dionysius-halicarnassensis-history.de-thucydide 10
αἰτιῶνται δὲ καὶ τὴν τάξιν αὐτοῦ τινες , ὡς οὔτε ἀρχὴν τῆς ἱστορίας εἰληφότος ἣν ἐχρῆν οὔτε τέλος ἐφηρμοκότος αὐτῇ τὸ πρέπον , οὐκ ἐλάχιστον μέρος εἶναι λέγοντες οἰκονομίας ἀγαθῆς ἀρχήν τε λαβεῖν , ἧς οὐκ ἂν εἴη τι πρότερον , καὶ τέλει περιλαβεῖν τὴν πραγματείαν , ᾧ δόξει μηδὲν ἐνδεῖν · ὧν οὐδετέρου πρόνοιαν αὐτὸν πεποιῆσθαι τὴν προσήκουσαν . τὴν δὲ ἀφορμὴν αὐτὸς αὐτοῖς τῆς κατηγορίας ταύτης ὁ συγγραφεὺς παρέσχηται · προειπὼν γάρ , ὡς μέγιστος ἐγένετο τῶν πρὸ αὐτοῦ πολέμων ὁ Πελοποννησιακὸς χρόνου τε μήκει καὶ παθημάτων πολλῶν συντυχίαις , τελευτῶν τοῦ προοιμίου τὰς αἰτίας βούλεται πρῶτον εἰπεῖν , ἀφʼ ὧν τὴν ἀρχὴν ἔλαβε . διττὰς δὲ ταύτας ὑποθέμενος , τήν τε ἀληθῆ μέν , οὐκ εἰς ἅπαντας δὲ λεγομένην , τὴν αὔξησιν τῆς Ἀθηναίων πόλεως , καὶ τὴν οὐκ ἀληθῆ μέν , ὑπὸ δὲ Λακεδαιμονίων πλαττομένην , τὴν Ἀθήνηθεν ἀποσταλεῖσαν Κερκυραίοις κατὰ Κορινθίων συμμαχίαν , οὐκ ἀπὸ τῆς ἀληθοῦς καὶ αὐτῷ δοκούσης τὴν ἀρχὴν πεποίηται τῆς διηγήσεως , ἀλλʼ ἀπὸ τῆς ἑτέρας , κατὰ λέξιν οὕτως γράφων · ἤρξαντο δὲ Ἀθηναῖοι αὐτοῦ καὶ Πελοποννήσιοι , λύσαντες τὰς τριακοντούτεις σπονδάς , αἳ αὐτοῖς ἐγένοντο μετὰ Εὐβοίας ἅλωσιν . διότι δὲ ἔλυσαν , τὰς αἰτίας προέγραψα πρῶτον καὶ τὰς διαφορὰς τοῦ μή τινας ζητῆσαί ποτε , ἐξ ὅτου τοσοῦτος πόλεμος τοῖς Ἕλλησι κατέστη . τὴν μὲν γὰρ ἀληθεστάτην πρόφασιν , ἀφανεστάτην δὲ λόγῳ , τοὺς Ἀθηναίους ἡγοῦμαι μεγάλους γιγνομένους καὶ φόβον παρέχοντας τοῖς Λακεδαιμονίοις ἀναγκάσαι ἐς τὸ πολεμεῖν . αἱ δὲ ἐς τὸ φανερὸν λεγόμεναι αἰτίαι αἵδε ἦσαν . Ἐπίδαμνός ἐστι πόλις εἰς δεξιὰ ἐσπλέοντι τὸν Ἰόνιον κόλπον . προσοικοῦσιν δʼ αὐτὴν Ταυλάντιοι βάρβαροι , Ἰλλυρικὸν ἔθνος . καὶ μετὰ τοῦτο διεξέρχεται τὰ περὶ Ἐπίδαμνον καὶ τὰ περὶ Κέρκυραν καὶ τὰ περὶ Ποτίδαιαν καὶ τὴν Πελοποννησίων σύνοδον εἰς Σπάρτην καὶ τοὺς ῥηθέντας ἐκεῖ κατὰ τῆς Ἀθηναίων πόλεως λόγους . ταῦτα δὲ μέχρι δισχιλίων ἐκμηκύνας στίχων , τότε περὶ τῆς ἑτέρας αἰτίας τὸν λόγον ἀποδίδωσι τῆς ἀληθοῦς τε καὶ αὐτῷ δοκούσης , ἐνθένδε ἀρξάμενος · ἐψηφίσαντο δὲ οἱ Λακεδαιμόνιοι τὰς σπονδὰς λελύσθαι καὶ πολεμεῖν Ἀθηναίοις οὐ τοσοῦτον τῶν συμμάχων πεισθέντες τοῖς λόγοις , ὅσον φοβούμενοι τοὺς Ἀθηναίους , μὴ ἐπὶ μεῖζον δυνηθῶσιν , ὁρῶντες αὐτοῖς τὰ πολλὰ τῆς Ἑλλάδος ὑποχείρια ἤδη ὄντα . οἱ γὰρ Ἀθηναῖοι τρόπῳ τοιούτῳ ἦλθον ἐπὶ τὰ πράγματα , ἐν οἷς ἠυξήθησαν . οἷς ἐπιτίθησι τὰ ἔργα τῆς πόλεως , ὅσα μετὰ τὸν Περσικὸν πόλεμον ἕως τοῦ Πελοποννησιακοῦ διεπράξαντο , κεφαλαιωδῶς καὶ ἐπιτροχάδην ἐν ἐλάττοσιν ἢ πεντακοσίοις στίχοις . ἀναμνησθεὶς δʼ ὅτι πρότερα τῶν Κερκυραϊκῶν ἦν καὶ οὐκ ἀπʼ ἐκείνων ἔλαβε τὴν ἀρχὴν ὁ πόλεμος ἀλλʼ ἀπὸ τούτων , ταῦτα πάλιν κατὰ λέξιν γράφει · μετὰ ταῦτα δὲ ἤδη γίγνεται οὐ πολλοῖς ἔτεσιν ὕστερον τὰ προειρημένα , τά τε Κερκυραϊκὰ καὶ τὰ Ποτιδαιατικὰ καὶ ὅσα πρόφασις τοῦδε τοῦ πολέμου κατέστη . ταῦτα δὲ πάντα ὅσα ἔπραξαν οἱ Ἕλληνες πρός τε ἀλλήλους καὶ πρὸς τὸν βάρβαρον , ἐγένοντο ἐν ἔτεσι πεντήκοντα μάλιστα μεταξὺ τῆς τε Ξέρξου ἀναχωρήσεως καὶ τῆς ἀρχῆς τοῦδε τοῦ πολέμου · ἐν οἷς οἱ Ἀθηναῖοι τήν τε ἀρχὴν ἐγκρατεστέραν κατεστήσαντο καὶ αὐτοὶ ἐπὶ μέγα ἐχώρησαν δυνάμεως , οἱ δὲ Λακεδαιμόνιοι αἰσθόμενοι οὔτε ἐκώλυον , εἰ μὴ ἐπὶ βραχύ , ἡσύχαζόν τε τὸ πλέον τοῦ χρόνου , ὄντες μὲν καὶ πρὸ τοῦ μὴ ταχεῖς ἐς τοὺς πολέμους , ἢν μὴ ἀναγκάζωνται , τότε δέ τι καὶ πολέμοις οἰκείοις ἐξειργόμενοι · πλὴν ἡ δύναμις τῶν Ἀθηναίων σαφῶς ᾔρετο καὶ τῆς συμμαχίας αὐτῶν ἥπτετο · τότε δὲ οὐκέτι ἐποιοῦντο ἀνασχετόν , ἀλλʼ ἐπιχειρητέα ἐδόκει εἶναι πάσῃ προθυμίᾳ , καὶ καθαιρετέα ἡ ἰσχύς , ἢν δύνωνται , ἀραμένοις τόνδε τὸν πόλεμον .
Lemmas: αἰτιάομαι δέ καί ὁ τάξις αὐτός τις , ὡς οὔτε ἀρχή ὁ ἱστορία λαμβάνω ὅς χρή οὔτε τέλος ἐφαρμόζω αὐτός ὁ πρέπω , οὐ ἐλαχύς μέρος εἰμί λέγω οἰκονομία ἀγαθός ἀρχή τε λαμβάνω , ὅς οὐ ἄν εἰμί τις πρότερος , καί τέλος περιλαμβάνω ὁ πραγματεία , ὅς δοκέω μηδείς ἐνδέω · ὅς οὐδέτερος πρόνοια αὐτός ποιέω ὁ προσήκω . ὁ δέ ἀφορμή αὐτός αὐτός ὁ κατηγορία οὗτος ὁ συγγραφεύς παρέχω · προλέγω γάρ , ὡς μέγας γίγνομαι ὁ πρό αὐτός πόλεμος ὁ Πελοποννησιακός χρόνος τε μῆκος καί πάθημα πολύς συντυχία , τελευτάω ὁ προοίμιον ὁ αἰτία βούλομαι πρῶτος λέγω , ἀπό ὅς ὁ ἀρχή λαμβάνω . δισσός δέ οὗτος ὑποτίθημι , ὁ τε ἀληθής μέν , οὐ εἰς ἅπας δέ λέγω , ὁ αὔξησις ὁ Ἀθηναῖος πόλις , καί ὁ οὐ ἀληθής μέν , ὑπό δέ Λακεδαιμόνιος πλήσσω , ὁ Ἀθῆναι ἀποστέλλω Κερκυραῖος κατά Κορίνθιος συμμαχία , οὐ ἀπό ὁ ἀληθής καί αὐτός δοκέω ὁ ἀρχή ποιέω ὁ διήγησις , ἀλλά ἀπό ὁ ἕτερος , κατά λέξις οὕτως γράφω · ἄρχω δέ Ἀθηναῖος αὐτός καί Πελοποννήσιος , λύω ὁ τριακονταέτης σπονδή , ὅς αὐτός γίγνομαι μετά Εὔβοια ἅλωσις . διότι δέ λύω , ὁ αἰτία προγράφω πρῶτος καί ὁ διαφορά ὁ μή τις ζητέω ποτέ , ἐκ ὅστις τοσοῦτος πόλεμος ὁ Ἕλλην καθίστημι . ὁ μέν γάρ ἀληθής πρόφασις , ἀφανής δέ λόγος , ὁ Ἀθηναῖος ἡγέομαι μέγας γίγνομαι καί φόβος παρέχω ὁ Λακεδαιμόνιος ἀναγκάζω εἰς ὁ πολεμέω . ὁ δέ εἰς ὁ φανερός λέγω αἰτία ὅδε εἰμί . Ἐπίδαμνος εἰμί πόλις εἰς δεξιός εἰσπλέω ὁ Ἰόνιος κόλπος . προσοικέω δέ αὐτός Ταυλάντιος βάρβαρος , Ἰλλυρικός ἔθνος . καί μετά οὗτος διεξέρχομαι ὁ περί Ἐπίδαμνος καί ὁ περί Κέρκυρα καί ὁ περί Ποτιδαία καί ὁ Πελοποννήσιος σύνοδος εἰς Σπάρτη καί ὁ λέγω ἐκεῖ κατά ὁ Ἀθηναῖος πόλις λόγος . οὗτος δέ μέχρι δισχίλιοι ἐκμηκύνω στίχος , τότε περί ὁ ἕτερος αἰτία ὁ λόγος ἀποδίδωμι ὁ ἀληθής τε καί αὐτός δοκέω , ἐνθένδε ἄρχω · ψηφίζω δέ ὁ Λακεδαιμόνιος ὁ σπονδή λύω καί πολεμέω Ἀθηναῖος οὐ τοσοῦτος ὁ σύμμαχος πείθω ὁ λόγος , ὅσος φοβέω ὁ Ἀθηναῖος , μή ἐπί μέγας δύναμαι , ὁράω αὐτός ὁ πολύς ὁ Ἑλλάς ὑποχείριος ἤδη εἰμί . ὁ γάρ Ἀθηναῖος τρόπος τοιοῦτος ἔρχομαι ἐπί ὁ πρᾶγμα , ἐν ὅς ἀυξέω . ὅς ἐπιτίθημι ὁ ἔργον ὁ πόλις , ὅσος μετά ὁ Περσικός πόλεμος ἕως ὁ Πελοποννησιακός διαπράσσω , κεφαλαιώδης καί ἐπιτροχάδην ἐν ἐλαχύς ἤ πεντακόσιοι στίχος . ἀναμιμνῄσκω δέ ὅτι πρότερος ὁ Κερυκυραῖος εἰμί καί οὐ ἀπό ἐκεῖνος λαμβάνω ὁ ἀρχή ὁ πόλεμος ἀλλά ἀπό οὗτος , οὗτος πάλιν κατά λέξις γράφω · μετά οὗτος δέ ἤδη γίγνομαι οὐ πολύς ἔτος ὕστερον ὁ προλέγω , ὁ τε Κερκυραῖος καί ὁ Ποτιδαιατικός καί ὅσος πρόφασις ὅδε ὁ πόλεμος καθίστημι . οὗτος δέ πᾶς ὅσος πράσσω ὁ Ἕλλην πρός τε ἀλλήλων καί πρός ὁ βάρβαρος , γίγνομαι ἐν ἔτος πεντήκοντα μάλα μεταξύ ὁ τε Ξέρξης ἀναχώρησις καί ὁ ἀρχή ὅδε ὁ πόλεμος · ἐν ὅς ὁ Ἀθηναῖος ὁ τε ἀρχή ἐγκρατής καθίστημι καί αὐτός ἐπί μέγας χωρέω δύναμις , ὁ δέ Λακεδαιμόνιος αἰσθάνομαι οὔτε κωλύω , εἰ μή ἐπί βραχύς , ἡσυχάζω τε ὁ πολύς ὁ χρόνος , εἰμί μέν καί πρό ὁ μή ταχύς εἰς ὁ πόλεμος , ἐάν μή ἀναγκάζω , τότε δέ τις καί πόλεμος οἰκεῖος ἐξέργω · πλήν ὁ δύναμις ὁ Ἀθηναῖος σαφής ἀείρω καί ὁ συμμαχία αὐτός ἅπτω · τότε δέ οὐκέτι ποιέω ἀνασχετός , ἀλλά ἐπιχειρέω δοκέω εἰμί πᾶς προθυμία , καί καθαιρέω ὁ ἰσχύς , ἐάν δύναμαι , ἀείρω ὅδε ὁ πόλεμος .