dionysius-halicarnassensis-history.de-demosthenis-dictione 30
30 ἃ δὲ δὴ κράτιστα εἰρῆσθαι τῷ ἀνδρὶ δοκοῦσί τινες ἐπὶ τῇ τελευτῇ τοῦ λόγου , κἀγὼ σύμφημι , ταῦτα παραθεὶς ἐπὶ τὸν Δημοσθένην τρέψομαι . ὁ δὴ τὸν ἔπαινον αὐτῶν διεξιὼν φησὶν ἐπισκῆψαι τοῖς παροῦσιν ἐν τῷ πολέμῳ τοὺς μέλλοντας τελευτᾶν , ἃ χρὴ πρὸς τοὺς ἑαυτῶν παῖδάς τε καὶ πατέρας ἀπαγγέλλειν , εἴ τι παθεῖν αὐτοὺς συμβαίη κατὰ τὴν μάχην . ἔστι δὲ τάδε · ‘Φάσω δὲ ὑμῖν , τε ἤκουσα αὐτῶν ἐκείνων καὶ οἷα νῦν ἡδέως ἂν εἴποιεν ὑμῖν ἀναλαβόντες δύναμιν , τεκμαιρόμενος ἐξ ὧν τότʼ ἔλεγον . ἀλλὰ χρὴ νομίζειν ἀκούειν αὐτῶν ἐκείνων , ἃ ἂν ἀπαγγέλλω . ἔστι δὲ τάδε · ὦ παῖδες , ὅτι μέν ἐστε πατέρων ἀγαθῶν , αὐτὸ μηνύει τὸ νῦν παρόν . ἡμῖν γὰρ ἐξὸν ζῆν μὴ καλῶς , καλῶς αἱρούμεθα μᾶλλον τελευτᾶν , πρὶν ὑμᾶς τε καὶ τοὺς ἔπειτα εἰς ὀνείδη καταστῆσαι καὶ πρὶν τοὺς ἡμετέρους πατέρας καὶ πᾶν τὸ πρόσθεν γένος αἰσχῦναι , ἡγούμενοι τῷ τοὺς αὑτοῦ αἰσχύνοντι ἀβίωτον εἶναι καὶ τῷ τοιούτῳ οὔτε τινὰ ἀνθρώπων οὔτε θεῶν φίλον εἶναι , οὔτʼ ἐπὶ γῆς οὔθʼ ὕστερον τελευτήσαντι . χρὴ οὖν μεμνημένους τῶν ἡμετέρων λόγων , ἤν τι καὶ ἄλλο ἀσκῆτε , ἀσκεῖν μετʼ ἀρετῆς , εἰδότας ὅτι τούτου λειπόμενα πάντα καὶ κτήματα καὶ ἐπιτηδεύματα αἰσχρὰ καὶ κακά . οὔτε γὰρ πλοῦτος κάλλος φέρει τῷ κεκτημένῳ ἀνανδρίαν ( ἄλλοις γὰρ ὁ τοιοῦτος πλουτήσει καὶ οὐχὶ ἑαυτῷ ) , οὔτε κάλλος σώματος οὔτʼ ἰσχὺς δειλῷ καὶ κακῷ συνοικοῦντα πρέποντα φαίνεται , ἀλλʼ ἀπρεπῆ καὶ ἐπιφανεστέραν ἔχοντα τὴν δειλίαν , πᾶσά τε ἐπιστήμη χωριζομένη δικαιοσύνης καὶ τῆς ἄλλης ἀρετῆς πανουργία , ἀλλʼ οὐ σοφία φαίνεται . ὧν ἕνεκα καὶ πρῶτον καὶ ὕστατον καὶ διὰ παντὸς πᾶσαν πάντως προθυμίαν μίαν πειρᾶσθε ἔχειν , ὅπως μάλιστα μὲν ὑπερβαλεῖσθε καὶ ἡμᾶς καὶ τοὺς πρόσθεν εὐκλείᾳ , εἰ δὲ μή , ἴστε , ὡς ἡμῖν , ἂν μὲν νικῶμεν ὑμᾶς ἀρετῇ , ἡ νίκη αἰσχύνην φέρει , ἡ δὲ ἧττα , ἐὰν ἡττώμεθα , εὐδαιμονίαν . μᾶλλον δʼ ἂν νικῴμεθα καὶ ὑμεῖς νικῴητε , εἰ παρασκευάσαισθε τῇ τῶν προγόνων δόξῃ μὴ καταχρησόμενοι μηδʼ ἀναλώσοντες ταύτην , γνόντες ὅτι ἀνδρὶ οἰομένῳ τι εἶναι οὐκ ἔστιν αἴσχιον οὐδὲν ἢ παρέχειν ἑαυτὸν τιμώμενον μὴ δἰ αὑτόν , ἀλλὰ διὰ δόξαν προγόνων . εἶναι μὲν γὰρ τιμὰς γονέων ἐκγόνοις καλὸς θησαυρὸς καὶ μεγα - λοπρεπής , καταχρήσασθαι δὲ χρημάτων καὶ τιμῶν θησαυρῷ καὶ μὴ τοῖς ἐκγόνοις παραδιδόναι αἰσχρὸν καὶ ἄνανδρον ἀπορίᾳ ἰδίων αὐτοῦ κτημάτων τε καὶ εὐδοξιῶν . καὶ ἢν μὲν ταῦτα ἐπιτηδεύσητε , φίλοι παρὰ φίλους ἡμᾶς ἀφίξεσθε , ὅταν ὑμᾶς ἡ προσήκουσα μοῖρα κομίσῃ , ἀμελήσαντας δὲ ὑμᾶς καὶ κακισθέντας οὐδεὶς εὐμενῶς ὑποδέξεται . τοῖς μὲν οὖν παισὶ ταῦτʼ εἰρήσθω . πατέρας δὲ ἡμῶν , οἷς εἰσι , καὶ μητέρας ἀεὶ χρὴ παραμυθεῖσθαι ὡς ῥᾷστα φέρειν τὴν συμφοράν , ἢν ἄρα συμβῇ γενέσθαι , καὶ μὴ συνοδύρεσθαι . οὐ γὰρ τοῦ λυπήσοντος προσδεήσονται · ἱκανὴ γὰρ ἔσται καὶ ἡ γενομένη τύχη τοῦτο πορίζειν . ἀλλʼ ἰωμένους καὶ πραΰνοντας ἀναμιμνήσκειν αὐτούς , ὅτι , ὧν εὔχοντο , τὰ μέγιστα αὐτοῖς οἱ θεοὶ ἐπήκοοι γεγόνασιν . οὐ γὰρ ἀθανάτους σφίσι τοὺς παῖδας εὔχοντο γενέσθαι , ἀλλʼ ἀγαθοὺς καὶ εὐκλεεῖς , ὧν ἔτυχον μεγίστων ἀγαθῶν ὄντων . πάντα δʼ οὐ ῥᾴδιον θνητῷ ἀνδρὶ κατὰ νοῦν ἐν τῷ σφετέρῳ βίῳ ἐκβαίνειν . καὶ φέροντες μὲν τὰς συμφορὰς ἀνδρείως δόξουσι τῷ ὄντι ἀνδρείων παίδων πατέρες εἶναι καὶ αὐτοὶ τοιοῦτοι , ὑπείκοντες δʼ ὑποψίαν παρέξουσιν ἢ μὴ ἡμέτεροι εἶναι ἢ ἡμῶν τοὺς ἐπαινοῦντας καταψεύδεσθαι . χρὴ δὲ οὐδέτερα τού| των , ἀλλʼ ἐκείνους μάλιστα ἐπαινέτας ἡμῶν εἶναι ἔργῳ , παρέχοντας αὑτοὺς φαινομένους τῷ ὄντι πατέρας ὄντας ἄνδρας ἀνδρῶν . πάλαι γὰρ τὸ μηδὲν ἄγαν λεγόμενον καλῶς δοκεῖ λέγεσθαι · τῷ ὄντι γὰρ εὖ λέγεται . ὅτῳ γὰρ ἀνδρὶ εἰς ἑαυτὸν ἀνήρτηται πάντα τὰ πρὸς εὐδαιμονίαν φέροντα ἢ ἐγγὺς τούτου , καὶ μὴ ἐν ἄλλοις ἀνθρώποις αἰωρεῖται , ἐξ ὧν ἢ εὖ ἢ κακῶς πραξάντων πλανᾶσθαι ἠναγκάσθη καὶ τὰ ἐκείνου , τούτῳ ἄριστα παρεσκεύασται ζῆν , οὗτός ἐστιν ὁ σώφρων καὶ οὗτος ἀνδρεῖος καὶ φρόνιμος , οὗτος γιγνομένων παίδων καὶ χρημάτων καὶ διαφθειρομένων καὶ μάλιστα πείθεται τῇ παροιμίᾳ · οὔτε γὰρ χαίρων οὔτε λυπούμενος ἄγαν φανήσεται διὰ τὸ αὑτῷ πεποιθέναι . τοιούτους δὴ ἡμεῖς ἀξιοῦμεν καὶ τοὺς ἡμετέρους εἶναι καὶ βουλόμεθα καὶ φαμέν . καὶ ἡμᾶς αὐτοὺς νῦν παρέχομεν τοιούτους , οὐκ ἀγανακτοῦντας οὐδὲ φοβουμένους ἄγαν , εἰ δεῖ τελευτᾶν ἐν τῷ παρόντι . δεόμεθα δὲ καὶ πατέρων καὶ μητέρων , τῇ αὐτῇ ταύτῃ διανοίᾳ χρωμένους τὸν ἐπίλοιπον βίον διάγειν καὶ εἰδέναι , ὅτι οὐ θρηνοῦντες οὐδʼ ὀλοφυρόμενοι ἡμᾶς ἡμῖν μάλιστα χαριοῦνται . ἀλλʼ εἴ τίς ἐστι τοῖς τετελευτηκόσιν αἴσθησις τῶν ζώντων , οὕτως ἀχάριστοι εἶεν ἂν μάλιστα , ἑαυτούς τε κακοῦντες καὶ βαρέως φέροντες τὰς συμφοράς , κούφως δὲ καὶ μετρίως μάλιστʼ ἂν χαρίζοιντο . τὰ μὲν γὰρ ἡμέτερα τελευτὴν ἤδη ἕξει , ἥπερ καλλίστη γίγνεται ἀνθρώποις · ὥστε πρέπει αὐτὰ μᾶλλον κοσμεῖν ἢ θρηνεῖν . γυναικῶν δὲ τῶν ἡμετέρων καὶ παίδων ἐπιμελούμενοι καὶ τρέφοντες καὶ ἐνταῦθα τὸν νοῦν τρέποντες τῆς τε τύχης μάλιστʼ ἂν εἶεν ἐν λήθη καὶ ζῷεν κάλλιον καὶ ὀρθότερον καὶ ἡμῖν προσφιλέστερον . ταῦτα δὴ ἱκὰνὰ τοῖς ἡμετέροις παρʼ ἡμῶν ἀπαγγέλλειν . τῇ δὲ πόλει παρακελευόμεθα , ὅπως ἡμῖν καὶ πατέρων καὶ υἱῶν ἐπιμελήσονται , τοὺς μὲν παιδεύοντες κοσμίως , τοὺς δὲ γηροτροφοῦντες ἀξίως . νῦν δʼ ἴσμεν , ὅτι , κἂν μὴ ἡμεῖς παρακελευώμεθα , ἱκανῶς ἐπιμελήσεται . ταῦτʼ οὖν , ὦ γονεῖς καὶ παῖδες τῶν τελευτησάντων , ἐκεῖνοί τʼ ἐπέσκηπτον ὑμῖν ἀπαγγέλλειν κἀγὼ ὡς δύναμαι προθυμότατα ἀπαγγέλλω.᾿ αὕτη δοκεῖ κάλλιστα ἔχειν Πλάτωνι ἡ λέξις ἐν τούτῳ τῷ λόγῳ . ἔχει μέντοι τὰ πλείω καλῶς ( οὐ γὰρ δοκεῖ ψεύδεσθαι ) , πλὴν ὅτι πολιτικόν γε τὸ σχῆμα αὐτῆς ἐστιν , οὐκ ἐναγώνιον .
Lemmas: 30 ὅς δέ δή κρατύς λέγω ὁ ἀνήρ δοκέω τις ἐπί ὁ τελευτή ὁ λόγος , ἐγώ σύμφημι , οὗτος παρατίθημι ἐπί ὁ Δημοσθένης τρέπω . ὁ δή ὁ ἔπαινος αὐτός διεξέρχομαι φημί ἐπισκήπτω ὁ πάρειμι ἐν ὁ πόλεμος ὁ μέλλω τελευτάω , ὅς χρή πρός ὁ ἑαυτοῦ παῖς τε καί πατήρ ἀπαγγέλλω , εἰ τις πάσχω αὐτός συμβαίνω κατά ὁ μάχη . εἰμί δέ ὅδε · Φᾶσος δέ σύ , τε ἀκούω αὐτός ἐκεῖνος καί οἷος νῦν ἡδύς ἄν λέγω σύ ἀναλαμβάνω δύναμις , τεκμαίρομαι ἐκ ὅς τότε λέγω . ἀλλά χρή νομίζω ἀκούω αὐτός ἐκεῖνος , ὅς ἄν ἀπαγγέλλω . εἰμί δέ ὅδε · ὦ παῖς , ὅτι μέν εἰμί πατήρ ἀγαθός , αὐτός μηνύω ὁ νῦν πάρειμι . ἐγώ γάρ ἔξεστι ζάω μή καλός , καλός αἱρέω μάλα τελευτάω , πρίν σύ τε καί ὁ ἔπειτα εἰς ὄνειδος καθίστημι καί πρίν ὁ ἡμέτερος πατήρ καί πᾶς ὁ πρόσθεν γένος αἰσχύνω , ἡγέομαι ὁ ὁ ἑαυτοῦ αἰσχύνω ἀβίωτος εἰμί καί ὁ τοιοῦτος οὔτε τις ἄνθρωπος οὔτε θεός φίλος εἰμί , οὔτε ἐπί γῆ οὔτε ὕστερον τελευτάω . χρή οὖν μιμνῄσκω ὁ ἡμέτερος λόγος , ἐάν τις καί ἄλλος ἀσκέω , ἀσκέω μετά ἀρετή , οἶδα ὅτι οὗτος λείπω πᾶς καί κτῆμα καί ἐπιτήδευμα αἰσχρός καί κακός . οὔτε γάρ πλοῦτος κάλλος φέρω ὁ κτάομαι ἀνανδρία ( ἄλλος γάρ ὁ τοιοῦτος πλουτέω καί οὐ ἑαυτοῦ ) , οὔτε κάλλος σῶμα οὔτε ἰσχύς δειλός καί κακός συνοικέω πρέπω φαίνω , ἀλλά ἀπρεπής καί ἐπιφανής ἔχω ὁ δειλία , πᾶς τε ἐπιστήμη χωρίζω δικαιοσύνη καί ὁ ἄλλος ἀρετή πανουργία , ἀλλά οὐ σοφία φαίνω . ὅς ἕνεκα καί πρῶτος καί ὕστερος καί διά πᾶς πᾶς πάντως προθυμία εἷς πειράω ἔχω , ὅπως μάλα μέν ὑπερβάλλω καί ἐγώ καί ὁ πρόσθεν εὔκλεια , εἰ δέ μή , οἶδα , ὡς ἐγώ , ἐάν μέν νικάω σύ ἀρετή , ὁ νίκη αἰσχύνη φέρω , ὁ δέ ἧσσα , ἐάν ἡσσάομαι , εὐδαιμονία . μάλα δέ ἄν νικάω καί σύ νικάω , εἰ παρασκευάζω ὁ ὁ πρόγονος δόξα μή καταχράω μηδέ ἀναλίσκω οὗτος , γιγνώσκω ὅτι ἀνήρ οἴομαι τις εἰμί οὐ εἰμί αἰσχρός οὐδείς ἤ παρέχω ἑαυτοῦ τιμάω μή διά ἑαυτοῦ , ἀλλά διά δόξα πρόγονος . εἰμί μέν γάρ τιμή γονεύς ἔκγονος καλός θησαυρός καί μέγας - λοπρεπω , καταχράομαι δέ χρῆμα καί τιμή θησαυρός καί μή ὁ ἔκγονος παραδίδωμι αἰσχρός καί ἄνανδρος ἀπορία ἴδιος αὐτός κτῆμα τε καί εὐδοξία . καί ἐάν μέν οὗτος ἐπιτηδεύω , φίλος παρά φίλος ἐγώ ἀφικνέομαι , ὅταν σύ ὁ προσήκω μοῖρα κομίζω , ἀμελέω δέ σύ καί κακίζω οὐδείς εὐμενής ὑποδέχομαι . ὁ μέν οὖν παῖς οὗτος λέγω . πατήρ δέ ἐγώ , ὅς εἰμί , καί μήτηρ ἀεί χρή παραμυθέομαι ὡς ῥᾴδιος φέρω ὁ συμφορά , ἐάν ἄρα συμβαίνω γίγνομαι , καί μή συνοδύρομαι . οὐ γάρ ὁ λυπέω προσδέομαι · ἱκανός γάρ εἰμί καί ὁ γίγνομαι τύχη οὗτος πορίζω . ἀλλά ἰάομαι καί πραύνω ἀναμιμνῄσκω αὐτός , ὅτι , ὅς εὔχομαι , ὁ μέγας αὐτός ὁ θεός ἐπήκοος γίγνομαι . οὐ γάρ ἀθάνατος σφεῖς ὁ παῖς εὔχομαι γίγνομαι , ἀλλά ἀγαθός καί εὐκλεής , ὅς τυγχάνω μέγας ἀγαθός εἰμί . πᾶς δέ οὐ ῥᾴδιος θνητός ἀνήρ κατά νόος ἐν ὁ σφέτερος βίος ἐκβαίνω . καί φέρω μέν ὁ συμφορά ἀνδρεῖος δοκέω ὁ εἰμί ἀνδρεῖος παῖς πατήρ εἰμί καί αὐτός τοιοῦτος , ὑπείκω δέ ὑποψία παρέχω ἤ μή ἡμέτερος εἰμί ἤ ἐγώ ὁ ἐπαινέω καταψεύδομαι . χρή δέ οὐδέτερος τοῦ ὁ , ἀλλά ἐκεῖνος μάλα ἐπαινέτης ἐγώ εἰμί ἔργον , παρέχω ἑαυτοῦ φαίνω ὁ εἰμί πατήρ εἰμί ἀνήρ ἀνήρ . πάλαι γάρ ὁ μηδείς ἄγαν λέγω καλός δοκέω λέγω · ὁ εἰμί γάρ εὖ λέγω . ὅστις γάρ ἀνήρ εἰς ἑαυτοῦ ἀναρτέομαι πᾶς ὁ πρός εὐδαιμονία φέρω ἤ ἐγγύς οὗτος , καί μή ἐν ἄλλος ἄνθρωπος αἰωρέω , ἐκ ὅς ἤ εὖ ἤ κακός πράσσω πλανάω ἀναγκάζω καί ὁ ἐκεῖνος , οὗτος ἀγαθός παρασκευάζω ζάω , οὗτος εἰμί ὁ σώφρων καί οὗτος ἀνδρεῖος καί φρόνιμος , οὗτος γίγνομαι παῖς καί χρῆμα καί διαφθείρω καί μάλα πείθω ὁ παροιμία · οὔτε γάρ χαίρω οὔτε λυπέω ἄγαν φαίνω διά ὁ ἑαυτοῦ πείθω . τοιοῦτος δή ἐγώ ἀξιόω καί ὁ ἡμέτερος εἰμί καί βούλομαι καί φημί . καί ἐγώ αὐτός νῦν παρέχω τοιοῦτος , οὐ ἀγανακτέω οὐδέ φοβέω ἄγαν , εἰ δέω τελευτάω ἐν ὁ πάρειμι . δέω δέ καί πατήρ καί μήτηρ , ὁ αὐτός οὗτος διάνοια χράω ὁ ἐπίλοιπος βίος διάγω καί οἶδα , ὅτι οὐ θρηνέω οὐδέ ὀλοφύρομαι ἐγώ ἐγώ μάλα χαρίζω . ἀλλά εἰ τις εἰμί ὁ τελευτάω αἴσθησις ὁ ζάω , οὕτως ἀχάριστος εἰμί ἄν μάλα , ἑαυτοῦ τε κακόω καί βαρύς φέρω ὁ συμφορά , κοῦφος δέ καί μέτριος μάλα ἄν χαρίζω . ὁ μέν γάρ ἡμέτερος τελευτή ἤδη ἔχω , ὅς καλός γίγνομαι ἄνθρωπος · ὥστε πρέπω αὐτός μάλα κοσμέω ἤ θρηνέω . γυνή δέ ὁ ἡμέτερος καί παῖς ἐπιμελέομαι καί τρέφω καί ἐνταῦθα ὁ νόος τρέπω ὁ τε τύχη μάλα ἄν εἰμί ἐν λήθη καί ζάω καλός καί ὀρθός καί ἐγώ προσφιλής . οὗτος δή ἱκανός ὁ ἡμέτερος παρά ἐγώ ἀπαγγέλλω . ὁ δέ πόλις παρακελεύομαι , ὅπως ἐγώ καί πατήρ καί υἱός ἐπιμελέομαι , ὁ μέν παιδεύω κόσμιος , ὁ δέ γηροτροφέω ἄξιος . νῦν δέ οἶδα , ὅτι , ἐάν μή ἐγώ παρακελεύομαι , ἱκανός ἐπιμελέομαι . οὗτος οὖν , ὦ γονεύς καί παῖς ὁ τελευτάω , ἐκεῖνος τε ἐπισκήπτω σύ ἀπαγγέλλω ἐγώ ὡς δύναμαι πρόθυμος ἀπαγγέλλω οὗτος δοκέω καλός ἔχω Πλάτων ὁ λέξις ἐν οὗτος ὁ λόγος . ἔχω μέντοι ὁ πολύς καλός ( οὐ γάρ δοκέω ψεύδω ) , πλήν ὅτι πολιτικός γε ὁ σχῆμα αὐτός εἰμί , οὐ ἐναγώνιος .