dionysius-halicarnassensis-history.de-compositione-verborum-epitome 16
Πολλὰ δὲ καὶ παρὰ τῶν ἔμπροσθεν λαμβάνουσιν ὡς ἐκεῖνοι κατεσκεύασαν , ὅσα μιμητικὰ τῶν πραγμάτων ἐστίν , ὡς ἔχει ταυτί · Ῥόχθει γὰρ μέγα κῦμα ποτὶ ξερὸν ἠπείροιο . Αὐτὸς δὲ κλάγξας πέτετο πνοιῇς ἀνέμοιο . Αἰγιαλῷ μεγάλῳ βρέμεται , σμαραγεῖ δέ τε πόντος . Σκέπτετ’ ὀιστῶν τε ῥοῖζον καὶ δοῦπον ἀκόντων . μεγάλη δὲ τούτων ἀρχὴ καὶ διδάσκαλος ἡ φύσις , ἡ ποιοῦσα μιμητικοὺς καὶ θετικοὺς ἡμᾶς τῶν ὀνομάτων , οἷς δηλοῦται τὰ πράγματα κατά τινας εὐλόγους καὶ κινητικὰς τῆς διανοίας ὁμοιότητας · ὑφ’ ὧν ἐδιδάχθημεν ταύρων τε μυκήματα λέγειν καὶ χρεμετισμοὺς ἵππων καὶ φριμαγμοὺς τράγων , πυρός τε βρόμον καὶ πάταγον ἀνέμων καὶ συριγμὸν κάλων καὶ ἄλλα τούτοις ὅμοια , τὰ μὲν φωνῆς μιμήματα , τὰ δὲ μορφῆς , τὰ δὲ ἔργων , τὰ δὲ πάθους , τὰ δὲ κινήσεως , τὰ δ’ ἠρεμίας , τὰ δ’ ἄλλου τινός . Τί δὴ τὸ κεφάλαιον τοῦ λόγου ; ὅτι παρὰ μὲν τὰς τῶν γραμμάτων συμπλοκὰς ἡ τῶν συλλαβῶν γίνεται σύνθεσις ποικίλη , παρὰ δὲ τὴν τῶν συλλαβῶν σύνθεσιν ἡ τῶν ὀνομάτων φύσις παντοδαπή , παρὰ δὲ τὰς τῶν ὀνομάτων ἁρμονίας πολύμορφος ὁ λόγος · ὥστε πολλὴ ἀνάγκη καλὴν μὲν εἶναι λέξιν ἐν ᾗ καλά ἐστιν ὀνόματα · κάλλους δὲ ὀνομάτων συλλαβάς τε καὶ γράμματα καλὰ αἴτιον εἶναι · ὁμοίως δὲ καὶ ἡδεῖαν διάλεκτον ἐκ τούτων ἡδυνόντων γίνεσθαι . Ὅμηρος γοῦν ὅταν μὲν ὥραν ὄψεως εὐμόρφου ἐπιδείξασθαι βούληται , τῶν τε φωνηέντων τοῖς κρατίστοις χρήσεται καὶ τῶν ἡμιφώνων τοῖς μαλακωτάτοις · καὶ οὐ καταπυκνώσει τοῖς ἀφώνοις τὰς συλλαβὰς οὐδὲ συγκόψει τοὺς ἤχους παρατιθεὶς ἀλλήλοις τὰ δυσέκφορα · πραεῖαν δέ τινα ποιήσει τὴν ἁρμονίαν τῶν γραμμάτων καὶ ῥέουσαν ἀλύπως διὰ τῆς ἀκοῆς , ὡς ἔχει ταυτί · Ἡ δ’ ἴεν ἐκ θαλάμοιο περίφρων Πηνελόπεια , Ἀρτέμιδι ἰκέλη ἠὲ χρυσῇ Ἀφροδίτῃ . Δήλῳ δή ποτε τοῖον Ἀπόλλωνος παρὰ βωμῷ φοίνικος νέον ἔρνος ἀνερχόμενον ἐνόησα . Καὶ Χλῶριν εἶδον περικαλλέα , τήν ποτε Νηλεὺς γῆμεν ἑὸν διὰ χαλλος , ἐπεὶ πόρε μυρία ἕδνα . ὅταν δ’ οἰκτρὰν ἢ φοβερὰν ἢ ἀγέρωχον ὄψιν εἰσάγῃ , τῶν φωνηέντων οὐ τὰ κράτιστα θήσει’ , ἀλλὰ τῶν ψοφοειδῶν ἢ ἀφώνων τὰ δυσεκφορώτατα · καὶ καταπυκνώσει τούτοις τὰς συλλαβάς · Σμερδαλέος δ’ αὐτῇσι φάνη κεκακωμένος ἅλμῃ . Τῇ δ’ ἐπὶ μὲν Γοργὼ βλοσυρῶπις ἐστεφάνωτο δεινὸν δερκομένη · περὶ δὲ Δεῖμός τε Φόβος τε . ποταμῶν δέ γε σύρρυσιν εἰς χωρίον ἓν καὶ πάταγον ὑδάτων ἀναμισγομένων ἐκμιμήσασθαι τῇ λέξει βουλόμενος οὐκέτι λείας συλλαβάς , ἀλλ’ ἰσχυρὰς καὶ ἀντιτύπους θήσει · Ὡς δ’ ὅτε χείμαρροι ποταμοὶ κατ’ ὄρεσφι ῥέοντες ἐς μισγάγκειαν συμβάλλετον ὄμβριμον ὕδωρ · καὶ μυρία τοιαῦτα . εἰ μὲν οὖν ἐγχωροίη πάντ’ εἶναι τὰ μόρια τῆς λέξεως , ὑφ’ ὧν μέλλει δηλοῦσθαι τὸ πρᾶγμα , εὔφωνά τε καὶ καλλιρρήμονα , μανίας ἔργον ζητεῖν τὰ χείρω · εἰ δὲ ἀδύνατον εἴη τοῦτο , ὥςπερ ἐπὶ πολλῶν ἔχει , τῇ πλοκῇ καὶ μίξει καὶ παραθέσει πειρατέον ἀφανίζειν τὴν τῶν χειρόνων φύσιν · καὶ γὰρ καὶ τὰ ἐν τῇ Βοιωτίᾳ ὀνόματα Ὑρία καὶ Μυκαλησσὸς καὶ Γραία καὶ Ἐτεωνὸς καὶ τὰ τοιαῦτα οὐδεμίαν ἔχει καλλιλογίαν · ἀλλ’ οὕτως αὐτὰ καλῶς Ὅμηρος συνύφαγκε καὶ παραπληρώμασιν εὐφώνοις διείληφεν , ὥςτε μεγαλοπρεπέστερα φαίνεσθαι πάντων ὀνομάτων .
Lemmas: πολύς δέ καί παρά ὁ ἔμπροσθεν λαμβάνω ὡς ἐκεῖνος κατασκευάζω , ὅσος μιμητικός ὁ πρᾶγμα εἰμί , ὡς ἔχω οὗτος · ῥοχθέω γάρ μέγας κῦμα πρός ξερόν ἤπειρος . αὐτός δέ κλάζω πέτομαι πνοή ἄνεμος . Αἰγιαλός μέγας βρέμω , σμαραγέω δέ τε πόντος . σκοπέω ὀϊστός τε ῥοῖζος καί δοῦπος ἄκων . μέγας δέ οὗτος ἀρχή καί διδάσκαλος ὁ φύσις , ὁ ποιέω μιμητικός καί θετικός ἐγώ ὁ ὄνομα , ὅς δηλόω ὁ πρᾶγμα κατά τις εὔλογος καί κινητικός ὁ διάνοια ὁμοιότης · ὑπό ὅς διδάσκω ταῦρος τε μύκημα λέγω καί χρεμετισμός ἵππος καί φριμαγμός τράγος , πῦρ τε βρόμος καί πάταγος ἄνεμος καί συριγμός καλός καί ἄλλος οὗτος ὅμοιος , ὁ μέν φωνή μίμημα , ὁ δέ μορφή , ὁ δέ ἔργον , ὁ δέ πάθος , ὁ δέ κίνησις , ὁ δέ ἠρεμία , ὁ δέ ἄλλος τις . τις δή ὁ κεφάλαιος ὁ λόγος ; ὅτι παρά μέν ὁ ὁ γράμμα συμπλοκή ὁ ὁ συλλαβή γίγνομαι σύνθεσις ποικίλος , παρά δέ ὁ ὁ συλλαβή σύνθεσις ὁ ὁ ὄνομα φύσις παντοδαπός , παρά δέ ὁ ὁ ὄνομα ἁρμονία πολύμορφος ὁ λόγος · ὥστε πολύς ἀνάγκη καλός μέν εἰμί λέξις ἐν ὅς καλός εἰμί ὄνομα · κάλλος δέ ὄνομα συλλαβή τε καί γράμμα καλός αἴτιος εἰμί · ὁμοίως δέ καί ἡδύς διάλεκτος ἐκ οὗτος ἡδύνω γίγνομαι . Ὅμηρος γοῦν ὅταν μέν ὥρα ὄψις εὔμορφος ἐπιδείκνυμι βούλομαι , ὁ τε φωνήεις ὁ ἀγαθός χράω καί ὁ ἡμίφωνος ὁ μαλακός · καί οὖον καταπύκνωσις ὁ ἄφωνος ὁ συλλαβή οὐδέ συγκόπτω ὁ ἦχος παρατίθημι ἀλλήλων ὁ δυσέκφορος · πρᾶος δέ τις ποιέω ὁ ἁρμονία ὁ γράμμα καί ῥέω ἄλυπος διά ὁ ἀκοή , ὡς ἔχω οὗτος · ὁ δέ εἶμι ἐκ θάλαμος περίφρων Πηνελόπη , Ἀρτέμιδι Ἴκελος ἤ χρύσεος Ἀφροδίτη . Δῆλος δή ποτός τοῖος Ἀπόλλων παρά βωμός Φοῖνιξ νέος ἔρνος ἀνέρχομαι νοέω . καί Χλῶρις εἶδον περικαλλής , ὁ ποτός Νηλεύς γαμέω ἑός διά χαλλος , ἐπεί πόρος μυρίος ἕδνον . ὅταν δέ οἰκτρός ἢ φοβερός ἢ ἀγέρωχος ὄψις εἰσάγω , ὁ φωνήεις οὖον ὁ ἀγαθός θησείω , ἀλλά ὁ ψοφοειδής ἢ ἄφωνος ὁ δυσέκφορος · καί καταπύκνωσις οὗτος ὁ συλλαβή · σμερδαλέος δέ αὐτός φαίνω κακόω ἅλμη . ὁ δέ ἐπί μέν Γοργώ βλοσυρω~πις στεφανόω δεινός δέρκομαι · περί δέ Δεῖμος τε Φόβος τε . ποταμός δέ γε σύρρυσις εἰς χωρίον εἷς καί πάταγος ὕδωρ ἀναμίσγω ἐκμιμέομαι ὁ λέγω βούλομαι οὐκέτι λεῖος συλλαβή , ἀλλά ἰσχυρός καί ἀντίτυπος τίθημι · ὡς δέ ὅτε χειμάρρους ποταμός κατά ὄρος ῥέω εἰς μισγάγκεια συμβάλλω ὄμβριμος ὕδωρ · καί μυρίος τοιοῦτος . εἰμί μέν οὖν ἐγχωρέω πᾶς εἰμί ὁ μόριον ὁ λέξις , ὑπό ὅς μέλλω δηλόω ὁ πρᾶγμα , εὔφωνος τε καί καλλιρρήμων , μανία ἔργον ζητέω ὁ χείρων · εἰμί δέ ἀδύνατος εἰμί οὗτος , ὅς ἐπί πολύς ἔχω , ὁ πλοκή καί μίξις καί παράθεσις πειρατέον ἀφανίζω ὁ ὁ χείρων φύσις · καί γάρ καί ὁ ἐν ὁ Βοιωτία ὄνομα Ὑρία καί Μυκαλησσός καί Γραία καί Ἐτεωνός καί ὁ τοιοῦτος οὐδείς ἔχω καλλιλογία · ἀλλά οὕτως αὐτός καλῶς Ὅμηρος συνυφαίνω καί παραπλήρωμα εὔφωνος διαλαμβάνω , ἵημι μεγαλοπρεπής φαίνω πᾶς ὄνομα .