eusebius-of-caesarea.hypomnema-de-psalmis 13
Τοῦ πρώτου καὶ ἑβδομηκοστοῦ ψαλμοῦ ἐπὶ τέλει τῆς προφητείας περιέχοντος · ἐξέλιπον οἱ ὕμνοι Δαυίδ , υἱοῦ Ἰεσσαί , ἐπειδὴ δέ τινες ὑπέλαβον , τέλος τῶν τοῦ Δαυὶδ ὕμνων τὸ λόγιον σημαίνειν , σημειώσῃ , ὅτι μὴ τοῦτο δηλοῖ ἡ τοῦ Ἑβραϊκοῦ διάνοια . ὁ γοῦν Ἀκύλας ἀντὶ τοῦ ἐξέλιπον οἱ ὕμνοι Δαυίδ , ἐτε λέσ θησαν προσευχαὶ Δαυῒδ ἐκδέδωκεν , ὁ δὲ Σύμμαχος ἐπετελέσθησαν προσ ευχαὶ Δαυίδ , καὶ ἡ πέμπτη ἔκδοσις ἀνεκεφαλαιώθησαν προσευχαὶ Δαυίδ . δι’ ὧν παρίσταται τοῖς ἐν τῷ ψαλμῷ περὶ τοῦ Χριστοῦ προφητευομένοις συνῆφθαι τὰ εἰρημένα · ἐπιγέγραπται μὲν γὰρ ὁ ψαλμὸς εἰς Σαλομών , ἀναφέρεται δὲ τὰ ἐν αὐτῷ εἴς τε αὐτὸν τὸν Σολομῶνα καὶ τὸν ἐκ σπέρματος αὐτοῦ γενησόμενον υἱὸν αὐτοῦ . διὸ εἴρηται · ὁ θεός , τὸ κρῖμά σου τῷ βασιλεῖ δὸς καὶ τὴν δικαιο σύνην σου τῷ υἱῷ τοῦ βασιλέως . εἶτα ἑξῆς τούτοις ἐπιφέρονται λόγοι τινὲς προφητικοὶ περὶ τοῦ υἱοῦ τοῦ βασιλέως δηλαδὴ ἐκ σπέρματος Σαλομῶντος γενηθησομένου , οἵτινες οὐκ ἐφ’ ἕτερόν τινα ἁρμόζειν δύνανται ἢ ἐπὶ μόνον τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ . τὸ γὰρ κατακυριεύσει ἀπὸ θαλάσσης ἕως θαλάσσης καὶ ἀπὸ ποταμοῦ ἕως περάτων τῆς οἰκουμένης , καὶ τὰ τούτοις παραπλήσια οὔτ’ ἐπ’ αὐτὸν ἀνάγοιτο ἂν τὸν Σαλομῶντα οὐδ’ ἐπὶ τὸν διαδεξάμενον αὐτοῦ τὴν ἀρχὴν Ῥοβοὰμ οὐδ’ ἐφ’ ἕτερον τῶν αὐτοῦ διαδόχων , ἀλλ’ ἐπὶ μόνον τὸν ἡμέτερον σωτῆρα . Ἐπεὶ τοίνυν καὶ τῷ Δαυὶδ δι’ εὐχῆς ἦν ἐπιτελεσθῆναι τὴν ἐκ σπέρματος αὐτοῦ γένεσιν τοῦ Χριστοῦ καὶ τὰ ἐπὶ ταύτῃ προφητευόμενα , ἐν οἷς ἦν τὰ ἐν τῷ προκειμένῳ ψαλμῷ , ὡς ἐπὶ τέλει λέλεκται · καὶ ἐνευλογηθήσονται ἐν αὐτῷ πάν τα τὰ ἔθνη , καὶ πάλιν · καὶ πληρωθήσεται τῆς δόξης αὐτοῦ πᾶσα ἡ γῆ , εἰκότως ἐπισυνῆπται τούτοις κατὰ μὲν τὸν Ἀκύλαν τὸ ἐτελέσθησαν προσευχαὶ Δαυίδ , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον τὸ ἐπετελέσθησαν προσευχαὶ Δαυίδ , κατὰ δὲ τὴν πέμπτην ἔκδοσιν ἀνεκεφαλαιώθησαν προσευχαὶ Δαυίδ · αἱ γὰρ προσευχαὶ τοῦ Δαυὶδ ἐν τούτῳ ἀνεκεφαλαιώθησαν ἐν τῷ πάντα τὰ ἔθνη εὐλογηθῆναι διὰ τῆς τοῦ ἐκ σπέρματος αὐτοῦ γεγενημένης ἐπιφανείας τοῦ τῶν ἐθνῶν ἁπάντων σωτῆρος .
Lemmas: Τοῦ πρῶτος καί ἑβδομηκοστός ψαλμός ἐπί τέλος ὁ προφητεία περιέχω · ἐκλείπω ὁ ὕμνος Δαυίδ , υἱός Ἰεσσαί , ἐπεί δέ τις ὑπολαμβάνω , τέλος ὁ ὁ Δαυίδ ὕμνος ὁ λόγιος σημαίνω , σημειόω , ὅτι μή οὗτος δηλόω ὁ ὁ ἑβραικός διάνοια . ὁ γοῦν Ἀκύλας ἀντί ὁ ἐκλείπω ὁ ὕμνος Δαυίδ , ἵημι Λες θημι προσευχή Δαυΐδ ἐκδίδωμι , ὁ δέ Σύμμαχος ἐπιτελέω προς εὐχή Δαυίδ , καί ὁ πέμπτος ἔκδοσις ἀνακεφαλαιόω προσευχή Δαυίδ . διά ὅς παρίστημι ὁ ἐν ὁ ψαλμός περί ὁ Χριστός προφητεύω συνάπτω ὁ λέγω · ἐπιγράφω μέν γάρ ὁ ψαλμός εἰς Σολομών , ἀναφέρω δέ ὁ ἐν αὐτός εἰς τε αὐτός ὁ Σολομών καί ὁ ἐκ σπέρμα αὐτός γίγνομαι υἱός αὐτός . διό λέγω · ὁ θεός , ὁ κρῖμα σύ ὁ βασιλεύς δίδωμι καί ὁ δίκαιος σύνειμι σύ ὁ υἱός ὁ βασιλεύς . εἶτα ἑξῆς οὗτος ἐπιφέρω λόγος τις προφητικός περί ὁ υἱός ὁ βασιλεύς δηλαδή ἐκ σπέρμα Σαλομών γίγνομαι , ὅστις οὐ ἐπί ἕτερος τις ἁρμόζω δύναμαι ἢ ἐπί μόνος ὁ Χριστός ὁ θεός . ὁ γάρ κατακυριεύω ἀπό θάλασσα ἠώς θάλασσα καί ἀπό ποταμός ἠώς πέρας ὁ οἰκουμένη , καί ὁ οὗτος παραπλήσιος οὔτε ἐπί αὐτός ἀνάγω ἄν ὁ Σολομών οὐδέ ἐπί ὁ διαδέχομαι αὐτός ὁ ἀρχή Ῥοβοάμ οὐδέ ἐπί ἕτερος ὁ αὐτός διάδοχος , ἀλλά ἐπί μόνος ὁ ἡμέτερος σωτήρ . ἐπεί τοίνυν καί ὁ Δαυίδ διά εὐχή εἰμί ἐπιτελέω ὁ ἐκ σπέρμα αὐτός γένεσις ὁ Χριστός καί ὁ ἐπί οὗτος προφητεύω , ἐν ὅς εἰμί ὁ ἐν ὁ πρόκειμαι ψαλμός , ὡς ἐπί τέλος λέγω · καί ἐνευλογέω ἐν αὐτός πᾶς τα ὁ ἔθνος , καί πάλιν · καί πληρόω ὁ δόξα αὐτός πᾶς ὁ γῆ , ἔοικα ἐπισυνάπτω οὗτος κατά μέν ὁ Ἀκύλας ὁ τελέω προσευχή Δαυίδ , κατά δέ ὁ Σύμμαχος ὁ ἐπιτελέω προσευχή Δαυίδ , κατά δέ ὁ πέμπτος ἔκδοσις ἀνακεφαλαιόω προσευχή Δαυίδ · ὁ γάρ προσευχή ὁ Δαυίδ ἐν οὗτος ἀνακεφαλαιόω ἐν ὁ πᾶς ὁ ἔθνος εὐλογέω διά ὁ ὁ ἐκ σπέρμα αὐτός γίγνομαι ἐπιφάνεια ὁ ὁ ἔθνος ἅπας σωτήρ .