dionysius-halicarnassensis-history.de-compositione-verborum-epitome 12
Οὐχ ἅπαντα πέφυκε τὰ μέρη τῆς λέξεως ὁμοίως διατιθέναι τὴν ἀκοήν , ὥσπερ οὐδὲ τὴν γευστικὴν τὰ γευστὰ οὐδὲ τὰς ἄλλας αἰσθήσεις τὰ κινοῦντα ἑκάστην · ἀλλὰ καὶ γλυκαίνουσιν αὐτὴν τινὲς ἦχοι καὶ πικραίνουσι , καὶ τραχύνουσι καὶ λεαίνουσι , καὶ πολλὰ ἄλλα πάθη ποιοῦσι περὶ αὐτήν · αἰτία δὲ ἡ τῶν γραμμάτων φύσις , ἐξ ὧν ἡ φωνὴ συνέστηκε , πολλὰς καὶ διαφόρους ἔχουσα δυνάμεις , καὶ ἡ τῶν συλλαβῶν πλοκὴ παντοδαπῶς σχηματιζομένη . τοιαύτην δὲ ἤδη δύναμιν ἐχόντων τῶν τῆς λέξεως μορίων , ἐπειδὴ μεταθεῖναι τὴν ἑκάστου φύσιν οὐχ οἷόν τε , λείπεται τὸ τῇ μίξει καὶ κράσει καὶ παραθέσει συγκρύπτειν τὴν παρακολουθοῦσαν αὐτῶν τισιν ἀτοπίαν , τραχέσι λεῖα μίσγοντα καὶ σκληροῖς μαλακὰ καὶ κακοφώνοις εὔφωνα καὶ δυσεκφόροις εὐπρόφορα καὶ βραχέσι μακρὰ καὶ τἆλλα τὸν αὐτὸν τρόπον εὐκαίρως συντιθέντα , καὶ μήτ’ ὀλιγοσύλλαβα πολλὰ ἑξῆς λαμβάνοντα ( κόπτεται γὰρ ἡ ἀκρόασις ) , μήτε πολυσύλλαβα πλείω τῶν ἱκανῶν , μηδὲ ὁμοιότονα παρ’ ὁμοιοτόνοις , μηδὲ ὁμοιόχρονα παρ’ ὁμοιοχρόνοις . χρὴ δὲ καὶ τὰς πτώσεις τῶν ὀνοματικῶν ταχὺ μεταλαμβάνειν · καὶ τὴν ὁμοιότητα διαλύειν συνεχῶς , ὀνομάτων τε τινῶν ἑξῆς τιθεμένων πολλῶν καὶ ῥημάτων καὶ ἄλλων μερῶν τὸν κόρον φυλασσομένους · σχήμασί τε μὴ ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς ἀεὶ μένειν , μηδὲ τρόπους τοὺς αὐτοὺς ἐπιφέρειν , μηδὲ ἄρχεσθαι πολλάκις ἀπὸ τῶν αὐτῶν μηδὲ λήγειν ἐς τὰ αὐτά . Καὶ μηδεὶς οἰηθῇ με καθάπαξ ταῦτα παραγγέλλειν , ὡς ἡδονῆς αἴτια διαπαντὸς ἐσόμενα ἢ τἀναντία ὀχλήσεως · οὐχ οὕτως ἀνόητός εἰμι . οἶδα γὰρ ἐξ ἀμφοῖν γινομένην πολλάκις ἡδονήν , τοτὲ μὲν ἐκ τῶν ὁμοιογενῶν , τοτὲ δὲ ἐκ τῶν ἀνομοιογενῶν . ἀλλ’ ἐπὶ πάντων οἴομαι δεῖν τὸν καιρὸν ὁρᾶν · οὗτος γὰρ ἡδονῆς καὶ ἀηδίας κράτιστον μέτρον · ὃς οὐκ ἔστι θηρατὸς ἐπιστήμῃ , ἀλλὰ δόξῃ . Φημὶ δὴ τὸν μέλλοντα διαθήσειν τὴν ἀκοὴν ἡδέως ἢ τὰ ἐμμελῆ καὶ εὔρυθμα καὶ εὔφωνα ὀνόματα , ὑφ’ ὧν γλυκαίνεται ἡ αἴσθησις , ἀλλήλοις συναρμόττειν , ἢ τὰ μὴ τοιαῦτα ἐγκαταπλέκειν αὐτοῖς · ὥσπερ καὶ στρατηγοὶ τὰ ἀσθενῆ τοῖς ἰσχυροῖς ἐπικρύπτουσι καὶ γίνεται αὐτοῖς οὐδὲν τῆς δυνάμεως ἄχρηστον . διαναπαύειν δὲ τὴν ταὐτότητα φημὶ δεῖν , μεταβολὰς εὐκαίρους εἰσφέροντα · μεταβολὴ γὰρ πάντων ἡδύ . τελευταῖον δὲ ὃ καὶ πάντων κράτιστον , οἰκείαν ἀποδιδόναι τοῖς ὑποκειμένοις καὶ πρέπουσαν ἁρμονίαν · δυσωπεῖσθαι δ’ οὐδὲν οἴομαι δεῖν οὔτε ὄνομα οὔτε ῥῆμα ὅ τι καὶ τέτριπται , μὴ σὺν αἰσχύνῃ λέγεσθαι μέλλον · οὐδὲν γὰρ οὕτω ταπεινὸν ἢ ῥυπαρὸν ἢ ἄλλην τινὰ δυσχέρειαν ἔχον ἔσεσθαι φημὶ λόγου μόριον , ᾧ σημαίνεταί τι σῶμα ἢ πρᾶγμα , ὃ μηδεμίαν ἕξει χώραν ἐπιτηδείαν ἐν λόγοις . παρακελεύομαι δὲ τῇ συνθέσει πιστεύοντας ἀνδρείως πάνυ καὶ τεθαρρηκότως αὐτὰ ἐκφέρειν , Ὁμήρῳ τε παραδείγματι χρωμένους , παρ’ ᾧ καὶ τὰ εὐτελέστατα κεῖται τῶν ὀνομάτων , καὶ Δημοσθένει καὶ Ἡροδότῳ καὶ τοῖς ἄλλοις . καὶ περὶ μὲν ἡδείας συνθέσεως ταῦτα .
Lemmas: οὐχ ἅπας φύω ὁ μέρος ὁ λέξις ὁμοίως διατίθημι ὁ ἀκοή , ὥσπερ οὐδέ ὁ γευστικός ὁ γευστός οὐδέ ὁ ἄλλος αἴσθησις ὁ κινέω ἕκαστος · ἀλλά καί γλυκαίνω αὐτός τις ἦχος καί πικραίνω , καί τραχύνω καί λεαίνω , καί πολύς ἄλλος πάθος ποιέω περί αὐτός · αἰτία δέ ὁ ὁ γράμμα φύσις , ἐκ ὅς ὁ φωνή συνίστημι , πολύς καί διάφορος ἔχω δύναμις , καί ὁ ὁ συλλαβή πλοκή παντοδαπής σχηματίζω . τοιοῦτος δέ ἤδη δύναμις ἔχω ὁ ὁ λέξις μόριον , ἐπεί μετατίθημι ὁ ἕκαστος φύσις οὐ οἷος τε , λείπω ὁ ὁ μίξις καί κρᾶσις καί παράθεσις συγκρύπτω ὁ παρακολουθέω αὐτός τις ἀτοπία , τραχύς λεῖος μείγνυμι καί σκληρός μαλακός καί κακόφωνος εὔφωνος καί δυσέκφορος εὐπρόφορος καί βραχύς μακρός καί ἄλλος ὁ αὐτός τρόπος εὔκαιρος συντίθημι , καί μήτε ὀλιγοσύλλαβος πολύς ἑξῆς λαμβάνω ( κόπτω γάρ ὁ ἀκρόασις ) , μήτε πολυσύλλαβος πλείων ὁ ἱκανός , μηδέ ὁμοιότονος παρά ὁμοιότονος , μηδέ ὁμοιόχρονος παρά ὁμοιόχρονος . χρή δέ καί ὁ πτῶσις ὁ ὀνοματικός ταχύς μεταλαμβάνω · καί ὁ ὁμοιότης διαλύω συνεχῶς , ὄνομα τε τις ἑξῆς τίθημι πολύς καί ῥῆμα καί ἄλλος μέρος ὁ κόρος φυλάσσω · σχῆμα τε μή ἐπί ὁ αὐτός ἀεί μένω , μηδέ τρόπος ὁ αὐτός ἐπιφέρω , μηδέ ἄρχω πολλάκις ἀπό ὁ αὐτός μηδέ λήγω εἰς ὁ αὐτός . καί μηδείς οἴομαι ἐγώ καθάπαξ οὗτος παραγγέλλω , ὡς ἡδονή αἴτιος διαπαντός εἰμί ἢ τἀναντία ὄχλησις · οὐ οὕτως ἀνόητος εἰμί . οἶδα γάρ ἐκ ἄμφω γίγνομαι πολλάκις ἡδονή , τοτέ μέν ἐκ ὁ ὁμοιογενής , τοτέ δέ ἐκ ὁ ἀνομοιογενής . ἀλλά ἐπί πᾶς οἴομαι δήω ὁ καιρός ὁράω · οὗτος γάρ ἡδονή καί ἀηδία ἀγαθός μέτρον · ὅς οὐ εἰμί θηρατός ἐπιστήμη , ἀλλά δόξα . φημί δή ὁ μέλλω διατίθημι ὁ ἀκοή ἡδύς ἢ ὁ ἐμμελής καί εὔρυθμος καί εὔφωνος ὄνομα , ὑπό ὅς γλυκαίνω ὁ αἴσθησις , ἀλλήλων συναρμόζω , ἢ ὁ μή τοιοῦτος ἐγκαταπλέκω αὐτός · ὥσπερ καί στρατηγός ὁ ἀσθενής ὁ ἰσχυρός ἐπικρύπτω καί γίγνομαι αὐτός οὐδείς ὁ δύναμις ἄχρηστος . διαναπαύω δέ ὁ ταὐτότης φημί δήω , μεταβολή εὔκαιρος εἰσφέρω · μεταβολή γάρ πᾶς ἡδύς . τελευταῖος δέ ὅς καί πᾶς ἀγαθός , οἰκεῖος ἀποδίδωμι ὁ ὑπόκειμαι καί πρέπω ἁρμονία · δυσωπέω δέ οὐδείς οἴομαι δήω οὔτε ὄνομα οὔτε ῥῆμα ὅς τίς καί τρίβω , μή σύν αἰσχύνη λέγω μέλλω · οὐδείς γάρ οὗτος ταπεινός ἢ ῥυπαρός ἢ ἄλλος τις δυσχέρεια ἔχω εἰμί φημί λόγος μόριον , ὅς σημαίνω τίς σῶμα ἢ πρᾶγμα , ὅς μηδείς ἔχω χώρα ἐπιτήδειος ἐν λόγος . παρακελεύομαι δέ ὁ σύνθεσις πιστεύω ἀνδρείως πάνυ καί τεθαρρηκότως αὐτός ἐκφέρω , Ὅμηρος τε παράδειγμα χράω , παρά ὅς καί ὁ εὐτελής κεῖμαι ὁ ὄνομα , καί Δημοσθένης καί Ἡρόδοτος καί ὁ ἄλλος . καί περί μέν ἡδύς σύνθεσις οὗτος .