · ἀφανιστικός δέ εἰμί καί φθαρτικός , ὅς δέ εἄν ἐφάπτω . μιμνήσκω δέ οὗτος Ἠσαΐας ὁ προφήτης λέγω · μή φόβος , σκώληξ Ἰακώβ , ὀλιγοστός Ἰσραήλ · ἐγώ βοηθέω σύ , λέγω ὁ θεός ὁ λυτρόω σύ , ἅγιος Ἰσραήλ . ἰδού ποιέω σύ ὡς τροχός ἅμαξα ἀλοάω , καινός , πριστηροειδής · καί ἀλόησις ὄρος καί λεπτύνω βουνός καί ὡς χνόος τίθημι · καί λικμάω , καί ἄνεμος λαμβάνω αὐτός , καί καταιγίς διασπείρω αὐτός . σύ δέ εὐφραίνω ἐπί ὁ κύριος . διά ὅς ὁ προφητεία σκώληξ ὀνομάζω καί ὀλιγοστός εἶπον διά ὁ εὐτελής καί μικρός ὁ ζῷον , δύναμις αὐτός μέγας συνάπτω · ἀλόησις ὄρος φημί καί λεπτύνω βουνός καί ὡς χνόος τίθημι , καί λικμάω . καί διά ὁ πρόκειμαι τοίνυν λέγω ὁ σωτήρ · ἐγώ δέ εἰμί σκώληξ , καί οὐ ἄνθρωπος , ὁ εὐτελής καί ἀσθενής καί ἀπόβλητος καί ἀπορρίπτω ὁ πάθος ἑαυτοῦ παρίστημι , ὁ τε ὁ ἐναντίος δύναμις ἀφανιστικός . μέλλω γάρ ὑποδύω ὁ θάνατος καί ἐν αὐτός γίγνομαι ὁ ὁ νεκρός χωρίον σκώληξ δίκη ὁ δύναμις ὁ ἀντίκειμαι φθορά παραδίδωμι . καί ἄλλως δέ εἄν εἶπον σκώληξ αὐτός ὀνομάζω καί οὐ ἄνθρωπος διά ὁ μή ὁμοίως ἄνθρωπος ἐκ συνουσία ἄρσην καί θῆλυς ὁ ὁ σάρξ γένεσις ἔχω . κατά τρίτος δέ τρόπος ὁ θάνατος ἑαυτοῦ σημαίνω καί ὁ ἄψυχος νεκρός · διό ἐπιλέγω · ἐγώ δέ εἰμί σκώληξ , καί οὐ ἄνθρωπος · ὄνειδος ἄνθρωπος καί ἐξουδένημα λαός . ὁ γάρ νεκρός οὐ ἄνθρωπος . ἀλλά εἰμί μέν εἰμί πάντῃ νεκρός , ἀπαίρω φαίνω · ἐγώ δέ εἰμί οὐ ἄνθρωπος · ἀλλά ἐπεί δύναμις τις αφανιστικός ὁ θάνατος μετέχω , εἰκότως σκώληξ ἑαυτοῦ καί οὐ ἄνθρωπος ὀνομάζω . γίγνομαι δέ ἀληθής ὁ σωτήρ καί κύριος ἐγώ πᾶς ἄνθρωπος ὄνειδος ὁ ἐπονείδιστος σταυρός ὑπέρ ἐγώ ἀναδέχομαι . διό καί ἕτερος προφητεία ἐκ αὐτός πρόσωπον φημί · ὁ ὀνειδισμός ὁ ὀνειδίζω σύ ἐπιπίπτω ἐπί ἐμέω μέν οὖν ἄλλος ἄνθρωπος ἐπονείδιστος αὐτός ἔχω κατά ὁ ὁ πάθος καιρός . ἕτερος δέ τάγμα παρά οὗτος ἐξουδένωμα αὐτός κτάομαι . ποῖος δέ οὗτος ἢ ὁ ἐκ περιτομή λαός ; διό ἐπιλέγω ἑξῆς · καί ἐξουδένωμα λαός . διαπαίζω γάρ αὐτός οὗτος καί χλευάζω λέγω · οὐά , ὁ καταλύω ὁ ναός , καί ἐν τρεῖς ἡμέρα οἰκοδομέω αὐτός . ἄλλος σῴζω , σῴζω ἑαυτοῦ . εἰμί βασιλεύς ὁ Ἰσραήλ εἰμί , καταβαίνω νῦν ἀπό ὁ σταυρός , καί πιστεύω αὐτός . περί ὁ αὐτός καί ὁ ἑξῆς ἐπιφέρω λέγω ·