dionysius-halicarnassensis-history.de-compositione-verborum 9
ἀλλὰ μὴν ὅτι γε καὶ μετασκευὰς δέχεται τῶν κώλων ἔνια τοτὲ μὲν προσθήκας λαμβάνοντα οὐκ ἀναγκαίας ὡς πρὸς τὸν νοῦν , τοτὲ δὲ ἀφαιρέσεις ἀτελῆ ποιούσας τὴν διάνοιαν , ἃς οὐκ ἄλλου τινὸς ἕνεκα ποιοῦσι ποιηταί τε καὶ συγγραφεῖς ἢ τῆς ἁρμονίας , ἵνʼ ἡδεῖα καὶ καλὴ γένηται , πάνυ ὀλίγου δεῖν οἴομαι λόγου . τίς γὰρ οὐκ ἂν ὁμολογήσαι τήνδε μὲν τὴν λέξιν ἣν ὁ Δημοσθένης εἴρηκε προσθήκῃ πλεονάζειν οὐκ ἀναγκαίᾳ τῆς ἁρμονίας ἕνεκα ; ὁ γὰρ οἷς ἂν ἐγὼ ληφθείην , ταῦτα πράττων καὶ κατασκευαζόμενος , οὗτος ἐμοὶ πολεμεῖ , κἂν μήπω βάλλῃ μηδὲ τοξεύῃ . ἐνταῦθα γὰρ οὐχὶ τοῦ ἀναγκαίου χάριν πρόσκειται τὸ τοξεύειν , ἀλλʼ ἵνα τὸ τελευταῖον κῶλον τὸ κἂν μήπω βάλλῃ τραχύτερον τοῦ δέοντος ὂν καὶ οὐχ ἡδὺ ἀκουσθῆναι τῇ προσθήκῃ ταύτῃ γένηται χαριέστερον . καὶ ἔτι τὴν Πλατωνικὴν ἐκείνην περίοδον , ἣν ἐν τῷ ἐπιταφίῳ ὁ ἀνὴρ γράφει , τίς οὐκ ἂν φαίη παραπληρώματι λέξεως οὐκ ἀναγκαίῳ προσηρανίσθαι ; ἔργων γὰρ εὖ πραχθέντων λόγῳ καλῶς ῥηθέντι μνήμη καὶ κόσμος γίνεται τοῖς πράξασι παρὰ τῶν ἀκουσάντων . ἐνταυθοῖ γὰρ τὸ παρὰ τῶν ἀκουσάντων πρὸς οὐδὲν ἀναγκαῖον λέγεται , ἀλλʼ ἵνα τὸ τελευταῖον κῶλον τὸ τοῖς πράξασι πάρισόν τε καὶ ἐφάμιλλον τοῖς πρὸ αὐτοῦ γένηται . τί δὲ δὴ τὸ παρʼ Αἰσχίνῃ λεγόμενον τουτί ἐπὶ σαυτὸν καλεῖς , ἐπὶ τοὺς νόμους καλεῖς , ἐπὶ τὴν δημοκρατίαν καλεῖς , τρίκωλον ἐν τοῖς πάνυ ἐπαινούμενον , οὐχὶ τῆς αὐτῆς ἰδέας ἔχεται ; ὃ γὰρ οἷόν τε ἦν ἑνὶ κώλῳ περιληφθῆναι τόνδε τὸν τρόπον ἐπὶ σεαυτὸν καὶ τοὺς νόμους καὶ τὴν δημοκρατίαν καλεῖς , τοῦτο εἰς τρία διῄρηται , τῆς αὐτῆς λέξεως οὐ τοῦ ἀναγκαίου ἕνεκα , τοῦ δὲ ἡδίω ποιῆσαι τὴν ἁρμονίαν πολλάκις τεθείσης . τῆς μὲν δὴ προσθέσεως ἣ γίνεται τοῖς κώλοις οὗτος ὁ τρόπος · τῆς ἀφαιρέσεως δὲ τίς ; ὅταν τῶν ἀναγκαίων τι λέγεσθαι λυπεῖν μέλλῃ καὶ διοχλεῖν τὴν ἀκρόασιν , ἀφαιρεθὲν δὲ χαριεστέραν ποιῇ τὴν ἁρμονίαν · οἷά ἐστιν ἐν μὲν τοῖς μέτροις τὰ Σοφόκλεια ταυτί · μύω τε καὶ δέδορκα κἀξανίσταμαι πλέον φυλάσσων αὐτὸς ἢ φυλάσσομαι · ἐνταυθοῖ γὰρ ὁ δεύτερος στίχος ἐκ δυεῖν σύγκειται κώλων οὐχ ὅλων · τελεία γὰρ ἂν ἡ λέξις ἦν οὕτως ἐξενεχθεῖσα πλεῖον φυλάσσων αὐτὸς ἑτέρους ἢ φυλασσόμενος ὑφʼ ἑτέρων , τὸ δὲ μέτρον ἠδίκητο καὶ οὐκ ἂν ἔσχεν ἣν νῦν ἔχει χάριν . ἐν δὲ τοῖς πεζοῖς λόγοις τὰ τοιαῦτα · ἐγὼ δʼ ὅτι μὲν τινῶν κατηγοροῦντα πάντας ἀφαιρεῖσθαι τὴν ἀτέλειαν τῶν ἀδίκων ἐστίν , ἐάσω . μεμείωται γὰρ κἀνταῦθα τῶν πρώτων δυεῖν κώλων ἑκάτερον · αὐτοτελῆ δʼ ἂν ἦν , εἴ τις αὐτὰ οὕτως ἐξήνεγκεν · ἐγὼ δʼ ὅτι μὲν τινῶν κατηγοροῦντα ὡς οὐκ ἐπιτηδείων ἔχειν τὴν ἀτέλειαν πάντας ἀφαιρεῖσθαι καὶ τοὺς δικαίως αὐτῆς τυχόντας τῶν ἀδίκων ἐστίν , ἐάσω . ἀλλʼ οὐκ ἐδόκει τῷ Δημοσθένει πλείονα ποιεῖσθαι πρόνοιαν τῆς ἀκριβείας τῶν κώλων ἢ τῆς εὐρυθμίας . τὰ δʼ αὐτὰ εἰρήσθω μοι καὶ περὶ τῶν καλουμένων περιόδων · καὶ γὰρ ταύτας χρὴ τάς τε προηγουμένας καὶ τὰς ἑπομένας οἰκείως συναρμόττειν , ὅταν ἐν περιόδοις προσήκῃ τὸν λόγον ἐκφέρειν · οὐ γὰρ δὴ πανταχῇ γε τὸ ἐμπερίοδον χρήσιμον . καὶ αὐτὸ δὲ τοῦτο τὸ θεώρημα τῆς συνθετικῆς ἐπιστήμης ἴδιον , πότε δεῖ χρῆσθαι περιόδοις καὶ μέχρι πόσου καὶ πότε μή .
Lemmas: ἀλλά μήν ὅτι γε καί μετασκευή δέχομαι ὁ κῶλον ἔνιοι τότε μέν προσθήκη λαμβάνω οὐ ἀναγκαῖος ὡς πρός ὁ νόος , τότε δέ ἀφαίρεσις ἀτελής ποιέω ὁ διάνοια , ὅς οὐ ἄλλος τις ἕνεκα ποιέω ποιητής τε καί συγγραφεύς ἤ ὁ ἁρμονία , ἵνα ἡδύς καί καλός γίγνομαι , πάνυ ὀλίγος δέω οἴομαι λόγος . τίς γάρ οὐ ἄν ὁμολογέω ὅδε μέν ὁ λέξις ὅς ὁ Δημοσθένης λέγω προσθήκη πλεονάζω οὐ ἀναγκαῖος ὁ ἁρμονία ἕνεκα ; ὁ γάρ ὅς ἄν ἐγώ λαμβάνω , οὗτος πράσσω καί κατασκευάζω , οὗτος ἐγώ πολεμέω , ἐάν μήπω βάλλω μηδέ τοξεύω . ἐνταῦθα γάρ οὐ ὁ ἀναγκαῖος χάριν πρόσκειμαι ὁ τοξεύω , ἀλλά ἵνα ὁ τελευταῖος κῶλον ὁ ἐάν μήπω βάλλω τραχύς ὁ δέω εἰμί καί οὐ ἡδύς ἀκούω ὁ προσθήκη οὗτος γίγνομαι χαρίεις . καί ἔτι ὁ Πλατωνικός ἐκεῖνος περίοδος , ὅς ἐν ὁ ἐπιτάφιος ὁ ἀνήρ γράφω , τίς οὐ ἄν φημί παραπλήρωμα λέξις οὐ ἀναγκαῖος προσερανίζω ; ἔργον γάρ εὖ πράσσω λόγος καλός λέγω μνήμη καί κόσμος γίγνομαι ὁ πράσσω παρά ὁ ἀκούω . ἐνταυθοῖ γάρ ὁ παρά ὁ ἀκούω πρός οὐδείς ἀναγκαῖος λέγω , ἀλλά ἵνα ὁ τελευταῖος κῶλον ὁ ὁ πράσσω πάρισος τε καί ἐφάμιλλος ὁ πρό αὐτός γίγνομαι . τίς δέ δή ὁ παρά Αἰσχίνης λέγω οὗτος ἐπί σεαυτοῦ καλέω , ἐπί ὁ νόμος καλέω , ἐπί ὁ δημοκρατία καλέω , τρίκωλος ἐν ὁ πάνυ ἐπαινέω , οὐ ὁ αὐτός ἰδέα ἔχω ; ὅς γάρ οἷος τε εἰμί εἷς κῶλον περιλαμβάνω ὅδε ὁ τρόπος ἐπί σεαυτοῦ καί ὁ νόμος καί ὁ δημοκρατία καλέω , οὗτος εἰς τρεῖς διαιρέω , ὁ αὐτός λέξις οὐ ὁ ἀναγκαῖος ἕνεκα , ὁ δέ ἡδύς ποιέω ὁ ἁρμονία πολλάκις τίθημι . ὁ μέν δή πρόσθεσις ὅς γίγνομαι ὁ κῶλον οὗτος ὁ τρόπος · ὁ ἀφαίρεσις δέ τίς ; ὅταν ὁ ἀναγκαῖος τις λέγω λυπέω μέλλω καί διοχλέω ὁ ἀκρόασις , ἀφαιρέω δέ χαρίεις ποιέω ὁ ἁρμονία · οἷος εἰμί ἐν μέν ὁ μέτρον ὁ Σοφόκλειος οὗτος · μύω τε καί δέρκομαι ἐξανίστημι πολύς φυλάσσω αὐτός ἤ φυλάσσω · ἐνταυθοῖ γάρ ὁ δεύτερος στίχος ἐκ δύο σύγκειμαι κῶλον οὐ ὅλος · τέλειος γάρ ἄν ὁ λέξις εἰμί οὕτως ἐκφέρω πολύς φυλάσσω αὐτός ἕτερος ἤ φυλάσσω ὑπό ἕτερος , ὁ δέ μέτρον ἀδικέω καί οὐ ἄν ἔχω ὅς νῦν ἔχω χάρις . ἐν δέ ὁ πεζός λόγος ὁ τοιοῦτος · ἐγώ δέ ὅτι μέν τις κατηγορέω πᾶς ἀφαιρέω ὁ ἀτέλεια ὁ ἄδικος εἰμί , ἐάω . μειόω γάρ ἐνταῦθα ὁ πρῶτος δύο κῶλον ἑκάτερος · αὐτοτελής δέ ἄν εἰμί , εἰ τις αὐτός οὕτως ἐκφέρω · ἐγώ δέ ὅτι μέν τις κατηγορέω ὡς οὐ ἐπιτήδειος ἔχω ὁ ἀτέλεια πᾶς ἀφαιρέω καί ὁ δίκαιος αὐτός τυγχάνω ὁ ἄδικος εἰμί , ἐάω . ἀλλά οὐ δοκέω ὁ Δημοσθένης πολύς ποιέω πρόνοια ὁ ἀκρίβεια ὁ κῶλον ἤ ὁ εὐρυθμία . ὁ δέ αὐτός λέγω ἐγώ καί περί ὁ καλέω περίοδος · καί γάρ οὗτος χρή ὁ τε προηγέομαι καί ὁ ἕπομαι οἰκεῖος συναρμόζω , ὅταν ἐν περίοδος προσήκω ὁ λόγος ἐκφέρω · οὐ γάρ δή πανταχῇ γε ὁ ἐμπερίοδος χρήσιμος . καί αὐτός δέ οὗτος ὁ θεώρημα ὁ συνθετικός ἐπιστήμη ἴδιος , πότε δέω χράω περίοδος καί μέχρι πόσος καί πότε μή .