eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_66.3
Ἐξομολογησάσθωσάν σοι λαοί , ὁ θεός , ἐξομολογησάσθωσάν σοι λαοὶ πάντες · γῆ ἔδωκεν τὸν καρπὸν αὐτῆς . Ἐπὶ ταῖς χρησταῖς καὶ ἀγαθαῖς ἐπαγγελίαις εὐφραινόμενον τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ταῖς αὐταῖς ἐνδιατρίβει φωναῖς , ὥσπερ ἐντρυφῶν τῇ κοινῇ πάντων ἀνθρώπων σωτηρίᾳ . διὸ ἐπαναλαμβάνει δεύτερον καὶ τρίτον καὶ οὐ βούλεται ἀναχωρεῖν τοῦ σωτηρίου καὶ εὐαγγελικοῦ ᾄσματος . πάλιν οὖν φησιν · Ἐξομολογησάσθωσάν σοι λαοί , ὁ θεός . Ὅ δὴ ἂν μέγιστον ἦν θαῦμα , ὅτι Ἰουδαῖοι μέν , οἳ ἐκ πατέρων τὸν τῶν ὅλων θεὸν σέβειν δεδιδαγμένοι συνεχῶς ἐξετραχηλίζοντο ἐπὶ τὴν πλάνην τῆς εἰδωλολατρείας , λαοὶ δὲ πάντες , οἱ καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἐκ τοῦ μακροῦ αἰῶνος πεπλανημένοι , εἰς τοσαύτην ἥξουσι μεταβολήν , ὡς μὴ μόνον ἐπιγνῶναί σε τὸν ἐπὶ πάντων θεόν , ἀλλὰ καὶ ἐπιστήμην ἀναλαβεῖν τοῦ ἐξομολογεῖσθαί σοι κατὰ τὸν ἀποδοθέντα διττὸν τρόπον · ὅπερ , ἵνα γένηται ἤδη ποτέ , τάχυνον τὰ τῆς προφητείας , ἵνα αὐτόπται τῶν αἰωνίων ἐπαγγελιῶν γενοίμεθα . Ἀκουστέον δὲ τῶν προκειμένων ὡς δυναμένων καὶ ἐκ προσώπου τῶν προφητῶν λέγεσθαι , ὥστ’ εἶναι τὰ μὲν πρὸ τοῦ διαψάλματος ἁρμόζοντα τῷ προσώπῳ τῶν ἀποστόλων , τὰ δὲ μετὰ τὸ διάψαλμα τῷ χορῷ τῶν προφητῶν , οἵτινες ἐπεθύμουν ἰδεῖν , ἃ ἡμεῖς βλέπομεν , καὶ οὐκ εἶδον κατὰ τὴν σωτήριον φωνήν . Ἑξῆς τούτοις εἴρηται · Γῆ ἔδωκεν τὸν καρπὸν αὐτῆς · Ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον · Γῆ δώσει τὴν φορὰν αὐτῆς . Καρπὸς γὰρ ὡς ἀληθῶς ὁ κατὰ φύσιν τῆς γῆς ἐστι τὸ γνωρίζειν τὸν ἐπὶ πάντων θεὸν καὶ τὰς ὀφειλομένας αὐτῷ ἐξομολογήσεις καὶ εὐχαριστίας ἀναπέμπειν τοὺς οἰκεῖν αὐτὴν ἐπιτραπέντας . ἐπὶ τοῦτο μὲν γὰρ κατεσκεύασται τὸ τῆς γῆς στοιχεῖον , ἐπὶ τὸ τοὺς ἐν αὐτῇ τὰς διατριβὰς ποιουμένους εὐσεβείας προσφέρειν καρπούς . Διὰ δὲ τὴν τοῦ πρώτου ἀνδρὸς παράβασιν ἐλέχθη · ἐπικατάρατος ἡ γῆ ἐν τοῖς ἔργοις σου . ἐν λύπαις φάγῃ αὐτὴν πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου · ἀκάνθας καὶ τριβόλους ἀνατελεῖ σοι . ἀλλ’ οὐκ ἦν οὗτος ὁ κατὰ φύσιν καρπὸς τῆς γῆς , πρόρρησις δὲ τῆς μελλούσης φύειν ἐν αὐτῇ παρὰ φύσιν κακίας . παρὰ φύσιν γὰρ αἱ ἄκανθαι καὶ τρίβολοι διὰ τὴν παράβασιν ὑπο στᾶσαι οὐ μόνον τοῦ πρώτου ἀνθρώπου , ἀλλὰ καὶ τῶν μετ’ αὐτὸν ἠσεβηκότων · ἐπεὶ κατ’ ἀρχὰς , ὅτε εἶπεν ὁ θεός · βλαστησάτω ἡ γῆ βοτάνην χόρτου , σπεῖρον σπέρμα κατὰ γένος καὶ καθ’ ὁμοιότητα , καὶ ξύλον κάρπιμον ποιοῦν καρπὸν , οὗ τὸ σπέρμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ κατὰ γένος ἐπὶ τῆς γῆς , οὐδαμῆ μνήμη γέγονεν ἀκανθῶν οὐδὲ τριβόλων · οὐδ’ ἂν ἔφυσε ταῦτα ἡ γῆ , εἰ μὴ τὰ τῆς παρακοῆς ἐπηκολούθησεν ἀνθρώπῳ . Τῆς γοῦν ὕστερον ἐπισυμβάσης ἀνθρώποις κακίας εἰκόνες ἐφύησαν ἄκανθαι καὶ τρίβολοι . ὅθεν ἵνα ταῦτα ἀπόληται , πῦρ ἦλθε βαλεῖν ἐπὶ τὴν γῆν ὁ σωτήρ · καὶ δὴ τοῦ σωτηρίου λόγου δίκην πυρὸς τὰς ἀκάνθας καὶ τοὺς τριβόλους ἀφανίζοντος , νεωθεῖσα τῆς κακίας ἡ ψυχὴ τὸν προσήκοντα αὑτῇ καὶ κατάλληλον καρπὸν ἀποδίδωσι . διόπερ λαοὶ μὲν πάντες ἐξομολογοῦνται , ἔθνη δὲ ἐπὶ τῆς γῆς ὁδηγοῦνται · τούτοις τε ἀκολούθως ἐπενήνεκται τό · γῆ ἔδωκε τὸν καρπὸν αὐτῆς .
Lemmas: ἐξομολογέομαι σύ λαός , ὁ θεός , ἐξομολογέομαι σύ λαός πᾶς · γῆ δίδωμι ὁ καρπός αὐτός . ἐπί ὁ χρηστός καί ἀγαθός ἐπαγγελία εὐφραίνω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ὁ αὐτός ἐνδιατρίβω φωνή , ὥσπερ ἐντρυφάω ὁ κοινός πᾶς ἄνθρωπος σωτηρία . διό ἐπαναλαμβάνω δύο καί τρίτος καί οὖον βούλομαι ἀναχωρέω ὁ σωτήριος καί εὐαγγελικός ᾆσμα . πάλιν οὖν φημί · ἐξομολογέομαι σύ λαός , ὁ θεός . ὅς δή εἄν μέγας εἰμί θαῦμα , ὅτι Ἰουδαῖος μέν , ἕ ἐκ πατήρ ὁ ὁ ὅλος θεός σέβω διδάσκω συνεχῶς ἐκτραχηλίζω ἐπί ὁ πλάνη ὁ εἰδωλολατρία , λαός δέ πᾶς , ὁ κατά ὅλος ὁ οἰκέω ἐκ ὁ μακρός αἰών πλανάω , εἰς τοσοῦτος ἥκω μεταβολή , ὡς μή μόνος ἐπιγιγνώσκω σύ ὁ ἐπί πᾶς θεός , ἀλλά καί ἐπιστήμη ἀναλαμβάνω ὁ ἐξομολογέομαι σύ κατά ὁ ἀποδίδωμι δισσός τρόπος · ὅσπερ , ἵνα γίγνομαι ἤδη ποτός , ταχύνω ὁ ὁ προφητεία , ἵνα αὐτόπτης ὁ αἰώνιος ἐπαγγελία γίγνομαι . ἀκουστέον δέ ὁ πρόκειμαι ὡς δύναμαι καί ἐκ πρόσωπον ὁ προφήτης λέγω , ὥστε εἰμί ὁ μέν πρό ὁ διάψαλμα ἁρμόζω ὁ πρόσωπον ὁ ἀπόστολος , ὁ δέ μετά ὁ διάψαλμα ὁ χορός ὁ προφήτης , ὅστις ἐπιθυμέω ὁράω , ὁ ἐγώ βλέπω , καί οὐ εἶδον κατά ὁ σωτήριος φωνή . ἑξῆς οὗτος εἴρω · Γῆ δίδωμι ὁ καρπός αὐτός · ἤ κατά ὁ Σύμμαχος · Γῆ δίδωμι ὁ φορά αὐτός . καρπός γάρ ὡς ἀληθής ὁ κατά φύσις ὁ γῆ εἰμί ὁ γνωρίζω ὁ ἐπί πᾶς θεός καί ὁ ὀφείλω αὐτός ἐξομολόγησις καί εὐχαριστία ἀναπέμπω ὁ οἰκέω αὐτός ἐπιτέρπομαι . ἐπί οὗτος μέν γάρ κατασκευάζω ὁ ὁ γῆ στοιχεῖον , ἐπί ὁ ὁ ἐν αὐτός ὁ διατριβή ποιέω εὐσέβεια προσφέρω καρπός . Ζεύς δέ ὁ ὁ πρῶτος ἀνήρ παράβασις λέγω · ἐπικατάρατος ὁ γῆ ἐν ὁ ἔργον σύ . ἐν λύπη ἐσθίω αὐτός πᾶς ὁ ἡμέρα ὁ ζωή σύ · ἄκανθα καί τρίβολος ἀνατέλλω σύ . ἀλλά οὐ εἰμί οὗτος ὁ κατά φύσις καρπός1 ὁ γῆ , πρόρρησις δέ ὁ μέλλω φύω ἐν αὐτός παρά φύσις κακία . παρά φύσις γάρ ὁ ἄκανθα καί τρίβολος διά ὁ παράβασις ὑπο ἵστημι οὖον μόνος ὁ πρῶτος ἄνθρωπος , ἀλλά καί ὁ μετά αὐτός ἀσεβέω · ἐπεί κατά ἀρχή , ὅτε εἶπον ὁ θεός · βλαστάνω ὁ γῆ βοτάνη χόρτος , σπείρω σπέρμα κατά γένος καί κατά ὁμοιότης , καί ξύλον κάρπιμος ποιέω καρπός , ὅς ὁ σπέρμα αὐτός ἐν αὐτός κατά γένος ἐπί ὁ γῆ , οὐδαμῆ μνήμη γίγνομαι ἄκανθα οὐδέ τρίβολος · οὐδέ εἄν φύω οὗτος ὁ γῆ , εἰμί μή ὁ ὁ παρακοή ἐπακολουθέω ἄνθρωπος . ὁ γοῦν ὕστερος ἐπισυμβαίνω ἄνθρωπος κακία εἰκών φύω ἄκανθα καί τρίβολος . ὅθεν ἵνα οὗτος ἀπόλλυμι , πῦρ ἔρχομαι βάλλω ἐπί ὁ γῆ ὁ σωτήρ · καί δή ὁ σωτήριος λόγος δίκη πυρός ὁ ἄκανθα καί ὁ τρίβολος ἀφανίζω , νεόω ὁ κακία ὁ ψυχή ὁ προσήκω ἑαυτοῦ καί κατάλληλος καρπός ἀποδίδωμι . διόπερ λαός μέν πᾶς ἐξομολογέομαι , ἔθνος δέ ἐπί ὁ γῆ ὁδηγέω · οὗτος τε ἀκόλουθος ἐπιφέρω ὁ · γῆ δίδωμι ὁ καρπός αὐτός .