ephorus.fragmenta 1.119
Αἰτίαι μὲν οὖν τοῦ Πελοποννησιακοῦ πολέμου τοιαῦταί τινες ὑπῆρξαν , ὡς Ἔφορος ἀνέγραψε . Ἀθηναῖοι τῆς κατὰ θάλατταν ἡγεμονίας ἀντεχόμενοι , τὰ ἐν Δήλῳ κοινῇ συνηγμένα χρήματα , τάλαντα σχεδὸν ὀκτακισχίλια , μετήνεγκαν εἰς τὰς Ἀθήνας , καὶ παρέδωκαν φυλάττειν Περικλεῖ . Οὗτος δ’ ᾖν εὐγενείᾳ καὶ δόξῃ καὶ λόγου δεινότητι πολὺ προέχων τῶν πολιτῶν . Μετὰ δέ τινα χρόνον ἀνηλωκὼς ἀπ’ αὐτῶν ἰδίᾳ πλῆθος ἱκανὸν χρημάτων , καὶ λόγον ἀπαιτούμενος , εἰς ἀῤῥωστίαν ἐνέπεσεν , οὐ δυνάμενος τῶν πεπιστευμένων ἀποδοῦναι τὸν ἀπολογισμόν . Ἀδημονοῦντος δ’ αὐτοῦ περὶ τούτων , Ἀλκιβιάδης ὁ ἀδελφιδοῦς ὀρφανὸς ὢν , τρεφόμενος παρ’ αὐτῷ , παῖς ὢν τὴν ἡλικίαν , ἀφορμὴν αὐτῷ παρέσχετο τῆς περὶ τῶν χρημάτων ἀπολογίας . Θεωρῶν γὰρ τὸν θεῖον λυπούμενον , ἐπηρώτησε τὴν αἰτίαν τῆς λύπης . Τοῦ δὲ Περικλέους εἰπόντος , ὅτι τὴν περὶ τῶν χρημάτων ἀπολογίαν αἰτούμενος , ζητῶ πῶς ἂν δυναίμην ἀποδοῦναι τὸν περὶ τούτων λόγον τοῖς πολίταις · ὁ Ἀλκιβιάδης ἔφησε , δεῖν αὐτὸν σκοπεῖν μὴ πῶς ἀποδῷ τὸν λόγον , ἀλλὰ πῶς μὴ ἀποδῷ . Διόπερ Περικλῆς ἀποδεξάμενος τὴν τοῦ παιδὸς ἀπόφασιν , ἐζήτει δι’ οὗ τρόπου τοὺς Ἀθηναίους δύναιτ’ ἂν ἐμβαλεῖν εἰς μέγαν πόλεμον . Οὔτω γὰρ μάλιστα ὑπελάμβανε , διὰ τὴν ταραχὴν καὶ τοὺς τῆς πόλεως περισπασμοὺς καὶ φόδους , ἐκφεύξεσθαι τὸν ἀκριβῆ λόγον τῶν χρημάτων . Πρὸς δὲ ταύτην τὴν ἀφορμὴν συνέβαινεν αὐτῷ καὶ ταὐτόματον , διὰ τοιαύτας αἰτίας . Τὸ τῆς Ἀθηνᾶς ἄγαλμα Φειδίας μὲν κατεσκεύαξε , Περικλῆς δὲ ὁ Ξανθίππου καθεσταμένος ἦν ἐπιμελητής . Τῶν δὲ συνεργασαμένων τῷ Φειδίᾳ τινὲς διενεχθέντες ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν τοῦ Περικλέους , ἐκάθισαν ἐπὶ τὸν τῶν θεῶν βωμόν . Διὰ τὸ παράδοξον δὲ προσκαλούμενοι , ἔφασαν ὅτι πολλὰ τῶν ἱερῶν χρημάτων ἔχοντα Φειδίαν δείξειν , ἐπισταμένου καὶ συνεργοῦντος τοῦ ἐπιμελητοῦ Περικλέους . Διόπερ ἐκκλησίας συνελθούσης περὶ τούτων , οἱ μὲν ἐχθροὶ τοῦ Περικλέους ἔπεισαν τὸν δῆμον συλλαβεῖν τὸν Φειδίαν , καὶ αὐτοῦ τοῦ Περικλέους κατηγόρουν ἱεροσυλίαν . Πρὸς δὲ τούτοις Ἀναξαγόραν τὸν σοφιστὴν , διδάσκαλον ὄντα Περικλέους , ὡς ἀσεβοῦντα εἰς τοὺς θεοὺς ἐσυκοφάντουν . Συνέπλεκον δ’ ἐν ταῖς κατηγορίαις καὶ διαβολαῖς τὸν Περικλέα , διὰ τὸν φθόνον , σπεύδοντες διαβαλεῖν τὴν τἀνδρὸς ὑπεροχήν τε καὶ δόξαν . Ὁ δὲ Περικλῆς , εἰδὼς τὸν δῆμον ἐν μὲν τοῖς πολεμικοῖς ἔργοις θαυμάζοντα τοὺς ἀγαθοὺς ἄνδρας διὰ τὰς κατεπειγούσας χρείας , κατὰ δὲ τὴν εἰρήνην τοὺς αὐτοὺς συκοφαντοῦντα διὰ τὴν σχολὴν καὶ φθόνον , ἔκρινε συμφέρειν αὑτῷ τὴν πόλιν ἐμβαλεῖν εἰς μέγαν πόλεμον , ὅπως χρείαν ἔχουσα τῆς Περικλέους ἀρετῆς καὶ στρατηγίας , μὴ προσδέχηται τὰς κατ’ αὐτοῦ διαβολὰς , μηδὲ ἔχῃ σχολὴν καὶ χρόνον ἐξετάζειν ἀκριβῶς τὸν περὶ τῶν χρημάτων λόγον . Ὄντος δὲ Ψηφίσματος παρὰ τοῖς Ἀθηναίοις Μεγαρέας εἴργεσθαι τῆς τε ἀγορᾶς καὶ τῶν λιμένων , οἱ Μεγαρεῖς κατέφυγον ἐπὶ τοὺς Σπαρτιάτας . Οἱ δὲ Δακεδαιμόνιοι πεισθέντες τοῖς Μεγαρεῦσιν , ἀπέστειλαν πρέσβεις ἐκ τοῦ προφανεστάτου ἀπὸ τῆς τοῦ κοινοῦ συνεδρίου γνώμης , προστάττοντες τοῖς Ἀθηναίοις ἀνελεῖν τὸ κατὰ τῶν Μεγαρέων ψήφισμα · μὴ πειθομένων δὲ αὐτῶν , ἀπειλοῦντες πολεμήσειν αὐτοῖς μετὰ τῶν συμμάχων . Συναχθείσης οὖν περὶ τούτων ἐκκλησίας , ὁ Περικλῆς , δεινότητι λόγου πολὺ διαφέρων ἁπάντων τῶν πολιτῶν , ἔπεισε τοὺς Ἀθηναίους μὴ ἀναιρεῖν τὸ ψήφισμα , λέγων ἀρχὴν δουλείας εἶναι τὸ πείθεσθαι παρὰ τὸ συμφέρον τοῖς Λακεδαιμονίων προστάγμασι . Συνεβούλευεν οὖν τὰ ἀπὸ τῆς χώρας κατακομίζειν εἰς τὴν πόλιν , καὶ θαλαττοκρατοῦντας διαπολεμεῖν τοῖς Σπαρτιάταις . Περὶ δὲ τοῦ πολέμου πεφροντισμένως ἀπολογησάμενος , ἐξηφιθμήσατο μὲν τὸ πλῆθος τῶν συμμάχων τῇ πόλει , καὶ τὴν ὑπεροχὴν τῆς ναυτικῆς δυνάμεως , πρὸς δὲ τούτοις τὸ πλῆθος τῶν μετακεκομισμένων ἐκ Δήλου χρημάτων εἰς τὰς Ἀθήνας , ἃ συνέβαινεν ἐκ τῶν φόρων ταῖς πόλεσι κοινῇ συνηθροῖσθαι . Κοινῶν δ’ ὄντων τῶν μυρίων ταλάντων , ἀπανήλωτο πρὸς τὴν κατασκευὴν τῶν Προπυλαίων καὶ τὴν Ποτιδαίας πολιορκίαν τετρακισχίλια τάλαντα · καὶ καθ’ ἕκαστον ἐνιαυτὸν ἐκ τοῦ φόρου τῶν συμμάχων ἀνεφέρετο τάλαντα τετρακόσια ἑξήκοντα . Χωρὶς δὲ τούτων τά τε πομπεῖα σκεύη , καὶ τὰ Μηδικὰ σκῦλα πεντακοσίων ἄξια ταλάντων ἀπεφήνατο · ἔν τε τοῖς ἔργοις ἀπεδείκνυεν , ἀναθημάτων τε πλῆθος , καὶ τὸ τῆς Ἀθηνᾶς ἄγαλμα ἔχειν χρυσίου πεντήκοντα τάλαντα , ὡς περιαιρετῆς οὔσης τῆς περὶ τὸν κόσμον κατασκευῆς · καὶ ταῦτα , ἀναγκαία εἰ καταλάβοι χρεία , χρησαμένους παρὰ τὴν θεὸν πάλιν ἀποκαταστήσειν ἐν εἰρήνῃ . Τούς τε τῶν πολιτῶν βίους , διὰ τὴν πολυχρόνιον εἰρήνην , πολλὴν ἐπίδοσιν εἰληφέναι πρὸς εὐδαιμονίαν . Χωρὶς δὲ τῶν χρημάτων τούτων στρατιώτας ὑπεδείκνυθεν ὑπάρχειν τῇ πόλει , χωρὶς συμμάχων , καὶ τῶν ἐν τοῖς φρουρίοις ὄντων , ὁπλίτας μὲν μυρίους καὶ δισχιλίους , τοὺς δ’ εν τοῖς φρουρίοις ὄντας · καὶ τοὺς μετοίκους ὑπάρχειν πλείους τῶν μυρίων ἑπτακισχιλίων · τριήρεις τε τὰς παρούσας τριακοσίας . Τοὺς δὲ Λακεδαιμονίους χρημάτων τε σπανίζειν ἀπεδείκνυε , καὶ ταῖς ναυτικαῖς δυνάμεσι πολὺ λείπεσθαι τῶν Αθηναίων . Ταῦτα διελθὼν , καὶ παρορμήσας τοὺς πολίτας εἰς τὸν πόλεμον , ἔπεισε τὸν δῆμον μὴ προσέχειν τοῖς Λακεδαιμονίοις . Ταῦτα δὲ ῥᾳδίως συνετέλεσε διὰ τὴν δεινότητα τοῦ λόγου , δι’ ἢν αἰτίαν ὠνομάσθη Ὀλύμπιος .
Lemmas: αἰτία μέν οὖν ὁ Πελοποννησιακός πόλεμος τοιοῦτος τις ὑπάρχω , ὡς Ἔφορος ἀναγράφω . Ἀθηναῖος ὁ κατά θάλασσα ἡγεμονία ἀντέχω , ὁ ἐν Δῆλος κοινός συνάγω χρῆμα , τάλαντον σχεδόν ὀκτακισχίλιοι , μεταφέρω εἰς ὁ Ἀθῆναι , καί παραδίδωμι φυλάσσω Περικλῆς . οὗτος δέ εἶμι εὐγένεια καί δόξα καί λόγος δεινότης πολύς προέχω ὁ πολίτης . μετά δέ τις χρόνος ἀναλίσκω ἀπό αὐτός ἴδιος πλῆθος ἱκανός χρῆμα , καί λόγος ἀπαιτέω , εἰς ἀρρωστία ἐμπίπτω , οὖον δύναμαι ὁ πιστεύω ἀποδίδωμι ὁ ἀπολογισμός . ἀδημονέω δέ αὐτός περί οὗτος , Ἀλκιβιάδης ὁ ἀδελφιδέος ὀρφανός εἰμί , τρέφω παρά αὐτός , παῖς εἰμί ὁ ἡλικία , ἀφορμή αὐτός παρέχω ὁ περί ὁ χρῆμα ἀπολογία . θεωρός γάρ ὁ θέω λυπέω , ἐπερωτάω ὁ αἴτιος ὁ λύπη . ὁ δέ Περικλῆς εἶπον , ὅτι ὁ περί ὁ χρῆμα ἀπολογία αἰτέω , ζητέω πῶς εἄν δύναμαι ἀποδίδωμι ὁ περί οὗτος λόγος ὁ πολίτης · ὁ Ἀλκιβιάδης φημί , δήω αὐτός σκοπέω μή πῶς πωλέω ὁ λόγος , ἀλλά πῶς μή πωλέω . διόπερ Περικλῆς ἀποδείκνυμι ὁ ὁ παῖς ἀπόφασις , ζητέω διά ὅς τρόπος ὁ Ἀθηναῖος δύο εἄν ἐμβάλλω εἰς μέγας πόλεμος . οὐτάω γάρ μάλιστα ὑπολαμβάνω , διά ὁ ταραχή καί ὁ ὁ πόλις περισπασμός καί φόδος , ἐκφεύγω ὁ ἀκριβής λόγος ὁ χρῆμα . πρός δέ οὗτος ὁ ἀφορμή συμβαίνω αὐτός καί αὐτόματον , διά τοιοῦτος αἴτιος . ὁ ὁ Ἀθηνᾶ ἄγαλμα Φειδίας μέν κατασκευάζω , Περικλῆς δέ ὁ Ξάνθιππος καθίστημι εἰμί ἐπιμελητής . ὁ δέ συνεργάζομαι ὁ Φειδίας τις διαφέρω ὑπό ὁ ἐχθρός ὁ Περικλῆς , καθίζω ἐπί ὁ ὁ θεός βωμός . Ζεύς ὁ παράδοξος δέ προσκαλέω , φημί ὅτι πολύς ὁ ἱερός χρῆμα ἔχω Φειδίας δείκνυμι , ἐφίστημι καί συνεργέω ὁ ἐπιμελητής Περικλῆς . διόπερ ἐκκλησία συνέρχομαι περί οὗτος , ὁ μέν ἐχθρός ὁ Περικλῆς πείθω ὁ δῆμος συλλαμβάνω ὁ Φειδίας , καί αὐτός ὁ Περικλῆς κατηγορέω ἱεροσυλία . πρός δέ οὗτος Ἀναξαγόρας ὁ σοφιστής , διδάσκαλος εἰμί Περικλῆς , ὡς ἀσεβέω εἰς ὁ θεός συκοφαντέω . συμπλέκω δέ ἐν ὁ κατηγορία καί διαβολή ὁ Περικλῆς , διά ὁ φθόνος , σπεύδω διαβάλλω ὁ ἀνήρ ὑπεροχή τε καί δόξα . ὁ δέ Περικλῆς , εἰδοί ὁ δῆμος ἐν μέν ὁ πολεμικός ἔργον θαυμάζω ὁ ἀγαθός ἀνήρ διά ὁ κατεπείγω χρεία , κατά δέ ὁ εἰρήνη ὁ αὐτός συκοφαντέω διά ὁ σχολή καί φθόνος , κρίνω συμφέρω ἑαυτοῦ ὁ πόλις ἐμβάλλω εἰς μέγας πόλεμος , ὅπως χρεία ἔχω ὁ Περικλῆς ἀρετή καί στρατηγία , μή προσδέχομαι ὁ κατά αὐτός διαβολή , μηδέ ἔχω σχολή καί χρόνος ἐξετάζω ἀκριβῶς ὁ περί ὁ χρῆμα λόγος . εἰμί δέ ψήφισμα παρά ὁ Ἀθηναῖος Μεγαρεύς εἴργω ὁ τε ἀγορά καί ὁ λιμήν , ὁ Μεγαρεύς καταφεύγω ἐπί ὁ Σπαρτιάτης . ὁ δέ Δακεδαιμόνιοι πείθω ὁ Μεγαρεύς , ἀποστέλλω πρέσβυς ἐκ ὁ προφανής ἀπό ὁ ὁ κοινός συνέδριον γνώμη , προστάσσω ὁ Ἀθηναῖος ἀναιρέω ὁ κατά ὁ Μεγαρεύς ψήφισμα · μή πείθω δέ αὐτός , ἀπειλέω πολεμέω αὐτός μετά ὁ σύμμαχος . συνάγω οὖν περί οὗτος ἐκκλησία , ὁ Περικλῆς , δεινότης λόγος πολύς διαφέρω ἅπας ὁ πολίτης , πείθω ὁ Ἀθηναῖος μή ἀναιρέω ὁ ψήφισμα , λέγω ἀρχή δουλεία εἰμί ὁ πείθω παρά ὁ συμφέρω ὁ Λακεδαιμόνιος πρόσταγμα . συμβουλεύω οὖν ὁ ἀπό ὁ χώρα κατακομίζω εἰς ὁ πόλις , καί θαλασσοκρατέω διαπολεμέω ὁ Σπαρτιάτης . περι δέ ὁ πόλεμος φροντίζω ἀπολογέομαι , ἐξηφιθμήσατο μέν ὁ πλῆθος ὁ σύμμαχος ὁ πόλις , καί ὁ ὑπεροχή ὁ ναυτικός δύναμις , πρός δέ οὗτος ὁ πλῆθος ὁ μετακομίζω ἐκ Δῆλος χρῆμα εἰς ὁ Ἀθῆναι , ὁ συμβαίνω ἐκ ὁ φόρος ὁ πόλις κοινός συναθροίζω . Κοινός δέ εἰμί ὁ μυρίος τάλαντον , ἀπαναλίσκω πρός ὁ κατασκευή ὁ προπύλαιος καί ὁ Ποτίδαια πολιορκία τετρακισχίλιοι τάλαντον · καί κατά ἕκαστος ἐνιαυτός ἐκ ὁ φόρος ὁ σύμμαχος ἀναφέρω τάλαντον τετρακόσιοι ἑξήκοντα . Χωρὶς δέ οὗτος ὁ τε πομπεῖον σκεῦος , καί ὁ Μηδικός σκῦλα πεντακόσιοι ἄξιος τάλαντον ἀποφαίνω · ἐν τε ὁ ἔργον ἀποδείκνυμι , ἀνάθημα τε πλῆθος , καί ὁ ὁ Ἀθηνᾶ ἄγαλμα ἔχω χρυσίον πεντήκοντα τάλαντον , ὡς περιαιρετός εἰμί ὁ περί ὁ κόσμος κατασκευή · καί οὗτος , ἀναγκαῖος εἰμί καταλαμβάνω χρεία , χράω παρά ὁ θεός πάλιν ἀποκαθίστημι ἐν εἰρήνη . ὁ τε ὁ πολίτης βίος , διά ὁ πολυχρόνιος εἰρήνη , πολύς ἐπίδοσις λαμβάνω πρός εὐδαιμονία . Χωρὶς δέ ὁ χρῆμα οὗτος στρατιώτης ὑποδείκνυμι ὑπάρχω ὁ πόλις , Χωρὶς σύμμαχος , καί ὁ ἐν ὁ φρούριον εἰμί , ὁπλίτης μέν μυρίος καί δισχίλιοι , ὁ δέ εν ὁ φρούριον εἰμί · καί ὁ μέτοικος ὑπάρχω πλείων ὁ μυρίος ἑπτακισχίλιοι · τριήρης τε ὁ πάρειμι τριακόσιοι . ὁ δέ Λακεδαιμόνιος χρῆμα τε σπανίζω ἀποδείκνυμι , καί ὁ ναυτικός δύναμις πολύς λείπω ὁ Ἀθήναιον . οὗτος διέρχομαι , καί παρορμάω ὁ πολίτης εἰς ὁ πόλεμος , πείθω ὁ δῆμος μή προσέχω ὁ Λακεδαιμόνιος . οὗτος δέ ῥᾳδίως συντελέω διά ὁ δεινότης ὁ λόγος , διά εἄν αἴτιος ὀνομάζω Ὀλύμπιος .