dionysius-halicarnassensis-history.de-compositione-verborum-epitome 15
Ἐκ δὴ τῶν γραμμάτων τούτων αἱ καλούμεναι γίνονται συλλαβαί . τούτων δὲ εἰσὶ μακραὶ μὲν ὅσαι συνεστήκασιν ἐκ φωνηέντων μακρῶν ἢ διχρόνων μακρῶς ἐκφερομένων , καὶ ὅσαι λήγουσιν εἰς μακρὸν ἢ μακρῶς λεγόμενον γράμμα ἢ τι τῶν ἡμιφώνων τε καὶ ἀφώνων · βραχεῖαι δὲ αἱ ἐκ βραχέος φωνήεντος ἢ βραχέως λαμβανομένου . μήκους δὲ καὶ βραχύτητος συλλαβῶν οὐ μία φύσις , ἀλλὰ καὶ μακρότεραί τινές εἰσι τῶν μακρῶν καὶ βραχύτεραι τῶν βραχειῶν . ἔσται δὲ τοῦτο φανερὸν ἐπὶ τῶν παραδειγμάτων . Ὁμολογεῖται δὴ βραχεῖα εἶναι συλλαβή , ἣν ποιεῖ φωνῆεν γράμμα βραχὺ τὸ ο̅ , ὡς λέγεται Ὁδός . ταύτῃ προστεθήτω γράμμα ἓν τῶν ἡμιφώνων τὸ ρ̅ , καὶ γενέσθω Ῥόδος · μένει μὲν ἔτι βραχεῖα ἡ συλλαβή , πλὴν οὐχ ὁμοίως , ἀλλ’ ἕξει τινὰ παραλλαγὴν παρὰ τὴν προτέραν · ἔτι προστεθήτω ταύτῃ τῶν ἀφώνων γραμμάτων ἓν τὸ τ̅ , καὶ γενέσθω Τρόπος · μείζων αὕτη τῶν προτέρων ἔσται συλλαβῶν , καὶ ἔτι βραχεῖα μένει · τρίτον ἔτι γράμμα τῇ αὐτῇ συλλαβῇ προστεθήτω τὸ σ̅ , καὶ γενέσθω τρόφος · τρισὶν αὕτη προσθήκαις ἀκουσταῖς μακροτέρα γενήσεται τῆς βραχυτάτης μένουσα ἔτι βραχεῖα . οὐκοῦν τέσσαρες αὗται βραχείας συλλαβῆς διαφοραὶ τὴν ἄλογον αἴσθησιν ἔχουσαι τῆς παραλλαγῆς μέτρον . ὁ δ’ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τῆς μακρᾶς · ἡ γὰρ ἐκ τοῦ η̅ γινομένη συλλαβὴ μακρὰ τὴν φύσιν οὖσα , τεττάρων γραμμάτων προσθήκαις παραυξηθεῖσα , τριῶν μὲν προταττομένων , ἑνὸς δὲ ὑποταττομένου , καθ’ ἣν λέγεται Σπλήν , μείζων ἂν δήπου λέγοιτο εἶναι τῆς προτέρας ἐκείνης τῆς μονογραμμάτου · μειουμένη τε αὖ πάλιν καθ’ ἕκαστον τῶν προστεθέντων γραμμάτων τὰς ἐπὶ τοὔλαττον παραλλαγὰς αἰσθητὰς ἂν ἔχοι . Πρῶτον μὲν δὴ θεώρημα τοῦτο τῶν ἐν ταῖς συλλαβαῖς παθῶν · ἕτερον δὲ τοιόνδε . τῶν γραμμάτων πολλὰς ἐχόντων διαφορὰς οὐ μόνον περὶ τὰ μήκη καὶ τὰς βραχύτητας , ἀλλὰ καὶ περὶ τοὺς ἤχους , ὑπὲρ ὧν ὀλίγῳ πρότερον εἴρηκα , ἀνάγκη καὶ τὰς ἐκ τούτων συνισταμένας συλλαβὰς ἅμα τήν τε ἰδίαν ἑκάστου σώζειν δύναμιν καὶ τὴν κοινὴν ἀπάντων , ἣ γίνεται διὰ τῆς κράσεώς τε καὶ παραθέσεως αὐτῶν · ἐξ ὧν μαλακαί τε φωναὶ καὶ σκληραί , καὶ λεῖαι καὶ τραχεῖαι , γλυκαίνουσαί τε τὴν ἀκοὴν καὶ πικραίνουσαι , καὶ στύφουσαι καὶ διαχέουσαι , καὶ πᾶσαν ἄλλην κατασκευάζουσαι διάθεσιν φυσικήν · αὗται δέ εἰσι μυρίαι τὸ πλῆθος . Ταῦτα ἤδη καταμαθόντες οἱ χαριέστατοι ποιητῶν τε καὶ συγγραφέων τὰ μὲν αὐτοὶ κατασκευάζουσιν ὀνόματα , συμπλέκοντες ἐπιτηδείως ἀλλήλοις τὰ γράμματα , καὶ τὰς συλλαβὰς δὲ οἰκείας οἷς ἂν βούλωνται παραστῆσαι πάθεσι ποικίλως φιλοτεχνοῦσιν · ὡς Ὅμηρος ποιεῖ , ἐπὶ μὲν τῶν προσηνέμων αἰγιαλῶν τῇ παρεκτάσει τῶν συλλαβῶν τὸν ἄπαυστον ἐκφαίνειν βουλόμενος ἦχον · Ἠιόνες βοόωσιν , ἐρευγομένης ἁλὸς ἔξω · ἐπὶ δὲ τοῦ τετυφλωμένου Κύκλωπος τό τε τῆς ἀλγηδόνος μέγεθος καὶ τὴν διὰ τῶν χειρῶν βραδεῖαν ἔρευναν τῆς τοῦ σπηλαίου θύρας · Κύκλωψ δὲ στενάχων τε καὶ ὠδίνων ὀδύνῃσι χερσὶ ψηλαφόων · καὶ ἄλλοθί που δέησιν ἐνδείξασθαι βουλόμενος πολλὴν καὶ κατεσπουδασμένην · Οὐδ’ εἴ κεν μάλα πολλὰ πάθῃ ἑκάεργος Ἀπόλλων , προπροκυλινδόμενος πατρὸς Διός · καὶ μυρία τοιαῦτα .
Lemmas: ἐκ δή ὁ γράμμα οὗτος ὁ καλέω γίγνομαι συλλαβή . οὗτος δέ εἰμί μακρός μέν ὅσος συνίστημι ἐκ φωνήεις μακρός ἢ δίχρονος μακρός ἐκφέρω , καί ὅσος λήγω εἰς μακρός ἢ μακρός λέγω γράμμα ἢ τίς ὁ ἡμίφωνος τε καί ἄφωνος · βραχύς δέ ὁ ἐκ βραχύς φωνήεις ἢ βραχύς λαμβάνω . μῆκος δέ καί βραχύτης συλλαβή οὖον εἷς φύσις , ἀλλά καί μακρός τις εἰμί ὁ μακρός καί βραχύς ὁ βραχύς . εἰμί δέ οὗτος φανερός ἐπί ὁ παράδειγμα . ὁμολογέω δή βραχύς εἰμί συλλαβή , ὅς ποιέω φωνήεις γράμμα βραχύς ὁ ο̅ , ὡς λέγω ὁδός . οὗτος προστίθημι γράμμα εἷς ὁ ἡμίφωνος ὁ ρ̅ , καί γίγνομαι Ῥόδος · μένω μέν ἔτι βραχύς ὁ συλλαβή , πλήν οὐ ὁμοίως , ἀλλά ἔχω τις παραλλαγή παρά ὁ πρότερος · ἔτι προστίθημι οὗτος ὁ ἄφωνος γράμμα εἷς ὁ τ̅ , καί γίγνομαι Τρόπος · μείζων οὗτος ὁ πρότερος εἰμί συλλαβή , καί ἔτι βραχύς μένω · τρίτος ἔτι γράμμα ὁ αὐτός συλλαβή προστίθημι ὁ σ̅ , καί γίγνομαι Τρόφος · τρεῖς οὗτος προσθήκη ἀκουστής μακρός γίγνομαι ὁ βραχύς μένω ἔτι βραχύς . οὐκοῦν τέσσαρες οὗτος βραχύς συλλαβή διαφορά ὁ ἄλογος αἴσθησις ἔχω ὁ παραλλαγή μέτρον . ὁ δέ αὐτός λόγος καί ἐπί ὁ μακρός · ὁ γάρ ἐκ ὁ η̅ γίγνομαι συλλαβή μακρός ὁ φύσις εἰμί , τέσσαρες γράμμα προσθήκη παραυξάνω , τρεῖς μέν προτάσσω , εἷς δέ ὑποτάσσω , κατά ὅς λέγω Σπλήν , μείζων εἄν δήπου λέγω εἰμί ὁ πρότερος ἐκεῖνος ὁ μονογράμματος · μειόω τε αὖος πάλιν κατά ἕκαστος ὁ προστίθημι γράμμα ὁ ἐπί ἐλαχύς παραλλαγή αἰσθητός εἄν ἔχω . Πρῶτος μέν δή θεώρημα οὗτος ὁ ἐν ὁ συλλαβή πάθος · ἕτερος δέ τοιόσδε . ὁ γράμμα πολύς ἔχω διαφορά οὖον μόνος περί ὁ μῆκος καί ὁ βραχύτης , ἀλλά καί περί ὁ ἦχος , ὑπέρ ὅς ὀλίγος πρότερος εἴρω , ἀνάγκη καί ὁ ἐκ οὗτος συνίστημι συλλαβή ἅμα ὁ τε ἴδιος ἕκαστος σῴζω δύναμις καί ὁ κοινός ἀπαντάω , ὅς γίγνομαι διά ὁ κρᾶσις τε καί παράθεσις αὐτός · ἐκ ὅς μαλακός τε φωνή καί σκληρός , καί λεῖος καί τραχύς , γλυκαίνω τε ὁ ἀκοή καί πικραίνω , καί στύφω καί διηχέω , καί πᾶς ἄλλος κατασκευάζω διάθεσις φυσικός · οὗτος δέ εἰμί μυρίος ὁ πλῆθος . οὗτος ἤδη καταμανθάνω ὁ χαρίεις ποιητής τε καί συγγραφεύς ὁ μέν αὐτός κατασκευάζω ὄνομα , συμπλέκω ἐπιτηδείως ἀλλήλων ὁ γράμμα , καί ὁ συλλαβή δέ οἰκεῖος ὅς εἄν βούλομαι παρίστημι πάθος ποικίλως φιλοτεχνέω · ὡς Ὅμηρος ποιέω , ἐπί μέν ὁ προσήνεμος αἰγιαλός ὁ παρέκτασις ὁ συλλαβή ὁ ἄπαυστος ἐκφαίνω βούλομαι ἦχος · Ἠϊών βοάω , ἐρεύγομαι ἅλς ἔξω · ἐπί δέ ὁ τυφλόω Κύκλωψ ὁ τε ὁ ἀλγηδών μέγεθος καί ὁ διά ὁ χείρ βραδύς ἔρευνα ὁ ὁ σπήλαιον θύρα · Κύκλωψ δέ στενάχω τε καί ὠδίς ὀδύνη χείρ ψηλαφάω · καί ἄλλοθι ποῦ δέησις ἐνδείκνυμι βούλομαι πολύς καί κατασπουδάζομαι · οὐ εἰμί ἄν μάλα πολύς πάσχω ἑκάεργος Ἀπόλλων , προπροκυλίνδομαι πατήρ Ζεύς · καί μυρίος τοιοῦτος .