eusebius-of-caesarea.hypomnema-de-psalmis 17
Ὁμολογουμένως οἱ πλείους τῶν μετὰ τὸν πεντηκοστὸν ψαλμὸν μακρῷ πρόσθεν εἴρηνται τοῦ πεντηκοστοῦ . καὶ αὐτὸς δὲ ὁ πεντηκοστὸς εἴρηται πρὸ τοῦ χρόνου τοῦ κατὰ τὸν τρίτον , ὃς ἐλέχθη τῷ Δαυίδ , ἡνίκα ἀπεδίδρασκεν ἀπὸ προσώπου Ἀβεσσαλὼμ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ . ἦν δ’ οὗτος χρόνος ὁ μετὰ τὴν τοῦ πεντηκοστοῦ ἐξομολόγησιν . Τὶ οὖν ἆρα τοιαύτην περιέχει τάξιν ; Ὁ μέν τις εἴποι , ἔχειν τινὰ τῶν ἀριθμῶν ἕκαστον δύναμιν κατὰ λόγους ἀριθμητικοὺς θεωρουμένην , οἷον , ὡς ἐπὶ παραδείγματος , τετιμῆσθαι μὲν τὴν ἑβδομάδα ἐν τῇ θείᾳ γραφῇ διά τινας λόγους · ἐν γὰρ ἑπτὰ ἡμέραις τὸ Σάββατον ἠξίωται προνομίας καὶ ἐν ἑπτὰ ἑβδομάσιν ἡ πεντηκοστὴ ἔν τε μησὶν ὁ ἕβδομος μὴν ἔν τε ἐνιαυτοῖς τὸ ἕβδομον ἔτος καὶ ἐν πολυπλασιασμῷ τῆς ἐν τοῖς ἐνιαυτοῖς ἑβδομάδος ὁ Ἰωβηλαῖος ἐξ ἑπτὰ ἑβδομάδων ἐτῶν συμπληρούμενος . ἔμπαλιν δὲ τούτοις εἰς ἀκάθαρτον ἀριθμὸν ἡ δυὰς παρείληπται . εἴρηται γοῦν τῷ Νῶε · εἰσάξεις εἰς τὴν κιβωτὸν τῶν μὲν καθαρῶν ζῴων ἑπτὰ ἑπτὰ , τῶν δὲ ἀκαθάρτων δύο δύο . καὶ τὴν μονάδα δὲ πολὺ πρότερον τήν τε πρώτην αὐτὴν καὶ τὴν ἐν δεκάσιν καὶ τὴν ἐν ἑκατοντάσιν κατά τινας οὐ τοὺς τυχόντας λόγους , ὡς αὖ πάλιν τὴν τριάδα καὶ τὴν πεντάδα καὶ τὴν ἑβδομάδα καὶ τοὺς λοιποὺς τῶν ἀριθμῶν παραπλησίως . κατὰ τοῦτον τοιγαροῦν τὸν λόγον ἑκάστῳ ἀριθμῷ οἰκείως ἐφηρμόσθαι τοὺς ψαλμούς , ὥστε τῷ πεντηκοστῷ ἀριθμῷ κατάλληλον γεγονέναι τὴν τοῦ Δαυὶδ ἐξομολόγησιν διὰ τὸν περὶ τῆς πεντηκονταετερίδος νόμον , ἐν ᾧ νενομοθέτηται χρεῶν ἀφέσεις ποιεῖσθαι , ὡς διὰ ταῦτα μὴ τοῖς χρόνοις ἐξηκολουθηκέναι τὴν τῶν ψαλμῶν τάξιν , ἀλλὰ τῇ τῶν ἀριθμῶν δυνάμει . Ἕτερος δ’ ἂν εἴποι , μηδὲν μὲν τοιοῦτο περίεργον περιέχειν τὴν βίβλον , ἁπλῆν δὲ συναγωγὴν κατὰ τὸ αὐτὸ ᾠδῶν ὁμοῦ καὶ ψαλμῶν καὶ τῶν λοιπῶν σποράδην ἀναγεγραμμένων ἤτοι Ἔσδρα καὶ ταῦτα μετὰ τῶν ἄλλων γραφῶν ἀπομνημονεύσαντος ἢ καὶ τῶν παρ’ Ἑβραίοις παλαιῶν σοφῶν κατὰ τὸ προσπεσὸν ἑκάστου τῇ μνήμῃ συλλεξαμένων τοὺς ἐμφερομένους ὡς ἔτυχέν τε τὴν ἔκθεσιν αὐτῶν ἁπλουστέρᾳ διανοίᾳ πεποιημένων .
Lemmas: ὁμολογουμένως ὁ πολύς ὁ μετά ὁ πεντηκοστός ψαλμός μακρός πρόσθεν λέγω ὁ πεντηκοστός . καί αὐτός δέ ὁ πεντηκοστός λέγω πρό ὁ χρόνος ὁ κατά ὁ τρίτος , ὅς λέγω ὁ Δαυίδ , ἡνίκα ἀποδιδράσκω ἀπό πρόσωπον Ἀβεσσαλώμ ὁ υἱός αὐτός . εἰμί δέ οὗτος χρόνος ὁ μετά ὁ ὁ πεντηκοστός ἐξομολόγησις . Τι οὖν ἆρα τοιοῦτος περιέχω τάξις ; ὁ μέν τις λέγω , ἔχω τις ὁ ἀριθμός ἕκαστος δύναμις κατά λόγος ἀριθμητικός θεωρέω , οἷος , ὡς ἐπί παράδειγμα , τιμάω μέν ὁ ἑβδομάς ἐν ὁ θεῖος γραφή διά τις λόγος · ἐν γάρ ἑπτά ἡμέρα ὁ σάββατον ἀξιόω προνομία καί ἐν ἑπτά ἑβδομάς ὁ πεντηκοστή ἐν τε μείς ὁ ἕβδομος μήν ἐν τε ἐνιαυτός ὁ ἕβδομος ἔτος καί ἐν πολυπλασιασμός ὁ ἐν ὁ ἐνιαυτός ἑβδομάς ὁ ἰωβηλαῖος ἐκ ἑπτά ἑβδομάς ἔτος συμπληρόω . ἔμπαλιν δέ οὗτος εἰς ἀκάθαρτος ἀριθμός ὁ δυάς παραλαμβάνω . λέγω γοῦν ὁ Νῶε · εἰσάγω εἰς ὁ κιβωτός ὁ μέν καθαρός ζῷον ἑπτά ἑπτά , ὁ δέ ἀκάθαρτος δύο δύο . καί ὁ μόνος δέ πολύς πρότερος ὁ τε πρῶτος αὐτός καί ὁ ἐν δεκάς καί ὁ ἐν ἑκατοντάς κατά τις οὐ ὁ τυγχάνω λόγος , ὡς αὖ πάλιν ὁ τριάς καί ὁ πεντάς καί ὁ ἑβδομάς καί ὁ λοιπός ὁ ἀριθμός παραπλήσιος . κατά οὗτος τοιγάρ ὁ λόγος ἕκαστος ἀριθμός οἰκεῖος ἐφαρμόζω ὁ ψαλμός , ὥστε ὁ πεντηκοστός ἀριθμός κατάλληλος γίγνομαι ὁ ὁ Δαυίδ ἐξομολόγησις διά ὁ περί ὁ πεντηκονταετής νόμος , ἐν ὅς νομοθετέω χρεών ἄφεσις ποιέω , ὡς διά οὗτος μή ὁ χρόνος ἐξακολουθέω ὁ ὁ ψαλμός τάξις , ἀλλά ὁ ὁ ἀριθμός δύναμις . ἕτερος δέ ἄν λέγω , μηδείς μέν τοιοῦτος περίεργος περιέχω ὁ βίβλος , ἁπλόος δέ συναγωγή κατά ὁ αὐτός ἀοιδή ὁμοῦ καί ψαλμός καί ὁ λοιπός σποράδην ἀναγράφω ἤτοι Ἔσδρας καί οὗτος μετά ὁ ἄλλος γραφεύς ἀπομνημονεύω ἢ καί ὁ παρά Ἑβραῖος παλαιός σοφός κατά ὁ προσπίπτω ἕκαστος ὁ μνήμη συλλέγω ὁ ἐμφέρω ὡς τυγχάνω τε ὁ ἔκθεσις αὐτός ἁπλόος διάνοια ποιέω .