eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_107.6
Ὁ θεὸς ἐλάλησεν ἐν τῷ ἁγίῳ αὐτοῦ · ὑψωθήσομαι καὶ διαμεριῶ Σίκιμα καὶ τὴν κοιλάδα τῶν σκηνῶν διαμετρήσω . ἐμός ἐστιν Γαλαάδ , καὶ ἐμός ἐστι Μανασσῆ , καὶ Ἐφραὶμ ἀντίλημψις τῆς κεφαλῆς μου , Ἰούδας βασιλεύς μου , Μωὰβ λέβης τῆς ἐλπίδος μου , ἐπὶ τὴν Ἰδουμαίαν ἐκτενῶ τὸ ὑπόδημά μου , ἐμοὶ ἀλλόφυλοι ὑπετάγησαν . Τίς ἦν ὁ ἅγιος αὐτοῦ ἢ ὁ μονογενὴς παῖς ὁ ὢν ἀληθῶς ἅγιος καὶ ἀγαπητός , δι’ οὗ τὴν ἀπόκρισιν ἐποιήσατο πρὸς τὴν ἀποδοθεῖσαν εὐχὴν αὐτὸς ὁ θεός ; πρὸς μὲν οὖν τὴν εὐχὴν τὴν φήσασαν · ὑψώθητι ἐπὶ τοὺς οὐρανούς , ὁ θεός , ἀποκρίνεται λέγων · ὑψωθήσομαι . πρὸς δὲ τό · καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἡ δόξα σου , πάλιν ἀποκρίνεται τὰ ἀκόλουθα ἀπὸ τοῦ · καὶ διαμεριῶ Σίκημα , καὶ τὰ ἑξῆς · ἐπειδὰν γάρ , φησίν , ὑψωθῶ ἐπὶ πάντας ἀνθρώπους , ἡ μὲν πάλαι μερὶς ἡ ἀφωρισμένη τῷ Ἰωσήφ , ἐφ’ ᾗ εἰσέτι καὶ δεῦρο μέγα φρονοῦσι Σαμαρειτῶν παῖδες , ταύτην , φησίν , ἀλλοφύλοις ἔθνεσι διαδώσω , Σίκημα δὲ καὶ Συχὲμ ἡ αὐτή ἐστιν , ἀλλ’ ἐκείνην μέν , φησίν , ἔκδοτον δώσω τοῖς βουλομένοις κατοικεῖν καὶ κτᾶσθαι τὴν μόνου τοῦ Ἰωσὴφ ἐξαίρετον πάλαι χώραν . ἔξεστί γε εἰς τοὺς τόπους γενόμενον ὀφθαλμοῖς τοῦτο παραλαβεῖν . ἐκείνην μὲν οὖν , φησίν , διαμεριῶ , τὴν δὲ κοιλάδα τῶν σκηνῶν διαμετρήσω . κοιλάδα δὲ κλαυθμῶνος εἴωθε καλεῖν τὸ τῶν ἀνθρώπων οἰκητήριον ἡ θεία γραφή · γέγραπται γὰρ ἐν ἑτέρῳ · διέθετο εἰς τὴν κοιλάδα τοῦ κλαυθμῶνος , εἰς τὸν τόπον , ὃν ἔθετο . ταύτην τοίνυν , φησίν , τὴν κοιλάδα , τουτέστι πᾶσαν τὴν τῶν ἀνθρώπων οἰκουμένην , εἰς σκηνὰς διαμετρήσω . ὥσπερ χωρομετρῶν καὶ καταγράφων αὐτοῖς διαμετρήσω εἰς σκηνὰς κατὰ πάντα τόπον καὶ χώραν καὶ κώμην καὶ πάλιν σκηνὰς ἐμαυτῷ διαμετρῶν καὶ χωρομετρῶν , τουτέστι τὰς ἁπανταχοῦ γῆς ἐκκλησίας . Εἶτά φησιν · οὐκ ἀπώσομαι δὲ τὸν Ἰσραὴλ ἐν τῇ ἐμαυτοῦ ἐπιφανείᾳ · ἀλλὰ γὰρ αὐτοῖς πρώτοις ἐπιλάμψω . διό φησιν ἐπιδημήσας τῷ βίῳ · οὐκ ἦλθον εἰ μὴ πρὸς τὰ ἀπολωλότα πρόβατα οἴκου Ἰσραήλ . καὶ ἐπειδὴ Ἐφραὶμ καὶ Μανασσῆς υἱοὶ γεγόνασιν Ἰωσήφ , κατέσχον δὲ οἱ ἐκ τούτων τὴν καλουμένην χώραν Γαλαὰδ καὶ τὴν Συχέμ , ὁ μὲν Μανασσῆς τὴν Γαλαάδ , ὁ δὲ Ἐφραὶμ τὴν Συχὲμ καὶ τὴν Σαμάρειαν , ἔνθα τὸ βασίλειον συνειστήκει τοῦ Ἰσραήλ , διὰ τοῦτο ἑαυτοῦ φησιν εἶναι καὶ τούτους , τὸν δὲ Ἐφραὶμ κατ’ ἐξαίρετον διὰ τὴν ἐξ αὐτοῦ συστᾶσαν βασιλείαν κραταίωσιν ὀνομάζει τῆς κεφαλῆς ἑαυτοῦ . ἀλλὰ καὶ τὸν Ἰούδαν βασιλέα ἑαυτοῦ εἶναι λέγει . πρόδηλον δὲ ὅτι , κατὰ τὸν ἀπόστολον , ἐξ Ἰούδα ἀνατέταλκεν ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός , ἐξ οὗ συνέστη τὸ βασίλειον γένος . συνάγει δ’ ἐν τούτοις ὁ λόγος τὸν Ἐφραὶμ καὶ τὸν Ἰούδαν , ἐπειδὴ τὸ παλαιὸν διῄρητο τὸ πᾶν Ἰουδαίων ἔθνος εἰς δύο βασιλείας , προφητεύων μηκέτ’ ἔσεσθαι τὴν διάστασιν ταύτην , ἀλλ’ ἕνωσιν τοῦ παντὸς ἔθνους . ἐπληροῦτο δὲ καὶ ταῦτα κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ κυρίου καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ . ἥνωτο γοῦν κατ’ ἐκείνους τοὺς χρόνους τὸ πᾶν ἔθνος τῶν Ἰουδαίων οὐκέτι εἰς δύο βασιλείας διῃρημένον . διὸ καὶ ὁμοίως ἐκήρυττεν ὁ σωτὴρ τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας , καὶ εἰς πάσας τὰς φυλὰς αὐτῶν τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς ἐξαπέστελλεν . Τούτων δέ , φησίν , ἐν πρώτοις καὶ ἐν ἀρχῇ τῆς κλήσεως παραλαμβανομένων οὐδὲ οἱ τῶν ἀλλοφύλων χείρους ἀλλότριοί μου καταστήσονται . ἀλλὰ καὶ αὐτὸν ἐκεῖνον τὸν Μωὰβ τὸν ἀπηγορευμένον παραβάλλειν εἰς ἐκκλησίαν κυρίου προσλήψομαι καὶ ὑποδέξομαι · τοῦτο γὰρ ἐλπίζω , ὅτι δὴ ὁ ἀπεγνωσμένος καταξιωθήσεται τῆς παρ’ ἐμοὶ ἐλπίδος καὶ τοῦ παρ’ ἐμοὶ λέβητος . διό φησι · Μωὰβ λέβης τῆς ἐλπίδος μου . λευκότερον δὲ καὶ σαφέστερον τὴν διάνοιαν ἡρμήνευσεν ὁ Ἀκύλας καὶ ἡ πέμπτη ἔκδοσις . παρ’ οἷς εἴρηται · Μωὰβ λέβης τοῦ λουτροῦ μου , τουτέστι δοχεῖον τοῦ λουτροῦ μου . ὁ δὲ Σύμμαχος , ἔσται , φησίν , ὁ Μωὰβ λέβης τῆς ἀμεριμνίας μου . Οἶδα δὲ ἐγὼ ἀκοῦσαι λόγον ἐν ἀπορρήτῳ παραδιδόμενον ὑπό τινος Ἑβραίου εἰς τοὺς τόπους · μυστικῶς γὰρ ἔφασκε δηλοῦσθαι διὰ τῶν προκειμένων τὴν κατὰ σάρκα τοῦ Χριστοῦ γένεσιν ἀπὸ τοῦ γένους τοῦ Μωὰβ παραληφθεῖσαν διὰ τὴν Μωαβίτην Ῥούθ , ἀφ’ ἧς γίνεται Δαυὶδ ὁ βασιλεύς , οὗ ἐκ σπέρματος τὸ κατὰ σάρκα ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ γεγένηται ὁ καὶ ἐπὶ τὸ Ἰωάννου βάπτισμα καὶ τὸ λουτρὸν τὸ ἐν τῷ Ἰορδάνῃ παρεληλυθώς . δοκεῖ μοι ὁ θεὸς διὰ τούτων καὶ τῷ Μωὰβ ἐπαγγέλλεσθαι τὴν χάριν τῆς κλήσεως οὐκ ἄλλως ἢ διὰ τῆς τοῦ λουτροῦ παλιγγενεσίας . ἐπειδὰν δὲ τῷ Μωὰβ τοιαῦτα ἐπαγγέλληται , ἡμῖν καταλιμπάνει νοεῖν καὶ περὶ τῶν λοιπῶν ἐθνῶν τὰ ὅμοια · ὅτε γὰρ ἡ προφητεία τοὺς Μωαβίτας προσίεται τοὺς πάλαι ἀπηγορευμένους , δηλονότι δι’ ἐκείνων καὶ τοῖς λοιποῖς ἔθνεσιν ἀγαθὰς ἐλπίδας ὑπογράφει . Εἶτά φησιν · ἐπὶ τὴν Ἰδουμαίαν ἐπιβαλῶ τὸ ὑπόδημά μου , τουτέστιν ἐπιβήσομαι καὶ ἐμπεριπατήσω τοῖς ἔθνεσιν · Ἰδουμαῖοι γὰρ ἦσαν οἱ ἀπὸ τοῦ μεμισημένου Ἡσαῦ , περὶ οὗ λέλεκται · οὐκ ἀδελφὸς ἦν Ἡσαῦ τοῦ Ἰακώβ ; λέγει κύριος · καὶ τὸν Ἰακὼβ ἠγάπησα , τὸν δὲ Ἡσαῦ ἐμίσησα . ἐπιβαλῶ οὖν , φησίν , τὸ ὑπόδημά μου οὐκέτι ἐπὶ τὸν Ἰσραὴλ οὐδ’ ἐπὶ τὴν ἰουδαίαν γῆν οὐδ’ ἐπὶ μόνα τὰ Ἱεροσόλυμα , ἀλλ’ ἐπ’ αὐτὴν ἐκείνην τὴν τοῦ μεμισημένου χώραν . ἐπιβήσομαι οὖν τοῖς πάλαι ἐχθροῖς ἐν χώρᾳ φίλων κατατάσσων αὐτούς . Εἶτά φησιν · ἐμοὶ ἀλλόφυλοι ἐφιλίασαν , ἀνθ’ οὗ ὁ μὲν Ἀκύλας φησίν · ἐπὶ Φυλιστιαίους συνεταιρισθήσομαι , · ἐπὶ τοὺς ἀλλοφύλους ἐντιμωθήσομαι , ὁ δὲ νθʹ ψαλμός · ἐμοὶ ἀλλόφυλοι ὑπετάγησαν . γνώσεως δὲ θεοῦ καὶ φιλίας καὶ ἑταιρείας καὶ ἀγάπης σημεῖον καὶ τὸ ὑποταγῆναι αὐτῷ τοὺς πάλαι ἀνυποτάκτους καὶ ἀλλοτρίους μὲν τοῦ θεοῦ , ὑποχειρίους δὲ δαίμοσι πονηροῖς .
Lemmas: ὁ θεός λαλέω ἐν ὁ ἅγιος αὐτός · ὑψόω καί διαμερίζω Σίκιμα καί ὁ κοιλάς ὁ σκηνή διαμετρέω . ἐμός εἰμί Γαλαάδ , καί ἐμός εἰμί Μανασσῆς , καί Ἐφραίμ ἀντίλημψις ὁ κεφαλή ἐγώ , Ἰούδας βασιλεύς ἐγώ , Μωάβ λέβης ὁ ἐλπίς ἐγώ , ἐπί ὁ Ἰδουμαία ἐκτείνω ὁ ὑπόδημα ἐγώ , ἐγώ ἀλλόφυλος ὑποτάσσω . Τῖς εἰμί ὁ ἅγιος αὐτός ἢ ὁ μονογενής παῖς ὁ εἰμί ἀληθής ἅγιος καί ἀγαπητός , διά ὅς ὁ ἀπόκρισις ποιέω πρός ὁ ἀποδίδωμι εὐχή αὐτός ὁ θεός ; πρός μέν οὖν ὁ εὐχή ὁ φημί · ὑψόω ἐπί ὁ οὐρανός , ὁ θεός , ἀποκρίνω λέγω · ὑψόω . πρός δέ ὁ · καί ἐπί πᾶς ὁ γῆ ὁ δόξα σύ , πάλιν ἀποκρίνω ὁ ἀκόλουθος ἀπό ὁ · καί διαμερίζω σίκημον , καί ὁ ἑξῆς · ἐπειδάν γάρ , φημί , ὑψόω ἐπί πᾶς ἄνθρωπος , ὁ μέν πάλαι μερίς ὁ ἀφορίζω ὁ Ἰωσήφ , ἐπί ὅς εἰσέτι καί δεῦρο μέγας φρονέω Σαμαρείτης παῖς , οὗτος , φημί , ἀλλόφυλος ἔθνος διαδίδω , σίκημον δέ καί Συχέμ ὁ αὐτός εἰμί , ἀλλά ἐκεῖνος μέν , φημί , ἔκδοτος δίδωμι ὁ βούλομαι κατοικέω καί κτάομαι ὁ μόνος ὁ Ἰωσήφ ἐξαίρω πάλαι χώρα . ἔξειμι γε εἰς ὁ τόπος γίγνομαι ὀφθαλμός οὗτος παραλαμβάνω . ἐκεῖνος μέν οὖν , φημί , διαμερίζω , ὁ δέ κοιλάς ὁ σκηνή διαμετρέω . κοιλάς δέ κλαυθμών εἴωθα καλέω ὁ ὁ ἄνθρωπος οἰκητήριον ὁ θεῖος γραφεύς · γράφω γάρ ἐν ἕτερος · διατίθημι εἰς ὁ κοιλάς ὁ κλαυθμών , εἰς ὁ τόπος , ὅς τίθημι . οὗτος τοίνυν , φημί , ὁ κοιλάς , τουτέστι πᾶς ὁ ὁ ἄνθρωπος οἰκέω , εἰς σκηνή διαμετρέω . ὥσπερ χωρομέτρης καί καταγράφω αὐτός διαμετρέω εἰς σκηνή κατά πᾶς τόπος καί χώρα καί κώμη καί πάλιν σκηνή ἐμαυτοῦ διαμετρέω καί χωρομέτρης , τουτέστι ὁ ἁπανταχοῦ γῆ ἐκκλησία . εἶτα φημί · οὐ ἀπωθέω δέ ὁ Ἰσραήλ ἐν ὁ ἐμαυτοῦ ἐπιφάνεια · ἀλλά γάρ αὐτός πρῶτος ἐπιλαμβάνω . διό φημί ἐπιδημέω ὁ βίος · οὐ ἔρχομαι εἰμί μή πρός ὁ ἀπόλλυμι πρόβατον οἶκος Ἰσραήλ . καί ἐπεί Ἐφραίμ καί Μανασσῆς υἱός γίγνομαι Ἰωσήφ , κατέχω δέ ὁ ἐκ οὗτος ὁ καλέω χώρα Γαλαάδ καί ὁ Συχέμ , ὁ μέν Μανασσῆς ὁ Γαλαάδ , ὁ δέ Ἐφραίμ ὁ Συχέμ καί ὁ Σαμάρεια , ἔνθα ὁ βασίλειος συνίστημι ὁ Ἰσραήλ , διά οὗτος ἑαυτοῦ φημί εἰμί καί οὗτος , ὁ δέ Ἐφραίμ κατά ἐξαίρω διά ὁ ἐκ αὐτός συνίστημι βασίλειος κραταίωσις ὀνομάζω ὁ κεφαλή ἑαυτοῦ . ἀλλά καί ὁ Ἰούδας βασιλεύς ἑαυτοῦ εἰμί λέγω . πρόδηλος δέ ὅτι , κατά ὁ ἀπόστολος , ἐκ Ἰούδας ἀνατέλλω ὁ σωτήρ καί κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ἐκ ὅς συνίστημι ὁ βασίλειος γένος . συνάγω δέ ἐν οὗτος ὁ λόγος ὁ Ἐφραίμ καί ὁ Ἰούδας , ἐπεί ὁ παλαιός διαιρέω ὁ πᾶς Ἰουδαῖος ἔθνος εἰς δύο βασίλεια , προφητεύω μηκέτι εἰμί ὁ διάστασις οὗτος , ἀλλά ἕνωσις ὁ πᾶς ἔθνος . πληρόω δέ καί οὗτος κατά ὁ ἐπιφάνεια ὁ κύριος καί σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός . ἑνόω γοῦν κατά ἐκεῖνος ὁ χρόνος ὁ πᾶς ἔθνος ὁ Ἰουδαῖος οὐκέτι εἰς δύο βασίλεια διαιρέω . διό καί ὁμοίως κηρύσσω ὁ σωτήρ ὁ εὐαγγέλιον ὁ βασίλεια , καί εἰς πᾶς ὁ φυλή αὐτός ὁ ἑαυτοῦ μαθητής ἐξαποστέλλω . οὗτος δέ , φημί , ἐν πρῶτος καί ἐν ἀρχή ὁ κλῆσις παραλαμβάνω οὐδέ ὁ ὁ ἀλλόφυλος χείρων ἀλλότριος ἐγώ καθίστημι . ἀλλά καί αὐτός ἐκεῖνος ὁ Μωάβ ὁ ἀπαγορεύω παραβάλλω εἰς ἐκκλησία κύριος προσλαμβάνω καί ὑποδείκνυμι · οὗτος γάρ ἐλπίζω , ὅτι δή ὁ ἀπογιγνώσκω καταξιόω ὁ παρά ἐγώ ἐλπίς καί ὁ παρά ἐγώ λέβης . διό φημί · Μωάβ λέβης ὁ ἐλπίς ἐγώ . λευκός δέ καί σαφής ὁ διάνοια ἑρμηνεύω ὁ Ἀκύλας καί ὁ πέμπτος ἔκδοσις . παρά ὅς εἴρω · Μωάβ λέβης ὁ λουτρόν ἐγώ , τουτέστι δοχεῖον ὁ λουτρόν ἐγώ . ὁ δέ Σύμμαχος , εἰμί , φημί , ὁ Μωάβ λέβης ὁ ἀμεριμνία ἐγώ . οἶδα δέ ἐγώ ἀκούω λόγος ἐν ἀπόρρητος παραδίδωμι ὑπό τις Ἑβραῖος εἰς ὁ τόπος · μυστικός γάρ φάσκω δηλόω διά ὁ πρόκειμαι ὁ κατά σάρξ ὁ Χριστός γένεσις ἀπό ὁ γένος ὁ Μωάβ παραλαμβάνω διά ὁ Μωαβίτης Ῥούθ , ἀπό ὅς γίγνομαι Δαυίδ ὁ βασιλεύς , ὅς ἐκ σπέρμα ὁ κατά σάρξ ὁ Χριστός ὁ θεός γίγνομαι ὁ καί ἐπί ὁ Ἰωάννης βάπτισμα καί ὁ λουτρόν ὁ ἐν ὁ Ἰορδάνης παρέρχομαι . δοκέω ἐγώ ὁ θεός διά οὗτος καί ὁ Μωάβ ἐπαγγέλλω ὁ χάρις ὁ κλῆσις οὐ ἄλλως ἢ διά ὁ ὁ λουτρόν παλιγγενεσία . ἐπειδάν δέ ὁ Μωάβ τοιοῦτος ἐπαγγέλλω , ἐγώ καταλείπω νοέω καί περί ὁ λοιπός ἔθνος ὁ ὅμοιος · ὅτε γάρ ὁ προφητεία ὁ Μωαβίτης προσίημι ὁ πάλαι απηγορευμένος , δηλονότι διά ἐκεῖνος καί ὁ λοιπός ἔθνος ἀγαθός ἐλπίς ὑπογράφω . εἶτα φημί · ἐπί ὁ Ἰδουμαία ἐπιβάλλω ὁ ὑπόδημα ἐγώ , τουτέστιν ἐπιβαίνω καί ἐμπεριπατέω ὁ ἔθνος · Ἰδουμαῖος γάρ εἰμί ὁ ἀπό ὁ μισέω Ἡσαῦ , περί ὅς λέγω · οὐ ἀδελφός εἰμί Ἡσαῦ ὁ Ἰακώβ ; λέγω κύριος · καί ὁ Ἰακώβ ἀγαπάω , ὁ δέ Ἡσαῦ μισέω . ἐπιβάλλω οὖν , φημί , ὁ ὑπόδημα ἐγώ οὐκέτι ἐπί ὁ Ἰσραήλ οὐδέ ἐπί ὁ Ἰουδαῖος γῆ οὐδέ ἐπί μόνος ὁ Ἱερουσαλήμ , ἀλλά ἐπί αὐτός ἐκεῖνος ὁ ὁ μισέω χώρα . ἐπιβαίνω οὖν ὁ πάλαι ἐχθρός ἐν χώρα Φίλων κατατάσσω αὐτός . εἶτα φημί · ἐγώ ἀλλόφυλος φιλιάζω , ἀντί ὅς ὁ μέν Ἀκύλας φημί · ἐπί Φυλιστιαίους συνεταιρίζω , · ἐπί ὁ ἀλλόφυλος ἐντιμάω , ὁ δέ ἐντί ψαλμός · ἐγώ ἀλλόφυλος ὑποτάσσω . γνῶσις δέ θεός καί φίλιος καί ἑταιρεία καί ἀγάπη σημεῖον καί ὁ ὑποτάσσω αὐτός ὁ πάλαι ἀνυπότακτος καί ἀλλότριος μέν ὁ θεός , ὑποχείριος δέ δαίμων πονηρός .