elias.in-porphyrii-isagogen 1
Πρᾶξις ά . ἐπειδὴ πάντα τοῦ ἀγαθοῦ ἐφίεται καὶ κοινὸς πάντων ὅρμος ἐστὶ τὸ ἀγαθόν ( ἀγαθὸν γὰρ εἴρηται διὰ τὸ ἄγαν θέειν ἐπ’ αὐτὸ πάντα · τὸ δὲ ἀγαθὸν ἐπίτασιν δηλοῖ , ὅθεν καὶ γραμματικῶν παῖδες παραγγέλλουσι μὴ λέγειν ἀγαθώτερον καὶ ἀγαθώτατον διὰ τὸ μὴ ἐν μιᾷ λέξει δύο εἶναι ἐπιτατικώτερα , ἀλλὰ λέγειν μᾶλλον ἀγαθόν , δύο γὰρ λέξεις ἐνταῦθά εἰσι , καὶ μάλιστα ἀγαθόν , ὅπερ ἐπιτατικώτερον καὶ τοῦ μᾶλλόν ἐστι ) , τούτου χάριν τοῦ εἶναι μὲν καταφρονοῦμεν πολλάκις , τοὐ δὲ ἀγαθοῦ οὐ καταφρονοῦμεν καὶ αὐτοὶ γὰρ οἱ τὰ κακὰ διαπραττόμενοι οὐχ ᾗ κακὰ διαπράττονται , ἀλλ’ ᾗ ἀγαθά · ὁ γοῦν ἰατρὸς ἑλκοῖ τὸ σῶμα φλεβοτομῶν , οὐχ ἑλκῶσαι προθέμενος ἀλλ’ ὑγιάσαι βουλόμενος , καὶ ὁ φονεὺς ἐγχειρεῖ τῷ φόνῳ οὐχ ὡς φόνου ὀρεγόμενος ἀλλὰ διὰ τὸ προσγινόμενον αὐτῷ ἐξ αὐτοῦ κέρδος , ὅπερ ἐκεῖνος ἀγαθὸν νομίζει . πάντα | οὖν τοῦ ἀγαθοῦ ἐφίεται , ἀλλ’ ἢ τοῦ ὄντως ἀγαθοῦ ἢ τοῦ νομιζομένου , οὐ πάντως δὲ ἀγαθοῦ . Εἰ οὖν πάντα τοῦ ἀγαθοῦ ἐφίεται , ὃ ἂν δειχθῇ μᾶλλον ἀγαθόν , τούτου μᾶλλον ἐφίεται · ὡς γὰρ τὸ μᾶλλον θερμὸν μᾶλλον θερμαίνει καὶ τὸ μᾶλλον ψυχρὸν μᾶλλον ψύχει , οὕτω καὶ τοῦ μᾶλλον ἀγαθοῦ μᾶλλον πάντα ἐφίεται . καὶ ἡμεῖς οὖν διάπυροι καὶ ἐκμανεῖς ἐρασταὶ φιλοσοφίας γινόμεθα , εἰ τὸ παραγινόμενον ἡμῖν ἐξ αὐτῆς ἀγαθὸν γνῶμεν ὁποῖόν ἐστι · μέγα γὰρ τὸ ἀγαθὸν τῆς φιλοσοφίας καὶ τοιοῦτον ὁποῖον ἐδήλωσεν ὁ Πλάτων περὶ αὐτοῦ εἰπὼν ὅτι τοιοῦτον ἀγαθὸν εἰς ἀνθρώπους οὐδὲ ἦλθεν οὐδὲ ἥξει ποτὲ δωρηθὲν ἐκ θεοῦ.᾿ ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ ἀγαθὸν τῆς γνῶναι οὐ δυνατὸν τῆς φύσεως αὐτῆς ἀγνοουμένης , οει τὴν φύσιν αὐτῆς εἰπεῖν ὁποία τυγχάνει · τῆς γὰρ διαφόρου φύσεως διάφορον καὶ τὸ ἀγαθόν . οὕτω γοῦν ἵππου ἀγαθὸν τὸ ἴτην εἶναι καὶ πορευτικὸν τοῖς ποσίν , ἀνθρώπου δὲ ἀγαθὸν τὸ ἀναθρεῖν ἃ ὄπωπεν · μόνος γὰρ τῶν ζῴων ἄνθρωπος ἀναμιμνήσκεται τῶν ἀλόγων μνήμην ἐχόντων μόνον , ὡς δηλοῖ ὁ κύων τοῦ ’Oδυσσέως ὁ Ἀργὸς φυλάξας τὴν μνήμην εἰς εἴκοσιν ἔτη . οὐ ταὐτὸν δὲ μνήμη καὶ ἀνάμνησις · μνήμη μὲν γάρ ἐστι μονὴ νοῦ , ἀνάμνησις δὲ ἀπολομένης μνήμης ἀνανέωσις . καὶ ἡμεῖς μὲν οὕτως . ὁ δὲ φιλόσοφος Πρόκλος βούλεται ἐν τοῖς εἰς Φαίδωνα ὑπομνήμασιν ἔχειν καὶ τὰ ἄλογα ἀνάμνησιν · ὑπερβαίνει γάρ , φησί , τὴν ἐκείνων ζωὴν τὸ ἀμετάπτωτον τῆς γνώσεως · τὸ γὰρ διὰ παντὸς μεμνῆσθαι αὐτὰ καὶ μὴ ἐπιλανθάνεσθαι ὑπὲρ τὴν ἐκείνων φύσιν ἐστί · τοῖς γὰρ ἀνθρώποις κρείττοσιν οὖσιν οὐχ ὑπάρχει τοῦτο . ἐπιλανθάνεται δὲ καὶ τὰ ἄλογα · δεινοῖς γάρ ποτε περιπεσόντα αὖθις τοῖς αὐτοῖς περιπίπτει καὶ τὰ πρότερον σαίνοντα μετὰ χρόνον ὑλακτεῖ καὶ ἀγριαίνει πρὸς τούς ποτε συνήθεις . ὅθεν δῆλον ὅτι ἐπιλανθάνεται καὶ ἀναμιμνήσκεται . ὅτι δὲ ἔχει ἀνάμνησιν , δῆλον κἀντεῦθεν ἐκ τοῦ μὴ ὁμοίως εἰς συνήθειαν ἄγεσθαι τῷ προοραθέντι καὶ τῷ πάντῃ ξένῳ · θᾶττον γὰρ ἐν συνηθείᾳ γίνεται τοῦ προοραθέντος , ὡς φυλάξας δῆλον ὅτι τύπον τινὰ καὶ δι’ αὐτοῦ λαβὼν ἀφορμὴν ἀναμνήσεως . πλὴν εἰ καὶ ἐπὶ ἀμφοτέρων ἐστὶν ἀνάμνησις , ἀλλ’ οὖν διαφορά τίς ἐστιν · ἐπὶ μὲν γὰρ ἀνθρώπου σὺν τῇ ἀναμνήσει ἐστὶ καὶ τὸ συναισθάνεσθαι αὐτοὺς τῆς ἀναμνήσεως , ἐπὶ δὲ τῶν ἀλόγων οὐκ ἔστι τοῦτο · οὐδὲ γὰρ συναισθ·άνεται ἐκεῖνα | ὅτι ἀνεμνήσθη · ὥσπερ γὰρ ἡ ὄψις ὁρᾷ μέν , οὐκ οἶδεν δὲ ὅτι ὁρᾷ , οὕτως καὶ ἐπ’ ἐκείνων ἐστίν . ἔδειξεν οὖν ὁ λόγος ὅτι τῆς διαφόρου φύσεως καὶ τὸ ἀγαθὸν διάφορον . διὰ τοῦτο οὖν χρὴ καὶ τῆς φιλοσοφίας τὴν φύσιν εἰδέναι . ἀλλ’ ἐπειδὴ ταύτην χωρὶς ὁρισμοῦ γνῶναι ἀδύνατον ( οἱ γὰρ ὁρισμοὶ ἀνᾶτοụαὶ καὶ ἀναπτύξεις εἰσὶ τῶν φύσεων ) , δεῖ ἐκ τοῦ ὁρισμοῦ ἄρξασθαι · εἰς τοιαύτην γὰρ ἀνάγκην κατήντησεν ὁ λόγος . τοῦ δὲ ὁρισμοῦ πρόσρημα τὸ τί ἐστιν · ἐκ τούτου οὖν δεῖ ἄρξασθαι , ὡς ἔδειξεν ὁ λόγος . τίς δὲ ὁ ὁρισμὸς τῆς φιλοσοφίας , ἐν ἑτέρᾳ θεωρίᾳ εὐμενείᾳ τοὐ κρείττοντος παραστήσομεν . Πρᾶξις β΄ . Καὶ κατὰ δευτέραν δὲ αἰτίαν ὀφείλομεν ἀπὸ τοῦ τί ἐστιν ἄρξασθαι , τοῦτ’ ἔστι τοῦ ὁρισμοῦ , παρέντες τὸ εἰ ἔστιν · ἔδει μὲν γάρ ἡμᾶς ἀρχομένους τῆς φοσοφςοίας ἀπὸ τοῦ εἰ ἔστιν ἄρξασθαι , ἑπομένους νόμῳ διαλεκτικῷ τῷ λέγοντι δεῖν ἐπὶ πάσης τέχνης καὶ ἐπιστήμης τέσσαρα προβλήματα ζητεῖν , εἰ ἔστι , τί ἐστιν , ὁποῖόν τί ἐστι καὶ διὰ τί ἐστι . καὶ εἰκότως καὶ τὸ μὲν εἰ ἔστι ζήτημα , ἐπειδὴ πολλὰ μὲν ὀνομάζονται , οὐχ ὑφεστήκασι δέ , οἷον τραγέλαφος , σκινδαψὸς καὶ τὰ τοιαῦτα . ἕτερα δὲ ὀνομάζονται μέν , ἀμφιβαλλ̀οuένην δὲ ἔχουσι τὴν ὕπαρξιν , οἷον ἡ ἄναστρος σφαῖρα καὶ οἱ ἀντίποδες . ἐπὶ τούτων πάντων ζητοῦμεν τὸ εἰ ἔστι . τὸ δὲ τί ἐστι ζητοῦμεν ἐπὶ τῶν ὕπαρξιν ἐχόντων , θελόντων δὲ ἡμῶν γνῶναι τί εἰσιν , οἷον ἄνθρωπος καὶ ἵππος . ἀλλ’ ἐπειδὴ καὶ αὐτοὶ οἱ ἀναιροῦντες αὐτὴν ἄκοντες δεδώκασι τὸ εἶναι αὐτήν ( ἀποδεῖξαι γὰρ βουλόμενοι ὅτι οὐκ ἔστιν εἰσάγουσιν αὐτήν · ἡ γὰρ ἀπόδειξις μέρος φιλοσοφίας ) , τούτου χάριν ἀφέντες τὸ εἰ ἔστιν ἀπὸ τοῦ τί ἐστι τὴν ἀρχὴν ποιησώμεθα , χάριν ἐκείνοις τοῖς ἀναιρεῖν αὐτὴν ἐσπουδακόσιν ὁμολογοῦντες , ὅτι τοῦτο ἐπιτηδεύσαντες μᾶλλον κατάδηλον αὐτὴν πεποιήκασι διὰ τῶν ἀποδείξεων , ἢ καὶ ὥς φησιν Ἀριστοτέλης ἐν · τῷ Προτρεπτικῷ ἐπιγεγραμμένῳ , ἐν ᾧ προτρέπει τοὺς νέους πρὸς φιλοσοφίαν · φησὶ γὰρ οὕτως · ῾εἰ μὲν φιλοσοφητέον , φιλοσοφητέον , καὶ μὴ φιλοσοφητέον , φιλοσοφητέον · πάντως ἄρα φιλοσοφητέον ” . εἰ μὲν γὰρ ἔστι , πάντως ὀφείλομεν φιλοσοφεῖν οὔσης αὐτῆς , | εἰ δὲ μὴ ἔστι , καὶ οὕτως ὀφείλομεν ζητεῖν πῶς οὐκ ἔστιν ἡ φιλοσοφία · ζητοῦντες δὲ φιλοσοφοῦμεν , ἐπειδὴ τὸ ζητεῖν αἰτία τῆς φιλοσοφίας ἐστί . Καὶ κατὰ τρίτην δὲ αἰτίαν δεῖ ἀπὸ τοῦ τί ἐστιν ἄρξασθαι · εἰ γὰρ αἱ προελθοῦσαι ἐκ τῆς φιλοσοφίας ῥητορικὴ καὶ γραμματικὴ καὶ ἰατρικὴ εὐθέως ὁρίζονται ἑαυτὰς καὶ ὑπογράφουσι , πολλῷ μᾶλλον ἡ φιλοσοφία τοῦτο πράξει εὑρέτις οὖσα τούτων καὶ τοῖς ἑαυτῆς χρήσεται εἰς ἑαυτήν · ταύτης γὰρ εὕρημα ἡ ὁριστικὴ καὶ ἡ διαιρετική . Δέδεικται γοῦν διὰ τριῶν αἰτιῶν ὅτι δεῖ ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ ὁρισμοῦ ἄρξασθαι . ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸν ὁρισμὸν τῆς φιλοσοφίας γνῶναι οὐ δυνατὸν τοῦ ἁπλῶς ὁρισμοῦ ἀγνοουμένου , ὥσπερ οὐδὲ γράφειν καλῶς δυνατὸν τὸν αὐτὸ τοῦτο ἁπλῶς γράφειν μὴ ἐπιστάμενον οὐδὲ ἀττικίζειν ἄνευ τοῦ ἁπλῶς διαλέγεσθαι , οὕτως οὐδὲ τὸν τινὰ ὁρισμὸν δυνατὸν γνῶναι τοῦ ἁπλῶς ὁρισμοῦ ἀγνοουμένου . φέρε οὖν τρία τινὰ περὶ ὁρισμοῦ ζητήσωμεν · πρῶτον μὲν τί ἐστιν ὁρισμός , δεύτερον πόθεν εἴρηται ὁρισμός , τρίτον πόθεν λαμβάνεται πᾶς ὁρισμός . καὶ ἀρκτέον ἀπὸ τοῦ πρώτου . ‘Oρισμὸς τοίνυν ἐστὶ λόγος σύντομος τῆς ἑκάστου φύσεως δηλωτικός . ‘λόγος’ δὲ εἴρηται διὰ τὸ ὄνομα , ἐπειδὴ καὶ αὐτὸ δηλοῖ φύσιν ἐὰν γὰρ εἴπω ἄνθρωπον , τῶν λοιπῶν ζῴων χωρίζω ) , ἀλλὰ μία λέξις τὸ ὄνομα , ὁ δὲ ὁρισμὸς σωρεία καὶ συναγωγή ἐστι πλειόνων λέξεων . τὸ δὲ ‘σύντομος’ πρόσκειται διὰ τὰ ἀποτάδην λεγόμενα ῥητορικὰ καὶ ἰατρικὰ ἢ καὶ διὰ τὸ ὄνομα · συντομωτάτη γὰρ ἡ διὰ τῶν ὀνομάτων δήλωσις , σύντομος δὲ καὶ ἡ διὰ τῶν ὁρισμῶν . διὸ καὶ τὸν ὁρισμόν τινές φασιν ὄνομα ἐξηπλωμένον , τὸ δὲ ὄνομα ὁρισμὸν συνεσταλμένον . πρόσκειται δὲ ‘τῆς ἑκάστου φύσεως δηλωτικός’ διὰ τὰς ὑπογραφάς · αἱ γὰρ ὑπογραφαὶ οὐ τὴν ἑκάστου φύσιν δηλοῦσιν ἀλλὰ τὸ συμβαῖνον ἑκάστῳ , οἱ δὲ ὁρισμοὶ τὴν ἑκάστου φύσιν δηλουσι . καὶ εἰκότως , ἐπειδὴ οἱ ὁρισμοὶ ἐκ τῶν κατ’ οὐσίαν λαμβάνονται κατ’ οὐσίαν δὲ ἐκεῖνα λέγω ὧν χωρὶς οὐ δύναται ὑποστῆναι τὸ ὁριζόμενον , οἷον ἄνθρωπός ἐστι ζῷον λογικὸν θνητὸν νοῦ καὶ ἐπιστήμης δεκτικόν · οὐδὲ γὰρ χωρὶς τοῦ ζῴου ἢ λογικοῦ ἢ θνητοῦ ἢ νοῦ καὶ ἐπιστήμης δεκτικοῦ ὑφίσταταί ποτε ὁ ἄνθρωπος ἢ ἐπινοεῖται , καὶ ἑνὸς δὲ τούτων ἀπόντος οὐχ ὑφίσταται ) , αἱ δὲ ὑπογραφαὶ ἐκ τῶν συμβεβηκότων λαμβάνονται , ἃ δύνανται χωρίζεσθαι χωρὶς φθορᾶς τοῦ ὑποκειμένου · οἷον | Σωκράτης ἐστὶν Ἀθηναῖος φαλακρὸς προγάστωρ σιμὸς μέλας · τούτων χωρὶς δύναται ὑποστῆναι ὁ Σωκράτης . εἰκότως οὖν τὸν ὁρισμὸν λέγομεν δηλωτικὸν τῆς φύσεως , ὡς τῶν ὑπογραφῶν οὐ τὴν φύσιν δηλουσῶν ἀλλὰ τὸ συμβαῖνον ἑκάστῳ · ὅθεν καὶ ὑπογραφὴ εἴρηται οἱονεὶ ὑφειμένη γραφὴ οὖσα καὶ σκιαγραφία , ὡς τῶν ὁρισμῶν τῇ τελείᾳ γραφῇ ἀναλογούντων , λέγω δὴ τῇ διὰ τῶν χρωμάτων . ἀποροῦσι δέ τινες ὅτι εἰ τοῦ ὁρισμοῦ ὁρισμὸν εἶπας , εἰπὲ κἀκείνου ὁρισμὸν καὶ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον’ . πρὸς ὅ φαμεν ὅτι ὁ τὸν καθόλου ὁρισμὸν ὁρισάμενος λόγος καὶ ἑαυτὸν συμπεριέλαβεν , ὡς εἴ τις ἄνθρωπος ὁρίσαιτο τὸν καθόλου ἄνθρωπον · ὁ γὰρ τοιοῦτος καὶ ἑαυτὸν συμπεριέλαβε · καὶ ὁ ὁριζόμενος γὰρ ζῷον λογικὸν καὶ ὁ καθόλου ἄνθρωπος . ἐν οἷς τὸ πρῶτον κεφάλαιον . Πρᾶξις γ΄ . Δεύτερον ζητείσθω πόθεν εἴρηται ὁρισμός . ὁρισμὸς τοίνυν εἴρηται ὡς ἐκ μεταφορᾶς τῶν ὁροθεσίων τῆς γῆς · πάλαι γὰρ τοῦ Νείλου ἀνιόντος καὶ φόνοι περὶ τὴν διανομὴν τῆς γῆς . ἐπενόησαν οὗν ὁροθέσιά τινα πρὸς δήλωσιν τῶν τόπων , καὶ ἐπαύσαντο τοῦ πολεμεῖν . διὸ καὶ ἄκαινα μέτρον κέκληται παρ’ αὐτοῖς παρὰ τὴν στέρησιν ἰοῦ φόνου · καίνω γὰρ τὸ φονεύω . οὕτως οὖν καὶ οἱ ἐξηγηταὶ τῶν φύσεων ὁρισμοί , τοῦ δικαίου καὶ τῆς ἀντιστροφῆς στοχαζόμενοι , οὐδὲ ἐλλείπειν θέλουσιν οὐδὲ πλεονάζειν · τότε γὰρ μόνον ἀντιστρσ̓́ᾑͅουσιν , ἀντὶ τοὐ ἰσόστροφοί εἰσι τῷ πράγματι · τὸ γὰρ ἀντί ἐπὶ τοῦ ἴσου λαμβάνεται , ὥσπερ ἀντίθεος καὶ ἀντιάνειρα καὶ τὰ τοιαῦτα . καὶ θαυμαστὸς ὁ τῆς κακίας τῶν ὁρισμῶν τρόπος · εἴ τε γὰρ ἐλλείψωσι τῇ λέξει , τῷ πράγματι πλεονάζουσιν , εἴ τε πλεονάσωσι τῇ λέξει , τῷ πράγματι , τῷ ὁριστῷ φημι , ἐλλείπουσιν · οἷον ὡς ἵνα εἴπω ‘ὁ ἄνθρωπος ζῷον’ , ἰδοὺ τῇ λέξει ἐνέλειπον , ἐπλεόνασα δὲ τῷ πράγματι συμπεριλαβὼν ἀγγέλους καὶ ἄλλα ζῷα . εἰ δὲ πάλιν εἴπω ‘ὁ ἄνθρωπός ἐστι ζῷον λογικὸν θνητὸν νοῦ καὶ ἐπιστήμης δεκτικὸν μηχανικόν’ , ἐπλεόνασα μὲν τῇ λέξει , τῷ δὲ πράγματι ἐνέλιπον , φημὶ τῷ ὁριστῷ , διότι οὐ πᾶς ἄνθρωπος μηχανικός · εἴ τι μὲν γὰρ μηχανικόν , ἄνθρωπος , οὐκ εἴ τι δὲ ἄνθρωπος , μηχανικόν . τότε οὖν ἀντιστρέφουσιν , ὅτε μήτε | ἐλλείπωσι μήτε πλεονάζωσιν . ἐν τὸ δεύτερον κεφάλαιον . Τίρτον κεφάλαιον , ἐν ᾧ ζητητέον πόθεν λαμβάνεται πᾶς ὁρισμός . καὶ λέγομεν ὅτι ἐκ τοῦ ὑποκειμένου ἢ ἐκ τοῦ τέλους ἢ ἐκ τοὐ συναμφοτέτου . καὶ εἰκότως · πᾶσα γὰρ τέχνη καὶ ἐπιστήμη καὶ ὑποκείμενον ἔχει καὶ τέλος , ὑποκείμενον μὲν περὶ ὃ καταγίνεται , τέλος δὲ ὃ προτίθεται ποιῆσαι . τῇ ἰατρικῇ ὑπόκεινται τὰ ἀνθρώπεια σώματα , τέλος δὲ ἔχει τὴν ὑγίειαν , τῇ ῥητορικῇ ὑπόκεινται τὰ ἰδιωτικὰ καὶ πολιτικὰ πράγματα μάτα ( ἰδιωτικὰ δὲ λέγω τοὺς ἐπιτροπικοὺς Δημοσθένους λόγους ἢ ὅταν ἑνί τινι συνηγορῇ , πολιτικὰ δὲ τὰ δημόσια πάντα , ὅταν συμβουλεύῃ τῇ πόλει Φιλίππῳ πολεμῆσαι ) , τέλος δὲ ταύτης τὸ πεῖσαι , τῇ γραμματικῇ ὑπόκεινται πᾶσαι αἱ Ἑλληνίδες φωναί , τέλος δὲ αὐτῆς μηδέποτε ἁμαρτεῖν περὶ αὐτὰς μήτε περὶ μίαν μήτε περὶ πολλάς · ἡ μὲν γὰρ περὶ μίαν ἁμαρτὰς Βαρβαρισμὸς εἴρηται ἡ δὲ περὶ πλείονας σολοικισμός · σολοικισμὸς δὲ εἴρηται ὡς σώου λόγου αἰκισμός . Εἰ οὖν πᾶσα τέχνη καὶ ὑποκείμενον ἔχει καὶ τέλος , εἰκότως οἱ ὁρι - σμοὶ ἢ ἐξ ἑνὸς τῶν δύο ἢ ἐκ τοῦ συναμφοτέρου λαμβάνονται . ἐκ τοῦ ὑπο - κειμένου μέν , ὡς ἵνα εἴπω ‘ἰατρική ἐστι τέχνη περὶ τὰ ἀνθρώπεια σώματα καταγινομένη' , ἐκ τοῦ τέλους δὲ ‘ὑγείας περιποιητική’ , ἐκ δὲ τοῦ συναμφοτέρου ‘τέχνη περὶ τὰ ἀνθρώπεια σώματα καταγινομένη ὑγείας περιποιητική’ . δεῖ δὲ εἰδέναι ὅτι ἐπὶ πασῶν τῶν ἄλλων τεχνῶν καὶ ἐπιστημῶν μόνος ὁ ἐκ τοῦ συναμφοτέρου τέλειος ὁρισμός , ἐπειδὴ τὰ ὑποκείμενα αὐταῖς καὶ ἄλαις ὑπόκεινται τέχναις , οἷον τὰ ἀνθρώπεια σώματα ὑπόκεινται κουρεῖ , παιδοτρίβῃ . ἀλλὰ καὶ τὰ πολιτικὰ ὑπόκεινται καὶ ἄλλαις ὁμοίως . καὶ τὰ τέλη οὐχ ὑπὸ μόνων τῶν εἰρημένων γίνονται , ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τύχης καὶ ὑπὸ ἄλλων τινῶν · τὴν γὰρ ὑγείαν οὐ μόνος ἰατρὸς ποιεῖ,’ ἀλλὰ καὶ ἐκ τύχης γίνεται , ὡς εἴρηται ἐν τῷ Περὶ αἱρέσεων . καὶ γραῦς ἐπᾴδουσα ὑγείαν ποιεῖ καὶ περίαπτον ὁμοίως . καὶ ἡ πειθὼ οὐχ ὑπὸ μόνης ῥητορικῆς γίνεται ἀλλὰ καὶ χρυσὸς πείθει καὶ κάλλος πείθει καὶ ἕτερα πολλά . ὁ γοῦν Ὑπερείδης ὁ ῥήτωρ συνηγορῶν Φρύνῃ τῇ πόρνῃ , αἰσθόμενος ἐν τοῖς ἑαυτοῦ ἐπιλόγοις ὅτι οὐκ ἔπεισε τοὺς δικαστάς , ἐπέτρεψε τῇ πόρνῃ διαρρῆξαι τοὺς χιτῶνας , καὶ τότε διὰ τῆς τῶν μαζῶν θέας εἶλεν αὐτοὺς . Κριτέον οὖν τὰς ἕξεις οὐκ ἐκ τοῦ τέλους ἀλλ’ ἐκ ἰῆς τοῦ τέλους παρασκευῆς · ἴδιον γὰρ ἰατροῦ οὐ τὸ ὑγιάσαι ἀλλὰ τὸ μηδὲν παραλιπεῖν τῶν εἰς ὑγείαν ἀγόντων , καὶ ῥήτορος τέλος οὐ τὸ πεῖσαι ἀλλὰ τὸ μηδὲν παραλιπεῖν τῶν εἰς πειθὼ ἀγόντων . εἰκότως οὖν ἐπὶ μὲν τῶν ἄλλων ιεχ̓νῶν καὶ ἐπιστημῶν μόνος ὁ ἐκ τοῦ συναμφοτέρου τέλειος ὁρισμός , ἐπὶ δὲ τῆς φιλοσοφίας καὶ ὁ ἐκ θατέρου τέλειος , διότι τὸ ὑποκείμενον τῇ φιλοσοφίᾳ ἄλλῃ τέχνῃ ἢ ἐπιστήμῃ οὐχ ὑπόκειται . Πρᾶξις δ΄ . Μεμαθήκαμεν διὰ τῶν φθασάντων ὅτι οἱ ὁρισμοὶ ἐκ τριῶν λαμβάνονται , ἐκ τοῦ ὑποκειμένου , ἐκ τοῦ τέλους , ἐκ τοῦ συναμφοτέρου · φέρε οὖν μάθωμεν τί ὑπόκειται τῇ φιλοσοφίᾳ καὶ τί τὸ τέλος αὐτῆς καὶ · πῶς ἐκ τούτων ὁρίζεται . δεῖ εἰδέναι ὅτι πάντα τὰ ὄντα ὑπόκεινται τῇ φιλοσοφίᾳ , διὸ καὶ γνῶσις τῶν ὄντων ἐστὶν ὡς μόνη πάντα γινώσκουσα·ι αί μὲν γὰρ ἄλλαι τέχναι ἤγουν ἐπιστῆμαι περὶ ἓν καταγινόμεναι ἓν μέν τι γινώσκουσι , πολλὰ δὲ ἀγνοοῦσι , καὶ μᾶλλον ἄγνοια εἰσιν ἤπερ γνώσεις · δὲ φιλοσοφία μᾶλλον γνῶσις ὡς πάντα τὰ ὄντα ἐπαγγελλομένη εἰδέναι . τέλος δὲ τῆς φοσοφίας τὸ διὰ τῆς γνώσεως πάντων τῶν ὄντων ἐπὶ γῆς δεῖξαι τὸν ἄνθρωπον καὶ τοιοῦτον οἷον τὸν Λυκοῦργον ἡ Πυθία προσεῖπεν · ἤλυθες , ὦ Λυκόεργε , ἐμὸν ποτὶ πίονα νηόν · δίζω εἴ σε θεὸν μαντεύσομαι ἠὲ καὶ ἄνδρα . καὶ μὴ νομίσῃς , ἐπειδὴ εἶπε “ δίζω . ” ὅτι ἠγνόει [ κατὰ τἀς Ἑλλήνων φημὶ ψευδεῖς δόξας ] ( ἦ γὰρ ἂν ἡ Πυθία ἑτέρας ἐδεῖτο Πυθίας ) , ἀλλ’ φύσει ἀμφίβολον ἦν εἰ θεὸς ὁ Λυκοῦργος ἢ ἄνθρωπος . τὰ δὲ ἀμφιβαλλόμενα ἄλλως οὐ γινώσκεται , εἰ μὴ μετὰ τοῦ ἀντιπεριβάλλειν · ὥσπερ γὰρ τὸ χλιαρὸν μέσον ὂν ψυχροῦ καὶ θερμοῦ , ἐὰν εἴπωμεν αὐτὸ θερμόν , φευδόμεθα , ὁμοίως καὶ ψυχρόν · εἰ δὲ μετὰ ἀμφιβολίας εἴπωμεν ‘ουκ οἶδα τί αὐτὸ καλέσω , θερμὸν ἢ ψυχρόν’ , ἔννοιαν παρέχομεν τῷ ἀκούοντι , ὅτι μετέχει καὶ θεοφιλότητος , μετέχει καὶ ψυχρότητος . ὁμοίως καὶ τὸ | φαιὸν μέσον ὂν λευκοῦ καὶ μέλανος , ἐὰν εἴπωμεν αὐτὸ λευκόν , ψευδόμεθα , ὁμοίως καὶ μέλαν · εἰ δὲ μετὰ ἀμφιβολίας , δῆλον γίνεται τῷ ἀκούοντι , ὅτι μετέχει ἑκατέρου . οὕτως καὶ ἡ Πυθία εἰ εἶπεν αὐτὸν θεόν , ἐψεύδετο ἄνθρωπον ὄντα , καὶ εἰ ἄνθρωπον εἶπεν αὐτόν , ὁποῖοί εἰσιν οἱ πολλοὶ τῶν ἀγελαίων , ἐψεύδετο ( οὐ γὰρ ἦν τοιοῦτος ) , ἀλλὰ ἔνθεον ἄνθρωπον αὐτὸν εἶπεν . ὁμοίως καὶ ὁ Πλατῶν ἐν τοῖς Νόμοις εἰσάγει τὸν Σωκράτη ἐρωτῶντα Κρῆτα καὶ Λάκωνα πολίτην περὶ Μίνωος καὶ Λυκούργου , οὕς ᾔδει νομοθέτας , Μίνω μὲν Κρητῶν , Λυκοῦργον δὲ Λακώνων · ‘θεὸς ὑμῖν , ὦ ξένοι , ἤ τις ἀνθρώ - πων τῆς.αἰτίας τῶν νόμων γέγονεν αἴτιος;' καὶ ἀπεκρίνατο ὁ Κρὴς ὡς τιμιώτερος · ‘θεός , ὦ ξένε , θεός’ · τιμιώτερος γὰρ ὁ Μίνως διὰ τὸν Δία · λέγουσι γὰρ αὐτὸν Ἕλληνες ὑπὲρ ἐννέα ἔτη ἀνιέναι πρὸς τὸν Δία διορθώ - σεως τῶν νόμων χάριν , καὶ τοῦτο αἰνίττεται Ὅμηρος λέγων ἐννέωρος βασίλευε Δῖός μεγάλου ὀαριστής . τοιοῦτον οὖν ἡ φιλοσοφία θέλει δεῖξαι τὸν ἄνθρωπον ἐπὶ τῆς γῆς . Ἐπεὶ οὖν ἔγνωμεν τί τὸ τέλος τῆς φιλοσοφίας καὶ τί τὸ τί τὸ ὑποκείμενον αὐτῇ , φέρε εἴπωμεν καὶ πῶς ἐκ τούτων ὁρίζεται . δεῖ εἰδέναι ὅτι ἕξ εἰσιν ὁρισμοὶ τῆς φιλοσοφίας καὶ οὔτε πλείους οὔτε ἐλάττους , δύο ἐκ τοῦ ὑποκειμένου . δύο ἐκ τοῦ τέλους , εἷς ἐκ ἰῆς ὑπεροχῆς καὶ εἷς ἐκ τῆς ἐτυμο - λογίας . ἡ δὲ τάξις αὐτῶν ἐστιν αὕτη · ἔσχατος πάντων ὁ ἐκ τῆς ἐτυμολογίας , ὡς περὶ φωνὰς μόνας ἠσχολημένος καὶ οὐδὲν τοῦ πράγματος λέγων τῆς φιλοσοφίας περὶ τὰ ὄντα ἐπτοημένης . μετ’ αὐτόν ἐστιν ὁ ἐκ τῆς ὑπεροχῆς , ἐπειδὴ τὰ κοινὰ προηγοῦνται τῶν ἰδικῶν καὶ κοινοὶ μὲν πάσης τέχνης καὶ ἐπιστήμης ὁρισμοὶ οἱ ἐκ τοῦ ὑποκειμένου καὶ ἐκ τοῦ τέλους λαμβανόμενοι , ὁ δὲ ἐκ τῆς ὑπεροχῆς ὁρισμὸς ἵδιος τῆς φιλοσοφίας · μόνη γὰρ αὕτη ἐκ τῆς ὑπεροχῆς ὁρισμὸν ἔσχε τῶν ἄλλων , ὡς εἴρηται , ἐκ τοῦ συναμφοτέρου ὁριζομένων . μετὰ δὲ τὸν ἐκ τῆς ὑπεροχῆς εἰσιν οἱ ἐκ τοῦ τέλους , καὶ μετὰ 〈 τοὺς ἐκ 〉 τοῦ τέλους εἰσὶν οἱ ἐκ τοῦ ὑποκειμένου · ἀεὶ γὰρ τὸ ὑποκείμενον προηγεῖται τοῦ τέλους . καὶ οὕτως μὲν ἀναλυτικῶς . συν - θετικῶς δὲ πάλιν οὕτως · πρῶτος ὁ λέγων ‘Υνῶσις τῶν ὄντων ᾗ ὄνια ἐστἴ , δεύτερος ὁ λέγων ‘Υνῶσις θείων τε καὶ ἀνθρωπίνων πραγμάτων’ , μετ’ αὐτὸν ὁ λέγων ‘ μελέτη θανάτου’ , τέταρτος ὁ λέγων ‘ ὁμοίωσις θεῷ κατὰ τὸ | δυνατὸν ἀνθρώπῳ’ , πέμπτος ὁ ἐκ τῆς ὑπεροχῆς ὁ λέγων ‘τέχνη τεχνῶν καὶ ἐπιστήμη ἐπιστημῶν’ , ἕκτος ὁ ἐκ τῆς ἐτυμολογίας ὁ λέγων ‘φιλία σοφίας’ . αὕτη μὲν ἡ τάξις . Ἐφ' οἷς εἴπωμεν τίνες εὗρον τοὺς ὁρισμοὺς τῆς φιλοσοφίας . δεῖ εἰδέναι ὅτι τὸν ἐκ τῆς ἐτυμολογίας τὸν ἕκτον καὶ τοὺς δύο τοὺς ἐκ τοῦ ὑποκει - μένου ὁ Πυθαγόρας εἶπε , τοὺς δύο τοὺς ἐκ τοῦ τέλους ὁ Πλατῶν , τὸν μὲν ἐν Θεαιτήτῳ τὸν λέγοντα ὁμοίωσις θεῷ κατὰ τὸ δυνατὸν ἀνθρώπῳ’ , τὸν δὲ ἔν Φαίδωνι τὸν λέγοντα ‘μελέτη θανάτου’ , τὸν ἐκ τῆς ὑπεροχῆς Ἀριστοτέλης φησὶν ἐν τῇ Μετὰ τὰ φυσικά . Ἐφ' οἷς ἀποροῦσί τινες ὅτι ἴδιά τί ἓξ ὁρισμοὶ τῆς φιλοσοφίας;’ καὶ λέγομεν τούτου αἰτίαν τοιαύτην · ὅτι ἡ φιλοσοφία οὔτε πρᾶγμά ἐστιν ἀνώνυμον , οἷα πολλά εἰσιν ἡ γὰρ πρὸς μουσικὴν ἐπιτηδειότης ὄνομα οὐκ ἔχει · οὐδὲ γὰρ λέγεται μουσικότης ) , ἀλλ’ οὐδὲ φωνὴ ἄσημος · ἐπεὶ οὖν καὶ ὀνομάζεται καὶ ὑφέστηκε , διότι μὲν ὀνομάζεται , ἔχει τὸν ἐκ τῆς ἐτυμολογίας , ῇ δὲ ὑφέστηκε , τὸ εἶναι ἐν πρώτῃ ἔσχεν ἐπιστήμη , καὶ ᾗ μὲν ἐν πρώτῃ , τὸν ἐκ τῆς ὑπεροχῆς ἔσχε τὸ γὰρ πρῶτον ὑπεροχή ) , ᾗ δὲ ἐπιστήμῃ , ἔσχε τοὺς δύο τοὺς ἐκ τοῦ ὑποκειμένου καὶ τοὺς δύο τοὺς ἐκ τοῦ τέλους . ἐφ’ οἷς ἀποοͅοῦσινὅτι ‘διὰ τί δύο ἐκ τοῦ ὑποκειμένου καὶ δύο ἐκ τοῦ τέλους;' καί φαμεν πρὸς τοῦτο ὅτι τὸ ὑποκείμενον διττόν , ἢ καθόλου ἡ μερικόν , οἷον τῷ τέκτονι ὑπόκειται καὶ τόδε τὸ ξύλον , τὸ ἀκάνθινον φέρε εἰπεῖν ἡ δρύινον , καὶ πᾶν ξύλον . διὰ μὲν οὖν τὸ καθόλου ἔσχε τὸν λέγοντα ‘γνῶσις τῶν ὄντων ὄντων ὄντα ἐστί , διὰ δὲ τὸ μερικὸν ἔσχε τὸν λέγοντα ‘γνπῶσις θείων τε καὶ ἀνθρωπίνων πραγμάτων’ . ὁμοίως τὸ τέλος διττόν , προσεχὲς ἢ πόρρω , οἷον προσεχὲς τέλος τῷ ἰατρῷ τήνδε τὴν διάθεσιν ὑγιάσαι , τὴν πυρεκτικὴν φέρε εἰπεῖν , πόρρω δὲ πᾶσαν διάθεσιν ὑγιάσαι . διὰ μὲν οὖν τὸ προσεχὲς ἔσχε τὸν λέγοντα ‘μελέτη θανάτου' , διὰ δὲ τὸ πόρρω ἔσχε τὸν λέγοντα ὁμοίωσις θεῷ κατὰ τὸ δυνατὸν ἀνθρώπῳ’ · προσεχέστερον γὰρ τὸ καθαρᾶι τὴν ψυχὴν ἑαυτοῦ , εἶτα καθαρθεῖσαν ἐξομοιῶσαι θεῷ · πρότερον γὰρ καθαίρει τις ἑαυτὸν καὶ εἶθ’ οὕτως ἐξομοιοῦται θεῷ · μὴ καθαρὸν γὰρ καθαροῦ ἐφάπτεσθαι οὐχὶ θεμιτὸν κατὰ τὰς Πλάτωνος φωνάς . Τινὲς δὲ προστιθέασι καὶ ἄλλον ὁρισμὸν ἕβδομον · οἱ γὰρ | ἰατροί , χάλκεα χρυσέων ἀμειψάμενοι , οὐκ ἔμπαλιν χρύσεα χαλκείων καθ’ Ὅμηρον , τοὺς ὁρισμοὺς ἤμειψαν καὶ τὴν ἰατρικὴν ὡρίσαντο φιλοσοφίαν σωμάτων , τὴν δὲ φιλοσοφίαν ἰατρικὴν ψυχῶν . ἀλλ’ , ὦ ἰατροί , διάλληλος ἡ τοιαύτη δεῖξις τὸ σαφὲς ἐκ τοῦ ἀσαφοῦς δεικνύουσα . διάλληλος δέ ἐστι δεῖξις , ὅτε δύο τινῶν ἀμπιβαλ͂λομένων πραγμάτων ἑκάτερον διὰ τοῦ λοιποῦ θελήσωμεν πιστώσασθαι , οἷον ἀγνοῶν ποῦ μένει Θέων καὶ ποῦ μένει Δίων , εἰ ἐρωτήσω ῾ποῦ μένει Θέων’ καὶ εἴπῃς οπου Δίων’ , εἰ ἐπανερωτήσω ‘καῖ ποῦ Δίων’ καὶ εἴπῃς ‘ὅπου Θέων’ . ὁμοίως ‘ ἡ δεῖνα τέτοκεν , ἐπειδὴ γάλα ἔχει , γάλα δὲ ἔχει , ἐπειδὴ τέτοκε’ . φευκτέα δὲ ἡ διάλληλος δεῖξις παρὰ φιλοσόφοις , ὡς τὰ αὐτὰ τῶν αὐτῶν πρότερα ποιοῦσα καὶ ὕστερα , σαφέστερα καὶ ἀσαφέστερα , αἴτια καὶ αἰτιατά · ὅτε μὲν γὰρ διὰ τοῦ Δίωνος δείκνυται ποῦ μένει Θέων , ὁ Δίων σαφέστερός ἐστι , πρότερος , αἴτιος · ὅτε δὲ ἔμπαλιν διὰ τοῦ Θέωνος γίνεται ἡ δεῖξις , ὁ Θέων σαφέστερός ἐστι καὶ πρότερος καὶ αἴτιος . ἄλλως τε ἀδολεσχίαν εἰσάγει ὁ λόγος · εἰ γὰρ Θέων μένει ὅπου Δίων , Δίων δὲ μένει ὅπου Θέων , Θέων ἄρα μένει ὅπου Θέων . καὶ εἰ ἡ δεῖνα τέτοκεν ἐπειδὴ γάλα ἔχει , γάλα δὲ ἔχει ἐπειδὴ τέτοκε , τέτοκεν ἄρα ἐπειδὴ τέτοκεν , ὅπερ ἐστὶν ἀδολεσχῆσαι . φευκτέον οὖν τὸ τοιοῦτον οὐ μόνον ἐπὶ τῶν ἀποδείξεων , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ὁρισμῶν ἀρχῶν ὄντων ἀπο - δείξεως . καὶ οὗτος δὲ ὁ ὁρισμὸς ἀνάγεται ὑπὸ τὸν ἐκ τοῦ τέλους τὸν λέ - γοντα ‘μελέτη θανάτου’ · ὁ γὰρ θάνατος τῆς ἀκολάστου ζωῆς ἰατρεία ψυχῆς ἐστιν . Ἄλλον ὄγδοον ὁρισμὸν ἀναφέρουσι τῷ Πλάτωνι εἰρημένον ἐν Φαίδωνι · φησὶ γὰρ ἐκεῖ τὴν φιλοσοφίαν μεγίστην μουσικήν , μουσικὴν δὲ οὐ χορδὰς ἁρμόζουσαν ( εὐτελὲς γὰρ τοῦτο ) , ἀλλὰ τὰ μόρια τῆς ψυχῆς , λόγον , θυμόν , ἐπιθυμίαν , ἵνα ὁ μὲν λόγος ἀεὶ ἄρχῃ , ὁ δὲ θυμὸς ἄρχηται ὑπὸ τοῦ λόγου καὶ ἄρχῃ τῆς ἐπιθυμίας , ἡ δὲ ἐπιθυμία ἄρχηται · ὅταν γὰρ ταῦτα ἰδιοπρα - γῶσι , σώζεται ἡ ἁρμονία τῆς ψυχῆς · εἰ δὲ τὰ χείρω τυραννήσει , ποιεῖ ἀναρμοστίαν , ἐὰν ἡ ἐπιθυμία κρατήσῃ , ὡς ἐπὶ τῆς Φαίδρας δι’ ἔρωτα ἀπαγξαμένης , ἢ ὅταν ὁ θυμὸς κρατῇ τοῦ λόγου , ὡς ἐπὶ τῆις Μηδείας φασκούσης καὶ μανθάνω μὲν οἷα δρᾶν μέλλω κακά , θυμὸς δὲ κρείσσων τῶν ἐμῶν βουλευμάτων . | ἀλλὰ καὶ οὗτος ὁ ὁρισμὸς ἀνάγεται ὑπὸ τὸν ἐκ τῆς ὑπεροχῆς · τὸ γὰρ μέγιστον ὑπεροχή ἐστιν . Πρᾶξις ε΄ . Μετὰ τὸ πλῆθος τῶν ὁρισμῶν τῆς φιλοσοφίας καὶ τὴν τάξιν αὐτῶν καὶ τοὺς εὑρετὰς αὐτῶν καὶ τὴν αἰτίαν , δι’ ἥν εἰσιν ἕξ ( ἐκ διαιρέσεως τοῦτο δέδεικται καὶ ἐκ τοῦ ἀνελεῖν ἡμᾶς τοὺς προστεθέντας δύο ) , φέρε ἔλθωμεν ἐπὶ τὴν ἐξήγησιν αὐτῶν . πρῶτος τοίνυν ὁρισμός ἐστι τῆς φιλοσοφίας ἐκ τοῦ καθόλου ὑποκειμένου λαμβανόμενος καὶ εἰς Πυθαγόραν ἀναγόμενος ὁ λέγων ‘γνῶσις τῶν ὄντων ᾗ ὄντα ἐστί’ . καὶ οὐκ ἔχομεν εἰπεῖν ἐν ποίῳ συγγράμματι ὁ Πυθαγόρας εἶπεν αὐτόν · οὐδὲ γὰρ κατέλιπε συγγράμματα , ἀλλ’ ὅπερ τοῖς ἄλλοις τὰ συγγράμματα , τοῦτο ἐκείνῳ οἱ μαθηταί · οὐδὲ γὰρ ὡς ἐν ἀγγείῳ ἀψύχῳ ᾤετο δεῖν καταλιπεῖν τοὺς ἑαυτοῦ λόγους , διότι οὐδὲν πλέον ὑπὲρ ἑαυτῶν ἢ τῶν διδασκάλων δύνανται ἀπολογεῖσθαι . καλῶς δὲ πρόσκειται ἐν τῷ ὁρισμῷ τὸ ‘ῇ ὄντα’ ἀντὶ τοῦ ‘καθὸ ὄντα’ , ἵνα * * οἶδε τὴν φύσιν τῶν ἀστέρων τὸ πόθεν εἰσὶ καὶ τὴν φύσιν τῶν ἀνθρώπων · οὐδὲ γὰρ πόσοι οἱ ἀστέρες ἢ πόσοι οἱ ἄνθρωποι θέλει εἰδέναι , ἀλλὰ τὴν φύσιν αὐτῶν · ὁ γὰρ τοὺς ἀνθρώπους ᾗ ἄνθρωποι ἐπιστάμενος οὗτος καὶ τοὺς γεγονότας καὶ τοὺς ὄντας καὶ τοὺς μέλλοντας εἴσεται , καὶ κατὰ τὸν ποιήτην μάντις ἄριστος , ὅς κ’ εἴδῃ τά τ’ ἐόντα τά τ’ ἐσσόμενα πρό τ’ ἐόντα . Ἀποροῦσι δέ τινες ὅτι ‘διὰ τί μὴ εἶπε πάντων τῶν ὄντων;’ . καὶ λέγομεν ὅτι τῷ ‘ῇ ὄντα’ συμπεριέχεται τὸ πάντων · ὁ γὰρ τὸ ὂν ᾗ ὂν εἰδὼς καὶ πᾶν ὂν οἶδε , καὶ ὁ τὸν ἄνθρωπον ᾗ ἄνθρωπος εἰδὼς καὶ πάντα ἄνθρωπον οἶδεν . ἢ καὶ ἄλλως · ὅτι τὸ ‘τῶν’ ἄρθρον ἰσοδυναμεῖ τῷ πάν . τῶν · τὰ γὰρ ἄρθρα τοῖς καθόλου προσδιορισμοῖς ἰσοδυναμεῖ , εἰ μὴ ἀναἀπ φορικὰ εἴη , οἷον ῾ὁ ἄνθρωπος ἦλθε᾿ · τοῦτο γὰρ ὡς ἐπὶ ἐγνωσμένου λέγε - τᾶι ἀνθρώπου . εἰ δὲ εἴπω ὅτι ὁ ἄνθρωπος ζῷον , ἰσοδυναμεῖ τὸ ‘ὁ ἂνθρωτος’ τῷ ‘πᾶς ἂνθρωτος’ · πᾶς γὰρ ἄνθρωπος ζῷον . ἄλλη πάλιν ἀπορία · εἰ πάντα τὰ ὄντα γινώσκει ἡ φιλοσοφία , περίεργοι αἱ ἄλλαι τέχναι · οὐδὲν γὰρ εὑρίσκεται ὑποκείμενον ι αὐταῖς . καὶ λέγομεν ὅτι τῇ φιλοσοφίᾳ ὑπόκεινται πάντα τὰ ὄντα πρὸς γνῶσιν καὶ θεωρίαν μόνον , ταῖς δὲ ἄλλαις τέχναις , ἵνα πράξωσί τι περὶ αὐτά · οἷον ἡ φωνὴ ὑπόκειται τῷ φιλοσόφῳ , ἵνα γνῷ τὰ αἴτια αὐτῆς καὶ ὑπὸ ποίας δυνάμεως γίνεται , τῷ δὲ γραμματικῷ , ἵνα τι πράξῃ περὶ αὐτὴν καὶ γνῷ τὴν συνθήκην αὐτῆς . τὰ ἀνθρώπινα σώματα ὑπόκεινται τῷ φιλοσόφω , ἵνα γνῷ τὴν φύσιν αὐτῶν μόνον καὶ τὰ στοιχεῖα , τῷ δὲ ἰατρῷ , ἵνα ἐργάσηται περὶ αὐτὰ ὑγείαν . εἰ δὲ λέγεις ὅτι τί οὗν ; οὐ προγινώσκει ὁ ἰατρός;’ , καὶ λέγομεν ὅτι προγινώσκει , ἵνα μὴ μόνον εἰδῇ αὐτὰ ὡς ὁ φιλόσοφος , ἀλλ’ ἵνα καὶ πράξῃ τι διὰ τῆς προγνώσεως . ὁμοίως καὶ ὁ γραμματικὸς οἶδε τὰ ὀκτὼ μέρη τοῦ λόγου , οὐχ ἵνα εἰδῇ αὐτὸ τοῦτο , ἀλλ’ ἵνα ἐργάσηται Ἑλληνίδα φωνήν . καὶ ἀπλῶς εἰπεῖν ὁ φιλόσοφος τὰς φύσεις αὐτῶν οἶδεν , αἰ δὲ ἄλλαι τέχναι τὰ συμβαίνοντα τοῖς οὖσιν . Ἂλλος ὁρισμὸς τῆς φιλοσοφίας ἐκ τοῦ μερικοῦ ὑποκειμένου λαμβανόμενος καὶ αὐτὸς εἰς Πυθαγόραν ἀναγόμενος ὁ λέγων ‘γνῶσις θείων τε καὶ ἀνθρωπίνων . πραγμάτων’ . τί φής , ὦ Πυθαγόρα , θεῖα καὶ ἀνθρώπινα μόνον οἶδεν ἡ φιλοσοφία , οὐκ οἶδεν ἵππου φύσιν καὶ βοὸς καὶ φυτοῦ καὶ τῶν ἄλλων ἀπάντων ; καὶ λέγομεν ὅτι πάντα περιέλαβε · διττῶν γὰρ ὄντων πάντων , ἢ ἀιδίων ἢ φθαρτῶν , καὶ ἐν μὲν τοῖς ἀιδίοις προὔχοντος τοῦ θείου , ἐν δὲ τοῖς φθαρτοῖς τοῦ ἀνθρωπείου , ἀφ’ ἑκάστου τοῦ τιμιωτέρου μνησθεὶς καὶ τὰ λοιπὰ εἰσήγαγεν . ἐφ’ οἷς ἀποροῦσιν ὅτι ἴδιά τί κἀνταῦθα μὴ πρόσκειται τὸ ᾗ ὄντα ἐστί;’ καὶ λέγομεν ὅτι * * ὅλως ἔφη εἰς διαφορὰς ἐλθεῖν καὶ περιττὸν ἦν τὸ ᾗ ὄνια · μνησθεὶς γὰρ θείων ᾗ θεῖα αὐτὰ οἶδε , καὶ ἀνθρωπείων μνησθεὶς ᾗ ἀνθρώπεια αὐτὰ οἶδεν . πάλιν ἀποροῦσι ὃτι ‘εἰ λέγεις καὶ τὸν πρῶτον ὁρισμὸν πάντα περιλαβεῖν καὶ τοῦτον , τί διαφέρει οὗτος ἐκείνου , καὶ πῶς ἐκεῖνον μὲν καθολικόν , τοῦτον δὲ μερικόν φατε ; πρὸς ὃ λεκτέον ὅτι αὐτὸ τοῦτο μερικὸν αὐτὸν ποιεῖ τὸ μνησθῆναι αὐτὸν ὀνομαστὶ θείων καὶ ἀνθρωπίνων . δεῖ δὲ εἰδέναι ὅτι πλεονεκτεῖ ὁ πρῶτος ὁρισμὸς τὸν δεύτερον συντομίᾳ καὶ ἀκριβείᾳ , συντομίᾳ μὲν εἰπὼν ‘τῶν οντων’ , ακριβείᾳ δὲ προσκειμένου τοῦ ‘ᾗ ὂντα’ . ὁ μέντοι δεύτερος πλεονεκτεῖ τὸν πρὸ αὐτοῦ σαφηνείᾳ · ἃ γὰρ ἐκεῖνος ἔκρυψεν , οὗτος ἐσαφήνισεν | εἰπὼν ‘θείων τε καὶ ἀνθρωπίνων πραγμάτων’ . τὰ γὰρ ὄντα ἢ θεῖά εἰσιν ἢ ἀνθρώπινα συνεπινοουμένων τῶν μέσων , ὡς εἴρηται · οὕτως γὰρ ὁ Ζεὺς πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε λέγεται , οὐχ ὅτι καὶ τῶν ἄλλων οὐκ ἔστι πατήρ [ κατὰ τοὺς Ἑλλήνων ψευδεῖς μύθους ] , ἀλλὰ διὰ τούτων καὶ τὰ λοιπὰ εἰσάγεται . Ἄλλος ὁρισμὸς τῆς φιλοσοφίας ἐκ τοῦ προσεχοῦς τέλους λαμβανόμενος ὁ λέγων αὐτὴν μελέτην θανάτου · ἐν γὰρ τῷ Φαάδωνι τῷ διαλόγῳ οὕτως ὁ Πλάτων ὁρίζεται · φηςὶ γὰρ ὅτι ‘κινδυνεύουσιν οἱ φιλοσοφοῦντες λεληθέναι σφᾶς τε αὐτοὺς καὶ τοὺς ἄλλους μηδὲν ἕτερον μελετῶντες πλὴν ἀποθνήσκειν τε καὶ τεθνάναι’ , τοῦτ’ἔστιν ἤ καθαροὶ θέλουσι γίωεσθαι ἤ ἤδη κεκαθαρμένοι , ὦν τὸ μὲν θνήσκιν ἐνεστῶτος χρόνου ἐστὶ καὶ δηλοῖ τὸν καθαρτικὸν φιλόσοφον τὸ δὲ τεθάναι παρῳχηκότος καὶ δηλοῖ τὸν κεκαθαρμένον · ὡς συνάγεσθαι ὅτι οὐδὲν ἕτερον μελετῶσιν οἱ φιλόσοφοι ἤ καθαίρεσθαι ἤ κεκαθάρθαι , τοῦτ’ ἔστι φιλοσοφία ἐστὶ μελέτη θανάτου . τὸ δὲ κινδυνεύουσιν’ ἀντὶ τοῦ ‘δι’ἀνάγκης καὶ ἀποδείξεως τοῦτο αὐτοῖς συνάγεται.’ ἐφ’ οἶς ἀποροῦσι λέγοντες · τί φής , ὦ Πλάτων ; ὁ φιλόσοφος , ὅν ἔθου τῷ θεῷ ὅμοιον ἐπὶ γῆς , τυραννίδα μελετᾷ κατὰ τοῦ δημιουργοῦ καὶ ὅν ἔδησεν ἐκεῖνος δεσμόν , οὖτος ἐπιχειρεῖ λύειν δίκην τῶν τὰς εἱρκτὰς δραπετευόντων δούλων παρὰ γνώμην τῶν ἀρχόντων ; οὐκ αὐτὸς ἔφης ἐν τῷ αὐτῷ διαλόγῳ ἐναντίας φωνὰς ‘ὡς ἔν τινι δὴ φρουρᾷ ἐσμεν καὶ οὐ δεῖ ταύτην λύειν , ἄχρις οὖ λύσει ὁ δήσας’ ; τί οὖν ποιητέον , ὦ Πλάτων ; μελετητέον θάνατον διὰ τὴν πρώτην σου ῥῆσιν ; οὐ μελετητέον θάνατον διὰ τὴν δευτέραν σου ῥῆσιν ; πρὸς ὅ φαμεν ὅτι οὐ διαφωνεῖ ὁ Πλάτων ἑαυτῷ οὔτε ὁ φιλόσοφος προεξανίσταται τοῦ δημιουργοῦ καὶ ὅν ἔδησεν ἐκεῖνος δεσμόν , οὖτος ἐπιχειρεῖ λύειν . ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ θάνατος διττός , μᾶλλον δὲ ἡ ζώη , ἵνα ἀπὸ τῶν σαφεστέρων ἄρξωμαι ( σαφέστεραι γὰρ αἱ ἕξεις τῶν στερήσεων ) · ἔστι γὰρ φυστκὴ ζωὴ καὶ προαιρετικὴ ζωή , καὶ φυσικὴ μὲν ζωή ἐστι δεσμὸς ψυχῆς καὶ σώματος , ὅτε ἡ ψυχὴ χορηγεῖ αἴσθησιν καὶ κίνησιν τῷ σώματι , ἥν πάντες οἱ ἄνθρωποι ὑπομένομεν , προαιρετικὴ δὲ ζωή ἐστι δεσμὸς ψυχῆς καὶ σώματος , ὅταν ἡμεῖς ἐπιτρέψωμεν τῇ ψυχῇ ἕπεσθαι ταῖς ἡδυπαθείαις τοῦ σώματος · φηςὶ γὰρ οὕτως ὁ Πλάτων ὅτι | ἑκάστη ἡδονὴ δίκην ἥλου προσπερονᾷ τὴν ψυχὴν τῷ σώματι · ταύτην οὐ πᾶς ἄνθρωπος ζῇ , ἀλλ’ὁ ἀκόλαστος μόνον · εἰ οὖν διττὴ ἡ ζωή , καὶ ὁ θάνατος ἄρα διττός · ὁσαχῶς γὰρ τὸ ἀντικέίμενον , τοσαυταχῶς καὶ ἀντικείμενον , ὄντων αὐτῶν ἰσοσθενῶν , ἐπεὶ τὸ ὀσχυρότερον κατακρατήσει καὶ ἔσται ἕν , οὐκέτι δύο . φυσικὸς μὲν οὖν θάνατός ἐστι χωρισμὸς ψυχῆς ἀπὸ σώματος , ὅν πάντες ἄνθρωποι ὑπομένομεν , ἡνίκα μὴ χορηγεῖ ἡ ψυχὴ τῴ σώματι αἴσθησιν καὶ κίνησιν · προαιρετικὸς δὲ θάνατός ἐστιν , ἡνίκα μὴ συγχωροῦμεν τῇ ψυχῇ ἕπεσθαι ταῖς ἠδυπαθείαις , ἀλλ’ ἐπιστατήσει λοιπὸν ἡ ψυχή , ὅτι αὐτὴ μὲν Ὀλυμπία γηγενὲς δὲ τὸ σῶμα , καὶ οὐ θέμις τὸ κρεῖττον ὑπὸ τοῦ χείρονος ἄρχεσθαι . τοῦτον τὸν θάνατον οἱ φιλόσοφοι ὑπομένουσι μόνοι , περὶ ὧν φησιν ὁ ποιητὴς δισθανέες , ὅτε τ’ ἄλλοι ἅπαξ θνήσκουσ’ ἄνθρωποι . εἰ οὖν διττὸς ὁ θάνατος , οὐ διαφωνεῖ γε ἑαυτῷ ὁ Πλατῶν , ποτὲ μὲν λέγων ὅτι δεῖ μελετᾶν τὸν θάνατον , ποτὲ δὲ λέγων μὴ λύειν , ἄχρις οὗ λύσει ὁ δήσας , ἀλλὰ τὸν μὲν φυσικὸν δεσμὸν ἐατέον τῇ φύσει λύειν , ὅτε φίλον αὐτῇ , τὸν δὲ προαιρετικὸν δεσμόν , <ὃν> ἡμεῖς ἐδήσαμεν , ἡμεῖς καὶ ἵνα πανταχοῦ τὰ τοῦ Πλάτωνος κρατῇ καὶ τὸ δῆσαν ἐκεῖνο καὶ τὴν λύσιν ἐπαγάγῃ . λέγουσι δὲ καὶ τοιαύτην διαίρεσιν , ὅτι τέσσαρά τινα παράκεινται ἀλλήλοις , εἶναι , μὴ εἶναι , εὖ εἶναι , κακῶς εἶναι , καὶ εἶναι μὲν ποιεῖ ἡ φυσικὴ ζωή , μὴ εἶναι δὲ ὁ φυσικὸς θάνατος , εὖ εἶναι ὁ προαιρετικὸς θάναος , κακῶς εἶναι ἡ προαιρετικὴ ζωή . δύο δὲ οὐσῶν ἀντιθέσεων ἓξ γίνονται συμπλοκαί , ὧ αἱ μὲν τρεῖς συνίστανται , αἱ δὲ ἄλλαι τρεῖς ἀσύστατοί εἰσι , καθὼς τὸ διάγραμμα τοῦτο δηλοῖ · φυσικὴ ζωή ἀσύστατον φυσικὸς θάνατος σὺν συνί ἁ ί σονίσταται σύ στα σταται στα ται τον προαιρετικὴ ζωή ἀσύστατον προαιρετικὸς θάνατος Θάνατον οὖν μελετητέον , οὐ τὸν μὴ εἶναι ποιοῦντα , ἀλλὰ τὸν εὖ εἶναι . ἔστι δὲ φυσικὴ μὲν ζωὴ καὶ προαιρετικὸς θάνατος , ὅταν τῆς ψυχῆς χορηγούσης τῷ σώματι αἴσθησιν καὶ κίνησιν μὴ συγχωρῶμεν αὐτῇ ἕπεσθαι ταῖς ἡδυπαθείαις τοῦ σώματος , ἀλλ’ ἄρχῃ τὸ κρεῖττον τοῦ χείρονος · φυσικὸς δὲ θάνατός ἐστι καὶ προαιρετικὴ ζωή , ὅταν αἱ φιλοσώματοι ψυχαὶ μετὰ τὸν φυσικὸν θάνατον περιπολῶσιν εἰς τοὺς τάφους σκιοειδῆ ποιοῦσαι φαντάσματα . καὶ τοῦτο αἰνίττεται Ὃμηρος , ἡνίκα φησὶν ὃν πότμον γοόωσα , λιποῦσ’ ἀνδροτῆτα καὶ ἥβην . φυσικὴ δὲ ζωὴ καὶ προαιρετικὴ ζωή ἐστιν , ὅταν τὴν κατὰ φύσιν ζωὴν ζῶντες ἀκολάστως τὸν βίον μετερχώμεθα . ἐβουλόμην δὲ τούτων τῶν λόγων ἀκοῦσαι Κλεόμβροτον · οὗτος γὰρ περινοήσας τὸ ἐν Φαίδωνι ῥητὸν * * , ὡς δηλοῖ τὸ εἰς αὐτὸν ἐπίγραμμα τοῦ Καλλιμάχου οὕτω λέγον · Εἲπας ‘Ἣλιε χαῖρε Κλεόμβροτος Ἀμβρακιώτης ἥλατ’ ἀφ’ ὑψηλοῦ τείχεος εἰς Ἀίδην , ἄξιον οὔτι παθὼν θανάτου κακόν , ἀλλὰ Πλάτωνος ἓν τὸ περὶ ψυχῆς γράμμ’ ἀναλεξάμενος . ἐγὼ δὲ τἀναντία ἐκείνῳ φημὶ ἔπη οὕτως · εἰ μὴ γράμμα Πλάτωνος ἐμὴν ἐπέδησεν ἐρωήν , ἢδη λυγρὸν ἔλυσα βίου πολυκηδέα δεσμόν , τοῦτ’ ἔστιν εἰ μὴ ὠφελήθην ἐκ Πλάτωνος τρόπον εὐζωίας , προέκρινον ἄν μὴ εἶναι ἢ κακῶς εἶναι . ἔστιν οὖν τις θάνατος ζωῆς τινος κρείττων , ὃν ἡ φιλοσοφία μελετᾶν ἀεὶ ἐπαγγέλλεται . Πρᾶξις ς΄ . Οὐ μόνος ὁ Κλεόμβροτος , ἀλλὰ καὶ οἱ Στωϊκοὶ φιλόσοφοι οἷον Κλεόμβροτοί τινες ὄντες τὴν φιλοσφίαν ὑπέλαβον μελέτην εἶναι τοῦ φυσικοῦ θανάτου . διὸ καὶ πέντε τρόπους εὐλόγου ἐξαγωγῆς ἔγραψαν · ἔοικε γάρ , φασίν , ὁ βίος μακρῷ συμποσίῳ , ἐν ᾧ δοκεῖ εὐωχεῖσθαι ἡ ψυχή , καὶ παρ’ ὅσους τρόπους λύεται τὸ συμπόσιον , παρὰ τοσούτους τρόπους γίνονται καὶ αἱ εὔλογοι ἐξαγωγαί · | λύεται γὰρ τὸ συμπόσιον κατὰ πέντε τρόπους · ἢ διὰ χρείαν μεγάλην ἄφνω καταλαβοῦσαν οἷον παρουσίαν φίλου διὰ χρόνου ὐπὸ χαρᾶς γὰρ ἀνίστανται οἱ φίλοι καὶ λύεται τὸ συμπόσιον ) , ἢ διὰ τοὺς ἐπεισκωμάζοντας καὶ αἰσχρορρημονοῦντας λύεται ὁμοίως τὸ συμπόσιον , ἢ διὰ τὸ νεκρὰ καὶ νοσώδη εἶναι τὰ παρατιθέμενα ἢ διὰ σπάνιν ἐδεσμάτων ἢ διὰ μέθην λύεται τὸ συμπόσιον . κατὰ τοὺς αὐτοὺς οὖν πέντε τρόπους γίνονται καὶ εὔλογοι ἐξαγωγαί · ἢ διὰ χρείαν μεγάλην καταλαβοῦσαν , ὡς προσέταξεν ἠ Πυθία τινὶ ἀποσθάξαι ἑαυτὸν ὑπὲρ τῆς ἰδίας πόλεως , φθορᾶς · τῇ πόλει ἐπικειμένης , ὅπερ πεποίηκεν ὁ Μενοικεὺς ἀποσφάξας ἑαυτὸν ὑπ·ὲρ τῆς ἰδίας πατρίδος καὶ σώσας αὐτήν . ἢ διὰ τοὺς ἐπεισκωμάζοντας τυράννους καὶ ἀναγκάζοντας ἡμᾶς ἢ πράττειν αἰσχρὰ ἢ λέγειν τὰ ἀπόρρητα · οὕτω γοῦν Πυθαγόρειον γύναιον ὑπὸ τυράννου συσχεθὲν καὶ ἀναγκαζόμενον ἐξορχ;σασθαι τὰ ἀπόρρητα , τοῦτ’ ἔστι τὴν αἰτίαν εἰπεῖν , δι’ ἣν οὐκ ἐσθίουσι κυάμους ( ἦν γὰρ παρ’ αὐτοῖς τὸ ἶσόν τοι κυάμους φαγέειν κεφαλάς τε τοκήων ) , ἔφη ‘φάγοιμι ἄν ἢ εἴποιμι,’ τοῦ δὲ φαγεῖν ἀναγκάζοντος πάλιν εἶπεν ‘εἲποιμι ἂν ἢ φάγοιμι.’ τέλος οὖν ἀναγκαζομένη δυοῖν θάτερον πρᾶξαι , ἢ φαγεῖν ἢ εἰπεῖν , μασησαμένη τὴν ἑαυτῆς γλῶτταν ἀπέτεμεν ὡς ὄργανον διαέκτου καὶ γεύσεως , καὶ ἐντεῦθεν αἰκιζομένη μετήλλαξε τὸν βίον . ἢ διὰ μακρὰν νόσον κωλύουσαν ἐπὶ πολὺ ὀργάνῳ χρῆσθαι τὴν ψυχὴν τῷ σώματι εὐλόγως δεῖ ἐξάγειν αὑτήν · διὸ καὶ ὁ Πλάτων οὐκ ἐποδέχεται τὸ διαιτητικὸν τῆς ἰατρικῆς ὡς παιδαγωγοῦν τὰ νοσήματα καὶ ποιοῦν ἐγχρονίζειν , ἀλλ’ άποδέχεται τὸ χειρουργικὸν καὶ φαρμακευτικόν , ᾧ ἐχρῆτο Ἀρχιγένης ὁ στρατόπεδον θεραπεύων . φησὶ δὲ καὶ Σοφοκλῆς οὐ πρὸς ἰατροῦ σοφοῦ θρηνεῖν ἐμπῳδὰς πρὸς τομῶντι τραύματι . ἢ διὰ πενίαν · καὶ καλῶς φησιν ὁ Θέογνις χρὴ πενίην φεύγοντα καὶ ἐς μεγακήτεα πόντον ῥιπτεῖν καὶ πετρῶν , Κύρνε , κατ’ ἠλιβάτων . ἢ διὰ λῆρον · ὥσπερ γὰρ ἐκεῖ ἡ μέθη ἔλυε τὸ συμπόσιον , οὕτως κἀνταῦθα εὐλόγως ἔστι τινὰ ἐξαγαγεῖν ἑαυτὸν διὰ λῆρον · οὐδὲν γάρ ἐστι | λῆρος , εἰ μὴ φυσικὴ μέθη , καὶ οὐδέν ἐστι μέθη εἰ μὴ προαιρετικὸς λῆρος . καὶ ταύτα μὲν πέρι τούτου . ῾Ο μέντοι Πλωτῖνος περὶ εὐλόγου ἐξαγωγῆς γράφει μονόβιβλον καὶ οὐδένα τῶν πέντε τρόπων τούτων ἀποδέχεται · φησὶ γὰρ ὅτι ὥσπερ ὁ θεὸς οὐκ ἀφίσταται ἡμῶν προνοούμενος , ἀλλ’ ἡμεῖς ἑαυτοὺς ποιοῦμεν ἀνεπιτηδείους καὶ νομίζομεν τὸν θεὸν πόρρω εἶναι ἀφ’ ἡμῶν ἀεὶ παρόντα πᾶσιν ἐπίσης , ὡς δηλοῦσιν οἱ καθαροὶ τὸν βίον , αὐτόπται τοῦ θείου καὶ συνομιληταὶ γινόμενοι · ὥσπερ καὶ ὁ ἥλιος χορηγεῖ ἐπίσης τὸ φῶς , ἀλλ’ αἱ νυκτερίδες ἀνεπιτήδειοι οὖσαι ἀποφεύγουσιν αὐτὸν καὶ οὐ φωτίζονται ἐξ αὐτοῦ , ἀλλὰ σκότος αὐτὸν νομίζουσιν εἶναι πηγὴν φωτὸς ὑπάρχοντα · οὕτως δεῖ καὶ τὸν φιλόσοφον μιμούμενον θεὸν καὶ ἥλιον μὴ ἀμελεῖν πάντῃ τοῦ σώματος δι’ ἐπιμέλειαν τῆς ψυχῆς , ἀλλὰ τὴν προσήκουσαν αὐτοῦ ποιεῖσθαι πρόνοιαν , ἕως οὗ ἐκεῖνο ἀνεπιτήδειον γενόμενον διαστήσοι ἑαυτὸ τῆς πρὸς τὸ σῶμα κοινωνίας · ἄτοπον γὰρ τὸ πρὸ καιροῦ ἐξάγειν ἑαυτόν , πρὸ οὗ λύσῃ ὁ δήσας . δηλοῦσι δὲ καὶ οἱ Ῥωμαίων νόμοι , μὴ πρότερον ταφῇ παραδιδόντες τὰ τῶν ἐξαγαγόντων ἑαυτοὺς σώματα , πρὶν ἄν αἰκίσωνται κατὰ τῶν ποδῶν , ἢ καὶ ἔστιν εἰπεῖν ἐπ’ αὐτῶν τὸ ῥηθὲν ὑπὸ τοῦ ποιητοῦ ἐπὶ τῷ σώματι τοῦ Ἓκτορος κωφὴν γὰρ δὴ γαῖαν ἀεικίζει μενεαίνων . καὶ ταῦτα μὲν περὶ τούτου . Ἂλλος ὁρισμὸς τῆς φιλοσοφίας ἐκ τοῦ πόρρω αὐτῆς τέλους λαμβανόμενος ὁ λέγων αὐτὴν ‘ὁμοίωσιν θεῷ κατὰ τὸ δυνατὸν ἀνθρώπῳ’ · ἐν γὰρ τῷ Θεαιτήτῳ τῷ διαλόγῳ πρός τινα Θεόδωρον Κυρηναῖον γεωμέτρην εἰσάγει τὸν Σωκράτη τὸν ἑαυτοῦ διδάσκαλον ὁ Πλάτων διαλεγόμενον . ἔχει δὲ ἡ ῥῆσις οὕτω · ‘ἀλλ’ ἐπεὶ τὰ κακά , ὦ Θεόδωρε , ἐνθάδε καὶ τόνδε τὸν βίον περιπολεῖ , φευκτέον ἐνθένδε.’ ‘τίς δὲ φυγή;’ εἰπόντος τοῦ Θεοδώρου , τοῦ πρὸς ὃν ὁ λόγος , ἔφη ὁ Σωκράτης ‘ὁμοίωσις θεῷ κατὰ τὸ δυνατὸν ἀνθρώτῳ.’ ‘καὶ τίς ὁ τρόπος τῆς ὁμοιώσεως;’ εἰπόντος ἔφη ‘δίκαιον γενέσθαι καὶ ὅσιον μετὰ φρονήσεως καὶ ταῦτα γινώσκειν.’ ταῦτα μὲν οὖν ὁ Πλατῶν . Ἀποροῦσι δέ τινες ὅτι ‘πῶς δύναται ὁ φιλόσοφος ὅμοιος τῷ θεῷ γενέσθαι;’ καὶ λέγομεν ὅτι ἐπειδὴ ἔχει τὰ χαρακτηρίζοντα τὸ θεῖον · οἱ γὰρ ποιηταὶ τρισσῶς τὸ θεῖον χαρακτηρίζουσι , τῷ ἀγαθῷ , τῷ δυνατῷ , τῷ γνωστικῷ , ὡς δηλοῖ τὸ θεοὶ δωτῆρες ἐάων , θεοὶ δέ τε πάντα δύνανται , θεοὶ δέ τε πάντα ἴσασιν . οὐκ ἀσφαλῶς δὲ ἐνταῦθα εἴρηται τὸ θεῖον πάντα δύνασθαι διὰ τὸ ἀδυναμεῖν περὶ τὸ κακοποιεῖν ὑπερβολῇ ἀγαθότητος · ὡς γὰρ τὸ πῦρ ψύχειν οὐ δύναται διὰ τὸ ἐν θερμότητι αὐτὸ οὐσιῶσθαι καὶ ἡ χιὼν θερμαίνειν οὐ δύναται διὰ τὸ ἐν ψυχρότητι αὐτὸ οὐσιῶσθαι , οὕτω καὶ τὸ θεῖον κακοποιεῖν οὐ δύναται διὰ τὸ ἐν ἀγαθότητι αὐτὸ οὐσιῶσθαι . οὕτω γοῦν καὶ ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων ἔστιν ἰδεῖν ὅτι τινὲς ὄντες φύσει ἀγαθοί , κἄν εἰ ἐπιτηδεύσωσι κακοὶ γενέσθαι , οὐ δύνανται . δυνατὸν δὲ καὶ τὸ ὑπὸ τῶν ποιητῶν εἰρημένον εἶναι ἀληθές · τὸ γὰρ κακοποιεῖν οὐκ ἔστι δύναμις ἀλλ’ ἀδυναμία ἀγαθότητος , ὥσπερ καὶ αἱ συμβαίνουσαι ἀρρωστίαι ἐξ ἀδυναμίας τοῦ ὑγιαίνειν γίνονται . ἐπειδὴ δὲ ἄλλο τὸ ἐν τῷ θεῷ ἀγαθὸν καὶ δυνατὸν καὶ γνωστικὸν καὶ ἄλλο τὸ ἐν τῷ φιλοσόφῳ · τὸ μὲν γὰρ ἐν τῷ θεῷ ἀγαθὸν οὐκ ἄλλο παρ’ αὐτόν ἐστιν , ἀλλ’ αὐτοαγαθότης ἐστὶ τὸ μεθεκτὸν ἀγαθόν , τὸ δὲ ἐν τῷ φιλοσόφῳ ἀγαθὸν μεθεκτὸν καὶ ἄλλο παρ’ αὐτόν , ὡς λελευκωμένον ξύλον ἕτερον ὂν παρὰ τὸ λευκόν . ἀλλὰ καὶ τὸ δυνατὸν τοῦ θεοῦ ἕτερον · ὁ γὰρ θεὸς πάντα , ὅσα βούλεται , δύναται , ὁ φιλόσοφος δὲ οὐ πάντα , ὅσα βούλεται , δύναται · ἀληθὲς γὰρ οὔποτε φῦλον ὁμοῖον ἀθανάτων τε θεῶν χαμαὶ ἐρχομένων τ’ ἀνθρώπων . ἀλλ’ οὐδὲ τὸ γνωστικὸν τοὐ θεοῦ καὶ τοῦ φιλοσόφου ὅμοιον · ὁ γὰρ θεὸς καὶ πάντα οἶδε καὶ ἅμα καὶ ἀεί , ὁ δὲ φιλόσοφος πάντα μὲν ἐπαγγέλλεται εἰδέναι , οὐχ ἅμα δέ , ἀλλ’ ἕκαστον ἰδίᾳ προχειρίζεται , καὶ οὐκ ἀεὶ αὐτὰ οἶδεν , ἀλλὰ ποτέ , ὡς δηλοῖ ὁ Πλατῶν λέγων ὅτι ‘ἀγαπητὸν ὅτῳ κἄν ἐν γήρᾳ παρῇ σοφία καὶ φρόνησις’ · διὰ τοῦτο πρόσκειται κατὰ τὸ δυνατὸν ἀνθρώτῳ,’ ὅτι ὡς ἐνδέχεται ἄνθρωπον θεῷ ὁμοιωθῆναι , ὁ φιλόσοφος ὁμοιοῦται · δεῖ γὰρ αὐτὸν ἐν ἅπασι τὸν θεὸν μιμεῖσθαι , ἐν μὲν τῷ ἀγαθῷ ἵνα προνοῇ καὶ αὐτὸς τῶν ἀτελεστέρων ψυχῶν ( ὥσπερ ὁ Σωκράτης περιερχόμενος τὰ ἐργαστήρια καὶ ἐκλεγόμενος τὰς ἐπιτηδείας φύσεις πρὸς φιλοσοφίαν ) , ἐν δὲ τῷ δυνατῷ , ἵνα διὰ μηχανῆς τινος δυνηθῇ τὸ παντοδύναμον τοῦ θεοῦ πορίσασθαι , εἰ μόνα ἐκεῖνα βούλεται , ὅσα δύναται , καὶ μὴ ἀλλοκότων ὀρέγεται , οἷον ἵπτασθαι , ἐν δὲ τῷ γνωστικῷ , ἵνα πάντων ἐπίστηται τὰς αἰτίας . Ἐφ’ οἷς καὶ ἀποροῦσιν ὅτι ἱεῖ τὸ ὅμοιον ὁμοίῳ ὅμοιον , ἔσται καὶ ὁ θεὸς τῷ φιλοσόφῳ ὅμοιος , εἰ ὁ φιλόσοφος τῷ θεῶ , καὶ οὐδὲν πλέον ἕξει ὁ θεὸς ἡλικίᾳ τοῦ φιλοσόφου’ . πρὸς ὃ λεκτέον ὅτι παραλογισμός ἐστι τὸ τοιοῦτο · καθ’ ἃ μὲν γὰρ ἐοίκασιν ἀλλήλοις , οὐδὲν διαφέρουσιν , κατ’ ἄλλα δὲ πολλὰ διαφέρουσιν · ὥσπερ ἡ εἰκὼν τοῦ Σωκράτους ὁμοία ἐστὶν αὐτῷ , διαφέρει δὲ ὁ Σωκράτης τῆς εἰκόνος , ὡς ἔμψυχον ἀψύχου , οὓτω ὁ θεὸς διαφέρει τοῦ φιλοσόφου ὡς ἔμψυχον ἀψύχου καὶ ὡς παράδειγμα ἀρχετύπου . ἢ καὶ ἄλλως · ὅτι ἡ μὲν εἰκὼν τῷ Σωκράτει λέγεται ὁμοία , ὁ δὲ Σωκράτης τῇ εἰκόνι οὐ λέγεται ὅμοιος ὡς ἀρχέτυπον , οὕτως καὶ ἐπὶ θεοῦ καὶ φιλοσόφου · ὁ μὲν φιλόσοφος λέγεται τῷ θεῷ ὅμοιος ὡς εἰκὼν ἀρχετύπῳ , ὁ δὲ θεὸς ἐπειδὴ ἀρχέτυπον τῷ φιλοσόφῳ ὡς εἰκόνι ἰδίᾳ οὐκ ἔστιν ὅμοιος . ἢ καὶ ἄλλως · ὅτι ὁ μὲν φιλόσοφος μετέχει τοῦ θεοῦ τῷ ἀγαθῷ καὶ δυνατῷ καὶ γνωστικῷ , μετέχεται δὲ ὁ θεὸς ὁμοίως ὑπὸ τοῦ φιλοσόφου τοῖς αὐτοῖς καὶ κατὰ τοῦτο λέγεται ὅμοιος . Πρᾶξις ζ’ . Ἐπειδὴ μὴ ἠρκέσθη ὁ Πλάτων εἰπεῖν τὴν φιλοσοφίαν ὁμοίωσιν θεῷ κατὰ τὸ δυνατὸν ἀνθρώπῳ , ἀλλὰ καὶ τὸν τρόπον τῆς ὁμοιώσεως προςέ - θηκεν εἰπὼν ‘ ὁμοίωσις δέ ἐστι δίκαιον καὶ ὅσιον γενέσθαι μετὰ φρονήσεως καὶ ταῦτα γινώσκειν’ , φέρε τρία τινὰ ζητήσωμεν · πρῶτον μὲν διὰ τί προςέθηκε τῷ δικαίῳ τὸ ὅσιον , δεύτερον διὰ τί τεσςάρων οὐσῶν ἀρετῶν δύο μόνων ἐμνήσθη , δικαιοςύνης καὶ φρονήσεως , τρίτον διὰ τίεἶπε ‘καὶ ταῦτα γινώσκειν’ . καὶ πρὸς μὲν τὸ πρῶτον , ἐν ᾦ ἐζητήσαμεν διὰ τί προςέθηκε τῷ δικαίῳ τὸ ὅσιον ( φαίνεται γάρ , φαςίν , ἐκ τούτου ἀδολεσχῶν ὁ Πλάτων καὶ τὰ αὐτὰ λέγων , ἐπεὶ μηδὲν διαφέρει τοῦ δικαίου τὸ ὅδιον ) , λεκτέον ὅτι οὐκ ἀδολεσχεῖ ὁ Πλάτων · πολὺ γὰρ τὸ διάφορον τούτων · δίκαιον μὲν γάρ ἐστι τὸ πρὸς ἀνθρώπους τὰ καθή|κοντα πράττειν , ὅσιον δὲ τὸ πρὸς τὸ θεῖον τὰ πρέποντα διαπράττεσθαι , ὅθεν τοὺς περὶ τὰ ἱερὰ ἠσχολημένους ὁσίους καλοῦμεν · ἐπιτεταμένη γὰρ δικαιοςύνη ἡ ὁσιότης , διὸ καὶ ἡ ἐπιτεταμένη ἀδικία ἀνοσιότης λέγεται · τὸ γὰρ δίκαιον πρὸς τὰ ὅμοια λέγεται , οἶον πρὸς ἀνθρώπους , τὸ δὲ ὅσιον πρὸς τὰ κρείττω . τὸ οὖν δίκαιον ἢ πρὸς τὰ κρείττονα λέγεται καὶ ποιεῖ τὸ ὅσιον , ἢ πρὸς τὰ χείρω καὶ λέγεται κηδεμονικόν . τὴν δὲ διαφορὰν τοῦ δικαίου καὶ τοῦ ὁσίου οὐδὲ ὁ Πλάτων ἠγνόησεν · δύο γὰρ διαλόγους γράψας , Εὐθύφρονα καὶ Πολιτείαν , τὸν μὲν Εὐθύφρονα ἐπέγραψεν ‘‘Εὐθύφρων ἢ τερὶ ὁσίου’’ , τὴν δὲ Πολιτείαν ‘‘Πολιτεία ἢ περὶ δικαίου’’ · ἡ γὰρ πολιτεία ἀνθρώπων ἐστί . καὶ καλῶς κλιμακηδὸν προῆλθεν ὁ λόγος · πρότερον γὰρ τὸ δίκαιον τοῦ ὁσίου · οὐδὲ γὰρ δυνατὸν εἶναί τινα ὅσιον μὴ γενόμενον δίκαιον , ὥσπερ οὐ δυνατὸν τὸν πρὸς ἀνθρώπους τὰ καθήκοντα μὴ πράττοντα πρὸς τὸ θεῖον ταῦτα ἐπιτηδεύειν . ἐν τούτοις οὖν ἡ λύσις τῆς πρώτης ζητήσεως . Δεύτερον κεφάλαιον . χρὴ ζητῆσαι διὰ τί τεσςάρων οὐσῶν ἀρετῶν δύο μόνων ἐμνήσθη . καὶ λέγομεν ὅτι τῶν δύο τῶν τιμιωτέρων μνησθεὶς καὶ τὰς ἄλλας περιέλαβε · τιμιώτεραι γὰρ αἆται τῶν ἄλλων , ὡς δείξομεν · τριῶν γὰρ ὄντων μορίων τῆς ψυχῆς , λογικοῦ , θυμικοῦ , ἐπιθυμγτικοῦ , ἑκάστη τῶν ἄλλων ἑνὶ μορίῳ ἐποχεῖται ( ἡ μὲν φρόνησις τῷ λόγῳ , ἡ δὲ ἀνδρία τῷ θυμῷ , καὶ ἡ σωφροςύνη τῇ ἐπιθυμίᾳ ) , ἡ δὲ δικαιοςύνη οὐκ ἡξένσεν ἑνὶ μορίῳ ἐποχεῖσθαι τῆς ψυχῆς , ἀλλὰ διὰ τῆς τριμερείας πεφοίτηκεν · δικαιοςύνης γὰρ τὸ τὸν κατ’ ἀξίαν κόσμον ἐπάγειν τῷ κοσμουμένῳ · ὅταν γὰρ ἕκαστον ἰδιοπραγῇ κατὰ φύσιν ἔχον , οἶον ἵνα ὁ λόγος ἄρχῃ ὡς ὁ βασιλεύς , ὁ θυμὸς ἄρχῃ καὶ ἄρχηται ( ἄρχῃ μὲν τῆς ἐπιθυμίας , ἄρχηται δὲ ὑπὸ τοῦ λόγου ) ἀναλογῶν στρατιώταις , ἡ ἐπιθυμία ἄρχηται ἐοικυῖα δήμῳ , τότε ἐπιφαίνεται ἡ δικαιοσύνη ἁρμονία τις οὖσα τούτων . ὅτι δὲ δι’ ὅλης τῆς ψυχῆς πεφοίτηκεν ἡ δικαιοσύνη , δηλοῦσιν οἱ ἀδικούμενοι νεκροὺς ἑαυτοὺς καλοῦντες καὶ ἀνοσίους , ὡς τῆς | οὐσίας αὐτῶν ἐστερημένης τοῦ δικαίου οἷον συνέχοντος αὐτὴν καὶ ζωοῦντος . διὸ καὶ ἀποροῦσί τινες ὃτι ‘εἰ ἡ δικαιοσύνη ἁρμονία ἐστὶ τῶν ἄλλων καὶ ἕπεται αὐταῖς , πῶς συναριθμεῖται αὐταῖς κοινὴ αὐτῶν οὖσα;’ καὶ λέγομεν ὅτι τὸ κοινὸν διττόν , ἢ ὡς γένος εἰς εἴδη διαιρούμενον οἷον τὸ ζῷον εἰς λογικὸν καὶ ἄλογον ( τότε γὰρ οὐ συναριθμεῖται τὸ γένος τοῖς εἴδεσιν ) , ἢ ὡς κτῆμα , ὅτε καὶ συναριθμεῖται · οἷον ὑποκείσθωσαν τρεῖς τινες ἔχοντες τρεῖς οἰκέτας , ἕκαστος ἕνα ἴδιον , ἐχέτωσαν δὲ καὶ ἕνα κοινόν , οὗτος συναριθμεῖται τοῖς ἄλλοις , ὡς εἶναι τέσσαρας . οὕτως οὖν κἀνταῦθα ληπτέον · αἱ γὰρ ἀρεταὶ κτῆμά εἰσι τῆς ψυχῆς , ἑκάστη ἑνὶ μορίῳ ἐποχουμένη , κοινὸν δὲ κτῆμα τῆς τριμερείας τῆς ψυχῆς ἡ δικαιοσύνη , διὸ καὶ συναριθμεῖται ταῖς ἄλλαις ἀρεταῖς , καί εἰσι τέσσαρες . ἔδειξεν οὖν ὁ λόγος ὅτι τιμιωτέρα ἡ δικαιοσύνη ὡς διὰ τῆς τριμερείας τῆς ψυχῆς πεφοιτηκυῖα , μετ’ αὐτὴν ἡ φρόνησις ὡς ἐν τῷ τιμιωτέρῳ μορίῳ τῆς ψυχῆς τῷ λόγῳ ἐποχουμένη , μετ’ αὐτὴν ἡ ἀνδρία ὡς ἐν τῷ θυμοειδεῖ ἐποχουμένη , καὶ τετάρτη ἡ σωφροσύνη ὡς ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ τῇ χείρονι ἐποχουμένη . ἔργον δὲ τῆς μὲν δικαιοσύνης τὸ τὸν κατ’ ἀξίαν κόσμον ἐπάγειν τῷ κοσμουμένῳ , τῆς δὲ φρονήσεως τὸ τὰ δέοντα ποιεῖν , τῆς ἀνδρίας τὸ νικᾶν τὸ ἀνθιστάμενον , τῆς σωφροσύνης τὸ μὴ εἴκειν τῷ χείρονι · εἰ γάρ ἐστι καὶ ἀνδρίας τὸ μὴ τῷ χείρονι εἴκειν , ἀλλ’ οὖν κυρίως τὸ χεῖρον ἐπὶ τῆς ἡδονῆς λέγεται ἐγκαταεχωσμένης τῷ σώματι , ὁ δὲ θυμὸς περιχωριστὸν ἔχει τέλος ἀντιλυπῆσαι τὸν λυπήσαντα · ὁ γὰρ λυπήσας ἐκτός . εἰ οὖν ταῦτα οὕτως ἔχει , ὁ ἔχων μίαν ἀρετὴν καὶ τὰς λοιπὰς ἕξει , καὶ ἔσται ἑκάστη αὐτῶν δικαιοσύνη τὸν πρέποντα κόσμον ἐπάγουσα τῷ κοσμουμένῳ , ἑκάστη φρόνησις τὰ δέοντα ποιοῦσα , ἑκάστη ἀνδρία νικῶσα τὸ ἀνθιστάμενον , ἑκάστη σωφροσύνη μὴ εἴκουσα τῷ χείρονι . καὶ ταῦτα μὲν περὶ τούτου . Τρίτον ἐστὶ κεφάλαιον ζητῆσαι διὰ τί εἶπε τὸ ‘καὶ ταῦτα γινώσκειν’ . καὶ λέγομεν ὅτι εὐλόγως , ἵνα ἔχοιμεν ἀρετὰς τὰς μετὰ παιδείας καὶ πόνου παραγινομένας , καὶ μὴ τὰς φυσικὰς καὶ ἠθικάς · αἱ μὲν γὰρ φυσικαὶ ἀρεταὶ ἐκ κράσεως παραγίνονται , οἷον | οἱ ψυχροὶ σώφρονες ἀλλὰ δειλοί , οἱ θερμοὶ ἀνδρεῖοι ἀλλ’ ἀκόλαστοι . αὗται μὲν οὖν φυσικαὶ ἀρεταί , αἵτινες καὶ ἀλόγοις ὑπάρχουσιν · ὁ γοῦν πελαργὸς δίκαιος , φρόνιμος ἡ ἀλώπηξ , ἀνδρεῖος ὁ λέων , σώφρων ἡ τρυγών . αἱ δὲ ἠθικαὶ ἀρεταὶ ἐκ συνηθείας τινὸς παραγίνονται , διὰ τὸ ἐσχηκέναι τινὰ ἢ γονεῖς τοιούτους ἢ διδασκάλους . καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν τῶν ἀρετῶν αἱ μὲν μετὰ λόγου , αἱ δὲ χωρὶς λόγου , καὶ αἱ μὲν πάντῃ χωρὶς λόγου ὡς αἱ φυσικαί , αἱ δὲ μετὰ λόγου μὲν ἀλλ’ ἢ τοῦ θύραθεν , τοῦτ’ ἔστι τοῦ διδάσκοντος , οἷαι αἰ ἠθικαί , ἢ τοῦ οἴκοθεν , οἷαί εἰσιν αἱ μετὰ παιδείας καὶ πόνου τινὶ προσγινόμεναι . διὰ τοῦτο οὖν πρόσκειται τὸ ‘καὶ ταῦτα γινώσκειν’ ἀντὶ τοῦ ἵνα ἔχωμεν ἀρετὰς οὐκ ἀλόγους , ἀλλὰ τὰς μετὰ λόγου , τοῦ οἴκοθέν φημι , τὰς μετὰ πόνου τινὶ προσγινομένας · ὁ γὰρ Πλατῶν τὰς φυσικὰς ἀρετὰς ἀνδραποδώδεις καλεῖ ὡς καὶ ἀνδραπόδοις δυναμένας ὑπάρχειν , ὁ δὲ Πλωτῖνος ἀτελεῖς , διότι πρὸς τὸ μὴ ἀντιστρέφειν καὶ ἀντιπράττουσιν ἀλλήλαις · ὡς γὰρ εἴπομεν , εἴ τις θερμὸς ὢν ἐπιτηδεύσει ἀνδρεῖος εἶναι , ὁ τοιοῦτος οὐ πάντως σώφρων διὰ ( διὰ τὴν θερμότητα ἀκόλαστος ) , καὶ εἴ τις πάλιν ψυχρὸς ὢν ἐπιτηδεύσει σώφρων εἶναι , ὁ τοιοῦτος οὐ πάντως ἀνδρεῖος ἀλλὰ δειλός . αἱ δὲ μετὰ πόνου καὶ παιδείας ἀρεταὶ ἀντιστρέφουσι μὴ ἀντιπράττουσαι . ταῦτα καὶ περὶ τοῦ τετάρτου ὁρισμοῦ τῆς φιλοσοφίας εἰπεῖν ἔχομεν . Πρᾶξις η΄ . Πέμπτος ὁρισμὸς τῆς φιλοσοφίας εἰς Ἀριστοτέλην ἀναγόμενος ὁ λέγων αὐτὴν ‘τέχνην τεχνῶν καὶ ἐπιστήμην ἐπιστημῶν’ . ἐν γὰρ τῇ Μετὰ τὰ φυσικὰ πραγματείᾳ Θεολογικῇ ἐπιγεγραμμένῃ εἴρηται αὐτῷ ὁ ὁρισμὸς οὗτος . καὶ εἰκότως ἐκ τῆς ὑπεροχῆς οὗτος λέγεται ὡς καὶ ἐν τῇ Θεολογικῇ παγματείᾳ εἰρημένος . διὸ καὶ ἀποροῦσιν ὅτι ‘διὰ τί τοιούτῳ ἐπαναδιπλασιασμῷ κέχρηται;’ καὶ λέγομεν τούτου αἰτίας πέντε . Πρώτην , ὅτι θαυμάσαντές τινες τὸ ὕψος τῆς φιλοσοφίας τούτῳ ἐχρήσαντο τῷ ἐπαναδιπλασιασμῷ · ὡς εἰ καί τις θεασάμενος λευκὸν εἴποι πολλάκις ‘λευκὸν λευκὸν καὶ πάντῃ μελανίας ἀνέμφατον’ , καὶ γλυκέος τις · γευσάμενος εἲποι ‘γλυκὺ καὶ πάντῃ πικρίας ἂψαυστον’ , οὕτως καὶ ἐπὶ τῆς φιλοσοφίας ι θαυμάσας τις τὸ ὑπερέχον τῆς γνώσεως εἴποι ‘γνῶσις γνῶσις’ πολλάκις ‘καὶ οὐδαμῶς ἂγνοια’ . μόνη γὰρ ἡ φιλοσοφία γνῶσις . αὕτη πρώτη αἰτία . Δευτέρα αἰτία , ὅτι ἔοικεν ἡ φιλοσοφία βασιλεῖ καὶ θεῷ . καὶ ὥσπερ ὁ βασιλεὺς καθιστᾷ ἄρχοντας , δι’ ὧν ὁμιλεῖ πᾶσι , καὶ πάντας ὁρᾷ μηδέν ὁρῶν μηδὲ διαλεγόμενος ( οὐδὲ γὰρ ῥυπαίνεται τῷ πολλῷ τῶν ἀνθρώπων ὁμίλῳ ) , καὶ ὥσπερ ὁ θεὸς κατέστησεν ἀρχαγγελικᾶς δυνάμεις , δι’ ὧν φρουρεῖ τὸν κόσμον , οὕτως καὶ ἡ φιλοσοφία ἐν ἀκροπόλει τινὶ οὖσα διὰ τῶν κατὰ μέρος τεχνῶν καὶ ἐπιστημῶν γινώσκει τὰ κατὰ μέρος . καὶ ὥσπερ ὁ βασιλεὺς ἄρχων ἐστὶν ἀρχόντων , οὕτως ἡ φιλοσοφία τέχνη τεχνῶν λέγεται . καὶ ὥσπερ πάλιν ὁ θεὸς λέγεται βασιλεὺς βασιλέων , οὕτως καὶ ἡ φιλοσοφία ἐπιστήμη ἐπιστημῶν . τοῦτο δεύτερον . Τρίτη αἰτία , ὅτι ταῖς ἄλλαις τέχναις καὶ ἐπιστήμαις χορηγεῖ τὰς ἀρχὰς ἡ φιλοσοφία · φησὶ γὰρ Ἀριστοτέλης ἐν Ἀποφθέγμασιν ὅτι ‘ὃσοι ταῖς ἄλλαις τέχναις καὶ ἐπιστήμαις σχολάζοντες τῆς φιλοσοφίας ἀμελοῦσιν , ἐοίκασι τοῖς μνηστῆρσι τῆς Πηνελόπης , οἵτινες αὐτῇ συγγενέσθαι μὴ δυνάμενοι ἠγάπων κἂν ταῖς θεραπαίναις αὐτῆς συγγίνεσθαι’ . τῆς γὰρ γραμματικῆς λεγούσης ‘τῶν φωνηέντων τὰ μέν ἐστι φύσει μακρά , τὰ δὲ φύσει βραχέα , τὰ δὲ ἐπαμφοτερίζει’ , ἐρωτωμένη διὰ τί τὸ καὶ τὸ # x772 ; φύσει μακρά , ἀγνοεῖν ὁμολογήσει , εἰς δὲ τὸν μουσικὸν φιλόσοφόν σε ἀποπέμψει . ὁμοίως τῆς ἰατρικῆς λεγούσης τέσσαρας τοὺς χυμούς , ἐπειδὴ καὶ τέσσαρα τὰ στοιχεῖα , ἐρωτωμένη διὰ τί τέσσαρα καὶ οὐδὲ πλείονα οὐδὲ ἐλάττονα , ἀναπέμψει ἡμᾶς εἰς τὸν φυσικὸν φιλόσοφον · τῷ δὲ Ἀριστοτέλει δέδεικται ἐν τῷ Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς διὰ τί οὐδὲ πλείονα τῶν τεσσάρων τὰ στοιχεῖα οὐδὲ ἐλάττονα . ὁμοίως τῆς ῥητορικῆς διελομένης ἑαυτὴν εἰς τρία , εἰς τὸ συμβουλευικὸν καὶ δικανικὸν καὶ πανηγυρικόν , καὶ τέλος εἰπούσης εἷναι τοῦ μὲν συμβουλευτικοῦ τὸ συμφέρον . τοῦ δὲ δικανικοῦ τὸ δίκαιον , τοῦ πανηγυρικοῦ τὸ καλόν , καὶ ἐρωτωμένης τί τὸ ὄντως συμφέρον , τί τὸ ὄντως δίκαιον ἢ τί τὸ καλόν , αὐτὴ τοῦτο ἀγνοεῖν ὁμολογήσει , παραπέμψει δὲ ἡμᾶς τῷ πολιτικῷ φιλοσόφῳ . οὐ μόνον δὲ ταῖς τοιαύταις τέχναις καὶ ἐπιστήμαις ἀρχὰς χορηγεῖ , ἀλλὰ καὶ ταῖς βαναύσοις τέχναις · ἡ γοῦν τεκτονικὴ βουλομένη ποιῆσαι | εὐθεῖαν ἀποτείνει τὴν στάθμην ὅτι μάλιστα , λαβοῦσα παρὰ γεωμετρίας ὅτι εὐθεῖά ἐστιν ἧς τὰ μέσα τοῖς ἄκροις ἐπιπροσθεῖ · τότε γὰρ λέγομεν ἐπ’ εὐθείας τρεῖς ἑστάναι ἀνθρώπους , εἰ ἰσχύσει ὁ μέσος τοῖς ἄκροις ἐπιπροσθῆσαι , εἰ δὲ περιφέρειαν ποιοῦσιν , ἀλλήλους ὁρῶσιν · διὰ τοῦτο γὰρ τὰ θέατρα κυκλοτερῆ διὰ τὸ ἀλλήλους βλέπειν , καὶ αἱ διατριβαὶ κυκλοτερεῖς , ἵνα ὁρῶσιν ἀλλήλους καὶ τὸν διδάσκαλον . ἀλλὰ καὶ τῇ οἰκοδομικῇ δίδωσιν ἀρχάς · βουλομένη γὰρ γνῶναι εἰ ὀρθὸς ὁ τοῖχος , κέχρηται βαρυλλίῳ , ἰδοῦσα ὅτι τὰ βαρέα πρὸς ὀρθὰς φέρεται τῷ ὁίδιὰ ζοντι , οἷον μόλυβος ἤ τι τοιοῦτον , εἰ δὲ πτερὸν εἴη , οὐ κατ’ εὐθὺ φέρεται , ἀλλὰ περιφέρειαν ποιεῖ . ταῦτα καὶ τὸ τρίτον . Τετάρτη αἰτία , ὅτι τὰ σφάλματα διορθοῦται τῶν ἄλλων τεχνῶν · τῆς γὰρ ῥητορικῆς θέσει λεγούσης τὸ δίκαιον , ( κατὰ γὰρ τοὺς τεθέντας φησὶ νόμους , ἄλλους ὄντας παρ’ ἄλλοις , παρὰ μὲν Πέρσαις τὸ ταῖς μητράσιν ἑαυτῶν συγγίνεσθαι καὶ ἀδελφαῖς καὶ θυγατράσι , παρὰ δὲ Τριβαλλοῖς τὸ τοὺς πατέρας γηράσκοντας ἀποσφάττειν ) , ἡ φιλοσοφία ἐφίστησι λέγουσα ὅτι ὁ μὲν νόμος θέσει ( ἄλλος γὰρ παρ’ ἄλλοις ) , τὸ δὲ δίκαιον φύσει πανταχοῦ ὂν τὸ αὐτό · ἄδικον γὰρ τὸ τὰ αἴτια συγχεῖν τοῖς αἰτιατοῖς καὶ ποιεῖν τὸ αἴτιον αἰτιατὸν καὶ τὸ αἰτιατὸν αἴτιον ἢ τὰ ἄρχοντα ἀρχόμενα ποιεῖν , ὅπερ ἐστὶν ἐπὶ τῆς μητρογαμίας · ἡ γὰρ πάλαι αἰτία καὶ ἄρχουσα ὡς μήτηρ αἰτιατὴ καὶ ἀρχομένη ὡς γυνὴ γίνεται . ἄδικον δὲ παρὰ φιλοσοφίᾳ καὶ τὸ τοὺς πατέρας γηράσκοντας κατασφάττειν , ὡς λύοντας τὸν φυσικὸν δεσμὸν παρὰ γνώμην τοῦ δήσαντος . πάλιν τῆς ῥητορικῆς ἀντιδιαιρούσης τὸ δίκαιον τῷ συμφέροντι , καὶ τὴν Ἀντιλόχου περὶ τὸν ἴδιον πατέρα τὸν Νέστορα πρᾶξιν δικαίαν μὲν οὖσαν ὡς ὑπὲρ πατρὸς οὐ συμφέρουσαν δὲ τῷ σώματι ὅτι ἐτρώθη , ἡ φιλοσοφία φησὶ ‘καὶ δίκαιον τὸ τοιοῦτο καὶ συμφέρον · πᾶν γὰρ συμφέρον δίκαιον καὶ πᾶν μὴ συμφέρον οὐ δίκαιον · τί γὰρ πρὸς ἡμᾶς τὰ τοῦ σώματος τραύματα;’ , ἡμᾶς τὴν ψυχὴν εἰποῦσα . οὕτω τρωθείς τις ἐν πολέμῳ ὑπὲρ φίλου ἔφη αὐτόν μ’ ἐξεσάωσα · τί μοι μέλει ἀσπὶς ἐλεόνη ; ἐρρέτω , αὐτὸν μὲν τὴν ἰδίαν ψυχὴν εἰπών , ἀσπίδα δὲ τὸ ἲδιον σῶμα καλέ|σας . καὶ ἄλλος διψήσας ἔφη ‘ἀπέρχομαι τὸν ὄνον μου ποτίσαι’ , ὄνον τὸ σῶμα καλέσας , καὶ τὸ ‘πτίσσε , πτίσσε τὸν Ἀναξάρχου θύλακον , αὐτὸν γὰρ Ἀνάξαχον οὐ μὴ πτίσῃς ποτέ’ . πάλιν τῆς ῥητορικῆς λεγούσης ὅτι κρεῖσσον τὸ ἀδικεῖν ἢ τὸ ἀδικεῖσθαι , ἡ φιλοσοφία τοὐναντίον φησὶν ὅτι ‘μακρῷ χεῖρον τὸ ἀδικεῖν τοῦ ἀδικεῖσθαι · ὁ γὰρ ἀδικῶν εἰς ἑαυτὸν βλάπτεται καὶ εἰς ψυχήν , ὁ δὲ ἀδικούμενος ἢ εἰς τὸ πρῶτον κτῆμα ἀδικεῖται , τοῦτ’ ἔστιν εἰς τὸ σῶμα , ἡ εἰς τὸ δεύτερον κτῆμα , φημὶ τὰ ὑπάρχοντα · μακρῷ δὲ χεῖρον τὴν ψυχὴν κακῶς ἔχειν ἢ τὸ σῶμα καὶ τὰ ἐκτός’ , φησὶν ‘οὐδείς σε βλάψει , εἰ μὴ σὺ σαυτόν · κατὰ τὴν ψυχὴν γὰρ οὐκ ἔστιν ὑφ’ ἑτέρου ἀδικηθῆναι’ . ὁ γὰρ Πλατῶν οὐκ οἶδε τὸν ἄνθρωπον ψυχὴν καὶ σῶμα , ἀλλὰ ψυχὴν λογικὴν ὀργάνῳ χρωμένην τῷ σώματι · τρισὶ γὰρ προσρήμασι προσαγορεύει τὸν ἄνθρωπον , ἐγώ , τὸ ἐμόν , τὰ τοῦ ἐμοῦ , ἐγὼ καλῶν τὴν ψυχήν , τὸ ἐμὸν τὸ σῶμα , τὰ τοῦ ἐμοῦ τὰ κτήματα . ὅτι δὲ ταῦτα γινώσκει ἡ φιλοσοφία , Πλατῶν φησὶν ὅτι ‘βουλοίμην μὲν οὐδέτερον , μήτε ἀδικεῖν μήτε ἀδικεῖσθαι · αἱρέσεως δὲ οὔσης ἑλοίμην μᾶλλον ἀδικεῖσθαι ἢ ἀδικεῖν’ . ἐν οἷς καὶ τοῦτο . Πέμπτη αἰτία , ὅτι ἡ φιλοσοφία κατεσκεύασεν ἑαυτῇ τὸν συλλογισμὸν καὶ κέχρηται αὐτῷ ὀργάνῳ , αἱ δὲ ἄλλαι τέχναι κέχρηνται μὲν συλλογισμῷ , ποιῆσαι δὲ οὐ δύνανται . καὶ ἔοικεν ἡ μὲν φιλοσοφία σκυτοτόμῳ τῷ καὶ ποιοῦντι ὑποδήματα καὶ φοροῦντι αἱ δὲ ἄλλαι τέχναι φοροῦντι μόνον , οὐ μὴν καὶ ποιοῦντι . ἐν οἷς καὶ ἡ πέμπτη αἰτία . Ἀποροῦσι δέ τινες ὅτι ’εἰ τέχνη τεχνῶν ἡ φιλοσοφία , τέχνη ἔσται καὶ αὐτή’ . καὶ λέγομεν ὅτι τέχνη τεχνῶν οὖσα ὑπὲρ τέχνην ἐστίν , ἢ καὶ ὡς τεχνοῦσα τὰς ἄλλας τέχνας τέχνη λέγεται τεχνῶν . ἢ καὶ ἄλλως · οὐ τὰ ἅμα λεγόμενα καὶ ἰδίᾳ δύνανται λέγεσθαι · νεκρὸς γὰρ ἄνθρωπος λέγεται μέν , ἄνθρωπος δὲ οὗ , καὶ λιθίνη ναῦς , ναῦς δὲ οὔ , καὶ κίβδηλος χρυσός , χρυσὸς δὲ οὔ · ὁ γὰρ χρυσὸς ἐγγυητής ἐστιν ὧν βουλόμεθα ἔχειν , ὁ δὲ κίβδηλος τοῦτο οὐ ποιεῖ . τὸ δὲ ἔμπαλιν οὐ τὰ ἰδίᾳ λεγόμενα καὶ ἅμα δύνανται λέγεσθαι , ὡς ἵνα εἴπω ‘ὁ κύων σός , ὁ κύων πατήρ’ , ‘ὁ δὲ κύων σὸς πατήρ’ οὐ δύναται λέγεσθαι . ἐν τούτοις καὶ ὁ πέμπτος ὁρισμὸς τῆς φιλοσοφίας . | Πρᾶξις θ΄ . Οὐ δεῖ περιφρονῆσαι τοῦ ἕκτου ὁρισμοῦ τῆς φιλοσοφίας ὡς περὶ μόνας φωνὰς ἠσχολημένου , τῶν ἄλλων περὶ τὸ πρᾶγμα ἐπτοημένων ἤτοι ἐσπουδακότων · ἔχει γάρ τι πλέον ἐκείνων οὗτος · ἐκεῖνοι μὲν γὰρ μόνον τὸ πρᾶγμα λέγουσιν , οὗτος δὲ καὶ τὸ ὄνομα καὶ τὸ πρᾶγμα . ἕκτος τοίνυν ὁρισμὸς τῆς φιλοσοφίας εἰς Πυθαγόραν ἀναγόμενος ὁ λέγων αὐτὴν φιλίαν σοφίας . καὶ εὖγε ὅτι ἀρχὴ καὶ πέρας τῶν ὁρισμῶν τῆς φιλοσοφίας γέγονεν ἡμῖν ὁ Πυθαγόρας ὁ ἀεὶ διὰ τῆς σιωπῆς πρὸς ἑαυτὸν ἐπιστρέφων . ἀλλ’ , ὦ Πυθαγόρα , οὐκ ἀντιστρέφει ὁ ὁρισμὸς οὗτος , ὅπερ ἦν ἀρετὴ ὅρου · εἴ τι μὲν γὰρ φιλοσοφία , φιλία σοφίας , οὐκ εἴ τι δὲ ἔφεσις σοφίας , φιλοσοφία · πᾶσα γὰρ τέχνη καὶ ἐπιστήμη ἐφίεται τοῦ οἰκείου ὑποκειμένου . ἀλλ’ ἐπειδὴ οὔτε Πυθαγόρας ἐρωτώμενος ἀποκρίνεται οὔτε οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἄλλο τι ἀποκρίνονται ἢ ὃτι “ αὐτὸς ἒφα ” , τὴν ἀπόφασιν τοῦ διδασκάλου ὑπὲρ ἀπόδειξιν ἡγούμενοι , φέρε ἡμεῖς εἴπωμεν ὑπὲρ Πυθαγόρου , ἅπερ ἄν Πυθαγόρας εἶπεν , εἴπερ λέγειν ἠνέσχετο . πάλαι μὲν τοίνυν καὶ μέχρι τῶν Ὁμήρου χρόνων ἠδικεῖτο καὶ ἐρυπαίνετο τὸ τῆς σοφίας ὄνομα , φερόμενον κατὰ παντὸς τοῦ ὁτιοῦν εἰδότος , ὥς φησι καὶ ὁ ποιητὴς εὖ εἰδὼς σοφίης ὑποθημοσύνῃσιν ᾿Αθήνης . καὶ ἐπεὶ σοφὸς ἤραρε τέκτων . ὁ γοῦν Πυθαγόρας ὀψέ ποτε ἐπιγενόμενος συνέστειλε τὸ τῆς σοφίας ὄνομα ἐπὶ μόνους τοὺς τὰ ἄυλα εἰδότας , τοῦτ’ ἔστι τοὺς φιλοσόφους · σαφῆ γὰρ καὶ φανὰ τὰ θεῖα αὐτοῖς , εἰ καὶ ἡμῖν ἀσαφῆ διὰ τὴν ἡμῶν ἀνεπιτηδειότητα , ὡς καὶ ταῖς νυκτερίσιν ὁ ἥλιος . παρὰ Πυθαγόρου οὖν λεγόμενος οὗτος ὁ ὁρισμὸς τέλειος · πᾶσα γὰρ φιλοσοφία φιλία σοφίας , καὶ πᾶσα ἔφεσις σοφίας σοφίαν ἀκουόντων ἡμῶν τὴν τῶν ἀύλων γνῶσιν ) φιλοσοφία ἐστίν . Ἀλλ’ ἐπειδὴ οὐ μόνης μάστιγος δεῖ τοῖς λόγοις ἀλλὰ καὶ χαλινοῦ ( μάστιγος μέν , ἵνα χαρισώμεθα τῇ μαθήσει , χαλινοῦ δέ , ἵνα τῇ μνήμῃ χαρισώμεθα · μεμνήμεθα γὰρ τῶν δι’ ὀλίγων λεχθέντων , μανθάνομεν δὲ τὰ διὰ πλειόνων λεγόμενα ) , φέρε μετὰ | τὴν πλατικὴν διέξοδον τῶν ὁρισμῶν συνόψει αὐτοὺς περιλάβωμεν . γνῶσις τοίνυν τῶν ὄντων ἡ φιλοσοφία ἢ γνῶσις θείων τε καὶ ἀνθρωπίνων πραγμάτων · τὰ γὰρ ὄντα ἢ θεῖα ἢ ἀνθρώ - πεια · συμμετρία γὰρ οὖσα καὶ ἀρετὴ οὔτε τῶν θείων ἠμέλησε διὰ τὴν ποικιλίαν τῶν ἀνθρωπείων οὔτε τῶν ἀνθρωπείων διὰ τὴν μεγαλειότητα τῶν θείων , ἀλλ’ ἑκατέρου πρόνοιαν ἐποιήσατο . ἀλλὰ καὶ μελέτη θανάτου ἡ φιλοσοφία , εἴπερ οἱ αὐτόχειρες ἑαθτῶμ γινόμενοι ὃν ἔδησεν ὁ δημιουργὸς λύουσι δεσμόν , οἱ δὲ φιλόσοφοι ὃν ἔδησαν δεσμὸν αὐτοὶ καὶ λύουσιν . ἀλλὰ καὶ ὁμοίωσις θεῷ ἡ φιλοσοφία , διὰ τὸ εἰρημένον τῷ Λυκούργῳ φιλοσοφῳ ὄντι δίζω εἰ σε θεὸν μαντεύσομαι ἠὲ καὶ ἄνδρα . ἀλλὰ καὶ τέχνη τεχνῶν καὶ ἐπιστήμη ἐπιστημῶν ὡς τεχνοῦσα τὰς ἄλλας τέχνας . ἀλλὰ καὶ φιλία σοφίας ὡς τὰ ἄυλα γινώσκουσα . Θαυμάσαι δὲ ἔστιν καὶ τὸ πλῆθος τῶν ὁρισμῶν τῆς φιλοσοφίας · ἓξ γάρ εἰσιν , ὁ δὲ ἓξ τέλειος , ὡς ἴσος τοῖς ἑαυτοῦ μέρεσι · τὰ γὰρ μέρη αὐτοῦ συνερχόμενα οὕτε πλεονάζει οὔτε ἐλλείπει . οὕτως ἥμισυ τῶν ἓξ τρία , τρίτον τῶν ἓξ δύο , ἕκτον ἡ μονάς , καὶ ἰδοὺ τέλειος · τὰ γὰρ τρία καὶ τὰ δύο καὶ τὸ ἓν συντεθέντα ἓξ ἀποτελεῖ μόνον · τῶν γὰρ ἀριθμῶν οἱ μέν εἰσι τέλειοι , οἱ δὲ ὑπερτελεῖς , οἱ δὲ ἐλλείπεις . καὶ ἔοικεν ὁ μὲν τέλειος ἀριθμὸς ἀρετῇ , ὁ δὲ ὑπερτελὴς καὶ ἐλλειπὴς ταῖς ἀντικειμέναις τῇ ἀρετῇ κακίαις · ἡ γὰρ ἀρετὴ συμμετρία οὖσα δύο κακίαις παραπίζεται , οἷον ἡ δικαιοσύνη πλεονεξία καὶ μειονεξίᾳ , ἡ φρόνησις πανουργίᾳ καὶ ἀνοίᾳ , ἡ ἀνδρία δειλίᾳ καὶ θράσει , ἡ σωφροσύνη ἀκολασίᾳ καὶ ἠλιθιότητι . οὕτως οὖν καὶ ὁ τέλειος ἀριθμὸς ἀρετῇ ἔοικε καὶ συμμετρίᾳ , οἱ δὲ λοιποὶ ἀμετρίαις ἤιοι κακίαις . Τέλειοι μὲν οὖν ἀριθμοί εἰσιν οἱ ἴσοι τοῖς ἑαυτῶν μέρεσι ὡς οὗτος ὁ ἕξ , ὑπερτελεῖς δὲ ὡς ὁ δυοκαίδεκα · τούτου γὰρ συντεθέντων τῶν μερῶν γίνονται δεκαέξ οὕτως · ἥμισυ τῶν δεκαδύο ἕξ , τρίτον τῶν δεκαδύο τέσσαρα , τέταρτον τῶν δεκαδύο τρία , ἔνιον τῶν δεκαδύο δύο , καὶ τὸ δωδέκατον ἡ μονάς , δεκαὲξ ἀποτελοῦσιν . ἐλλειπεῖς δὲ ὡς ὁ ὀκτώ · τὰ γὰρ μέρη αὑτοῦ συντεθέντα ἑπτὰ μόνον ποιοῦσιν οὕτως · ἥμισυ τῶν ὀκτὼ τέσσαρα , τέταρτον τῶν ὀκτὼ δύο , καὶ τὸ ὄγδοον ἡ μονάς , ἑπτὰ ποιοῦσι . καὶ πολλοὶ μὲν οἱ ὑπερτελεῖς καὶ οἱ ἐλλείπεις , | οἱ δὲ τέλειοι τέσσαρες μόνον · ἀπὸ γὰρ μονάδος ἕως δεκάδος εἷς τέλειος ὁ ἕξ , καὶ ἀπὸ δεκάδος ἕως ἑκατοντάδος ὁ εἰκοστὸς ὄγδοος , καὶ ἀπὸ ἑκατοντάδος ἕως χιλιάδος ὁ τετρακοσιοστὸς ἐνενηκοστὸς ἕκτος , καὶ ἀπὸ χιλιάδος ἕως μυριάδος ὁ ὀκτακισχιλιοστὸς ἑκατοστὸς εἰκοστὸς ὄγδοος . Καὶ ἄλλως δὲ τέλειος ὁ ἀριθμὸς τῶν ὁρισμῶν τῆς φιλοσοφίας , διότι τέσσαρες ἦσαν αἱ ἀφορμαί , ἐξ ὧν ἐλαμβάνοντο οἱ ὁρισμοί · ἢ γὰρ ἐκ τοῦ ὑποκειμένου ἢ ἐκ τοῦ τέλους ἢ ἐκ τῆς ὑπεροχῆς ἢ ἐκ ἰῆς ἐτυμολογίας . ὁ δὲ τέσσαρα ἀριθμὸς δυνάμει δέκα · συντεθεὶς γὰρ μετὰ τῶν πρὸ αὐτοῦ ἀριθμῶν ὁ τέσσαρα , τοῦτ’ ἔστι τοῦ τρία καὶ δύο καὶ ἑνός , τὸν δέκα ἀποτελεῖ . ὁ δὲ δέκα τέλειος , οὐχ ὡς ἴσος τοῖς ἑαυτοῦ μέρεσιν , ἀλλ’ ὅτι πᾶς ἀριθμὸς καμπτῆρι αὐτῷ κέχρηται , καὶ ὅτι πάντα ἀριθμὸν δέχεται , διὸ καὶ δεχὰς εἴρηται . ἔοικε δὲ τούτῳ καὶ ἡ φιλοσοφία ὡς πάντα τὰ ὄντα γινώσκουσα . Πρᾶξις ι΄ . Μετὰ τὸ γνῶναι ἡμᾶς τὴν διλοσοφίαν ὅλην ὡς ὅλην διὰ τῶν ἓξ ὁρισμῶν φέρε καὶ ὡς μέρη ἔχουσαν αὐτὴν διὰ τῆς διαιρέσεως πολυπραγμονήσωμεν . ἀλλ’ ὥσπερ ἐπὶ τῶν ὁρισμῶν τρί.α τινὰ ἐζητοῦμεν , τί ἐστιν ὁρισμός , πόθεν εἴρηται ὁρισμός , πόθεν λαμβάνεται ὁρισμός , οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς διαιρέσεως τρία ζητήσωμεν , τί διαίρεσις και ἐπιδιαίρεσις καὶ καὶ ὑποδιαίρεσις · ποῦ γὰρ οἰκειόερος ταῦτα ζητήσωμεν ἢ τὴν φιλοσοφίαν διαιροῦντες , ἧς εὕρημα ὁρισμὸς καὶ διαίρεσις ; διαίρεσις μὲν οὖν ἐστιν ἡ πρώτη τομὴ τοῦ πράγματος , οἷον ὡς ἵνα διέλω τὸ ζῷον εἰς λογικὸν καὶ ἄλογον , ἐπιδιαίρεσις δέ ἐστιν ἡ τοῦ αὐτοῦ πράγματος δευτέρα τομή , οἷον ὡς ἵνα διέλω τὸ αὐτὸ ζῷον εἰς θνητὸν καὶ ἀθάνατον οὐδὲν δὲ διαφέρει διαίρεσις ἐπιδιαιρέσεως · ἣν γὰρ ἂν προτάξωμεν , ἐκείνη ἐστὶ διαίρεσις , καὶ ἣν ὑποτάξωμεν , ἐκείνη ἐστὶν ἐπιδιαίρεσις ) , ὑποδιαίρεσις δέ ἐστιν ἡ ἑνὸς τῶν διαιρεθέντων τομή , ὡς ἵνα διέλῃ τις τὸ λογικὸν εἰς θεῖα καὶ ἀνθρώπεια καὶ τὸ ἄλογον εἰς σαρκοφάγα ἢ ποηφάγα . ὑποδιαίρεσις οὖν ἐστιν ἡ ἑνὸς τμήματος τῶν διαιρεθέντων τομή . Τούτων οὕτως προληφέντων εἴπωμεν τὴν διαίρεσιν τῆς φιλο|σοφίας . διαιρεῖται τοίνυν ἡ φιλοσοφία εἰς τὸ θεωρητικὸν καὶ πρακτικόν . ταῦτα δὲ δὲ διαφέρουσιν ἀλλήλων καὶ τῷ ὑποκειμένῳ καὶ τῷ τέλει · τῷ μὲν γὰρ θεωρητικῷ πάντα τὰ ὄντα ὑπόκειται εἰς γνῶσιν , τῷ δὲ πρακτικῷ οὐ πάντα ὑπόκειται εἰς κατακόσμησιν , εἰ μὴ μόναι αἱ ἀνθρώπειαι ψυχαί · οὐδὲ γὰρ ἐπαγγέλλεται ὁ φιλόσοφος κοσμεῖν ἵππου ψυχὴν ἢ βοὸς ἤ τινος ἄλλου πλὴν ἀνθρώπου . οὕτως μὲν τῷ ὑποκειμένῳ διαφέρουσιν . ἀλλὰ καὶ τῷ τέλει · ὁ μὲν γὰρ θεωρητικὸς περὶ τὴν ἀλήθειαν καὶ τὸ ψεῦδος καταγίνεται , τέλος δὲ ποιεῖται μόνον τὸ ἀληθές , ὁ δὲ πρακτικὸς περὶ τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ κακὸν καταγίνεται , τέλος δὲ ποιεῖται μόνον τὸ ἀγαθόν · θέλει γὰρ γινώσκειν τὸ ἀγαθὸν καὶ κακὸν καὶ τὴν διαφορὰν εἰδέναι ἀγαθοῦ καὶ κακοῦ ὑπὲρ τοῦ τὰ μὲν ἑλεῖν τὰ δὲ φυγεῖν , τοῦτ’ ἔστιν ἵνα μήτε λέγῃ κακόν τι ὁ φιλόσοφος μήτε πράττῃ , ὥσπερ καὶ ὁ ἰατρὸς θέλει γινώσκειν τὰ δηλητήρια , οὐχ ἵνα χρήσηται αὐτοῖς , ἀλλ’ ἵνα διὰ τῆς γνώσεως παραιτήσηται αὐτά . ἀποροῦσι δέ τινες ὅτι ‘εἰ τοῦ θεωρητικοῦ τέλος τὸ ἀληθές , τοῦ δὲ πρακτικοῦ τὸ ἀγαθόν , ταὐτὸν ἄρα τὸ θεωρητικὸν τῷ πρακτικῷ · ὧν γὰρ τὰ τέλη ταὐτά , καὶ αὐτὰ ταὐτά’ . λεκτέον οὖν ὅτι πολλὴ ἡ ἐν τούτοις διαφορά · πολλάκις γὰρ ψευδόμεθα ἐπ’ ἀγαθῷ καὶ ἀληθεύομεν ἐπὶ κακῷ · οἷον ὑγιαίνων τις παρέθετο ξίφος τινί , ἄφνω δὲ μανεὶς αἰτεῖ τὴν παρακαταθήκην , ἵνα ἢ ἑαυτὸν ἢ ἕτερόν τινα σφάξῃ , ὁ δὲ ἀρνεῖται καὶ ψεύδεται μέν , ἐπ’ ἀγαθῷ δέ , ὡς εἴ γε ἠλήθευσεν , ἐπὶ κακῷ ἠλήθευεν . δύναται δὲ μερικῶς καὶ ἀληθεύειν ὁ τοιοῦτος · ἄλλος γὰρ ἦν ὑγιαίνων ὁ τὸ ξίφος παραθέμενο·ς καὶ ἄλλος μαινόμενος . Ινα δὲ μὴ λάθωμεν ἑαυτοὺς κακοῦ μαγείρου δίκην παρὰ ἄρθρα τὰς διαιρέσεις ποιούμενοι , ὅπου μὴ ἔστι διφυΐα , ὥσπερ οἱ πρίζοντες τὰ ξύλα ἡγεμόνι κέχρηνται τῇ μίλτῳ , οὕτως καὶ ἡμεῖς ἡγεμόνι χρησάμενοι τῷ λόγῳ , εἰς ὅσα καὶ οἷα ὑπαγορεύει , οὕτως ποιησόμεθα τὰς διαιρέσεις , ὃπου διφυία ἐστί * * πέφυκε διαιρεῖσθαι , τοῦτ’ ἔστι καθ’ ἑκάστην διαίρεσιν δεῖ ζητεῖν διὰ τί εἰς τοσαῦτα καὶ τοιαῦτα διαιρεῖται . Διαιρεῖται τοίνυν ἡ φιλοσοφία εἰς δύο καὶ οὐχὶ εἰς τρία , ὡς οἱ τὸ λογι - κὸν αὐτῇ προσνέμοντες · δειχθήσεται γὰρ σὺν θεῷ ἐν τοῖς Ἀναλυτικοῖς ὅτι ἡ λογικὴ οὐ μέρος τῆς φιλοσοφίας , ἀλλ’ ὂργανον , | διότι τὸ μὲν μέρος συμφυές , τὸ δὲ ὄργανον ἐπείσακτον . εἰς δύο δὲ διαιρεῖται ἡ φιλοσοφία , οὐχ ὥς φασιν αἱ ἐγκύκλιοι ἐξηγήσεις , ὅτι ἐπειδὴ ἡ φιλοσοφία γνῶσις θείων καὶ ἀνθρωπίων ἐστί , διὰ μὲν τὰ θεῖα τὸ θεωρητικὸν προεβάλλετο ( θεωρητικὸν γάρ , φασίν , εἴρηται ὡς τέλος ἔχον τὰ θεῖα ὁρᾶν ) , διὰ δὲ τὰ ἀνθρώπινα προεβάλλετο τὸ πρακτικόν · παραλογίζονται γὰρ ἐκ τῆς ὁμωνυμίας τοῦ ἀνθρωπείου · ἄλλο γὰρ ἀνθρώπειον ἐν τῷ ὁρισμῷ ἐλαμβάνετο ( τὸ γὰρ ἐκ τοῦ τιμιωτέρου κατὰ παντὸς φθαρτοῦ φερόμενον ) , ἄλλο δὲ ἀνθρώπειον ἐνταῦθα λαμβάνουσι , τὸ ἐπὶ τοῦ κυρίως ἀνθρώπου . φέρε οὖν εἴπωμεν ἡμεῖς τούτου αἰτίας δύο · πρώτην μὲν τοιαύτην , ὅτι ἡ φιλοσοφία ὁμοία ἐστὶ θεῷ κατὰ τὸ δυνατὸν ἀνθρώπῳ , καὶ ἐπειδὴ ὁ θεὸς καὶ πάντα τὰ ὄντα γινώσκει καὶ τῶν δευτέρων πρόνοιαν ποιεῖται , εἰκότως καὶ ἡ φιλοσοφία μιμουμένη θεὸν διὰ μὲν τὴν καθόλου γνῶσιν αὐτῆς τὸ θεωρητικὸν προεβάλλετο , διὰ δὲ καὶ <τὸ> τῶν δευτέρων προνοεῖν προεβάλλετο τὸ πρακτικόν . αὕτη μὲν ἡ πρώτη αἰτία . δευτέρα δὲ ὅτι ἡ φιλοσοφία ἰατρικὴ ψυχῶν ἐστιν · ἡ δὲ ψυχὴ διττὰς ἔχει δυνάμεις , γνωστικὰς καὶ πρακτικάς , ἄμφω δὲ συνουσίωνται · ἡμῖν , ὡς δηλοῖ τὸ ἐκ παίδων φιλομύθους ἡμᾶς εἶναι καὶ χαίρειν ἐν τῇ περιεργίᾳ , ὥς φησι Μένανδρος φιλῶ σ' , Ὀνήσιμε , καὶ σὺ περίεργος εἶ , καὶ πάλιν οὐδὲν γὰρ γλυκύτερον ἢ πάντ’ εἰδέναι . ὁμοίως δὲ καὶ Ἀριστοτέλης · ‘πάντες ἄνθρωποι τοῦ εἰδέναι ὀρέγονται φύσει , σημεῖον δὲ ἡ τῶν αἰσθήσεων ἀγάπησις ” . ἀλλὰ καὶ τὸ πρακτικὸν συνουσίωται ἡμῖν , ὡς δηλοῖ τὸ ἐν ταῖς ἐρημίαις ἀσχάλλειν ἡμᾶς καὶ τρίχας τίλλειν ἢ δακτύλιον περιελίττειν ἢ κηρὸν μαλάττειν διὰ τὸ μὴ ἀνέχεσθαι ἡμᾶς παντελοῦς ἀργίας . διὰ τὰς γνωστικὰς οὖν εἰκότως προεβάλετο τὸ θεωρητικόν , διὰ δὲ τὰς πρακτικὰς τὸ πρακτικόν . Τούτων οὕτως ἐχόντων εἴπωμεν τὴν ὑποδιαίρεσιν τοῦ θεωρητικοῦ . καὶ ἐνῆν μὲν προτάξαι θάτερον θατέρου , καὶ τὸ θεωρητικὸν | τοῦ πρακτικοῦ , ὡς πάντα τὰ ὄντα γινῶσκον , τέλος δὲ ἔχον τὸ ἀληθές , καὶ τὸ πρακτικὸν τοῦ θεωρητικοῦ , ὅτι εἰ καὶ μὴ ὑπόκεινται αὐτῷ πάντα τὰ ὄντα εἰς κατακόσμησιν , ἀλλ’ ἔχει τέλος τὸ ἀγαθόν , ὅπερ , ὡς ἐδείχθη , ἐπέκεινά ἐστι τοῦ ἀληθοῦς · τὸ γὰρ ἀγαθὸν πρὸς τῷ θεῷ . διὸ καὶ πρόνοια καλεῖται τὸ ἀγαθὸν ὡς πρὸ τοῦ νοῦ ὄν , νοῦ δέ ἐστι τὸ ἀληθεύειν . ἀλλ’ ὡς ἐν λογικῇ πραγματείᾳ τὰ καθόλου προτακτέον · διὸ τὸ θεωρητικὸν δεῖ πρότερον ὑποδιελεῖν . διαιρεῖται τοίνυν τοῦτο εἰς τρία , εἰς φυσικόν , μαθηματικόν , θεολογικόν . καὶ εἰκότως · ὁ γὰρ φιλόσοφος πάντα τὰ ὄντα θέλει γινώσκειν · πάντα δὲ τὰ ὄντα τριττά , ἢ πάντῃ ἔνυλα , ὡς ὀστέα τρίχες ὄνυχες , περὶ ἄ καταγίνεται τὸ φυσικόν , ἢ πάντῃ ἄυλα , ὡς τὰ θεῖα , ἢ πῇ μὲν ἔνυλα , χαραττόμενα , περὶ ἃ καταγίνεται τὸ μαθηματικόν · ταῦτα γὰρ τὴν μὲν ὑπόστασιν ἐν ὕλῃ ἔχουσιν , ἐν ἀβακίῳ φέρε εἰπεῖν ἢ κηρῷ , δύνανται δὲ ἐπινοηθῆναι ὑπὸ τῆς φαντασίας καὶ χωρὶς τῆς ὕλης , δίκην κηροῦ ἀναματτομένου τὸ εἶδος τοῦ σφραγιστῆρος , καταλιμπάνοντος δὲ τὸν χαλκόν . διὸ καὶ ὁ Πλάτων ἐκμαγεῖον καλεῖ τὴν φαντασίαν διὰ τὸ ἐκμάττεσθαι καὶ ἀποσυλᾶν τὰ εἲδη ἀπὸ τῆς ὕλης . Ἀποροῦσι δέ τινες διὰ τί μὴ καὶ τὰ φυσικὰ λέγομεν μαθηματικά , εἴ γε δυνάμεθα καὶ τὸ τῆς σαρκὸς εἶδος ἐπινοῆσαι χωρὶς τῆς ὕλης . πρὸς οὓς ἐροῦμεν ὅτι τὰ μὲν σχήματα ἐπινοῆσαι δυνάμεθα χωρὶς ὕλης , ἐπειδὴ μηδεμιᾶς κράσεως δέονται , σάρκα δὲ ἐπινοῆσαι ἄνευ κράσεως οὐ δυνάμεθα , ἐν ᾗ τὴν ὑπόστασιν ἔχει · ἡ γὰρ κρᾶσις ὕλη ἐστί . Δεῖ οὖν πρῶιον τὰ πάντῃ ἔνυλα καὶ φυσικὰ ἀναλέγεσθαι , μετ’ ἐκεῖνα τὰ μαθηματικὰ κλίμαξιν ἐοικότα ἢ γεφύραις · οὐδὲ γὰρ ἀθρόον ἀπὸ τῶν πάντῃ ἐνύλων ἐπὶ τὰ ἄυλα μετιέναι δεῖ · ταὐτὰ γὰρ πεισόμεθα τοῖς ἀπὸ ζοφώδους σπηλαίου τολμήσασιν ἀθρόον ἀντωπῆσαι ταῖς ἡλιακαῖς ἀκτῖσι · δεῖ γὰρ τοὺς τοιούτους πρότερον ἐν οἰκίσκῳ ἔχοντι σύμμετρον φῶς προεθισθέντας οὕτως ἀντωπῆσαι ταῖς ἡλιακαῖς ἀκτῖσιν . ὡσαύτως οὖν χρὴ καὶ ἀπὸ τῶν πάντῃ ἐνύλων ἀναλογούντων σπηλαίῳ εἰς τὰ μαθήματα ἐγγυμνασθῆναι ἀναλογοῦντα οἰκίσκῳ σύμμετρον ἔχοντι φῶς , καὶ εἶθ’ οὕτως χωρεῖν ἐπὶ τὰ ἄυλα ἀναλογοῦντα ταῖς τοῦ ἡλίου ἀκτῖσιν · οὕτω γάρ φασι καὶ οἱ Πυθαγόρειοι “ σχᾶμα καὶ | βᾶμα ” ἀντὶ τοῦ ‘καθ’ ἕκαστον σχῆμα βαθμὸν ἄνιμεν ἐπὶ θεολογίαν , κατὰ μέρος ἐν νῷ λαμβάνοντες τὰ πάντῃ ἂυλα.’ Ἀποροῦσι δέ τινες ὅτι εἰ πάντα μανθάνομεν καὶ τὰ ἄυλα καὶ τὰ ἔνυλα καὶ τὰ μέσα , διὰ τί μὴ πάντα καλεῖται μαθήματα , ἀλλὰ μόνα τὰ μέσα ἐσφετερίσατο τὸ κοινὸν ὄνομα . καὶ λέγομεν τούτου αἰτίας δύο , μίαν μὲν ὅτι ἔχουσι τὰ μαθήματα τὸ ἀραρὸς τῶν ἀποδείξεων · ταῦτα γὰρ μανθάνομεν ἀκριβῶς , τὰ δὲ ἄλλα εἰκάζομεν μᾶλλον ἢ μανθάνομεν , διὸ καὶ ὁ φιλόσοφος Μαρῖνος ἔφη “ εἲθε εἴθε πάντα μαθήματα ἦν ” . δευτέραν δὲ ὅτι ταῦτα ἡδέως μανθάνομεν πάσχοντες τὸ τῶν Λωτοφάγων · γευσάμενοι γὰρ αὐτῶν οὐ θέλομεν αὐτῶν ἀποστῆναι , ἀλλ’ ἐχόμεθα αὐτῶν ὡς λωτοῦ . ᾗ φησι καὶ Πλατῶν οὕτως ‘ἂ γὰρ ἂν ἑκοῦσα ἡ ψυχὴ λάβῃ , δυσέκνιπτα καὶ ἀμετάστατα φιλεῖ γίνεσθαι’ , ὥσπερ καὶ τοὐναντίον φησὶν ‘ψυχῆς βίαιον οὐδὲν ἔμμονον μάθημα’ . καὶ Ἀρχιμήδης δέ ποτε βαρβάρων ἐπιστάντων ταῖς Συρακούσαις οὐκ ἔφυγεν θεώρημά τι γεωμετρικὸν καταγράφων , ἀλλ’ ἔφη “ τὰν κεφαλὰν καὶ μὴ τὰν γραμμάν ” , τοῦτ’ ἔστι παρὰ τὴν κεφαλὴν καὶ μὴ παρὰ τὴν γραμμήν . καὶ ταῦτα ἔχει ἡ παροῦσα πρᾶξις . Πρᾶξις ια΄ . Τοῦ θεωρητικοῦ εἰς τρία διαιρεθέντος , εἰς φυσικόν , μαθηματικόν , θεολογικόν , μόνου τοῦ μαθηματικοῦ τὴν διαίρεσιν οἱ ἐξηγηταὶ νῦν παραδιδόασιν , ὡς ἄν τούτου συμμέτρως ἔχοντος πρὸς εἰσαγομένους . ἐφ’ οἷς εἴπωμεν τὴν ὑποδιαίρεσιν τοῦ μαθηματικοῦ . διαιρεῖται τοίνυν εἰς τέσσαρα , εἰς ἀιθμητικήν , μουσικήν , γεωμετρίαν , ἀστρονομίαν . καὶ εἰκότως , ἐπειδὴ ἡ μαθηματικὴ περὶ ἀριθμὸν καταγίνεται καὶ μέγεθος , τοὺ δὲ ἀριθμοῦ τὸ μὲν καθ’ αὑτό , τὸ δὲ ἐν σχέσει , τοῦ δὲ μεγέθους τὸ μὲν ἀκίνητον , τὸ δὲ κινούμενον . καὶ περὶ μὲν τὸν καθ’ αὑτὸ ἀριθμὸν καταγίνεται ἡ ἀριθμητική , ζητοῦσα τὰς φύσεις τῶν ἀριθμῶν καὶ τὰ πάθη , ὡς ὅταν λέγῃ ‘τῶν ἀριθμῶν οἱ μὲν ἂρτιοι , οἱ δὲ περιττοί’ , καὶ τούτων τὰ εἴδη · οὐδεμίαν γὰρ ἔμφασιν ἑτέρου ἀριθμοῦ παρέχει , εἰ δὲ εἴπῃ διπλάσιον , τριπλάσιον , ἔμφασιν καὶ ἑτέρου παρέχει , ποὺ μὲν ἡμίσεος , ποὺ δὲ τρίτου . | ἡ δὲ μουσικὴ περὶ τὸν ἐν σχέσει ἀριθμὸν καταγίνεται , ζητοῦσα ποῖον λόγον ἔχει ἡ ἀπήχησις τῆσδε τῆς χορδῆς πρὸς τήνδε , ἆρα διπλάσιον καὶ πολλαπλάσιον ἢ ἡμιόλοιν , διὸ · καὶ ἀποροῦσιν ὅτι εἰ ἡ μουσικὴ περὶ συμμετρίαν φθόγγων κατα - γίνεται καὶ ἀσυμμετρίαν , πῶς περὶ τὰς σχέσεις τῶν ἀριθμῶν λέγουσιν αὐτῆν καταγίνεσθαι . καὶ λέγομεν ὅτι μήποτε <περὶ> τῆς κατὰ Πυθαγόραν ταῦτα εἴρηται ὡς ἀυλοτέρας οὔσης , ἥτις οὐ προσποιεῖται ὕλην ἢ φθόγγους , ἀλλ’ αὐτὰς τὰς σχέσεις τῶν ἀριθμῶν θεωρεῖ καταμόνας · φασὶ γὰρ αὐόν ποτε παριόντα διὰ χαλκείου ἀκοῦσαι μέλους τινὸς καὶ ἁρμονίας ἐκ τῶν πληγῶν τῶν σφυρῶν ἀποτελουμένου . καὶ ἐπέτρεψεν αὐτοῖς ἀλλάξαι τοὺς ἄκμονας . τοῦ δὲ μέλους οὐδὲν ἧττον τοῦ αὐτοῦ φυλαχθέντος ἐπέτρεψε πάλιν αὐτοῖς τὰς σφύρας ἀλλάξαι . τοῦ δὲ μέλους ἐπὶ τούτοις παραφθαρέντος ἐστάθμησε καὶ τὰς πρώτας σφύρας καὶ τὰς δευτέρας , ποῖον λόγον ἔσχον πρὸς ἀλλήλας καὶ τὰ μέλη , καὶ ὡς ἁρμονικὸν λόγον ἀπεγράψατο τοὺς λόγους αὐτοὺς καθ’ αὑτοὺς συγκρίνας χωρὶς τῆς ὕλης , ὡς εἴ γε συνέβη τοιαύτην ἀναλογίαν ἀριθμῶν ἐν ὀξυβάφοις ἢ αὐλοῖς εἶναι , τὸ αὐτὸ ἂν μέλος ἀπετελεῖτο . ἡ δὲ γεωμετρία περὶ ἀκίνητον μέγεθος καταγίνεται καὶ περὶ τὰ σχήματα τῆς γῆς , ἡ δὲ ἀστρονομία περὶ κινούμενον μέγεθος , οὐ μόνον δὲ κινούμενον ἀλλ’ ἀεικίνητον · φαντασίας γὰρ μόνης ἐστὶν ἡ δοκοῦσα αὐτῶν εἶναι στάσις . Εὗρον δὲ τὴν μὲν ἀριθμητικὴν Φοίνικες ἐμπορικώτατοι γὰρ ὄντες ἐδεήθησαν ψήφων ) , τὴν δὲ μουσικὴν εὗρον οἱ Θρᾷκες ὡς ἄγαν πολεμικοὶ ὄντες · ἡ γὰρ ψῦξις ἀποκλείουσα τὸ θερμὸν ἐν τῷ βάθει δριμύτερον αὐτὸ ποιεῖ . ὅθεν καὶ θυμώδεις εἰσὶ καὶ πολεμικοὶ τῇ βίᾳ τοῦ θερμοῦ , καὶ ὀρχηστικοὶ δὲ διὰ τὰς ἑτοίμους ἀποφυγὰς τῶν βελῶν · ἔστι γὰρ καὶ πυρρίχιος παρ’ αὐτοῖς ὄρχησις , ὅ ἐστιν ἔνοπλος κατὰ τὸ εἰρημένον τῷ ποιητῇ Μηριόνη , τάχα κέν σε καὶ ὀρχηστήν περ ἐόντα . ἀλλὰ καὶ ἐμβατήρια μέλη ἐστὶ παρ’ αὐτοῖς . τὴν δὲ γεωμετρίαν εὗρον Αἰγύπτιοι , ὡς καὶ ἀνωτέρω εἴρηται , διὰ τὸ ἀνιόντα τὸν Νεῖλον συγχεῖν τὰ ὁροθέσια αὐτῶν . τὴν δὲ ἀστρονομίαν εὗρον Χαλδαῖοι ὡς καθαρὸν οἰκοῦντες ἀέρα · ἀνατολικοὶ γὰρ ὄντες τῇ θερμότητι τοῦ ἡλίου ἔχουσι λεπτυνομένην ἑτοίμως τὴν ἀτμίδα · ρί|του γὰρ κλίματος Ἀλεξάνδρεια Ἀφρικὴ καὶ Πέρσις . ἐφ’ οἷς τούτων λεχθέντων εἴπωμεν τὴν τάξιν αὐτῶν . Πρότεραι τοίνυν αἱ περὶ ἀριθμοὺς τῶν περὶ μέγεθος καταγινομένων εἰσίν · ἀυλότερος γὰρ ὁ ἀριθμὸς τοῦ μεγέθους ὡς δυνάμενος διάφορα εἴδη σχημάτων δέξασθαι ἀσυγχύτως · ὁ γὰρ αὐτὸς ἀριθμὸς δύναται κύκλος ἅμ καὶ τετράγωνος γενέσθαι . κύκλος δέ ἐστιν ὁ νόμῳ κύκλου ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ ἀρξάμενος καὶ εἰς τὸ αὐτὸ λήγων , οἷον ὁ τετράκις ἓξ εἴκοσι τέσσαρα . τετράγωνος δὲ ὁ ἑαυτὸν πολυπλασιάζων , οἷον ὁ τετράκις τέσσαρα δεκαέξ · ἐξ ἀριθμοῦ γὰρ ἑαυτὸν πολυπλασιάσαντος ἐγέωετο . κύκλος δὲ ἅμα καὶ τετράγωνος ὁ ἐξ ἀριθμοῦ ἑαυτὸν πολυπλασιάσαντος γενόμενος καὶ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ ἀρξάμενος καὶ εἰς τὸ αὐτὸ λήγων , οἷον ὁ ἑξάκις ἓξ τριάκοντα ἓξ καὶ ὁ πεντάκις πέντε εἴκοσι πέντε · ἰδοὺ γὰρ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ ἄρχεται καὶ εἰς τὸ αὐτὸ λήγει , καὶ ἐξ ἀριθμοῦ πολυπλασιάσαντος ἑαυτὸν ἐγένετο . καὶ πολλοὶ μὲν κύκλοι καὶ τετράγωνοι , κύκλος δὲ ἅμα καὶ τετράγωνος ὁ εἴκοσι πέντε καὶ ὁ τριάκοντα ἕξ , καὶ πλὴν τούτων τῶν δύο οὐκ ἔστιν ἄλλος . ἐπὶ δὲ τῶν μεγεθῶν τοῦτο οὐκ ἔστι · τὸ γὰρ φθάσαν μέγεθος σχηματισθῆναι οὐκ ἐπιδέχεται ἕτερον σχῆμα ἀσυγχύτως ὡς ἐνυλότερον . οὕτως καὶ δεικνύουσιν οἱ φιλόσοφοι ὅτι ἡ φαντασία ἀσώματος ὡς πλείονας τύπους δεχομένη ἀσυγχύτως · ἀύλου γὰρ τοῦτο . προτέρα δὲ ἡ ἀριθμητικὴ τῆς μουσικῆς , ἐπειδὴ ἡ μὲν ἀριθμητικὴ περὶ τὸν καθ’ αὑτὸ ἀριθμὸν καταγίνεται , ἡ δὲ μουσικὴ περὶ τὸν ἐν σχέσει , προηγεῖται δὲ τὰ καθ’ αὑτὸ τῶν ἐν σχέσει , εἴ γε πρῶτον γίνεταί τις ἄνθρωπος , εἶθ’ οὕτως πατήp . ἐν δὲ ταῖς περὶ μέγεθος καταγινομέναις προτέρα ἡ γεωμετρία τῆς ἀστρονομίας , ὅτι ἡ μὲν γεωμετρία περὶ ἀκίνητον καὶ μένον ποσὸν καταγίνεται , ἡ δὲ ἀστρονομία περὶ κινούμενον · οὐ δεῖται δὲ ἡ μονὴ τῆς κινήσεως , ἀλλ’ ἡ κίνησις τῆς μονῆς , διότι οὐ δυνατὸν κινεῖσθαί τι ἄνευ μονῆς , οὐδὲ βαδίζειν τις δύναται ἐν τοῖς ψαμμώδεσι τόποις μὴ ἔχοντος τοὐ ποδός που μένειν καὶ ἐπερείδεσθαι · πᾶσα γὰρ κίνησις περί τι μένον καὶ ἀκίνητον καταγίνεται , καὶ τὸ οὐράνιόν φασι σῶμα περὶ μένον κινεῖσθαι , φημὶ δὴ τὴν γῆν ἥτις τῇ οἰκείᾳ φύσει ἀκίνητός ἐστιν . Ἀποροῦσι δέ τινες ὅτι εἰ πάντα τὰ μαθήματα δεῖται τῆς τῶν | μουσῶν ἐπιπνοίας , διὰ τί μία μόνη λέγεται μουσική . πρὸς ὅ φαμεν ὅτι ταύτης μόνης ἔργον πάθη ψυχῆς ἰᾶσθαι καὶ σώματος · διὸ καὶ ἡ φιλοσοφία μεγίστη μουσικὴ ὡς πάθη ψυχῆς ἰωμένη , ὅθεν καὶ ἰατρικὴ ψυχῶν λέγεται . ὅτι δὲ ἰᾶται ψυχῶν πάθη ἡ μουσική , φασί ποτε τὸν Πυθαγόραν θεασάμενον παιδάριον ἑπόμενον κόρῃ αὐλούσῃ ἐπιτρέψαι αὐτῇ στρέψαι τοὺς αὐλούς , καὶ τοῦ μέλους διαφθαρέντος ἔπαυσεν αὐτὸν τοῦ ἐρᾶν . ἀλλὰ καὶ μέχρι τῆς σήμερον ἔχομεν ἐπᾴσματα μουσικά · ἀκούσαντες γὰρ θεατρικῶν μελῶν ἐκνενευρισμένοι γινόμεθα καὶ ἔκλυτοι , πολεμικῶν δὲ τοὐναντίον . καὶ τὰ βοσκήματα δὲ τῇ τοιᾷδε σύριγγι πείθεται εἰς νομὴν ἐξιόντα καὶ πάλιν εἰς τοὺς σηκοὺς ἐπιστρέφοντα . καὶ σάλπιγξ ἐν πολέμῳ τοὺς ἵππους παρορμᾷ καὶ διεγείρει . ἀλλὰ καὶ τὸν Ἀγαμέμνονά φασι μέλλοντα ἐπιστρατεύειν τῇ Τροίᾳ μὴ πρότερον ἐξορμῆσαι , πρὶν ἀοιδόν τινα καταλιπεῖν φύλακα τῆς σωφροσύνης τῆς ἰδίας γυναικὸς Κλυταιμνήστρας . ὅθεν ὁ Αἴγισθος ἐθέλων ἐθελούσῃ οὐκ ἠδυνήθη αὐτῇ συγγενέσθαι , πρὶν τὸν ἀοιδὸν διέφθειρεν ἔν τινι νήσῳ ἐρήμῃ καλουμένῃ . καὶ τότε αὐτὴν ἀνήγαγεν εἰς τὸν ἑαυτοῦ οἶκον , ὡς δηλοῖ τὰ Ὁμηρικὰ ἔπη . καὶ Συνέσιος δὲ ὁ φιλόσοφος ὁ γενόμενος ὕστερον Κυρήνης ἐπίσκοπος βαρβάρων ἐπιστάντων τῇ Κυρήνῃ διά τινων μελῶν ἔτρεψε τούτους , καὶ φεύγοντες ἔκοπτον ἀλλήλους μηδενὸς διώκοντος . Πρᾶξις ιβ΄ . Λεκτέον τὴν διαίρεσιν τοῦ πρακτικοῦ · τοῦτο γὰρ μόνον λείπει τῇ διαιρέσει . διαιρεῖ τοίνυν τοῦτο ὁ Ἀριστοτέλης εἰς τρία , εἰς ἠθικόν , οἰκονομικόν , πολιτικόν · ὁ γὰρ πρακτικὸς φιλόσοφος ἀνθρωπείας ψυχὰς κοσμεῖν ἐπαγγελλόμενος ἢ ἀφ’ ἑαυτοῦ ἄρχεται τοῦ κόσμου καὶ λέγεται ἠθικός ( γελοῖος γὰρ εἴη , εἰ ἄλλους ἐπαγγέλλοιτο κοσμεῖν αὐτὸς ἄκοσμος ὤν ) , ἢ ὀλίγους κοσμεῖ καὶ λέγεται οἰκονομικός , ἢ πολλοὺς καὶ λέγεται πολιτικός . Ἐγκαλοῦσι δὲ οἱ Πλατωνικοὶ τῇ τοιαύτῃ διαιρέσει τέσσαρα ἐγκλήματα · πρῶτον ὅτι ἐν οὐδεμιᾷ διαιρέσει τὸ γένος ἑνὶ εἴδει ἑαυτοῦ πάντῃ ταὐτόν ἐστιν . οἷον τὸ ζῷον διαιρεῖται εἰς λογικὸν καὶ ἄλογον , καὶ οὐ πάντῃ ταὐτόν ἐστι τὸ ζῶον τῷ λογικῷ , ἐπεὶ πῶς ἑαυτὸ τῷ ἀλόγῳ παράσχοι ; ἐνταῦθα δὲ ταὐτὸν τὸ πρακτικὸν τῷ πολιτικῷ · | καὶ ὁ πρακτικὸς γὰρ ἢ ἕνα κοσμεῖ ἢ ὀλίγους ἢ πολλούς , καὶ ὁ πολιτικὸς ὁμοίως ἡ ἕνα ἢ ὀλίγους ἢ πολλοὺς κοσμεῖ . δεύτερον ἔγκλημα , ὅτι ἐν οὐδεμιᾷ διαιρέσει τὰ εἴδη περιέχει ἄλληλα · αἱ γὰρ διαιρέσεις διακρίσεως χάριν ἐπενοήθησαν · ἐπὰν οὖν τὸ ἕτερον ὑπὸ τοῦ ἑτέρου περιέχηται , οὐκ ἔστι διαίρεσις · οἷον οὐδεὶς διαιρεῖ τὸν Σωκράτην εἰς χεῖρας καὶ δακτύλους ( περιέχει γὰρ ἡ χεὶρ τοὺς δακτύλους ) , πάλιν οὐδεὶς διαιρεῖ τὸ ζῷον εἰς ἄνθρωπον καὶ Σωκράτην ( ὁ γὰρ ἄνθρωπος περιέχει τὸν Σωκράτην ) , ἀλλὰ διαιρεῖ τὸ ζῷον εἰς ἄνθρωπον καὶ βοῦν , καὶ τὸν ἄνθρωπον εἰς χεῖρας καὶ πόδας , ἃ οὐ περιέχουσιν ἄλληλα . ἐνταῦθα δὲ περιέχουσιν ἄλληλα τὰ εἴδη · τὸ γὰρ ἠθικὸν περιέχεται ὑπὸ τοῦ οἰκονομικοῦ καὶ τὸ οἰκονομικὸν ὑπὸ τοῦ πολιτικοῦ , ἐπειδὴ καὶ τὸ ἓν ὑπὸ τῶν ὀλίγων περιέχεται καὶ τὰ ὀλίγα ὑπὸ τῶν πολλῶν , καὶ εἴπερ πᾶσα ἡ πόλις κεκόσμηται , δῆλον ὅτι καὶ οἱ ἐν τῷ οἴκῳ , καὶ εἰ οἱ ἐν τῷ οἴκῳ , δῆλον ὅτι καὶ ὁ καθ’ ἕκαστον τῶν ἐν τῷ οἴκῳ . τρίτον ἔγκλημα , ὅτι οὐκ ἀεὶ ὁ ὀλίγους κοσμῶν λέγεται οἰκονομικός , ὁ δὲ πολλοὺς πολιτικός · τί γὰρ ποιεῖ <ὁ> ἐπὶ τῶν οἴκων τῶν ἐχόντων πλείονας ἀνθρώπους τινῶν πόλεων ; ἔσται γὰρ τότε τὸ οἰκονομικὸν πολιτικὸν καὶ τὸ πολιτικὸν οἰκονομικόν . τέταρτον ἔγκλημα , ὅτι εἰ δῶμεν ἀπὸ τοῦ ποσοῦ τῶν ὠφελουμένων τὰς ἔξεις διαιρεῖσθαι τῷ ἢ ἕνα ὠφελεῖν ἢ ὀλίγους ἢ πολλούς , λήσομεν οὕτως πᾶσαν τέχνην καὶ ἐπιστήμην διαιροῦντες · πᾶσα γὰρ τέχνη καὶ ἐπιστήμη σκοπὸν ἔχει ἢ ἕνα ὠφελεῖν ἢ ὀλίγους ἢ πολλούς . Ταύτην τὴν διαίρεσιν ὡς κακῶς ἔχουσαν ἀποσεισάμενοι οἱ Πλατωνικοὶ λέγουσιν ἑτέραν διαίρεσιν . διαιροῦσι τοίνυν τὸ πρακτικὸν εἰς δύο , εἰς νιμοθετικὸν καὶ δικαστικόν , διότι ὁ πρακτικὸς φιλόσοφος ἠθῶν ὢν ἐπανορθωτὴς καὶ νόμους τίθησι , καθ’ οὓς δεῖ ζῆν τοὺς εὖ βιώσοντας , καὶ ἐπιτίμια ὁρίζει , οἷς δεῖ ὑποπίπτειν τοὺς μὴ ἐμμείναντας τοῖς προεκτεθεῖσι νόμοις . Ἀλλὰ πόθεν ὅτι Ἀριστοτέλους ἡ εἰς τρία διαίρεσις , πόθεν δὲ ὅτι Πλάωνος ἡ εἰς δύο , πόθεν δὲ ὅτι οὐ προσίεται ὁ Πλάτων τὴν εἰς τρία τοῦ Ἀροστπέλους διαίρεσιν ; Ἀριστοτέλους τοίνυν ἡ εἰς τρία διαίρεσις διὰ τὰς γεγραμμένας αὐτῷ τοιαύτας πραγματείας · διὰ μὲν γὰρ τὸ ἠθικὸν γεγραμμένα αὐτῷ εἰσι τὰ Ἠθικὰ πρὸς Εὔδημον μαθητὴν καὶ ἄλλα πρὸς Νικότὸ μαχον τὸν πατέρα , τὰ Μεγάλα Νικομάχεια , καὶ πρὸς Νικόμαχον τὸν υἱόν , τὰ Μικρὰ Νικομάχεια . διὰ δὲ τὸ οἰκονομικὸν γέγραπται αὐτῷ ὁ Οἰκονομικὸς τὸ σύνταγμα , | ἐν ᾧ φησιν ἐκ τεσσάρων σχέσεων συγκεκροτῆσθαι τὸν οἶκον , πατρὸς πρὸς τέκνα , ἀνδρὸς πρὸς γυναῖκα , δεσπότου πρὸς δούλους , εἰσιόντων πρὸς ἐξιόντα , ἵνα μήτε πλείονα τὰ εἰσιόντα τῶν ἐξιόντων φειωλία γὰρ τοῦτο καὶ ἀνελευθερία ) μήτε πλείονα τὰ ἐξιόντα τῶν εἰσιόντων ( ἀσωτία γὰρ τοῦτο ) , ἀλλ’ ἐπίσης . διὰ δὲ τὸ πολιτικὸν γέγραπται αὐτῷ ὁ Πολιιδός . γεγραμμέναι δὲ αὐτῷ εἰσι καὶ Πολιτεῖαι , διακόσιαι πεντήκοντα τὸν ἀριθμόν , ἃς συνεγράψατο ἐκ τοῦ πολλὴν γῆν συμπεριελθεῖν Ἀλεξάνδρῳ τῷ βασιλεῖ . Ἀλλὰ καὶ Πλάτωνος ἡ εἰς δύο διαίρεσις · διὰ μὲν γὰρ τὸ νομοθετικὸν γεγραμμένοι εἰσὶν αὐτῷ Νόμοι ἐν δεκαδύο διαλόγοις , διὰ δὲ τὸ δικαστικὸν γεγραμμέναι εἰσὶν αὐτῷ τρεῖς νεκυίαι , ἡ ἐν Γοργίᾳ ( ἐκεῖ γὰρ διαλέγεται · περὶ τῶν δικαστῶν , Μίνωος καὶ Ῥαδαμάνθους καὶ Αἰακοῦ ) , καὶ ἡ ἐν Φαίδωνι ( ἐκεὶ γάρ λέγει περὶ τῶν δικαστικῶν τόπων , Κωκυτοῦ , Ταρτάρου , Πυριφλεγέθοντος καὶ Ἀχέροντος ) , καὶ ἡ ἐν τῷ δεκάτῳ τῆς Πολιτείας · ἐκεῖ γὰρ διαλέγεται περὶ τῶν δικαζομένων ψυχῶν · εἰσάγει γὰρ ἐκεῖ ἥρωά τινα πολλὰ πλημμελήσαντα καὶ δίκας διδόντα τῶν πραχθέντων αὐτῷ . ἀλλὰ πόθεν ὅτι οὐ προσίεται ὁ Πλατῶν τὴν εἰς τρία τοῦ Ἀριστοτέλους διαίρεσιν ; τοῦτο οὖν δείκνυμεν ἐκ διαφόρων · ἐν μὲν γὰρ τῷ Γοργίᾳ λέγει ὅτι ‘ἣπερ πόλει , καὶ ἰδιώτῃ , αὐτῷ πρὸς ἑαυτὸν καὶ πρὸς ἑτέρους’ ἀντὶ τοῦ ‘μία ἕξις ἠθική , οἰκονομική , πολιτική’ · διὰ μὲν γὰρ τοῦ εἰπεῖν ‘ἣπερπόλει’ τὸ πολιτικὸν ἐσήμανεν , διὰ δὲ τοῦ εἰπεῖν ‘αὐτῷ πρὸς ἑαυτόν’ τὸ ἠθικόν , διὰ δὲ τοῦ εἰπεῖν ‘καὶ πρὸς ἑπέρους’ τὸ οἰκονομικόν . βούλεται οὖν δεῖξαι ὅτι ἐὰν ἡ πόλις πᾶσα κακῶς βιοῖ , τοῦτ’ ἔστι τὸ πολιτικόν , καὶ ὁ ἰδιώτης κακῶς βιώσει , τοῦτ’ ἔστι τὸ ἠθικόν , καὶ διὰ τοῦτο εἴρηκε τὸ ἥπερ πόλει , καὶ ἱδιώῃ’ . τὸ δὲ ‘αὐτῷ πρὸς ἑαυτὸν καὶ πρὸς ἑτέρους’ δηλοῖ τοὺς ὀλίγους , ταὐτὸν δὲ λέγειν τὸ οἰκονομικόν . ἐν δὲ τῷ Ἀλκιβι - άδῃ φησὶν ὅτι ‘ὁ ἕνα πείθων καὶ ὀλίγους καὶ πολλοὺς πείθει , καὶ τοῦ αὐτοῦ ἕνα πείθειν καὶ πολλούς’ . ἀλλ’ οὐκ ἀνάγκη , φησί τις , τὸν πείθοντα πολλοὺς καὶ ἕνα πείθειν , ἐὰν ᾖ ἰδιώτης ὁ εἷς . καὶ λέγομεν ὅτι ἐὰν ἡ τοιοῦτος οἷοι ἁ πολλοί , τότε πείθεται . καὶ πάλιν ἐν ἄλλῳ διαλόγῳ φησὶν ὁ Πλάτων ὅτι ‘οὐδὲν διαφέρει ἡ ἐν μιᾷ πόλει δικαιοσύνη τῆς ἐν μιᾷ ψυχῇ . εἰ μὴ ὃ διαφέρει τὰ μικρὰ γράμματα τῶν μεγάλων’ . καὶ ταῦτα μὲν περὶ τούτων . | Φέρε δὲ ἡμεῖς εἴπωμεν ὑπὲρ Ἀριστοτέλους ὅτι κἄν συνεγράψατο ἠθικὰ ἢ πολιτικά , οὐ διαιρεῖ εἰς ταῦτα τὸ πρακτικόν , ἀλλ’ οἶδεν ὅτι τὸ νομοθετικὸν καὶ δικαστικὸν διήκει δι’ αὐτῶν , ἐπεὶ τοῖς αὐτοῖς ἀτόποις περιπεσοῦνται καὶ οἱ γραμματισταί · ἐπειδὴ γὰρ διαλέγονται περὶ γραμμάτων , συλλαβῶν καὶ λέξεων , μὴ νομίσῃς ὅτι εἰς τρία τὸ ἐκφωνούμενον διαιροῦσιν , αὐτὸ τοῦτο τί ἐστι διαίρεσις μὴ ἐπιστάμενοι . ἐπίσταται δὲ καὶ τὴν εἰς τὸ νομοθετικὸν καὶ δικαστικὸν διαίρεσιν ὁ Ἀριστοτέλης , εἴπερ ἔστι καὶ ἑαυτῷ νομοθετεῖν καὶ δικάζειν · νομοθετεῖν μέν , ὡς ἡνίκα ἐπᾴδωμεν ἑαυτοῖς τὰ τῷ ὄντι χρυσᾶ ἔπη Πυθαγόρου , τὸ πάντων δὲ μάλιστ’ αἰσχύνεο σαυτόν · τοῦτο γὰρ νόμος καὶ κρηπὶς ἀσφαλὴς ἀρίστου βίου · ὁ γὰρ διὰ τὴν πρὸς ἂλλον αἰδῶ τῶν ἀνηκέστων φειδόμενος λήσας ἐκεῖνον ἴσως μειζόνως ταῦτα διαπράξεται , ὁ δὲ διὰ τὴν πρὸς ἑαυτὸν αἰδῶ τούτων φειδόμενος οὐδέποτε πράξει κακὸν ἀναπόστατον ἑαυτὸν ἑαυτοῦ περιφέρων μάρτυρα . καὶ δικάζειν δὲ ἔστιν ἑαυτῷ , ὡς ἡνίκα πάλιν ἐπᾴδωμεν ἑαυτοῖς τὰ αὐτὰ χρυσᾶ ἔπη · μηδ’ ὕπνον μαλακοῖσιν ἐπ’ ὄμμασι προσδέξασθαι , πρὶν τῶν ἡμερινῶν ἔργων τρὶς ἕκαστον ἐπελθεῖν · πῇ παρέβην ; τί δ’ ἔρεξα ; τί μοι δέον οὐκ ἐτελέσθη ; αἰσχρὰ μὲν ἐκπρήξας ἐπιπλήσσεο , ἐσθλὰ δὲ τέρπου . ἀλλὰ καὶ οἴκῳ ἔστι νομοθετεῖν καὶ δικάζειν · νομοθέτης γὰρ καὶ δικαστὴς ὁ κύριος τῆς οἰκίας τοὺς μὲν πειθομένους τοῖς αὑτοῦ λόγοις ἐκτρέφων , τοὺς δὲ μὴ πειθομένους ἐκβάλλων . ἀλλὰ καὶ πόλει ἔστι νομοθετιὶν καὶ δικάζειν · ποῦ γὰρ οἰκειότερον ταῦτα πραχθείη ἢ ἐν πόλει ; |
Lemmas: Πρᾶξις ἆ . ἐπεί πᾶς ὁ ἀγαθός ἐφίημι καί κοινός πᾶς ὅρμος εἰμί ὁ ἀγαθός ( ἀγαθός γάρ εἴρω διά ὁ ἄγαν θέω ἐπί αὐτός πᾶς · ὁ δέ ἀγαθός ἐπίτασις δηλόω , ὅθεν καί γραμματικός παῖς παραγγέλλω μή λέγω ἀγαθός καί ἀγαθός διά ὁ μή ἐν εἷς λέγω δύο εἰμί ἐπιτατικός , ἀλλά λέγω μᾶλλον ἀγαθός , δύο γάρ λέγω ἐνταῦθα εἰμί , καί μάλιστα ἀγαθός , ὅσπερ ἐπιτατικός καί ὁ μάλα εἰμί ) , οὗτος χάρις ὁ εἰμί μέν καταφρονέω πολλάκις , ὁ δέ ἀγαθός οὖον καταφρονέω καί αὐτός γάρ ὁ ὁ κακός διαπράσσω οὐ ὅς κακός διαπράσσω , ἀλλά ὅς ἀγαθός · ὁ γοῦν ἰατρός ἑλκόω ὁ σῶμα φλεβοτομέω , οὐ ἑλκόω προτίθημι ἀλλά ὑγιάζω βούλομαι , καί ὁ φονεύς ἐγχειρέω ὁ φόνος οὐ ὡς φόνος ὀρέγω ἀλλά διά ὁ προσγίγνομαι αὐτός ἐκ αὐτός κέρδος , ὅσπερ ἐκεῖνος ἀγαθός νομίζω . πᾶς | οὖν ὁ ἀγαθός ἐφίημι , ἀλλά ἢ ὁ εἰμί ἀγαθός ἢ ὁ νομίζω , οὖον πάντως δέ ἀγαθός . εἰμί οὖν πᾶς ὁ ἀγαθός ἐφίημι , ὅς εἄν δείκνυμι μᾶλλον ἀγαθός , οὗτος μᾶλλον ἐφίημι · ὡς γάρ ὁ μᾶλλον θερμός μᾶλλον θερμαίνω καί ὁ μᾶλλον ψυχρός μᾶλλον ψύχω , οὗτος καί ὁ μᾶλλον ἀγαθός μᾶλλον πᾶς ἐφίημι . καί ἐγώ οὖν διάπυρος καί ἐκμανής ἐραστής φιλοσοφία γίγνομαι , εἰμί ὁ παραγίγνομαι ἐγώ ἐκ αὐτός ἀγαθός γιγνώσκω ὁποῖος εἰμί · μέγας γάρ ὁ ἀγαθός ὁ φιλοσοφία καί τοιοῦτος ὁποῖος δηλόω ὁ Πλάτων περί αὐτός εἶπον ὅτι τοιοῦτος ἀγαθός εἰς ἄνθρωπος οὐδέ ἔρχομαι οὐδέ ἥκω ποτέ δωρέω ἐκ θεός ἀλλά ἐπεί ὁ ἀγαθός ὁ γιγνώσκω οὖον δυνατός ὁ φύσις αὐτός ἀγνοέω , οὐ ὁ φύσις αὐτός εἶπον ὁποῖος τυγχάνω · ὁ γάρ διάφορος φύσις διάφορος καί ὁ ἀγαθός . οὗτος γοῦν ἵππος ἀγαθός ὁ εἶμι εἰμί καί πορευτικός ὁ πούς , ἄνθρωπος δέ ἀγαθός ὁ ἀναθρέω ὁ ὁράω · μόνος γάρ ὁ ζῷον ἄνθρωπος ἀναμιμνήσκω ὁ ἄλογος μνήμη ἔχω μόνος , ὡς δηλόω ὁ κύω ὁ ’Oδυσσέως ὁ ἀργός φυλάσσω ὁ μνήμη εἰς εἴκοσι ἔτος . οὖον αὐτός δέ μνήμη καί ἀνάμνησις · μνήμη μέν γάρ εἰμί μονή νόος , ἀνάμνησις δέ ἀπόλλυμι μνήμη ἀνανέωσις . καί ἐγώ μέν οὕτως . ὁ δέ φιλόσοφος Πρόκλος βούλομαι ἐν ὁ εἰς Φαίδων ὑπόμνημα ἔχω καί ὁ ἄλογος ἀνάμνησις · ὑπερβαίνω γάρ , φημί , ὁ ἐκεῖνος ζωή ὁ ἀμετάπτωτος ὁ γνῶσις · ὁ γάρ διά πᾶς μιμνήσκω αὐτός καί μή ἐπιλανθάνομαι ὑπέρ ὁ ἐκεῖνος φύσις εἰμί · ὁ γάρ ἄνθρωπος ἀγαθός εἰμί οὐ ὑπάρχω οὗτος . ἐπιλανθάνομαι δέ καί ὁ ἄλογος · δεινός γάρ ποτός περιπίπτω αὖθις ὁ αὐτός περιπίπτω καί ὁ πρότερος σαίνω μετά χρόνος ὑλακτέω καί ἀγριαίνω πρός ὁ ποτός συνήθης . ὅθεν δῆλος ὅτι ἐπιλανθάνομαι καί ἀναμιμνήσκω . ὅτι δέ ἔχω ἀνάμνησις , δῆλος ἐντεῦθεν ἐκ ὁ μή ὁμοίως εἰς συνήθεια ἄγω ὁ προοράω καί ὁ πάντῃ ξένος · ταχύς γάρ ἐν συνήθεια γίγνομαι ὁ προοράω , ὡς φυλάσσω δῆλος ὅτι τύπος τις καί διά αὐτός λαμβάνω ἀφορμή ἀνάμνησις . πλήν εἰμί καί ἐπί ἀμφότερος εἰμί ἀνάμνησις , ἀλλά οὖν διαφορά τίς εἰμί · ἐπί μέν γάρ ἄνθρωπος σύν ὁ ἀναμιμνήσκω εἰμί καί ὁ συναισθάνομαι αὐτός ὁ ἀνάμνησις , ἐπί δέ ὁ ἄλογος οὐ εἰμί οὗτος · οὐδέ γάρ συναισθάνομαι ἐκεῖνος | ὅτι ἀναμιμνήσκω · ὥσπερ γάρ ὁ ὄψις ὁράω μέν , οὐ οἶδα δέ ὅτι ὁράω , οὕτως καί ἐπί ἐκεῖνος εἰμί . δείκνυμι οὖν ὁ λόγος ὅτι ὁ διάφορος φύσις καί ὁ ἀγαθός διάφορος . διά οὗτος οὖν χρή καί ὁ φιλοσοφία ὁ φύσις οἶδα . ἀλλά ἐπεί οὗτος Χωρὶς ὁρισμός γιγνώσκω ἀδύνατος ( ὁ γάρ ὁρισμός ἀνᾶτοụαὶ καί ἀνάπτυξις εἰμί ὁ φύσις ) , δεῖ ἐκ ὁ ὁρισμός ἄρχω · εἰς τοιοῦτος γάρ ἀνάγκη κατά-ἀντάω ὁ λόγος . ὁ δέ ὁρισμός πρόσρημα ὁ τίς εἰμί · ἐκ οὗτος οὖν δεῖ ἄρχω , ὡς δείκνυμι ὁ λόγος . τίς δέ ὁ ὁρισμός ὁ φιλοσοφία , ἐν ἕτερος θεωρία εὐμένεια ὁ κρείττοντος παρίστημι . Πρᾶξις Β΄ . καί κατά δύο δέ αἴτιος ὀφείλω ἀπό ὁ τίς εἰμί ἄρχω , οὗτος εἰμί ὁ ὁρισμός , παρίημι ὁ εἰμί εἰμί · ἐσθίω μέν γάρ ἐγώ ἄρχω ὁ φοσοφςοια ἀπό ὁ εἰμί εἰμί ἄρχω , ἕπομαι νόμος διαλεκτικός ὁ λέγω δήω ἐπί πᾶς τέχνη καί ἐπιστήμη τέσσαρες πρόβλημα ζητέω , εἰμί εἰμί , τίς εἰμί , ὁποῖος τίς εἰμί καί διά τίς εἰμί . καί εἰκότως καί ὁ μέν εἰμί εἰμί ζήτημα , ἐπεί πολύς μέν ὀνομάζω , οὐ ὑφίστημι δέ , οἷος τραγέλαφος , σκινδαψός καί ὁ τοιοῦτος . ἕτερος δέ ὀνομάζω μέν , ἀμφιβάλλω δέ ἔχω ὁ ὕπαρξις , οἷος ὁ ἄναστρος σφαῖρα καί ὁ ἀντίπους . ἐπί οὗτος πᾶς ζητέω ὁ εἰμί εἰμί . ὁ δέ τίς εἰμί ζητέω ἐπί ὁ ὕπαρξις ἔχω , ἐθέλω δέ ἐγώ γιγνώσκω τίς εἰμί , οἷος ἄνθρωπος καί ἵππος . ἀλλά ἐπεί καί αὐτός ὁ ἀναιρέω αὐτός ἄκων δίδωμι ὁ εἰμί αὐτός ( ἀποδείκνυμι γάρ βούλομαι ὅτι οὐ εἰμί εἰσάγω αὐτός · ὁ γάρ ἀπόδειξις μέρος φιλοσοφία ) , οὗτος χάρις ἀφίημι ὁ εἰμί εἰμί ἀπό ὁ τίς εἰμί ὁ ἀρχή ποιέω , χάρις ἐκεῖνος ὁ ἀναιρέω αὐτός σπουδάζω ὁμολογέω , ὅτι οὗτος ἐπιτηδεύω μᾶλλον κατάδηλος αὐτός ποιέω διά ὁ ἀπόδειξις , ἢ καί ὅς φημί Ἀριστοτέλης ἐν · ὁ προτρεπτικός ἐπιγράφω , ἐν ὅς προτρέπω ὁ νέος πρός φιλοσοφία · φημί γάρ οὕτως · εἰ μέν φιλοσοφητέον , φιλοσοφητέον , καί μή φιλοσοφητέον , φιλοσοφητέον · πάντως ἄρα φιλοσοφητέον ” . εἰμί μέν γάρ εἰμί , πάντως ὀφείλω φιλοσοφέω εἰμί αὐτός , | εἰμί δέ μή εἰμί , καί οὕτως ὀφείλω ζητέω πῶς οὐ εἰμί ὁ φιλοσοφία · ζητέω δέ φιλοσοφέω , ἐπεί ὁ ζητέω αἰτία ὁ φιλοσοφία εἰμί . καί κατά τρίτος δέ αἴτιος δεῖ ἀπό ὁ τίς εἰμί ἄρχω · εἰμί γάρ ὁ προέρχομαι ἐκ ὁ φιλοσοφία ῥητορικός καί γραμματικός καί ἰατρικός εὐθύς ὁρίζω ἑαυτοῦ καί ὑπογράφω , πολύς μᾶλλον ὁ φιλοσοφία οὗτος πρᾶξις εὑρέτις εἰμί οὗτος καί ὁ ἑαυτοῦ χράω εἰς ἑαυτοῦ · οὗτος γάρ εὕρημα ὁ ὁριστικός καί ὁ διαιρετικός . δείκνυμι γοῦν διά τρεῖς αἰτία ὅτι δεῖ ἐγώ ἀπό ὁ ὁρισμός ἄρχω . ἀλλά ἐπεί ὁ ὁρισμός ὁ φιλοσοφία γιγνώσκω οὖον δυνατός ὁ ἁπλόος ὁρισμός ἀγνοέω , ὥσπερ οὐδέ γράφω καλῶς δυνατός ὁ αὐτός οὗτος ἁπλόος γράφω μή ἐφίστημι οὐδέ ἀττικίζω ἄνευ ὁ ἁπλόος διαλέγω , οὕτως οὐδέ ὁ τις ὁρισμός δυνατός γιγνώσκω ὁ ἁπλόος ὁρισμός ἀγνοέω . φέρω οὖν τρεῖς τις περί ὁρισμός ζητέω · πρῶτος μέν τίς εἰμί ὁρισμός , δύο πόθεν εἴρω ὁρισμός , τρίτος πόθεν λαμβάνω πᾶς ὁρισμός . καί ἀρκτέος ἀπό ὁ πρῶτος . ὁρισμός τοίνυν εἰμί λόγος σύντομος ὁ ἕκαστος φύσις δηλωτικός . ἄλογος δέ εἴρω διά ὁ ὄνομα , ἐπεί καί αὐτός δηλόω φύσις ἐάν γάρ εἶπον ἄνθρωπος , ὁ λοιπός ζῷον χωρίζω ) , ἀλλά εἷς λέξις ὁ ὄνομα , ὁ δέ ὁρισμός σωρεία καί συναγωγή εἰμί πλείων λέξις . ὁ δέ σύντομος πρόσκειμαι διά ὁ ἀποτάδην λέγω ῥητορικός καί ἰατρικός ἢ καί διά ὁ ὄνομα · σύντομος γάρ ὁ διά ὁ ὄνομα δήλωσις , σύντομος δέ καί ὁ διά ὁ ὁρισμός . διό καί ὁ ὁρισμός τις φημί ὄνομα ἐξαπλόω , ὁ δέ ὄνομα ὁρισμός συστέλλω . πρόσκειμαι δέ τῆ ἕκαστος φύσις δηλωτικός διά ὁ ὑπογραφή · ὁ γάρ ὑπογραφή οὖον ὁ ἕκαστος φύσις δηλόω ἀλλά ὁ συμβαίνω ἕκαστος , ὁ δέ ὁρισμός ὁ ἕκαστος φύσις δηλόω . καί εἰκότως , ἐπεί ὁ ὁρισμός ἐκ ὁ κατά οὐσία λαμβάνω κατά οὐσία δέ ἐκεῖνος λέγω ὅς Χωρὶς οὖον δύναμαι ὑφίστημι ὁ ὁρίζω , οἷος ἄνθρωπος εἰμί ζῷον λογικός θνητός νόος καί ἐπιστήμη δεκτικός · οὐδέ γάρ Χωρὶς ὁ ζῷον ἢ λογικός ἢ θνητός ἢ νόος καί ἐπιστήμη δεκτικός ὑφίστημι ποτός ὁ ἄνθρωπος ἢ ἐπινοέω , καί εἷς δέ οὗτος ἄπειμι οὐ ὑφίστημι ) , ὁ δέ ὑπογραφή ἐκ ὁ συμβεβηκός λαμβάνω , ὁ δύναμαι χωρίζω Χωρὶς φθορά ὁ ὑπόκειμαι · οἷος | Σωκράτης εἰμί Ἀθηναῖος φαλακρός προγάστωρ σιμός μέλας · οὗτος Χωρὶς δύναμαι ὑφίστημι ὁ Σωκράτης . εἰκότως οὖν ὁ ὁρισμός λέγω δηλωτικός ὁ φύσις , ὡς ὁ ὑπογραφή οὖον ὁ φύσις δηλόω ἀλλά ὁ συμβαίνω ἕκαστος · ὅθεν καί ὑπογραφή εἴρω οἱονεί ὑφίημι γραφή εἰμί καί σκιαγραφία , ὡς ὁ ὁρισμός ὁ τέλειος γράφω ἀναλογέω , λέγω δή ὁ διά ὁ χρῶμα . ἀπορέω δέ τις ὅτι εἰμί ὁ ὁρισμός ὁρισμός εἶπον , εἶπον ἐκεῖνος ὁρισμός καί οὗτος ἐπί ἤπειρος . πρός ὅς φημί ὅτι ὁ ὁ καθόλου ὁρισμός ὁρίζω λόγος καί ἑαυτοῦ συμπεριλαμβάνω , ὡς εἰμί τις ἄνθρωπος ὁρίζω ὁ καθόλου ἄνθρωπος · ὁ γάρ τοιοῦτος καί ἑαυτοῦ συμπεριλαμβάνω · καί ὁ ὁρίζω γάρ ζῷον λογικός καί ὁ καθόλου ἄνθρωπος . ἐν ὅς ὁ πρῶτος κεφάλαιος . Πρᾶξις Γ΄ . Δεύτερος ζητέω πόθεν εἴρω ὁρισμός . ὁρισμός τοίνυν εἴρω ὡς ἐκ μεταφορά ὁ οροθέσιο ὁ γῆ · πάλαι γάρ ὁ Νεῖλος ἀνέρχομαι καί φόνος περί ὁ διανομή ὁ γῆ . ἐπινοέω ἐν ὁροθεσία τις πρός δήλωσις ὁ τόπος , καί παύω ὁ πολεμέω . διό καί ἄκαινα μέτρον καλέω παρά αὐτός παρά ὁ στέρησις ἰός φόνος · καίνω γάρ ὁ φονεύω . οὕτως οὖν καί ὁ ἐξηγητής ὁ φύσις ὁρισμός , ὁ Δίκαιος καί ὁ ἀντιστροφή στοχάζομαι , οὐδέ ἐλλείπω ἐθέλω οὐδέ πλεονάζω · τότε γάρ μόνος αντιστρσηους , ἀντί ὁ ἰσοστροφέω εἰμί ὁ πρᾶγμα · ὁ γάρ ἀντί ἐπί ὁ ἴσος λαμβάνω , ὥσπερ ἀντίθεος καί Ἀντιάνειρα καί ὁ τοιοῦτος . καί θαυμαστός ὁ ὁ κακία ὁ ὁρισμός τρόπος · εἰμί τε γάρ ἐλλείπω ὁ λέγω , ὁ πρᾶγμα πλεονάζω , εἰμί τε πλεονάζω ὁ λέγω , ὁ πρᾶγμα , ὁ ὁριστός φημί , ἐλλείπω · οἷος ὡς ἵνα εἶπον ὅς ἄνθρωπος ζῷον , ἰδού ὁ λέγω ἐλλείπω , πλεονάζω δέ ὁ πρᾶγμα συμπεριλαμβάνω ἄγγελος καί ἄλλος ζῷον . εἰμί δέ πάλιν εἶπον ὅς ἄνθρωπος εἰμί ζῷον λογικός θνητός νόος καί ἐπιστήμη δεκτικός μηχανικός , πλεονάζω μέν ὁ λέγω , ὁ δέ πρᾶγμα ἐλλείπω , φημί ὁ ὁριστός , διότι οὖον πᾶς ἄνθρωπος μηχανικός · εἰμί τίς μέν γάρ μηχανικός , ἄνθρωπος , οὐ εἰμί τίς δέ ἄνθρωπος , μηχανικός . τότε οὖν ἀντιστρέφω , ὅτε μήτε | ἐλλείπω μήτε πλεονάζω . ἐν ὁ δύο κεφάλαιος . Τίρτον κεφάλαιος , ἐν ὅς ζητητέος πόθεν λαμβάνω πᾶς ὁρισμός . καί λέγω ὅτι ἐκ ὁ ὑπόκειμαι ἢ ἐκ ὁ τέλος ἢ ἐκ ὁ συναμφοτέτου . καί εἰκότως · πᾶς γάρ τέχνη καί ἐπιστήμη καί ὑπόκειμαι ἔχω καί τέλος , ὑπόκειμαι μέν περί ὅς καταγίγνομαι , τέλος δέ ὅς προτίθημι ποιέω . ὁ ἰατρικός ὑπόκειμαι ὁ ἀνθρώπειος σῶμα , τέλος δέ ἔχω ὁ ὑγίεια , ὁ ῥητορικός ὑπόκειμαι ὁ ἰδιωτικός καί πολιτικός πρᾶγμα μάτη ( ἰδιωτικός δέ λέγω ὁ ἐπιτροπικός Δημοσθένης λόγος ἢ ὅταν εἷς τις συνηγορέω , πολιτικός δέ ὁ δημόσιος πᾶς , ὅταν συμβουλεύω ὁ πόλις Φίλιππος πολεμέω ) , τέλος δέ οὗτος ὁ πείθω , ὁ γραμματικός ὑπόκειμαι πᾶς ὁ Ἑλληνίς φωνή , τέλος δέ αὐτός μηδέποτε ἁμαρτάνω περί αὐτός μήτε περί εἷς μήτε περί πολύς · ὁ μέν γάρ περί εἷς ἁμαρτάς βαρβαρισμός εἴρω ὁ δέ περί πλείων σολοικισμός · σολοικισμός δέ εἴρω ὡς σώος λόγος αἰκισμός . εἰμί οὖν πᾶς τέχνη καί ὑπόκειμαι ἔχω καί τέλος , εἰκότως ὁ ἄκτωρ - σμόω ἢ ἐκ εἷς ὁ δύο ἢ ἐκ ὁ συναμφότεροι λαμβάνω . ἐκ ὁ ὑπο - κεῖμαι μέν , ὡς ἵνα εἶπον ἰατρικός εἰμί τέχνη περί ὁ ἀνθρώπειος σῶμα καταγίγνομαι , ἐκ ὁ τέλος δέ ὑγεία περιποιητικός , ἐκ δέ ὁ συναμφότεροι τέχνη περί ὁ ἀνθρώπειος σῶμα καταγίγνομαι ὑγεία περιποιητικός . δεῖ δέ οἶδα ὅτι ἐπί πᾶς ὁ ἄλλος τέχνη καί ἐπιστήμη μόνος ὁ ἐκ ὁ συναμφότεροι τέλειος ὁρισμός , ἐπεί ὁ ὑπόκειμαι αὐτός καί ἄλη ὑπόκειμαι τέχνη , οἷος ὁ ἀνθρώπειος σῶμα ὑπόκειμαι κουρεύς , παιδοτρίβης . ἀλλά καί ὁ πολιτικός ὑπόκειμαι καί ἄλλος ὁμοίως . καί ὁ τέλος οὐ ὑπό μόνος ὁ εἴρω γίγνομαι , ἀλλά καί ὑπό τυγχάνω καί ὑπό ἄλλος τις · ὁ γάρ ὑγεία οὖον μόνος ἰατρός ποιέω ἀλλά καί ἐκ τυγχάνω γίγνομαι , ὡς εἴρω ἐν ὁ περι αἵρεσις . καί γραῦς ἐπαείδω ὑγεία ποιέω καί περίαπτος ὁμοίως . καί ὁ πειθώ οὐ ὑπό μόνος ῥητορικός γίγνομαι ἀλλά καί χρυσός πείθω καί κάλλος πείθω καί ἕτερος πολύς . ὁ γοῦν Ὑπερείδης ὁ ῥήτωρ συνηγορέω Φρύνη ὁ πόρνη , αἰσθάνομαι ἐν ὁ ἑαυτοῦ ἐπίλογος ὅτι οὐ πείθω ὁ δικαστής , ἐπιτρέπω ὁ πόρνη διαρρήγνυμι ὁ χιτών , καί τότε διά ὁ ὁ μαστός θέα αἱρέω αὐτός . κρίνω οὖν ὁ ἔχω οὐ ἐκ ὁ τέλος ἀλλά ἐκ εἷς ὁ τέλος παρασκευή · ἴδιος γάρ ἰατρός οὖον ὁ ὑγιάζω ἀλλά ὁ μηδείς παραλείπω ὁ εἰς ὑγεία ἄγω , καί ῥήτωρ τέλος οὖον ὁ πείθω ἀλλά ὁ μηδείς παραλείπω ὁ εἰς πειθώ ἄγω . εἰκότως οὖν ἐπί μέν ὁ ἄλλος ιεχ̓νῶν καί ἐπιστήμη μόνος ὁ ἐκ ὁ συναμφότεροι τέλειος ὁρισμός , ἐπί δέ ὁ φιλοσοφία καί ὁ ἐκ θατέρου τέλειος , διότι ὁ ὑπόκειμαι ὁ φιλοσοφία ἄλλος τέχνη ἢ ἐπιστήμη οὐ ὑπόκειμαι . Πρᾶξις Δ΄ . μανθάνω διά ὁ φθάνω ὅτι ὁ ὁρισμός ἐκ τρεῖς λαμβάνω , ἐκ ὁ ὑπόκειμαι , ἐκ ὁ τέλος , ἐκ ὁ συναμφότεροι · φέρω οὖν μανθάνω τίς ὑπόκειμαι ὁ φιλοσοφία καί τίς ὁ τέλος αὐτός καί · πῶς ἐκ οὗτος ὁρίζω . δεῖ οἶδα ὅτι πᾶς ὁ εἰμί ὑπόκειμαι ὁ φιλοσοφία , διό καί γνῶσις ὁ εἰμί εἰμί ὡς μόνος πᾶς γινώσκουσα·ι ὅς μέν γάρ ἄλλος τέχνη ἤγουν ἐπιστήμη περί εἷς καταγίγνομαι εἷς μέν τίς γιγνώσκω , πολύς δέ ἀγνοέω , καί μᾶλλον ἄγνοια εἰμί ἤ2 γνῶσις · δέ φιλοσοφία μᾶλλον γνῶσις ὡς πᾶς ὁ εἰμί ἐπαγγέλλω οἶδα . τέλος δέ ὁ φοσοφια ὁ διά ὁ γνῶσις πᾶς ὁ εἰμί ἐπί γῆ δείκνυμι ὁ ἄνθρωπος καί τοιοῦτος οἷος ὁ Λυκοῦργος ὁ Πυθία προσεῖπον · ἔρχομαι , εἰμί Λυκόεργος , ἐμός πρός πίων ναός · δίζω εἰμί σύ θεός μαντεύομαι ἤ καί ἀνήρ . καί μή νομίζω , ἐπεί εἶπον “ δίζω . ” ὅτι ἀγνοέω [ κατά εἰς Ἕλλην φημί ψευδής δόξα ] ( εἰμί γάρ εἄν ὁ Πυθία ἕτερος δήω Πυθία ) , ἀλλά φύσις ἀμφίβολος εἰμί εἰμί θεός ὁ Λυκοῦργος ἢ ἄνθρωπος . ὁ δέ ἀμφιβάλλω ἄλλως οὖον γιγνώσκω , εἰμί μή μετά ὁ ἀντιπεριβάλλω · ὥσπερ γάρ ὁ χλιαρός μέσος εἰμί ψυχρός καί θερμός , ἐάν εἶπον αὐτός θερμός , ἐφεύδω , ὁμοίως καί ψυχρός · εἰμί δέ μετά ἀμφιβολία εἶπον οὐ οἶδα τίς αὐτός καλέω , θερμός ἢ ψυχρός , ἔννοια παρέχω ὁ ἀκούω , ὅτι μετέχω καί θεοφιλότης , μετέχω καί ψυχρότης . ὁμοίως καί ὁ | φαιός μέσος εἰμί λευκός καί μέλας , ἐάν εἶπον αὐτός λευκός , ψεύδω , ὁμοίως καί μέλας · εἰμί δέ μετά ἀμφιβολία , δῆλος γίγνομαι ὁ ἀκούω , ὅτι μετέχω ἑκάτερος . οὕτως καί ὁ Πυθία εἰμί εἶπον αὐτός θεός , ψεύδω ἄνθρωπος εἰμί , καί εἰμί ἄνθρωπος εἶπον αὐτός , ὁποῖος εἰμί ὁ πολύς ὁ ἀγελαῖος , ψεύδω ( οὖον γάρ εἰμί τοιοῦτος ) , ἀλλά ἔνθεος ἄνθρωπος αὐτός εἶπον . ὁμοίως καί ὁ Πλάτος ἐν ὁ Νόμος εἰσάγω ὁ Σωκράτης ἐρωτάω Κρής καί Λάκων πολίτης περί Μίνως καί Λυκοῦργος , ὅς οἶδα νομοθέτης , Μίνως μέν Κρής , Λυκοῦργος δέ Λάκων · θεός σύ , εἰμί ξένος , ἤ τις ἀνθρώ - πάω τῆς.αἰτίας ὁ νόμος γίγνομαι αἴτιος καί ἀποκρίνω ὁ Κρής ὡς τίμιος · θεός , εἰμί ξένος , θεός · τίμιος γάρ ὁ Μίνως διά ὁ Ζεύς · λέγω γάρ αὐτός Ἕλλην ὑπέρ ἐννέα ἔτος ἀνέρχομαι πρός ὁ Ζεύς διορθῶ - σέως ὁ νόμος χάρις , καί οὗτος αἰνίσσομαι Ὅμηρος λέγω ἐννέωρος βασιλεύω Δῖος μέγας ὀαριστής . τοιοῦτος οὖν ὁ φιλοσοφία ἐθέλω δείκνυμι ὁ ἄνθρωπος ἐπί ὁ γῆ . ἐπεί οὖν γιγνώσκω τίς ὁ τέλος ὁ φιλοσοφία καί τίς ὁ τίς ὁ ὑπόκειμαι αὐτός , φέρω εἶπον καί πῶς ἐκ οὗτος ὁρίζω . δεῖ οἶδα ὅτι ἕξ εἰμί ὁρισμός ὁ φιλοσοφία καί οὔτε πλείων οὔτε μικρός , δύο ἐκ ὁ ὑπόκειμαι . δύο ἐκ ὁ τέλος , εἷς ἐκ εἷς ὑπεροχή καί εἷς ἐκ ὁ έτυμο - λόγιος . ὁ δέ τάξις αὐτός εἰμί οὗτος · ἔσχατος πᾶς ὁ ἐκ ὁ ἐτυμολογία , ὡς περί φωνή μόνος ἀσχολέω καί οὐδείς ὁ πρᾶγμα λέγω ὁ φιλοσοφία περί ὁ εἰμί πτοέω . μετά αὐτός εἰμί ὁ ἐκ ὁ ὑπεροχή , ἐπεί ὁ κοινός προηγέομαι ὁ ἰδικός καί κοινός μέν πᾶς τέχνη καί ἐπιστήμη ὁρισμός ὁ ἐκ ὁ ὑπόκειμαι καί ἐκ ὁ τέλος λαμβάνω , ὁ δέ ἐκ ὁ ὑπεροχή ὁρισμός ἴδιος ὁ φιλοσοφία · μόνος γάρ οὗτος ἐκ ὁ ὑπεροχή ὁρισμός ἔχω ὁ ἄλλος , ὡς εἴρω , ἐκ ὁ συναμφότεροι ὁρίζω . μετά δέ ὁ ἐκ ὁ ὑπεροχή εἰμί ὁ ἐκ ὁ τέλος , καί μετά 〈 ὁ ἐκ 〉 ὁ τέλος εἰμί ὁ ἐκ ὁ ὑπόκειμαι · ἀεί γάρ ὁ ὑπόκειμαι προηγέομαι ὁ τέλος . καί οὕτως μέν ἀναλυτικῶς . σῦς - θετικῶς δέ πάλιν οὕτως · πρῶτος ὁ λέγω ‘υνοησις ὁ εἰμί ὅς ὄνιον ἑστία , δύο ὁ λέγω ‘υνοησις θεῖον τε καί ἀνθρώπινος πραγματώνω , μετά αὐτός ὁ λέγω ‘ μελέτη θάνατος , τέταρτος ὁ λέγω ‘ ὁμοίωσις θεός κατά ὁ | δυνατός ἄνθρωπος , πέμπτος ὁ ἐκ ὁ ὑπεροχή ὁ λέγω τέχνη τέχνη καί ἐπιστήμη ἐφίστημι , ἕκτος ὁ ἐκ ὁ ἐτυμολογία ὁ λέγω φιλία σοφία . οὗτος μέν ὁ τάξις . ἐπί ὅς εἶπον τίς εὑρίσκω ὁ ὁρισμός ὁ φιλοσοφία . δεῖ οἶδα ὅτι ὁ ἐκ ὁ ἐτυμολογία ὁ ἕκτος καί ὁ δύο ὁ ἐκ ὁ ὑποκει - μένω ὁ Πυθαγόρας εἶπον , ὁ δύο ὁ ἐκ ὁ τέλος ὁ Πλάτος , ὁ μέν ἐν Θεαίτητος ὁ λέγω ὁμοίωσις θεός κατά ὁ δυνατός ἄνθρωπος , ὁ δέ ἐν Φαίδων ὁ λέγω μελέτη θάνατος , ὁ ἐκ ὁ ὑπεροχή Ἀριστοτέλης φημί ἐν ὁ μετά ὁ φυσικός . ἐπί ὅς ἀπορέω τις ὅτι ἴδιος τίς ἓξ ὁρισμός ὁ φιλοσοφία καί λέγω οὗτος αἴτιος τοιοῦτος · ὅτι ὁ φιλοσοφία οὔτε πρᾶγμα εἰμί ἀνώνυμος , οἷος πολύς εἰμί ὁ γάρ πρός μουσική ἐπιτηδειότης ὄνομα οὐ ἔχω · οὐδέ γάρ λέγω μουσικότης ) , ἀλλά οὐδέ φωνή ἄσημος · ἐπεί οὖν καί ὀνομάζω καί ὑφίστημι , διότι μέν ὀνομάζω , ἔχω ὁ ἐκ ὁ ἐτυμολογία , ᾗ δέ ὑφίστημι , ὁ εἰμί ἐν πρῶτος ἔχω ἐπιστήμη , καί ὅς μέν ἐν πρῶτος , ὁ ἐκ ὁ ὑπεροχή ἔχω ὁ γάρ πρῶτος ὑπεροχή ) , ὅς δέ ἐπιστήμη , ἔχω ὁ δύο ὁ ἐκ ὁ ὑπόκειμαι καί ὁ δύο ὁ ἐκ ὁ τέλος . ἐπί ὅς ἀποοͅοῦσινὅτι διά τίς δύο ἐκ ὁ ὑπόκειμαι καί δύο ἐκ ὁ τέλος καί φημί πρός οὗτος ὅτι ὁ ὑπόκειμαι διττός , ἢ καθόλου ὁ μερικός , οἷος ὁ τέκτων ὑπόκειμαι καί ὅδε ὁ ξύλον , ὁ ἀκάνθινος φέρω εἶπον ὁ δρύϊνος , καί πᾶς ξύλον . διά μέν οὖν ὁ καθόλου ἔχω ὁ λέγω γιγνώσκω ὁ εἰμί εἰμί εἰμί εἰμί , διά δέ ὁ μερικός ἔχω ὁ λέγω ‘γνπῶσις θεῖον τε καί ἀνθρώπινος πραγματώνω . ὁμοίως ὁ τέλος διττός , προσεχής ἢ πόρρω , οἷος προσεχής τέλος ὁ ἰατρός ὅδε ὁ διάθεσις ὑγιάζω , ὁ πυρεκτικός φέρω εἶπον , πόρρω δέ πᾶς διάθεσις ὑγιάζω . διά μέν οὖν ὁ προσεχής ἔχω ὁ λέγω μελέτη θάνατος , διά δέ ὁ πόρρω ἔχω ὁ λέγω ὁμοίωσις θεός κατά ὁ δυνατός ἄνθρωπος · προσεχής γάρ ὁ καθαρός ὁ ψυχή ἑαυτοῦ , εἶτα καθαίρω ἐξομοιόω θεός · πρότερος γάρ καθαίρω τις ἑαυτοῦ καί εἶτα οὕτως ἐξομοιόω θεός · μή καθαρός γάρ καθαρός ἐφάπτω οὐ θεμιτός κατά ὁ Πλάτων φωνή . Τινές δέ προστίθημι καί ἄλλος ὁρισμός ἕβδομος · ὁ γάρ | ἰατρός , χάλκεος χρύσεος ἀμείβω , οὐ ἔμπαλιν χρύσεος χάλκεος κατά Ὅμηρος , ὁ ὁρισμός ἀμείβω καί ὁ ἰατρικός ὁρίζω φιλοσοφία σῶμα , ὁ δέ φιλοσοφία ἰατρικός Ψυχή . ἀλλά , εἰμί ἰατρός , διάλληλος ὁ τοιοῦτος δεῖξις ὁ σαφής ἐκ ὁ ἀσαφής δείκνυμι . διάλληλος δέ εἰμί δεῖξις , ὅτε δύο τις ἀναβάλλω πρᾶγμα ἑκάτερος διά ὁ λοιπός ἐθέλω πιστόω , οἷος ἀγνοέω ποῦ μένω Θέων καί ποῦ μένω Δίων , εἰμί ἐρωτάω ὕπος μένω θέων καί εἶπον ὅπου Δίων , εἰμί ἐπανερωτάω καῖος ποῦ Δίων καί εἶπον ὅπου θέων . ὁμοίως ‘ ὁ Δεῖνα τίκτω , ἐπεί γάλα ἔχω , γάλα δέ ἔχω , ἐπεί τίκτω . φευκτέος δέ ὁ διάλληλος δεῖξις παρά φιλόσοφος , ὡς ὁ αὐτός ὁ αὐτός πρότερος ποιέω καί ὕστερος , σαφής καί ἀσαφής , αἴτιος καί αιτιατός · ὅτε μέν γάρ διά ὁ Δίων δείκνυμι ποῦ μένω Θέων , ὁ Δίων σαφής εἰμί , πρότερος , αἴτιος · ὅτε δέ ἔμπαλιν διά ὁ Θέων γίγνομαι ὁ δεῖξις , ὁ Θέων σαφής εἰμί καί πρότερος καί αἴτιος . ἄλλως τε ἀδολεσχία εἰσάγω ὁ λόγος · εἰμί γάρ Θέων μένω ὅπου Δίων , Δίων δέ μένω ὅπου Θέων , Θέων ἄρα μένω ὅπου Θέων . καί εἰμί ὁ Δεῖνα τίκτω ἐπεί γάλα ἔχω , γάλα δέ ἔχω ἐπεί τίκτω , τίκτω ἄρα ἐπεί τίκτω , ὅσπερ εἰμί ἀδολεσχέω . φευκτέος οὖν ὁ τοιοῦτος οὖον μόνος ἐπί ὁ ἀπόδειξις , ἀλλά καί ἐπί ὁ ὁρισμός ἀρχή εἰμί ἀπος - δεῖξις . καί οὗτος δέ ὁ ὁρισμός ἀνάγω ὑπό ὁ ἐκ ὁ τέλος ὁ λεʹ - Γόντα μελέτη θάνατος · ὁ γάρ θάνατος ὁ ἀκόλαστος ζωή ἰατρεία Ψυχή εἰμί . ἄλλος ὄγδοος ὁρισμός ἀναφέρω ὁ Πλάτων εἴρω ἐν Φαίδων · φημί γάρ ἐκεῖ ὁ φιλοσοφία μέγας μουσικός , μουσική δέ οὖον χορδή ἁρμόζω ( εὐτελής γάρ οὗτος ) , ἀλλά ὁ μόριον ὁ Ψυχή , λόγος , θυμός , ἐπιθυμία , ἵνα ὁ μέν λόγος ἀεί ἄρχω , ὁ δέ θυμός ἄρχω ὑπό ὁ λόγος καί ἄρχω ὁ ἐπιθυμία , ὁ δέ ἐπιθυμία ἄρχω · ὅταν γάρ οὗτος ἰδιοπρα - γῶσι , σῴζω ὁ ἁρμονία ὁ Ψυχή · εἰμί δέ ὁ χείρων τυραννέω , ποιέω ἀναρμοστία , ἐάν ὁ ἐπιθυμία κρατέω , ὡς ἐπί ὁ Φαίδρα διά Ἔρως ἀπάγχω , ἢ ὅταν ὁ θυμός κρατέω ὁ λόγος , ὡς ἐπί ὅς Μήδεια φάσκω καί μανθάνω μέν οἷος δράω μέλλω κακός , θυμός δέ κρατύς ὁ ἐμέω βούλευμα . | ἀλλά καί οὗτος ὁ ὁρισμός ἀνάγω ὑπό ὁ ἐκ ὁ ὑπεροχή · ὁ γάρ μέγας ὑπεροχή εἰμί . Πρᾶξις Ε΄ . μετά ὁ πλῆθος ὁ ὁρισμός ὁ φιλοσοφία καί ὁ τάξις αὐτός καί ὁ εὑρετής αὐτός καί ὁ αἴτιος , διά ὅς εἰμί ἕξ ( ἐκ διαίρεσις οὗτος δείκνυμι καί ἐκ ὁ ἀναιρέω ἐγώ ὁ προστίθημι δύο ) , φέρω ἔρχομαι ἐπί ὁ ἐξήγησις αὐτός . πρῶτος τοίνυν ὁρισμός εἰμί ὁ φιλοσοφία ἐκ ὁ καθόλου ὑπόκειμαι λαμβάνω καί εἰς Πυθαγόρας ἀνάγω ὁ λέγω γιγνώσκω ὁ εἰμί ὅς εἰμί ἐστία . καί οὐ ἔχω εἶπον ἐν ποῖος σύγγραμμα ὁ Πυθαγόρας εἶπον αὐτός · οὐδέ γάρ καταλείπω σύγγραμμα , ἀλλά ὅσπερ ὁ ἄλλος ὁ σύγγραμμα , οὗτος ἐκεῖνος ὁ μαθητής · οὐδέ γάρ ὡς ἐν ἀγγεῖον ἄψυχος οἴομαι δήω καταλείπω ὁ ἑαυτοῦ λόγος , διότι οὐδείς πλέω ὑπέρ ἑαυτοῦ ἢ ὁ διδάσκαλος δύναμαι ἀπολογέομαι . καλῶς δέ πρόσκειμαι ἐν ὁ ὁρισμός ὁ ἐάω μαί ἀντί ὁ κατατίθημι μαί , ἵνα * * οἶδα ὁ φύσις ὁ ἀστήρ ὁ πόθεν εἰμί καί ὁ φύσις ὁ ἄνθρωπος · οὐδέ γάρ πόσος ὁ ἀστήρ ἢ πόσος ὁ ἄνθρωπος ἐθέλω οἶδα , ἀλλά ὁ φύσις αὐτός · ὁ γάρ ὁ ἄνθρωπος ὅς ἄνθρωπος ἐπίσταμαι οὗτος καί ὁ γίγνομαι καί ὁ εἰμί καί ὁ μέλλω εἶμι , καί κατά ὁ ποιητής μάντις ἀγαθός , ὅς καί οἶδα ὁ τε εἰμί ὁ τε εἰμί πρό τε εἰμί . ἀπορέω δέ τις ὅτι διά τίς μή εἶπον πᾶς ὁ ὄνομαι . καί λέγω ὅτι ὁ ἐάω μαί συμπεριέχω ὁ πᾶς · ὁ γάρ ὁ εἰμί ὅς εἰμί εἰδοί καί πᾶς εἰμί οἶδα , καί ὁ ὁ ἄνθρωπος ὅς ἄνθρωπος εἰδοί καί πᾶς ἄνθρωπος οἶδα . ἢ καί ἄλλως · ὅτι ὁ ‘τῶν’ ἄρθρον ἰσοδυναμέω ὁ πᾶς . ὁ · ὁ γάρ ἄρθρον ὁ καθόλου προσδιορισμός ἰσοδυναμέω , εἰμί μή ἀναἀπ φορικός εἰμί , οἷος ὅς ἄνθρωπος ἀλθέω · οὗτος γάρ ὡς ἐπί γιγνώσκω λέγω - ὁ ἄνθρωπος . εἰμί δέ εἶπον ὅτι ὁ ἄνθρωπος ζῷον , ἰσοδυναμέω ὁ ὅς ἂνθρωτος’ ὁ πᾶς ἂνθρωτος’ · πᾶς γάρ ἄνθρωπος ζῷον . ἄλλος πάλιν ἀπορία · εἰμί πᾶς ὁ εἰμί γιγνώσκω ὁ φιλοσοφία , περίεργος ὁ ἄλλος τέχνη · οὐδείς γάρ εὑρίσκω ὑπόκειμαι ι αὐτός . καί λέγω ὅτι ὁ φιλοσοφία ὑπόκειμαι πᾶς ὁ εἰμί πρός γνῶσις καί θεωρία μόνος , ὁ δέ ἄλλος τέχνη , ἵνα πράσσω τίς περί αὐτός · οἷος ὁ φωνή ὑπόκειμαι ὁ φιλόσοφος , ἵνα γιγνώσκω ὁ αἴτιος αὐτός καί ὑπό Ποίας δύναμις γίγνομαι , ὁ δέ γραμματικός , ἵνα τίς πράσσω περί αὐτός καί γιγνώσκω ὁ συνθήκη αὐτός . ὁ ἀνθρώπινος σῶμα ὑπόκειμαι ὁ φιλόσοφος , ἵνα γιγνώσκω ὁ φύσις αὐτός μόνος καί ὁ στοιχεῖον , ὁ δέ ἰατρός , ἵνα ἐργάζομαι περί αὐτός ὑγεία . εἰμί δέ λέγω ὅτι τίς ἐν ; οὖον προγιγνώσκω ὁ ἰατρός , καί λέγω ὅτι προγιγνώσκω , ἵνα μή μόνος οἶδα αὐτός ὡς ὁ φιλόσοφος , ἀλλά ἵνα καί πράσσω τίς διά ὁ πρόγνωσις . ὁμοίως καί ὁ γραμματικός οἶδα ὁ ὀκτώ μέρος ὁ λόγος , οὐ ἵνα οἶδα αὐτός οὗτος , ἀλλά ἵνα ἐργάζομαι Ἑλληνίς φωνή . καί ἀπλόος εἶπον ὁ φιλόσοφος ὁ φύσις αὐτός οἶδα , ὁ δέ ἄλλος τέχνη ὁ συμβαίνω ὁ εἰμί . ἄλλος ὁρισμός ὁ φιλοσοφία ἐκ ὁ μερικός ὑπόκειμαι λαμβάνω καί αὐτός εἰς Πυθαγόρας ἀνάγω ὁ λέγω γιγνώσκω θεῖον τε καί ἀνθρώπινος . πραγματώνω . τίς φημί , εἰμί Πυθαγόρας , θεῖον καί ἀνθρώπινος μόνος οἶδα ὁ φιλοσοφία , οὐ οἶδα ἵππος φύσις καί βοῦς καί φυτός καί ὁ ἄλλος ἀπαντάω ; καί λέγω ὅτι πᾶς περιλαμβάνω · διττός γάρ εἰμί πᾶς , ἢ ἀίδιος ἢ φθαρτός , καί ἐν μέν ὁ ἀίδιος προέχω ὁ θεῖον , ἐν δέ ὁ φθαρτός ὁ ἀνθρώπειος , ἀπό ἕκαστος ὁ τίμιος μιμνήσκω καί ὁ λοιπάς εἰσάγω . ἐπί ὅς ἀπορέω ὅτι ἴδιος τίς ἐνταῦθα μή πρόσκειμαι ὁ ὅς εἰμί εἰμί καί λέγω ὅτι * * ὅλως φημί εἰς διαφορά ἔρχομαι καί περισσός εἰμί ὁ ὅς ὄνιον · μιμνήσκω γάρ θεῖον ὅς θεῖον αὐτός οἶδα , καί ἀνθρώπειος μιμνήσκω ὅς ἀνθρώπειος αὐτός οἶδα . πάλιν ἀπορέω ὅτι ἰάομαι λέγω καί ὁ πρῶτος ὁρισμός πᾶς περιλαμβάνω καί οὗτος , τίς διαφέρω οὗτος ἐκεῖνος , καί πῶς ἐκεῖνος μέν καθολικός , οὗτος δέ μερικός φημί ; πρός ὅς λεκτέος ὅτι αὐτός οὗτος μερικός αὐτός ποιέω ὁ μιμνήσκω αὐτός ὀνομαστί θεῖον καί ἀνθρώπινος . δεῖ δέ οἶδα ὅτι πλεονεκτέω ὁ πρῶτος ὁρισμός ὁ δύο συντομία καί ἀκρίβεια , συντομία μέν εἶπον τῶς οντων’ , ἀκρίβεια δέ πρόσκειμαι ὁ ὅς μαί . ὁ μέντοι δύο πλεονεκτέω ὁ πρό αὐτός σαφήνεια · ὁ γάρ ἐκεῖνος κρύπτω , οὗτος σαφηνίζω | εἶπον θεῖος τε καί ἀνθρώπινος πραγματώνω . ὁ γάρ εἰμί ἢ θεῖος εἰμί ἢ ἀνθρώπινος συνεπινοέω ὁ μέσος , ὡς εἴρω · οὕτως γάρ ὁ Ζεύς πατήρ ἀνήρ τε θεός τε λέγω , οὐ ὅτι καί ὁ ἄλλος οὐ εἰμί πατήρ [ κατά ὁ Ἕλλην ψευδής μῦθος ] , ἀλλά διά οὗτος καί ὁ λοιπάς εἰσάγω . ἄλλος ὁρισμός ὁ φιλοσοφία ἐκ ὁ προσεχής τέλος λαμβάνω ὁ λέγω αὐτός μέλω θάνατος · ἐν γάρ ὁ Φαάδωνι ὁ διάλογος οὕτως ὁ Πλάτων ὁρίζω · φημί γάρ ὅτι κινδυνεύω ὁ φιλοσοφέω λανθάνω σφεῖς τε αὐτός καί ὁ ἄλλος μηδείς ἕτερος μελέτη πλήν ἀποθνήσκω τε καί θνῄσκω , τοῦτος ἤ καθαρός ἐθέλω γιώνω ἤ ἤδη καθαρμένος , οὖν ὁ μέν θνῄσκω ἐνίστημι χρόνος εἰμί καί δηλόω ὁ καθαρτικός φιλόσοφος ὁ δέ θνῄσκω παρῳνχόνω καί δηλόω ὁ καθαίρω · ὡς συνάγω ὅτι οὐδείς ἕτερος μελετάω ὁ φιλόσοφος ἤ καθαίρω ἤ καθαίρω , οὗτος εἰμί φιλοσοφία εἰμί μελέτη θάνατος . ὁ δέ κινδυνεύω ἀντί ὁ ‘δι’ἀνάγκης καί ἀπόδειξις οὗτος αὐτός συνάγω ἐπί οἶς ἀπορέω λέγω · τίς φημί , εἰμί Πλάτων ; ὁ φιλόσοφος , ὅς τίθημι ὁ θεός ὅμοιος ἐπί γῆ , τυραννίς μελετάω κατά ὁ δημιουργός καί ὅς δήω ἐκεῖνος δεσμός , οὗτος ἐπιχειρέω λύω δίκη ὁ ὁ εἱρκτή δραπετεύω δοῦλος παρά γνώμη ὁ ἄρχω ; οὐ αὐτός φημί ἐν ὁ αὐτός διάλογος ἐναντίος φωνή ὡς ἐν τις δή φρουρά εἰμί καί οὖον δεῖ οὗτος λύω , ἄχρι οὖον λύω ὁ ἐσθίω ; τίς οὖν ποιητέος , εἰμί Πλάτων ; μελετητέος θάνατος διά ὁ πρῶτος σύ ῥῆσις ; οὖον μελετητέος θάνατος διά ὁ δύο σύ ῥῆσις ; πρός ὅς φημί ὅτι οὖον διαφωνέω ὁ Πλάτων ἑαυτοῦ οὔτε ὁ φιλόσοφος προεξανιστάω ὁ δημιουργός καί ὅς δήω ἐκεῖνος δεσμός , οὗτος ἐπιχειρέω λύω . ἀλλά ἐπεί ὁ θάνατος διττός , μᾶλλον δέ ὁ ζῶ , ἵνα ἀπό ὁ σαφής ἄρχω ( σαφής γάρ ὁ ἔχω ὁ στέρησις ) · εἰμί γάρ φυστκηʹ ζωή καί προαιρετικός ζωή , καί φυσικός μέν ζωή εἰμί δεσμός Ψυχή καί σῶμα , ὅτε ὁ ψυχή χορηγέω αἴσθησις καί κίνησις ὁ σῶμα , ὅς πᾶς ὁ ἄνθρωπος ὑπομένω , προαιρετικός δέ ζωή εἰμί δεσμός Ψυχή καί σῶμα , ὅταν ἐγώ ἐπιτρέπω ὁ Ψυχή ἕπω ὁ ἡδυπάθεια ὁ σῶμα · φημί γάρ οὕτως ὁ Πλάτων ὅτι | ἕκαστος ἡδονή δίκη ἅλλομαι προσπερονάω ὁ ψυχή ὁ σῶμα · οὗτος οὖον πᾶς ἄνθρωπος ζῶ , ὅλος Ἀκόλαστος μόνος · εἰμί οὖν δισσός ὁ ζωή , καί ὁ θάνατος ἄρα διττός · ὁσαχῶς γάρ ὁ ἀντίκειμαι , τοσαυταχῶς καί ἀντίκειμαι , εἰμί αὐτός ἰσοσθενής , ἐπεί ὁ οσχυροτερος κατακράτησις καί εἰμί εἷς , οὐκέτι δύο . φυσικός μέν οὖν θάνατος εἰμί χωρισμός Ψυχή ἀπό σῶμα , ὅς πᾶς ἄνθρωπος ὑπομένω , ἡνίκα μή χορηγέω ὁ ψυχή ὁ σῶμα αἴσθησις καί κίνησις · προαιρετικός δέ θάνατος εἰμί , ἡνίκα μή συγχωρέω ὁ Ψυχή ἕπω ὁ ἡδυπάθεια , ἀλλά επιστατώ λοιπός ὁ ψυχή , ὅτι αὐτός μέν Ὀλυμπία γηγενής δέ ὁ σῶμα , καί οὖον θέμις ὁ ἀγαθός ὑπό ὁ χείρων ἄρχω . οὗτος ὁ θάνατος ὁ φιλόσοφος ὑπομένω μόνος , περί ὅς φημί ὁ ποιητής δισθανής , ὅτε τε ἄλλος ἅπαξ θνῄσκω ἄνθρωπος . εἰμί οὖν δισσός ὁ θάνατος , οὖον διαφωνέω γε ἑαυτοῦ ὁ Πλάτος , ποτέ μέν λέγω ὅτι δεῖ μελετάω ὁ θάνατος , ποτέ δέ λέγω μή λύω , ἄχρι ὅς λύω ὁ δήω , ἀλλά ὁ μέν φυσικός δεσμός ἐατέος ὁ φύσις λύω , ὅτε φίλος αὐτός , ὁ δέ προαιρετικός δεσμός , ὅς ἐγώ δήω , ἐγώ καί ἵνα πανταχοῦ ὁ ὁ Πλάτων κρατέω καί ὁ δήω ἐκεῖνος καί ὁ λύσις ἐπάγω . λέγω δέ καί τοιοῦτος διαίρεσις , ὅτι τέσσαρες τις παράκειμαι ἀλλήλων , εἰμί , μή εἰμί , εὕω εἰμί , κακῶς εἰμί , καί εἰμί μέν ποιέω ὁ φυσικός ζωή , μή εἰμί δέ ὁ φυσικός θάνατος , εὕω εἰμί ὁ προαιρετικός θάνη , κακῶς εἰμί ὁ προαιρετικός ζωή . δύο δέ εἰμί ἀντίθεσις ἓξ γίγνομαι συμπλοκή , ἵημι ὁ μέν τρεῖς συνίστημι , ὁ δέ ἄλλος τρεῖς ἀσύστατος εἰμί , καθώς ὁ διάγραμμα οὗτος δηλόω · φυσικός ζωή ἀσύστατος φυσικός θάνατος σύν σύνειμι ὅς ἵ σονιστατος σῦς ἕκαστος στατός ἕκαστος ὁ ὁ προαιρετικός ζωή ἀσύστατος προαιρετικός θάνατος Θάνατος οὖν μελετητέος , οὖον ὁ μή εἰμί ποιέω , ἀλλά ὁ εὕω εἰμί . εἰμί δέ φυσικός μέν ζωή καί προαιρετικός θάνατος , ὅταν ὁ Ψυχή χορηγέω ὁ σῶμα αἴσθησις καί κίνησις μή συγχωρέω αὐτός ἕπω ὁ ἡδυπάθεια ὁ σῶμα , ἀλλά ἄρχω ὁ ἀγαθός ὁ χείρων · φυσικός δέ θάνατος εἰμί καί προαιρετικός ζωή , ὅταν ὁ φιλοσώματος ψυχή μετά ὁ φυσικός θάνατος περιπολέω εἰς ὁ τάφος σκιοειδής ποιέω φάντασμα . καί οὗτος αἰνίσσομαι Ὅμηρος , ἡνίκα φημί ὅς πότμος γοάω , λίπος ἀνδρότης καί ἥβη . φυσικός δέ ζωή καί προαιρετικός ζωή εἰμί , ὅταν ὁ κατά φύσις ζωή ζῶ ἀκόλαστος ὁ βίος μετέρχομαι . βούλομαι δέ οὗτος ὁ λόγος ἀκούω Κλεόμβροτος · οὗτος γάρ περινοέω ὁ ἐν Φαίδων ῥητός * * , ὡς δηλόω ὁ εἰς αὐτός ἐπίγραμμα ὁ Καλλίμαχος οὗτος λέγω · εἶπον Ἄλιος χαίρω Κλεόμβροτος Ἀμβρακιώτης ἅλλομαι ἀπό ὑψηλός τεῖχος εἰς Ἅιδης , ἄξιος οὔτις πάσχω θάνατος κακός , ἀλλά Πλάτων εἷς ὁ περί Ψυχή γράμμα ἀναλέγω . ἐγώ δέ τἀναντία ἐκεῖνος φημί ἔπος οὕτως · εἰμί μή γράμμα Πλάτων ἐμός πεδάω ἐρωή , ἤδη λυγρός λύω βίος πολυκηδής δεσμός , οὗτος εἰμί εἰμί μή ὠφελέω ἐκ Πλάτων τρόπος εὐζωΐα , προκρίνω ἄν μή εἰμί ἢ κακῶς εἰμί . εἰμί οὖν τις θάνατος ζωή τις ἀγαθός , ὅς ὁ φιλοσοφία μελετάω ἀεί ἐπαγγέλλω . Πρᾶξις ς΄ . οὖον μόνος ὁ Κλεόμβροτος , ἀλλά καί ὁ στωϊκός φιλόσοφος οἷος Κλεόμβροτος τις εἰμί ὁ φιλοσφίαν ὑπολαμβάνω μέλω εἰμί ὁ φυσικός θάνατος . διό καί πέντε τρόπος εὔλογος ἐξαγωγεύς γράφω · ἔοικα γάρ , φημί , ὁ βίος μακρός συμπόσιον , ἐν ὅς δοκέω εὐωχέω ὁ ψυχή , καί παρά ὅσος τρόπος λύω ὁ συμπόσιον , παρά τοσοῦτος τρόπος γίγνομαι καί ὁ εύλογος ἐξαγωγή · | λύω γάρ ὁ συμπόσιον κατά πέντε τρόπος · ἢ διά χρεία μέγας ἄφνω καταλαμβάνω οἷος παρουσία φίλος διά χρόνος ὑπό χαρά γάρ ἀνίστημι ὁ φίλος καί λύω ὁ συμπόσιον ) , ἢ διά ὁ ἐπεισκωμάζω καί αἰσχρορρημονέω λύω ὁμοίως ὁ συμπόσιον , ἢ διά ὁ νεκρός καί νοσώδης εἰμί ὁ παρατίθημι ἢ διά σπάνις ἔδεσμα ἢ διά μέθη λύω ὁ συμπόσιον . κατά ὁ αὐτός οὖν πέντε τρόπος γίγνομαι καί εύλογος ἐξαγωγή · ἢ διά χρεία μέγας καταλαμβάνω , ὡς προστάσσω ὁ Πυθία τις ἀποστάζω ἑαυτοῦ ὑπέρ ὁ ἴδιος πόλις , φθορά · ὁ πόλις ἐπίκειμαι , ὅσπερ ποιέω ὁ Μενοικεύς ἀποσφάζω ἑαυτοῦ ὑπέρ ὁ ἴδιος πατρίς καί σῴζω αὐτός . ἢ διά ὁ ἐπεισκωμάζω τύραννος καί ἀναγκάζω ἐγώ ἢ πράσσω αἰσχρός ἢ λέγω ὁ ἀπόρρητος · οὗτος γοῦν Πυθαγόρειος γύναιον ὑπό τύραννος συνέχω καί ἀναγκάζω ἐξορχέομαι ὁ ἀπόρρητος , οὗτος εἰμί ὁ αἴτιος εἶπον , διά ὅς οὐ ἐσθίω κύαμος ( εἰμί γάρ παρά αὐτός ὁ ἴσος ὅς κύαμος ἐσθίω κεφαλή τε τοκεύς ) , φημί φαίνω ἄν ἢ εἶπον ὁ δέ ἐσθίω ἀναγκάζω πάλιν εἶπον εἶπον εἄν ἢ φάγοιμι.’ τέλος οὖν ἀναγκάζω δύο ἕτερος πράσσω , ἢ ἐσθίω ἢ εἶπον , μασάομαι ὁ ἑαυτοῦ γλῶσσα ἀποτέμνω ὡς ὄργανον διαέκτου καί γεῦσις , καί ἐντεῦθεν αἰκίζω μεταλλάσσω ὁ βίος . ἢ διά μακράν νόσος κωλύω ἐπί πολύς ὄργανον χράω ὁ ψυχή ὁ σῶμα εὔλογος δεῖ ἐξάγω ἑαυτοῦ · διό καί ὁ Πλάτων οὐ ἐπιδέχομαι ὁ διαιτητικός ὁ ἰατρικός ὡς παιδαγωγέω ὁ νόσημα καί ποιέω ἐγχρονίζω , ἀλλά αποδέχομαι ὁ χειρουργικός καί φαρμακευτικός , ὅς χράω Ἀρχιγένης ὁ στρατόπεδον θεραπεύω . φημί δέ καί Σοφοκλῆς οὖον πρός ἰατρός σοφός θρηνέω ἐμπῳδὰς πρός τομάω τραῦμα . ἢ διά πενία · καί καλῶς φημί ὁ Θέογνις χρή πενία φεύγω καί εἰς μεγακήτης πόντος ῥίπτω καί πέτρα , Κύρνος , κατά ἠλίβατος . ἢ διά λῆρος · ὥσπερ γάρ ἐκεῖ ὁ μέθη λύω ὁ συμπόσιον , οὕτως ἐνταῦθα εὔλογος εἰμί τις ἐξάγω ἑαυτοῦ διά λῆρος · οὐδείς γάρ εἰμί | λῆρος , εἰμί μή φυσικός μέθη , καί οὐδείς εἰμί μέθη εἰμί μή προαιρετικός λῆρος . καί οὗτος μέν περί οὗτος . Οὖ μέντοι Πλωτῖνος περί εὔλογος ἐξαγωγεύς γράφω μονόβιβλον καί οὐδείς ὁ πέντε τρόπος οὗτος ἀποδέχομαι · φημί γάρ ὅτι ὥσπερ ὁ θεός οὐ ἀφίστημι ἐγώ προνοέω , ἀλλά ἐγώ ἑαυτοῦ ποιέω ἀνεπιτήδειος καί νομίζω ὁ θεός πόρρω εἰμί ἀπό ἐγώ ἀεί πάρειμι πᾶς ἐπίσης , ὡς δηλόω ὁ καθαρός ὁ βίος , αὐτόπτης ὁ θεῖον καί συνομιλητής γίγνομαι · ὥσπερ καί ὁ ἥλιος χορηγέω ἐπίσης ὁ φάος , ἀλλά ὁ νυκτερίς ἀνεπιτήδειος εἰμί ἀποφεύγω αὐτός καί οὖον φωτίζω ἐκ αὐτός , ἀλλά σκότος αὐτός νομίζω εἰμί πηγή φάος ὑπάρχω · οὕτως δεῖ καί ὁ φιλόσοφος μιμέομαι θεός καί ἥλιος μή ἀμελέω πάντῃ ὁ σῶμα διά ἐπιμέλεια ὁ Ψυχή , ἀλλά ὁ προσήκω αὐτός ποιέω πρόνοια , ἠώς ὅς ἐκεῖνος ἀνεπιτήδειος γίγνομαι διΐστημι ἑαυτοῦ ὁ πρός ὁ σῶμα κοινωνία · ἄτοπος γάρ ὁ πρό καιρός ἐξάγω ἑαυτοῦ , πρό ὅς λύω ὁ δήω . δηλόω δέ καί ὁ Ῥωμαῖος νόμος , μή πρότερος θάπτω παραδίδωμι ὁ ὁ ἐξάγω ἑαυτοῦ σῶμα , πρίν ἄν αἰκίζω κατά ὁ πούς , ἢ καί εἰμί εἶπον ἐπί αὐτός ὁ ἐρώ ὑπό ὁ ποιητής ἐπί ὁ σῶμα ὁ Ἕκτωρ κωφός γάρ δή γαῖα ἀεικίζω μενεαίνω . καί οὗτος μέν περί οὗτος . ἄλλος ὁρισμός ὁ φιλοσοφία ἐκ ὁ πόρρω αὐτός τέλος λαμβάνω ὁ λέγω αὐτός ὁμοιόω θεός κατά ὁ δυνατός ἄνθρωπος · ἐν γάρ ὁ Θεαίτητος ὁ διάλογος πρός τις Θεόδωρος Κυρηναῖος γεωμέτρης εἰσάγω ὁ Σωκράτης ὁ ἑαυτοῦ διδάσκαλος ὁ Πλάτων διαλέγω . ἔχω δέ ὁ ῥῆσις οὗτος · ἀλλά ἐπεί ὁ κακός , εἰμί Θεόδωρος , ἐνθάδε καί ὅδε ὁ βίος περιπολέω , φευκτέος ἐνθένδε τίς δέ φεύγω εἶπον ὁ Θεόδωρος , ὁ πρός ὅς ὁ λόγος , φημί ὁ Σωκράτης ὁμοίωσις θεός κατά ὁ δυνατός ἀνθρώτῳ.’ καί τίς ὁ τρόπος ὁ ὁμοίωσις εἶπον φημί δίκαιος γίγνομαι καί ὅσιος μετά φρόνησις καί οὗτος γιγνώσκω οὗτος μέν οὖν ὁ Πλάτος . ἀπορέω δέ τις ὅτι πῶς δύναμαι ὁ φιλόσοφος ὅμοιος ὁ θεός γίγνομαι καί λέγω ὅτι ἐπεί ἔχω ὁ χαρακτηρίζω ὁ θέω · ὁ γάρ ποιητής τρισσός ὁ θέω χαρακτηρίζω , ὁ ἀγαθός , ὁ δυνατός , ὁ γνωστικός , ὡς δηλόω ὁ θεός δωτήρ ἐάω , θεός δέ τε πᾶς δύναμαι , θεός δέ τε πᾶς οἶδα . οὐ ἀσφαλῶς δέ ἐνταῦθα εἴρω ὁ θέω πᾶς δύναμαι διά ὁ ἀδυναμέω περί ὁ κακοποιέω ὑπερβολή ἀγαθότης · ὡς γάρ ὁ πῦρ ψύχω οὖον δύναμαι διά ὁ ἐν θερμότης αὐτός οὐσιόω καί ὁ χιών θερμαίνω οὖον δύναμαι διά ὁ ἐν ψυχρότης αὐτός οὐσιόω , οὗτος καί ὁ θέω κακοποιέω οὖον δύναμαι διά ὁ ἐν ἀγαθότης αὐτός οὐσιόω . οὗτος γοῦν καί ἐπί ὁ ἄνθρωπος εἰμί ὁράω ὅτι τις εἰμί φύσις ἀγαθός , ἄν εἰμί ἐπιτηδεύω κακός γίγνομαι , οὖον δύναμαι . δυνατός δέ καί ὁ ὑπό ὁ ποιητής εἴρω εἰμί ἀληθής · ὁ γάρ κακοποιέω οὐ εἰμί δύναμις ἀλλά ἀδυναμία ἀγαθότης , ὥσπερ καί ὁ συμβαίνω ἀρρωστία ἐκ ἀδυναμία ὁ ὑγιαίνω γίγνομαι . ἐπεί δέ ἄλλος ὁ ἐν ὁ θεός ἀγαθός καί δυνατός καί γνωστικός καί ἄλλος ὁ ἐν ὁ φιλόσοφος · ὁ μέν γάρ ἐν ὁ θεός ἀγαθός οὐ ἄλλος παρά αὐτός εἰμί , ἀλλά αὐτοαγαθότης εἰμί ὁ μεθεκτός ἀγαθός , ὁ δέ ἐν ὁ φιλόσοφος ἀγαθός μεθεκτός καί ἄλλος παρά αὐτός , ὡς λευκόω ξύλον ἕτερος εἰμί παρά ὁ λευκός . ἀλλά καί ὁ δυνατός ὁ θεός ἕτερος · ὁ γάρ θεός πᾶς , ὅσος βούλομαι , δύναμαι , ὁ φιλόσοφος δέ οὖον πᾶς , ὅσος βούλομαι , δύναμαι · ἀληθής γάρ οὔποτε φῦλον ὅμοιος ἀθάνατος τε θεός χαμαί ἐρχόμενος τε ἄνθρωπος . ἀλλά οὐδέ ὁ γνωστικός ὁ θεός καί ὁ φιλόσοφος ὅμοιος · ὁ γάρ θεός καί πᾶς οἶδα καί ἅμα καί ἀεί , ὁ δέ φιλόσοφος πᾶς μέν ἐπαγγέλλω οἶδα , οὐ ἅμα δέ , ἀλλά ἕκαστος ἴδιος προχειρίζω , καί οὐ ἀεί αὐτός οἶδα , ἀλλά ποτός , ὡς δηλόω ὁ Πλάτος λέγω ὅτι ἀγαπητός ὅστις ἄν ἐν γῆρας πείρω σοφία καί φρόνησις · διά οὗτος πρόσκειμαι κατά ὁ δυνατός ἀνθρώτῳ,’ ὅτι ὡς ἐνδέχομαι ἄνθρωπος θεός ὁμοιόω , ὁ φιλόσοφος ὁμοιόω · δεῖ γάρ αὐτός ἐν ἅπας ὁ θεός μιμέομαι , ἐν μέν ὁ ἀγαθός ἵνα προνοέω καί αὐτός ὁ ἀτελής Ψυχή ( ὥσπερ ὁ Σωκράτης περιέρχομαι ὁ ἐργαστήριον καί ἐκλέγω ὁ ἐπιτήδειος φύσις πρός φιλοσοφία ) , ἐν δέ ὁ δυνατός , ἵνα διά μηχανή τις δύναμαι ὁ παντοδύναμος ὁ θεός πορίζω , εἰμί μόνος ἐκεῖνος βούλομαι , ὅσος δύναμαι , καί μή ἀλλόκοτος ὀρέγω , οἷος πέτομαι , ἐν δέ ὁ γνωστικός , ἵνα πᾶς ἐπίσταμαι ὁ αἴτιος . ἐπί ὅς καί ἀπορέω ὅτι ἵημι ὁ ὅμοιος ὅμοιος ὅμοιος , εἰμί καί ὁ θεός ὁ φιλόσοφος ὅμοιος , εἰμί ὁ φιλόσοφος ὁ θεάομαι , καί οὐδείς πλέω ἔχω ὁ θεός ἡλικία ὁ φιλόσοφος . πρός ὅς λεκτέος ὅτι παραλογισμός εἰμί ὁ τοιοῦτος · κατά ὁ μέν γάρ ἔοικα ἀλλήλων , οὐδείς διαφέρω , κατά ἄλλος δέ πολύς διαφέρω · ὥσπερ ὁ εἰκών ὁ Σωκράτης ὅμοιος εἰμί αὐτός , διαφέρω δέ ὁ Σωκράτης ὁ εἰκών , ὡς ἔμψυχος ἄψυχος , οὕτως ὁ θεός διαφέρω ὁ φιλόσοφος ὡς ἔμψυχος ἄψυχος καί ὡς παράδειγμα ἀρχέτυπος . ἢ καί ἄλλως · ὅτι ὁ μέν εἰκών ὁ Σωκράτης λέγω ὅμοιος , ὁ δέ Σωκράτης ὁ εἰκών οὖον λέγω ὅμοιος ὡς ἀρχέτυπος , οὕτως καί ἐπί θεός καί φιλόσοφος · ὁ μέν φιλόσοφος λέγω ὁ θεός ὅμοιος ὡς εἰκών ἀρχέτυπος , ὁ δέ θεός ἐπεί ἀρχέτυπος ὁ φιλόσοφος ὡς εἰκών ἴδιος οὐ εἰμί ὅμοιος . ἢ καί ἄλλως · ὅτι ὁ μέν φιλόσοφος μετέχω ὁ θεός ὁ ἀγαθός καί δυνατός καί γνωστικός , μετέχω δέ ὁ θεός ὁμοίως ὑπό ὁ φιλόσοφος ὁ αὐτός καί κατά οὗτος λέγω ὅμοιος . Πρᾶξις γῆ . ἐπεί μή ἀρκέω ὁ Πλάτων εἶπον ὁ φιλοσοφία ὁμοίωσις θεός κατά ὁ δυνατός ἄνθρωπος , ἀλλά καί ὁ τρόπος ὁ ὁμοίωσις προςέ - τίθημι εἶπον ‘ ὁμοίωσις δέ εἰμί Δίκαιος καί ὅσιος γίγνομαι μετά φρόνησις καί οὗτος γιγνώσκω , φέρω τρεῖς τις ζητέω · πρῶτος μέν διά τίς προτίθημι ὁ Δίκαιος ὁ ὅσιος , δύο διά τίς τεσςάρων εἰμί ἀρετή δύο μόνος μιμνήσκω , δικαιόω καί φρόνησις , τρίτος διά τίω καί οὗτος γιγνώσκω . καί πρός μέν ὁ πρῶτος , ἐν οἶς ζητέω διά τίς προτίθημι ὁ Δίκαιος ὁ ὅσιος ( φαίνω γάρ , φαῖνος , ἐκ οὗτος ἀδολέσχης ὁ Πλάτων καί ὁ αὐτός λέγω , ἐπεί μηδείς διαφέρω ὁ Δίκαιος ὁ ὅδιος ) , λεκτέος ὅτι οὐ ἀδολεσχέω ὁ Πλάτων · πολύς γάρ ὁ διάφορος οὗτος · Δίκαιος μέν γάρ εἰμί ὁ πρός ἄνθρωπος ὁ καθήκω πράσσω , ὅσιος δέ ὁ πρός ὁ θέω ὁ πρέπω διαπράσσω , ὅθεν ὁ περί ὁ ἱερόv ἀσχολέω ὅσιος καλέω · ἐπιτείνω γάρ δικαιόω ὁ ὁσιότης , διό καί ὁ ἐπιτείνω ἀδικία ἀνοσιότης λέγω · ὁ γάρ Δίκαιος πρός ὁ ὅμοιος λέγω , οἶος πρός ἄνθρωπος , ὁ δέ ὅσιος πρός ὁ ἀγαθός . ὁ οὖν Δίκαιος ἢ πρός ὁ ἀγαθός λέγω καί ποιέω ὁ ὅσιος , ἢ πρός ὁ χείρων καί λέγω κηδεμονικός . ὁ δέ διαφορά ὁ Δίκαιος καί ὁ ὅσιος οὐδέ ὁ Πλάτων ἀγνοέω · δύο γάρ διάλογος γράφω , Εὐθύφρων καί πολιτεία , ὁ μέν Εὐθύφρων ἐπιγράφω Εὐθύφρων ἢ Τέρι ὅσιος , ὁ δέ πολιτεία Πολιτεία ἢ περί δικαῖος · ὁ γάρ πολιτεία ἄνθρωπος εἰμί . καί καλῶς κλιμακηδόν προέρχομαι ὁ λόγος · πρότερος γάρ ὁ Δίκαιος ὁ ὅσιος · οὐδέ γάρ δυνατός εἰμί τις ὅσιος μή γίγνομαι Δίκαιος , ὥσπερ οὖον δυνατός ὁ πρός ἄνθρωπος ὁ καθήκω μή πράσσω πρός ὁ θέω οὗτος ἐπιτηδεύω . ἐν οὗτος οὖν ὁ λύσις ὁ πρῶτος ζήτησις . Δεύτερος κεφάλαιος . χρή ζητέω διά τίς τεσςάρων εἰμί ἀρετή δύο μόνος μιμνήσκω . καί λέγω ὅτι ὁ δύο ὁ τίμιος μιμνήσκω καί ὁ ἄλλος περιλαμβάνω · τίμιος γάρ ἀάω ὁ ἄλλος , ὡς δείκνυμι · τρεῖς γάρ εἰμί μόριον ὁ Ψυχή , λογικός , θυμικός , επιθυμγτιπου , ἕκαστος ὁ ἄλλος εἷς μόριον ἐποχέομαι ( ὁ μέν φρόνησις ὁ λόγος , ὁ δέ Ἀνδρία ὁ θυμός , καί ὁ σωφροςύνη ὁ ἐπιθυμία ) , ὁ δέ δικαιόω οὐ ἥκω εἷς μόριον ἐποχέομαι ὁ Ψυχή , ἀλλά διά ὁ τριμέρεια φοιτάω · δικαιόω γάρ ὁ ὁ κατά ἄξιος κόσμος ἐπάγω ὁ κοσμέω · ὅταν γάρ ἕκαστος ἰδιοπραγέω κατά φύσις ἔχω , οἶος ἵνα ὁ λόγος ἄρχω ὡς ὁ βασιλεύς , ὁ θυμός ἄρχω καί ἄρχω ( ἄρχω μέν ὁ ἐπιθυμία , ἄρχω δέ ὑπό ὁ λόγος ) ἀναλογέω στρατιώτης , ὁ ἐπιθυμία ἄρχω ἔοικα δῆμος , τότε ἐπιφαίνω ὁ δικαιοσύνη ἁρμονία τις εἰμί οὗτος . ὅτι δέ διά ὅλος ὁ Ψυχή φοιτάω ὁ δικαιοσύνη , δηλόω ὁ ἀδικέω νεκρός ἑαυτοῦ καλέω καί ἀνόσιος , ὡς ὁ | οὐσία αὐτός στερέω ὁ Δίκαιος οἷος συνέχω αὐτός καί ζωόω . διό καί ἀπορέω τις ὅτι ἰάομαι ὁ δικαιοσύνη ἁρμονία εἰμί ὁ ἄλλος καί ἕπω αὐτός , πῶς συναριθμέω αὐτός κοινός αὐτός οἶδα καί λέγω ὅτι ὁ κοινός διττός , ἢ ὡς γένος εἰς εἶδος διαιρέω οἷος ὁ ζῷον εἰς λογικός καί ἄλογος ( τότε γάρ οὖον συναριθμέω ὁ γένος ὁ εἶδος ) , ἢ ὡς κτῆμα , ὅτε καί συναριθμέω · οἷος ὑπόκειμαι τρεῖς τις ἔχω τρεῖς οἰκέτης , ἕκαστος εἷς ἴδιος , ἔχω δέ καί εἷς κοινός , οὗτος συναριθμέω ὁ ἄλλος , ὡς εἰμί τέσσαρες . οὕτως οὖν ἐνταῦθα ληπτέος · ὁ γάρ ἀρετή κτῆμα εἰμί ὁ Ψυχή , ἕκαστος εἷς μόριον ἐποχέομαι , κοινός δέ κτῆμα ὁ τριμέρεια ὁ Ψυχή ὁ δικαιοσύνη , διό καί συναριθμέω ὁ ἄλλος ἀρετή , καί εἰμί τέσσαρες . δείκνυμι οὖν ὁ λόγος ὅτι τίμιος ὁ δικαιοσύνη ὡς διά ὁ τριμέρεια ὁ Ψυχή φοιτάω , μετά αὐτός ὁ φρόνησις ὡς ἐν ὁ τίμιος μόριον ὁ Ψυχή ὁ λόγος ἐποχέομαι , μετά αὐτός ὁ Ἀνδρία ὡς ἐν ὁ θυμοειδής ἐποχέομαι , καί τέταρτος ὁ σωφροσύνη ὡς ἐν ὁ ἐπιθυμία ὁ χείρων ἐποχέομαι . ἔργον δέ ὁ μέν δικαιοσύνη ὁ ὁ κατά ἄξιος κόσμος ἐπάγω ὁ κοσμέω , ὁ δέ φρόνησις ὁ ὁ δήω ποιέω , ὁ Ἀνδρίας ὁ νικάω ὁ ἀνθίστημι , ὁ σωφροσύνη ὁ μή εἴκω ὁ χείρων · εἰμί γάρ εἰμί καί Ἀνδρίας ὁ μή ὁ χείρων εἴκω , ἀλλά οὖν κύριος ὁ χείρων ἐπί ὁ ἡδονή λέγω ἐγκαταχώννυμι ὁ σῶμα , ὁ δέ θυμός περιχώριστος ἔχω τέλος ἀντιλυπέω ὁ λυπέω · ὁ γάρ λυπέω ἐκτός . εἰμί οὖν οὗτος οὕτως ἔχω , ὁ ἔχω εἷς ἀρετή καί ὁ λοιπάς ἔχω , καί εἰμί ἕκαστος αὐτός δικαιοσύνη ὁ πρέπω κόσμος ἐπάγω ὁ κοσμέω , ἕκαστος φρόνησις ὁ δήω ποιέω , ἕκαστος Ἀνδρία νικάω ὁ ἀνθίστημι , ἕκαστος σωφροσύνη μή εἴκω ὁ χείρων . καί οὗτος μέν περί οὗτος . τρίτος εἰμί κεφάλαιος ζητέω διά τίς εἶπον ὁ καί οὗτος γιγνώσκω . καί λέγω ὅτι εὔλογος , ἵνα ἔχω ἀρετή ὁ μετά παιδεία καί πόνος παραγίγνομαι , καί μή ὁ φυσικός καί ἠθικός · ὁ μέν γάρ φυσικός ἀρετή ἐκ κρᾶσις παραγίγνομαι , οἷος | ὁ ψυχρός σώφρων ἀλλά δειλός , ὁ θερμός ἀνδρεῖος ἀλλά ἀκόλαστος . οὗτος μέν οὖν φυσικός ἀρετή , ὅστις καί ἄλογος ὑπάρχω · ὁ γοῦν πελαργός δίκαιος , φρόνιμος ὁ ἀλώπηξ , ἀνδρεῖος ὁ λέων , σώφρων ὁ τρυγών . ὁ δέ ἠθικός ἀρετή ἐκ συνήθεια τις παραγίγνομαι , διά ὁ ἔχω τις ἢ γονεύς τοιοῦτος ἢ διδάσκαλος . καί ἁπλόος εἶπον ὁ ἀρετή ὁ μέν μετά λόγος , ὁ δέ Χωρὶς λόγος , καί ὁ μέν πάντῃ Χωρὶς λόγος ὡς ὁ φυσικός , ὁ δέ μετά λόγος μέν ἀλλά ἢ ὁ θύραθεν , οὗτος εἰμί ὁ διδάσκω , οἷος ὁ ἠθικός , ἢ ὁ οἴκοθεν , οἷος εἰμί ὁ μετά παιδεία καί πόνος τις προσγίγνομαι . διά οὗτος οὖν πρόσκειμαι ὁ καί οὗτος γιγνώσκω ἀντί ὁ ἵνα ἔχω ἀρετή οὐ ἄλογος , ἀλλά ὁ μετά λόγος , ὁ οἴκοθεν φημί , ὁ μετά πόνος τις προσγίγνομαι · ὁ γάρ Πλάτος ὁ φυσικός ἀρετή ἀνδραποδώδης καλέω ὡς καί ἀνδράποδον δύναμαι ὑπάρχω , ὁ δέ Πλωτῖνος ἀτελής , διότι πρός ὁ μή ἀντιστρέφω καί ἀντιπράσσω ἀλλήλων · ὡς γάρ εἶπον , εἰμί τις θερμός εἰμί ἐπιτηδεύω ἀνδρεῖος εἰμί , ὁ τοιοῦτος οὖον πάντως σώφρων διά ( διά ὁ θερμότης Ἀκόλαστος ) , καί εἰμί τις πάλιν Ψυχρὸς εἰμί ἐπιτηδεύω σώφρων εἰμί , ὁ τοιοῦτος οὖον πάντως ἀνδρεῖος ἀλλά δειλός . ὁ δέ μετά πόνος καί παιδεία ἀρετή ἀντιστρέφω μή ἀντιπράσσω . οὗτος καί περί ὁ τέταρτος ὁρισμός ὁ φιλοσοφία εἶπον ἔχω . Πρᾶξις Η΄ . Πέμπτος ὁρισμός ὁ φιλοσοφία εἰς Ἀριστοτέλης ἀνάγω ὁ λέγω αὐτός τέχνη τέχνη καί ἐπιστήμη ἐφίστημι . ἐν γάρ ὁ μετά ὁ φυσικός πραγματεία θεολογικός ἐπιγράφω εἴρω αὐτός ὁ ὁρισμός οὗτος . καί εἰκότως ἐκ ὁ ὑπεροχή οὗτος λέγω ὡς καί ἐν ὁ θεολογικός παγματείᾳ εἴρω . διό καί ἀπορέω ὅτι διά τίς τοιοῦτος ἐπαναδιπλασιασμός χράω καί λέγω οὗτος αἴτιος πέντε . Πρότερος , ὅτι θαυμάζω τις ὁ ὕψος ὁ φιλοσοφία οὗτος χράω ὁ ἐπαναδιπλασιασμός · ὡς εἰμί καί τις θεάομαι λευκός εἶπον πολλάκις λευκός λευκός καί πάντῃ μελανία ἀνέμφατος , καί γλυκύς τις · γεύω εἶπον γλυκύς καί πάντῃ πικρία ἂψαυστον’ , οὕτως καί ἐπί ὁ φιλοσοφία ι θαυμάζω τις ὁ ὑπερέχω ὁ γνῶσις εἶπον γιγνώσκω γιγνώσκω πολλάκις καί οὐδαμῶς ἄγνοια . μόνος γάρ ὁ φιλοσοφία γνῶσις . οὗτος πρῶτος αἰτία . δεύτερος αἰτία , ὅτι ἔοικα ὁ φιλοσοφία βασιλεύς καί θεός . καί ὥσπερ ὁ βασιλεύς καθιστάω ἄρχω , διά ὅς ὁμιλέω πᾶς , καί πᾶς ὁράω μηδείς ὁράω μηδέ διαλέγω ( οὐδέ γάρ ῥυπαίνω ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος ὅμιλος ) , καί ὥσπερ ὁ θεός καθίστημι ἀρχαγγελικός δύναμις , διά ὅς φρουρέω ὁ κόσμος , οὕτως καί ὁ φιλοσοφία ἐν ἀκρόπολις τις εἰμί διά ὁ κατά μέρος τέχνη καί ἐπιστήμη γιγνώσκω ὁ κατά μέρος . καί ὥσπερ ὁ βασιλεύς ἄρχω εἰμί ἄρχω , οὕτως ὁ φιλοσοφία τέχνη τέχνη λέγω . καί ὥσπερ πάλιν ὁ θεός λέγω βασιλεύς βασιλεύς , οὕτως καί ὁ φιλοσοφία ἐπιστήμη ἐπιστήμη . οὗτος δύο . Τρίτη αἰτία , ὅτι ὁ ἄλλος τέχνη καί ἐπιστήμη χορηγέω ὁ ἀρχή ὁ φιλοσοφία · φημί γάρ Ἀριστοτέλης ἐν ἀπόφθεγμα ὅτι ὅσος ὁ ἄλλος τέχνη καί ἐπιστήμη σχολάζω ὁ φιλοσοφία ἀμελέω , ἔοικα ὁ μνηστήρ ὁ Πηνελόπη , ὅστις αὐτός συγγίγνομαι μή δύναμαι ἀγαπάω κἀν ὁ θεράπαινα αὐτός συγγίγνομαι . ὁ γάρ γραμματικός λέγω τῶς φωνήεις ὁ μέν εἰμί φύσις μακρός , ὁ δέ φύσις βραχύς , ὁ δέ ἐπαμφοτερίζω , ἐρωτάω διά τίς ὁ καί ὁ # x772 ; φύσις μακρός , ἀγνοέω ὁμολογέω , εἰς δέ ὁ μουσικός φιλόσοφος σύ ἀπόπεμψις . ὁμοίως ὁ ἰατρικός λέγω τέσσαρες ὁ χυμός , ἐπεί καί τέσσαρες ὁ στοιχεῖον , ἐρωτάω διά τίς τέσσαρες καί οὐδέ πλείων οὐδέ μικρός , αναπέμπω ἐγώ εἰς ὁ φυσικός φιλόσοφος · ὁ δέ Ἀριστοτέλης δείκνυμι ἐν ὁ περι γένεσις καί φθορά διά τίς οὐδέ πλείων ὁ τέσσαρες ὁ στοιχεῖον οὐδέ μικρός . ὁμοίως ὁ ῥητορικός διαιρέω ἑαυτοῦ εἰς τρεῖς , εἰς ὁ συμβουλευτικός καί δικανικός καί πανηγυρικός , καί τέλος εἶπον ἵημι ὁ μέν συμβουλευτικός ὁ συμφέρω . ὁ δέ δικανικός ὁ Δίκαιος , ὁ πανηγυρικός ὁ καλός , καί ερωτώμενος τίς ὁ εἰμί συμφέρω , τίς ὁ εἰμί Δίκαιος ἢ τίς ὁ καλός , αὐτός οὗτος ἀγνοέω ὁμολογέω , παραπέμπω δέ ἐγώ ὁ πολιτικός φιλόσοφος . οὖον μόνος δέ ὁ τοιοῦτος τέχνη καί ἐπιστήμη ἀρχή χορηγέω , ἀλλά καί ὁ βάναυσος τέχνη · ὁ γοῦν τεκτονικός βούλομαι ποιέω | εὐθύς ἀποτείνω ὁ στάθμη ὅτι μάλιστα , λαμβάνω παρά γεωμετρία ὅτι εὐθύς εἰμί ὅς ὁ μέσος ὁ ἄκρος ἐπιπροσθέω · τότε γάρ λέγω ἐπί εὐθύς τρεῖς ἵστημι ἄνθρωπος , εἰμί ἰσχύω ὁ μέσος ὁ ἄκρος ἐπιπροσθέω , εἰμί δέ περιφέρεια ποιέω , ἀλλήλων ὁράω · διά οὗτος γάρ ὁ θέατρον κυκλοτερής διά ὁ ἀλλήλων βλέπω , καί ὁ διατριβή κυκλοτερής , ἵνα ὁράω ἀλλήλων καί ὁ διδάσκαλος . ἀλλά καί ὁ οἰκοδομικός δίδωμι ἀρχή · βούλομαι γάρ γιγνώσκω εἰμί ὀρθός ὁ τοῖχος , χράομαι βαρύλλιον , ὁράω ὅτι ὁ βαρύς πρός ὀρθός φέρω ὁ οἴδιον ζων , οἷος μόλυβος ἤ τίς τοιοῦτος , εἰμί δέ πτερόν εἰμί , οὖον κατά εὐθύς2 φέρω , ἀλλά περιφέρεια ποιέω . οὗτος καί ὁ τρίτος . Τέταρτος αἰτία , ὅτι ὁ σφάλμα διορθόω ὁ ἄλλος τέχνη · ὁ γάρ ῥητορικός θέσις λέγω ὁ Δίκαιος , ( κατά γάρ ὁ τίθημι φημί νόμος , ἄλλος εἰμί παρά ἄλλος , παρά μέν Πέρσης ὁ ὁ μήτηρ ἑαυτοῦ συγγίγνομαι καί ἀδελφός καί θυγάτηρ , παρά δέ Τριβαλλός ὁ ὁ πατήρ γηράσκω ἀποσφάζω ) , ὁ φιλοσοφία ἐφίστημι λέγω ὅτι ὁ μέν νόμος θέσις ( ἄλλος γάρ παρά ἄλλος ) , ὁ δέ Δίκαιος φύσις πανταχοῦ εἰμί ὁ αὐτός · ἄδικος γάρ ὁ ὁ αἴτιος συγχέω ὁ αἰτιατός καί ποιέω ὁ αἴτιος αἰτιατός καί ὁ αἰτιατός αἴτιος ἢ ὁ ἄρχω ἄρχω ποιέω , ὅσπερ εἰμί ἐπί ὁ μητρογαμία · ὁ γάρ πάλαι αἰτία καί ἄρχω ὡς μήτηρ αιτιατός καί ἄρχω ὡς γυνή γίγνομαι . ἄδικος δέ παρά φιλοσοφία καί ὁ ὁ πατήρ γηράσκω κατασφάζω , ὡς λύω ὁ φυσικός δεσμός παρά γνώμη ὁ δήω . πάλιν ὁ ῥητορικός ἀντιδιαιρέω ὁ Δίκαιος ὁ συμφέρω , καί ὁ Ἀντίλοχος περί ὁ ἴδιος πατήρ ὁ Νέστωρ πρᾶξις Δίκαιος μέν εἰμί ὡς ὑπέρ πατήρ οὖον συμφέρω δέ ὁ σῶμα ὅτι τιτρώσκω , ὁ φιλοσοφία φημί καί Δίκαιος ὁ τοιοῦτος καί συμφέρω · πᾶς γάρ συμφέρω Δίκαιος καί πᾶς μή συμφέρω οὖον Δίκαιος · τίς γάρ πρός ἐγώ ὁ ὁ σῶμα τραῦμα , ἐγώ ὁ ψυχή εἶπον . οὗτος τιτρώσκω τις ἐν πόλεμος ὑπέρ φίλος φημί αὐτός εἷς ἐκσῴζω · τίς ἐγώ μέλος ἀσπίς ἐλεόνη ; ἔρρω , αὐτός μέν ὁ ἴδιος ψυχή εἶπον , ἀσπίς δέ ὁ ἴδιος σῶμα καλέω . καί ἄλλος διψάω φημί ἀπέρχομαι ὁ ὄνος ἐγώ ποτίζω , ὄνος ὁ σῶμα καλέω , καί ὁ πτίσσω , πτίσσω ὁ Ἀνάξαρχος θύλακος , αὐτός γάρ Ἀνάξαχον οὖον μή πτίσσω ποτέω . πάλιν ὁ ῥητορικός λέγω ὅτι κρατύς ὁ ἀδικέω ἢ ὁ ἀδικέω , ὁ φιλοσοφία ἐναντίος φημί ὅτι μακρός χείρων ὁ ἀδικέω ὁ ἀδικέω · ὁ γάρ ἀδικέω εἰς ἑαυτοῦ βλάπτω καί εἰς Ψυχή , ὁ δέ ἀδικέω ἢ εἰς ὁ πρῶτος κτῆμα ἀδικέω , οὗτος εἰμί εἰς ὁ σῶμα , ὁ εἰς ὁ δύο κτῆμα , φημί ὁ ὑπάρχω · μακρός δέ χείρων ὁ ψυχή κακῶς ἔχω ἢ ὁ σῶμα καί ὁ ἐκτός , φημί οὐδείς σύ βλάπτω , εἰμί μή σύ σεαυτοῦ · κατά ὁ ψυχή γάρ οὐ εἰμί ὑπό ἕτερος ἀδικέω . ὁ γάρ Πλάτος οὐ οἶδα ὁ ἄνθρωπος ψυχή καί σῶμα , ἀλλά ψυχή λογικός ὄργανον χράω ὁ σῶμα · τρεῖς γάρ πρόσρημα προσαγορεύω ὁ ἄνθρωπος , ἐγώ , ὁ ἐμός , ὁ ὁ ἐγώ , ἐγώ καλός ὁ Ψυχή , ὁ ἐμός ὁ σῶμα , ὁ ὁ ἐγώ ὁ κτῆμα . ὅτι δέ οὗτος γιγνώσκω ὁ φιλοσοφία , Πλάτος φημί ὅτι βούλομαι μέν οὐδέτερος , μήτε ἀδικέω μήτε ἀδικέω · αἵρεσις δέ εἰμί αἱρέω μᾶλλον ἀδικέω ἢ ἀδικέω . ἐν ὅς καί οὗτος . Πέμπτη αἰτία , ὅτι ὁ φιλοσοφία κατασκευάζω ἑαυτοῦ ὁ συλλογισμός καί χράομαι αὐτός ὄργανον , ὁ δέ ἄλλος τέχνη χράομαι μέν συλλογισμός , ποιέω δέ οὖον δύναμαι . καί ἔοικα ὁ μέν φιλοσοφία σκυτοτόμος ὁ καί ποιέω ὑπόδημα καί φορός ὁ δέ ἄλλος τέχνη φορός μόνος , οὖον μήv καί ποιέω . ἐν ὅς καί ὁ πέμπτος αἰτία . ἀπορέω δέ τις ὅτι ’εἰ τέχνη τέχνη ὁ φιλοσοφία , τέχνη εἰμί καί αὐτή . καί λέγω ὅτι τέχνη τέχνη εἰμί ὑπέρ τέχνη εἰμί , ἢ καί ὡς τεχνόω ὁ ἄλλος τέχνη τέχνη λέγω τέχνη . ἢ καί ἄλλως · οὖον ὁ ἅμα λέγω καί ἴδιος δύναμαι λέγω · νεκρός γάρ ἄνθρωπος λέγω μέν , ἄνθρωπος δέ ὅς , καί λίθινος ναῦς , ναῦς δέ οὖον , καί κίβδηλος χρυσός , χρυσός δέ οὖον · ὁ γάρ χρυσός ἐγγυητής εἰμί ὅς βούλομαι ἔχω , ὁ δέ κίβδηλος οὗτος οὖον ποιέω . ὁ δέ ἔμπαλιν οὖον ὁ ἴδιος λέγω καί ἅμα δύναμαι λέγω , ὡς ἵνα εἶπον ὅς κύω σός , ὁ κύω πατήρ , ὅς δέ κύω σός πατήρ οὖον δύναμαι λέγω . ἐν οὗτος καί ὁ πέμπτος ὁρισμός ὁ φιλοσοφία . | Πρᾶξις Θ΄ . οὖον δεῖ περιφρονέω ὁ ἕκτος ὁρισμός ὁ φιλοσοφία ὡς περί μόνος φωνή ἀσχολέω , ὁ ἄλλος περί ὁ πρᾶγμα πτοέω ἤτοι σπουδάζω · ἔχω γάρ τίς πλέω ἐκεῖνος οὗτος · ἐκεῖνος μέν γάρ μόνος ὁ πρᾶγμα λέγω , οὗτος δέ καί ὁ ὄνομα καί ὁ πρᾶγμα . ἕκτος τοίνυν ὁρισμός ὁ φιλοσοφία εἰς Πυθαγόρας ἀνάγω ὁ λέγω αὐτός φίλιος σοφία . καί εὖγε ὅτι ἀρχή καί πέρας ὁ ὁρισμός ὁ φιλοσοφία γίγνομαι ἐγώ ὁ Πυθαγόρας ὁ ἀεί διά ὁ σιωπή πρός ἑαυτοῦ ἐπιστρέφω . ἀλλά , εἰμί Πυθαγόρας , οὐ ἀντιστρέφω ὁ ὁρισμός οὗτος , ὅσπερ εἰμί ἀρετή ὁράω · εἰμί τίς μέν γάρ φιλοσοφία , φίλιος σοφία , οὐ εἰμί τίς δέ ἔφεσις σοφία , φιλοσοφία · πᾶς γάρ τέχνη καί ἐπιστήμη ἐφίημι ὁ οἰκεῖος ὑπόκειμαι . ἀλλά ἐπεί οὔτε Πυθαγόρας ἐρωτάω ἀποκρίνω οὔτε ὁ μαθητής αὐτός ἄλλος τίς ἀποκρίνω ἢ ὅτι “ αὐτός φημί ” , ὁ ἀπόφασις ὁ διδάσκαλος ὑπέρ ἀπόδειξις ἡγέομαι , φέρω ἐγώ εἶπον ὑπέρ Πυθαγόρας , ὅσπερ ἄν Πυθαγόρας εἶπον , εἴπερ λέγω ἀνέχω . πάλαι μέν τοίνυν καί μέχρι ὁ Ὅμηρος χρόνος ἀδικέω καί ῥυπαίνω ὁ ὁ σοφία ὄνομα , φέρω κατά πᾶς ὁ ὁστισοῦν οἶδα , ὅς φημί καί ὁ ποιητής εὕω εἰδοί σοφία ὑποθημοσύνη Αθήνη . καί ἐπεί σοφός ἀραρίσκω τέκτων . ὁ γοῦν Πυθαγόρας ὀψέ ποτός ἐπιγίγνομαι συστέλλω ὁ ὁ σοφία ὄνομα ἐπί μόνος ὁ ὁ ἄυλος οἶδα , οὗτος εἰμί ὁ φιλόσοφος · σαφής γάρ καί φανός ὁ θεῖον αὐτός , εἰμί καί ἐγώ ἀσαφής διά ὁ ἐγώ ἀνεπιτηδειότης , ὡς καί ὁ νυκτερίς ὁ ἥλιος . παρά Πυθαγόρας οὖν λέγω οὗτος ὁ ὁρισμός τέλειος · πᾶς γάρ φιλοσοφία φίλιος σοφία , καί πᾶς ἔφεσις σοφία σοφία ἀκούω ἐγώ ὁ ὁ ἄυλος γνῶσις ) φιλοσοφία εἰμί . ἀλλά ἐπεί οὖον μόνος μάστιξ δεῖ ὁ λόγος ἀλλά καί χαλινός ( μάστιξ μέν , ἵνα χαρίζομαι ὁ μανθάνω , χαλινός δέ , ἵνα ὁ μνήμη χαρίζομαι · μιμνήσκω γάρ ὁ διά ὀλίγος λέγω , μανθάνω δέ ὁ διά πλείων λέγω ) , φέρω μετά | ὁ πλατικός διέξοδος ὁ ὁρισμός σύνοψις αὐτός περιλαμβάνω . γνῶσις τοίνυν ὁ εἰμί ὁ φιλοσοφία ἢ γνῶσις θεῖον τε καί ἀνθρώπινος πρᾶγμα · ὁ γάρ εἰμί ἢ θεῖον ἢ ἀνθρώ - πια · συμμετρία γάρ εἰμί καί ἀρετή οὔτε ὁ θεῖον ἀμελέω διά ὁ ποικιλίας ὁ ἀνθρώπειος οὔτε ὁ ἀνθρώπειος διά ὁ μεγαλειότητα ὁ θεῖον , ἀλλά ἑκάτερος πρόνοια ποιέω . ἀλλά καί μελέτη θάνατος ὁ φιλοσοφία , εἴπερ ὁ αὐτόχειρ ἑαθτῶμ γίγνομαι ὅς δήω ὁ δημιουργός λύω δεσμός , ὁ δέ φιλόσοφος ὅς δήω δεσμός αὐτός καί λύω . ἀλλά καί ὁμοίωσις θεός ὁ φιλοσοφία , διά ὁ εἴρω ὁ Λυκοῦργος φιλόσοφος εἰμί δίζω εἰμί σύ θεός μαντεύομαι ἤ καί ἀνήρ . ἀλλά καί τέχνη τέχνη καί ἐπιστήμη ἐπιστήμη ὡς τεχνόω ὁ ἄλλος τέχνη . ἀλλά καί φίλιος σοφία ὡς ὁ ἄυλος γιγνώσκω . θαυμάζω δέ εἰμί καί ὁ πλῆθος ὁ ὁρισμός ὁ φιλοσοφία · ἓξ γάρ εἰμί , ὁ δέ ἓξ τέλειος , ὡς ἴσος ὁ ἑαυτοῦ μέρος · ὁ γάρ μέρος αὐτός συνέρχομαι ἵημι πλεονάζω οὔτε ἐλλείπω . οὕτως ἥμισυς ὁ ἓξ τρεῖς , τρίτος ὁ ἓξ δύο , ἕκτος ὁ μόνος , καί ἰδού τέλειος · ὁ γάρ τρεῖς καί ὁ δύο καί ὁ εἷς συντίθημι ἓξ ἀποτελέω μόνος · ὁ γάρ ἀριθμός ὁ μέν εἰμί τέλειος , ὁ δέ ὑπερτελής , ὁ δέ ἐλλείπω . καί ἔοικα ὁ μέν τέλειος ἀριθμός ἀρετή , ὁ δέ ὑπερτελής καί ἐλλιπής ὁ ἀντίκειμαι ὁ ἀρετή κακία · ὁ γάρ ἀρετή συμμετρία εἰμί δύο κακία παραπιέζω , οἷος ὁ δικαιοσύνη πλεονεξία καί μειονεξία , ὁ φρόνησις πανουργία καί ἄνοια , ὁ Ἀνδρία δειλία καί θράσος , ὁ σωφροσύνη ἀκολασία καί ἠλιθιότης . οὕτως οὖν καί ὁ τέλειος ἀριθμός ἀρετή ἔοικα καί συμμετρία , ὁ δέ λοιπός ἀμετρία ἤϊος κακία . τέλειος μέν οὖν ἀριθμός εἰμί ὁ ἴσος ὁ ἑαυτοῦ μέρος ὡς οὗτος ὁ ἕξ , ὑπερτελής δέ ὡς ὁ δώδεκα · οὗτος γάρ συντίθημι ὁ μέρος γίγνομαι δεκαέξ οὕτως · ἥμισυς ὁ δεκαδύο ἕξ , τρίτος ὁ δεκαδύο τέσσαρες , τέταρτος ὁ δεκαδύο τρεῖς , νέω ὁ δεκαδύο δύο , καί ὁ δωδέκατος ὁ μόνος , δεκαέξ ἀποτελέω . ἐλλιπής δέ ὡς ὁ ὀκτώ · ὁ γάρ μέρος αὐτός συντίθημι ἑπτά μόνος ποιέω οὕτως · ἥμισυς ὁ ὀκτώ τέσσαρες , τέταρτος ὁ ὀκτώ δύο , καί ὁ ὄγδοος ὁ μόνος , ἑπτά ποιέω . καί πολύς μέν ὁ ὑπερτελής καί ὁ ἐλλείπω , | ὁ δέ τέλειος τέσσαρες μόνος · ἀπό γάρ μόνος ἠώς δεκάς εἷς τέλειος ὁ ἕξ , καί ἀπό δεκάς ἠώς ἑκατοντάς ὁ εἰκοστός ὄγδοος , καί ἀπό ἑκατοντάς ἠώς χιλιάς ὁ τετρακοσιοστός ἐνενηκοστός ἕκτος , καί ἀπό χιλιάς ἠώς μυριάς ὁ ὀκτακισχιλιοστός ἑκατοστός εἰκοστός ὄγδοος . καί ἄλλως δέ τέλειος ὁ ἀριθμός ὁ ὁρισμός ὁ φιλοσοφία , διότι τέσσαρες εἰμί ὁ ἀφορμή , ἐκ ὅς λαμβάνω ὁ ὁρισμός · ἢ γάρ ἐκ ὁ ὑπόκειμαι ἢ ἐκ ὁ τέλος ἢ ἐκ ὁ ὑπεροχή ἢ ἐκ εἷς ἐτυμολογία . ὁ δέ τέσσαρες ἀριθμός δύναμις δέκα · συντίθημι γάρ μετά ὁ πρό αὐτός ἀριθμός ὁ τέσσαρες , οὗτος εἰμί ὁ τρεῖς καί δύο καί εἷς , ὁ δέκα ἀποτελέω . ὁ δέ δέκα τέλειος , οὐ ὡς ἴσος ὁ ἑαυτοῦ μέρος , ἀλλά ὅτι πᾶς ἀριθμός καμπτήρ αὐτός χράομαι , καί ὅτι πᾶς ἀριθμός δέχομαι , διό καί Δεχάς εἴρω . ἔοικα δέ οὗτος καί ὁ φιλοσοφία ὡς πᾶς ὁ εἰμί γιγνώσκω . Πρᾶξις Ι΄ . μετά ὁ γιγνώσκω ἐγώ ὁ διλοσοφια ὅλος ὡς ὅλος διά ὁ ἓξ ὁρισμός φέρω καί ὡς μέρος ἔχω αὐτός διά ὁ διαίρεσις πολυπραγμονώ . ἀλλά ὥσπερ ἐπί ὁ ὁρισμός τρίας τις ζητέω , τίς εἰμί ὁρισμός , πόθεν εἴρω ὁρισμός , πόθεν λαμβάνω ὁρισμός , οὗτος καί ἐπί ὁ διαίρεσις τρεῖς ζητέω , τίς διαίρεσις και ἐπιδιαίρεσις καί καί ὑποδιαίρεσις · ποῦ γάρ οἰκεῖος οὗτος ζητέω ἢ ὁ φιλοσοφία διαιρέω , ὅς εὕρημα ὁρισμός καί διαίρεσις ; διαίρεσις μέν οὖν εἰμί ὁ πρῶτος τομή ὁ πρᾶγμα , οἷος ὡς ἵνα διαιρέω ὁ ζῷον εἰς λογικός καί ἄλογος , ἐπιδιαίρεσις δέ εἰμί ὁ ὁ αὐτός πρᾶγμα δύο τομή , οἷος ὡς ἵνα διαιρέω ὁ αὐτός ζῷον εἰς θνητός καί ἀθάνατος οὐδείς δέ διαφέρω διαίρεσις ἐπιδιαίρεσις · ὅς γάρ εἄν προτάσσω , ἐκεῖνος εἰμί διαίρεσις , καί ὅς ὑποτάσσω , ἐκεῖνος εἰμί ἐπιδιαίρεσις ) , ὑποδιαίρεσις δέ εἰμί ὁ εἷς ὁ διαιρέω τομή , ὡς ἵνα διαιρέω τις ὁ λογικός εἰς θεῖον καί ἀνθρώπειος καί ὁ ἄλογος εἰς σαρκοφάγος ἢ ποηφάγος . ὑποδιαίρεσις οὖν εἰμί ὁ εἷς τμῆμα ὁ διαιρέω τομή . οὗτος οὕτως προλαμβάνω εἶπον ὁ διαίρεσις ὁ φιλοσοφία . διαιρέω τοίνυν ὁ φιλοσοφία εἰς ὁ θεωρητικός καί πρακτικός . οὗτος δέ δέ διαφέρω ἀλλήλων καί ὁ ὑπόκειμαι καί ὁ τέλος · ὁ μέν γάρ θεωρητικός πᾶς ὁ εἰμί ὑπόκειμαι εἰς γνῶσις , ὁ δέ πρακτικός οὖον πᾶς ὑπόκειμαι εἰς κατακόσμησις , εἰμί μή μόνος ὁ ἀνθρώπειος Ψυχή · οὐδέ γάρ ἐπαγγέλλω ὁ φιλόσοφος κοσμέω ἵππος ψυχή ἢ βοῦς ἤ τις ἄλλος πλήν ἄνθρωπος . οὕτως μέν ὁ ὑπόκειμαι διαφέρω . ἀλλά καί ὁ τέλος · ὁ μέν γάρ θεωρητικός περί ὁ ἀλήθεια καί ὁ ψεῦδος καταγίγνομαι , τέλος δέ ποιέω μόνος ὁ ἀληθής , ὁ δέ πρακτικός περί ὁ ἀγαθός καί ὁ κακός καταγίγνομαι , τέλος δέ ποιέω μόνος ὁ ἀγαθός · ἐθέλω γάρ γιγνώσκω ὁ ἀγαθός καί κακός καί ὁ διαφορά οἶδα ἀγαθός καί κακός ὑπέρ ὁ ὁ μέν αἱρέω ὁ δέ φεύγω , οὗτος εἰμί ἵνα μήτε λέγω κακός τίς ὁ φιλόσοφος μήτε πράσσω , ὥσπερ καί ὁ ἰατρός ἐθέλω γιγνώσκω ὁ δηλητήριος , οὐ ἵνα χράω αὐτός , ἀλλά ἵνα διά ὁ γνῶσις παραιτέομαι αὐτός . ἀπορέω δέ τις ὅτι ἰάομαι ὁ θεωρητικός τέλος ὁ ἀληθής , ὁ δέ πρακτικός ὁ ἀγαθός , αὐτός ἄρα ὁ θεωρητικός ὁ πρακτικός · ὅς γάρ ὁ τέλος αὐτός , καί αὐτός αὐτός . λεκτέος οὖν ὅτι πολύς ὁ ἐν οὗτος διαφορά · πολλάκις γάρ ψεύδω ἐπί ἀγαθός καί ἀληθεύω ἐπί κακός · οἷος ὑγιαίνω τις παρατίθημι ξίφος τις , ἄφνω δέ μαίνομαι αἰτέω ὁ παρακαταθήκη , ἵνα ἢ ἑαυτοῦ ἢ ἕτερος τις σφάζω , ὁ δέ ἀρνέομαι καί ψεύδω μέν , ἐπί ἀγαθός δέ , ὡς εἰμί γε ἀληθεύω , ἐπί κακός ἀληθεύω . δύναμαι δέ μερικός καί ἀληθεύω ὁ τοιοῦτος · ἄλλος γάρ εἰμί ὑγιαίνω ὁ ὁ ξίφος παρατίθημι καί ἄλλος μαίνομαι . ἵνα δέ μή λανθάνω ἑαυτοῦ κακός μάγειρος δίκη παρά ἄρθρον ὁ διαίρεσις ποιέω , ὅπου μή εἰμί διφυΐα , ὥσπερ ὁ πρίζω ὁ ξύλον ἡγεμών χράομαι ὁ μίλτος , οὕτως καί ἐγώ ἡγεμών χράω ὁ λόγος , εἰς ὅσος καί οἷος ὑπαγορεύω , οὕτως ποιέω ὁ διαίρεσις , ὅπου διφυΐα εἰμί * * φύω διαιρέω , οὗτος εἰμί κατά ἕκαστος διαίρεσις δεῖ ζητέω διά τίς εἰς τοσοῦτος καί τοιοῦτος διαιρέω . διαιρέω τοίνυν ὁ φιλοσοφία εἰς δύο καί οὐ εἰς τρεῖς , ὡς ὁ ὁ λογ - κόος αὐτός προσνέμω · δείκνυμι γάρ σύν θεός ἐν ὁ ἀναλυτικός ὅτι ὁ λογικός οὖον μέρος ὁ φιλοσοφία , ἀλλά ὄργανον , | διότι ὁ μέν μέρος συμφυής , ὁ δέ ὄργανον ἐπείσακτος . εἰς δύο δέ διαιρέω ὁ φιλοσοφία , οὐ ὅς φημί ὁ ἐγκύκλιος ἐξήγησις , ὅτι ἐπεί ὁ φιλοσοφία γνῶσις θεῖον καί Ἀνθρωπίων εἰμί , διά μέν ὁ θεῖον ὁ θεωρητικός προβάλλω ( θεωρητικός γάρ , φημί , εἴρω ὡς τέλος ἔχω ὁ θεῖον ὁράω ) , διά δέ ὁ ἀνθρώπινος προβάλλω ὁ πρακτικός · παραλογίζομαι γάρ ἐκ ὁ ὁμωνυμία ὁ ἀνθρώπειος · ἄλλος γάρ ἀνθρώπειος ἐν ὁ ὁρισμός λαμβάνω ( ὁ γάρ ἐκ ὁ τίμιος κατά πᾶς φθαρτός φέρω ) , ἄλλος δέ ἀνθρώπειος ἐνταῦθα λαμβάνω , ὁ ἐπί ὁ κύριος ἄνθρωπος . φέρω οὖν εἶπον ἐγώ οὗτος αἴτιος δύο · πρῶτος μέν τοιοῦτος , ὅτι ὁ φιλοσοφία ὅμοιος εἰμί θεός κατά ὁ δυνατός ἄνθρωπος , καί ἐπεί ὁ θεός καί πᾶς ὁ εἰμί γιγνώσκω καί ὁ δύο πρόνοια ποιέω , εἰκότως καί ὁ φιλοσοφία μιμέομαι θεός διά μέν ὁ καθόλου γνῶσις αὐτός ὁ θεωρητικός προβάλλω , διά δέ καί ὅς ὁ δύο προνοέω προβάλλω ὁ πρακτικός . οὗτος μέν ὁ πρῶτος αἰτία . δύο δέ ὅτι ὁ φιλοσοφία ἰατρικός Ψυχή εἰμί · ὁ δέ ψυχή δισσός ἔχω δύναμις , γνωστικός καί πρακτικός , ἄμφω δέ συνουσιόομαι · ἐγώ , ὡς δηλόω ὁ ἐκ παῖς φιλόμυθος ἐγώ εἰμί καί χαίρω ἐν ὁ περιεργία , ὅς φημί Μένανδρος φιλέω σός , Ὀνήσιμος , καί σύ περίεργος εἰμί , καί πάλιν οὐδείς γάρ γλυκύς ἢ πᾶς οἶδα . ὁμοίως δέ καί Ἀριστοτέλης · πάντης ἄνθρωπος ὁ οἶδα ὀρέγω φύσις , σημεῖον δέ ὁ ὁ αἴσθησις ἀγάπησις ” . ἀλλά καί ὁ πρακτικός συνουσιώτης ἐγώ , ὡς δηλόω ὁ ἐν ὁ ἐρημία ἀσχάλλω ἐγώ καί θρίξ τίλλω ἢ δακτύλιος περιελίσσω ἢ κηρός μαλάσσω διά ὁ μή ἀνέχω ἐγώ παντελής ἀργία . διά ὁ γνωστικός οὖν εἰκότως προβάλλω ὁ θεωρητικός , διά δέ ὁ πρακτικός ὁ πρακτικός . οὗτος οὕτως ἔχω εἶπον ὁ ὑποδιαίρεσις ὁ θεωρητικός . καί ἐν-εἰμί μέν προτάσσω ἕτερος θατέρου , καί ὁ θεωρητικός | ὁ πρακτικός , ὡς πᾶς ὁ εἰμί γιγνώσκω , τέλος δέ ἔχω ὁ ἀληθής , καί ὁ πρακτικός ὁ θεωρητικός , ὅτι εἰμί καί μή ὑπόκειμαι αὐτός πᾶς ὁ εἰμί εἰς κατακόσμησις , ἀλλά ἔχω τέλος ὁ ἀγαθός , ὅσπερ , ὡς δείκνυμι , ἐπέκεινα εἰμί ὁ ἀληθής · ὁ γάρ ἀγαθός πρός ὁ θεός . διό καί πρόνοια καλέω ὁ ἀγαθός ὡς πρό ὁ νόος εἰμί , νόος δέ εἰμί ὁ ἀληθεύω . ἀλλά ὡς ἐν λογικός πραγματεία ὁ καθόλου προτακτέον · διό ὁ θεωρητικός δεῖ πρότερος ὑποδιαιρέω . διαιρέω τοίνυν οὗτος εἰς τρεῖς , εἰς φυσικός , μαθηματικός , θεολογικός . καί εἰκότως · ὁ γάρ φιλόσοφος πᾶς ὁ εἰμί ἐθέλω γιγνώσκω · πᾶς δέ ὁ εἰμί τρισσός , ἢ πάντῃ ἔνυλος , ὡς ὀστέον θρίξ ὄνυξ , περί ὅς καταγίγνομαι ὁ φυσικός , ἢ πάντῃ ἄυλος , ὡς ὁ θεῖον , ἢ πῇ μέν ἔνυλος , χαράσσω , περί ὁ καταγίγνομαι ὁ μαθηματικός · οὗτος γάρ ὁ μέν ὑπόστασις ἐν ὕλη ἔχω , ἐν ἀβάκιον φέρω εἶπον ἢ κῆρ , δύναμαι δέ ἐπινοέω ὑπό ὁ φαντασία καί Χωρὶς ὁ ὕλη , δίκη κῆρ ἀναμάσσω ὁ εἶδος ὁ σφραγιστήρ , καταλείπω δέ ὁ χαλκός . διό καί ὁ Πλάτων ἐκμαγεῖον καλέω ὁ φαντασία διά ὁ ἐκμάσσω καί ἀποσυλάω ὁ εἶδος ἀπό ὁ ὕλη . ἀπορέω δέ τις διά τίς μή καί ὁ φυσικός λέγω μαθηματικός , εἰμί γε δύναμαι καί ὁ ὁ σάρξ εἶδος ἐπινοέω Χωρὶς ὁ ὕλη . πρός ὅς εἴρω ὅτι ὁ μέν σχῆμα ἐπινοέω δύναμαι Χωρὶς ὕλη , ἐπεί μηδείς κρᾶσις δήω , σάρξ δέ ἐπινοέω ἄνευ κρᾶσις οὖον δύναμαι , ἐν ὅς ὁ ὑπόστασις ἔχω · ὁ γάρ κρᾶσις ὕλη εἰμί . Δεύς οὖν πρώϊος ὁ πάντῃ ἔνυλος καί φυσικός ἀναλέγω , μετά ἐκεῖνος ὁ μαθηματικός κλῖμαξ ἔοικα ἢ γέφυρα · οὐδέ γάρ ἀθρόος ἀπό ὁ πάντῃ ἔνυλος ἐπί ὁ ἄυλος μέτειμι δεῖ · αὐτός γάρ πείθω ὁ ἀπό ζοφώδης σπήλαιον τολμάω ἀθρόος ἀντωπέω ὁ ἡλιακός ἀκτίς · δεῖ γάρ ὁ τοιοῦτος πρότερος ἐν οἰκίσκος ἔχω σύμμετρος φάος προεθίζω οὕτως ἀντωπέω ὁ ἡλιακός ἀκτίς . ὡσαύτως οὖν χρή καί ἀπό ὁ πάντῃ ἔνυλος ἀναλογέω σπήλαιον εἰς ὁ μάθημα ἐγγυμνάζω ἀναλογέω οἰκίσκος σύμμετρος ἔχω φάος , καί εἶτα οὕτως χωρέω ἐπί ὁ ἄυλος ἀναλογέω ὁ ὁ ἥλιος ἀκτίς · οὗτος γάρ φημί καί ὁ Πυθαγόρειος “ σχῆμα καί | βῆμα ” ἀντί ὁ κατατίθημι ἕκαστος σχῆμα βαθμός ἀνέρχομαι ἐπί θεολογία , κατά μέρος ἐν νάω λαμβάνω ὁ πάντῃ ὅς ἀπορέω δέ τις ὅτι εἰμί πᾶς μανθάνω καί ὁ ἄυλος καί ὁ ἔνυλος καί ὁ μέσος , διά τίς μή πᾶς καλέω μάθημα , ἀλλά μόνος ὁ μέσος σφετερίζω ὁ κοινός ὄνομα . καί λέγω οὗτος αἴτιος δύο , εἷς μέν ὅτι ἔχω ὁ μάθημα ὁ ἀραρίσκω ὁ ἀπόδειξις · οὗτος γάρ μανθάνω ἀκριβῶς , ὁ δέ ἄλλος εἰκάζω μᾶλλον ἢ μανθάνω , διό καί ὁ φιλόσοφος Μαρῖνος φημί “ εἴθε εἴθε πᾶς μάθημα εἰμί ” . δύο δέ ὅτι οὗτος ἡδύς μανθάνω πάσχω ὁ ὁ Λωτοφάγος · γεύω γάρ αὐτός οὖον ἐθέλω αὐτός ἀφίστημι , ἀλλά ἔχω αὐτός ὡς λωτός . ὅς φημί καί Πλάτος οὕτως ὅς γάρ εἄν ἑκών ὁ ψυχή λαμβάνω , δυσέκνιπτος καί ἀμετάστατος φιλέω γίγνομαι , ὥσπερ καί ἐναντίος φημί ψυχή βίαιος οὐδείς ἔμμονος μάθημα . καί Ἀρχιμήδης δέ ποτός βάρβαρος ἐφίστημι ὁ Συράκουσαι οὐ φεύγω θεώρημα τίς γεωμετρικός καταγράφω , ἀλλά φημί “ ὁ κεφαλή καί μή ὁ γραμμή ” , οὗτος εἰμί παρά ὁ κεφαλή καί μή παρά ὁ γραμμή . καί οὗτος ἔχω ὁ πάρειμι πρᾶξις . Πρᾶξις ΙΑ΄ . ὁ θεωρητικός εἰς τρεῖς διαιρέω , εἰς φυσικός , μαθηματικός , θεολογικός , μόνος ὁ μαθηματικός ὁ διαίρεσις ὁ ἐξηγητής νῦν παραδίδωμι , ὡς ἄν οὗτος σύμμετρος ἔχω πρός εἰσάγω . ἐπί ὅς εἶπον ὁ ὑποδιαίρεσις ὁ μαθηματικός . διαιρέω τοίνυν εἰς τέσσαρες , εἰς ἀιθμητικήν , μουσικός , γεωμετρία , ἀστρονομία . καί εἰκότως , ἐπεί ὁ μαθηματικός περί ἀριθμός καταγίγνομαι καί μέγεθος , ὅς δέ ἀριθμός ὁ μέν κατά ἑαυτοῦ , ὁ δέ ἐν σχέσις , ὁ δέ μέγεθος ὁ μέν ἀκίνητος , ὁ δέ κινέω . καί περί μέν ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀριθμός καταγίγνομαι ὁ ἀριθμητικός , ζητέω ὁ φύσις ὁ ἀριθμός καί ὁ πάθος , ὡς ὅταν λέγω τῶς ἀριθμός ὁ μέν ἄρτιος , ὁ δέ περισσός , καί οὗτος ὁ εἶδος · οὐδείς γάρ ἔμφασις ἕτερος ἀριθμός παρέχω , εἰμί δέ εἶπον διπλάσιος , τριπλάσιος , ἔμφασις καί ἕτερος παρέχω , πού μέν ἥμισυς , πού δέ τρίτος . | ὁ δέ μουσική περί ὁ ἐν σχέσις ἀριθμός καταγίγνομαι , ζητέω ποῖος λόγος ἔχω ὁ ἀπήχησις ὅδε ὁ χορδή πρός ὅδε , ἆρα διπλάσιος καί πολλαπλάσιον ἢ ἡμίολος , διό · καί ἀπορέω ὅτι εἰμί ὁ μουσική περί συμμετρία φθόγγος κατά - γίγνομαι καί ἀσυμμετρία , πῶς περί ὁ σχέσις ὁ ἀριθμός λέγω αὐτός καταγίγνομαι . καί λέγω ὅτι μήποτε <περὶ> ὁ κατά Πυθαγόρας οὗτος εἴρω ὡς ἀυλός εἰμί , ὅστις οὖον προσποιέω ὕλη ἢ φθόγγος , ἀλλά αὐτός ὁ σχέσις ὁ ἀριθμός θεωρέω καταμόνας · φημί γάρ ἰαύω ποτός πάρειμι διά χάλκεος ἀκούω μέλος τις καί ἁρμονία ἐκ ὁ πληγή ὁ σφυρόν ἀποτελέω . καί ἐπιτρέπω αὐτός ἀλλάσσω ὁ ἄκμων . ὁ δέ μέλος οὐδείς κακός ὁ αὐτός φυλάζω ἐπιτρέπω πάλιν αὐτός ὁ σφῦρα ἀλλάσσω . ὁ δέ μέλος ἐπί οὗτος παραφθείρω σταθμάω καί ὁ πρῶτος σφῦρα καί ὁ δύο , ποῖος λόγος ἔχω πρός ἀλλήλων καί ὁ μέλος , καί ὡς ἁρμονικός λόγος ἀπογράφω ὁ λόγος αὐτός κατά ἑαυτοῦ συγκρίνω Χωρὶς ὁ ὕλη , ὡς εἰμί γε συμβαίνω τοιοῦτος ἀναλογία ἀριθμός ἐν ὀξύβαφον ἢ αὐλός εἰμί , ὁ αὐτός εἄν μέλος ἀποτελέω . ὁ δέ γεωμετρία περί ἀκίνητος μέγεθος καταγίγνομαι καί περί ὁ σχῆμα ὁ γῆ , ὁ δέ ἀστρονομία περί κινέω μέγεθος , οὖον μόνος δέ κινέω ἀλλά ἀεικίνητος · φαντασία γάρ μόνος εἰμί ὁ δοκέω αὐτός εἰμί στάσις . εὗρος δέ ὁ μέν ἀριθμητικός Φοῖνιξ ἐμπορικός γάρ εἰμί δήω ψῆφος ) , ὁ δέ μουσική εὑρίσκω ὁ Θρᾷξ ὡς ἄγαν πολεμικός εἰμί · ὁ γάρ ψῦξις ἀποκλείω ὁ θερμός ἐν ὁ βάθος δριμύς αὐτός ποιέω . ὅθεν καί θυμώδης εἰμί καί πολεμικός ὁ βία ὁ θερμός , καί ὀρχηστικός δέ διά ὁ ἑτοῖμος ἀποφυγή ὁ βέλος · εἰμί γάρ καί πυρρίχιος παρά αὐτός ὄρχησις , ὅς εἰμί ἔνοπλος κατά ὁ εἴρω ὁ ποιητής Μηριόνης , τάχα ἄν σύ καί ὀρχηστής περ εἰμί . ἀλλά καί ἐμβατήριος μέλος εἰμί παρά αὐτός . ὁ δέ γεωμετρία εὑρίσκω Αἰγύπτιος , ὡς καί ἀνωτέρω εἴρω , διά ὁ ἀνέρχομαι ὁ Νεῖλος συγχέω ὁ οροθέσιο αὐτός . ὁ δέ ἀστρονομία εὑρίσκω Χαλδαῖος ὡς καθαρός οἰκέω ἀήρ · ἀνατολικός γάρ εἰμί ὁ θερμότης ὁ ἥλιος ἔχω λεπτύνω ἑτοίμως ὁ ἀτμίς · ρίτος γάρ κλίμα Ἀλεξάνδρεια Ἀφρική καί Πέρσις . ἐπί ὅς οὗτος λέγω εἶπον ὁ τάξις αὐτός . Πρότερος τοίνυν ὁ περί ἀριθμός ὁ περί μέγεθος καταγίγνομαι εἰμί · ἄϋλος γάρ ὁ ἀριθμός ὁ μέγεθος ὡς δύναμαι διάφορος εἶδος σχῆμα δέχομαι ἀσύγχυτος · ὁ γάρ αὐτός ἀριθμός δύναμαι κύκλος ἅμα καί τετράγωνος γίγνομαι . κύκλος δέ εἰμί ὁ νόμος κύκλος ἀπό ὁ αὐτός ἄρχω καί εἰς ὁ αὐτός λήγω , οἷος ὁ τετράκις ἓξ εἴκοσι τέσσαρες . τετράγωνος δέ ὁ ἑαυτοῦ πολυπλασιάζω , οἷος ὁ τετράκις τέσσαρες δεκαέξ · ἐκ ἀριθμός γάρ ἑαυτοῦ πολυπλασιάζω γίγνομαι . κύκλος δέ ἅμα καί τετράγωνος ὁ ἐκ ἀριθμός ἑαυτοῦ πολυπλασιάζω γίγνομαι καί ἀπό ὁ αὐτός ἄρχω καί εἰς ὁ αὐτός λήγω , οἷος ὁ ἑξάκις ἓξ τριάκοντα ἓξ καί ὁ πεντάκις πέντε εἴκοσι πέντε · ἰδού γάρ ἀπό ὁ αὐτός ἄρχω καί εἰς ὁ αὐτός λήγω , καί ἐκ ἀριθμός πολυπλασιάζω ἑαυτοῦ γίγνομαι . καί πολύς μέν κύκλος καί τετράγωνος , κύκλος δέ ἅμα καί τετράγωνος ὁ εἴκοσι πέντε καί ὁ τριάκοντα ἕξ , καί πλήν οὗτος ὁ δύο οὐ εἰμί ἄλλος . ἐπί δέ ὁ μέγεθος οὗτος οὐ εἰμί · ὁ γάρ φθάνω μέγεθος σχηματίζω οὐ ἐπιδέχομαι ἕτερος σχῆμα ἀσύγχυτος ὡς ἔνυλος . οὕτως καί δείκνυμι ὁ φιλόσοφος ὅτι ὁ φαντασία ἀσώματος ὡς πλείων τύπος δέχομαι ἀσύγχυτος · ἄυλος γάρ οὗτος . πρότερος δέ ὁ ἀριθμητικός ὁ μουσικός , ἐπεί ὁ μέν ἀριθμητικός περί ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀριθμός καταγίγνομαι , ὁ δέ μουσική περί ὁ ἐν σχέσις , προηγέομαι δέ ὁ κατά ἑαυτοῦ ὁ ἐν σχέσις , εἰμί γε πρῶτος γίγνομαι τις ἄνθρωπος , εἶτα οὕτως πατέω . ἐν δέ ὁ περί μέγεθος καταγίγνομαι πρότερος ὁ γεωμετρία ὁ ἀστρονομία , ὅτι ὁ μέν γεωμετρία περί ἀκίνητος καί μένω ποσός καταγίγνομαι , ὁ δέ ἀστρονομία περί κινέω · οὖον δήω δέ ὁ μονή ὁ κίνησις , ἀλλά ὁ κίνησις ὁ μονή , διότι οὖον δυνατός κινέω τίς ἄνευ μονή , οὐδέ βαδίζω τις δύναμαι ἐν ὁ ψαμμώδης τόπος μή ἔχω ὁ πούς ποῦ μένω καί ἐπερείδω · πᾶς γάρ κίνησις περί τίς μένω καί ἀκίνητος καταγίγνομαι , καί ὁ οὐράνιος φημί σῶμα περί μένω κινέω , φημί δή ὁ γῆ ὅστις ὁ οἰκεῖος φύσις ἀκίνητος εἰμί . ἀπορέω δέ τις ὅτι εἰμί πᾶς ὁ μάθημα δήω ὁ ὁ | Μοῦσα ἐπίπνοια , διά τίς εἷς μόνος λέγω μουσικός . πρός ὅς φημί ὅτι οὗτος μόνος ἔργον πάθος Ψυχή ἰάομαι καί σῶμα · διό καί ὁ φιλοσοφία μέγας μουσική ὡς πάθος Ψυχή ἰάομαι , ὅθεν καί ἰατρικός Ψυχή λέγω . ὅτι δέ ἰάομαι Ψυχή πάθος ὁ μουσικός , φημί ποτός ὁ Πυθαγόρας θεάομαι παιδάριον ἕπω κόρη αὐλέω ἐπιτρέπω αὐτός στρέφω ὁ αὐλός , καί ὁ μέλος διαφθείρω παύω αὐτός ὁ ἐράω . ἀλλά καί μέχρι ὁ σήμερον ἔχω ἐπᾴσματα μουσικός · ἀκούω γάρ θεατρικός μέλος ἐκνευρίζω γίγνομαι καί ἔκλυτος , πολεμικός δέ ἐναντίος . καί ὁ βόσκημα δέ ὁ τοιόσδε σῦριγξ πείθω εἰς νομή ἔξειμι καί πάλιν εἰς ὁ σηκός ἐπιστρέφω . καί σάλπιγξ ἐν πόλεμος ὁ ἵππος παρορμάω καί διά-ἐγείρω . ἀλλά καί ὁ Ἀγαμέμνων φημί μέλλω ἐπιστρατεύω ὁ Τροία μή πρότερος ἐξορμάω , πρίν ἀοιδός τις καταλείπω φύλαξ ὁ σωφροσύνη ὁ ἴδιος γυνή Κλυταιμνήστρα . ὅθεν ὁ Αἴγισθος ἐθέλω ἐθέλω οὐ δύναμαι αὐτός συγγίγνομαι , πρίν ὁ ἀοιδός διαφθείρω ἐν τις νῆσος ἐρῆμος καλέω . καί τότε αὐτός ἀνάγω εἰς ὁ ἑαυτοῦ οἶκος , ὡς δηλόω ὁ ὁμηρικός ἔπος . καί Συνέσιος δέ ὁ φιλόσοφος ὁ γίγνομαι ὕστερος Κυρήνη ἐπίσκοπος βάρβαρος ἐφίστημι ὁ Κυρήνη διά τίνω μέλος τρέπω οὗτος , καί φεύγω κόπτω ἀλλήλων μηδείς διώκω . Πρᾶξις ἰβʹ . λεκτέος ὁ διαίρεσις ὁ πρακτικός · οὗτος γάρ μόνος λείπω ὁ διαίρεσις . διαιρέω τοίνυν οὗτος ὁ Ἀριστοτέλης εἰς τρεῖς , εἰς ἠθικός , οἰκονομικός , πολιτικός · ὁ γάρ πρακτικός φιλόσοφος ἀνθρώπειος ψυχή κοσμέω ἐπαγγέλλω ἢ ἀπό ἑαυτοῦ ἄρχω ὁ κόσμος καί λέγω ἠθικός ( γελοῖος γάρ εἰμί , εἰμί ἄλλος ἐπαγγέλλω κοσμέω αὐτός ἄκοσμος εἰμί ) , ἢ ὀλίγος κοσμέω καί λέγω οἰκονομικός , ἢ πολύς καί λέγω πολιτικός . ἐγκαλέω δέ ὁ πλατωνικός ὁ τοιοῦτος διαίρεσις τέσσαρες ἔγκλημα · πρῶτος ὅτι ἐν οὐδείς διαίρεσις ὁ γένος εἷς εἶδος ἑαυτοῦ πάντῃ αὐτός εἰμί . οἷος ὁ ζῷον διαιρέω εἰς λογικός καί ἄλογος , καί οὖον πάντῃ αὐτός εἰμί ὁ ζῷον ὁ λογικός , ἐπεί πῶς ἑαυτοῦ ὁ ἄλογος παρέχω ; ἐνταῦθα δέ αὐτός ὁ πρακτικός ὁ πολιτικός · | καί ὁ πρακτικός γάρ ἢ εἷς κοσμέω ἢ ὀλίγος ἢ πολύς , καί ὁ Πολιτικὸς ὁμοίως ὁ εἷς ἢ ὀλίγος ἢ πολύς κοσμέω . δύο ἔγκλημα , ὅτι ἐν οὐδείς διαίρεσις ὁ εἶδος περιέχω ἀλλήλων · ὁ γάρ διαίρεσις διάκρισις χάρις ἐπινοέω · ἐπάν οὖν ὁ ἕτερος ὑπό ὁ ἕτερος περιέχω , οὐ εἰμί διαίρεσις · οἷος οὐδείς διαιρέω ὁ Σωκράτης εἰς χείρ καί δάκτυλος ( περιέχω γάρ ὁ χείρ ὁ δάκτυλος ) , πάλιν οὐδείς διαιρέω ὁ ζῷον εἰς ἄνθρωπος καί Σωκράτης ( ὁ γάρ ἄνθρωπος περιέχω ὁ Σωκράτης ) , ἀλλά διαιρέω ὁ ζῷον εἰς ἄνθρωπος καί βοῦς , καί ὁ ἄνθρωπος εἰς χείρ καί πούς , ὁ οὖον περιέχω ἀλλήλων . ἐνταῦθα δέ περιέχω ἀλλήλων ὁ εἶδος · ὁ γάρ ἠθικός περιέχω ὑπό ὁ οἰκονομικός καί ὁ οἰκονομικός ὑπό ὁ πολιτικός , ἐπεί καί ὁ εἷς ὑπό ὁ ὀλίγος περιέχω καί ὁ ὀλίγος ὑπό ὁ πολύς , καί εἴπερ πᾶς ὁ πόλις κοσμέω , δῆλος ὅτι καί ὁ ἐν ὁ οἶκος , καί εἰμί ὁ ἐν ὁ οἶκος , δῆλος ὅτι καί ὁ κατά ἕκαστος ὁ ἐν ὁ οἶκος . τρίτος ἔγκλημα , ὅτι οὐ ἀεί ὁ ὀλίγος κοσμέω λέγω οἰκονομικός , ὁ δέ πολύς πολιτικός · τίς γάρ ποιέω ὅς ἐπί ὁ οἶκος ὁ ἔχω πλείων ἄνθρωπος τις πόλις ; εἰμί γάρ τότε ὁ οἰκονομικός πολιτικός καί ὁ πολιτικός οἰκονομικός . τέταρτος ἔγκλημα , ὅτι εἰμί δήω ἀπό ὁ ποσός ὁ ὠφελέω ὁ ξέω διαιρέω ὁ ἢ εἷς ὠφελέω ἢ ὀλίγος ἢ πολύς , λανθάνω οὕτως πᾶς τέχνη καί ἐπιστήμη διαιρέω · πᾶς γάρ τέχνη καί ἐπιστήμη σκοπός ἔχω ἢ εἷς ὠφελέω ἢ ὀλίγος ἢ πολύς . οὗτος ὁ διαίρεσις ὡς κακῶς ἔχω ἀποσείω ὁ πλατωνικός λέγω ἕτερος διαίρεσις . διαιρέω τοίνυν ὁ πρακτικός εἰς δύο , εἰς νιμοθετικος καί δικαστικός , διότι ὁ πρακτικός φιλόσοφος ἠθέω εἰμί ἐπανορθωτής καί νόμος τίθημι , κατά ὅς δεῖ ζῶ ὁ εὕω βιόω , καί ἐπιτίμιον ὁρίζω , ὅς δεῖ ὑποπίπτω ὁ μή ἐμμένω ὁ προεκτίθημι νόμος . ἀλλά πόθεν ὅτι Ἀριστοτέλης ὁ εἰς τρεῖς διαίρεσις , πόθεν δέ ὅτι Πλάωνος ὁ εἰς δύο , πόθεν δέ ὅτι οὖον προσίημι ὁ Πλάτων ὁ εἰς τρεῖς ὁ Ἀροστπέλους διαίρεσις ; Ἀριστοτέλης τοίνυν ὁ εἰς τρεῖς διαίρεσις διά ὁ γράφω αὐτός τοιοῦτος πραγματεία · διά μέν γάρ ὁ ἠθικός γράφω αὐτός εἰμί ὁ ἠθικός πρός Εὔδημος μαθητής καί ἄλλος πρός Νικότὸ μάχος ὁ πατήρ , ὁ Μεγάλα Νικομάχεια , καί πρός Νικόμαχος ὁ υἱός , ὁ μικρός Νικομάχεια . διά δέ ὁ οἰκονομικός γράφω αὐτός ὁ οἰκονομικός ὁ σύνταγμα , | ἐν ὅς φημί ἐκ τέσσαρες σχέσις συγκροτέω ὁ οἶκος , πατήρ πρός τέκνον , ἀνήρ πρός γυνή , δεσπότης πρός δοῦλος , εἰσέρχομαι πρός ἔξειμι , ἵνα μήτε πλείων ὁ εἴσειμι ὁ ἔξειμι φειωλία γάρ οὗτος καί ἀνελευθερία ) μήτε πλείων ὁ ἔξειμι ὁ εἰσέρχομαι ( ἀσωτία γάρ οὗτος ) , ἀλλά ἐπίσης . διά δέ ὁ πολιτικός γράφω αὐτός ὁ Πολιιδός . γράφω δέ αὐτός εἰμί καί πολιτεία , διακόσιοι πεντήκοντα ὁ ἀριθμός , ὅς συγγράφω ἐκ ὁ πολύς γῆ συμπεριέρχομαι Ἀλέξανδρος ὁ βασιλεύς . ἀλλά καί Πλάτων ὁ εἰς δύο διαίρεσις · διά μέν γάρ ὁ νομοθετικός γράφω εἰμί αὐτός Νόμος ἐν δεκαδύο διάλογος , διά δέ ὁ δικαστικός γράφω εἰμί αὐτός τρεῖς νέκυια , ὁ ἐν Γοργίας ( ἐκεῖ γάρ διαλέγω · περί ὁ δικαστής , Μίνως καί Ῥαδάμανθος καί Αἰακός ) , καί ὁ ἐν Φαίδων ( ἐπεί γάρ λέγω περί ὁ δικαστικός τόπος , Κωκυτός , Τάρταρος , πυριφλεγέθων καί Ἀχέρων ) , καί ὁ ἐν ὁ δέκατος ὁ Πολιτεία · ἐκεῖ γάρ διαλέγω περί ὁ δικάζω Ψυχή · εἰσάγω γάρ ἐκεῖ ἥρως τις πολύς πλημμελέω καί δίκη δίδωμι ὁ πράσσω αὐτός . ἀλλά πόθεν ὅτι οὖον προσίημι ὁ Πλάτος ὁ εἰς τρεῖς ὁ Ἀριστοτέλης διαίρεσις ; οὗτος οὖν δείκνυμι ἐκ διάφορος · ἐν μέν γάρ ὁ Γοργίας λέγω ὅτι ἄπερ πόλις , καί ἰδιώτης , αὐτός πρός ἑαυτοῦ καί πρός ἕτερος ἀντί ὁ μία ἕξις ἠθικός , οἰκονομικός , πολιτικός · διά μέν γάρ ὁ εἶπον ‘ἣπερπόλει’ ὁ πολιτικός σημαίνω , διά δέ ὁ εἶπον αὐτός πρός ἑαυτός ὁ ἠθικός , διά δέ ὁ εἶπον καί πρός ἑπέρους’ ὁ οἰκονομικός . βούλομαι οὖν δείκνυμι ὅτι ἐάν ὁ πόλις πᾶς κακῶς βιόω , οὗτος εἰμί ὁ πολιτικός , καί ὁ ἰδιώτης κακῶς βιόω , οὗτος εἰμί ὁ ἠθικός , καί διά οὗτος εἴρω ὁ ὅσπερ πόλις , καί ἵδιος . ὁ δέ αὐτός πρός ἑαυτοῦ καί πρός ἕτερος δηλόω ὁ ὀλίγος , αὐτός δέ λέγω ὁ οἰκονομικός . ἐν δέ ὁ Ἀλκιβι - ἀείδω φημί ὅτι ὅς εἷς πείθω καί ὀλίγος καί πολύς πείθω , καί ὁ αὐτός εἷς πείθω καί πολύς . ἀλλά οὐ ἀνάγκη , φημί τις , ὁ πείθω πολύς καί εἷς πείθω , ἐάν εἰμί ἰδιώτης ὁ εἷς . καί λέγω ὅτι ἐάν ὁ τοιοῦτος οἷος ὅς πολύς , τότε πείθω . καί πάλιν ἐν ἄλλος διάλογος φημί ὁ Πλάτων ὅτι ‘οὐδὲν διαφέρω ὁ ἐν εἷς πόλις δικαιοσύνη ὁ ἐν εἷς Ψυχή . εἰμί μή ὅς διαφέρω ὁ μικρός γράμμα ὁ μεγαλώνω . καί οὗτος μέν περί οὗτος . | φέρω δέ ἐγώ εἶπον ὑπέρ Ἀριστοτέλης ὅτι ἄν συγγράφω ἠθικός ἢ πολιτικός , οὖον διαιρέω εἰς οὗτος ὁ πρακτικός , ἀλλά οἶδα ὅτι ὁ νομοθετικός καί δικαστικός διήκω διά αὐτός , ἐπεί ὁ αὐτός ἄτοπος περιπίπτω καί ὁ γραμματιστής · ἐπεί γάρ διαλέγω περί γράμμα , συλλαβή καί λέξις , μή νομίζω ὅτι εἰς τρεῖς ὁ ἐκφωνέω διαιρέω , αὐτός οὗτος τίς εἰμί διαίρεσις μή ἐφίστημι . ἐπίσταμαι δέ καί ὁ εἰς ὁ νομοθετικός καί δικαστικός διαίρεσις ὁ Ἀριστοτέλης , εἴπερ εἰμί καί ἑαυτοῦ νομοθετέω καί δικάζω · νομοθετέω μέν , ὡς ἡνίκα ἐπαείδω ἑαυτοῦ ὁ ὁ εἰμί χρύσεος ἔπος Πυθαγόρας , ὁ πᾶς δέ μάλιστα αἰσχύνω σεαυτοῦ · οὗτος γάρ νόμος καί κρηπίς ἀσφαλής ἀγαθός βίος · ὁ γάρ διά ὁ πρός ἄλλος αἰδώς ὁ ἀνήκεστος φείδομαι λανθάνω ἐκεῖνος ἴσως μέγας οὗτος διαπράσσω , ὁ δέ διά ὁ πρός ἑαυτοῦ αἰδώς οὗτος φείδομαι οὐδέποτε πρᾶξις κακός ἀναπόστατος ἑαυτοῦ ἑαυτοῦ περιφέρω μάρτυς . καί δικάζω δέ εἰμί ἑαυτοῦ , ὡς ἡνίκα πάλιν ἐπαείδω ἑαυτοῦ ὁ αὐτός χρύσεος ἔπος · μηδέ ὕπνος μαλακός ἐπί ὄμμα προσδέχομαι , πρίν ὁ ἡμερινός ἔργον τρίς ἕκαστος ἐπέρχομαι · πῇ παραβαίνω ; τίς δέ ῥέζω ; τίς ἐγώ δήω οὐ τελέω ; αἰσχρός μέν ἐκπράσσω ἐπιπλήσσω , ἐσθλός δέ τέρπω . ἀλλά καί οἶκος εἰμί νομοθετέω καί δικάζω · νομοθέτης γάρ καί δικαστής ὁ κύριος ὁ οἰκίον ὁ μέν πείθω ὁ αὐτός λόγος ἐκτρέφω , ὁ δέ μή πείθω ἐκβάλλω . ἀλλά καί πόλις εἰμί νομοθετιὶν καί δικάζω · ποῦ γάρ οἰκεῖος οὗτος πράσσω ἢ ἐν πόλις ; |