dionysius-halicarnassensis-history.de-demosthenis-dictione 40
40 ἡ δὲ μετὰ ταύτην ἡ γλαφυρὰ καὶ θεατρικὴ καὶ τὸ κομψὸν αἱρουμένη πρὸ τοῦ σεμνοῦ τοιαύτη · ὀνομάτων αἰεὶ βούλεται λαμβάνειν τὰ λειότατα καὶ μαλακώτατα , τὴν εὐφωνίαν θηρωμένη καὶ τὴν εὐμέλειαν , ἐξ αὐτῶν δὲ τὸ ἡδύ . ἔπειτα οὐχ ὡς ἔτυχεν ἀξιοῖ ταῦτα τιθέναι οὐδὲ ἀπερισκέπτως συναρμόττειν θάτερα τοῖς ἑτέροις , ἀλλὰ διακρίνουσα τὰ ποῖα τοῖς ποίοις παρα|τιθέμενα μουσικωτέρους ποιεῖν δυνήσεται τοὺς ὔχους , καὶ σκοποῦσα κατὰ ποῖον σχῆμα ληφθέντα χαριεστέρας ἀποτελέσει τὰς συζυγίας , οὕτως συναρμόττειν ἕκαστα πειρᾶται , πολλὴν σφόδρα ποιουμένη φροντίδα τοῦ συνεξέσθαι καὶ συνηλεῖφθαι καὶ προπετεῖς ἀπάντων αὐτῶν εἶναι τὰς ἁρμονίας . καὶ διὰ τοῦτο φεύγει μὲν ἁπάσῃ σπουδῇ τὰς τῶν φωνηέντων συμβολὰς ὡς τὴν λειότητα καὶ τὴν εὐέπειαν διασπώσας , φεύγει δέ , ὅση δύναμις αὐτῇ , τῶν ἡμιφώνων τε καὶ ἀφώνων γραμμάτων τὰς συζυγίας , ὅσαι τραχύνουσι τοὺς ἤχους καὶ ταράττειν δύνανται τὰς ἀκοάς . ἐπειδὴ γὰρ οὐκ ἐνδέχεται πᾶσαν σημαίνουσαν σῶμα ἢ πρᾶγμα λέξιν ἐξ εὐφώνων συγκεῖσθαι γραμμάτων καὶ μαλακῶν , ἀλλʼ ἐνίοτε συγκεῖσθαι τὰς αὐτὰς καὶ κακῶς ἐνδέχεται , ὃ μὴ δίδωσιν ἡ φύσις , τοῦτο πειρᾶται λαμβάνειν ταῖς συζυγίαις αὐταῖς καὶ οὕτω τὰς φωνὰς ποιεῖν ἡδίους καὶ μαλακωτέρας . καὶ δῆτα καὶ παρεμβάλλειν αὖ ταῖς ἀναγκαίαις τινὰς ἑτέρας λέξεις ὑπομένει πρὸς τὸν ὑποκείμενον νοῦν οὔτʼ ἀναγκαίας οὔτ᾿ ἴσως χρησίμας , δεσμοῦ δέ τινος ἢ κόλλης τάξιν ταῖς πρὸ αὐτῶν καὶ μετʼ αὐτὰς κειμέναις ὀνομασίαις παρεξομένας , ἵνα μὴ συναπτόμεναι πρὸς ἀλλήλας αἱ καταλήγουσαί τε εἰς τραχὺ γράμμα καὶ αἱ τὴν ἀρχὴν ἀπό τινος τοιούτου λαμβάνουσαι σπαδονισμοὺς τῶν ἤχῶν ποιῶσι καὶ ἀντιτυπίας , τῇ δὲ παρεμπιπτούσῃ λέξει προσαναπαυόμεναι μαλακοὺς φαίνεσθαι ποιῶσι τοὺς ἤχους καὶ συνεχεῖς . τὸ γὰρ ὅλον ἐστὶν αὐτῆς βούλημα καὶ ἡ πολλὴ πραγματεία περὶ τὸ συσπασθῆναί τε καὶ συνυφάνθαι πάντα τὰ μόρια τῆς περιόδου , μιᾶς λέξεως ἀποτελοῦντα φαντασίαν , καὶ ἔτι πρὸς τούτῳ περὶ τὸ πᾶσαν εἶναι τὴν λέξιν , ὥσπερ ἐν ταῖς μουσικαῖς συμφωνίαις , ἡδεῖαν καὶ λιγυράν . τούτων δὲ τὸ μὲν αἱ τῶν ἁρμονιῶν ἀκρίβειαι ποιοῦσι , τὸ δʼ αἱ τῶν γραμμάτων δυνάμεις οἰκείως ἐχόντων πρὸς ἄλληλα ταῖς κατὰ τοὺς νόμους συμπαθείαις , ὑπὲρ ὧν ἑτέρας ἐπιστήμης ἡ θεωρία . ἐπιτρόχαλος δή τις γίνεται καὶ καταφερὴς ἡ ῥύσις τῆς λέξεως , ὥσπερ κατὰ πρανοῦς φερόμενα χωρίου νάματα μηδενὸς αὐτοῖς ἀντικρούοντος , καὶ διαρρεῖ διὰ τῆς ἀκοῆς ἡδέως πως καὶ ἀσπαστῶς οὐδὲν ἧττον ἢ τὰ διʼ ᾠδῆς καὶ ὀργάνου μουσωθέντα κρούματα καὶ μέλη . ἔτι τῆς συνθέσεως ταύτης ἐστὶ καὶ τὰ κῶλα δεινῶς ποιήμασιν ἐμφερῆ , μαλακόφωνα καὶ λεῖα , πολὺ τὸ κωτίλον ἔχοντα , κατά τινα φιλότητα φυσικὴν συζευγνύμενα ἀλλήλοις . ἐξ ὧν ἡ περίοδος συνέστηκεν · οὐδὲν γὰρ ἔξω περιόδου συντίθησιν . ἔτι τῶν ῥυθμῶν , εἰς ἃς διαστέλλεται περιόδους , οὐ τοὺς ἀξιωματικοὺς βούλεται λαμβάνειν ἀλλὰ τοὺς χαριεστάτους . εὐκόρυφοι δὴ φαίνονται καὶ εὔγραμμοι διὰ τοῦτο καὶ εἰς ἕδραν ἀσφαλῆ τελευτῶσι . τῶν δὲ σχημάτων διώκει τὰ κινητικώτατα τῶν ὄχλων · καλλωπίζεται γὰρ καὶ τέθηλε τούτοις , ἃν ἄχρι τοῦ μὴ λυπῆσαι τὰς ἀκοὰς προβαίνοι , ὧν εἰσὶν αἵ τε παρισώσεις καὶ παρομοιώσεις καὶ ἀντιθέσεις καὶ τὰ παρωνομασμένα τά τε ἀντιστρέφοντα καὶ τὰ ἐπαναφερόμενα καὶ ἄλλα πολλὰ τοιαῦτα | ποιητικῆς καὶ μελικῆς λέξεως ὄργανα . τοιαῦτά τινά μοι καὶ ταύτης εἶναι φαίνεται χαρακτηριστικὰ τῆς ἁρμονίας . παραδείγματα δʼ αὐτῆς ποιοῦμαι ποιητῶν μὲν Ἡσίοδόν τε καὶ Σαπφὼ καὶ Ἀνακρέοντα , τῶν δὲ πεζῇ λέξει χρησαμένων Ἰσοκράτην τε τὸν Ἀθηναῖον καὶ τοὺς ἐκείνῳ πλησιάσαντας . εἴρηνται μὲν οὖν καὶ πρότερον ἤδη λέξεις τινές , ἐν αἷς τὸν ὅλον χαρακτῆρα αὐτοῦ τῆς λέξεως ὑπέγραφον , ἐξ ὧν καὶ τὰ περὶ τὴν σύνθεσιν , εἰ τοιαῦτά ἐστιν οἷα λέγομεν ἡμεῖς , οὐ χαλεπῶς ἄν τις ἴδοι . ἵνα δὲ μὴ δόξωμεν διαρτῶν τὰς ἀκολουθίας , τοὺς ἀναγινώσκοντας ἐπὶ τὰ ἐν ἀρχαῖς ῥηθέντα παραδείγματα κελεύοντες ἀναστρέφειν , λαμβανέσθω κἀνταῦθα ἐκ τῶν Πανηγυρικῶν αὐτοῦ λόγων λέξις οὐ πολλὴν διατριβὴν παρέξουσα τοῖς ἀναγνωσομένοις , ἐν ᾗ διεξέρχεται τὰ πραχθέντα Ἀθηναίοις περὶ τὴν ἐν Σαλαμῖνι ναυμαχίαν . ἔστι δὲ ἥδε · ‘Ἐπειδὴ γὰρ οὐχ οἷοί τε ἦσαν πρὸς ἀμφοτέρας ἅμα παρατάξασθαι τὰς δυνάμεις , παραλαβόντες ἅπαντα τὸν ὄχλον ἐκ τῆς πόλεως | εἰς τὴν ἐχομένην νῆσον ἐξέπλευσαν , ἵν’ ἐν μέρει καὶ μὴ πρὸς ἑκάτερα κινδυνεύωσι . καίτοι πῶς ἂν ἐκείνων ἄνδρες ἀμείνους ἢ μᾶλλον φιλέλληνες ὄντες ἐπιδειχθεῖεν , οἵτινες ἔτλησαν ἐπιδεῖν , ὥστε μὴ τοῖς πολλοῖς αἴτιοι γενέσθαι τῆς δουλείας , ἐρήμην μὲν τὴν πόλιν γιγνομένην , τὴν δὲ χώραν πορθουμένην , ἱερὰ δὲ συλώμενα καὶ νεὼς ἐμπιμπραμένους , ἅπαντα δὲ τὸν πόλεμον περὶ τὴν πατρίδα τὴν αὐτῶν γενόμενον ; καὶ μὴν οὐδὲ ταῦτʼ ἀπέχρησεν αὐτοῖς , ἀλλὰ πρὸς διακοσίας καὶ χιλίας τριήρεις μόνοι διαναυμαχεῖν οὐκ ἐμέλλησαν , οὐ μὴν εἰάθησάν γε . καταισχυνθέντες τε γὰρ Πελοποννήσιοι τὴν ἀρετὴν αὐτῶν καὶ νομίσαντες προδιαφθαρέντων μὲν τῶν ἡμετέρων οὐδʼ αὐτοὶ σωθήσεσθαι , κατορθωσάντων δʼ εἰς ἀτιμίαν τὰς αὐτῶν πόλεις καταστήσειν , ἠναγκάσθησαν μετασχεῖν τῶν κινδύνων . καὶ τοὺς | μὲν θορύβους τοὺς ἐν τῷ πράγματι γιγνομένους καὶ τὰς κραυγὰς καὶ τὰς παρακελεύσεις , ἃ κοινὰ πάντων ἐστὶ τῶν ναυμαχούντων , οὐκ οἶδʼ ὅ τι δεῖ λέγοντας διατρίβειν . ἃ δʼ ἔστιν ἴδια καὶ τῆς ἡγεμονίας ἄξια καὶ τοῖς προειρημένοις ὁμολογούμενα , ταῦτα δʼ ἐμὸν ἔργον ἐστὶν εἰπεῖν . τοσοῦτον γὰρ ἡ πόλις ἡμῶν διέφερεν , ὅτε ἦν ἀκέραιος , ὥστε ἀνάστατος γενομένη πλείους μὲν συνεβάλετο τριήρεις εἰς τὸν κίνδυνον τὸν ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος ἢ σύμπαντες οἱ ναυμαχήσαντες , δυναμένας δὲ πρὸς δὶς τοσαύτας κινδυνεύειν . οὐδείς γʼ οὖν πρὸς ἡμᾶς οὕτως ἔχει δυσμενῶς , ὅστις οὐκ ἂν ὁμολογήσειε διὰ μὲν τὴν ναυμαχίαν ἡμᾶς τῷ πολέμῳ κρατῆσαι , ταύτης δὲ τὴν πόλιν αἰτίαν γεγενῆσθαι . καίτοι μελλούσης στρατείας ἐπὶ τούς βαρβάρους ἔσεσθαι τίνας χρὴ τὴν ἡγεμονίαν ἔχειν ; οὐ τούς ἐν τῷ προτέρῳ πολέμῳ μάλιστα εὐδοκιμήσαντας καὶ πολλάκις μὲν ἰδίᾳ προκινδυνεύσαντας , ἐν | δὲ τοῖς κοινοῖς τῶν ἀγώνων ἀριστείων ἀξιωθέντας ; οὐ τοὺς τὴν αὑτῶν καταλιπόντας περὶ τῆς τῶν ἄλλων σωτηρίας καὶ τό γε παλαιὸν οἰκιστὰς πλείστων πόλεων γενομένους καὶ πάλιν αὐτὰς ἐκ τῶν μεγίστων συμφορῶν διασώσαντας ; πῶς δʼ οὐκ ἂν δεινὰ πάθοιμεν , εἰ τῶν κακῶν πλεῖστον μέρος μετασχόντες ἔλαττον ταῖς τιμαῖς ἔχειν ἀξιωθείημεν καὶ τότε προταχθέντες πρὸ τῶν ἄλλων νῦν ἑτέροις ἀκολουθεῖν ἀναγκασθείημεν;᾿
Lemmas: 40 ὁ δέ μετά οὗτος ὁ γλαφυρός καί θεατρικός καί ὁ κομψός αἱρέω πρό ὁ σεμνός τοιοῦτος · ὄνομα ἀεί βούλομαι λαμβάνω ὁ λεῖος καί μαλακός , ὁ εὐφωνία θηράω καί ὁ εὐμέλεια , ἐκ αὐτός δέ ὁ ἡδύς . ἔπειτα οὐ ὡς τυγχάνω ἀξιόω οὗτος τίθημι οὐδέ ἀπερίσκεπτος συναρμόζω ἕτερος ὁ ἕτερος , ἀλλά διακρίνω ὁ ποῖος ὁ ποῖος παρατίθημι μουσικός ποιέω δύναμαι ὁ ὔχους , καί σκοπέω κατά ποῖος σχῆμα λαμβάνω χαρίεις ἀποτελέω ὁ συζυγία , οὕτως συναρμόζω ἕκαστος πειράω , πολύς σφόδρα ποιέω φροντίς ὁ συνεξίημι καί συνηίπω καί προπετής ἅπας αὐτός εἰμί ὁ ἁρμονία . καί διά οὗτος φεύγω μέν ἅπας σπουδή ὁ ὁ φωνήεις συμβολή ὡς ὁ λειότης καί ὁ εὐέπεια διασπάω , φεύγω δέ , ὅσος δύναμις αὐτός , ὁ ἡμίφωνος τε καί ἄφωνος γράμμα ὁ συζυγία , ὅσος τραχύνω ὁ ἦχος καί ταράσσω δύναμαι ὁ ἀκοή . ἐπειδή γάρ οὐ ἐνδέχομαι πᾶς σημαίνω σῶμα ἤ πρᾶγμα λέξις ἐκ εὔφωνος σύγκειμαι γράμμα καί μαλακός , ἀλλά ἐνίοτε σύγκειμαι ὁ αὐτός καί κακός ἐνδέχομαι , ὅς μή δίδωμι ὁ φύσις , οὗτος πειράω λαμβάνω ὁ συζυγία αὐτός καί οὕτως ὁ φωνή ποιέω ἡδύς καί μαλακός . καί δῆτα καί παρεμβάλλω αὖ ὁ ἀναγκαῖος τις ἕτερος λέξις ὑπομένω πρός ὁ ὑπόκειμαι νόος οὔτε ἀναγκαῖος οὔτε ἴσως χρήσιμος , δεσμός δέ τις ἤ κόλλα τάξις ὁ πρό αὐτός καί μετά αὐτός κεῖμαι ὀνομασία πάρειμι , ἵνα μή συνάπτω πρός ἀλλήλων ὁ καταλήγω τε εἰς τραχύς γράμμα καί ὁ ὁ ἀρχή ἀπό τις τοιοῦτος λαμβάνω σπαδονισμός ὁ ἦχος ποιέω καί ἀντιτυπία , ὁ δέ παρεμπίπτω λέξις προσαναπαύω μαλακός φαίνω ποιέω ὁ ἦχος καί συνεχής . ὁ γάρ ὅλος εἰμί αὐτός βούλημα καί ὁ πολύς πραγματεία περί ὁ συσπάω τε καί συνυφαίνω πᾶς ὁ μόριον ὁ περίοδος , εἷς λέξις ἀποτελέω φαντασία , καί ἔτι πρός οὗτος περί ὁ πᾶς εἰμί ὁ λέξις , ὥσπερ ἐν ὁ μουσικός συμφωνία , ἡδύς καί λιγυρός . οὗτος δέ ὁ μέν ὁ ὁ ἁρμονία ἀκρίβεια ποιέω , ὁ δέ ὁ ὁ γράμμα δύναμις οἰκεῖος ἔχω πρός ἀλλήλων ὁ κατά ὁ νόμος συμπάθεια , ὑπέρ ὅς ἕτερος ἐπιστήμη ὁ θεωρία . ἐπιτρόχαλος δή τις γίγνομαι καί καταφερής ὁ ῥύσις ὁ λέξις , ὥσπερ κατά πρηνής φέρω χωρίον νᾶμα μηδείς αὐτός ἀντικρούω , καί διαρρέω διά ὁ ἀκοή ἡδύς πως καί ἀσπαστός οὐδείς ἥσσων ἤ ὁ διά ἀοιδή καί ὄργανον μουσόω κροῦμα καί μέλος . ἔτι ὁ σύνθεσις οὗτος εἰμί καί ὁ κῶλον δεινός ποίημα ἐμφερής , μαλακόφωνος καί λεῖος , πολύς ὁ κωτίλος ἔχω , κατά τις φιλότης φυσικός συζεύγνυμι ἀλλήλων . ἐκ ὅς ὁ περίοδος συνίστημι · οὐδείς γάρ ἔξω περίοδος συντίθημι . ἔτι ὁ ῥυθμός , εἰς ὅς διαστέλλω περίοδος , οὐ ὁ ἀξιωματικός βούλομαι λαμβάνω ἀλλά ὁ χαρίεις . εὐκόρυφος δή φαίνω καί εὔγραμμος διά οὗτος καί εἰς ἕδρα ἀσφαλής τελευτάω . ὁ δέ σχῆμα διώκω ὁ κινητικός ὁ ὄχλος · καλλωπίζω γάρ καί θάλλω οὗτος , ὅς ἄχρι ὁ μή λυπέω ὁ ἀκοή προβαίνω , ὅς εἰμί ὁ τε παρίσωσις καί παρομοίωσις καί ἀντίθεσις καί ὁ παρονομάζω ὁ τε ἀντιστρέφω καί ὁ ἐπαναφέρω καί ἄλλος πολύς τοιοῦτος | ποιητικός καί μελικός λέξις ὄργανον . τοιοῦτος τις ἐγώ καί οὗτος εἰμί φαίνω χαρακτηριστικός ὁ ἁρμονία . παράδειγμα δέ αὐτός ποιέω ποιητής μέν Ἡσίοδος τε καί Σαπφώ καί Ἀνακρέων , ὁ δέ πεζός λέξις χράω Ἰσοκράτης τε ὁ Ἀθηναῖος καί ὁ ἐκεῖνος πλησιάζω . λέγω μέν οὖν καί πρότερος ἤδη λέξις τις , ἐν ὅς ὁ ὅλος χαρακτήρ αὐτός ὁ λέξις ὑπογράφω , ἐκ ὅς καί ὁ περί ὁ σύνθεσις , εἰ τοιοῦτος εἰμί οἷος λέγω ἐγώ , οὐ χαλεπός ἄν τις ὁράω . ἵνα δέ μή δοκέω διαρτάω ὁ ἀκολουθία , ὁ ἀναγιγνώσκω ἐπί ὁ ἐν ἀρχή λέγω παράδειγμα κελεύω ἀναστρέφω , λαμβάνω ἐνταῦθα ἐκ ὁ πανηγυρικός αὐτός λόγος λέξις οὐ πολύς διατριβή παρέχω ὁ ἀναγιγνώσκω , ἐν ὅς διεξέρχομαι ὁ πράσσω Ἀθηναῖος περί ὁ ἐν Σαλαμίς ναυμαχία . εἰμί δέ ὅδε · Ἐπειδή γάρ οὐ οἷος τε εἰμί πρός ἀμφότερος ἅμα παρατάσσω ὁ δύναμις , παραλαμβάνω ἅπας ὁ ὄχλος ἐκ ὁ πόλις | εἰς ὁ ἔχω νῆσος ἐκπλέω , ἵνα ἐν μέρος καί μή πρός ἑκάτερος κινδυνεύω . καίτοι πῶς ἄν ἐκεῖνος ἀνήρ ἀγαθός ἤ μάλα φιλέλλην εἰμί ἐπιδείκνυμι , ὅστις τλάω ἐφοράω , ὥστε μή ὁ πολύς αἴτιος γίγνομαι ὁ δουλεία , ἐρῆμος μέν ὁ πόλις γίγνομαι , ὁ δέ χώρα πορθέω , ἱερόν δέ συλάω καί ναῦς ἐμπίμπρημι , ἅπας δέ ὁ πόλεμος περί ὁ πατρίς ὁ ἑαυτοῦ γίγνομαι ; καί μήν οὐδέ οὗτος ἀποχράω αὐτός , ἀλλά πρός διακόσιοι καί χίλιοι τριήρης μόνος διαναυμαχέω οὐ μέλλω , οὐ μήν ἐάω γε . καταισχύνω τε γάρ Πελοποννήσιος ὁ ἀρετή αὐτός καί νομίζω προδιαφθείρω μέν ὁ ἡμέτερος οὐδέ αὐτός σῴζω , κατορθόω δέ εἰς ἀτιμία ὁ ἑαυτοῦ πόλις καθίστημι , ἀναγκάζω μετέχω ὁ κίνδυνος . καί ὁ | μέν θόρυβος ὁ ἐν ὁ πρᾶγμα γίγνομαι καί ὁ κραυγή καί ὁ παρακέλευσις , ὅς κοινός πᾶς εἰμί ὁ ναυμαχέω , οὐ οἶδα ὅς τις δέω λέγω διατρίβω . ὅς δέ εἰμί ἴδιος καί ὁ ἡγεμονία ἄξιος καί ὁ προλέγω ὁμολογέω , οὗτος δέ ἐμός ἔργον εἰμί λέγω . τοσοῦτος γάρ ὁ πόλις ἐγώ διαφέρω , ὅτε εἰμί ἀκέραιος , ὥστε ἀνάστατος γίγνομαι πολύς μέν συμβάλλω τριήρης εἰς ὁ κίνδυνος ὁ ὑπέρ ὁ Ἑλλάς ἤ σύμπας ὁ ναυμαχέω , δύναμαι δέ πρός δίς τοσοῦτος κινδυνεύω . οὐδείς γε οὖν πρός ἐγώ οὕτως ἔχω δυσμενής , ὅστις οὐ ἄν ὁμολογέω διά μέν ὁ ναυμαχία ἐγώ ὁ πόλεμος κρατέω , οὗτος δέ ὁ πόλις αἰτία γίγνομαι . καίτοι μέλλω στρατεία ἐπί ὁ βάρβαρος εἰμί τίς χρή ὁ ἡγεμονία ἔχω ; οὐ ὁ ἐν ὁ πρότερος πόλεμος μάλα εὐδοκιμέω καί πολλάκις μέν ἴδιος προκινδυνεύω , ἐν | δέ ὁ κοινός ὁ ἀγών ἀριστεῖα ἀξιόω ; οὐ ὁ ὁ ἑαυτοῦ καταλείπω περί ὁ ὁ ἄλλος σωτηρία καί ὁ γε παλαιός οἰκιστής πολύς πόλις γίγνομαι καί πάλιν αὐτός ἐκ ὁ μέγας συμφορά διασῴζω ; πῶς δέ οὐ ἄν δεινός πάσχω , εἰ ὁ κακός πολύς μέρος μετέχω ἐλαχύς ὁ τιμή ἔχω ἀξιόω καί τότε προσάγω πρό ὁ ἄλλος νῦν ἕτερος ἀκολουθέω ἀναγκάζω