dionysius-halicarnassensis-history.de-lysia 27
ἀξιῶ τοίνυν , ὦ ἄνδρες δικασταί , τῷ λογισμῷ προσέχειν τὸν νοῦν , ἵνα τοὺς μὲν νεανίσκους διὰ τὸ μέγεθος τῶν συμφορῶν ἐλεήσητε , τοῦτον δʼ ἅπασι τοῖς πολίταις ἄξιον ὀργῆς ἡγήσησθε . εἰς τοσαύτην γὰρ ὑποψίαν Διογείτων πάντας ἀνθρώπους πρὸς ἀλλήλους καθίστησιν , ὥστε μήτε ζῶντας μήτε ἀποθνῄσκοντας μηδὲν μᾶλλον τοῖς οἰκειοτάτοις ἢ τοῖς ἐχθίστοις πιστεύειν · ὃς ἐτόλμησε τῶν μὲν ἔξαρνος γενέσθαι , τὰ δὲ τελευτῶν ὁμολογήσας ἔχειν εἰς δύο παῖδας καὶ ἀδελφὴν λῆμμα καὶ ἀνάλωμα ἐν ὀκτὼ ἔτεσιν ἑπτὰ τάλαντα ἀργυρίου καὶ ἑπτακισχιλίας δραχμὰς ἀποδεῖξαι . καὶ εἰς τοῦτο ἦλθεν ἀναισχυντίας , ὥστε οὐκ ἔχων , ὅποι τρέψειε τὰ χρήματα , εἰς ὄψον μὲν δυοῖν παιδίοιν καὶ ἀδελφῇ πέντε ὀβολοὺς τῆς ἡμέρας ἐλογίζετο , εἰς ὑποδήματα δὲ καὶ εἰς γναφεῖον καὶ εἰς ἱμάτια καὶ εἰς κουρέως κατὰ μῆνα οὐκ ἦν αὐτῷ οὐδὲ κατʼ ἐνιαυτὸν γεγραμμένα , συλλήβδην δὲ παντὸς τοῦ χρόνου πλεῖον ἢ τάλαντον ἀργυρίου . εἰς δὲ τὸ μνῆμα τοῦ πατρὸς οὐκ ἀναλώσας πέντε καὶ εἴκοσι μνᾶς ἐκ πεντακισχιλίων δραχμῶν , τὸ μὲν ἥμισυ αὑτῷ τίθησι τὸ δὲ τούτοις λελόγισται . εἰς Διονύσια τοίνυν , ὦ ἄνδρες δικασταί , ʽοὐκ ἄτοπον γάρ μοι δοκεῖ καὶ περὶ τούτου μνησθῆναἰ , ἑκκαίδεκα δραχμῶν ἀπέφηνεν ἐωνημένον ἀρνίον καὶ τούτων τὰς ὀκτὼ δραχμὰς ἐλογίζετο τοῖς παισίν . ἐφʼ ᾧ ἡμεῖς οὐχ ἥκιστα ὠργίσθημεν . οὕτως , ὦ ἄνδρες , ἐν ταῖς μεγάλαις ζημίαις ἐνίοτε οὐχ ἧττον τὰ μικρὰ λυπεῖ τοὺς ἀδικουμένους · λίαν γὰρ φανερὰν τὴν πονηρίαν τῶν ἀδικούντων ἐπιδείκνυσιν . εἰς τοίνυν τὰς ἄλλας ἑορτὰς καὶ θυσίας ἐλογίσατο αὐτοῖς πλέον ἢ τετρακισχιλίας δραχμὰς ἀνηλωμένας ἕτερά τε παμπληθῆ , ἃ πρὸς τὸ κεφάλαιον συνελογίζετο · ὥσπερ διὰ τοῦτο ἐπίτροπος τῶν παιδίων καταλειφθείς , ἵνα γράμματʼ αὐτοῖς ἀντὶ τῶν χρημάτων ἀποδείξειεν καὶ πενεστάτους ἀντὶ πλουσίων ἀποφήνειε καὶ ἵνα , εἰ μέν τις αὐτοῖς πατρικὸς ἐχθρὸς ἦν , ἐκείνου μὲν ἐπιλάθωνται , τῷ δʼ ἐπιτρόπῳ τῶν πατρῴων ἀπεστερημένοι πολεμῶσι . καίτοι εἰ ἠβούλετο δίκαιος εἶναι περὶ τοὺς παῖδας , ἐξῆν αὐτῷ κατὰ τοὺς νόμους , οἳ κεῖνται περὶ τῶν ὀρφανῶν καὶ τοῖς ἀδυνάτοις τῶν ἐπιτρόπων καὶ τοῖς δυναμένοις , μισθῶσαι τὸν οἶκον ἀπηλλαγμένον πολλῶν πραγμάτων ἢ γῆν πριάμενον ἐκ τῶν προσιόντων τοὺς παῖδας τρέφειν , καὶ ὁπότερα τούτων ἐποίησεν , οὐδενὸς ἂν ἧττον Ἀθηναίων πλούσιοι ἦσαν . νῦν δέ μοι δοκεῖ οὐδεπώποτε διανοηθῆναι ὡς φανερὰν καταστήσων τὴν οὐσίαν , ἀλλʼ ὡς αὐτὸς ἕξων τὰ τούτων , ἡγούμενος δεῖν τὴν αὑτοῦ πονηρίαν κληρονόμον εἶναι τῶν τοῦ τεθνεῶτος χρημάτων . ὃ δὲ πάντων δεινότατον , ὦ ἄνδρες δικασταί · οὗτος γὰρ συντριηραρχῶν Ἀλέξιδι τῷ Ἀριστοδίκου , φάσκων δυοῖν δεούσας πεντήκοντα μνᾶς ἐκείνῳ συμβάλλεσθαι , τὸ ἥμισυ τούτοις ὀρφανοῖς οὖσι λελόγισται , οὓς ἡ πόλις οὐ μόνον παῖδας ὄντας ἀτελεῖς ἐποίησεν , ἀλλὰ καὶ ἐπειδὰν δοκιμασθῶσιν , ἐνιαυτὸν ἀφῆκεν ἁπασῶν τῶν λειτουργιῶν . οὗτος δὲ πάππος ὢν παρὰ τοὺς νόμους τῆς ἑαυτοῦ τριηραρχίας παρὰ τῶν θυγατριδῶν τὸ ἥμισυ πράττεται . καὶ ἀποπέμψας εἰς τὸν Ἀδρίαν ὁλκάδα δυοῖν ταλάντοιν , ὅτε μὲν ἀπέστελλεν , ἔλεγε πρὸς τὴν μητέρα αὐτῶν , ὅτι τῶν παίδων ὁ κίνδυνος εἴη , ἐπεὶ δὲ ἐσώθη καὶ ἐδιπλασίασεν , αὑτοῦ τὴν ἐμπορίαν φάσκει εἶναι . καίτοι εἰ μὲν τὰς ζημίας τούτων ἀποδείξει , τὰ δὲ σωθέντα τῶν χρημάτων αὐτὸς ἕξει , ὅποι μὲν ἀνήλωται τὰ χρήματα οὐ χαλεπῶς εἰς τὸν λόγον ἐγγράψει , ῥᾳδίως δὲ ἐκ τῶν ἀλλοτρίων αὐτὸς πλουτήσει . καθʼ ἕκαστον μὲν οὖν , ὦ ἄνδρες δικασταί , πολὺ ἂν ἔργον εἴη πρὸς ὑμᾶς λογίζεσθαι . ἐπειδὴ δὲ μόλις παρʼ αὐτοῦ παρέλαβον τὰ γράμματα , μάρτυρας ἔχων ἠρώτων Ἀριστόδικον τὸν ἀδελφὸν τὸν Ἀλέξιδος ( αὐτὸς γὰρ ἐτύγχανε τετελευτηκώς ) , εἰ ὁ λόγος αὐτῷ εἴη τῆς τριηραρχίας . ὃ δὲ ἔφασκεν εἶναι . καὶ ἐλθόντες οἴκαδε εὕρομεν Διογείτονα τέτταρας καὶ εἴκοσι μνᾶς ἐκείνῳ συμβεβλημένον εἰς τὴν τριηραρχίαν . οὗτος δὲ ἐπέδειξε δυοῖν δεούσας πεντήκοντα μνᾶς ἀνηλωκέναι · ὥστε τούτοις λελογίσθαι , ὅσον περ ὅλον τὸ ἀνάλωμα αὐτῷ γεγένηται . καίτοι τί αὐτὸν οἴεσθε πεποιηκέναι περὶ ὧν αὐτῷ οὐδεὶς σύνοιδεν , ἀλλʼ αὐτὸς μόνος διεχείριζεν , ὃς , ἃ διʼ ἑτέρων ἐπράχθη καὶ οὐ χαλεπὸν ἦν περὶ τούτων πυθέσθαι , ἐτόλμησε ψευσάμενος τέτταρσι καὶ εἴκοσι μναῖς τοὺς αὑτοῦ θυγατριδοῦς ζημιῶσαι ; καί μοι ἀνάβητε τούτων μάρτυρες . — μάρτυρες . — τῶν μὲν μαρτύρων ἀκηκόατε , ὦ ἄνδρες δικασταί . ἐγὼ δʼ ὅσα τελευτῶν ὡμολόγησεν ἔχειν αὐτὸς χρήματα , ἑπτὰ τάλαντα καὶ τετταράκοντα μνᾶς , ἐκ τούτων αὐτῷ λογιοῦμαι πρόσοδον μὲν οὐδεμίαν ἀποφαίνων , ἀπὸ δὲ τῶν ὑπαρχόντων ἀναλίσκων , καὶ θήσω , ὅσον οὐδεὶς πώποτʼ ἐν τῇ πόλει , εἰς δύο παῖδας καὶ ἀδελφὴν καὶ παιδαγωγὸν καὶ θεράπαιναν χιλίας δραχμὰς ἑκάστου ἐνιαυτοῦ , μικρῷ ἔλαττον ἢ τρεῖς δραχμὰς τῆς ἡμέρας . ἐν ὀκτὼ αὗται ἔτεσιν γίγνονται ὀκτακισχίλιαι δραχμαί ἓξ τάλαντα περιόντα τῶν ἑπτὰ ταλάντων , καὶ εἴκοσι μναῖ τῶν τετταράκοντα μνῶν . οὐ γὰρ ἂν δύναιτο ἀποδεῖξαι οὔθʼ ὑπὸ λῃστῶν ἀπολωλεκὼς οὔτε ζημίαν εἰληφὼς οὔτε χρήσταις ἀποδεδωκώς .
Lemmas: ἀξιόω τοίνυν , ὦ ἀνήρ δικαστής , ὁ λογισμός προσέχω ὁ νόος , ἵνα ὁ μέν νεανίσκος διά ὁ μέγεθος ὁ συμφορά ἐλεέω , οὗτος δέ ἅπας ὁ πολίτης ἄξιος ὀργή ἡγέομαι . εἰς τοσοῦτος γάρ ὑποψία Διογείτων πᾶς ἄνθρωπος πρός ἀλλήλων καθίστημι , ὥστε μήτε ζάω μήτε ἀποθνῄσκω μηδείς μάλα ὁ οἰκεῖος ἤ ὁ ἐχθρός πιστεύω · ὅς τολμάω ὁ μέν ἔξαρνος γίγνομαι , ὁ δέ τελευτάω ὁμολογέω ἔχω εἰς δύο παῖς καί ἀδελφή λῆμμα καί ἀνάλωμα ἐν ὀκτώ ἔτος ἑπτά τάλαντον ἀργύριον καί ἑπτακισχίλιοι δραχμή ἀποδείκνυμι . καί εἰς οὗτος ἔρχομαι ἀναισχυντία , ὥστε οὐ ἔχω , ὅποι τρέπω ὁ χρῆμα , εἰς ὄψον μέν δύο παίδιος καί ἀδελφή πέντε ὀβολός ὁ ἡμέρα λογίζομαι , εἰς ὑπόδημα δέ καί εἰς κναφεῖον καί εἰς ἱμάτιον καί εἰς κουρεύς κατά μείς οὐ εἰμί αὐτός οὐδέ κατά ἐνιαυτός γράφω , συλλήβδην δέ πᾶς ὁ χρόνος πολύς ἤ τάλαντον ἀργύριον . εἰς δέ ὁ μνῆμα ὁ πατήρ οὐ ἀναλίσκω πέντε καί εἴκοσι μνᾶ ἐκ πεντακισχίλιοι δραχμή , ὁ μέν ἥμισυς ἑαυτοῦ τίθημι ὁ δέ οὗτος λογίζομαι . εἰς Διονύσια τοίνυν , ὦ ἀνήρ δικαστής , οὐ ἄτοπος γάρ ἐγώ δοκέω καί περί οὗτος μιμνῄσκω , ἑκκαίδεκα δραχμή ἀποφαίνω ὠνέομαι ἀρνίον καί οὗτος ὁ ὀκτώ δραχμή λογίζομαι ὁ παῖς . ἐπί ὅς ἐγώ οὐ ἦκα ὀργίζω . οὕτως , ὦ ἀνήρ , ἐν ὁ μέγας ζημία ἐνίοτε οὐ ἥσσων ὁ μικρός λυπέω ὁ ἀδικέω · λίαν γάρ φανερός ὁ πονηρία ὁ ἀδικέω ἐπιδείκνυμι . εἰς τοίνυν ὁ ἄλλος ἑορτή καί θυσία λογίζομαι αὐτός πολύς ἤ τετρακισχίλιοι δραχμή ἀναλίσκω ἕτερος τε παμπληθής , ὅς πρός ὁ κεφάλαιος συλλογίζομαι · ὥσπερ διά οὗτος ἐπίτροπος ὁ παιδίον καταλείπω , ἵνα γράμμα αὐτός ἀντί ὁ χρῆμα ἀποδείκνυμι καί πένης ἀντί πλούσιος ἀποφαίνω καί ἵνα , εἰ μέν τις αὐτός πατρικός ἐχθρός εἰμί , ἐκεῖνος μέν ἐπιλανθάνομαι , ὁ δέ ἐπίτροπος ὁ πατρῷος ἀποστερέω πολεμέω . καίτοι εἰ βούλομαι δίκαιος εἰμί περί ὁ παῖς , ἔξεστι αὐτός κατά ὁ νόμος , ὅς κεῖμαι περί ὁ ὀρφανός καί ὁ ἀδύνατος ὁ ἐπίτροπος καί ὁ δύναμαι , μισθόω ὁ οἶκος ἀπαλλάσσω πολύς πρᾶγμα ἤ γῆ πρίαμαι ἐκ ὁ προσέρχομαι ὁ παῖς τρέφω , καί ὁπότερος οὗτος ποιέω , οὐδείς ἄν ἥσσων Ἀθηναῖος πλούσιος εἰμί . νῦν δέ ἐγώ δοκέω οὐδεπώποτε διανοέω ὡς φανερός καθίστημι ὁ οὐσία , ἀλλά ὡς αὐτός ἔχω ὁ οὗτος , ἡγέομαι δέω ὁ ἑαυτοῦ πονηρία κληρονόμος εἰμί ὁ ὁ θνῄσκω χρῆμα . ὅς δέ πᾶς δεινός , ὦ ἀνήρ δικαστής · οὗτος γάρ συντριηραρχέω Ἄλεξις ὁ Ἀριστόδικος , φάσκω δύο δέω πεντήκοντα μνᾶ ἐκεῖνος συμβάλλω , ὁ ἥμισυς οὗτος ὀρφανός εἰμί λογίζομαι , ὅς ὁ πόλις οὐ μόνος παῖς εἰμί ἀτελής ποιέω , ἀλλά καί ἐπειδάν δοκιμάζω , ἐνιαυτός ἀφίημι ἅπας ὁ λειτουργία . οὗτος δέ πάππος εἰμί παρά ὁ νόμος ὁ ἑαυτοῦ τριηραρχία παρά ὁ θυγατριδοῦς ὁ ἥμισυς πράσσω . καί ἀποπέμπω εἰς ὁ Ἀδρίας ὁλκάς δύο τάλαντον , ὅτε μέν ἀποστέλλω , λέγω πρός ὁ μήτηρ αὐτός , ὅτι ὁ παῖς ὁ κίνδυνος εἰμί , ἐπεί δέ σῴζω καί διπλασιάζω , ἑαυτοῦ ὁ ἐμπορία φάσκω εἰμί . καίτοι εἰ μέν ὁ ζημία οὗτος ἀποδείκνυμι , ὁ δέ σῴζω ὁ χρῆμα αὐτός ἔχω , ὅποι μέν ἀναλίσκω ὁ χρῆμα οὐ χαλεπός εἰς ὁ λόγος ἐγγράφω , ῥᾴδιος δέ ἐκ ὁ ἀλλότριος αὐτός πλουτέω . κατά ἕκαστος μέν οὖν , ὦ ἀνήρ δικαστής , πολύς ἄν ἔργον εἰμί πρός σύ λογίζομαι . ἐπειδή δέ μόλις παρά αὐτός παραλαμβάνω ὁ γράμμα , μάρτυς ἔχω ἐρωτάω Ἀριστόδικος ὁ ἀδελφός ὁ Ἄλεξις ( αὐτός γάρ τυγχάνω τελευτάω ) , εἰ ὁ λόγος αὐτός εἰμί ὁ τριηραρχία . ὁ δέ φάσκω εἰμί . καί ἔρχομαι οἴκαδε εὑρίσκω Διογείτων τέσσαρες καί εἴκοσι μνᾶ ἐκεῖνος συμβάλλω εἰς ὁ τριηραρχία . οὗτος δέ ἐπιδείκνυμι δύο δέω πεντήκοντα μνᾶ ἀναλίσκω · ὥστε οὗτος λογίζομαι , ὅσος περ ὅλος ὁ ἀνάλωμα αὐτός γίγνομαι . καίτοι τίς αὐτός οἴομαι ποιέω περί ὅς αὐτός οὐδείς σύνοιδα , ἀλλά αὐτός μόνος διαχειρίζω , ὅς , ὅς διά ἕτερος πράσσω καί οὐ χαλεπός εἰμί περί οὗτος πυνθάνομαι , τολμάω ψεύδω τέσσαρες καί εἴκοσι μνᾶ ὁ ἑαυτοῦ θυγατριδοῦς ζημιόω ; καί ἐγώ ἀναβαίνω οὗτος μάρτυς . — μάρτυς . — ὁ μέν μάρτυς ἀκούω , ὦ ἀνήρ δικαστής . ἐγώ δέ ὅσος τελευτάω ὁμολογέω ἔχω αὐτός χρῆμα , ἑπτά τάλαντον καί τεσσαράκοντα μνᾶ , ἐκ οὗτος αὐτός λογίζομαι πρόσοδος μέν οὐδείς ἀποφαίνω , ἀπό δέ ὁ ὑπάρχω ἀναλίσκω , καί τίθημι , ὅσος οὐδείς πώποτε ἐν ὁ πόλις , εἰς δύο παῖς καί ἀδελφή καί παιδαγωγός καί θεράπαινα χίλιοι δραχμή ἕκαστος ἐνιαυτός , μικρός ἐλαχύς ἤ τρεῖς δραχμή ὁ ἡμέρα . ἐν ὀκτώ οὗτος ἔτος γίγνομαι ὀκτακισχίλιοι δραχμή ἕξ τάλαντον περίειμι ὁ ἑπτά τάλαντον , καί εἴκοσι μνᾶ ὁ τεσσαράκοντα μνᾶ . οὐ γάρ ἄν δύναμαι ἀποδείκνυμι οὔτε ὑπό λῃστής ἀπόλλυμι οὔτε ζημία λαμβάνω οὔτε χρήστης ἀποδίδωμι .