dionysius-halicarnassensis-history.de-lysia 17
φημὶ δὴ πάντων δεξιώτατον εἶναι τὸν ῥήτορα κατὰ τὰς εἰσβολὰς τῶν λόγων καὶ χαριέστατον , ἐννοούμενος , ὅτι ἄρξασθαι μὲν καλῶς οὐ ῥᾴδιόν ἐστιν , εἰ δή τις τῇ προσηκούσῃ χρῆσθαι βούλοιτο ἀρχῇ καὶ μὴ τὸν ἐπιτυχόντα λόγον εἰπεῖν ( οὐ γὰρ τὸ πρῶτον ῥηθέν , ἀλλʼ ὃ τοῦ προτεθέντος λόγου μηδαμοῦ μᾶλλον ἢ ἐπὶ πρώτου ὠφελήσειε , τοῦτο ἀρχή τε καὶ προοίμιον ) , ὁρῶν δὲ τὸν ῥήτορα πᾶσι κεχρημένον , οἷς τέχναι τε παραγγέλλουσι καὶ τὰ πράγματα βούλεται . τότε μὲν γὰρ ἀπὸ τοῦ ἰδίου ἐπαίνου λέγων αὐτὸς ἄρχεται , τότε δὲ ἀπὸ τῆς διαβολῆς τοῦ ἀντιδίκου , εἰ δὲ τύχοι αὐτὸς προδιαβληθείς , τὰς αἰτίας πρῶτον ἀπολύεται τὰς καθʼ αὑτοῦ · τότε δὲ τοὺς δικαστὰς ἐπαινῶν καὶ θεραπεύων οἰκείους ἑαυτῷ τε καὶ τῷ πράγματι καθίστησι , τότε δὲ τὴν ἀσθένειαν τὴν ἰδίαν καὶ τὴν πλεονεξίαν τὴν τοῦ ἀντιδίκου καὶ τὸ μὴ περὶ τῶν ἴσων ἀμφοτέροις εἶναι τὸν ἀγῶνα ὑποδείκνυσι · τότε δὲ ὡς κοινὰ τὰ πράγματα καὶ ἀναγκαῖα πᾶσι καὶ οὐκ ἄξια ὑπὸ τῶν ἀκουόντων ἀμελεῖσθαι λέγει , τότε δὲ ἄλλο τι κατασκευάζεται τῶν δυναμένων αὐτὸν μὲν ὠφελῆσαι , τὸν δὲ ἀντίδικον ἐλαττῶσαι . ταῦτα δὲ συντόμως καὶ ἀφελῶς διανοίαις τε χρησταῖς καὶ γνώμαις εὐκαίροις καὶ ἐνθυμήμασι μετρίοις περιλαβὼν ἐπὶ τὴν πρόθεσιν ἐπείγεται , διʼ ἧς τὰ μέλλοντα ἐν ταῖς ἀποδείξεσι λέγεσθαι προειπὼν καὶ τὸν ἀκροατὴν παρασκευάσας εὐμαθῆ πρὸς τὸν μέλλοντα λόγον ἐπὶ τὴν διήγησιν καθίσταται · καὶ ἔστι μεθόριον αὐτῷ ἑκατέρας τῶν ἰδεῶν ὡς τὰ πολλὰ ἡ πρόθεσις , ἤδη δέ ποτε καὶ ἀπὸ μόνης ταύτης ἤρξατο . καὶ ἀπροοιμιάστως ποτὲ εἰσέβαλε τὴν διήγησιν ἀρχὴν λαβών . καὶ οὐκ ἄψυχος οὐδʼ ἀκίνητός ἐστι περὶ ταύτην τὴν ἰδέαν · μάλιστα δʼ ἄν τις αὐτοῦ θαυμάσειε τὴν ἐν τοῖς προοιμίοις δύναμιν , ἐνθυμηθεὶς ὅτι διακοσίων οὐκ ἐλάττους δικανικοὺς γράψας λόγους ἐν οὐδενὶ πέφηνεν οὔτε ἀπιθάνως προοιμιαζόμενος οὔτε ἀπηρτημένῃ τῶν πραγμάτων ἀρχῇ χρώμενος , ἀλλʼ οὐδὲ τοῖς ἐνθυμήμασιν ἐπιβέβληκε τοῖς αὐτοῖς οὐδʼ ἐπὶ τὰς αὐτὰς κατενήνεκται διανοίας . καίτοι γε τοῦτο καὶ οἱ λόγους ὀλίγους γράψαντες εὑρίσκονται πεπονθότες , λέγω δὲ τὸ τοῖς αὐτοῖς ἐπιβαλεῖν τόποις · ἐῶ γὰρ ὅτι καὶ τὰ παρʼ ἑτέροις εἰρημένα λαμβάνοντες ὀλίγου δεῖν πάντες οὐκ ἐν αἰσχύνῃ τίθενται τὸ ἔργον . οὑτοσὶ δὲ καινὸς ὁ ῥήτωρ ἐστὶ καθʼ ἕκαστον τῶν λόγων κατά γε οὖν τὰς εἰσβολὰς καὶ τὰ προοίμια καὶ δυνατός , ὃ βούλοιτο , διαπράξασθαι · οὔτε γὰρ εὔνοιαν κινῆσαι βουλόμενος οὔτε προσοχὴν οὔτε εὐμάθειαν ἀτυχήσειεν ἄν ποτε τοῦ σκοποῦ . κατὰ μὲν δὴ ταύτην τὴν ἰδέαν ἢ πρῶτον ἢ οὐδενὸς δεύτερον αὐτὸν ἀποφαίνομαι .
Lemmas: φημί δή πᾶς δεξιός εἰμί ὁ ῥήτωρ κατά ὁ εἰσβολή ὁ λόγος καί χαρίεις , ἐννοέω , ὅτι ἄρχω μέν καλός οὐ ῥᾴδιος εἰμί , εἰ δή τις ὁ προσήκω χράω βούλομαι ἀρχή καί μή ὁ ἐπιτυγχάνω λόγος λέγω ( οὐ γάρ ὁ πρῶτος λέγω , ἀλλά ὅς ὁ προτίθημι λόγος μηδαμοῦ μάλα ἤ ἐπί πρῶτος ὠφελέω , οὗτος ἀρχή τε καί προοίμιον ) , ὁράω δέ ὁ ῥήτωρ πᾶς χράω , ὅς τέχνη τε παραγγέλλω καί ὁ πρᾶγμα βούλομαι . τότε μέν γάρ ἀπό ὁ ἴδιος ἔπαινος λέγω αὐτός ἄρχω , τότε δέ ἀπό ὁ διαβολή ὁ ἀντίδικος , εἰ δέ τυγχάνω αὐτός προδιαβάλλω , ὁ αἰτία πρῶτος ἀπολύω ὁ κατά ἑαυτοῦ · τότε δέ ὁ δικαστής ἐπαινέω καί θεραπεύω οἰκεῖος ἑαυτοῦ τε καί ὁ πρᾶγμα καθίστημι , τότε δέ ὁ ἀσθένεια ὁ ἴδιος καί ὁ πλεονεξία ὁ ὁ ἀντίδικος καί ὁ μή περί ὁ ἴσος ἀμφότερος εἰμί ὁ ἀγών ὑποδείκνυμι · τότε δέ ὡς κοινός ὁ πρᾶγμα καί ἀναγκαῖος πᾶς καί οὐ ἄξιος ὑπό ὁ ἀκούω ἀμελέω λέγω , τότε δέ ἄλλος τις κατασκευάζω ὁ δύναμαι αὐτός μέν ὠφελέω , ὁ δέ ἀντίδικος ἐλασσόω . οὗτος δέ σύντομος καί ἀφελής διάνοια τε χρηστός καί γνώμη εὔκαιρος καί ἐνθύμημα μέτριος περιλαμβάνω ἐπί ὁ πρόθεσις ἐπείγω , διά ὅς ὁ μέλλω ἐν ὁ ἀπόδειξις λέγω προλέγω καί ὁ ἀκροατής παρασκευάζω εὐμαθής πρός ὁ μέλλω λόγος ἐπί ὁ διήγησις καθίστημι · καί εἰμί μεθόριος αὐτός ἑκάτερος ὁ ἰδέα ὡς ὁ πολύς ὁ πρόθεσις , ἤδη δέ ποτέ καί ἀπό μόνος οὗτος ἄρχω . καί ἀπροοιμίαστος ποτέ εἰσβάλλω ὁ διήγησις ἀρχή λαμβάνω . καί οὐ ἄψυχος οὐδέ ἀκίνητος εἰμί περί οὗτος ὁ ἰδέα · μάλα δέ ἄν τις αὐτός θαυμάζω ὁ ἐν ὁ προοίμιον δύναμις , ἐνθυμέομαι ὅτι διακόσιοι οὐ ἐλαχύς δικανικός γράφω λόγος ἐν οὐδείς φαίνω οὔτε ἀπίθανος προοιμιάζομαι οὔτε ἀπαρτάω ὁ πρᾶγμα ἀρχή χράω , ἀλλά οὐδέ ὁ ἐνθύμημα ἐπιβάλλω ὁ αὐτός οὐδέ ἐπί ὁ αὐτός καταφέρω διάνοια . καίτοι γε οὗτος καί ὁ λόγος ὀλίγος γράφω εὑρίσκω πάσχω , λέγω δέ ὁ ὁ αὐτός ἐπιβάλλω τόπος · ἐάω γάρ ὅτι καί ὁ παρά ἕτερος λέγω λαμβάνω ὀλίγος δέω πᾶς οὐ ἐν αἰσχύνη τίθημι ὁ ἔργον . οὗτος δέ καινός ὁ ῥήτωρ εἰμί κατά ἕκαστος ὁ λόγος κατά γε οὖν ὁ εἰσβολή καί ὁ προοίμιον καί δυνατός , ὅς βούλομαι , διαπράσσω · οὔτε γάρ εὔνοια κινέω βούλομαι οὔτε προσοχή οὔτε εὐμάθεια ἀτυχέω ἄν ποτέ ὁ σκοπός . κατά μέν δή οὗτος ὁ ἰδέα ἤ πρῶτος ἤ οὐδείς δεύτερος αὐτός ἀποφαίνω .