dionysius-halicarnassensis-history.de-lysia 25
ἀδελφοὶ ἦσαν , ὦ ἄνδρες δικασταί , Διόδοτος καὶ Διογείτων ὁμοπάτριοι καὶ ὁμομήτριοι . καὶ τὴν μὲν ἀφανῆ οὐσίαν ἐνείμαντο , τῆς δὲ φανερᾶς ἐκοινώνουν . ἐργασαμένου δὲ Διοδότου κατʼ ἐμπορίαν πολλὰ χρήματα πείθει αὐτὸν Διογείτων λαβεῖν τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα , ἥ περ ἦν αὐτῷ μόνη . καὶ γίνονται αὐτῷ υἱοὶ δύο καὶ θυγάτηρ . χρόνῳ δὲ ὕστερον καταλεγεὶς Διόδοτος μετὰ Θρασύλλου τῶν ὁπλιτῶν , καλέσας τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα ἀδελφιδῆν οὖσαν καὶ τὸν ἐκείνης μὲν πατέρα αὑτοῦ δὲ κηδεστὴν καὶ ἀδελφὸν , πάππον δὲ τῶν παιδίων καὶ θεῖον , ἡγούμενος διὰ ταύτας τὰς ἀναγκαιότητας οὐδενὶ μᾶλλον προσήκειν δικαίῳ περὶ τοὺς αὑτοῦ παῖδας γενέσθαι , διαθήκην αὐτῷ δίδωσι καὶ πέντε τάλαντα ἀργυρίου παρακαταθήκην , ναυτικὰ δὲ ἀπέδειξεν ἐκδεδομένα ἑπτὰ τάλαντα καὶ τετταράκοντα μνᾶς , . . . δισχιλίας δὲ ὀφειλομένας ἐν Χερρονήσῳ . ἐπέσκηψε δέ , ἐάν τι πάθῃ , τάλαντον μὲν ἐπιδοῦναι τῇ γυναικὶ καὶ τὰ ἐν τῷ δωματίῳ δοῦναι , τάλαντον δὲ τῇ θυγατρί . κατέλιπε δὲ καὶ εἴκοσι μνᾶς τῇ γυναικὶ καὶ τριάκοντα στατῆρας Κυζικηνούς . ταῦτα δὲ πράξας καὶ οἴκοι ἀντίγραφα καταλιπὼν ᾤχετο στρατευσόμενος μετὰ Θρασύλλου . ἀποθανόντος δὲ ἐκείνου ἐν Ἐφέσῳ Διογείτων τὴν μὲν θυγατέρα ἔκρυπτε τὸν θάνατον τοῦ ἀνδρὸς καὶ τὰ γράμματα λαμβάνει , ἃ κατέλιπε σεσημασμένα , φάσκων τὰ ναυτικὰ χρήματα δεῖν ἐκ τούτων τῶν γραμματείων κομίσασθαι . ἐπειδὴ δὲ χρόνῳ ἐδήλωσε τὸν θάνατον αὐτοῖς καὶ ἐποίησαν τὰ νομιζόμενα , τὸν μὲν πρῶτον ἐνιαυτὸν ἐν Πειραιεῖ διῃτῶντο · ἅπαντα γὰρ αὐτοῦ κατελέλειπτο τὰ ἐπιτήδεια . ἐκείνων δʼ ἐπιλειπόντων τοὺς μὲν παῖδας εἰς ἄστυ ἀναπέμπει , τὴν δὲ μητέρα αὐτῶν ἐκδίδωσιν ἐπιδοὺς πεντακισχιλίας δραχμάς , χιλίαις ἔλαττον ὧν ὁ ἀνὴρ αὐτῆς ἔδωκεν . ὀγδόῳ δʼ ἔτει δοκιμασθέντος μετὰ ταῦτα τοῦ πρεσβυτέρου τοῖν μειρακίοιν καλέσας αὐτοὺς εἷπε Διογείτων , ὅτι καταλείποι αὐτοῖς ὁ πατὴρ εἴκοσι μνᾶς ἀργυρίου καὶ τριάκοντα στατῆρας . ἐγὼ οὖν πολλὰ τῶν ἐμαυτοῦ δεδαπάνηκα εἰς τὴν ὑμετέραν τροφήν . καὶ ἕως μὲν εἶχον , οὐδέν μοι διέφερεν · νυνὶ δὲ καὶ αὐτὸς ἀπόρως διάκειμαι . σὺ οὖν , ἐπειδὴ δεδοκίμασαι καὶ ἀνὴρ γεγένησαι , σκόπει αὐτὸς ἤδη , πόθεν ἕξεις τὰ ἐπιτήδεια . ταῦτʼ ἀκούσαντες , ἐκπεπληγμένοι καὶ δακρύοντες ᾤχοντο πρὸς τὴν μητέρα καὶ παραλαβόντες ἐκείνην ἧκον πρὸς ἐμέ , οἰκτρῶς ὑπὸ τοῦ πάθους διακείμενοι καὶ ἀθλίως ἐκπεπτωκότες , κλαίοντες καὶ παρακαλοῦντές με μὴ περιιδεῖν αὐτοὺς ἀποστερηθέντας τῶν πατρῴων μηδʼ εἰς πτωχείαν καταστάντας , ὑβρισμένους ὑφʼ ὧν ἥκιστα ἐχρῆν , ἀλλὰ βοηθῆσαι καὶ τῆς ἀδελφῆς ἕνεκα καὶ σφῶν αὐτῶν . πολλὰ ἂν εἴη λέγειν , ὅσον πένθος ἐν τῇ ἐμῇ οἰκίᾳ ἦν ἐν ἐκείνῳ τῷ χρόνῳ . τελευτῶσα δὲ ἡ μήτηρ αὐτῶν ἠντιβόλει με καὶ ἱκέτευσε συναγαγεῖν αὐτῆς τὸν πατέρα καὶ τοὺς φίλους , εἰποῦσα ὅτι , εἰ καὶ μὴ πρότερον εἴθισται λέγειν ἐν ἀνδράσι , τὸ μέγεθος αὐτὴν ἀναγκάσει τῶν συμφορῶν περὶ τῶν σφετέρων κακῶν δηλῶσαι πάντα πρὸς ἡμᾶς . ἐλθὼν δʼ ἐγὼ ἠγανάκτουν μὲν πρὸς Ἡγήμονα τὸν ἔχοντα τὴν τούτου θυγατέρα , λόγους δʼ ἐποιούμην πρὸς τοὺς ἄλλους ἐπιτηδείους , ἠξίουν δὲ τοῦτον εἰς ἔλεγχον ἰέναι περὶ τῶν πραγμάτων . Διογείτων δὲ τὸ μὲν πρῶτον οὐκ ἤθελε , τελευτῶν δὲ ὑπὸ τῶν φίλων ἠναγκάσθη . ἐπειδὴ δὲ συνήλθομεν , ἤρετο αὐτὸν ἡ γυνή , τίνα ποτὲ ψυχὴν ἔχων ἀξιοῖ περὶ τῶν παίδων τοιαύτῃ γνώμῃ χρῆσθαι , ἀδελφὸς μὲν ὢν τοῦ πατρὸς αὐτῶν , πατὴρ δʼ ἐμός , θεῖος δὲ αὐτοῖς καὶ πάππος . καὶ εἰ μηδένα ἀνθρώπων ᾐσχύνου , τοὺς θεοὺς ἐχρῆν σε , φησί , δεδιέναι , ὃς ἔλαβες μέν , ὅτʼ ἐκεῖνος ἐξέπλει , πέντε τάλαντα παρʼ αὐτοῦ παρακαταθήκην , καὶ περὶ τούτων ἐγὼ θέλω τοὺς παῖδας παραστησαμένη καὶ τούτους καὶ τοὺς ὕστερον ἐμαυτῇ γενομένους ὀμόσαι , ὅπου ἂν οὗτος λέγῃ · καίτοι οὐχ οὕτως ἐγώ εἰμι ἀθλία οὐδʼ οὕτω περὶ πολλοῦ ποιοῦμαι χρήματα ὥστʼ ἐπιορκήσασα κατὰ τῶν παίδων τῶν ἐμαυτῆς τὸν βίον καταναλίσκειν , ἀδίκως δὲ ἀφελέσθαι τὴν τοῦ πατρὸς οὐσίαν . ἔτι τοίνυν ἐξήλεγχεν αὐτὴ ἑπτὰ τάλαντα κεκομισμένον ναυτικὰ καὶ τετρακισχιλίας δραχμὰς καὶ τούτων τὰ γράμματʼ ἀπέδειξεν . ἐν γὰρ τῇ διοικίσει , ὅτʼ ἐκ Κολλυτοῦ διῳκίζετο εἰς τὴν Φαίδρου οἰκίαν , τοὺς παῖδας ἐπιτυχόντας ἐκβεβλημένῳ βιβλίῳ ἐνεγκεῖν πρὸς αὐτήν . ἀπέφηνε δʼ αὐτὸν ἑκατὸν μνᾶς κεκομισμένον ἐγγείῳ ἐπὶ τόκῳ δεδανεισμένας καὶ ἑτέρας δισχιλίας δραχμὰς καὶ ἔπιπλα πολλοῦ ἄξια , φοιτᾶν δὲ καὶ σῖτον αὐτοῖς ἐκ Χερρονήσου καθʼ ἕκαστον ἐνιαυτόν . ἔπειτα σὺ ἐτόλμησας , ἔφη , εἰπεῖν , ἔχων τοσαῦτα χρήματα , ὡς δισχιλίας δραχμὰς ὁ τούτων πατὴρ κατέλιπε καὶ τριάκοντα στατῆρας ; ἅ περ ἐμοὶ καταλειφθέντα ἐκείνου τελευτήσαντος ἐγώ σοι ἔδωκα · καὶ ἐκβάλλειν τούτους ἠξίωκας θυγατριδοῦς ὄντας ἐκ τῆς οἰκίας τῆς αὑτῶν ἐν τριβωνίοις , ἀνυποδήτους , οὐ μετὰ ἀκολούθου , οὐ μετὰ στρωμάτων , οὐ μετὰ ἱματίων , οὐ μετὰ τῶν ἐπίπλων , ἃ ὁ πατὴρ αὐτοῖς κατέλιπεν , οὐδὲ μετὰ τῶν παρακαταθηκῶν , ἃς ἐκεῖνος παρὰ σοὶ κατέθετο . καὶ νῦν τοὺς μὲν ἐκ τῆς μητρυιᾶς τῆς ἐμῆς παιδεύεις ἐν πολλοῖς χρήμασιν εὐδαίμονας ὄντας ( καὶ ταῦτα μὲν καλῶς ποιεῖς ) , τοὺς δʼ ἐμοὺς ἀδικεῖς , οὓς ἀτίμους ἐκ τῆς οἰκίας ἐκβαλὼν ἀντὶ πλουσίων πτωχοὺς ἀποδεῖξαι προθυμεῖ . καὶ ἐπὶ τοιούτοις ἔργοις οὔτε τοὺς θεοὺς φοβεῖ οὔτε ἐμὲ τὴν συνειδυῖαν αἰσχύνῃ οὔτε τοῦ ἀδελφοῦ μέμνησαι , ἀλλὰ πάντας ἡμᾶς περὶ ἐλάττονος ποιεῖ χρημάτων . τότε μὲν οὖν , ὦ ἄνδρες δικασταί , πολλῶν καὶ δεινῶν ὑπὸ τῆς γυναικὸς ῥηθέντων οὕτω διετέθημεν πάντες οἱ παρόντες ὑπὸ τῶν τούτῳ πεπραγμένων καὶ τῶν λόγων τῶν ἐκείνης , ὁρῶντες μὲν τοὺς παῖδας οἷα ἦσαν πεπονθότες , ἀναμιμνησκόμενοι δὲ τοῦ ἀποθανόντος , ὡς ἀνάξιον τῆς οὐσίας τὸν ἐπίτροπον κατέλιπεν , ἐνθυμούμενοι δέ , ὡς χαλεπὸν ἐξευρεῖν ὅτῳ χρὴ περὶ τῶν ἑαυτοῦ πιστεῦσαι · ὥστε , ὧ ἄνδρες δικασταί , μηδένα τῶν παρόντων δύνασθαι φθέγξασθαι , ἀλλὰ καὶ δακρύοντας μὴ ἧττον τῶν πεπονθότων ἀπιόντας οἴχεσθαι σιωπῇ .
Lemmas: ἀδελφός εἰμί , ὦ ἀνήρ δικαστής , Διόδοτος καί Διογείτων ὁμοπάτριος καί ὁμομήτριος . καί ὁ μέν ἀφανής οὐσία νέμω , ὁ δέ φανερός κοινωνέω . ἐργάζομαι δέ Διόδοτος κατά ἐμπορία πολύς χρῆμα πείθω αὐτός Διογείτων λαμβάνω ὁ ἑαυτοῦ θυγάτηρ , ὅς περ εἰμί αὐτός μόνος . καί γίγνομαι αὐτός υἱός δύο καί θυγάτηρ . χρόνος δέ ὕστερον καταλέγω Διόδοτος μετά Θράσυλλος ὁ ὁπλίτης , καλέω ὁ ἑαυτοῦ γυνή ἀδελφιδῆ εἰμί καί ὁ ἐκεῖνος μέν πατήρ ἑαυτοῦ δέ κηδεστής καί ἀδελφός , πάππος δέ ὁ παιδίον καί θεῖος , ἡγέομαι διά οὗτος ὁ ἀναγκαιότης οὐδείς μάλα προσήκω δίκαιος περί ὁ ἑαυτοῦ παῖς γίγνομαι , διαθήκη αὐτός δίδωμι καί πέντε τάλαντον ἀργύριον παρακαταθήκη , ναυτικός δέ ἀποδείκνυμι ἐκδίδωμι ἑπτά τάλαντον καί τεσσαράκοντα μνᾶ , . . . δισχίλιοι δέ ὀφείλω ἐν Χερσόνησος . ἐπισκήπτω δέ , ἐάν τις πάσχω , τάλαντον μέν ἐπιδίδωμι ὁ γυνή καί ὁ ἐν ὁ δωμάτιον δίδωμι , τάλαντον δέ ὁ θυγάτηρ . καταλείπω δέ καί εἴκοσι μνᾶ ὁ γυνή καί τριάκοντα στατήρ Κυζικηνός . οὗτος δέ πράσσω καί οἴκοι ἀντίγραφον καταλείπω οἴχομαι στρατεύω μετά Θράσυλλος . ἀποθνῄσκω δέ ἐκεῖνος ἐν Ἔφεσος Διογείτων ὁ μέν θυγάτηρ κρύπτω ὁ θάνατος ὁ ἀνήρ καί ὁ γράμμα λαμβάνω , ὅς καταλείπω σημαίνω , φάσκω ὁ ναυτικός χρῆμα δέω ἐκ οὗτος ὁ γραμματεῖον κομίζω . ἐπειδή δέ χρόνος δηλόω ὁ θάνατος αὐτός καί ποιέω ὁ νομίζω , ὁ μέν πρῶτος ἐνιαυτός ἐν Πειραιεύς διαδιαιτάω · ἅπας γάρ αὐτοῦ καταλείπω ὁ ἐπιτήδειος . ἐκεῖνος δέ ἐπιλείπω ὁ μέν παῖς εἰς ἄστυ ἀναπέμπω , ὁ δέ μήτηρ αὐτός ἐκδίδωμι ἐπιδίδωμι πεντακισχίλιοι δραχμή , χίλιοι ἐλαχύς ὅς ὁ ἀνήρ αὐτός δίδωμι . ὄγδοος δέ ἔτος δοκιμάζω μετά οὗτος ὁ πρέσβυς ὁ μειράκιον καλέω αὐτός λέγω Διογείτων , ὅτι καταλείπω αὐτός ὁ πατήρ εἴκοσι μνᾶ ἀργύριον καί τριάκοντα στατήρ . ἐγώ οὖν πολύς ὁ ἐμαυτοῦ δαπανάω εἰς ὁ ὑμέτερος τροφή . καί ἕως μέν ἔχω , οὐδείς ἐγώ διαφέρω · νυνί δέ καί αὐτός ἄπορος διάκειμαι . σύ οὖν , ἐπειδή δοκιμάζω καί ἀνήρ γίγνομαι , σκοπέω αὐτός ἤδη , πόθεν ἔχω ὁ ἐπιτήδειος . οὗτος ἀκούω , ἐκπλήσσω καί δακρύω οἴχομαι πρός ὁ μήτηρ καί παραλαμβάνω ἐκεῖνος ἥκω πρός ἐγώ , οἰκτρός ὑπό ὁ πάθος διάκειμαι καί ἄθλιος ἐκπίπτω , κλαίω καί παρακαλέω ἐγώ μή περιοράω αὐτός ἀποστερέω ὁ πατρῷος μηδέ εἰς πτωχεία καθίστημι , ὑβρίζω ὑπό ὅς ἦκα χρή , ἀλλά βοηθέω καί ὁ ἀδελφή ἕνεκα καί σφεῖς αὐτός . πολύς ἄν εἰμί λέγω , ὅσος πένθος ἐν ὁ ἐμός οἰκία εἰμί ἐν ἐκεῖνος ὁ χρόνος . τελευτάω δέ ὁ μήτηρ αὐτός ἀντιβολέω ἐγώ καί ἱκετεύω συνάγω αὐτός ὁ πατήρ καί ὁ φίλος , λέγω ὅτι , εἰ καί μή πρότερος ἐθίζω λέγω ἐν ἀνήρ , ὁ μέγεθος αὐτός ἀναγκάζω ὁ συμφορά περί ὁ σφέτερος κακός δηλόω πᾶς πρός ἐγώ . ἔρχομαι δέ ἐγώ ἀγανακτέω μέν πρός Ἡγήμων ὁ ἔχω ὁ οὗτος θυγάτηρ , λόγος δέ ποιέω πρός ὁ ἄλλος ἐπιτήδειος , ἀξιόω δέ οὗτος εἰς ἔλεγχος ἔρχομαι περί ὁ πρᾶγμα . Διογείτων δέ ὁ μέν πρῶτος οὐ ἐθέλω , τελευτάω δέ ὑπό ὁ φίλος ἀναγκάζω . ἐπειδή δέ συνέρχομαι , ἔρομαι αὐτός ὁ γυνή , τίς ποτέ ψυχή ἔχω ἀξιόω περί ὁ παῖς τοιοῦτος γνώμη χράω , ἀδελφός μέν εἰμί ὁ πατήρ αὐτός , πατήρ δέ ἐμός , θεῖος δέ αὐτός καί πάππος . καί εἰ μηδείς ἄνθρωπος αἰσχύνω , ὁ θεός χρή σύ , φημί , δείδω , ὅς λαμβάνω μέν , ὅτε ἐκεῖνος ἐκπλέω , πέντε τάλαντον παρά αὐτός παρακαταθήκη , καί περί οὗτος ἐγώ ἐθέλω ὁ παῖς παρίστημι καί οὗτος καί ὁ ὕστερον ἐμαυτοῦ γίγνομαι ὄμνυμι , ὅπου ἄν οὗτος λέγω · καίτοι οὐ οὕτως ἐγώ εἰμί ἄθλιος οὐδέ οὕτως περί πολύς ποιέω χρῆμα ὥστε ἐπιορκέω κατά ὁ παῖς ὁ ἐμαυτοῦ ὁ βίος καταναλίσκω , ἄδικος δέ ἀφαιρέω ὁ ὁ πατήρ οὐσία . ἔτι τοίνυν ἐξελέγχω αὐτός ἑπτά τάλαντον κομίζω ναυτικός καί τετρακισχίλιοι δραχμή καί οὗτος ὁ γράμμα ἀποδείκνυμι . ἐν γάρ ὁ διοίκισις , ὅτε ἐκ Κολλυτός διοικίζω εἰς ὁ Φαῖδρας οἰκία , ὁ παῖς ἐπιτυγχάνω ἐκβάλλω βιβλίον φέρω πρός αὐτός . ἀποφαίνω δέ αὐτός ἑκατόν μνᾶ κομίζω ἔγγειος ἐπί τόκος δανείζω καί ἕτερος δισχίλιοι δραχμή καί ἔπιπλα πολύς ἄξιος , φοιτάω δέ καί σῖτος αὐτός ἐκ Χερρόνησος κατά ἕκαστος ἐνιαυτός . ἔπειτα σύ τολμάω , φημί , λέγω , ἔχω τοσοῦτος χρῆμα , ὡς δισχίλιοι δραχμή ὁ οὗτος πατήρ καταλείπω καί τριάκοντα στατήρ ; ὅς περ ἐγώ καταλείπω ἐκεῖνος τελευτάω ἐγώ σύ δίδωμι · καί ἐκβάλλω οὗτος ἀξιόω θυγατριδοῦς εἰμί ἐκ ὁ οἰκία ὁ ἑαυτοῦ ἐν τριβώνιον , ἀνυπόδητος , οὐ μετά ἀκόλουθος , οὐ μετά στρῶμα , οὐ μετά ἱμάτιον , οὐ μετά ὁ ἔπιπλα , ὅς ὁ πατήρ αὐτός καταλείπω , οὐδέ μετά ὁ παρακαταθήκη , ὅς ἐκεῖνος παρά σύ κατατίθημι . καί νῦν ὁ μέν ἐκ ὁ μητρυιά ὁ ἐμός παιδεύω ἐν πολύς χρῆμα εὐδαίμων εἰμί ( καί οὗτος μέν καλός ποιέω ) , ὁ δέ ἐμός ἀδικέω , ὅς ἄτιμος ἐκ ὁ οἰκία ἐκβάλλω ἀντί πλούσιος πτωχός ἀποδείκνυμι προθυμέομαι . καί ἐπί τοιοῦτος ἔργον οὔτε ὁ θεός φοβέω οὔτε ἐγώ ὁ σύνοιδα αἰσχύνη οὔτε ὁ ἀδελφός μιμνῄσκω , ἀλλά πᾶς ἐγώ περί ἐλαχύς ποιέω χρῆμα . τότε μέν οὖν , ὦ ἀνήρ δικαστής , πολύς καί δεινός ὑπό ὁ γυνή λέγω οὕτως διατίθημι πᾶς ὁ πάρειμι ὑπό ὁ οὗτος πράσσω καί ὁ λόγος ὁ ἐκεῖνος , ὁράω μέν ὁ παῖς οἷος εἰμί πάσχω , ἀναμιμνῄσκω δέ ὁ ἀποθνῄσκω , ὡς ἀνάξιος ὁ οὐσία ὁ ἐπίτροπος καταλείπω , ἐνθυμέομαι δέ , ὡς χαλεπός ἐξευρίσκω ὅστις χρή περί ὁ ἑαυτοῦ πιστεύω · ὥστε , ὧ ἀνήρ δικαστής , μηδείς ὁ πάρειμι δύναμαι φθέγγομαι , ἀλλά καί δακρύω μή ἥσσων ὁ πάσχω ἀπέρχομαι οἴχομαι σιωπή .