dionysius-halicarnassensis-history.de-demosthenis-dictione 9
9 εἰ δὲ τὰ προσήκοντα ἔγνωκα , πάρεστι τῷ βουλομένῳ σκοπεῖν ἐπʼ αὐτῶν ποιουμένῳ τῶν παραδειγ μάτων τὴν ἐξέτασιν . ἃ μὲν οὖν παρὰ τὸν Θουκυδίδου χαρακτῆρα κατεσκεύασται τῷ ῥήτορι , τοιάδε τινά ἐστιν · ‘Πολλῶν , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , λόγων γινομένων ὀλίγου δεῖν καθʼ ἑκάστην ἐκκλησίαν περὶ ὧν Φίλιππος , ἀφʼ οὗ τὴν εἰρήνην ἐποιήσατο , οὐ μόνον ὑμᾶς ἀλλά καὶ τοὺς ἄλλους Ἕλληνας ἀδικεῖ , καὶ πάντων εὖ οἷδʼ ὅτι φησάντων γʼ ἄν , εἰ καὶ μὴ ποιοῦσι τοῦτο , καὶ λέγειν δεῖν καὶ πράττειν , ὅπως ἐκεῖνος παύσεται τῆς ὕβρεως καὶ δίκην δώσει , εἰς τοῦτο ὑπηγμένα πάντα τὰ πράγματα καὶ προειμένα ὁρῶ , ὥστε δέδοικα , μὴ βλάσφημον μὲν εἰπεῖν ἀληθὲς δὲ ᾖ · εἰ καὶ λέγειν ἅπαντες ἐβούλοντο οἱ παριόντες καὶ χειροτονεῖν ὑμεῖς , ἐξ ὧν ὡς φαυλότατα τὰ πράγματα ἤμελλεν ἕξειν , οὐκ ἂν ἡγοῦμαι δύνασθαι χεῖρον ἢ νῦν διατεθῆναι.ʼ κατὰ τί δὴ ταύτην ἡγοῦμαι τὴν λέξιν ἐοικέναι τῇ Θουκυδίδου ; καθʼ ὃ κἀκείνην πείθομαι μάλιστα διαφέρειν τῶν ἄλλων . τουτὶ δʼ ἔστι τὸ μὴ κατʼ εὐθεῖαν ἑρμηνείαν ἐξενηνέχθαι τὰ νοήματα μηδʼ , ὡς ἔστι τοῖς ἄλλοις σύνηθες λέγειν , ἁπλῶς καὶ ἀφελῶς , ἀλλὰ ἐξηλλάχθαι καὶ ἀπεστράφθαι τὴν διάλεκτον ἐκ τῶν ἐν ἔθει καὶ κατὰ φύσιν εἰς τὰ μὴ συνήθη τοῖς πολλοῖς μηδʼ ὡς ἡ φύσις ἀπαιτεῖ . ὃ δὲ λέγω , τοιοῦτόν ἐστιν . ἁπλῶς ἂν ὁ λόγος ἦν καὶ κατʼ εὐθεῖαν ἑρμηνείαν ἐκφερόμενος , εἴ τις οὕτως κατεσκεύασεν αὐτόν · ‘πολλῶν , ἄνδρες Ἀθηναῖοι , λόγων γιγνομένων καθʼ ἑκάστην σχεδὸν ἐκκλησίαν , περὶ ὧν ἀδικεῖ Φίλιππος ὑμᾶς τε καὶ τοὺς ἄλλους Ἕλληνας , ἀφʼ οὗ τὴν εἰρήνην ἐποιήσατο.ʼ νυνὶ δὲ τό τε ὀλίγου δεῖν παραληφθὲν ἀντὶ τοῦ σχεδὸν καὶ τὸ ἀδικεῖ Φίλιππος διαιρεθὲν καὶ διὰ μακροῦ τὴν | ἀκολουθίαν κομισάμενον καὶ τὸ οὐ μόνον ὑμᾶς ἀλλὰ καὶ τοὺς ἄλλους Ἕλληνας , δυναμένου καὶ χωρὶς ἀποφάσεως διὰ τῆς συμπλοκῆς μόνης τὸ πρᾶγμα δηλῶσαι , τοῦ συνήθους ἐξηλλαγμένην καὶ περίεργον πεποίηκε τὴν λέξιν . ὁμοίως δὲ καὶ τὸ ἐπιλεγόμενον τούτῳ , εἰ μὲν ἁπλῶς καὶ ἀπεριέργως ἔδει ῥηθῆναι , τοῦτον ἂν δή που τὸν τρόπον ἀπήγ γελτο · ‘κ αὶ πάντων λεγόντων , καὶ εἴ τινες τοῦτο μὴ ποιοῦσιν , ὅτι δεῖ καὶ λέγειν καὶ πράττειν ταῦτα , ἐξ ὧν ἐκεῖνος παύσεται τῆς ὕβρεως καὶ δίκην δώσει.ʼ οὕτω δὲ ἐξενεχθέν · ‘καὶ πάντων εὖ οἶδ’ ὅτι φησάντων γʼ ἄνʼ οὐ σῴζει τὴν εὐθεῖαν τῆς λέξεως ὁδόν . τό τε γὰρ οἶδ’ ὅτι χώραν οὐκ ἀναγκαίαν εἶχε , καὶ τὸ φησάντων γʼ ἂν ἀντὶ τοῦ φασκόντων παρειλημμένον οὐ τὴν ἀφελῆ διάλεκτον ἀλλὰ τὴν ἐξηλλαγμένην καὶ περίεξργον ἐμφαίνει . ὅμοια δὲ τούτοις ἐστὶ κἀκεῖνα · ‘εἶτʼ οἴεσθε , οἳ μὲν οὐδὲν ἂν αὐτὸν ἠδυνήθησαν ποιῆσαι κακόν , αὐτοὶ δὲ μὴ παθεῖν ἐφυλάξαντο ἂν ἴσως , τούτους μὲν ἐξαπατᾶν αἱρεῖσθαι μᾶλλον ἢ προλέγοντα βιάζεσθαι;ʼ ἐνταυθοῖ γὰρ οὐθὲν ἂν εἶχε περίεργον ἡ λέξις οὐδὲ σκολιόν , εἰ τοῦτον ἐξήνεγκε τὸν τρόπον · ‘εἶτʼ οἴεσθε αὐτόν , οὓς μὲν ἑώρα μηδὲν δυναμένους αὐτὸν διαθεῖναι κάκιον , φυλαξαμένους δὲ ἂν ἴσως μὴ παθεῖν , τούτους μὲν ἐξαπατᾶν αἱρεῖσθαι μᾶλλον ἢ προλέγοντα βιάζεσθαι;’ ἐναλλαγείσης δὲ τῆς πτώσεως καὶ τῶν συνδέσμων πολλῶν εἰς βραχὺ συναχθέντων , οἶμαι , περίεργός τε καὶ ἀσυνήθης καὶ ἐξηλλαγμένη γέγονεν ἡ διάλεκτος . ἔτι κἀκεῖνα τῆς αὐτῆς ἐστιν ἰδέας · ‘νῦν δὲ τοῦτο μὲν οὐκ ἐποίησεν , ἐν ᾧ τὸν δῆμον ἐτίμησεν ἄν , οὐδʼ ἐνεανιεύσατο τοιοῦτον οὐδέν . ἐμοὶ δέ , ὅς , εἴτε τις , ὦ ἄνδρε Ἀθηναῖοι , βούλεται νομίσαι μανίαν ( μανία γὰρ ἴσως ἐστὶν ὑπὲρ δύναμίν τι ποιεῖν ) , εἴτε καὶ φιλοτιμίαν , χορηγὸς ὑπέστην , οὕτω φανερῶς καὶ μιαρῶς ἐπηρεάζων παρηκολούθησεν , ὥστε μηδὲ τῶν ἱερῶν ἱματίων μηδὲ τοῦ χοροῦ μηδὲ τοῦ σώματος τὼ χεῖρε τελευτῶν ἀποσχέσθαι μου.ʼ τί δὴ πάλιν ἐστὶν ἐν τούτοις τὸ συνταράττον τὴν κατὰ φύσιν ἀπαγγελίαν ; πρῶτον μὲν τό , πρὶν ἀπαρτίσαι τὸ ἡγούμενον εἴτε νόημα χρὴ λέγειν εἴτε κῶλον , ἕτερον παρεμβαλεῖν καὶ μηδὲ τοῦ δευτέρου τέλος ἔχοντος τὸ τρίτον ἐπιζεῦξαι , εἶτα τὴν τοῦ δευτέρου νοήματος ἀκολουθίαν ἐπὶ τῷ τρίτῳ τέλος εἰληφότι θεῖναι , κἄπειτα ἐπὶ πᾶσιν , ὃ τοῦ πρώτου μέρος ἦν , διὰ μακροῦ καὶ οὐκέ τι τῆς διανοίας αὐτὸ προσδεχομένης ἀποδοῦναι . Ἐμοὶ δὲ ὃς — οὔπω τοῦτο τέλος ἔχει — εἴτε τις , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , βούλεται νομίσαι μανίαν — ἕτερον τοῦτο κεχωρισμένον τοῦ προτέρου ἀτελὲς καὶ αὐτό — μανία γὰρ ἴσως ἐστὶν ὑπὲρ δύναμίν τι ποιεῖν — οὐδετέρου τοῦτο πάλιν τῶν προειρημέ|νων μέρος ἀλλʼ αὐτὸ καθʼ αὑτό · κεφαλαιώδης γάρ τίς ἐστιν ἀπόφασις — ἢ φιλοτιμίαν — τοῦτο δὲ τοῦ δευτέρου μέρος ἦν τοῦ εἴτε τις βούλεται νομίσαι μανίαν . τὸ δʼ ἐπὶ τούτοις λεγόμενον ἅπασι τὸ χορηγὺς ὑπέστην τοῦ πρώτου μέρος ἦν τοῦ ἐμοὶ δέ , ὅς . μυρία τοιαῦτά ἐστι παρὰ Δημοσθένει καὶ μάλιστα ἐν τοῖς κατὰ Θιλίππου λόγοις , μᾶλλον δὲ μὴ οὕτως ἔχοντα πλὴν ἑνὸς λόγου τοῦ περὶ Ἁλοννήσου , πολλὰ δὲ καὶ ἐν τοῖς δικανικοῖς ἀγῶσι τοῖς γε οὖν δημοσίοις . καὶ σχεδὸν ἔν τε τούτοις καὶ ταῖς δημηγορίαις , ᾧπὲρ ?? ἔφην , ἂν διαγνοίης σημείῳ προχειροτάτῳ τὸν Δημοσθένους χαρτακτῆρα . τῷ δὲ ἧττον ἢ μᾶλλον αὐτοῖς κεχρῆσθαι τὸν ἄνδρα πρὸς τὰς φύσεις ἀποβλέποντα τῶν ὑσποθέσεων καὶ τὰς ἀξιώσεις τῶν προσώπων πλανηθήσεταί τις · ὅπερ ἴσως οὐκ ἄλογον .
Lemmas: 9 εἰ δέ ὁ προσήκω γιγνώσκω , πάρειμι ὁ βούλομαι σκοπέω ἐπί αὐτός ποιέω ὁ παραδειγ ματάω ὁ ἐξέτασις . ὅς μέν οὖν παρά ὁ Θουκυδίδης χαρακτήρ κατασκευάζω ὁ ῥήτωρ , τοιόσδε τις εἰμί · Πολλός , ὦ ἀνήρ Ἀθηναῖος , λόγος γίγνομαι ὀλίγος δέω κατά ἕκαστος ἐκκλησία περί ὅς Φίλιππος , ἀπό ὅς ὁ εἰρήνη ποιέω , οὐ μόνος σύ ἀλλά καί ὁ ἄλλος Ἕλλην ἀδικέω , καί πᾶς εὖ οἶδα ὅτι φημί γε ἄν , εἰ καί μή ποιέω οὗτος , καί λέγω δέω καί πράσσω , ὅπως ἐκεῖνος παύω ὁ ὕβρις καί δίκη δίδωμι , εἰς οὗτος ὕπειμι πᾶς ὁ πρᾶγμα καί προίημι ὁράω , ὥστε δείδω , μή βλάσφημος μέν λέγω ἀληθής δέ εἰμί · εἰ καί λέγω ἅπας βούλομαι ὁ παρέρχομαι καί χειροτονέω σύ , ἐκ ὅς ὡς φαῦλος ὁ πρᾶγμα μέλλω ἔχω , οὐ ἄν ἡγέομαι δύναμαι κακός ἤ νῦν διατίθημι κατά τίς δή οὗτος ἡγέομαι ὁ λέξις ἔοικα ὁ Θουκυδίδης ; κατά ὅς ἐκεῖνος πείθω μάλα διαφέρω ὁ ἄλλος . οὗτος δέ εἰμί ὁ μή κατά εὐθύς ἑρμηνεία ἐκφέρω ὁ νόημα μηδέ , ὡς εἰμί ὁ ἄλλος συνήθης λέγω , ἁπλῶς καί ἀφελής , ἀλλά ἐξαλλάσσω καί ἀποστρέφω ὁ διάλεκτος ἐκ ὁ ἐν ἔθος καί κατά φύσις εἰς ὁ μή συνήθης ὁ πολύς μηδέ ὡς ὁ φύσις ἀπαιτέω . ὅς δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί . ἁπλῶς ἄν ὁ λόγος εἰμί καί κατά εὐθύς ἑρμηνεία ἐκφέρω , εἰ τις οὕτως κατασκευάζω αὐτός · πολλός , ἀνήρ Ἀθηναῖος , λόγος γίγνομαι κατά ἕκαστος σχεδόν ἐκκλησία , περί ὅς ἀδικέω Φίλιππος σύ τε καί ὁ ἄλλος Ἕλλην , ἀπό ὅς ὁ εἰρήνη ποιέω νυνί δέ ὁ τε ὀλίγος δέω παραλαμβάνω ἀντί ὁ σχεδόν καί ὁ ἀδικέω Φίλιππος διαιρέω καί διά μακρός ὁ | ἀκολουθία κομίζω καί ὁ οὐ μόνος σύ ἀλλά καί ὁ ἄλλος Ἕλλην , δύναμαι καί χωρίς ἀπόφασις διά ὁ συμπλοκή μόνος ὁ πρᾶγμα δηλόω , ὁ συνήθης ἐξαλλάσσω καί περίεργος ποιέω ὁ λέξις . ὅμοιος δέ καί ὁ ἐπιλέγω οὗτος , εἰ μέν ἁπλῶς καί ἀπερίεργος δέω λέγω , οὗτος ἄν δή που ὁ τρόπος ἀπάγω γελτο · ‘κ ὁ πᾶς λέγω , καί εἰ τις οὗτος μή ποιέω , ὅτι δέω καί λέγω καί πράσσω οὗτος , ἐκ ὅς ἐκεῖνος παύω ὁ ὕβρις καί δίκη δίδωμι οὕτως δέ ἐκφέρω · καί πᾶς εὖ οἶδα ὅτι φημί γε ἄνα οὐ σῴζω ὁ εὐθύς ὁ λέξις ὁδός . ὁ τε γάρ οἶδα ὅτι χώρα οὐ ἀναγκαῖος ἔχω , καί ὁ φημί γε ἄν ἀντί ὁ φάσκω παραλαμβάνω οὐ ὁ ἀφελής διάλεκτος ἀλλά ὁ ἐξαλλάσσω καί περίεξργον ἐμφαίνω . ὅμοιος δέ οὗτος εἰμί ἐκεῖνος · εἶμι οἴομαι , ὁ μέν οὐδείς ἄν αὐτός δύναμαι ποιέω κακός , αὐτός δέ μή πάσχω φυλάσσω ἄν ἴσως , οὗτος μέν ἐξαπατάω αἱρέω μάλα ἤ προλέγω βιάζομαι ἐνταυθοῖ γάρ οὐδείς ἄν ἔχω περίεργος ὁ λέξις οὐδέ σκολιός , εἰ οὗτος ἐκφέρω ὁ τρόπος · εἶμι οἴομαι αὐτός , ὅς μέν ὁράω μηδείς δύναμαι αὐτός διατίθημι κακός , φυλάσσω δέ ἄν ἴσως μή πάσχω , οὗτος μέν ἐξαπατάω αἱρέω μάλα ἤ προλέγω βιάζομαι ἐναλλάσσω δέ ὁ πτῶσις καί ὁ σύνδεσμος πολύς εἰς βραχύς συνάγω , οἴομαι , περίεργος τε καί ἀσυνήθης καί ἐξαλλάσσω γίγνομαι ὁ διάλεκτος . ἔτι ἐκεῖνος ὁ αὐτός εἰμί ἰδέα · ‘νῦν δέ οὗτος μέν οὐ ποιέω , ἐν ὅς ὁ δῆμος τιμέω ἄν , οὐδέ νεανιεύομαι τοιοῦτος οὐδείς . ἐγώ δέ , ὅς , εἴτε τις , ὦ ἀνήρ Ἀθηναῖος , βούλομαι νομίζω μανία ( μανία γάρ ἴσως εἰμί ὑπέρ δύναμις τις ποιέω ) , εἴτε καί φιλοτιμία , χορηγός ὑφίστημι , οὕτως φανερός καί μιαρός ἐπηρεάζω παρακολουθέω , ὥστε μηδέ ὁ ἱερός ἱμάτιον μηδέ ὁ χορός μηδέ ὁ σῶμα ὁ χείρ τελευτάω ἀπέχω μου τίς δή πάλιν εἰμί ἐν οὗτος ὁ συνταράσσω ὁ κατά φύσις ἀπαγγελία ; πρῶτος μέν ὁ , πρίν ἀπαρτίζω ὁ ἡγέομαι εἴτε νόημα χρή λέγω εἴτε κῶλον , ἕτερος παρεμβάλλω καί μηδέ ὁ δεύτερος τέλος ἔχω ὁ τρίτος ἐπιζεύγνυμι , εἶτα ὁ ὁ δεύτερος νόημα ἀκολουθία ἐπί ὁ τρίτος τέλος λαμβάνω τίθημι , ἔπειτα ἐπί πᾶς , ὅς ὁ πρῶτος μέρος εἰμί , διά μακρός καί οὔκω τίς ὁ διάνοια αὐτός προσδέχομαι ἀποδίδωμι . ἐγώ δέ ὅς — οὔπω οὗτος τέλος ἔχω — εἴτε τις , ὦ ἀνήρ Ἀθηναῖος , βούλομαι νομίζω μανία — ἕτερος οὗτος χωρίζω ὁ πρότερος ἀτελής καί αὐτός — μανία γάρ ἴσως εἰμί ὑπέρ δύναμις τις ποιέω — οὐδέτερος οὗτος πάλιν ὁ προλέγω μέρος ἀλλά αὐτός κατά ἑαυτοῦ · κεφαλαιώδης γάρ τις εἰμί ἀπόφασις — ἤ φιλοτιμία — οὗτος δέ ὁ δεύτερος μέρος εἰμί ὁ εἴτε τις βούλομαι νομίζω μανία . ὁ δέ ἐπί οὗτος λέγω ἅπας ὁ χορηγός ὑφίστημι ὁ πρῶτος μέρος εἰμί ὁ ἐγώ δέ , ὅς . μυρίος τοιοῦτος εἰμί παρά Δημοσθένης καί μάλα ἐν ὁ κατά Θίλιππος λόγος , μάλα δέ μή οὕτως ἔχω πλήν εἷς λόγος ὁ περί Ἁλόννησος , πολύς δέ καί ἐν ὁ δικανικός ἀγών ὁ γε οὖν δημόσιος . καί σχεδόν ἐν τε οὗτος καί ὁ δημηγορία , ὅς ?? φημί , ἄν διαγιγνώσκω σημεῖον πρόχειρος ὁ Δημοσθένης χαρτακτῆρα . ὁ δέ ἥσσων ἤ μάλα αὐτός χράω ὁ ἀνήρ πρός ὁ φύσις ἀποβλέπω ὁ υσποθεσις καί ὁ ἀξίωσις ὁ πρόσωπον πλανάω τις · ὅς ἴσως οὐ ἄλογος .