elias.in-porphyrii-isagogen 2
Πρᾶξις ιγ΄ . Επειδὴ ὅλην ὡς ὅλην ἔγνωμεν τὴν φιλοσοφίαν διὰ τῶν ἓξ ὁρισμῶν καὶ ὡς μέρη ἔχουσαν αὐτὴν διὰ τῶν διαιρέσεων , φέρε καὶ τοῦ παρόντος βιβλίου φροντίδα ποιησώμεθα τά εἰωθότα ὀκτὼ τὸν ἀριθμὸν ὄντα , τὸν σκοπόν , τὸ χρήσιμον , τὴν τάξιν , τὴν ἐπιγραφήν , τὸ γνήσιον , τὴν εἰς τὰ κεφάλαια τοῦ βιβλίου διαίρεσιν , τὸν τρόπον τὸν διδασκαλικόν , καὶ ὑπὸ ποῖον μέρος ἢ μόριον τῆς φιλοσοφίας ἀνάγεται τὸ βιβλίον , ἃ καὶ κεφάλαια εἴρηται ὡς ἐκ μεταφορᾶς τῆς ἐν τοῖς ζῴοις κεφαλῆς · ὥσπερ γὰρ ἐκείνη ἐν βραχεῖ τὴν δύναμιν πᾶσαν τοῦ ζῴου περιέχει , οἰκητήριον οὖσα τῶν πέντε αἰσθήσεων , οὕτως καὶ ταῦτα ἐν βραχεῖ τὸ βούλημα παριστῶσι τῶν λεγομένων · διὸ καὶ παρὰ τοῖς ῥήτορσι τὸ ‘ὡς ἐν κεφαλαίῳ’ εἴρηται ἀντὶ τοῦ ἐν βραχεῖ πολλὰ περιλαβεῖν’ . Σκοπὸν τοίνυν ἔχει ὁ Πορφύριος ἐνταῦθα πάσας τὰς κατὰ φιλοσοφίαν φωνὰς ὑπὸ πέντε ἀρχὰς καὶ κοινότητας ἀναγαγεῖν , καὶ δεῖξαι ὅτι πᾶσα φιλόσοφος φωνὴ ἢ γένος ἐστὶν ἢ διαφορὰ ἢ εἶδος ἢ ἴδιον ἢ συμβεβηκός , καὶ ἕκτη παρὰ ταύτας οὐδὲ ἐπινοηθῆναι δύναται . τοῦτο δὲ καὶ ἐκ διαιρέσεως δείκνυσιν , ἣν αἰνίττεται ἐν τῷ περὶ γένους λόγῳ . ἔχει δὲ οὕτως · ἡ φωνὴ ἢ σημαντική ἐστιν ἢ ἄσημος . ἀλλ’ αἱ μὲν ἄσημοι χαιρέτωσαν · γραμματικοῖς αὗται μελήσουσιν , παρ’ οἷς οὐδὲν διαφέρει τὸ Ὃμηρος τοῦ σκινδαψός σκινδαψοῦ ] · φιλοσόφοις δέ , οἷς σημαινομένων καὶ μόνον ἐστὶ φροντίς , πολλὴν διαφορὰν εἰσάγει τὸ σημαίνειν ἢ μὴ σημαίνειν · εἰ γὰρ μὴ σημαίνει , οὐδὲ διαλέγονται περὶ αὐτῶν · εἰ γὰρ ἦν τὰ πράγματα διδάξαι χωρὶς φωνῶν , οὐκ ἄν ποτε φωναῖς ἐχρήσαντο . ἀλλ’ ἐπειδὴ τοῦτο ἀδύνατον ( χωρὶς γὰρ φωνῶν οὐ διδάσκεται πρᾶγμα ) , ἐξ ἀνάγκης διαλέγονται καὶ περὶ φωνῶν . τῶν δὲ σημαντικῶν αἱ μὲν καθόλου , αἱ δὲ μερικαί . ἀλλὰ καὶ αἱ μερικαὶ μετὰ τῶν ἀσήμων ἐκβαλέσθωσαν · ποιηταῖς γὰρ αὗται μελήσουσι καὶ ῥήτορσι , τοῖς μὲν διὰ τὰς ἱστορίας . τοῖς δὲ διὰ τὸν φεύγοντα καὶ τὸν διώκοντα . Τῶν δὲ καθόλου αἱ μὲν οὐσιώδεις εἰσίν , αἱ δὲ ἐπεισοδεώδεις . ἐκεῖνα δὲ λέγεται οὐσιώδη , ὅσα καὶ | παρόντα σώζουσι καὶ ἀπόντα φθείρουσιν · οἷον τὸ λογικὸν τῷ ἀνθρώπῳ οὐσιωδῶς ὑπάρχει ( καὶ παρὸν γὰρ σώζει αὐτὸν καὶ ἀπὸν φθείρει ) , ὁμοίως καὶ ἡ θερμότης τῷ πυρὶ καὶ ἡ ψυχρότης τῇ χιόνι . ἐπεισοδιώση δὲ λέγεται ὅσα τοὐναντίον μήτε παρόντα σώζει μήτε ἀπόντα φθείρει · τὸ γὰρ λευκὸν τῷ ἀνθρώπῳ ἐπεισοδιωδῶς ὑπάρχει · οὔτε γὰρ παρὸν σώζει αὐτὸν οὔτε ἀπὸν φθείρει . τὰ μὲν οὖν οὐσιώδη ἢ ὕπαρξιν δηλοῦσιν ἢ τρόπον ὑπάρξεως · καὶ εἰ μὲν τρόπον ὑπάρξεως , ποιεῖ τὴν διαφορὰν οἷον τὸ λογικόν ( τοῦτο γὰρ τοιόνδε ποιεῖ τὸ ζῷον ) ; εἰ δὲ ὕπαρξιν δηλοῖ , ἢ εὐθέως εἰς τὰ ἄτομα διαιρεῖται , Σωκράτην φημὶ καὶ Πλάτωνα καὶ Ἀλκιβιάδην , καὶ λέγεται τὸ διαιρούμενον εἶδος , ἢ πρῶτον εἰς τὰ εἴδη διαιρεῖται , εἶτα διὰ τῶν εἰδῶν εἰς τὰ ἄτομα , καὶ λέγεται γένος τὸ διαιρούμενον . τὰ δὲ ἐπεισοδιώδη ἢ μιᾷ μόνῃ φύσει ὑπάρχουσι καὶ λέγονται ἴδια , ὡς τὸ γελαστικὸν τῷ ἀνθρώπῳ , τὸ χρεμετιστικὸν τῷ ἵππῳ , τὸ ὑλακτικὸν τῷ κυνί , ἢ πολλαῖς καὶ λέγονται συμβεβηκότα , ὡς τὸ λευκὸν οὐ μόνον ἀνθρώπῳ ὑπάρχει ἀλλὰ καὶ ἵππῳ καὶ βοὶ καὶ ἀψύχοις . ἢ καὶ ἄλλως · πᾶσα φωνὴ ἢ σημαντικὴ ἢ ἄσημος · καὶ εἰ μὲν σημαντική , ἢ καθόλου ἢ μερική . τῆς δὲ καθόλου τὰ μὲν οὐσιώδη , τὰ δὲ ἐπεισοδιώδη . τὰ μὲν οὖν οὐσιώδη ἢ κατὰ διαφερόντων τῷ εἴδει καὶ ἢ ἐν τῷ τί ἐστι κατηγορεῖται καὶ ποιεῖ τὸ γένος , ἢ ἐν τῷ ποῖόν τί ἐστι καὶ ποιεῖ τὴν δια - φοράν , ἢ κατὰ διαφερόντων τῷ ἀριθμῷ ἐν τῷ τί ἐστι κατηγορεῖται καὶ ποιεῖ τὸ εἶδος . τὰ δὲ ἐπεισοδιώδη ἢ ἀντιστρέφει καὶ ποιεῖ τὸ ἴδιον , ὡς τὸ γελαστικόν ( πᾶν γὰρ γελαστικὸν ἄνθρωπος καὶ πᾶς ἄνθρωπος γεκαστθξίβ)μ ἢ οὐκ ἀντιστρέφει καὶ ποιεῖ τὸ συμβεβηκός , οἷον τὸ λευκόν · οὐδὲ γὰρ ἀντιστρέφει τὸ λευκὸν πρὸς τὸν ἄνθρωπον · οὐδὲ γὰρ εἴ τι λευκόν , ἐκεῖνο καὶ ἄνθρωπος , οὐδὲ εἴ τι ἄνθρωπος , τοῦτο λευκόν · ὁ γὰρ Αἰθίοψ ἄνθρωπός ἐστι καὶ οὐ λευκόν . | Πρᾶξις ιδ΄ . Μετὰ τὸ πρῶτον κεφάλαιον εἴπωμεν καὶ τὸ δεύτερον , φημὶ τὸ χρή . σιμὸν . χρησιμεύει τοίνυν τὸ παρὸν βιβλίον εἰς τὴν ἡμῶν αὐτῶν οὐσίαν , εἰς πᾶσαν φιλοσοφίαν , εἰς τὰς διαλεκτικὰς μεθόδους , εἰς τὰς Ἀριστοτέλους καὶ τῶν ἄλλων Κατηγορίας · οὗτοι γὰρ κατὰ ζῆλον τοῦ οἰκείου διδασκάλου ὁμώνυμα συγγράμματα τούτῳ κατέ|λιπον . χρησιμεύει οὖν ἡμῖν εἰς τὴν ἡμῶν αὐτῶν οὐσίαν , ἐπειδὴ κοινωνικὸν ζῷον ὁ ἄνθρωπος · ἀμέλει κά ἐν ταῖς ἠρεμίαις ἀσχάλλομεν ὡς παρὰ φύσιν ζῶντες καὶ μὴ ἔχοντες ὅτῳ κοινωνήσομεν . κοινωνοῦμεν δὲ ἀλλήλοις διὰ φωνῶν , ὅθεν καὶ φωνὴ εἲρηται ὡς εἰς φῶς ἄγουσα τὰ τοῦ νοῦ γεννήματα , διὸ καὶ φὼς μόνος ὁ ἂνθρωπος λέγεται ὡς πολὺ τὸ φωτιστικὸν ἔχων καὶ ἐξαγγελτικόν · οὗτος γὰρ καὶ τὰ γνωστικὰ ἑαυτοῦ πάθη ἐξαγγέλλει διὰ τῆς φωνῆς τῆς ἐνάρθρου καὶ τὰ ζωτικὰ διὰ τῆς ἀνάρθρου , οἷον βηχὸς συρίγματος στεναγμοῦ , τὰ δὲ ἂλογα διὰ τῶν ἀνάρθρων μόνον τὰ ζωτικὰ ἡμὶν ἐμφαίνει . εἰ οὖν περὶ φωνῶν διαλέγεται , πῶς οὐ χρησιμεύει ἡμῖν εἰς τὴν ἡμῶν αὐτῶν οὐσίαν ; ἀλλὰ καὶ εἰς πᾶσαν φιλοσοφίαν , εἴ γε πᾶσαν φιλόσοφον φωνὴν ἐνταῦθα διδασκόμεθα . ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς διαλεκτικὰς μεθόδους · τέσσαρες γὰρ αὗται , διαιρετική , ὁριστική , ἀποδεικτική , ἀναλυτική , ἐπειδὴ καὶ τέσσαρα τὰ διαλεκτικὰ προβλήματα , εἰ ἔστι , τί ἐστιν , ὁποῖόν τί ἐστι καὶ διὰ τί ἐστι . καὶ τὸ μὲν εἰ ἔστιν ἀναλογεῖ τῇ διαιρετικῇ ( εἰ γὰρ γὰρ πάντως ὑπὸ τὴν διαίρεσιν πίπτει ) , τὸ δὲ τί ἐστι τῇ ὁριστικῇ * * * ( πᾶσαι γὰρ αἱ ἀποδεῖξεις τοῦ ὁποῖόν τί ἐστι · σπανίως γὰρ ἀμφιβάλλεται τὸ εἴ ἐστι καὶ ὁρισμοῦ ἀπόδειξις οὐκ ἔστι ) , τὸ δὲ διὰ τί ἐστιν ἀναλογεῖ τῇ ἀναλυτικῇ · ἑκατέρα γὰρ αὐτῶν αἰτίας εὕρεσίς ἐστι . καὶ τοσαύτη ἐστὶν ἡ δύναμις τῆς ἀναλυτικῆς , ὡς ἰσχύειν πάσαις ἀντιτάσσεσθαι · τῇ μὲν ὁριστικῇ , ὅτι ἐκείνης τὰ πολλὰ ἓν ποιούσης αὕτη τὸ ἓν πολλὰ ποιεῖ , τῇ δὲ διαιρετικὴ , ὅτι τῆς διαιρετικῆς τὸ ἓν πολλὰ ποιούσης καὶ αὕτη τὸ αὐτὸ ποιεῖ . ἀλλὰ καὶ τῇ ἀποδεικτικῇ · τῆς γὰρ ἀποδεικτικῆς ἀπὸ αἰτίων καὶ πρώτων ἀρχομένης αὕτη ἀπὸ τῶν αἰτιατῶν καὶ δευτέρων ἄρχεται · οὐδὲν γάρ ἐστιν ἀνάλυσις , εἰ μὴ ἀπόδειξις ἀντεστραμμένη , ὅθεν καὶ ἀνάλυσις ὡς ἀνάπαλιν λύσις οὖσα του προκειμένου . Ἲδιον δὲ τῆς μὲν διαιρετικῆς τὸ ἓν πολλὰ ποιεῖν , οἷον τὸ ζῷον διελεῖν εἰς λογικὸν καὶ ἄλογον , θνητὸν καὶ ἀθάνατον . τῆς δὲ ὁριστικῆς τοὐναντίον τὰ πολλὰ ἓν ποιεῖν , τοῦτ’ ἔστι λαβεῖν τὸ ζῷον , τὸ λογικόν , τὸ θνητὸν καὶ ὁρίσασθαι τὸν ἄνθρωπον . ἴδιον δὲ τῆς ἀποδεικτικῆς τὸ δεῖξαι ἄλλο ἄλλῳ ὑπάρχον δι’ ἄλλου μέσου · οἷον θέλοντες δεῖξαι · ὅτι τὸ ἔμψυχον ὑπάρχει τῷ ἀνθρώπῳ παραλαμβάνομεν μέσον τὸ ζῷον καὶ συλλογιζόμεθα | οὓτως · ἐὰν τὸ ἔμψυχον ὑπάρχῃ τῷ ζῴῳ , τὸ δὲ ζῷον τῷ ἀνθρώπῳ , πᾶσα ἀνάγκη καὶ τὸ ἔμψυχον ὑπάρχειν τῷ ἀνθρώπῳ . ἢ καὶ ἄλλως · ὁ ἄνθρωπος ζῷον ; τὸ ζῷον οὐσία , ὁ ἄνθρωπος ἄρα οὐσία . ἴδιον δὲ τῆς ἀναλυτικῆς τὸ λαβεῖν σύνθετόν τι πρᾶγμα καὶ ἀναλῦσαι εἰς τὰ ἁπλᾶ , ἐξ ὧν συντέθη , ὥσπερ ἀναλύεται ὁ λόγος εἰς λέξεις , αἱ λέξεις εἰς συλλαβὰς καὶ αἱ συλλαβαὶ εἰς στοιχεῖα . πρώτη τοίνυν ἐστὶν ἡ διαιρετική , δευτέρα ἡ ὁριστική , τρίτη ἡ ἀποδεικτικὴ καὶ τετάρτη ἡ ἀναλυτική · δεῖται γὰρ ἡ ὁιστικὴ τῆς διαιρετικῆς · εἰ μὴ γὰρ προηγήσηται ἡ διαίρεσις , ὁ ὁρισμὸς οὐ γίνεται . πάλιν δὲ εἰ μὴ προκατασκευσθῇ ὁ ὁρισμός , οὐ δύναται χρῆμόνον σθαι αὐτῷ ἡ ἀπόδειξες . ἡ δέ γε ἀναγυτικὴ σκοπὸν ἔχει , ὡς εἴρηται , ἕν τι σύνθετον πρᾶγμα λαβεῖν καὶ τοῦτο ἀναγῦσαι εἰς τὰ ἁπλᾶ , ἐξ ὦν συνε - τέθη , οἶον λαμβάνει ὡς ὄλον τι σύνθετον πρᾶυμα τὸν Σωχράτην καὶ δι - αιπεῖ αὐτὸν εἰς χεῖρας καὶ πόδας καὶ τὰ λοιπὰ μέρη τοῦ σώματος χω - ροῦσα μέχρις αὐτῶν τῶν στοιχείων . Τούτων οὕτως ἐχόντων σομβάλλεται ἡμῖν εἰς τὴν διαιρετικήν , ἐπειδὴ τρία τινὰ συγκροτεῖ τὴν διαίρεσιν , τὸ διαιρούμενον , τὸ διαιροῦν , τὰ διαιπε - θέντα · αἶον τὸ διαιρούμενον διαίρεσιν , τά ξύλα , τὸ διαιροῦν ὁ πρίων , τὰ διαιρεθέντα αἱ σανίδες . οὕτως κἀνταῦθα διαιπούμενον μὶν τὸ γένος , διαιροῦν δὲ ἡ δια - φορά , τὰ διαιρεθέντα εἴδη · γένη δὲ καὶ διαφορὰς καὶ εἴδη ἐνταῦθα διδα - σκόμεθα , πῶς οὐκ ἄν εἴη χρήσιμον ; καὶ εἰς τὴν όριστικὴν δὲ συμβάλλεται ἡμῖν τὸ παρὸν βιβλίον , εἴ γε ἐκ τῶν διαιρέσεων οἱ ὁρισμοί . ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἀποδεικτικήν , εἴ γε τὤν ἀποδείξεων ἀρχαῖ οἱ ὁρισμοί . ἀλλᾶ καὶ εἰς τὴν άναλυτικήν , εἴ γε ἡ ἀναλυτικὴ ἀπόδειξές ἐστι ἀντεστραμμένη - οὕτως μὲν εἰς τὰς τέσσαρας διαγεκτικὰς μεθόδους · ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς’ Αριστοτέλους καὶ τῶν ἄλλων Κατηγορίας · αὖται γάρ , οὖτινος ἄν ὦσι γένη , γενικώτατά εἰσι · γένη δὲ γενικώτατα γνῶναι οὐ δυνατὸν αὐτὸ τοῦτο τί ἐστι γένος ἀγνοοῦντας · γένη δὲ ἐνταῦθα διδασκόμεθα , πῶς οὐκ ἄν εἴη χρήσιμον ; ἀλλ’ ἐπειδὴ τὰ γένη εἰς εἴδη διαιρεῖται διὰ μέσου τῶν διαφορῶν , διαφορὸς δὲ καὶ εἴδη ἐνταῶθα διδασκόυεθε , πῶς οὐκ ἂν εἴη χρήσιμον τὸ παρὸν βιβνίον ; ἀλλ’ ἐπειδὴ αἰ κατηγορίαι γένη γενικώτατα οὖσαι οὐχ ὁρίζονται , ἀγαπητὸν κἂν διὰ τῶν ἰδίων αὐτὰς ὑπουράψαι · ἴδιον δὲ ἐνταῦθα |διδασκιόμεθα , πῶς οὐ κρήσιμον ; ἀλλ’ ἐπειδὴ δέκα οὐσῶν κατηγοριῶν μία μόνη οὐσία , αἱ δὲ λοιπαὶ συμβεβηκότα , πῶς οὐ τὸ πολὺ μέρος εἰς τὸ συμβεβηκὸς συν - τελεῖ ; διαγέγεται γὰρ καὶ περὶ συμβεβηκότος . ταῦτα ἔχει ἡ παροῦσα θεωρία . Πρᾶξις ιε΄ . Μετὰ τὸ εἰπεῖν ἡμᾶς τὸν δκοπὸν καὶ τὸ χρήσιμον , ἔγθωμεν καὶ τὸ χρήσιμον , ἔλθωμεν καὶ ἐπὶ τὰ λοιπὰ τῶν κεραλαίων καὶ εἴπωμεν τὸ τρίτον κεφάλαιον , τοὐτ’ ἔστι τὴν τάξιν . δεῖ τὸ παρὸν βιβλίον πρὸ τῶν Κατηγοριῶν ἀναλέγεσθαι , εἴ γε ἐν - ταῶθα τὰς φωνὰς διδασκόμεθα , ἐκεῖ δὲ τὰ πράυματα , προηγεῖται δὲ ἀεὶ ἡ γνῶσις τῶν φωνῶν τῆς γνώσεως τῶν πραγμάτων . αὕτη μὲν Εἰσαγωγή , ἐπειδὴ ἡ γνῶσις τῶν φωνῶν εἰσαγωγή ἐστι τἠς γνώσεως τῶν πραγμάτων . χρὴ δὲ ζητῆσαι τίνος χάριν ριλοσοφίας γράρων εἰσαγωγὴν ἀπροσδιορίστως ἐπέγραψε , μὴ δηλώσας τίνος ἐστὶν εἰσαγωγή . καὶ λέγομεν τούτου δύο αἰ - τίας · μίαν μέν , ὅτι πρέπει τοῖς ἐξέχουσι τῶν πραγμάτων τὸ ἀπροσδιόρι - στον · οὕτω γοῦν ‘ὁ ποιητής’ ἀκούσαντες ‘Ομήρου ἔννοιαν ἔχομεν ὠς προὔχοντος τὤν ἄλλων καὶ ‘ὁ ῥήτωρ’ ἀκούσαντες Δημοσθένους ἔννοιαν λαμβάνομεν . δευτέραν δέ , ὅτι εἰσαγωγὴ οὖσα φιλοσοφίας ἡ παροῦσα καὶ ἐπιστήμης κοινῶς ἐστιν εἰσαγωγή . αὕτη μὲν ἡ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς . ἐπ’ οἷς εἴπωμεν τὸ γνήσιον . γνήσιον τοίνυν πολυειδῶς ἐστι Πορφυρίου τὸ παρὸν βιβλίον , ἐκ τῶν ἐνθυμάτων καὶ ἐκ τῆς πρὸς ἄλλας πραγματείας ὁμοιότητος · οὐ γὰρ μόνον ἡ παροῦσα πραγματεία αὐτῷ γέγραπιαι πρὸς Χρυσαόριον , ἀλλὰ καὶ ἄλλαι , οἷον τὸ Περὶ διαστάσεως Πλάτωνος καὶ Ἀριστοτέλους · παιδεύνοτος γὰρ τοῦ Πορφυρίου ἐν Ῥώμῃ τὸν Χρυσαόριον τὰ μαθηματικὰ τὰ πρῶτα φέροντα τῆς ἐκεῖσε γερουσίας ( ἀπόγονος γὰρ ἦν Συμμάχου ἐκείνου , εἰς ὃν εἴρηται Σύμμαχε Συμμαχίδη , πολυσόμμαχε , σύμμαχε Ῥώμης ) , καὶ ἀποδημήσαντος αὐτοῦ Πορφυρίου ἐν Σικελίᾳ διὰ τοὺς ἐν τῇ Αἴτνῃ τοῦ πυρὸς κρατῆρας , διότι δεῖ τὸν φιλόσοφον φιλοθεάμονα εἶναι τῶν τῆς φύσεως ἔργων , σχολάσας ὁ Χρυσαόριος ἀπὸ τῶν | μαθημάτων ἐνέτυχε ταῖς Ἀριστοτέλους Κατηγορίαις καὶ μὴ δυνηθεὶς νοῆσαι αὐτὰς ἐπιστέλλει τῷ Πορφυρίῳ ἢ τὴν ταχίστην ἐπανελθεῖν καὶ ἐξηγήσασθαι αὐτῷ τὰς αὐτὰς Κατηγορίας ἢ γράψαι αὐτῷ ὑπόμνημα · καὶ αἱρεῖται ὁ Πορφύριος τὸ δεύτερον καὶ γράφει αὐτῷ τὴν παροῦσαν πραγματείαν , οἷον ὑπόμνημα οὖσαν Κατηγοριῶν . Ἐφ’ οἷς εἴπωμεν τὴν εἰς τὰ κεφάλαια τοῦ βιβλίου διαίρεσιν . διαιρεῖται τοίνυν τὸ παρὸν βιβλίον εἰς τρία . καὶ ἐν μὲν τῷ πρώτῳ τμήματι τὴν οὐσίαν τῶν πέντε φωνῶν ὑπογράφει , ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ κοινῶς τὰς διαφορὰς αὐτῶν λέγει καὶ τὰς κοινωνίας , καὶ ἐν τῷ τρίτῳ ἰδίᾳ ἑκάστην συγκρίνει ταῖς λοιπαῖς , παραδιδοὺς τοῦ γένους καὶ τῆς διαφορᾶς τὰς κοινωνίας καὶ τὰς διαφοράς , εἶτα τοῦ γένους καὶ τοῦ εἲδους καὶ ἐπὶ τῶν ἑξῆς ὁμοίως . μετὰ ταῦτα ὁ τρόπος λεγέσθω τῆς διαδασκαλίας . παντὶ τοίνυν κέχρηται τρόπῳ , ὁριστικῷ μὲν ὑπογράφων τὰς φωνὰς , διαιρετικῷ δὲ διαιρῶν αὐτὰς εἰς τὰ οἰκεῖ σημαινόμενα , ἀποδεικτικῷ ἡνίκα ἀποδείκνυσι τὰς διαφορὰς δυνάμει οὔσας ἐν τῷ γένει καὶ οὐκ ἐνεργείᾳ , ἀναλυτικῷ δὲ ὅτε τὰς διαφορὰς τῶν πέντε φωνῶν λέγει · ἡ γὰρ διαφορὰ διάκρισίς ἐστι καὶ οἷον ἀνάλυσις . ἀνάγεται δὲ ὑπ’ οὐδὲν μέρος τῆς φιλοσοφίας , ἀλλ’ ὑπὸ τὸ ὄργανον αὐτῆς , φημὶ τὴν λογικήν , ὡς δειχθήσεται σὺν θεῷ ἐν τῇ Ἀποδεικτικῇ .
Lemmas: Πρᾶξις ἰ . ἐπειδή ὅλος ὡς ὅλος γιγνώσκω ὁ φιλοσοφία διά ὁ ἓξ ὁρισμός καί ὡς μέρος ἔχω αὐτός διά ὁ διαίρεσις , φέρω καί ὁ πάρειμι βιβλίον φροντίς ποιέω ὁ εἴωθα ὀκτώ ὁ ἀριθμός εἰμί , ὁ σκοπός , ὁ χρήσιμος , ὁ τάξις , ὁ ἐπιγραφή , ὁ γνήσιος , ὁ εἰς ὁ κεφάλαιος ὁ βιβλίον διαίρεσις , ὁ τρόπος ὁ διδασκαλικός , καί ὑπό ποῖος μέρος ἢ μόριον ὁ φιλοσοφία ἀνάγω ὁ βιβλίον , ὁ καί κεφάλαιος εἴρω ὡς ἐκ μεταφορά ὁ ἐν ὁ ζῷον κεφαλή · ὥσπερ γάρ ἐκεῖνος ἐν βραχύς ὁ δύναμις πᾶς ὁ ζῷον περιέχω , οἰκητήριον εἰμί ὁ πέντε αἴσθησις , οὕτως καί οὗτος ἐν βραχύς ὁ βούλημα παρίστημι ὁ λέγω · διό καί παρά ὁ ῥήτωρ ὁ ὡς ἐν κεφάλαιος εἴρω ἀντί ὁ ἐν βραχύς πολύς περιλαμβάνω . Σκοπός τοίνυν ἔχω ὁ Πορφύριος ἐνταῦθα πᾶς ὁ κατά φιλοσοφία φωνή ὑπό πέντε ἀρχή καί κοινότης ἀνάγω , καί δείκνυμι ὅτι πᾶς φιλόσοφος φωνή ἢ γένος εἰμί ἢ διαφορά ἢ εἶδος ἢ ἴδιος ἢ συμβεβηκός , καί ἕκτος παρά οὗτος οὐδέ ἐπινοέω δύναμαι . οὗτος δέ καί ἐκ διαίρεσις δείκνυμι , ὅς αἰνίσσομαι ἐν ὁ περί γένος λόγος . ἔχω δέ οὕτως · ὁ φωνή ἢ σημαντικός εἰμί ἢ ἄσημος . ἀλλά ὁ μέν ἄσημος χαιρέτωσαν · γραμματικός οὗτος μέλω , παρά ὅς οὐδείς διαφέρω ὁ Ὅμηρος ὁ σκινδαψός σκινδαψός ] · φιλόσοφος δέ , ὅς σημαίνω καί μόνος εἰμί φροντίς , πολύς διαφορά εἰσάγω ὁ σημαίνω ἢ μή σημαίνω · εἰμί γάρ μή σημαίνω , οὐδέ διαλέγω περί αὐτός · εἰμί γάρ εἰμί ὁ πρᾶγμα διδάσκω Χωρὶς φωνή , οὐ ἄν ποτός φωνή χράω . ἀλλά ἐπεί οὗτος ἀδύνατος ( Χωρὶς γάρ φωνή οὖον διδάσκω πρᾶγμα ) , ἐκ ἀνάγκη διαλέγω καί περί φωνή . ὁ δέ σημαντικός ὁ μέν καθόλου , ὁ δέ μερικός . ἀλλά καί ὁ μερικός μετά ὁ ἄσημος ἐκβάλλω · ποιητής γάρ οὗτος μέλω καί ῥήτωρ , ὁ μέν διά ὁ ἱστορία . ὁ δέ διά ὁ φεύγω καί ὁ διώκω . ὁ δέ καθόλου ὁ μέν οὐσιώδης εἰμί , ὁ δέ ἐπεισοδεώδεις . ἐκεῖνος δέ λέγω οὐσιώδης , ὅσος καί | πάρειμι σῴζω καί ἄπειμι φθείρω · οἷος ὁ λογικός ὁ ἄνθρωπος οὐσιωδῶς ὑπάρχω ( καί πάρειμι γάρ σῴζω αὐτός καί ἄπειμι φθείρω ) , ὁμοίως καί ὁ θερμότης ὁ πῦρ καί ὁ ψυχρότης ὁ χιών . ἐπεισοδιόω δέ λέγω ὅσος ἐναντίος μήτε πάρειμι σῴζω μήτε ἄπειμι φθείρω · ὁ γάρ λευκός ὁ ἄνθρωπος ἐπεισοδιωδῶς ὑπάρχω · οὔτε γάρ πάρειμι σῴζω αὐτός οὔτε ἄπειμι φθείρω . ὁ μέν οὖν οὐσιώδης ἢ ὕπαρξις δηλόω ἢ τρόπος ὕπαρξις · καί εἰμί μέν τρόπος ὕπαρξις , ποιέω ὁ διαφορά οἷος ὁ λογικός ( οὗτος γάρ τοιόσδε ποιέω ὁ ζῷον ) ; εἰμί δέ ὕπαρξις δηλόω , ἢ εὐθύς εἰς ὁ ἄτομος διαιρέω , Σωκράτης φημί καί Πλάτων καί Ἀλκιβιάδης , καί λέγω ὁ διαιρέω εἶδος , ἢ πρῶτος εἰς ὁ εἶδος διαιρέω , εἶτα διά ὁ εἶδος εἰς ὁ ἄτομος , καί λέγω γένος ὁ διαιρέω . ὁ δέ ἐπεισοδιώδης ἢ εἷς μόνος φύσις ὑπάρχω καί λέγω ἴδιος , ὡς ὁ γελαστικός ὁ ἄνθρωπος , ὁ χρεμετιστικός ὁ ἵππος , ὁ ὑλακτικός ὁ κύω , ἢ πολύς καί λέγω συμβεβηκός , ὡς ὁ λευκός οὖον μόνος ἄνθρωπος ὑπάρχω ἀλλά καί ἵππος καί βοῦς καί ἄψυχος . ἢ καί ἄλλως · πᾶς φωνή ἢ σημαντικός ἢ ἄσημος · καί εἰμί μέν σημαντικός , ἢ καθόλου ἢ μερικός . ὁ δέ καθόλου ὁ μέν οὐσιώδης , ὁ δέ ἐπεισοδιώδης . ὁ μέν οὖν οὐσιώδης ἢ κατά διαφέρω ὁ εἶδος καί ἢ ἐν ὁ τίς εἰμί κατηγορέω καί ποιέω ὁ γένος , ἢ ἐν ὁ ποῖος τίς εἰμί καί ποιέω ὁ διά - φορός , ἢ κατά διαφέρω ὁ ἀριθμός ἐν ὁ τίς εἰμί κατηγορέω καί ποιέω ὁ εἶδος . ὁ δέ ἐπεισοδιώδης ἢ ἀντιστρέφω καί ποιέω ὁ ἴδιος , ὡς ὁ γελαστικός ( πᾶς γάρ γελαστικός ἄνθρωπος καί πᾶς ἄνθρωπος γεκαστθξίβ)μ ἢ οὐ ἀντιστρέφω καί ποιέω ὁ συμβεβηκός , οἷος ὁ λευκός · οὐδέ γάρ ἀντιστρέφω ὁ λευκός πρός ὁ ἄνθρωπος · οὐδέ γάρ εἰμί τίς λευκός , ἐκεῖνος καί ἄνθρωπος , οὐδέ εἰμί τίς ἄνθρωπος , οὗτος λευκός · ὁ γάρ Αἰθίοψ ἄνθρωπος εἰμί καί οὖον λευκός . | Πρᾶξις ὁράω . μετά ὁ πρῶτος κεφάλαιος εἶπον καί ὁ δύο , φημί ὁ χρή . σιμός . χρησιμεύω τοίνυν ὁ πάρειμι βιβλίον εἰς ὁ ἐγώ αὐτός οὐσία , εἰς πᾶς φιλοσοφία , εἰς ὁ διαλεκτικός μέθοδος , εἰς ὁ Ἀριστοτέλης καί ὁ ἄλλος κατηγορία · οὗτος γάρ κατά ζῆλος ὁ οἰκεῖος διδάσκαλος ὁμώνυμος σύγγραμμα οὗτος καταλείπω . χρησιμεύω οὖν ἐγώ εἰς ὁ ἐγώ αὐτός οὐσία , ἐπεί κοινωνικός ζῷον ὁ ἄνθρωπος · ἀμελέω ἀλκή ἐν ὁ ἠρεμία ἀσχαλάω ὡς παρά φύσις ζῶ καί μή ἔχω ὅστις κοινωνέω . κοινωνέω δέ ἀλλήλων διά φωνή , ὅθεν καί φωνή λέγω ὡς εἰς φάος ἄγω ὁ ὁ νόος γέννημα , διό καί φώς μόνος ὁ ἄνθρωπος λέγω ὡς πολύς ὁ φωτιστικός ἔχω καί ἐξαγγελτικός · οὗτος γάρ καί ὁ γνωστικός ἑαυτοῦ πάθος ἐξαγγέλλω διά ὁ φωνή ὁ ἔναρθρος καί ὁ ζωτικός διά ὁ ἄναρθρος , οἷος βήξ σύριγμα στεναγμός , ὁ δέ ἄλογος διά ὁ ἄναρθρος μόνος ὁ ζωτικός ἐγώ ἐμφαίνω . εἰμί οὖν περί φωνή διαλέγω , πῶς οὖον χρησιμεύω ἐγώ εἰς ὁ ἐγώ αὐτός οὐσία ; ἀλλά καί εἰς πᾶς φιλοσοφία , εἰμί γε πᾶς φιλόσοφος φωνή ἐνταῦθα διδάσκω . ἀλλά καί εἰς ὁ διαλεκτικός μέθοδος · τέσσαρες γάρ οὗτος , διαιρετικός , ὁριστική , ἀποδεικτικός , ἀναλυτικός , ἐπεί καί τέσσαρες ὁ διαλεκτικός πρόβλημα , εἰμί εἰμί , τίς εἰμί , ὁποῖος τίς εἰμί καί διά τίς εἰμί . καί ὁ μέν εἰμί εἰμί ἀναλογέω ὁ διαιρετικός ( εἰμί γάρ γάρ πάντως ὑπό ὁ διαίρεσις πίπτω ) , ὁ δέ τίς εἰμί ὁ ὁριστικός * * * ( πᾶς γάρ ὁ ἀποδείκνυμι ὁ ὁποῖος τίς εἰμί · σπανίως γάρ ἀμφιβάλλω ὁ εἰμί εἰμί καί ὁρισμός ἀπόδειξις οὐ εἰμί ) , ὁ δέ διά τίς εἰμί ἀναλογέω ὁ ἀναλυτικός · ἑκάτερος γάρ αὐτός αἴτιος εὕρεσις εἰμί . καί τοσοῦτος εἰμί ὁ δύναμις ὁ ἀναλυτικός , ὡς ἰσχύω πᾶς ἀντιτάσσω · ὁ μέν ὁριστικός , ὅτι ἐκεῖνος ὁ πολύς εἷς ποιέω οὗτος ὁ εἷς πολύς ποιέω , ὁ δέ διαιρετικός , ὅτι ὁ διαιρετικός ὁ εἷς πολύς ποιέω καί οὗτος ὁ αὐτός ποιέω . ἀλλά καί ὁ ἀποδεικτικός · ὁ γάρ ἀποδεικτικός ἀπό αἴτιος καί πρῶτος ἄρχω οὗτος ἀπό ὁ αἰτιατός καί δύο ἄρχω · οὐδείς γάρ εἰμί ἀνάλυσις , εἰμί μή ἀπόδειξις ἀντιστρέφω , ὅθεν καί ἀνάλυσις ὡς ἀνάπαλιν λύσις εἰμί ὁ πρόκειμαι . Ἴδιον δέ ὁ μέν διαιρετικός ὁ εἷς πολύς ποιέω , οἷος ὁ ζῷον διαιρέω εἰς λογικός καί ἄλογος , θνητός καί ἀθάνατος . ὁ δέ ὁριστικός ἐναντίος ὁ πολύς εἷς ποιέω , οὗτος εἰμί λαμβάνω ὁ ζῷον , ὁ λογικός , ὁ θνητός καί ὁρίζω ὁ ἄνθρωπος . ἴδιος δέ ὁ ἀποδεικτικός ὁ δείκνυμι ἄλλος ἄλλος ὑπάρχω διά ἄλλος μέσος · οἷος ἐθέλω δείκνυμι · ὅτι ὁ ἔμψυχος ὑπάρχω ὁ ἄνθρωπος παραλαμβάνω μέσος ὁ ζῷον καί συλλογίζομαι | οὕτως · ἐάν ὁ ἔμψυχος ὑπάρχω ὁ ζῷον , ὁ δέ ζῷον ὁ ἄνθρωπος , πᾶς ἀνάγκη καί ὁ ἔμψυχος ὑπάρχω ὁ ἄνθρωπος . ἢ καί ἄλλως · ὁ ἄνθρωπος ζῷον ; ὁ ζῷον οὐσία , ὁ ἄνθρωπος ἄρα οὐσία . ἴδιος δέ ὁ ἀναλυτικός ὁ λαμβάνω σύνθετος τίς πρᾶγμα καί ἀναλύω εἰς ὁ ἁπλόος , ἐκ ὅς συντίθημι , ὥσπερ ἀναλύω ὁ λόγος εἰς λέγω , ὁ λέγω εἰς συλλαβή καί ὁ συλλαβή εἰς στοιχεῖον . πρῶτος τοίνυν εἰμί ὁ διαιρετικός , δύο ὁ ὁριστική , τρίτος ὁ ἀποδεικτικός καί τέταρτος ὁ ἀναλυτικός · δήω γάρ ὁ ὁστικός ὁ διαιρετικός · εἰμί μή γάρ προηγέομαι ὁ διαίρεσις , ὁ ὁρισμός οὖον γίγνομαι . πάλιν δέ εἰμί μή προκατασκευάζω ὁ ὁρισμός , οὖον δύναμαι χρήμων ἕπομαι αὐτός ὁ αποδεικνύω . ὁ δέ γε ἀναγυτικὴ σκοπός ἔχω , ὡς εἴρω , εἷς τίς συντίθημι πρᾶγμα λαμβάνω καί οὗτος ἀνάγω εἰς ὁ ἁπλόος , ἐκ οὖν συνίημι - τίθημι , οἶος λαμβάνω ὡς ὅλος τίς συντίθημι πρᾶμα ὁ Σωκράτης καί Ζεύς - αἰπύς αὐτός εἰς χείρ καί πούς καί ὁ λοιπάς μέρος ὁ σῶμα χόω - Ρούσα μέχρι αὐτός ὁ στοιχεῖον . οὗτος οὕτως ἔχω σομβάλλεται ἐγώ εἰς ὁ διαιρετικός , ἐπεί τρεῖς τις συγκροτέω ὁ διαίρεσις , ὁ διαιρέω , ὁ διαιρέω , ὁ διαλέγω - θέω · σκοταῖος ὁ διαιρέω διαίρεσις , ὁ ξύλον , ὁ διαιρέω ὁ πρίων , ὁ διαιρέω ὁ σανίς . οὕτως ἐνταῦθα διαιποω μιν ὁ γένος , διαιρέω δέ ὁ διά - φορός , ὁ διαιρέω εἶδος · γένος δέ καί διαφορά καί εἶδος ἐνταῦθα διδα - σκῶ , πῶς οὐ ἄν εἰμί χρήσιμος ; καί εἰς ὁ ὀριστικός δέ συμβάλλω ἐγώ ὁ πάρειμι βιβλίον , εἰμί γε ἐκ ὁ διαίρεσις ὁ ὁρισμός . ἀλλά καί εἰς ὁ ἀποδεικτικός , εἰμί γε ὅς ἀπόδειξις ἀρχαῖος ὁ ὁρισμός . Ἀλλᾶ καί εἰς ὁ ἀναλυτικός , εἰμί γε ὁ ἀναλυτικός αποδεικνύω εἰμί ἀντιστρέφω - οὕτως μέν εἰς ὁ τέσσαρες διαγεκτικαι μέθοδος · ἀλλά καί εἰς τείνω Ἀριστοτέλης καί ὁ ἄλλος κατηγορία · αὔτης γάρ , ὅστις ἄν εἰμί γένος , γενικός εἰμί · γένος δέ γενικός γιγνώσκω οὖον δυνατός αὐτός οὗτος τίς εἰμί γένος ἀγνοέω · γένος δέ ἐνταῦθα διδάσκω , πῶς οὐ ἄν εἰμί χρήσιμος ; ἀλλά ἐπεί ὁ γένος εἰς εἶδος διαιρέω διά μέσος ὁ διαφορά , διάφορος δέ καί εἶδος ἐντείνω διδάσκω , πῶς οὐ εἄν εἰμί χρήσιμος ὁ πάρειμι βιβνίον ; ἀλλά ἐπεί ὁ κατηγορία γένος γενικός εἰμί οὐ ὁρίζω , ἀγαπητός κἀν διά ὁ ἴδιος αὐτός υπουραπτω · ἴδιος δέ ἐνταῦθα διδάσκω , πῶς οὖον χρήσιμος ; ἀλλά ἐπεί δέκα εἰμί κατηγορία εἷς μόνος οὐσία , ὁ δέ λοιπός συμβεβηκός , πῶς οὖον ὁ πολύς μέρος εἰς ὁ συμβαίνω σῦς - τελέω ; διαγίγνομαι γάρ καί περί συμβεβηκός . οὗτος ἔχω ὁ πάρειμι θεωρία . Πρᾶξις ἵημι . μετά ὁ εἶπον ἐγώ ὁ δκοπως καί ὁ χρήσιμος , γίγνομαι καί ὁ χρήσιμος , ἔρχομαι καί ἐπί ὁ λοιπάς ὁ κεραλαίων καί εἶπον ὁ τρίτος κεφάλαιος , οὗτος εἰμί ὁ τάξις . δεῖ ὁ πάρειμι βιβλίον πρό ὁ κατηγορία ἀναλέγω , εἰμί γε ἐν - ταῶθα ὁ φωνή διδάσκω , ἐκεῖ δέ ὁ πραυματη , προηγέομαι δέ ἀεί ὁ γνῶσις ὁ φωνή ὁ γνῶσις ὁ πρᾶγμα . οὗτος μέν εἰσαγωγή , ἐπεί ὁ γνῶσις ὁ φωνή εἰσαγωγή εἰμί ὁ γνῶσις ὁ πρᾶγμα . χρή δέ ζητέω τίς χάρις ριλοσοφια γράρων εἰσαγωγή ἀπροσδιόριστος ἐπιγράφω , μή δηλόω τίς εἰμί εἰσαγωγή . καί λέγω οὗτος δύο ὁ - Τίας · εἷς μέν , ὅτι πρέπω ὁ ἐξέχω ὁ πρᾶγμα ὁ απροσδιακτωρ - στον · οὗτος γοῦν ὅς ποιητής ἀκούω ‘ομηρος ἔννοια ἔχω ὡς προέχω ὅς ἄλλος καί ὅς ῥήτωρ ἀκούω Δημοσθένης ἔννοια λαμβάνω . δύο δέ , ὅτι εἰσαγωγή εἰμί φιλοσοφία ὁ πάρειμι καί ἐπιστήμη κοινῶς εἰμί εἰσαγωγή . οὗτος μέν ὁ αἰτία ὁ ἐπιγραφή . ἐπί ὅς εἶπον ὁ γνήσιος . γνήσιος τοίνυν πολυειδῶς εἰμί Πορφύριος ὁ πάρειμι βιβλίον , ἐκ ὁ ενθυματη καί ἐκ ὁ πρός ἄλλος πραγματεία ὁμοιότης · οὖον γάρ μόνος ὁ πάρειμι πραγματεία αὐτός γράφω πρός Χρυσαόριος , ἀλλά καί ἄλλος , οἷος ὁ περι διάστασις Πλάτων καί Ἀριστοτέλης · παιδεύω γάρ ὁ Πορφύριος ἐν Ῥώμη ὁ Χρυσαόριος ὁ μαθηματικός ὁ πρῶτος φέρω ὁ ἐκεῖσε γερουσία ( Ἀπόγονος γάρ εἰμί Σύμμαχος ἐκεῖνος , εἰς ὅς εἴρω Σύμμαχος Συμμαχίδης , πολυσόμμαχε , σύμμαχος Ῥώμη ) , καί ἀποδημέω αὐτός Πορφύριος ἐν Σικελία διά ὁ ἐν ὁ Αἴτνη ὁ πυρός κρατήρ , διότι δεῖ ὁ φιλόσοφος φιλοθεάμων εἰμί ὁ ὁ φύσις ἔργον , σχολάζω ὁ Χρυσαόριος ἀπό ὁ | μάθημα ἐντυγχάνω ὁ Ἀριστοτέλης κατηγορία καί μή δύναμαι νοέω αὐτός ἐπιστέλλω ὁ Πορφύριος ἢ ὁ ταχύς ἐπανέρχομαι καί ἐξηγέομαι αὐτός ὁ αὐτός κατηγορία ἢ γράφω αὐτός ὑπόμνημα · καί αἱρέω ὁ Πορφύριος ὁ δύο καί γράφω αὐτός ὁ πάρειμι πραγματεία , οἷος ὑπόμνημα εἰμί κατηγορία . ἐπί ὅς εἶπον ὁ εἰς ὁ κεφάλαιος ὁ βιβλίον διαίρεσις . διαιρέω τοίνυν ὁ πάρειμι βιβλίον εἰς τρεῖς . καί ἐν μέν ὁ πρῶτος τμῆμα ὁ οὐσία ὁ πέντε φωνή ὑπογράφω , ἐν δέ ὁ δύο κοινῶς ὁ διαφορά αὐτός λέγω καί ὁ κοινωνία , καί ἐν ὁ τρίτος ἴδιος ἕκαστος συγκρίνω ὁ λοιπός , παραδίδωμι ὁ γένος καί ὁ διαφορά ὁ κοινωνία καί ὁ διαφορά , εἶτα ὁ γένος καί ὁ εἶδος καί ἐπί ὁ ἑξῆς ὁμοίως . μετά οὗτος ὁ τρόπος λέγω ὁ διαδασκαλίας . πᾶς τοίνυν χράομαι τρόπος , ὁριστικός μέν ὑπογράφω ὁ φωνή , διαιρετικός δέ διαιρέω αὐτός εἰς ὁ οἰκέω σημαίνω , ἀποδεικτικός ἡνίκα ἀποδείκνυμι ὁ διαφορά δύναμις εἰμί ἐν ὁ γένος καί οὐ ἐνέργεια , ἀναλυτικός δέ ὅτε ὁ διαφορά ὁ πέντε φωνή λέγω · ὁ γάρ διαφορά διάκρισις εἰμί καί οἷος ἀνάλυσις . ἀνάγω δέ ὑπό οὐδείς μέρος ὁ φιλοσοφία , ἀλλά ὑπό ὁ ὄργανον αὐτός , φημί ὁ λογικός , ὡς δείκνυμι σύν θεός ἐν ὁ ἀποδεικτικός .