dionysius-halicarnassensis-history.de-compositione-verborum 2
ἡ σύνθεσις ἔστι μέν , ὥσπερ καὶ αὐτὸ δηλοῖ τοὔνομα , ποιά τις θέσις παρʼ ἄλληλα τῶν τοῦ λόγου μορίων , ἃ δὴ καὶ στοιχεῖά τινες τῆς λέξεως καλοῦσιν . ταῦτα δὲ Θεοδέκτης μὲν καὶ Ἀριστοτέλης καὶ οἱ κατʼ ἐκείνους φιλοσοφήσαντες τοὺς χρόνους ἄχρι τριῶν προήγαγον , ὀνόματα καὶ ῥήματα καὶ συνδέσμους πρῶτα μέρη τῆς λέξεως ποιοῦντες . οἱ δὲ μετὰ τούτους γενόμενοι , καὶ μάλιστα οἱ τῆς Στωικῆς αἱρέσεως ἡγεμόνες , ἕως τεττάρων προὐβίβασαν , χωρίσαντες ἀπὸ τῶν συνδέσμων τὰ ἄρθρα . εἶθʼ οἱ μεταγενέστεροι τὰ προσηγορικὰ διελόντες ἀπὸ τῶν ὀνοματικῶν πέντε ἀπεφήναντο τὰ πρῶτα μέρη . ἕτεροι δὲ καὶ τὰς ἀντονομασίας ἀποζεύξαντες ἀπὸ τῶν ὀνομάτων ἕκτον στοιχεῖον τοῦτʼ ἐποίησαν . οἳ δὲ καὶ τὰ ἐπιρρήματα διελόντες ἀπὸ τῶν ῥημάτων καὶ τὰς προθέσεις ἀπὸ τῶν συνδέσμων καὶ τὰς μετοχὰς ἀπὸ τῶν προσηγορικῶν , οἳ δὲ καὶ ἄλλας τινὰς προσαγαγόντες τομὰς πολλὰ τὰ πρῶτα μόρια τῆς λέξεως ἐποίησαν · ὑπὲρ ὧν οὐ μικρὸς ἂν εἴη λόγος . πλὴν ἥ γε τῶν πρώτων εἴτε τριῶν ἢ τεττάρων εἴθʼ ὅσων δή ποτε ὄντων μερῶν πλοκὴ καὶ παράθεσις τὰ λεγόμενα ποιεῖ κῶλα , ἔπειθʼ ἡ τούτων ἁρμονία τὰς καλουμένας συμπληροῖ περιόδους , αὗται δὲ τὸν σύμπαντα τελειοῦσι λόγον . ἔστι δὴ τῆς συνθέσεως ἔργα τά τε ὀνόματα οἰκείως θεῖναι παρʼ ἄλληλα καὶ τοῖς κώλοις ἀποδοῦναι τὴν προσήκουσαν ἁρμονίαν καὶ ταῖς περιόδοις διαλαβεῖν εὖ τὸν λόγον . δευτέρα δʼ οὖσα μοῖρα τῶν περὶ τὸν λεκτικὸν τόπον θεωρημάτων κατὰ γοῦν τὴν τάξιν ʽἡγεῖται γὰρ ἡ τῶν ὀνομάτων ἐκλογὴ καὶ προὑφίσταται ταύτης κατὰ φύσιν’ ἡδονὴν καὶ πειθὼ καὶ κράτος ἐν τοῖς λόγοις οὐκ ὀλίγῳ κρείττονʼ ἐκείνης ἔχει . καὶ μηδεὶς ἡγήσηται παράδοξον , εἰ πολλῶν καὶ μεγάλων ὄντων θεωρημάτων περὶ τὴν ἐκλογήν , ὑπὲρ ὧν πολὺς ἐγένετο φιλοσόφοις τε καὶ πολιτικοῖς ἀνδράσι λόγος , ἡ σύνθεσις δευτέραν ἔχουσα χώραν τῇ τάξει καὶ λόγων οὐδὲ πολλοῦ δεῖ τῶν ἴσων ἐκείνῃ τυχοῦσα τοσαύτην ἰσχὺν ἔχει καὶ δύναμιν ὥστε περιεῖναι πάντων τῶν ἐκείνης ἔργων καὶ κρατεῖν , ἐνθυμούμενος ὅτι καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων τεχνῶν , ὅσαι διαφόρους ὕλας λαμβάνουσαι συμφορητὸν ἐκ τούτων ποιοῦσι τὸ τέλος , ὡς οἰκοδομική τε καὶ τεκτονικὴ καὶ ποικιλτικὴ καὶ ὅσαι ταύταις εἰσὶν ὁμοιογενεῖς , αἱ συνθετικαὶ δυνάμεις τῇ μὲν τάξει δεύτεραι τῶν ἐκλεκτικῶν εἰσι , τῇ δὲ δυνάμει πρότεραι · ὥστʼ εἰ καὶ τῷ λόγῳ τὸ αὐτὸ συμβέβηκεν , οὐκ ἄτοπον ἡγητέον . οὐδὲν δὲ κωλύει καὶ πίστεις παρασχεῖν τοῦ προκειμένου , μή τι δόξωμεν ἐξ ἑτοίμου λαμβάνειν τῶν ἀμφισβήτησιν ἐχόντων λόγων .
Lemmas: ὁ σύνθεσις εἰμί μέν , ὥσπερ καί αὐτός δηλόω ὄνομα , ποιός τις θέσις παρά ἀλλήλων ὁ ὁ λόγος μόριον , ὅς δή καί στοιχεῖον τις ὁ λέξις καλέω . οὗτος δέ Θεοδέκτης μέν καί Ἀριστοτέλης καί ὁ κατά ἐκεῖνος φιλοσοφέω ὁ χρόνος ἄχρι τρεῖς προάγω , ὄνομα καί ῥῆμα καί σύνδεσμος πρῶτος μέρος ὁ λέξις ποιέω . ὁ δέ μετά οὗτος γίγνομαι , καί μάλα ὁ ὁ Στωϊκός αἵρεσις ἡγεμών , ἕως τέσσαρες προβιβάζω , χωρίζω ἀπό ὁ σύνδεσμος ὁ ἄρθρον . εἶτα ὁ μεταγενής ὁ προσηγορικός διαιρέω ἀπό ὁ ὀνοματικός πέντε ἀποφαίνω ὁ πρῶτος μέρος . ἕτερος δέ καί ὁ ἀντονομασία ἀποζεύγνυμαι ἀπό ὁ ὄνομα ἕκτος στοιχεῖον οὗτος ποιέω . ὁ δέ καί ὁ ἐπίρρημα διαιρέω ἀπό ὁ ῥῆμα καί ὁ πρόθεσις ἀπό ὁ σύνδεσμος καί ὁ μετοχή ἀπό ὁ προσηγορικός , ὁ δέ καί ἄλλος τις προσάγω τομή πολύς ὁ πρῶτος μόριον ὁ λέξις ποιέω · ὑπέρ ὅς οὐ μικρός ἄν εἰμί λόγος . πλήν ὁ γε ὁ πρῶτος εἴτε τρεῖς ἤ τέσσαρες εἴτε ὅσος δή ποτέ εἰμί μέρος πλοκή καί παράθεσις ὁ λέγω ποιέω κῶλον , ἔπειτα ὁ οὗτος ἁρμονία ὁ καλέω συμπληρόω περίοδος , οὗτος δέ ὁ σύμπας τελειόω λόγος . εἰμί δή ὁ σύνθεσις ἔργον ὁ τε ὄνομα οἰκεῖος τίθημι παρά ἀλλήλων καί ὁ κῶλον ἀποδίδωμι ὁ προσήκω ἁρμονία καί ὁ περίοδος διαλαμβάνω εὖ ὁ λόγος . δεύτερος δέ εἰμί μοῖρα ὁ περί ὁ λεκτικός τόπος θεώρημα κατά γοῦν ὁ τάξις αὐγέω γάρ ὁ ὁ ὄνομα ἐκλογή καί προυφίστημι οὗτος κατά φύσις ἡδονή καί πειθώ καί κράτος ἐν ὁ λόγος οὐ ὀλίγος κρατύς ἐκεῖνος ἔχω . καί μηδείς ἡγέομαι παράδοξος , εἰ πολύς καί μέγας εἰμί θεώρημα περί ὁ ἐκλογή , ὑπέρ ὅς πολύς γίγνομαι φιλόσοφος τε καί πολιτικός ἀνήρ λόγος , ὁ σύνθεσις δεύτερος ἔχω χώρα ὁ τάξις καί λόγος οὐδέ πολύς δέω ὁ ἴσος ἐκεῖνος τυγχάνω τοσοῦτος ἰσχύς ἔχω καί δύναμις ὥστε περίειμι πᾶς ὁ ἐκεῖνος ἔργον καί κρατέω , ἐνθυμέομαι ὅτι καί ἐπί ὁ ἄλλος τέχνη , ὅσος διάφορος ὕλη λαμβάνω συμφορητός ἐκ οὗτος ποιέω ὁ τέλος , ὡς οἰκοδομικός τε καί τεκτονικός καί ποικιλτικός καί ὅσος οὗτος εἰμί ὁμοιογενής , ὁ συνθετικός δύναμις ὁ μέν τάξις δεύτερος ὁ ἐκλεκτικός εἰμί , ὁ δέ δύναμις πρότερος · ὥστε εἰ καί ὁ λόγος ὁ αὐτός συμβαίνω , οὐ ἄτοπος ἡγέομαι . οὐδείς δέ κωλύω καί πίστις παρέχω ὁ πρόκειμαι , μή τις δοκέω ἐκ ἑτοῖμος λαμβάνω ὁ ἀμφισβήτησις ἔχω λόγος .