dionysius-halicarnassensis-history.de-thucydide 23
τίσι δὲ αὐτῶν ἐχρήσαντο πάντες οἱ πρὸ Θουκυδίδου γενόμενοι συγγραφεῖς καὶ τίνων ἐπὶ μικρὸν ἥψαντο , ἐξ ἀρχῆς ἀναλαβών , ὥσπερ ὑπεσχόμην , κεφαλαιωδῶς διέξειμι · ἀκριβέστερον γὰρ οὕτως γνώσεταί τις τὸν ἴδιον τοῦ ἀνδρὸς χαρακτῆρα . οἱ μὲν οὖν ἀρχαῖοι πάνυ καὶ ἀπʼ αὐτῶν μόνον γινωσκόμενοι τῶν ὀνομάτων ποίαν τινὰ λέξιν ἐπετήδευσαν , οὐκ ἔχω συμβαλεῖν , πότερα τὴν λιτὴν καὶ ἀκόσμητον καὶ μηδὲν ἔχουσαν περιττόν , ἀλλʼ αὐτὰ τὰ χρήσιμα καὶ ἀναγκαῖα , ἢ τὴν πομπικὴν καὶ ἀξιωματικὴν καὶ ἐγκατάσκευον καὶ τοὺς ἐπιθέτους προσειληφυῖαν κόσμους . οὔτε γὰρ διασῴζονται τῶν πλειόνων αἱ γραφαὶ μέχρι τῶν καθʼ ἡμᾶς χρόνων , οὔθʼ αἱ διασῳζόμεναι παρὰ πᾶσιν ὡς ἐκείνων οὖσαι τῶν ἀνδρῶν πιστεύονται · ἐν αἷς εἰσιν αἵ τε Κάδμου τοῦ Μιλησίου καὶ Ἀρισταίου τοῦ Προκοννησίου καὶ τῶν παραπλησίων τούτοις . οἱ δὲ πρὸ τοῦ Πελοποννησιακοῦ γενόμενοι πολέμου καὶ μέχρι τῆς Θουκυδίδου παρεκτείναντες ἡλικίας ὁμοίας ἔσχον ἅπαντες ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ προαιρέσεις , οἵ τε τὴν Ἰάδα προελόμενοι διάλεκτον τὴν ἐν τοῖς τότε χρόνοις μάλιστα ἀνθοῦσαν καὶ οἱ τὴν ἀρχαίαν Ἀτθίδα μικράς τινας ἔχουσαν διαφορὰς παρὰ τὴν Ἰάδα . πάντες γὰρ οὗτοι , καθάπερ ἔφην , περὶ τὴν κυρίαν λέξιν μᾶλλον ἐσπούδασαν ἢ περὶ τὴν τροπικήν , ταύτην δὲ ὥσπερ ἥδυσμα παρελάμβανον , σύνθεσίν τε ὀνομάτων ὁμοίαν ἅπαντες ἐπετήδευσαν τὴν ἀφελῆ καὶ ἀνεπιτήδευτον , καὶ οὐδʼ ἐν τῷ σχηματίζειν τὰς λέξεις καὶ τὰς νοήσεις ἐξέβησαν ἐπὶ πολὺ τῆς τετριμμένης καὶ κοινῆς καὶ συνήθους ἅπασι διαλέκτου . τὰς μὲν οὖν ἀναγκαίας ἀρετὰς ἡ λέξις αὐτῶν πάντων ἔχει ( καὶ γὰρ καθαρὰ καὶ σαφὴς καὶ σύντομός ἐστιν ἀποχρώντως , σῴζουσα τὸν ἴδιον ἑκάστη τῆς διαλέκτου χαρακτῆρα ) · τὰς δʼ ἐπιθέτους , ἐξ ὧν μάλιστα διάδηλος ἡ τοῦ ῥήτορος γίνεται δύναμις , οὔτε ἁπάσας οὔτε εἰς ἄκρον ἡκούσας , ἀλλʼ ὀλίγας καὶ ἐπὶ βραχύ , ὕψος λέγω καὶ καλλιρημοσύνην καὶ σεμνολογίαν καὶ μεγαλοπρέπειαν · οὐδὲ δὴ τόνον οὐδὲ βάρος οὐδὲ πάθος διεγεῖρον τὸν νοῦν οὐδὲ τὸ ἐρρωμένον καὶ ἐναγώνιον πνεῦμα , ἐξ ὧν ἡ καλουμένη γίνεται δεινότης · πλὴν ἑνὸς Ἡροδότου . οὗτος δὲ κατά τε τὴν ἐκλογὴν τῶν ὀνομάτων καὶ κατὰ τὴν σύνθεσιν καὶ κατὰ τὴν τῶν σχηματισμῶν ποικιλίαν μακρῷ δή τινι τοὺς ἄλλους ὑπερεβάλετο , καὶ παρεσκεύασε τῇ κρατίστῃ ποιήσει τὴν πεζὴν φράσιν ὁμοίαν γενέσθαι πειθοῦς τε καὶ χαρίτων καὶ τῆς εἰς ἄκρον ἡκούσης ἡδονῆς ἕνεκα · ἀρετάς τε τὰς μεγίστας καὶ λαμπροτάτας ἔξω τῶν ἐναγωνίων οὐδὲν ἐν ταύταις ἐνέλιπεν , εἴ τε οὐκ εὖ πεφυκὼς πρὸς αὐτὰς εἴ τε κατὰ λογισμόν τινα ἑκουσίως ὑπεριδὼν ὡς οὐχ ἁρμοττουσῶν ἱστορίαις . οὔτε γὰρ δημηγορίαις πολλαῖς ὁ ἀνὴρ οὐδʼ ἐναγωνίοις κέχρηται λόγοις , οὔτʼ ἐν τῷ παθαίνειν καὶ δεινοποιεῖν τὰ πράγματα τὴν ἀλκὴν ἔχει .
Lemmas: τίς δέ αὐτός χράω πᾶς ὁ πρό Θουκυδίδης γίγνομαι συγγραφεύς καί τίς ἐπί μικρός ἅπτω , ἐκ ἀρχή ἀναλαμβάνω , ὥσπερ ὑπέχω , κεφαλαιώδης διεξέρχομαι · ἀκριβής γάρ οὕτως γιγνώσκω τις ὁ ἴδιος ὁ ἀνήρ χαρακτήρ . ὁ μέν οὖν ἀρχαῖος πάνυ καί ἀπό αὐτός μόνος γιγνώσκω ὁ ὄνομα ποῖος τις λέξις ἐπιτηδεύω , οὐ ἔχω συμβάλλω , πότερος ὁ λιτός καί ἀκόσμητος καί μηδείς ἔχω περισσός , ἀλλά αὐτός ὁ χρήσιμος καί ἀναγκαῖος , ἤ ὁ πομπικός καί ἀξιωματικός καί ἐγκατάσκευος καί ὁ ἐπίθετος προσλαμβάνω κόσμος . οὔτε γάρ διασῴζω ὁ πολύς ὁ γραφή μέχρι ὁ κατά ἐγώ χρόνος , οὔτε ὁ διασῴζω παρά πᾶς ὡς ἐκεῖνος εἰμί ὁ ἀνήρ πιστεύω · ἐν ὅς εἰμί ὁ τε Κάδμος ὁ Μιλήσιος καί Ἀρισταῖος ὁ Προκοννήσιος καί ὁ παραπλήσιος οὗτος . ὁ δέ πρό ὁ Πελοποννησιακός γίγνομαι πόλεμος καί μέχρι ὁ Θουκυδίδης παρεκτείνω ἡλικία ὅμοιος ἔχω ἅπας ὡς ἐπί ὁ πολύς προαίρεσις , ὁ τε ὁ Ἰάς προαιρέω διάλεκτος ὁ ἐν ὁ τότε χρόνος μάλα ἀναθέω καί ὁ ὁ ἀρχαῖος Ἀτθίς μικρός τις ἔχω διαφορά παρά ὁ Ἰάς . πᾶς γάρ οὗτος , καθά φημί , περί ὁ κύριος λέξις μάλα σπουδάζω ἤ περί ὁ τροπικός , οὗτος δέ ὥσπερ ἥδυσμα παραλαμβάνω , σύνθεσις τε ὄνομα ὅμοιος ἅπας ἐπιτηδεύω ὁ ἀφελής καί ἀνεπιτήδευτος , καί οὐδέ ἐν ὁ σχηματίζω ὁ λέξις καί ὁ νόησις ἐκβαίνω ἐπί πολύς ὁ τρίβω καί κοινός καί συνήθης ἅπας διάλεκτος . ὁ μέν οὖν ἀναγκαῖος ἀρετή ὁ λέξις αὐτός πᾶς ἔχω ( καί γάρ καθαρός καί σαφής καί σύντομος εἰμί ἀποχρώντως , σῴζω ὁ ἴδιος ἕκαστος ὁ διάλεκτος χαρακτήρ ) · ὁ δέ ἐπίθετος , ἐκ ὅς μάλα διάδηλος ὁ ὁ ῥήτωρ γίγνομαι δύναμις , οὔτε ἅπας οὔτε εἰς ἄκρον ἥκω , ἀλλά ὀλίγος καί ἐπί βραχύς , ὕψος λέγω καί καλλιρημοσύνη καί σεμνολογία καί μεγαλοπρέπεια · οὐδέ δή τόνος οὐδέ βάρος οὐδέ πάθος διεγείρω ὁ νόος οὐδέ ὁ ἐρρωμένος καί ἐναγώνιος πνεῦμα , ἐκ ὅς ὁ καλέω γίγνομαι δεινότης · πλήν εἷς Ἡρόδοτος . οὗτος δέ κατά τε ὁ ἐκλογή ὁ ὄνομα καί κατά ὁ σύνθεσις καί κατά ὁ ὁ σχηματισμός ποικιλία μακρός δή τις ὁ ἄλλος ὑπερβάλλω , καί παρασκευάζω ὁ κρατύς ποίησις ὁ πεζός φράσις ὅμοιος γίγνομαι πειθώ τε καί χάρις καί ὁ εἰς ἄκρος ἥκω ἡδονή ἕνεκα · ἀρετή τε ὁ μέγας καί λαμπρός ἔξω ὁ ἐναγώνιος οὐδείς ἐν οὗτος ἐλλείπω , εἰ τε οὐ εὖ φύω πρός αὐτός εἰ τε κατά λογισμός τις ἑκούσιος ὑπεροράω ὡς οὐ ἁρμόζω ἱστορία . οὔτε γάρ δημηγορία πολύς ὁ ἀνήρ οὐδέ ἐναγώνιος χράω λόγος , οὔτε ἐν ὁ παθαίνω καί δεινοποιέω ὁ πρᾶγμα ὁ ἀλκή ἔχω .