dionysius-halicarnassensis-history.de-demosthenis-dictione 21
21 εἰσαγέσθω δὴ μετὰ τοῦτον ὁ Δημοσθένης , καὶ λαμβανέσθω κἀκείνου λέξις ἐκ μιᾶς τῶν κατὰ Φιλίππου δημηγορίας , δι᾿ ἧς καὶ αὐτὸς συγκρίνει τὰ καθʼ ἑαυτὸν ἔργα τοῖς ἐπὶ τῶν προγόνων καὶ τοὺς νέους δημαγωγοὺς τοῖς παλαιοῖς , οὐ καθʼ ἓν ἔργον ἕκαστον ἀρχαῖον ἔργῳ καινῷ παρατιθεὶς οὐδὲ πάντα μικρολογῶν συγκρίσει , ἀλλὰ ὅλη τῇ θέσει ποιούμενος ὅλην τὴν ἀντίθεσιν διεξοδικὴν οὕτως · ‘Καίτοι σκέψασθε , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , ἅ τις ἂν κεφάλαια εἰπεῖν ἔχοι τῶν τε ἐπὶ τῶν προγόνων ἔργων καὶ τῶν ἐφʼ ὑμῶν . ἔσται δὲ βραχὺς καὶ γνώριμος ὑμῖν ὁ λόγος . οὐ γὰρ ἀλλοτρίοις χρωμένοις ὑμῖν παραδείγμασιν ἀλλʼ | οἰκείοις , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , εὐδαίμοσιν ἔξεστι γίγνεσθαι . ἐκεῖνοι τοίνυν , οἷς οὐκ ἐχαρίζοντο οἱ λέγοντες , οὐδʼ ἐφίλουν αὐτούς , ὥσπερ ὑμᾶς οὗτοι νῦν , πέντε μὲν καὶ τετταράκοντα ἔτη τῶν Ἑλληνων ἦρξαν ἑκόντων · πλείω δʼ ἢ μύρια τάλαντα εἰς τὴν ἀκρόπολιν συνήγαγον · ὑπήκουε δὲ ὁ ταύτην τὴν χώραν ἔχων αὐτοῖς βασιλεύς , ὥσπερ ἐστὶ προσῆκον βάρβαρον Ἕλλησι · πολλὰ δὲ καὶ καλὰ καὶ πεζῇ καὶ ναυμαχοῦντες ἔστησαν τρόπαια αὐτοὶ στρατευόμενοι · μόνοι δʼ ἀνθρώπων κρείττω τὴν ἐπὶ τοῖς ἔργοις δόξαν τῶν φθονούντων κατέλιπον . ἐπὶ μὲν δὴ τῶν Ἑλληνικῶν ἦσαν τοιοῦτοι , ἐν δὲ τοῖς κατὰ τὴν πόλιν αὐτὴν θεάσασθε ὁποῖοι ἔν τε τοῖς κοινοῖς καὶ ἐν τοῖς ἰδίοις . δημόσια μὲν τοίνυν οἰκοδομήματα καὶ κάλλη τοσαῦτα καὶ τοιαῦτα κατεσκεύασαν ἡμῖν ἱερῶν καὶ τῶν ἐν τούτοις ἀναθημάτων , ὥστε μηδενὶ τῶν ἐπιγιγνομένων ὑπερβολὴν λειφθῆναι . ἰδίᾳ δὲ οὕτω σώφρονες ἦσαν καὶ σφόδρα ἐν τῷ τῆς πολιτείας ἤθει μένοντες , ὥστε τὴν Ἀριστείδου καὶ Μιλτιάδου καὶ τῶν τότε λαμπρῶν οἰκίαν εἴ τις ἄῤ οἶδεν ὑμῶν ὁποία ποτʼ ἐστίν , ὁρᾷ τῆς τοῦ γείτονος οὐδὲν σεμνοτέραν οὖσαν . οὐ γὰρ εἰς περιουσίαν αὐτοῖς ἐπράττετο τὰ τῆς πόλεως , ἀλλὰ τὸ κοινὸν ἕκαστος αὔξειν ᾤετο δεῖν . ἐκ δὲ τοῦ τὰ μὲν Ἑλληνικὰ πιστῶς , τὰ δὲ πρὸς τοὺς θεοὺς εὐσεβῶς , τὰ δʼ ἐν αὑτοῖς ἴσως διοικεῖν μεγάλην εἰκότως ἐκέκτηντο εὐδαιμονίαν . τότε μὲν δὴ τοῦτον τὸν τρόπον εἶχε τὰ πράγματα ἐκείνοις χρωμένοις , οἷς εἶπον , προστάταις . νυνὶ δὲ πῶς ἡμῖν ὑπὸ τῶν χρηστῶν τῶν νῦν τὰ πράγματα ἔχει ; ἆρά γε ὁμοίως καὶ παραπλησίως ; καὶ τὰ μὲν ἄλλα σιωπῶ πολλὰ ἔχων εἰπεῖν · ἀλλʼ ὅσης πάντες ὁρᾶτε ἐρημίας ἐπειλημμένοι καὶ Λακεδαιμονίων μὲν ἀπολωλότων , Θη|βαίων δʼ ἀσχόλων ὄντων , τῶν δʼ ἄλλων οὐδενὸς ὄντος ἀξιόχρεω περὶ τῶν πρωτείων ὑμῖν ἀντᾶραι , ἐξὸν ἡμῖν καὶ τὰ ἡμέτερα αὐτῶν ἀσφαλῶς ἔχειν καὶ τὰ τῶν ἄλλων δίκαια βραβεύειν , ἀπεστερήμεθα μὲν χώρας οἰκείας , πλείω δʼ ἢ χίλια καὶ πεντακόσια τάλαντα ἀνηλώκαμεν εἰς οὐδὲν δέον , οὓς δὲ ἐν τῷ πολέμῳ συμμάχους ἐκτησάμεθα , εἰρήνης οὔσης ἀπολωλέκασιν οὗτοι , ἐχθρὸν δʼ ἐφʼ ἡμᾶς αὐτοὺς τηλικοῦτον ἠσκήκαμεν . ἢ φρασάτω τις ἐμοὶ παρελθών , πόθεν ἄλλοθεν ἰσχυρὸς γέγονεν ἢ παῤ ἡμῶν αὐτῶν ὁ Φίλιππος ; ἀλλʼ ὦ τᾶν εἰ ταῦτα φαύλως , τά γε ἐν αὐτῇ τῇ πόλει νῦν ἄμεινον ἔχει . καὶ τί ἂν εἰπεῖν τις ἔχοι τὰς ἐπάλξεις , ἃς κονιῶμεν , καὶ τὰς ὁδούς , ἃς ἐπισκευάζομεν , καὶ κρήνας καὶ λήρους ; ἀποβλέψατε δὴ πρὸς τοὺς ταῦτα πολιτευομένους , ὧν οἳ μὲν ἐκ πτωχῶν πλούσιοι γεγόνασιν , οἳ δʼ ἐξ ἀδόξων ἔντιμοι , ἔνιοι δὲ τὰς ἰδίας οἰκίας τῶν δημοσίων οἰκοδομημάτων σεμνοτέρας εἰσὶ κατεσκευασμένοι , ὅσῳ δὲ τὰ τῆς πόλεως ἐλάττω γέγονε , τοσούτῳ τὰ τούτων ηὔξηται . τί δὴ τὸ πάντων αἴτιον τούτων ; καὶ τί δή ποτʼ εἶχεν ἅπαντα καλῶς τότε καὶ νῦν οὐκ ὀρθῶς ; ὅτι τὸ μὲν πρῶτον καὶ στρατεύεσθαι τολμῶν αὐτὸς ὁ δῆμος δεσπότης τῶν πολιτευομένων ἦν καὶ κύριος αὐτὸς ἁπάντων τῶν ἀγαθῶν , καὶ ἀγαπητὸν ἦν παρὰ τοῦ δήμου τῶν ἄλλων ἑκάστῳ καὶ τιμῆς καὶ ἀρχῆς καὶ ἀγαθοῦ τινος μεταλαβεῖν . νῦν δὲ τοὐναντίον κύριοι μὲν τῶν ἀγαθῶν οἱ πολιτευόμενοι καὶ διὰ τούτων ἅπαντα πράττεται , ὑμεῖς δὲ ὁ δῆμος ἐκνενευρισμένοι καὶ περιῃρημένοι χρήματα , συμμάχους ἐν ὑπηρέτου καὶ προσθήκης μέρει γεγένησθε , ἀγαπῶντες , ἂν μεταδῶσι θεωρικὸν ὑμῖν ἢ βοΐδια πέμψωσιν οὗτοι . καὶ τὸ πάντων ἀνανδρότατον · τῶν ὑμετέρων αὐτῶν χάριν προσοφείλετε . οἳ δʼ ἐν αὐτῇ τῇ πόλει καθείρξαντες ὑμᾶς ἐπάγουσιν ἐπὶ ταῦτα καὶ τιθασεύουσι , χειροήθεις αὑτοῖς ποιοῦντες . ἔστι δʼ οὐδέποτ᾿ , οἶμαι , μέγα καὶ νεανικὸν φρόνημα λαβεῖν μικρὰ καὶ φαῦλα πράττοντας . ὁποῖʼ ἄττα γὰρ ἂν τὰ ἐπιτηδεύματα τῶν ἀνθρώπων ᾖ , τοιοῦτον ἀνάγκη καὶ τὸ φρόνημα ἔχειν . ταῦτα μὰ τὴν Δήμητρα οὐκ ἂν θαυμάσαιμι εἰ μείζων εἰπόντι μοι γένοιτο παῤ ὑμῶν βλάβη ἢ τῶν πεποιηκότων αὐτὰ ἑκάστῳ . οὐδὲ γὰρ παρρησία περὶ πάντων ἀεὶ παῤ ὑμῖν ἐστιν , ἀλλʼ ἔγωγʼ ὅτι καὶ νῦν γέγονε , θαυμάζω.᾿ ταύτην τὴν διάλεξιν τίς οὐκ ἂν ὁμολογήσειε καὶ κατὰ τἆλλα μὲν πάντα διαφέρειν τῆς Ἰσοκράτους ; καὶ γὰρ εὐγενέστερον ἐκείνης καὶ μεγαλοπρεπέστερον ἡρμήνευκε τὰ πράγματα καὶ περιείληφεν ὀνόμασι συγκεκρότηταί τε καὶ συνέσπασται καὶ περιτετόρνευται τοῖς νοήμασιν ἄμεινον ἰσχύϊ τε πλείονι κέχρηται καὶ τόνοις ἐμ|βριθεστέροις καὶ πέφευγε τὰ ψυχρὰ καὶ μειρακιώδη σχήματα , οἷς ἐκείνη καλλωπίζεται πέρα τοῦ μετρίου · μάλιστα δὲ κατὰ τὸ δραστήριον καὶ ἐναγώνιον καὶ ἐμπαθὲς ὅλῳ καὶ τῷ παντὶ κρεῖττον ἔχει ἐκείνης . ἐγὼ γοῦν , ὃ πρὸς ἀμφοτέρας πάσχω τὰς λέξεις , ἐρῶ · οἴομαι δὲ κοινόν τι πάθος ἀπάντων ἐρεῖν καὶ οὐκ ἐμὸν ἴδιον μόνου .
Lemmas: 21 εἰσάγω δή μετά οὗτος ὁ Δημοσθένης , καί λαμβάνω ἐκεῖνος λέξις ἐκ εἷς ὁ κατά Φίλιππος δημηγορία , διά ὅς καί αὐτός συγκρίνω ὁ κατά ἑαυτοῦ ἔργον ὁ ἐπί ὁ πρόγονος καί ὁ νέος δημαγωγός ὁ παλαιός , οὐ κατά εἷς ἔργον ἕκαστος ἀρχαῖος ἔργον καινός παρατίθημι οὐδέ πᾶς μικρολογάω σύγκρισις , ἀλλά ὅλος ὁ θέσις ποιέω ὅλος ὁ ἀντίθεσις διεξοδικός οὕτως · Καίτης σκοπέω , ὦ ἀνήρ Ἀθηναῖος , ὅς τις ἄν κεφάλαιος λέγω ἔχω ὁ τε ἐπί ὁ πρόγονος ἔργον καί ὁ ἐπί σύ . εἰμί δέ βραχύς καί γνώριμος σύ ὁ λόγος . οὐ γάρ ἀλλότριος χράω σύ παράδειγμα ἀλλά | οἰκεῖος , ὦ ἀνήρ Ἀθηναῖος , εὐδαίμων ἔξεστι γίγνομαι . ἐκεῖνος τοίνυν , ὄις οὐ χαρίζω ὁ λέγω , οὐδέ φιλέω αὐτός , ὥσπερ σύ οὗτος νῦν , πέντε μέν καί τεσσαράκοντα ἔτος ὁ Ἕλλην ἄρχω ἑκών · πολύς δέ ἤ μυρίος τάλαντον εἰς ὁ ἀκρόπολις συνάγω · ὑπακούω δέ ὁ οὗτος ὁ χώρα ἔχω αὐτός βασιλεύς , ὥσπερ εἰμί προσήκω βάρβαρος Ἕλλην · πολύς δέ καί καλός καί πεζός καί ναυμαχέω ἵστημι τρόπαιον αὐτός στρατεύω · μόνος δέ ἄνθρωπος κρατύς ὁ ἐπί ὁ ἔργον δόξα ὁ φθονέω καταλείπω . ἐπί μέν δή ὁ Ἑλληνικός εἰμί τοιοῦτος , ἐν δέ ὁ κατά ὁ πόλις αὐτός θεάομαι ὁποῖος ἐν τε ὁ κοινός καί ἐν ὁ ἴδιος . δημόσιος μέν τοίνυν οἰκοδόμημα καί κάλλος τοσοῦτος καί τοιοῦτος κατασκευάζω ἐγώ ἱερός καί ὁ ἐν οὗτος ἀνάθημα , ὥστε μηδείς ὁ ἐπιγίγνομαι ὑπερβολή λείπω . ἴδιος δέ οὕτως σώφρων εἰμί καί σφόδρα ἐν ὁ ὁ πολιτεία ἦθος μένω , ὥστε ὁ Ἀριστείδης καί Μιλτιάδης καί ὁ τότε λαμπρός οἰκία εἰ τις ἄρα οἶδα σύ ὁποῖος ποτέ εἰμί , ὁράω ὁ ὁ γείτων οὐδείς σεμνός εἰμί . οὐ γάρ εἰς περιουσία αὐτός πράσσω ὁ ὁ πόλις , ἀλλά ὁ κοινός ἕκαστος αὐξάνω οἴομαι δέω . ἐκ δέ ὁ ὁ μέν Ἑλληνικός πιστός , ὁ δέ πρός ὁ θεός εὐσεβής , ὁ δέ ἐν ἑαυτοῦ ἴσως διοικέω μέγας ἔοικα κτάομαι εὐδαιμονία . τότε μέν δή οὗτος ὁ τρόπος ἔχω ὁ πρᾶγμα ἐκεῖνος χράω , ὅς λέγω , προστάτης . νυνί δέ πῶς ἐγώ ὑπό ὁ χρηστός ὁ νῦν ὁ πρᾶγμα ἔχω ; ἆρα γε ὅμοιος καί παραπλήσιος ; καί ὁ μέν ἄλλος σιωπάω πολύς ἔχω λέγω · ἀλλά ὅσος πᾶς ὁράω ἐρημία ἐπιλαμβάνω καί Λακεδαιμόνιος μέν ἀπόλλυμι , Θηβαῖος δέ ἄσχολος εἰμί , ὁ δέ ἄλλος οὐδείς εἰμί ἀξιόχρεως περί ὁ πρωτεῖον σύ ἀνταίρω , ἔξεστι ἐγώ καί ὁ ἡμέτερος αὐτός ἀσφαλής ἔχω καί ὁ ὁ ἄλλος δίκαιος βραβεύω , ἀποστερέω μέν χώρα οἰκεῖος , πολύς δέ ἤ χίλιοι καί πεντακόσιοι τάλαντον ἀναλίσκω εἰς οὐδείς δέω , ὅς δέ ἐν ὁ πόλεμος σύμμαχος κτάομαι , εἰρήνη εἰμί ἀπόλλυμι οὗτος , ἐχθρός δέ ἐπί ἐγώ αὐτός τηλικοῦτος ἀσκέω . ἤ φράζω τις ἐγώ παρέρχομαι , πόθεν ἄλλοθεν ἰσχυρός γίγνομαι ἤ παρά ἐγώ αὐτός ὁ Φίλιππος ; ἀλλά ὦ τᾶν εἰ οὗτος φαῦλος , ὁ γε ἐν αὐτός ὁ πόλις νῦν ἀγαθός ἔχω . καί τίς ἄν λέγω τις ἔχω ὁ ἔπαλξις , ὅς κονιάω , καί ὁ ὁδός , ὅς ἐπισκευάζω , καί κρήνη καί λῆρος ; ἀποβλέπω δή πρός ὁ οὗτος πολιτεύω , ὅς ὁ μέν ἐκ πτωχός πλούσιος γίγνομαι , ὁ δέ ἐκ ἄδοξος ἔντιμος , ἔνιοι δέ ὁ ἴδιος οἰκία ὁ δημόσιος οἰκοδόμημα σεμνός εἰμί κατασκευάζω , ὅσος δέ ὁ ὁ πόλις ἐλαχύς γίγνομαι , τοσοῦτος ὁ οὗτος αὐξάνω . τίς δή ὁ πᾶς αἴτιος οὗτος ; καί τίς δή ποτέ ἔχω ἅπας καλός τότε καί νῦν οὐ ὀρθός ; ὅτι ὁ μέν πρῶτος καί στρατεύω τολμάω αὐτός ὁ δῆμος δεσπότης ὁ πολιτεύω εἰμί καί κύριος αὐτός ἅπας ὁ ἀγαθός , καί ἀγαπητός εἰμί παρά ὁ δῆμος ὁ ἄλλος ἕκαστος καί τιμή καί ἀρχή καί ἀγαθός τις μεταλαμβάνω . νῦν δέ ἐναντίος κύριος μέν ὁ ἀγαθός ὁ πολιτεύω καί διά οὗτος ἅπας πράσσω , σύ δέ ὁ δῆμος ἐκνευρίζω καί περιλέγω χρῆμα , σύμμαχος ἐν ὑπηρέτης καί προσθήκη μέρος γίγνομαι , ἀγαπάζω , ἐάν μεταδίδωμι θεωρικός σύ ἤ βοίδιον πέμπω οὗτος . καί ὁ πᾶς ἄνανδρος · ὁ ὑμέτερος αὐτός χάριν προσοφείλω . ὁ δέ ἐν αὐτός ὁ πόλις κατείργω σύ ἐπάγω ἐπί οὗτος καί τιθασεύω , χειροήθης ἑαυτοῦ ποιέω . εἰμί δέ οὐδέποτε , οἴομαι , μέγας καί νεανικός φρόνημα λαμβάνω μικρός καί φαῦλος πράσσω . ὁποῖος τις γάρ ἄν ὁ ἐπιτήδευμα ὁ ἄνθρωπος εἰμί , τοιοῦτος ἀνάγκη καί ὁ φρόνημα ἔχω . οὗτος μά ὁ Δημήτηρ οὐ ἄν θαυμάζω εἰ μέγας λέγω ἐγώ γίγνομαι παρά σύ βλάβη ἤ ὁ ποιέω αὐτός ἕκαστος . οὐδέ γάρ παρρησία περί πᾶς ἀεί παρά σύ εἰμί , ἀλλά ἐγώ ὅτι καί νῦν γίγνομαι , θαυμάζω οὗτος ὁ διάλεξις τίς οὐ ὅς ὁμολογέω καί κατά ἄλλος μέν πᾶς διαφέρω ὁ Ἰσοκράτης ; καί γάρ εὐγενής ἐκεῖνος καί μεγαλοπρεπής ἑρμηνεύω ὁ πρᾶγμα καί περιλαμβάνω ὄνομα συγκροτέω τε καί συσπάω καί περιτορνεύω ὁ νόημα ἀγαθός ἰσχύς τε πολύς χράω καί τόνος ἐμβριθής καί φεύγω ὁ ψυχρός καί μειρακιώδης σχῆμα , ὅς ἐκεῖνος καλλωπίζω πέρα ὁ μέτριος · μάλα δέ κατά ὁ δραστήριος καί ἐναγώνιος καί ἐμπαθής ὅλος καί ὁ πᾶς κρατύς ἔχω ἐκεῖνος . ἐγώ γοῦν , ὅς πρός ἀμφότερος πάσχω ὁ λέξις , λέγω · οἴομαι δέ κοινός τις πάθος ἅπας λέγω καί οὐ ἐμός ἴδιος μόνος .