eusebius-scr-eccl.commentaria-in-psalmos Ps_47.2
Μέγας κύριος καὶ αἰνετὸς σφόδρα ἐν πόλει τοῦ θεοῦ ἡμῶν , ἐν ὄρει ἁγίῳ αὐτοῦ , εὖ ῥίζων ἐν ἀγαλλιάματι πάσης τῆς γῆς . Μέγας οὖν κύριος ὁ τοὺς πολεμίους τῶν ἐθνῶν ἀθέους τινὰς ὄντας δαίμονας ἐκποδὼν πεποιημένος , ὁ τὴν ἑαυτοῦ βασιλείαν ἐπὶ γῆς συστησάμενος καὶ τὰ καθ’ ἕκαστον τῶν ἔμπροσθεν κατηριθμημένων ἐν ἀνθρώποις ἐπιτελέσας . οὐ μόνον δὲ μέγας ἐστίν , ἀλλὰ καὶ ὑμνητὸςσφόδρα , οὐ μὴν παρὰ πᾶσιν , οὐδὲ ἐν παντὶ τόπῳ , ἀλλ’ ἐν τῇ πόλει τοῦ θεοῦ ἡμῶν καὶ ἐν τῷ ὄρει τῷ ἁγίῳ αὐτοῦ , ἐπείπερ οἱ ἐκτὸς τῆς αὐτοῦ πόλεως ἀμαθεῖς ὄντες τῆς ἐνθέου διδασκαλίας οὐκ ἴσασιν αὐτὸν ὑμνεῖν οὐδ’ ἐπαξίως θεολογεῖν . διόπερ τὴν σεβάσμιον προσηγορίαν ἐπὶ τὴν ἄψυχον ὕλην καταβεβλήκασιν , ἢ ζώων ἀλόγων γένη , ἢ ἐπὶ τὰ στοιχεῖα , γῆν , ὕδωρ , ἀέρα , πῦρ , ἢ ἐπὶ τὰ μέρη τοῦ κόσμου . καὶ ἄλλοι ἄλλως πως περὶ θεοῦ ἐδόξασαν ἀσεβῶς . καὶ διὰ τοῦτο τῆς πόλεως ὄντες ἀλλότριοι τοῦ θεοῦ ἀποπεπτώκασι τοῦ ἀληθοῦς ὕμνου . πόλις δὲ τοῦ θεοῦ ἡμῶν ἡ ἐκκλησία , ἣν καὶ τὰ ἀνωτέρω ἐδήλου λόγια , δι’ ὧν εἴρητο · τοῦ ποταμοῦ τὰ ὁρμήματα εὐφραίνουσι τὴν πόλιν τοῦ θεοῦ · ἡγίασε τὸ σκήνωμα αὐτοῦ ὁ ὕψιστος . καὶ ταῦτα μὲν περὶ τῆς κατὰ γῆν ἐκκλησίας , περὶ ἧς εἴρηται · ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω · καὶ ἔσομαι αὐτῶν θεός , καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μοι λαός . εἰ δ’ ἔστι τις ἄλλη κρείττων ταύτης πόλις , ἧς τεχνίτης καὶ δημιουργὸς αὐτός , θέα ὅπως καὶ ἐν ταύτῃ μέγας καὶ ὑμνητὸς καὶ αἰνετός ἐστι σφόδρα , κατ’ ἀξίαν νοούμενος ἐν αὐτῇ καὶ θεολογούμενος . ποῖ δὲ γῆς ᾠκοδόμηται ἡ πόλις αὕτη , ὁ μὲν ψαλμὸς διδάσκει λέγων · ἐν ὄρει ἁγίῳ αὐτοῦ εὐρίζῳ , τουτέστι τῷ εὖ τεθεμελιωμένῳ καὶ ἐρριζωμένῳ , καὶ τῷ ἀγαλλιάματι πάσης τῆς γῆς . ποῖον δ’ ἂν εἴη τοῦτο τὸ ὄρος , ὁ μέγας ἀπόστολος διδάξει λέγων · προσεληλύθαμεν Σιὼν ὄρει καὶ πόλει θεοῦ ζῶντος Ἱερουσαλὴμ ἐπουρανίῳ , καὶ μυριάσιν ἀγγέλων πανηγύρει καὶ ἐκκλησίᾳ πρωτοτόκων ἀπογεγραμμένων ἐν οὐρανοῖς . ταύτην δὲ αὐτὴν εἶναι τὴν πόλιν τοῦ θεοῦ τὴν ἀληθινὴν ὁ αὐτὸς παρίστη λέγων · ἡ δὲ ἄνω Ἱερουσαλὴμ ἐλευθέρα ἐστὶν , ἥτις ἐστὶ μήτηρ ἡμῶν . ὄρος δὲ τοῦ θεοῦ ἐπάξιον αὐτὸς ὁ οὐρανός . ἐπειδὴ δὲ καὶ τοὺς ἐπὶ γῆς ἀνθρώπους οὐκ ἀπηξίωσε τῆς οἰκείας βασιλείας ( τοῦτο γὰρ ἐδήλου ὁ πρὸ τούτου ψαλμὸς λέγων · βασιλεὺς πάσης τῆς γῆς ὁ θεὸς , ψάλατε συνετῶς · ἐβασίλευσεν ὁ θεὸς ἐπὶ τὰ ἔθνη ) , εἰκότως καὶ ἐπὶ τῆς γῆς συνέστη αὐτῷ πόλις , τὸ θεοσεβὲς δηλαδὴ πολίτευμα τὸ καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης διὰ τοῦ εὐαγγελικοῦ συστᾶν κηρύγματος . ὄρος δὲ τοῦ θεοῦ , ἐν ᾧ τὸ πολίτευμα τοῦτο συνέστηκε , μὴ ὄκνει λέγειν τὸν λόγον τοῦ θεοῦ ἤτοι τὸν Χριστόν , ἐπείπερ ἐπὶ τὴν πέτραν ᾠκοδόμηται αὐτοῦ ἡ ἐκκλησία , αὐτός τε ἦν ἡ πέτρα . οὗτος οὖν καὶ ὄρος καὶ πέτρα καὶ θεμέλιος τῆς ἐκκλησίας αὐτὸς ἂν μόνος εἴη κατὰ τὸν φάσκοντα · θεμέλιον γὰρ ἄλλον οὐδεὶς δύναται θεῖναι παρὰ τὸν κείμενον , ὅς ἐστιν Ἰησοῦς Χριστός .
Lemmas: Μέγας κύριος καί αἰνετός σφόδρα ἐν πόλις ὁ θεός ἐγώ , ἐν ὄρος ἅγιος αὐτός , εὕω ῥίζα ἐν ἀγαλλίαμα πᾶς ὁ γῆ . Μέγας οὖν κύριος ὁ ὁ πολέμιος ὁ ἔθνος ἄθεος τις εἰμί δαίμων ἐκποδών ποιέω , ὁ ὁ ἑαυτοῦ βασίλειος ἐπί γῆ συνίστημι καί ὁ κατά ἕκαστος ὁ ἔμπροσθεν καταριθμέω ἐν ἄνθρωπος ἐπιτελέω . οὖον μόνος δέ μέγας εἰμί , ἀλλά καί υμνητοςσφοδραω , οὖον μήv παρά πᾶς , οὐδέ ἐν πᾶς τόπος , ἀλλά ἐν ὁ πόλις ὁ θεός ἐγώ καί ἐν ὁ ὄρος ὁ ἅγιος αὐτός , ἐπεί ὁ ἐκτός ὁ αὐτός πόλις ἀμαθής εἰμί ὁ ἔνθεος διδασκαλία οὐ οἶδα αὐτός ὑμνέω οὐδέ ἐπάξιος θεολογέω . διόπερ ὁ σεβάσμιος προσηγορία ἐπί ὁ ἄψυχος ὕλη καταβάλλω , ἢ ζῷον ἄλογος γένος , ἢ ἐπί ὁ στοιχεῖον , γῆ , ὕδωρ , ἀήρ , πῦρ , ἢ ἐπί ὁ μέρος ὁ κόσμος . καί ἄλλος ἄλλως πως περί θεός δοξάζω ἀσεβής . καί διά οὗτος ὁ πόλις εἰμί ἀλλότριος ὁ θεός ἀποπίπτω ὁ ἀληθής ὕμνος . πόλις δέ ὁ θεός ἐγώ ὁ ἐκκλησία , ὅς καί ὁ ἀνωτέρω δηλόω λόγιος , διά ὅς εἴρω · ὁ ποταμός ὁ ὅρμημα εὐφραίνω ὁ πόλις ὁ θεός · ἁγίζω ὁ σκήνωμα αὐτός ὁ ὕψιστος . καί οὗτος μέν περί ὁ κατά γῆ ἐκκλησία , περί ὅς εἴρω · ἐνοικέω ἐν αὐτός καί ἐμπεριπατέω · καί εἰμί αὐτός θεός , καί αὐτός εἰμί ἐγώ λαός . εἰμί δέ εἰμί τις ἄλλος ἀγαθός οὗτος πόλις , ὅς τεχνίτης καί δημιουργός αὐτός , θέα ὅπως καί ἐν οὗτος μέγας καί ὑμνητός καί αἰνετός εἰμί σφόδρα , κατά ἄξιος νοέω ἐν αὐτός καί θεολογέω . ποῖ δέ γῆ οἰκοδομέω ὁ πόλις οὗτος , ὁ μέν ψαλμός διδάσκω λέγω · ἐν ὄρος ἅγιος αὐτός εὔριζος , τουτέστι ὁ εὕω θεμελιόω καί ῥιζόω , καί ὁ ἀγαλλίαμα πᾶς ὁ γῆ . ποῖος δέ εἄν εἰμί οὗτος ὁ ὄρος , ὁ μέγας ἀπόστολος διδάσκω λέγω · πρόσειμι Σιών ὄρος καί πόλις θεός ζῶ Ἱεροσόλυμα ἐπουράνιος , καί μυριάς ἄγγελος πανήγυρις καί ἐκκλησία πρωτοτόκος ἀπογράφω ἐν οὐρανός . οὗτος δέ αὐτός εἰμί ὁ πόλις ὁ θεός ὁ ἀληθινός ὁ αὐτός παρίστημι λέγω · ὁ δέ ἄνω Ἱεροσόλυμα ἐλεύθερος εἰμί , ὅστις εἰμί μήτηρ ἐγώ . ὄρος δέ ὁ θεός ἐπάξιος αὐτός ὁ οὐρανός . ἐπεί δέ καί ὁ ἐπί γῆ ἄνθρωπος οὐ ἀπαξιόω ὁ οἰκεῖος βασίλεια ( οὗτος γάρ δηλόω ὁ πρό οὗτος ψαλμός λέγω · βασιλεύς πᾶς ὁ γῆ ὁ θεός , ψάλλω συνετός · βασιλεύω ὁ θεός ἐπί ὁ ἔθνος ) , εἰκότως καί ἐπί ὁ γῆ συνίστημι αὐτός πόλις , ὁ θεοσεβής δηλαδή πολίτευμα ὁ κατά ὅλος ὁ οἰκέω διά ὁ εὐαγγελικός συνίστημι κήρυγμα . ὄρος δέ ὁ θεός , ἐν ὅς ὁ πολίτευμα οὗτος συνίστημι , μή ὀκνέω λέγω ὁ λόγος ὁ θεός ἤτοι ὁ Χριστός , ἐπεί ἐπί ὁ πέτρα οἰκοδομέω αὐτός ὁ ἐκκλησία , αὐτός τε εἰμί ὁ πέτρα . οὗτος οὖν καί ὄρος καί πέτρα καί θεμέλιος ὁ ἐκκλησία αὐτός εἄν μόνος εἰμί κατά ὁ φάσκω · θεμέλιος γάρ ἄλλος οὐδείς δύναμαι τίθημι παρά ὁ κεῖμαι , ὅς εἰμί Ἰησοῦς Χριστός .