dionysius-halicarnassensis-history.de-thucydide 9
ἃ δʼ ἐλλιπέστερον κατεσκεύασε καὶ ἐφʼ οἷς ἐγκαλοῦσιν αὐτῷ τινες , περὶ τὸ τεχνικώτερον μέρος ἐστὶ τοῦ πραγματικοῦ , τὸ λεγόμενον μὲν οἰκονομικόν , ἐν ἁπάσαις δὲ γραφαῖς ἐπιζητούμενον , ἐάν τε φιλοσόφους προέληταί τις ὑποθέσεις ἐάν τε ῥητορικάς . ταῦτα δὲ ἐστὶ τὰ περὶ τὴν διαίρεσιν καὶ τὰ περὶ τὴν τάξιν καὶ τὰ περὶ τὰς ἐξεργασίας . ἄρξομαι δʼ ἀπὸ τῆς διαιρέσεως , προειπὼν ὅτι τῶν πρὸ αὐτοῦ γενομένων συγγραφέων ἢ κατὰ τόπους μεριζόντων τὰς ἀναγραφὰς ἢ κατὰ χρόνους εὐπαρακολουθήτους ἐκεῖνος οὐδετέραν τούτων τῶν διαιρέσεων ἐδοκίμασεν . οὔτε γὰρ τοῖς τόποις , ἐν οἷς αἱ πράξεις ἐπετελέσθησαν , ἀκολουθῶν ἐμέρισε τὰς διηγήσεις , ὡς Ἡρόδοτός τε καὶ Ἑλλάνικος καὶ ἄλλοι τινὲς τῶν πρὸ αὐτοῦ συγγραφέων ἐποίησαν · οὔτε τοῖς χρόνοις , ὡς οἱ τὴν τοπικὴν ἐκδόντες ἱστορίαν προείλοντο , ἤτοι ταῖς διαδοχαῖς τῶν βασιλέων μερίζοντες τὰς ἀναγραφὰς ἢ ταῖς τῶν ἱερέων ἢ ταῖς περιόδοις τῶν ὀλυμπιάδων ἢ τοῖς ἀποδεικνυμένοις ἄρχουσιν ἐπὶ τὰς ἐνιαυσίους ἀρχάς . καινὴν δέ τινα καὶ ἀτριβῆ τοῖς ἄλλοις πορευθῆναι βουληθεὶς ὁδὸν θερείαις καὶ χειμερίοις ὥραις ἀκολουθῶν ἐμέρισε τὴν ἱστορίαν . ἐκ δὲ τούτου συμβέβηκεν αὐτῷ τοὐναντίον ἢ προσεδόκησεν . οὐ γὰρ σαφεστέρα γέγονεν ἡ διαίρεσις τῶν χρόνων ἀλλὰ δυσπαρακολουθητοτέρα . ἐφʼ ᾧ θαυμάζειν ἄξιον , πῶς αὐτὸν ἔλαθεν , ὅτι πολλῶν ἅμα πραγμάτων κατὰ πολλοὺς τόπους γινομένων εἰς μικρὰς κατακερματιζομένη τομὰς ἡ διήγησις οὐκ ἀπολήψεται τὸ τηλαυγὲς φῶς ἐκεῖνο καὶ καθαρόν , ὡς ἐξ αὐτῶν γίνεται τῶν πραγμάτων φανερόν . ἐν γοῦν τῇ τρίτῃ βύβλῳ ( ταύτῃ γὰρ ἀρκεσθήσομαι μόνῃ ) τὰ περὶ Μυτιληναίους ἀρξάμενος γράφειν , πρὶν ὅλην ἐκπληρῶσαι τὴν διήγησιν , ἐπὶ τὰ Λακεδαιμονίων ἄπεισιν ἔργα · καὶ οὐδὲ ταῦτα συγκορυφώσας τῆς Πλαταιέων μέμνηται πολιορκίας · ἀφεὶς δὲ καὶ ταύτην ἀτελῆ τοῦ Μυτιληναϊκοῦ μέμνηται πολέμου · εἶτʼ ἐκεῖθεν ἄγει τὴν διήγησιν ἐπὶ τὰ περὶ Κέρκυραν , ὡς ἐστασίασαν οἳ μὲν Λακεδαιμονίους , οἳ δʼ Ἀθηναίους ἐπαγόμενοι · ἀφεὶς δὲ καὶ ταῦτα ἡμιτελῆ περὶ τῆς εἰς Σικελίαν στρατείας τῆς προτέρας Ἀθηναίων ὀλίγα λέγει . εἶτα Ἀθηναίων ἔκπλουν ἐπὶ Πελοπόννησον ἀρξάμενος λέγειν καὶ Λακεδαιμονίων τὴν ἐπὶ Δωριεῖς στρατείαν τὰ περὶ Λευκάδα πραχθέντα ὑπὸ Δημοσθένους τοῦ στρατηγοῦ καὶ τὸν πρὸς Αἰτωλοὺς πόλεμον ἐπιπορεύεται · ἐκεῖθεν δὲ ἄπεισιν ἐπὶ Ναύπακτον . ἀτελεῖς δὲ καὶ τοὺς ἠπειρωτικοὺς πολέμους καταλιπὼν Σικελίας ἅπτεται πάλιν , καὶ μετὰ τοῦτο Δῆλον καθαίρει καὶ τὸ Ἀμφιλοχικὸν Ἄργος πολεμούμενον ὑπὸ Ἀμπρακιωτῶν καταλείπει . καὶ τί δεῖ πλείω λέγειν ; ὅλη γὰρ ἡ βύβλος οὕτω συγκέκοπται καὶ τὸ διηνεκὲς τῆς ἀπαγγελίας ἀπολώλεκε . πλανώμεθα δή , καθάπερ εἰκός , καὶ δυσκόλως τοῖς δηλουμένοις παρακολουθοῦμεν , ταραττομένης ἐν τῷ διασπᾶσθαι τὰ πράγματα τῆς διανοίας καὶ τὰς ἡμιτελεῖς τῶν ἀκουσθέντων μνήμας οὐ ῥᾳδίως οὐδʼ ἀκριβῶς ἀναφερούσης . χρὴ δὲ τὴν ἱστορικὴν πραγματείαν εἰρομένην εἶναι καὶ ἀπερίσπαστον , ἄλλως τε ἐπειδὰν περὶ πολλῶν γίνηται πραγμάτων καὶ δυσκαταμαθήτων . ὅτι δὲ οὐκ ὀρθὸς ὁ κανὼν οὗτος οὐδʼ οἰκεῖος ἱστορίᾳ , δῆλον . οὐδεὶς γὰρ τῶν μεταγενεστέρων συγ - γραφέων θερείαις καὶ χειμῶσι διεῖλε τὴν ἱστορίαν . ἀλλὰ πάντες τὰς τετριμμένας ὁδοὺς καὶ δυναμένας ἄγειν ἐπὶ τὴν σαφήνειαν μετῆλθον .
Lemmas: ὅς δέ ἐλλιπής κατασκευάζω καί ἐπί ὅς ἐγκαλέω αὐτός τις , περί ὁ τεχνικός μέρος εἰμί ὁ πραγματικός , ὁ λέγω μέν οἰκονομικός , ἐν ἅπας δέ γραφή ἐπιζητέω , ἐάν τε φιλόσοφος προαιρέω τις ὑπόθεσις ἐάν τε ῥητορικός . οὗτος δέ εἰμί ὁ περί ὁ διαίρεσις καί ὁ περί ὁ τάξις καί ὁ περί ὁ ἐξεργασία . ἄρχω δέ ἀπό ὁ διαίρεσις , προλέγω ὅτι ὁ πρό αὐτός γίγνομαι συγγραφεύς ἤ κατά τόπος μερίζω ὁ ἀναγραφή ἤ κατά χρόνος εὐπαρακολούθητος ἐκεῖνος οὐδέτερος οὗτος ὁ διαίρεσις δοκιμάζω . οὔτε γάρ ὁ τόπος , ἐν ὅς ὁ πρᾶξις ἐπιτελέω , ἀκολουθέω μερίζω ὁ διήγησις , ὡς Ἡρόδοτος τε καί Ἑλλάνικος καί ἄλλος τις ὁ πρό αὐτός συγγραφεύς ποιέω · οὔτε ὁ χρόνος , ὡς ὁ ὁ τοπικός ἐκδίδωμι ἱστορία προαιρέω , ἤτοι ὁ διαδοχή ὁ βασιλεύς μερίζω ὁ ἀναγραφή ἤ ὁ ὁ ἱερεύς ἤ ὁ περίοδος ὁ ὀλυμπιάδος ἤ ὁ ἀποδείκνυμι ἄρχω ἐπί ὁ ἐνιαύσιος ἀρχή . καινός δέ τις καί ἀτριβής ὁ ἄλλος πορεύω βούλομαι ὁδός θέρειος καί χειμέριος ὥρα ἀκολουθέω μερίζω ὁ ἱστορία . ἐκ δέ οὗτος συμβαίνω αὐτός ἐναντίος ἤ προσδοκέω . οὐ γάρ σαφής γίγνομαι ὁ διαίρεσις ὁ χρόνος ἀλλά δυσπαρακολούθητος . ἐπί ὅς θαυμάζω ἄξιος , πῶς αὐτός λανθάνω , ὅτι πολύς ἅμα πρᾶγμα κατά πολύς τόπος γίγνομαι εἰς μικρός κατακερματίζω τομή ὁ διήγησις οὐ ἀπολαμβάνω ὁ τηλαυγής φάος ἐκεῖνος καί καθαρός , ὡς ἐκ αὐτός γίγνομαι ὁ πρᾶγμα φανερός . ἐν γοῦν ὁ τρίτος βύβλος ( οὗτος γάρ ἀρκέω μόνος ) ὁ περί Μυτιληναῖος ἄρχω γράφω , πρίν ὅλος ἐκπληρόω ὁ διήγησις , ἐπί ὁ Λακεδαιμόνιος ἄπειμι ἔργον · καί οὐδέ οὗτος συγκορυφόω ὁ Πλαταιεύς μιμνῄσκω πολιορκία · ἀφίημι δέ καί οὗτος ἀτελής ὁ Μυτιληναικός μιμνῄσκω πόλεμος · εἶτα ἐκεῖθεν ἄγω ὁ διήγησις ἐπί ὁ περί Κέρκυρα , ὡς στασιάζω ὁ μέν Λακεδαιμόνιος , ὁ δέ Ἀθηναῖος ἐπάγω · ἀφίημι δέ καί οὗτος ἡμιτελής περί ὁ εἰς Σικελία στρατεία ὁ πρότερος Ἀθηναῖος ὀλίγος λέγω . εἶτα Ἀθηναῖος ἔκπλοος ἐπί Πελοπόννησος ἄρχω λέγω καί Λακεδαιμόνιος ὁ ἐπί Δωριεύς στρατεία ὁ περί Λευκάς πράσσω ὑπό Δημοσθένης ὁ στρατηγός καί ὁ πρός Αἰτωλός πόλεμος ἐπιπορεύομαι · ἐκεῖθεν δέ ἄπειμι ἐπί Ναύπακτος . ἀτελής δέ καί ὁ ἠπειρωτικός πόλεμος καταλείπω Σικελία ἅπτω πάλιν , καί μετά οὗτος Δῆλος καθαίρω καί ὁ Ἀμφιλοχικός Ἄργος πολεμέω ὑπό Ἀμπρακιώτης καταλείπω . καί τίς δέω πολύς λέγω ; ὅλος γάρ ὁ βύβλος οὕτως συγκόπτω καί ὁ διηνεκής ὁ ἀπαγγελία ἀπόλλυμι . πλανάω δή , καθά ἔοικα , καί δύσκολος ὁ δηλέομαι παρακολουθέω , ταράσσω ἐν ὁ διασπάω ὁ πρᾶγμα ὁ διάνοια καί ὁ ἡμιτελής ὁ ἀκούω μνήμη οὐ ῥᾴδιος οὐδέ ἀκριβής ἀναφέρω . χρή δέ ὁ ἱστορικός πραγματεία ἔρομαι εἰμί καί ἀπερίσπαστος , ἄλλος τε ἐπειδάν περί πολύς γίγνομαι πρᾶγμα καί δυσκαταμάθητος . ὅτι δέ οὐ ὀρθός ὁ κανών οὗτος οὐδέ οἰκεῖος ἱστορία , δῆλος . οὐδείς γάρ ὁ μεταγενής συγ - γραφεύς θέρειος καί χειμών διαιρέω ὁ ἱστορία . ἀλλά πᾶς ὁ τρίβω ὁδός καί δύναμαι ἄγω ἐπί ὁ σαφήνεια μετέρχομαι .