eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_71.2
Ἀναλαβέτωσαν τὰ ὄρη εἰρήνην τῷ λαῷ , καὶ οἱ βουνοὶ δικαιοσύνην . κρινεῖ τοὺς πτωχοὺς τοῦ λαοῦ καὶ σώσει τοὺς υἱοὺς τῶν πενήτων καὶ ταπεινώσει συκοφάντην καὶ συμπαραμενεῖ τῷ ἡλίῳ καὶ πρὸ τῆς σελήνης γενεᾶς γενεῶν . Πρὸς τοῖς προτέροις καὶ ταῦτα τὸ πνεῦμα τὸ προφητικὸν εὔχεται , ὅπως τὰ ὄρη τὰ πάλαι ἐχθραίνοντα τῷ λαῷ εἰρηνεύσειε πρὸς αὐτὸν ἀπωθούμενα τὴν ἔχθραν , καὶ ὅπως οἱ βουνοὶ τὴν προλεχθεῖσαν δικαιοσύνην τῷ αὐτῷ λαῷ εὐαγγελίζωνται . πρότερον μὲν γὰρ τὰ ὄρη ἔχθραν εἶχε πρὸς τὸν λαὸν , καὶ οἱ βουνοὶ ὡσ αὕτως · ὅτε δὲ ὁ υἱὸς τοῦ βασιλέως ἴδιον ἐποιήσατο τὸν λαὸν πάλαι ἀπηλλοτριωμένον αὐτοῦ , τηνικαῦτα καὶ τὰ καλούμενα ἐνταῦθα ὄρη εἰρηνεύει πρὸς τὸν λαόν . ὄρη δὲ καὶ βουνοὺς εἰρηνεύοντα ἀνθρώποις τίνας ἂν εἴποις ἢ τὸν ἀγγέλων χορὸν καὶ τὰς τούτων ἀνωτέρας θείας δυνάμεις ; ἢ πάλαι μὲν , ὅτε ἀλλότριος ἦν ὁ λαὸς τοῦ θεοῦ , ἐχθραὶ ἦσαν αὐτοῦ · νῦν δ’ ὅτε κτῆμα γέγονε τοῦ υἱοῦ τοῦ βασιλέως , ἐφιλιώθησαν αὐτῷ μεταβαλοῦσαι τῆς ἔχθρας . Νοήσεις δὲ τὸν ἐξ ἁπάντων τῶν ἐθνῶν συνηγμένον λαὸν , παραθεὶς τούτοις τὴν ἐν τῷ Ζαχαρίᾳ προφητείαν , ὧδε λέγουσαν · « χαῖρε καὶ εὐφραίνου , θύγατερ Σιών . ἰδοὺ ὁ βασιλεύς σου ἔρχεται , καὶ κατασκηνώσει ἐν μέσῳ σου , λέγει κύριος . καὶ καταφεύξονται ἔθνη πολλὰ ἐπὶ τὸν κύριον , καὶ ἔσονταί μοι εἰς λαὸν , κἀγὼ ἔσομαι αὐτοῖς εἰς θεόν . καὶ γνώσονται , ὅτι κύριος παντοκράτωρ ἐξαπέσταλκέ με πρὸς σέ . » σαφῶς γὰρ διὰ τούτων ἀπὸ τῶν ἐθνῶν , ἀλλ’ οὐκ ἀπὸ τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους συντάξειν αὐτὸς ἑαυτῷ λαὸν ὁ κύριος εὐαγγελίζεται . Τούτῳ δὴ οὖν τῷ λαῷ αἱ δυνάμεις αἱ ὑπερκόσμιοι καὶ αἱ ἀγγελικαὶ , ὄρη καὶ βουνοὶ ἐνταῦθα ὀνομαζόμεναι , εἰρήνευσαν ἐχθραίνουσαι τὸ πρὶν , ὅτε τῇ ἀθέῳ προσεῖχεν εἰδωλολατρείᾳ . αἱ δ’ αὐταὶ δικαιοσύνην εὐαγγελίζονται τῷ αὐτῷ λαῷ · ἤτοι τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ , αὐτὸν ὄντα τὴν δικαιοσύνην , ἢ τὸ σωτήριον εὐαγγέλιον , δι’ ὃ λέλεκται · « ἀναλαβέτωσαν τὰ ὄρη εἰρήνην τῷ λαῷ , καὶ οἱ βουνοὶ δικαιοσύνην . » Καὶ ταῦτα ἔσται , ἐπειδὴ ὁ προλεχθεὶς υἱὸς τοῦ βασιλέως « κρινεῖ τοὺς πτωχοὺς τοῦ λαοῦ , καὶ σώσει τοὺς υἱοὺς τῶν πενήτων · » κρίνας γὰρ πρότερον ἀξίους εἶναι σωτηρίας , οὕτως αὐτοὺς σώζει . οὐ γὰρ ἀκρίτως , μετ’ ἐξητασμένης δὲ κρίσεως τὴν σωτηρίαν παρέχει τοῖς ἑαυτοῦ πτωχοῖς καὶ τοῖς υἱοῖς τῶν πενήτων , ὧν καὶ ἡ προφητεία μέμνηται λέγουσα · « εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέ με · κηρῦξαι αἰχμαλώτοις ἄφεσιν καὶ τυφλοῖς ἀνάβλεψιν . » πτωχοὺς δὲ ποίους φησὶν , ἢ τοὺς δυναμένους ὁμοίως Παύλῳ λέγειν · « ἄχρι τῆς ἄρτι ὥρας καὶ πεινῶμεν καὶ διψῶμεν , καὶ γυμνητεύομεν , καὶ κολαφιζόμεθα , καὶ ἀστατοῦμεν · » τούς τε ὁμοίως Πέτρῳ φήσαντας · « ἀργύριον καὶ χρυσίον οὐχ ὑπάρχει μοι . » τοιούτους δὲ πτωχοὺς αὐτὸς ἑαυτῷ παρεσκεύαζε παραινῶν μὴ κτᾶσθαι χρυσίον μηδὲ ἀργύριον εἰς τὰς ζώνας , μὴ πήραν εἰς ὁδὸν , μηδὲ δύο χιτῶνας , μηδὲ ὑποδήματα , μηδὲ ῥάβδον . « τοιοῦτοι δὲ ἦσαν καὶ οἱ πάλαι περιελθόντες ἐν μηλωταῖς , ἐν αἰγείοις δέρμασιν , ὑστερούμενοι , θλιβόμενοι , κακουχούμενοι , ἐν ἐρημίαις πλανώμενοι καὶ ὄρεσι , καὶ σπηλαίοις , καὶ ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς . » Ἀλλ’ εἰ μὲν τούτων μόνον ἐμνημόνευσεν ὁ λόγος , ἀποκέκλειστο πᾶς ὁ μὴ τοιοῦτος · νῦν δὲ καὶ δεύτερον τάγμα καταριθμεῖται φάσκων · « καὶ σώσει τοὺς υἱοὺς τῶν πενήτων . » υἱοὶ δὲ πενήτων ἦσαν οἱ τῶν ἀποστόλων καὶ μαθητῶν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν γνώριμοι , ὁποίους δηλῶν ὁ ἀπόστολος ἔλεγεν · « ἐὰν γὰρ πολλοὺς παιδαγωγοὺς ἔχητε ἐν Χριστῷ , ἀλλ’ οὐ πολλοὺς πατέρας · ἐν γὰρ Χριστῷ Ἰησοῦ ἐγὼ ὑμᾶς ἐγέννησα · » καὶ πάλιν · « τέκνα μου , οὓς πάλιν ὠδίνω ἄχρις οὗ μορφωθῇ Χριστὸς ἐν ὑμῖν . » ἀλλὰ τοὺς μὲν πτωχοὺς ἑαυτοῦ καὶ τοὺς υἱοὺς τῶν πενήτων σὺν δικαιοσύνῃ καὶ ὀρθῇ κρίσει σώζει · τὸν δὲ συκοφάντην προῃρημένον ἢ καὶ τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ τὴν ἐκκλησίαν πολεμεῖν ( μυρίοι δὲ συκοφάνται τὴν Ἐκκλησίαν αὐτοῦ διαβάλλουσι ) , καὶ τὸν βίον τῶν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ διαπρεπόντων ἄλλοι συκοφαντοῦσιν · ὧν ἐπιστήσας τῇ τελευτῇ τοῦ βίου , ὄψει ὅπως εἴρηται τὸ , « καὶ ταπεινώσει συκοφάντην . » Τίς γὰρ τῶν τυραννευσάντων , καὶ τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἐκκλησίαν βλασφημίαις καὶ συκοφαντίαις περιβαλλόντων , οὐ τεταπείνωται ; τίς τῶν σοφῶν τοῦ αἰῶνος τούτου , τὴν αὐτοῦ γλῶτταν ἀκονήσας κατὰ τῆς θεοπνεύστου γραφῆς , οὐ τὰ ἐπίχειρα πέπονθε τῆς συκοφαντίας ; ἀλλὰ γὰρ πλείστων ὅσον ἐπισταμένων συκοφαντῶν κατὰ τῆς ἐκκλησίας αὐτοῦ , πάντων τε κατὰ καιροὺς ταπεινουμένων , αὐτὸς συμπαραμένειν τῷ ἡλίῳ θεσπίζεται , ὁμοίως ἡλίῳ ταῖς αὐγαῖς τῆς αὐτοῦ διδασκαλίας τὸν σύμπαντα καταλάμπων κόσμον · καὶ πρὸ τῆς σελήνης δέ · ἢ κατὰ τὸν Ἀκύλαν , « καὶ εἰς πρόσωπον τῆς σελήνης · » ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον , « καὶ ἔμπροσθεν τῆς σελήνης διαμενεῖ . » οὐ γὰρ πρὸ τῆς σελήνης , τουτέστι πρὶν γενέσθαι τὴν σελήνην · ἀλλ’ ἐνώπιον ὥσπερ καὶ ἔμπροσθεν ἡγούμενος τῆς σελήνης . Ὥσπερ γὰρ ἥλιος μὲν ἡμέραν ἐργάζεται ὑπὲρ γῆς γενόμενος · σελήνη δὲ νυκτὸς διαλύει τὸ σκότος τῷ ἑαυτῆς φωτί · τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ προφητευόμενος ὁμοίως μὲν σελήνῃ τὰς ἐν σκότῳ καὶ νυκτὶ τυγχανούσας ψυχὰς φωτίζει , ἡλίῳ δὲ παραπλησίως τὸν σύμπαντα καταλάμπει κόσμον , διαμένει τε καὶ συμπαραμένει ἄχρι τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος . εἰς ὅσον γὰρ ἥλιος τὸν σύμπαντα φαιδρύνει κόσμον , εἰς τοσοῦτον καὶ αὐτὸς τῷ ἡλίῳ συμπαραμένων καὶ συνεκτεινόμενος τὰς τῶν ἀνθρώπων φωτίζει ψυχάς · ὡς αὕτως δὲ καὶ σελήνῃ πλησιφαεῖ παραπλησίως εἰς γενεὰς γενεῶν λέγεται διαρκεῖν .
Lemmas: ἀναλαμβάνω ὁ ὄρος εἰρήνη ὁ λαός , καί ὁ βουνός δικαιοσύνη . κρίνω ὁ πτωχός ὁ λαός καί σῴζω ὁ υἱός ὁ πένης καί ταπείνωσις συκοφάντης καί συμπαραμένω ὁ ἥλιος καί πρό ὁ σελήνη γενεά γενεά . πρός ὁ πρότερος καί οὗτος ὁ πνεῦμα ὁ προφητικός εὔχομαι , ὅπως ὁ ὄρος ὁ πάλαι ἐχθραίνω ὁ λαός εἰρηνεύω πρός αὐτός ἀπωθέω ὁ ἔχθρα , καί ὅπως ὁ βουνός ὁ προλέγω δικαιοσύνη ὁ αὐτός λαός εὐαγγελίζω . πρότερος μέν γάρ ὁ ὄρος ἔχθρα ἔχω πρός ὁ λαός , καί ὁ βουνός ὡς αὔτως · ὅτε δέ ὁ υἱός ὁ βασιλεύς ἴδιος ποιέω ὁ λαός πάλαι ἀπαλλοτριόω αὐτός , τηνικαῦτα καί ὁ καλέω ἐνταῦθα ὄρος εἰρηνεύω πρός ὁ λαός . ὄρος δέ καί βουνός εἰρηνεύω ἄνθρωπος τίς εἄν εἶπον ἢ ὁ ἄγγελος χορός καί ὁ οὗτος ἀνώτερος θεῖος δύναμις ; ἢ πάλαι μέν , ὅτε ἀλλότριος εἰμί ὁ λαός ὁ θεός , ἐχθρός εἰμί αὐτός · νῦν δέ ὅτε κτῆμα γίγνομαι ὁ υἱός ὁ βασιλεύς , φιλιόω αὐτός μεταβάλλω ὁ ἔχθρα . Νόησις δέ ὁ ἐκ ἅπας ὁ ἔθνος σύνειμι λαός , παρατίθημι οὗτος ὁ ἐν ὁ Ζαχαρίας προφητεία , ὧδε λέγω · « χαίρω καί εὐφραίνω , θυγάτηρ Σιών . ἰδού ὁ βασιλεύς σύ ἔρχομαι , καί κατασκήνωσις ἐν μέσος σύ , λέγω κύριος . καί καταφεύγω ἔθνος πολύς ἐπί ὁ κύριος , καί εἰμί ἐγώ εἰς λαός , ἐγώ εἰμί αὐτός εἰς θεός . καί γιγνώσκω , ὅτι κύριος παντοκράτωρ ἐξαποστέλλω ἐγώ πρός σός . » σαφῶς γάρ διά οὗτος ἀπό ὁ ἔθνος , ἀλλά οὐ ἀπό ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος συντάσσω αὐτός ἑαυτοῦ λαός ὁ κύριος εὐαγγελίζω . οὗτος δή οὖν ὁ λαός ὁ δύναμις ὁ υπερκόσμιος καί ὁ ἀγγελικός , ὄρος καί βουνός ἐνταῦθα ὀνομάζω , εἰρηνεύω ἐχθραίνω ὁ πρίν , ὅτε ὁ ἄθεος προσέχω εἰδωλολατρεία . ὁ δέ αὐτός δικαιοσύνη εὐαγγελίζω ὁ αὐτός λαός · ἤτοι ὁ Χριστός ὁ θεός , αὐτός εἰμί ὁ δικαιοσύνη , ἢ ὁ σωτήριος εὐαγγέλιον , διά ὅς λέγω · « ἀναλαμβάνω ὁ ὄρος εἰρήνη ὁ λαός , καί ὁ βουνός δικαιοσύνη . » καί οὗτος εἰμί , ἐπεί ὁ προλέγω υἱός ὁ βασιλεύς « κρίνω ὁ πτωχός ὁ λαός , καί σῴζω ὁ υἱός ὁ πένης · » κρίνω γάρ πρότερος ἄξιος εἰμί σωτηρία , οὕτως αὐτός σῴζω . οὖον γάρ ἄκριτος , μετά ἐξετάζω δέ κρίσις ὁ σωτηρία παρέχω ὁ ἑαυτοῦ πτωχός καί ὁ υἱός ὁ πένης , ὅς καί ὁ προφητεία μιμνήσκω λέγω · « εὐαγγελίζω πτωχός ἀποστέλλω ἐγώ · κηρύσσω αἰχμάλωτος ἄφεσις καί τυφλός ἀνάβλεψις . » πτωχός δέ ποῖος φημί , ἢ ὁ δύναμαι ὁμοίως Παῦλος λέγω · « ἄχρι ὁ ἄρτι ὥρα καί πεινάω καί διψάω , καί γυμνητεύω , καί κολαφίζω , καί ἀστατέω · » ὁ τε ὁμοίως Πέτρος φημί · « ἀργύριον καί χρυσίον οὐ ὑπάρχω ἐγώ . » τοιοῦτος δέ πτωχός αὐτός ἑαυτοῦ παρασκευάζω παραινέω μή κτάομαι χρυσίον μηδέ ἀργύριον εἰς ὁ ζώνη , μή πήρα εἰς ὁδός , μηδέ δύο χιτών , μηδέ ὑπόδημα , μηδέ ῥάβδος . « τοιοῦτος δέ εἰμί καί ὁ πάλαι περιέρχομαι ἐν μηλωτή , ἐν αἴγειος δέρμα , ὑστερέω , θλίβω , κακουχέω , ἐν ἐρημία πλανάω καί ὄρος , καί σπήλαιον , καί ὁ ὀπή ὁ γῆ . » ἀλλά εἰμί μέν οὗτος μόνος μνημονεύω ὁ λόγος , ἀποκλείω πᾶς ὁ μή τοιοῦτος · νῦν δέ καί δύο τάγμα καταριθμέω φάσκω · « καί σῴζω ὁ υἱός ὁ πένης . » υἱός δέ πένης εἰμί ὁ ὁ ἀπόστολος καί μαθητής ὁ σωτήρ ἐγώ γνώριμος , ὁποῖος δηλόω ὁ ἀπόστολος λέγω · « ἐάν γάρ πολύς παιδαγωγός ἔχω ἐν Χριστός , ἀλλά οὖον πολύς πατήρ · ἐν γάρ Χριστός Ἰησοῦς ἐγώ σύ γεννάω · » καί πάλιν · « τέκνον ἐγώ , ὅς πάλιν ὠδίνω ἄχρι ὅς μορφόω Χριστός ἐν σύ . » ἀλλά ὁ μέν πτωχός ἑαυτοῦ καί ὁ υἱός ὁ πένης σύν δικαιοσύνη καί ὀρθός κρίσις σῴζω · ὁ δέ συκοφάντης προλέγω ἢ καί ὁ λαός αὐτός καί ὁ ἐκκλησία πολεμέω ( μυρίος δέ συκοφάντης ὁ ἐκκλησία αὐτός διαβάλλω ) , καί ὁ βίος ὁ ἐν ὁ ἐκκλησία αὐτός διαπρέπω ἄλλος συκοφαντέω · ὅς ἐφίστημι ὁ τελευτή ὁ βίος , ὁράω ὅπως εἴρω ὁ , « καί ταπείνωσις συκοφάντης . » Τῖς γάρ ὁ τυραννεύω , καί ὁ ὁ σωτήρ ἐγώ ἐκκλησία βλασφημία καί συκοφαντία περιβάλλω , οὖον ταπεινόω ; τίς ὁ σοφός ὁ αἰών οὗτος , ὁ αὐτός γλῶσσα ἀκονάω κατά ὁ θεόπνευστος γραφεύς , οὖον ὁ ἐπίχειρα πάσχω ὁ συκοφαντία ; ἀλλά γάρ πλεῖστος ὅσος ἐφίστημι συκοφάντης κατά ὁ ἐκκλησία αὐτός , πᾶς τε κατά καιρός ταπεινόω , αὐτός συμπαραμένω ὁ ἥλιος θεσπίζω , ὁμοίως ἥλιος ὁ αὐγή ὁ αὐτός διδασκαλία ὁ σύμπας καταλάμπω κόσμος · καί πρό ὁ σελήνη δέ · ἢ κατά ὁ Ἀκύλας , « καί εἰς πρόσωπον ὁ σελήνη · » ἢ κατά ὁ Σύμμαχος , « καί ἔμπροσθεν ὁ σελήνη διαμένω . » οὖον γάρ πρό ὁ σελήνη , τουτέστι πρίν γίγνομαι ὁ σελήνη · ἀλλά ἐνώπιος ὥσπερ καί ἔμπροσθεν ἡγέομαι ὁ σελήνη . ὥσπερ γάρ ἥλιος μέν ἡμέρα ἐργάζομαι ὑπέρ γῆ γίγνομαι · σελήνη δέ νύξ διαλύω ὁ σκότος ὁ ἑαυτοῦ φάος · ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ προφητεύω ὁμοίως μέν σελήνη ὁ ἐν σκότος καί νύξ τυγχάνω ψυχή φωτίζω , ἥλιος δέ παραπλήσιος ὁ σύμπας καταλάμπω κόσμος , διαμένω τε καί συμπαραμένω ἄχρι ὁ συντέλεια ὁ αἰών . εἰς ὅσος γάρ ἥλιος ὁ σύμπας φαιδρύνω κόσμος , εἰς τοσοῦτος καί αὐτός ὁ ἥλιος συμπαραμένω καί συνεκτείνω ὁ ὁ ἄνθρωπος φωτίζω Ψυχή · ὡς αὔτως δέ καί σελήνη πλησιφαέω παραπλήσιος εἰς γενεά γενεά λέγω διαρκέω .