eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_18.3
Ἡμέρα τῇ ἡμέρᾳ ἐρεύγεται ῥῆμα , καὶ νὺξ νυκτὶ ἀναγγέλλει γνῶσιν . οὐκ εἰσὶν λαλιαὶ οὐδὲ λόγοι , ὧν οὐχὶ ἀκούονται αἱ φωναὶ αὐτῶν · εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν . ἐν τῷ ἡλίῳ ἔθετο τὸ σκήνωμα αὐτοῦ . Διδάσκει ἡμέρα καὶ διδάσκει νὺξ τοὺς ἐθέλοντας παιδεύεσθαι , ὅση τίς ἐστιν ἡ σοφία ἡ ἄρρητος καὶ ἀπερίληπτος δύναμις τοῦ τὰ διαστήματα τῶν χρόνων καταμετρήσαντος αὐτοῖς θεοῦ . εἰ μὲν γὰρ μηδεὶς ἦν ὁ καὶ ταύταις ὥραις καὶ χρόνους καὶ καιροὺς διαταξάμενος , ἀπρονοήτῳ δὲ καὶ ἀλόγῳ κινήσει κατά τι σύμβαμα τυχιμαῖον ὑφεστῶτα ἦν · ἐχρῆν δήπου μὴ τὰ ἴσα διαστήματα τῶν ἡμερῶν διὰ παντὸς τοῦ αἰῶνος ὑφεστάναι , ἢ συγκεχυμένους αὐτῶν εἶναι τοὺς καιροὺς καὶ τὰς νύκτας δὲ ὡσαύτως εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχεν φέρεσθαι . ἀλογίας γὰρ ἀδελφὴ ἀταξία , καὶ τῷ τυχιμαίῳ ἕπεται σύγχυσις · ὡς ἔμπαλιν πάσης εὐταξίας ἡγεῖται λόγος ἁρμονίας τε καὶ συμφωνίας ἡγεῖται σοφία . αἱ τοίνυν τούτων πρὸς ἀλλήλας ἀμοιβαὶ καὶ ὑποχωρήσεις , ποτὲ μὲν ἡμερῶν μηκυνομένων , ὑποχωρουσῶν δὲ αὐτῶν νυκτῶν , ποτὲ δὲ τῶν νυκτῶν τὸ προδεδανεισμένον χρέος κατὰ τὴν τῶν ὡρῶν αὔξησιν ἀπολαμβανουσῶν , μονονουχὶ φθέγγονται καὶ λαλοῦσι μεγάλῃ φωνῇ τῇ πανσόφῳ διατάξει τοῦ τῶν ὅλων μαρτυροῦσαι θεοῦ καὶ κηρύττουσιν ἀνθρώποις τὴν τοῦ θεοῦ γνῶσιν · οὕτω δὲ κεκραγόσιν αὐτοῖς ἔργοις αἱ τῶν ἡμερῶν καὶ τῶν νυκτῶν φωναὶ τοῖς ἐπαΐειν αὐτῶν δυναμένοις ὡς μηδεμίαν ἀκοὴν λανθάνειν τὴν διδασκαλίαν αὐτῶν . πεπλήρωται γοῦν ἡ σύμπασα τῶν ἀνθρώπων οἰκουμένη τῆς εὐρύθμου καὶ ἀμοιβαίας αὐτῶν χορείας · δι’ ἃ λέλεκται · οὐκ εἰσὶ λαλιαὶ οὐδὲ λόγοι , ὧν οὐχὶ ἀκούονται αἱ φωναὶ αὐτῶν . εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν · δῆλον δέ , ὅτι τῶν ἡμερῶν καὶ τῶν νυκτῶν τῶν τε διηγουμένων τὴν τοῦ θεοῦ δόξαν οὐρανῶν καὶ τοῦ τὴν ποίησιν τῶν χειρῶν αὐτοῦ ἐξαγγέλλοντος στερεώματος . ἔνθα δὲ γενομένῳ μοι θαυμάζειν ἔπεισιν , ὅπως ὁ ἱερὸς ἀπόστολος τό · εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν , καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν , ἐπὶ τοὺς μαθητὰς καὶ εὐαγγελιστὰς καὶ ἀποστόλους τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἀνήνεγκεν ἐν τῇ πρὸς Ῥωμαίους ἐπιστολῇ . ἐπιστήσας δὲ τὸν νοῦν τῇ ἀποστολικῇ λέξει σφόδρα ἀκριβῶς εὗρον αὐτὸν καταχρηστικῷ τρόπῳ εὐκαίρως τὴν παράθεσιν πεποιημένον · οὐ γὰρ ὥσπερ ποτὲ μὲν ἔφη · Ἡσαΐας δὲ κράζει ὑπὲρ τοῦ Ἰσραὴλ , ποτὲ δὲ , καθὼς προείρηκεν Ἡσαΐας · καὶ πάλιν · καθὼς γέγραπται · καὶ αὖθις · λέγει γὰρ ἡ γραφή · οὐχ οὕτως καὶ ἐπὶ τοῦ·εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν , εἴρηκε μετὰ προσθήκης ὁμοίας τοῖς προεκτεθεῖσιν . εἰ γάρ τι τοιοῦτον προφήσας εἶπε , τάχ’ ἄν τις ἐλάβετο ὡς βεβιασμένως ἐκδεξαμένου τὴν ἐν τῷ ψαλμῷ ῥῆσιν · νυνὶ δὲ ἁπλῇ φράσει φαίνεται συγχρησάμενος τῇ ἀπὸ τοῦ ψαλμοῦ παραθέσει · διὸ εἴποι τις αὐτὸν κατακεχρῆσθαι εὐκαίρως καὶ ὠφελίμως καὶ εὐρύθμως τῇ μαρτυρίᾳ .
Lemmas: Ἡμέρα ὁ ἡμέρα ἐρεύγομαι ῥῆμα , καί νύξ νύξ ἀναγγέλλω γνῶσις . οὐ εἰμί λαλιά οὐδέ λόγος , ὅς οὐ ἀκούω ὁ φωνή αὐτός · εἰς πᾶς ὁ γῆ ἐξέρχομαι ὁ φθόγγος αὐτός καί εἰς ὁ πέρας ὁ οἰκέω ὁ ῥῆμα αὐτός . ἐν ὁ ἥλιος τίθημι ὁ σκήνωμα αὐτός . διδάσκω ἡμέρα καί διδάσκω νύξ ὁ ἐθέλω παιδεύω , ὅσος τίς εἰμί ὁ σοφία ὁ ἄρρητος καί ἀπερίληπτος δύναμις ὁ ὁ διάστημα ὁ χρόνος καταμετρέω αὐτός θεός . εἰμί μέν γάρ μηδείς εἰμί ὁ καί οὗτος ὥρα καί χρόνος καί καιρός διατάσσω , ἀπρονοητέω δέ καί ἄλογος κινέω κατά τίς σύμβαμα τυχιμαῖος ὑφίστημι εἰμί · χρή δήπου μή ὁ ἴσος διάστημα ὁ ἡμέρα διά πᾶς ὁ αἰών ὑφίστημι , ἢ συγχέω αὐτός εἰμί ὁ καιρός καί ὁ νύξ δέ ὡσαύτως εἰκῇ καί ὡς τυγχάνω φέρω . ἀλογία γάρ ἀδελφή ἀταξία , καί ὁ τυχιμαῖος ἕπω σύγχυσις · ὡς ἔμπαλιν πᾶς εὐταξία ἡγέομαι λόγος ἁρμονία τε καί συμφωνία ἡγέομαι σοφία . ὁ τοίνυν οὗτος πρός ἀλλήλων ἀμοιβή καί ὑποχωρέω , ποτέ μέν ἡμέρα μηκύνω , ὑποχωρέω δέ αὐτός νύξ , ποτέ δέ ὁ νύξ ὁ προδανείζω χρέος κατά ὁ ὁ ὥρα αὔξησις ἀπολαμβάνω , μονονού φθέγγομαι καί λαλέω μέγας φωνή ὁ πάνσοφος διάταξις ὁ ὁ ὅλος μαρτυρέω θεός καί κηρύσσω ἄνθρωπος ὁ ὁ θεός γνῶσις · οὗτος δέ κράζω αὐτός ἔργον ὁ ὁ ἡμέρα καί ὁ νύξ φωνή ὁ ἐπαΐω αὐτός δύναμαι ὡς μηδείς ἀκοή λανθάνω ὁ διδασκαλία αὐτός . πληρόω γοῦν ὁ σύμπας ὁ ἄνθρωπος οἰκέω ὁ εὔρυθμος καί ἀμοιβαῖος αὐτός χορεία · διά ὁ λέγω · οὐ εἰμί λαλιά οὐδέ λόγος , ὅς οὐ ἀκούω ὁ φωνή αὐτός . εἰς πᾶς ὁ γῆ ἐξέρχομαι ὁ φθόγγος αὐτός καί εἰς ὁ πέρας ὁ οἰκέω ὁ ῥῆμα αὐτός · δῆλος δέ , ὅτι ὁ ἡμέρα καί ὁ νύξ ὁ τε διηγέομαι ὁ ὁ θεός δόξα οὐρανός καί ὁ ὁ ποίησις ὁ χείρ αὐτός ἐξαγγέλλω στερέωμα . ἔνθα δέ γίγνομαι ἐγώ θαυμάζω ἔπειμι , ὅπως ὁ ἱερός ἀπόστολος ὁ · εἰς πᾶς ὁ γῆ ἐξέρχομαι ὁ φθόγγος αὐτός , καί εἰς ὁ πέρας ὁ οἰκέω ὁ ῥῆμα αὐτός , ἐπί ὁ μαθητής καί εὐαγγελιστής καί ἀπόστολος ὁ σωτήρ ἐγώ ἀναφέρω ἐν ὁ πρός Ῥωμαῖος ἐπιστολή . ἐφίστημι δέ ὁ νόος ὁ ἀποστολικός λέγω σφόδρα ἀκριβῶς εὑρίσκω αὐτός καταχρηστικός τρόπος εὔκαιρος ὁ παράθεσις ποιέω · οὖον γάρ ὥσπερ ποτέ μέν φημί · Ἠσαΐας δέ κράζω ὑπέρ ὁ Ἰσραήλ , ποτέ δέ , καθώς προαγορεύω Ἠσαΐας · καί πάλιν · καθώς γράφω · καί αὖθις · λέγω γάρ ὁ γραφεύς · οὐ οὕτως καί ἐπί τοῦ·εἰς πᾶς ὁ γῆ ἐξέρχομαι ὁ φθόγγος αὐτός , εἴρω μετά προσθήκη ὅμοιος ὁ προεκτίθημι . εἰμί γάρ τίς τοιοῦτος προφαίνω εἶπον , τάχα ἄν τις λαμβάνω ὡς βεβιασμένος ἐκδέχομαι ὁ ἐν ὁ ψαλμός ῥῆσις · νυνί δέ ἁπλόος φράζω φαίνω συγχράομαι ὁ ἀπό ὁ ψαλμός παράθεσις · διό εἶπον τις αὐτός καταχράομαι εὔκαιρος καί ὠφέλιμος καί εὔρυθμος ὁ μαρτυρία .