eusebius-of-caesarea.hypomnema-de-psalmis 1
Οἱ ἐπιγεγραμμένοι ψαλμοὶ ὑπὲρ τῶν ληνῶν τρεῖς ὄντες , ὅ τε ὄγδοος καὶ ὁ ὀγδοηκοστὸς καὶ ὁ ὀγδοηκοστὸς τρίτος , δοκοῦσί μοι τὸ ἄθροισμα τῆς ἐκκλησίας καὶ τὸ πλῆθος τῶν ἐπὶ ταὐτὸ συνόδων δηλοῦν · καὶ γὰρ ἐκ πολλῶν μίαν εὐχὴν καὶ ὑμνολογίαν ἀναπέμπεσθαι τῷ θεῷ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις συμβαίνει , ὥσπερ ἐν ταῖς ληνοῖς ἐκ πολλῶν καὶ διαφόρων ἀμπέλων μία κρᾶσις ἀποτελεῖται οἴνου . πάλαι μὲν οὖν ἐν ἑνὶ τόπῳ τῆς Ἱερουσαλὴμ μία τις ἦν ληνὸς ἔνθα συνιόντες τὰς αὐτῶν εὐχὰς ἀνέπεμπον , ἧς μέμνηται καὶ Ἡσαΐας λέγων · καὶ ᾠκοδόμησα πύργον καὶ προλήνιον ὤρυξα ἐν αὐτῷ . δηλοῖ δὲ πύργον μὲν τὸν ναόν , προλήνιον δὲ τὸ θυσιαστήριον . ἀλλ’ ἐπεὶ καθελεῖν ἠπείλησε καὶ καθεῖλεν ἐκεῖνα , πλείους ἀντὶ μιᾶς συνεστήσατο ληνοὺς τὰς καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης ἐκκλησίας . Διὸ εἴρηται ἐν τῷ ὀγδόῳ ψαλμῷ οὕτως · κύριε , ὁ κύριος ἡμῶν , ὡς θαυμαστὸν τὸ ὄνομά σου ἐν πάσῃ τῇ γῇ · σαφῶς γὰρ παρέστησε τὰς ἀνὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην ληνοὺς τοῦ θεοῦ . Καὶ ὁ ὀγδοηκοστὸς δὲ καὶ αὐτὸς ἐπιλήνιος ὢν τοῖς ἔθνεσι πᾶσι παρακελεύεται τῷ θεῷ τῶν προφητῶν ἀποδιδόναι τὸν ὕμνον · λέγει δ’ οὖν · ἀγαλλιᾶσθε τῷ θεῷ τῷ βοηθῷ ἡμῶν , ἀλαλάξατε τῷ θεῷ Ἰακώβ . εἶτα ἑξῆς ὑποκαταβὰς τὴν ἀποβολὴν τοῦ προτέρου λαοῦ σημαίνει λέγων · καὶ οὐκ ἤκουσεν ὁ λαός μου τῆς φωνῆς μου , καὶ Ἰσραὴλ οὐ προσέσχε μοι · καὶ ἐξαπέστειλα αὐτοὺς κατὰ τὰ ἐπιτηδεύματα τῶν καρδιῶν αὐτῶν . Καὶ ὁ ὀγδοηκοστὸς τρίτος τὴν αὐτὴν ἔχων προγραφὴν οὐκέτι ἓν σκήνωμα οὐδὲ ἓν θυσιαστήριον , τὸ ἐν Ἱεροσολύμοις , ἀλλὰ πολλὰ σκηνώματα καὶ πολλὰ θυσιαστήρια παρίστησιν · διὸ καὶ ὡς πολλῶν οὐσῶν ληνῶν τούτων αὐτῶν τῶν σκηνωμάτων καὶ τῶν θυσιαστηρίων ὑπὲρ τῶν ληνῶν προγέγραπται . λέγει δ’ οὖν · ὡς ἀγαπητὰ τὰ σκηνώματά σου , κύριε τῶν δυνάμεων . ἐπιποθεῖ καὶ ἐκλείπει ἡ ψυχή μου εἰς τὰς αὐλὰς τοῦ κυρίου . καὶ ἐπιφέρει · τὰ θυσιαστήριά σου , κύριε τῶν δυνάμεων . καὶ πάλιν πληθυντικῶς ἐπιλέγει · ὑπερασπιστὰ ἡμῶν ἴδε ὁ θεός , καὶ ἐπίβλεψον εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Χριστοῦ σου , ὅτι κρείσσων ἡμέρα μία ἐν ταῖς αὐλαῖς σου ὑπὲρ χιλιάδας . ἔνθα τηρήσεις , ὡς καὶ ὀνομαστὶ Χριστοῦ μέμνηται .
Lemmas: ὁ ἐπιγράφω ψαλμός ὑπέρ ὁ λῆνος τρεῖς ο , ὁ τε ὄγδοος καί ὁ ὀγδοηκοστός καί ὁ ὀγδοηκοστός τρίτος , δοκέω ἐγώ ὁ ἄθροισμα ὁ ἐκκλησία καί ὁ πλῆθος ὁ ἐπί αὐτός σύνοδος δηλόω · καί γάρ ἐκ πολύς εἷς εὐχή καί ὑμνολογία ἀναπέμπω ὁ θεός ἐν ὁ ἐκκλησία συμβαίνω , ὥσπερ ἐν ὁ ληνός ἐκ πολύς καί διάφορος ἄμπελος εἷς κρᾶσις ἀποτελέω οἶνος . πάλαι μέν οὖν ἐν εἷς τόπος ὁ Ἱεροσόλυμα εἷς τις εἰμί ληνός ἔνθα συνέρχομαι ὁ αὐτός εὐχή ἀναπέμπω , ὅς μιμνήσκω καί Ἠσαΐας λέγω · καί οἰκοδομέω πύργος καί προλήνιον ὀρύσσω ἐν αὐτός . δηλόω δέ πύργος μέν ὁ ναός , προλήνιον δέ ὁ θυσιαστήριον . ἀλλά ἐπεί καθαιρέω ἀπειλέω καί καθαιρέω ἐκεῖνος , πολύς ἀντί εἷς συνίστημι ληνός ὁ κατά ὅλος ὁ οἰκουμένη ἐκκλησία . Διὸ λέγω ἐν ὁ ὄγδοος ψαλμός οὕτως · κύριος , ὁ κύριος ἐγώ , ὡς θαυμαστός ὁ ὄνομα σύ ἐν πᾶς ὁ γῆ · σαφής γάρ παρίστημι ὁ ἀνά πᾶς ὁ οἰκουμένη ληνός ὁ θεός . καί ὁ ὀγδοηκοστός δέ καί αὐτός ἐπιλήνιος εἰμί ὁ ἔθνος πᾶς παρακελεύομαι ὁ θεός ὁ προφήτης ἀποδίδωμι ὁ ὕμνος · λέγω δέ οὖν · ἀγαλλιάω ὁ θεός ὁ βοηθός ἐγώ , ἀλαλάζω ὁ θεός Ἰακώβ . εἶτα ἑξῆς ὑποκαταβαίνω ὁ ἀποβολή ὁ πρότερος λαός σημαίνω λέγω · καί οὐ ἀκούω ὁ λαός ἐγώ ὁ φωνή ἐγώ , καί Ἰσραήλ οὐ προσέχω ἐγώ · καί ἐξαποστέλλω αὐτός κατά ὁ ἐπιτήδευμα ὁ καρδία αὐτός . καί ὁ ὀγδοηκοστός τρίτος ὁ αὐτός ἔχω προγραφή οὐκέτι εἷς σκήνωμα οὐδέ εἷς θυσιαστήριον , ὁ ἐν Ἱερουσαλήμ , ἀλλά πολύς σκήνωμα καί πολύς θυσιαστήριον παρίστημι · διό καί ὡς πολύς εἰμί λῆνος οὗτος αὐτός ὁ σκήνωμα καί ὁ θυσιαστήριον ὑπέρ ὁ λῆνος προγράφω . λέγω δέ οὖν · ὡς ἀγαπητός ὁ σκήνωμα σύ , κύριος ὁ δύναμις . ἐπιποθέω καί ἐκλείπω ὁ Ψυχή ἐγώ εἰς ὁ αὐλή ὁ κύριος . καί ἐπιφέρω · ὁ θυσιαστήριον σύ , κύριος ὁ δύναμις . καί πάλιν πληθυντικός ἐπιλέγω · ὑπερασπιστής ἐγώ εἶδον ὁ θεός , καί ἐπιβλέπω εἰς ὁ πρόσωπον ὁ Χριστός σύ , ὅτι κρατύς ἡμέρα εἷς ἐν ὁ αὐλή σύ ὑπέρ χιλιάς . ἔνθα τηρέω , ὡς καί ὀνομαστί Χριστός μιμνήσκω .