dionysius-halicarnassensis-history.de-thucydide 54
θήσω δʼ ἐξ ἀμφοτέρων παραδείγματα , πολλῶν ὄντων ὀλίγα καὶ τοῖς ἀνεγνωκόσι τὸν ἄνδρα ἀρκοῦντα . ἔστι δή τις αὐτῷ δημηγορία τὴν μὲν ὑπόθεσιν ἔχουσα περὶ τοῦ πρὸς βασιλέα πολέμου , παρακαλοῦσα δὲ τοὺς Ἀθηναίους μὴ προχείρως αὐτὸν ἄρασθαι , ὡς οὔτε τῆς οἰκείας αὐτῶν δυνάμεως ἀξιομάχου πρὸς τὴν τοῦ βασιλέως ὑπαρχούσης οὔτε τῆς συμμαχικῆς πιστῶς καὶ βεβαίως τῶν κινδύνων ἀντιληψομένης · παρακαλεῖ τε αὐτοὺς παρασκευασαμένους τὴν ἑαυτῶν δύναμιν φανεροὺς εἶναι τοῖς Ἕλλησιν , ὅτι τὸν ὑπὲρ τῆς ἁπάντων ἐλευθερίας κίνδυνον ὑπομενοῦσιν , ἐάν τις ἐπʼ αὐτοὺς ἴῃ · πρὸ δὲ τοῦ παρασκευάσασθαι πρέσβεις οὐκ ἐᾷ πρὸς τοὺς Ἕλληνας ἀποστέλλειν τοὺς καλέσοντας αὐτοὺς ἐπὶ τὸν πόλεμον , ὡς οὐχ ὑπακουσομένους . τοῦτο λαβὼν τὸ νόημα κατεσκεύακέν τε καὶ ἐσχημάτικεν οὕτως · τότε δέ , ἐὰν ἄρα ἃ νῦν οἰόμεθα ἡμεῖς πράττητε , οὐδεὶς δήπου τῶν πάντων Ἑλλήνων τηλικοῦτον ἐφʼ ἑαυτῷ φρονεῖ , ὅστις ὁρῶν χιλίους ἱππέας , ὁπλίτας δὲ ὅσους ἂν ἐθέλῃ τις , ναῦς δὲ τριακοσίας οὐχ ἥξει καὶ δεήσεται , μετὰ τούτων ἀσφαλέστατʼ ἂν ἡγούμενος σωθῆναι · οὐκοῦν ἐκ μὲν τοῦ καλεῖν ἤδη τὸ δεῖσθαι κἂν μὴ τύχητε ἐφαμαρτεῖν , ἐκ δὲ τοῦ μετὰ τοῦ παρασκευάσασθαι τὰ ὑμέτερα αὐτῶν ἐπισχεῖν δεομένους σῴζειν καὶ εὖ εἰδέναι πάντας ἥξοντας ἔστι . ταῦτα ἐξήλλακται μὲν ἐκ τῆς πολιτικῆς καὶ συνήθους τοῖς πολλοῖς ἀπαγγελίας , καὶ κρείττονά ἐστιν ἢ κατὰ τὸν ἰδιώτην · οὐ μὴν ἐσκότισταί γε οὐδὲ ἀσαφῆ γέγονεν ὥστε ἐξηγήσεως δεῖσθαι . ἀρξάμενός τε ὑπὲρ τῆς παρασκευῆς λέγειν ταῦτα ἐπιτίθησιν · ἔστι δὲ πρῶτον τῆς παρασκευῆς , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , καὶ μέγιστον , οὕτω διακεῖσθαι τὰς γνώμας ὑμᾶς , ὡς ἕκαστον ἑκόντα προθύμως ὅ τι ἂν δέῃ ποιήσοντα . ὁρᾶτε γάρ , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , ὅτι ὅσα μὲν πώποτε ἐβουλήθητε καὶ μετὰ ταῦτα τὸ πράττειν αὐτὸς ἕκαστος ἑαυτῷ προσήκειν ἡγήσατο , οὐδὲν πώποτε ὑμᾶς ἐξέφυγεν · ὅσα δʼ ἐβουλήθητε μέν , μετὰ ταῦτα δὲ ἀπεβλέψατε εἰς ἀλλήλους , ὡς αὐτὸς μὲν οὐ ποιήσων , τὸν δὲ πλησίον τὰ δέοντα πράξοντα , οὐδὲν πώποτε ὑμῖν ἐγένετο . καὶ γὰρ ἐνταῦθα πέπλεκται μὲν ἡ διάνοια πολυπλόκως , λέλεκται δʼ ἐκ τῆς κοινότητος εἰς τὴν ἀσυνήθη φράσιν ἐκβεβηκότα , φυλάττεται δὲ τὸ περιττὸν αὐτῶν ἐν τῷ σαφεῖ . ἐν δὲ τῇ μεγίστῃ τῶν κατὰ Φιλίππου δημηγοριῶν καὶ τὴν ἀρχὴν εὐθὺς οὕτως κατεσκεύακεν · πολλῶν , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , λόγων γιγνομένων ὀλίγου δεῖν καθʼ ἑκάστην ἐκκλησίαν , περὶ ὧν Φίλιππος ἀφʼ οὗ τὴν εἰρήνην ἐποιήσατο οὐ μόνον ὑμᾶς , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἄλλους ἀδικεῖ · καὶ πάντων οἷδʼ ὅτι φησάντων γʼ ἄν , εἰ μὴ καὶ ποιοῦσι τοῦτο , καὶ λέγειν καὶ πράττειν , ὅπως ἐκεῖνος παύσεται τῆς ὕβρεως καὶ δίκην δώσει , εἰς τοῦτο ὑπηγμένα πάντα τὰ πράγματα καὶ προεἱμένα ὁρῶ , ὥστε δέδοικα μὴ βλάσφημον μὲν εἰπεῖν , ἀληθὲς δέ · εἰ καὶ λέγειν ἅπαντες ἐβούλονθʼ οἱ παριόντες καὶ χειροτονεῖν ὑμεῖς ἐξ ὧν ὡς φαυλότατα ἔμελλε τὰ πράγματα ἕξειν , οὐκ ἂν ἡγοῦμαι δύνασθαι χεῖρον ἢ νῦν διατεθῆναι . ὅμοια δὲ τούτοις ἐστὶ κἀκεῖνα · εἶτʼ οἴεσθε , εἰ μὲν αὐτὸν μηδὲν ἐποίησαν κακόν , μὴ παθεῖν δὲ φυλάξαιντο ἴσως , τούτους μὲν ἐξαπατᾶν αἱρεῖσθαι μᾶλλον ἢ προλέγοντα βιάζεσθαι , ὑμῖν δʼ ἐκ προρρήσεως πολεμήσειν , καὶ ταῦθʼ ἕως ἂν ἑκόντες ἐξαπατᾶσθε ; ἐν δὲ τῷ κρατίστῳ τῶν δικανικῶν , τῷ περὶ τοῦ στεφάνου γραφέντι λόγῳ τῆς Φιλίππου δεινότητος , ᾗ κατεστρατηγήκει τὰς πόλεις , μνησθεὶς οὕτω τὴν διάνοιαν ἐσχημάτικεν · καὶ οὐκέτι προστίθημι , ὅτι τῆς μὲν ὠμότητος , ἣν ἐν οἷς καθάπαξ τινῶν κατέστη κύριος ὁ Φίλιππος ἔστιν ἰδεῖν , ἑτέροις πειραθῆναι συνέβη , τῆς δὲ φιλανθρωπίας , ἣν τὰ λοιπὰ τῶν πραγμάτων ἐκεῖνος περιβαλλόμενος πρὸς ὑμᾶς ἐπλάττετο , ὑμεῖς καλῶς ποιοῦντες τοὺς καρποὺς ἐκομίσασθε . καὶ ἐν οἷς τοὺς προδιδόντας τῷ Φιλίππῳ τὰ πράγματα πάντων αἰτίους ἀποφαίνει τῶν συμβεβηκότων τοῖς Ἕλλησι κακῶν , κατὰ λέξιν οὕτως γράφει · καίτοι νὴ τὸν Ἡρακλέα καὶ πάντας θεούς , εἴ γʼ ἐπʼ ἀληθείας δέοι σκοπεῖσθαι ἢ τὸ καταψεύδεσθαι καὶ διʼ ἔχθραν τι λέγειν ἀνελόντας ἐκ μέσου , τίνες ὡς ἀληθῶς ἦσαν οἷς ἂν εἰκότως καὶ δικαίως τὴν τῶν γεγενημένων αἰτίαν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ἀναθεῖεν ἅπαντες , τοὺς ὁμοίους τούτῳ παρʼ ἑκάστῃ τῶν πόλεων εὕροιτʼ ἄν , οὐχὶ τοὺς ἐμοί · οἳ ὅτʼ ἦν ἀσθενῆ τὰ Φιλίππου πράγματα καὶ κομιδῇ μικρά , πολλάκι προλεγόντων ἡμῶν καὶ παρακαλούντων καὶ διδασκόντων τὰ βέλτιστα , τῆς ἰδίας ἕνεκʼ αἰσχροκερδείας τὰ κοινῇ συμφέροντα προἵεντο , τοὺς ὑπάρχοντας ἑκάστοις πολίτας ἐξαπατῶντες καὶ διαφθείροντες , ἕως δούλους ἐποίησαν .
Lemmas: τίθημι δέ ἐκ ἀμφότερος παράδειγμα , πολύς εἰμί ὀλίγος καί ὁ ἀναγιγνώσκω ὁ ἀνήρ ἀρκέω . εἰμί δή τις αὐτός δημηγορία ὁ μέν ὑπόθεσις ἔχω περί ὁ πρός βασιλεύς πόλεμος , παρακαλέω δέ ὁ Ἀθηναῖος μή πρόχειρος αὐτός ἀείρω , ὡς οὔτε ὁ οἰκεῖος αὐτός δύναμις ἀξιόμαχος πρός ὁ ὁ βασιλεύς ὑπάρχω οὔτε ὁ συμμαχικός πιστός καί βέβαιος ὁ κίνδυνος ἀντιλαμβάνω · παρακαλέω τε αὐτός παρασκευάζω ὁ ἑαυτοῦ δύναμις φανερός εἰμί ὁ Ἕλλην , ὅτι ὁ ὑπέρ ὁ ἅπας ἐλευθερία κίνδυνος ὑπομένω , ἐάν τις ἐπί αὐτός ἔρχομαι · πρό δέ ὁ παρασκευάζω πρέσβυς οὐ ἐάω πρός ὁ Ἕλλην ἀποστέλλω ὁ καλέω αὐτός ἐπί ὁ πόλεμος , ὡς οὐ ὑπακούω . οὗτος λαμβάνω ὁ νόημα κατασκευάζω τε καί σχηματίζω οὕτως · τότε δέ , ἐάν ἄρα ὅς νῦν οἴομαι ἐγώ πράσσω , οὐδείς δήπου ὁ πᾶς Ἕλλην τηλικοῦτος ἐπί ἑαυτοῦ φρονέω , ὅστις ὁράω χίλιοι ἱππεύς , ὁπλίτης δέ ὅσος ἄν ἐθέλω τις , ναῦς δέ τριακόσιοι οὐ ἥκω καί δέω , μετά οὗτος ἀσφαλής ἄν ἡγέομαι σῴζω · οὐκοῦν ἐκ μέν ὁ καλέω ἤδη ὁ δέω ἐάν μή τυγχάνω ἐφαμαρτέω , ἐκ δέ ὁ μετά ὁ παρασκευάζω ὁ ὑμέτερος αὐτός ἐπέχω δέω σῴζω καί εὖ οἶδα πᾶς ἥκω εἰμί . οὗτος ἐξαλλάσσω μέν ἐκ ὁ πολιτικός καί συνήθης ὁ πολύς ἀπαγγελία , καί κρατύς εἰμί ἤ κατά ὁ ἰδιώτης · οὐ μήν σκοτίζω γε οὐδέ ἀσαφής γίγνομαι ὥστε ἐξήγησις δέω . ἄρχω τε ὑπέρ ὁ παρασκευή λέγω οὗτος ἐπιτίθημι · εἰμί δέ πρῶτος ὁ παρασκευή , ὦ ἀνήρ Ἀθηναῖος , καί μέγας , οὕτως διάκειμαι ὁ γνώμη σύ , ὡς ἕκαστος ἑκών πρόθυμος ὅς τις ἄν δέω ποιέω . ὁράω γάρ , ὦ ἀνήρ Ἀθηναῖος , ὅτι ὅσος μέν πώποτε βούλομαι καί μετά οὗτος ὁ πράσσω αὐτός ἕκαστος ἑαυτοῦ προσήκω ἡγέομαι , οὐδείς πώποτε σύ ἐκφεύγω · ὅσος δέ βούλομαι μέν , μετά οὗτος δέ ἀποβλέπω εἰς ἀλλήλων , ὡς αὐτός μέν οὐ ποιέω , ὁ δέ πλησίος ὁ δέω πράσσω , οὐδείς πώποτε σύ γίγνομαι . καί γάρ ἐνταῦθα πλέκω μέν ὁ διάνοια πολύπλοκος , λέγω δέ ἐκ ὁ κοινότης εἰς ὁ ἀσυνήθης φράσις ἐκβαίνω , φυλάσσω δέ ὁ περισσός αὐτός ἐν ὁ σαφής . ἐν δέ ὁ μέγας ὁ κατά Φίλιππος δημηγορία καί ὁ ἀρχή εὐθύς οὕτως κατασκευάζω · πολύς , ὦ ἀνήρ Ἀθηναῖος , λόγος γίγνομαι ὀλίγος δέω κατά ἕκαστος ἐκκλησία , περί ὅς Φίλιππος ἀπό ὅς ὁ εἰρήνη ποιέω οὐ μόνος σύ , ἀλλά καί ὁ ἄλλος ἀδικέω · καί πᾶς ὅδε ὅτι φημί γε ἄν , εἰ μή καί ποιέω οὗτος , καί λέγω καί πράσσω , ὅπως ἐκεῖνος παύω ὁ ὕβρις καί δίκη δίδωμι , εἰς οὗτος ὕπειμι πᾶς ὁ πρᾶγμα καί προίημι ὁράω , ὥστε δείδω μή βλάσφημος μέν λέγω , ἀληθής δέ · εἰ καί λέγω ἅπας βούλομαι ὁ παρέρχομαι καί χειροτονέω σύ ἐκ ὅς ὡς φαῦλος μέλλω ὁ πρᾶγμα ἔχω , οὐ ἄν ἡγέομαι δύναμαι κακός ἤ νῦν διατίθημι . ὅμοιος δέ οὗτος εἰμί ἐκεῖνος · εἶτα οἴομαι , εἰ μέν αὐτός μηδείς ποιέω κακός , μή πάσχω δέ φυλάσσω ἴσως , οὗτος μέν ἐξαπατάω αἱρέω μάλα ἤ προλέγω βιάζω , σύ δέ ἐκ πρόρρησις πολεμέω , καί οὗτος ἕως ἄν ἑκών ἐξαπατάω ; ἐν δέ ὁ κρατύς ὁ δικανικός , ὁ περί ὁ στέφανος γράφω λόγος ὁ Φίλιππος δεινότης , ὅς καταστρατηγέω ὁ πόλις , μιμνῄσκω οὕτως ὁ διάνοια σχηματίζω · καί οὐκέτι προστίθημι , ὅτι ὁ μέν ὠμότης , ὅς ἐν ὅς καθάπαξ τις καθίστημι κύριος ὁ Φίλιππος εἰμί ὁράω , ἕτερος πειράω συμβαίνω , ὁ δέ φιλανθρωπία , ὅς ὁ λοιπός ὁ πρᾶγμα ἐκεῖνος περιβάλλω πρός σύ πλήσσω , σύ καλός ποιέω ὁ καρπός κομίζω . καί ἐν ὅς ὁ προδίδωμι ὁ Φίλιππος ὁ πρᾶγμα πᾶς αἴτιος ἀποφαίνω ὁ συμβαίνω ὁ Ἕλλην κακός , κατά λέξις οὕτως γράφω · καίτοι νή ὁ Ἡρακλῆς καί πᾶς θεός , εἰ γε ἐπί ἀλήθεια δέω σκοπέω ἤ ὁ καταψεύδομαι καί διά ἔχθρα τις λέγω ἀναιρέω ἐκ μέσος , τίς ὡς ἀληθής εἰμί ὅς ἄν ἔοικα καί δίκαιος ὁ ὁ γίγνομαι αἰτία ἐπί ὁ κεφαλή ἀνατίθημι ἅπας , ὁ ὅμοιος οὗτος παρά ἕκαστος ὁ πόλις εὑρίσκω ἄν , οὐ ὁ ἐγώ · ὁ ὅτε εἰμί ἀσθενής ὁ Φίλιππος πρᾶγμα καί κομιδῇ μικρός , πολλάκις προλέγω ἐγώ καί παρακαλέω καί διδάσκω ὁ ἀγαθός , ὁ ἴδιος ἕνεκα αἰσχροκέρδεια ὁ κοινῇ συμφέρω προίημι , ὁ ὑπάρχω ἕκαστος πολίτης ἐξαπατάω καί διαφθείρω , ἕως δοῦλος ποιέω .