eunapius.fragmenta-historica 4.1
Ἀνεγνώσθη Εὐναπίου Χρονικῆς ἱστορίας τῆς μετὰ Δέξιππον , νέας ἐκδόσεως , ἐν βιβλίοις τεσσαρεσκαίδεκα . Ἄρχεται μὲν τῆς ἱστορίας ἀπὸ τῆς Κλαυδίου βασιλείας , ἐς ὅν Δεξίππῳ ἡ ἱστορία καταλήγει , ἀποτελευτᾷ δὲ εἰς τὴν Ὁνωρίου καὶ Ἀρκαδίου τῶν Θεοδοσίου παίδων βασιλείαν , ἐκεῖνον τὸν χρόνον τέλος τῆς ἱστορίας ποιησάμενος , ὃν Ἀρσάκιος μὲν τοῦ χρυσοῦ τῆς ἐκκλησίας στόματος Ἰωάννου ἀπελαθέντος εἰς τὸν ἀρχιερατικὸν θρόνον ἀνηγμένος ἱεράτευεν , ἡ δὲ τοῦ βασιλεύοντος Ἀρκαβίου γυνὴ κατὰ γαστρὸς ἔχουσα καὶ ἀμβλώσασα τὸν βίον ἀπέλιπεν . Οὗτος ὁ Εὐνάπιος Σαρδιανὸς μὲν γένος ἐστί ( τὰς γὰρ ἐν Λυδίᾳ Σάρδεις ἔσχε πατρίδα ) · δυσσεβὴς δὲ τὴν θρησκείαν ὤν ( τὰ Ἑλλήνων γὰρ ἐτίμα ) τοὺς μὲν εὐσεβείᾳ τὴν βασιλείαν κοσμήσαντας παντὶ τρόπῳ καὶ ἀνέδην κακίζων διασύρει , καὶ μάλιστά γε τὸν μέγαν Κωνσταντῖνον , ἐξαίρει δὲ τοὺς δυσσεβεῖς , καὶ τῶν ἄλλων πλέον Ἰουλιανὸν τὸν παραβάτην , καὶ σχεδόν τι τὸ τῆς ἱστορίας αὐτῷ εἰς τὸ ἐκείνου ἐγκώμιον συντεθὲν ἐξεπονήθη . Ἔστι δὲ καλλιεπὴς τὴν φράσιν , εἰ περιέλοι τις αὐτῷ τῶν λόγων τὸ ἀλεκτρυονῶδες καὶ ἐλαφωδέστερον , καὶ συωδέστερον , καὶ δὴ καὶ τοὺς ἱερακώδεις , καὶ κορακώδεις , καὶ πιθηκώδεις , καὶ τὸ ποταμῶδες δάκρυον , καὶ τὰ ὅμοια · τούτοις γὰρ καὶ τὴν ἄλλην τῶν ὀνομάτων περιλυμαίνεται καὶ διανοθεύει εὐγένειαν . Καὶ τροπαῖς μὲν κέχρηται παραβόλως , ὅπερ ὁ τῆς ἱστορίας οὐκ ἐθέλει νόμος , ἀφαιρεῖται δὲ τὸ λυποῦν ἡ τῆς λέξεως ἔμφασις τὰ πολλὰ καὶ ἀστειότης . Τῇ συνθήκῃ δὲ καὶ τῷ σαφεῖ πρὸς ἱστορίαν καὶ ταῖς περιόδοις συμμέτρως καὶ οἰκείως ἔχει · πλὴν ἐνιαχοῦ δικανικώτερον μᾶλλον ἢ ἱστορικώτερον μεστοῖ καὶ περιβάλλει τὸν λόγον . Νεωτερίζει δ’ οὐκ ὀλίγα καὶ περὶ τὰς συντάξεις , πλὴν οὐκ εἰς τὸ ἄχαρι , οὐδ’ εἰς τὸ ταῖς μεθόδοις λαβὴν ἐπιδῦναι . Δύο δὲ πραγματείας τὴν αὐτὴν περιεχούσας ἱστορίαν συνεγράψατο , πρώτην καὶ δευτέραν . Καὶ ἐν μὲν τῇ πρώτῃ πολλὴν κατὰ τῆς καθαρᾶς ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν πίστεως κατασπείρει βλασφημίαν , καὶ τὴν Ἑλληνικὴν ἀποσεμνύνει δεισιδαιμονίαν , πολλὰ τῶν εὐσεβῶν βασιλέων καθαπτόμενος · ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ , ἣν καὶ νέαν ἔκδοσιν ἐπιγράφει , τὴν μὲν πολλὴν ὕβριν καὶ ἀσέλγειαν , ἣν κατὰ τῆς εὐσεβείας ἐσκέδαζεν , ὑποτέμνεται , τὸ δὲ λοιπὸν τῆς συγγραφῆς σῶμα συνείρας , νέαν ἔκδοσιν , ὡς ἔφημεν , ἐπιγράφει , ἔτι πολλὰ τῆς ἐκεῖσε λύσσης ὑποφαίνουσαν . Ἀμφοῖν δὲ ταῖς ἐκδόσεσιν ἐν παλαιοῖς ἐνετύχομεν βιβλίοις , ἰδίως ἑκατέραν ἐν ἑτέρῳ τεύχει καὶ ἑτέρῳ συντεταγμένην · ἐξ ὧν αὐτῶν καὶ τὴν διαφορὰν ἀναλεξάμενοι ἔγνωμεν . Συμβαίνει οὖν ἐν τῇ νέᾳ ἐκδόσει πολλὰ τῶν χωρίων διὰ τὰς γεγενημένας τῶν ῥητῶν περικοπὰς ἀσαφῶς ἐκκεῖσθαι , καίτοι φροντιστής ἐστι τοῦ σαφοῦς · ἀλλ’ ὅτῳ τρόπῳ λέγειν οὐκ ἔχω , μὴ καλῶς κατὰ τὰς περικοπὰς ἁρμόσας τοὺς λόγους ἐν τῇ δευτέρᾳ ἐκδόσει τὸν νοῦν λυμαίνεται τῶν ἀναγινωσκομένων . Ἐν οἷς καὶ τὸ τέλος .
Lemmas: ἀναγιγνώσκω Εὐνάπιος χρονικός ἱστορία ὁ μετά Δέξιππος , νέος ἔκδοσις , ἐν βιβλίον τεσσαρεσκαίδεκα . ἄρχω μέν ὁ ἱστορία ἀπό ὁ Κλαύδιος βασίλεια , εἰς ὅς Δέξιππος ὁ ἱστορία καταλήγω , ἀποτελευτάω δέ εἰς ὁ Ὁνώριος καί Ἀρκάδιος ὁ Θεοδόσιος παῖς βασίλειος , ἐκεῖνος ὁ χρόνος τέλος ὁ ἱστορία ποιέω , ὅς Ἀρσάκιος μέν ὁ χρυσός ὁ ἐκκλησία στόμα Ἰωάννης απελαύνω εἰς ὁ ἀρχιερατικός θρόνος ἄνειμι ἱερατεύω , ὁ δέ ὁ βασιλεύω Ἀρκαβίου γυνή κατά γαστήρ ἔχω καί ἀμβλίσκω ὁ βίος ἀπολείπω . οὗτος ὁ Εὐνάπιος Σάρδεις μέν γένος εἰμί ( ὁ γάρ ἐν Λυδία Σάρδεις ἔχω πατρίς ) · δυσσεβής δέ ὁ θρησκεία εἰμί ( ὁ Ἕλλην γάρ τιμάω ) ὁ μέν εὐσέβεια ὁ βασίλειος κοσμέω πᾶς τρόπος καί ἀνέδην κακίζω διασύρω , καί μάλα γε ὁ μέγας Κωνσταντῖνος , ἐξαιρέω δέ ὁ δυσσεβής , καί ὁ ἄλλος πλέω Ἰουλιανός ὁ παραβάτης , καί σχεδόν τίς ὁ ὁ ἱστορία αὐτός εἰς ὁ ἐκεῖνος ἐγκώμιον συντίθημι ἐκπονέω . εἰμί δέ καλλιεπής ὁ φράσις , εἰμί περιαιρέω τις αὐτός ὁ λόγος ὁ ἀλεκτρυονώδης καί ἐλαφώδης , καί συώδης , καί δή καί ὁ ἱερακώδης , καί κορακώδης , καί πιθηκώδης , καί ὁ ποταμώδης δάκρυ , καί ὁ ὅμοιος · οὗτος γάρ καί ὁ ἄλλος ὁ ὄνομα περιλυμαίνομαι καί διανοθεύω εὐγένεια . καί τροπή μέν χράομαι παράβολος , ὅσπερ ὁ ὁ ἱστορία οὐ ἐθέλω νόμος , ἀφαιρέω δέ ὁ λυπέω ὁ ὁ λέξις ἔμφασις ὁ πολύς καί ἀστειότης . ὁ συνθήκη δέ καί ὁ σαφής πρός ἱστορία καί ὁ περίοδος σύμμετρος καί οἰκεῖος ἔχω · πλήν ἐνιαχοῦ δικανικός μᾶλλον ἢ ἱστορικός μεστόω καί περιβάλλω ὁ λόγος . νεωτερίζω δέ οὐ ὀλίγος καί περί ὁ συντάσσω , πλήν οὐ εἰς ὁ ἄχαρις , οὐδέ εἰς ὁ ὁ μέθοδος λαβή ἐπιδύω . δύο δέ πραγματεία ὁ αὐτός περιέχω ἱστορία συγγράφω , πρῶτος καί δύο . καί ἐν μέν ὁ πρῶτος πολύς κατά ὁ καθαρός ἐγώ ὁ Χριστιανός πίστις κατασπείρω βλασφημία , καί ὁ Ἑλληνικός ἀποσεμνύνω δεισιδαιμονία , πολύς ὁ εὐσεβής βασιλεύς καθάπτω · ἐν δέ ὁ δύο , ὅς καί νέος ἔκδοσις ἐπιγράφω , ὁ μέν πολύς ὕβρις καί ἀσέλγεια , ὅς κατά ὁ εὐσέβεια σκεδάζω , ὑποτέμνω , ὁ δέ λοιπός ὁ συγγραφεύς σῶμα συνείρω , νέος ἔκδοσις , ὡς φημί , ἐπιγράφω , ἔτι πολύς ὁ ἐκεῖσε λύσσα ὑποφαίνω . ἄμφω δέ ὁ ἔκδοσις ἐν παλαιός ἐντυγχάνω βιβλίον , ἰδίως ἑκάτερος ἐν ἕτερος τεῦχος καί ἕτερος συντάσσω · ἐκ ὅς αὐτός καί ὁ διαφορά ἀναλέγω γιγνώσκω . συμβαίνω οὖν ἐν ὁ νέος ἔκδοσις πολύς ὁ χωρίον διά ὁ γίγνομαι ὁ ῥητός περικοπή ἀσαφής ἔκκειμαι , καίτοι φροντιστής εἰμί ὁ σαφής · ἀλλά ὅστις τρόπος λέγω οὐ ἔχω , μή καλῶς κατά ὁ περικοπή ἁρμόζω ὁ λόγος ἐν ὁ δύο ἔκδοσις ὁ νόος λυμαίνομαι ὁ ἀναγιγνώσκω . ἐν ὅς καί ὁ τέλος .