eunapius.fragmenta-historica 4.14
Ὅτι φησὶν ὁ Εὐνάπιος περὶ Ἰουλιανοῦ · ἐνταῦθα δὲ γενομένους μεμνῆσθαι προσῆκεν , ὡς νῦν ἡ γραφὴ περιέχει τὰ τοῦ Καίσαρος ἔργα , ταῦτα δὲ ἐγίνετο Κωνσταντίου βασιλέως βασιλεύοντος · ὥσπερ οὖν ἐν τοῖς κατὰ Κωνστάντιον ἀμφοτέρων μεμνημένη τὰ τοῦ προκειμένου Κωνσταντίου μᾶλλον εἷλκεν καὶ παρῆγεν εἰς τὸν λόγον , οὕτως ἐπειδὴ τὸν λόγον ἐκ τῆς γενέσεως εἰς Ἰουλιανὸν ἐλθόντα τὸν Καίσαρα νῦν ἀναγράφει , ἐπιμνήσεται πάλιν , ἐς ὅσον ἂν ἐγχωρῇ αὖ , τῶν κατὰ τοὺς παραπίπτοντας καιροὺς εἰς τὸν Καίσαρα Κωνσταντίῳ συντεθειμένων τε καὶ μεμηχανημένων . 2 . Ὁ μὲν γὰρ Ῥωμαῖος Μάριος τὸν ἀντίπαλον Σύλλαν διπλοῦν θηρίον ἀποκαλῶν , ἀλώπεκα καὶ λέοντα , μᾶλλον ἔφασκε φοβεῖσθαι τὴν ἀλώπεκα · Κωνσταντίῳ δὲ λέων μὲν οὐδεὶς παρῆν , πολλαὶ δὲ ἀλώπεκες κύκλῳ περιτρέχουσαι διεθορύβουν τὸν Καίσαρα . 3 . Πᾶσα δ’ ἡ βία τὴν γραφὴν κατὰ μικρὰ καὶ ἐπὶ Κωνστάντιον φέρεσθαι , καὶ τῶν ὑπ’ ἐκείνου πραττομένων ἕκαστον ἀναγαγεῖν ἐπὶ καιροὺς καθ’ οὓς ἐγίνετο καὶ συνέπιπτεν . 4 . Τότε δὴ ὁ Κωνστάντιος ἐφ’ οἷς ( χαίρειν supp . N . ) ἔδει δυσφορῶν , καὶ ὃ ἔπραττεν Ἰουλιανὸς ἔλεγχον τῆς ἰδίας βασιλείας ὑπολαμβάνων , τάς τε δηλουμένας ἐπινικίους ἑορτὰς εἰς πένθος καὶ συμφορὰν μετέβαλλε , καὶ διοιστρούμενος ὑπὸ φθόνου καὶ λύπης πρὸς τὸν ἐμφύλιον ἐξώγκωτο πόλεμον . 5 . Ἔοικε μὲν οὖν καὶ ἄλλως ὁ χρόνος ἐν ταῖς μακραῖς περιόδοις καὶ κινήσεσι πολλάκις ἐπὶ τοιαῦτα καταφέρεσθαι συμπτώματα , καθάπερ οἱ τῷ Δαρείῳ συστάντες ἐπὶ τοὺς μάγους ἦσαν ἑπτὰ , καὶ οἱ πολλοῖς ὕστερον χρόνοις Ἀρσάκῃ κατὰ Μακεδόνων συνεγερθέντες ἴσοι τὸν ἀριθμὸν ἔτυχον . 6 . Συνορῶσι δὲ , ὅτι θερμότητος μὲν δεῖται καὶ ὁρμῆς τὸ ἀσφαλές · τὸ γὰρ τῆς ἀνάγκης παρὰ πόδας ἑστὸς , σκῆψιν ἥκιστα ἐκδεχόμενον , προσχρότερον ( προχειρότερον conj . Bekk . ) ἀπαιτεῖ τὸν κίνδυνον . 7 . Ὅτι περὶ τῆς στρατείας τῆς κατὰ Ναρδινῶν ( Ἀλεμανῶν ? B . ) πολυτρόπου γενομένης ἐκτίθησι μὲν αὐτὸς Ἰουλιανὸς , ἄλλα δὲ ἀλλαχοῦ καὶ πρὸς πολλοὺς ἀναφράζων ἐν ἐπιστολαῖς . Πρός τινα γοῦν Κυλλήνιον καὶ ταῦτα ἐξηγούμενον τὰ μὲν ἐπιτιμῶν ὡς διαμαρτάνοντα τῆς ἀληθείας φαίνεται , καὶ παρεκτίθησί γε τὰ πραχθέντα ὅπως γέγονε · φάσκων δὲ μὴ δεῖσθαί που τά τε ἔργα λέγοντος ( οὐδὲ γὰρ Παλαμήδην Ὁμήρου προσδεηθῆναί φησιν εἰς δόξαν ) , καὶ τὰς ἀλλοτρίας συγγραφὰς τῶν ἰδίων ἔργων ὑπὸ μεγαλοψυχίας παραιτούμενος , αὐτὸς ὅμως διὰ μέγεθος τῶν πεπραγμένων πρὸς τὸ λέγειν αὐτὰ κατασειόμενος , οὐδὲ συγγραφὴν ἁπλῆν , ἀλλ’ ἔπαινον κέκρικέν ( ἱστορικόν ? N . ἀκριβῆ ? ) τινα καὶ λαμπρὸν ἑαυτοῦ διέξεισιν αὐτοκέλευστος , καὶ πρὸς πολλοὺς αὐτὰ διὰ τῶν ἐπιστολῶν ὑμνῶν .
Lemmas: ὅτι2 φημί ὁ Εὐνάπιος περί Ἰουλιανός · ἐνταῦθα δέ γίγνομαι μιμνήσκω προσήκω , ὡς νῦν ὁ γραφή περιέχω ὁ ὁ Καῖσαρ ἔργον , οὗτος δέ γίγνομαι Κωνστάντιος βασιλεύς βασιλεύω · ὥσπερ οὖν ἐν ὁ κατά Κωνστάντιος ἀμφότερος μιμνήσκω ὁ ὁ πρόκειμαι Κωνστάντιος μᾶλλον ἕλκω καί παράγω εἰς ὁ λόγος , οὕτως ἐπεί ὁ λόγος ἐκ ὁ γένεσις εἰς Ἰουλιανός ἔρχομαι ὁ Καῖσαρ νῦν ἀναγράφω , ἐπιμιμνήσκω πάλιν , εἰς ὅσος εἄν ἐγχωρέω αὖος , ὁ κατά ὁ παραπίπτω καιρός εἰς ὁ Καῖσαρ Κωνστάντιος συντίθημι τε καί μηχανάομαι . 2 . ὁ μέν γάρ Ῥωμαῖος Μάρις ὁ ἀντίπαλος Σύλλας διπλόος θηρίον ἀποκαλέω , ἀλώπηξ καί λέων , μᾶλλον φάσκω φοβέω ὁ ἀλώπηξ · Κωνστάντιος δέ λέων μέν οὐδείς πάρειμι , πολύς δέ ἀλώπηξ κύκλος περιτρέχω διεθορυβους ὁ Καῖσαρ . 3 . πᾶσα δέ ὁ βία ὁ γραφή κατά μικρός καί ἐπί Κωνστάντιος φέρω , καί ὁ ὑπό ἐκεῖνος πράσσω ἕκαστος ἀνάγω ἐπί καιρός κατά ὅς γίγνομαι καί συμπίπτω . 4 . τότε δή ὁ Κωνστάντιος ἐπί ὅς ( χαίρω supp . N . ) ἐσθίω δυσφορέω , καί ὅς πράσσω Ἰουλιανός ἔλεγχος ὁ ἴδιος βασίλεια ὑπολαμβάνω , ὁ τε δηλέομαι ἐπινίκιος ἑορτή εἰς πένθος καί συμφορά μεταβάλλω , καί διοιστρέω ὑπό φθόνος καί λύπη πρός ὁ ἐμφύλιος ἐξογκόω πόλεμος . 5 . ἔοικα μέν οὖν καί ἄλλως ὁ χρόνος ἐν ὁ μακρός περίοδος καί κίνησις πολλάκις ἐπί τοιοῦτος καταφέρω σύμπτωμα , καθάπερ ὁ ὁ Δαρεῖος συνίστημι ἐπί ὁ μάγος εἰμί ἑπτά , καί ὁ πολύς ὕστερος χρόνος Ἀρσάκης κατά Μακεδών συνεγείρω ἴσος ὁ ἀριθμός τυγχάνω . 6 . συνοράω δέ , ὅτι θερμότης μέν δήω καί ὁρμή ὁ ἀσφαλής · ὁ γάρ ὁ ἀνάγκη παρά πούς ἵστημι , σκῆψις ἥκιστος ἐκδέχομαι , προσχροτερος ( πρόχειρος conj . Bekk . ) ἀπαιτέω ὁ κίνδυνος . 7 . ὅτι2 περί ὁ στρατεία ὁ κατά νάρδινος ( Ἀλεμάνα ? B . ) πολύτροπος γίγνομαι ἐκτίθημι μέν αὐτός Ἰουλιανός , ἄλλος δέ ἀλλαχοῦ καί πρός πολύς ἀναφράζω ἐν ἐπιστολή . πρός τις γοῦν Κυλλήνη καί οὗτος ἐξηγέομαι ὁ μέν ἐπιτιμάω ὡς διαμαρτάνω ὁ ἀλήθεια φαίνω , καί παρεκτίθημι γε ὁ πράσσω ὅπως γίγνομαι · φάσκω δέ μή δέομαι ποῦ ὁ τε ἔργον λέγω ( οὐδέ γάρ Παλαμήδης Ὅμηρος προσδέω φημί εἰς δόξα ) , καί ὁ ἀλλότριος συγγραφή ὁ ἴδιος ἔργον ὑπό μεγαλοψυχία παραιτέομαι , αὐτός ὅμως διά μέγεθος ὁ πράσσω πρός ὁ λέγω αὐτός κατασείω , οὐδέ συγγραφή ἁπλόος , ἀλλά ἔπαινος κρίνω ( ἱστορικός ? N . ἀκριβής ? ) τις καί λαμπρός ἑαυτοῦ διεξέρχομαι αὐτοκέλευστος , καί πρός πολύς αὐτός διά ὁ ἐπιστολή ὑμνέω .