dionysius-halicarnassensis-history.ars-rhetorica-sp 10.13
Ἃ τοίνυν πλημμελοῦμεν ἐν προοιμίῳ μελετῶντες , ταῦτά ἐστι . πρῶτον μὲν ὡς εἰδόσι τοῖς δικασταῖς διαλεγόμεθα προοιμιαζόμενοι , γελοιότατον πάσχοντες , ἐπειδὴ προβάλλομεν πρὸ τῆς μελέτης τὴν ὑπόθεσιν , ἡγούμενοι καὶ τὸν δικαστὴν ὥςπερ τὸν ἀκροατὴν ἐπίστασθαι τὸ πρόβλημα . δεῖ δὲ ἐν τῷ προοιμίῳ καὶ παρανοίγειν τὸ πρᾶγμα , ἐπὶ κεφαλαίων προδηλοῦντα , περὶ ὧν ὁ ἀγὼν γενήσεται . ἔπειτα δὲ νόμον τινὰ προοιμιίων ἐποιήσαντο τὰ προοίμια , οὐκ εἰδότες ὅτι ἓν ἐξαρκεῖ 〈 πολλάκις 〉 , πολλάκις δὲ καὶ πλειόνων δεῖ . ἔτι τοίνυν πολλοὶ προκαταχρῶνται τοῖς κεφαλαίοις ἐν τοῖς προοιμίοις , οὐδὲ νοοῦντες , ὅτι τὰ προοίμια δεῖ σύστασιν μὲν εἶναι τῶν κεφαλαίων , οὐκέτι δὲ αὐτὰ κεφάλαια . ὅθεν καὶ τῶν ἀντι|δίκων ὑπολήψεις ἐν προοιμίοις διαλαμβάνουσιν . ἔτι μέντοι καὶ λοιδορούμεθα πανταχοῦ τοῖς ἀντιδίκοις προοιμιαζόμενοι , οὐκ εἰδότες οὐδὲ τοῦτο , ὅτι ῥήτωρ λοιδορίᾳ χρῆται ὡς πίστει ἤτοι κατὰ ἤθους ἢ κατὰ πραγμάτων χρείαν · ἡμεῖς δὲ πανταχοῦ τοῖς ἀντιδίκοις προοιμιαζόμενοι λοιδορούμεθα . ἔτι μέντοι ἓν σχῆμα τῶν προοιμίων ἡμῖν ἐστι , τὰ στρογγύλα καὶ τὰ περιφερῆ λέγειν προοίμια · οὐκ ἴσμεν δὲ ὅτι καὶ τὰ ἀποτεταμένα ἔστιν ὡς ἐν διηγήσεως τρόπῳ , καὶ ἀπὸ παροιμίας που ἄρχεται προοίμιον , καὶ παράδειγμά που καὶ εἰκόνα προοίμιον ἔχει . πάντων δὲ τούτων τῶν ἀγνοημάτων 〈 αἴτιον 〉 τὸ μὴ ἐπίστασθαι , τί τὸ κεφάλαιόν ἐστι τοῦ προοιμίου καὶ τίς ἡ τέχνη ἐστί . τὸ δὲ κεφάλαιον τοῦ προοιμίου δόξα προσώπων τε καὶ πραγμάτων · δεῖ γὰρ ἢ συστῆσαι ἢ διαβαλεῖν ἢ πρόσωπον ἢ πρᾶγμα . ἡ δὲ τέχνη τοῦ προοιμίου προδιοίκησις τοῦ παντὸς ἀγῶνος . δεῖ γὰρ παρασκευάσαι τὸν ἀκροατὴν ἐν τῷ προοιμίῳ , ὡς συμφέρει τῷ ῥήτορι τοῦτον τὴν τοῦ | παντὸς ἀγῶνος ἀκρόασιν ποιήσασθαι . ἐντεῦθεν καὶ τὰ μέτρα τῶν προοιμίων εὑρίσκομεν κατὰ τὰς διοικήσεις καὶ τὰς πλάσεις καὶ τὴν ἑρμηνείαν . ταῦτα μέν ἐστι κεφάλαια περὶ τῆς ἐν προοιμίοις πλημμελείας .
Lemmas: ἁ τοίνυν πλημμελέω ἐν προοίμιον μελέτη , οὗτος εἰμί . πρῶτος μέν ὡς οἶδα ὁ δικαστής διαλέγω προοιμιάζομαι , γελοῖος πάσχω , ἐπεί προβάλλω πρό ὁ μελέτη ὁ ὑπόθεσις , ἡγέομαι καί ὁ δικαστής ὅς ὁ ἀκροατής ἐφίστημι ὁ πρόβλημα . δεῖ δέ ἐν ὁ προοίμιον καί παρανοίγνυμι ὁ πρᾶγμα , ἐπί κεφάλαιος προδηλόω , περί ὅς ὁ ἀγών γίγνομαι . ἔπειτα δέ νόμος τις προοίμιο ποιέω ὁ προοίμιον , οὐ οἶδα ὅτι εἷς ἐξαρκέω 〈 πολλάκις 〉 , πολλάκις δέ καί πλείων δεῖ . ἔτι τοίνυν πολύς προκαταχράομαι ὁ κεφάλαιος ἐν ὁ προοίμιον , οὐδέ νοέω , ὅτι ὁ προοίμιον δεῖ σύστασις μέν εἰμί ὁ κεφάλαιος , οὐκέτι δέ αὐτός κεφάλαιος . ὅθεν καί ὁ ἀντίδικος ὑπόληψις ἐν προοίμιον διαλαμβάνω . ἔτι μέντοι καί λοιδορέω πανταχοῦ ὁ ἀντίδικος προοιμιάζομαι , οὐ οἶδα οὐδέ οὗτος , ὅτι ῥήτωρ λοιδορία χράω ὡς πίστις ἤτοι κατά ἦθος ἢ κατά πρᾶγμα χρεία · ἐγώ δέ πανταχοῦ ὁ ἀντίδικος προοιμιάζομαι λοιδορέω . ἔτι μέντοι εἷς σχῆμα ὁ προοίμιον ἐγώ εἰμί , ὁ στρογγύλος καί ὁ περιφερής λέγω προοίμιον · οὐ οἶδα δέ ὅτι καί ὁ ἀποτείνω εἰμί ὡς ἐν διήγησις τρόπος , καί ἀπό παροιμία ποῦ ἄρχω προοίμιον , καί παράδειγμα ποῦ καί εἰκών προοίμιον ἔχω . πᾶς δέ οὗτος ὁ ἀγνόημα 〈 αἴτιος 〉 ὁ μή ἐφίστημι , τίς ὁ κεφάλαιος εἰμί ὁ προοίμιον καί τίς ὁ τέχνη εἰμί . ὁ δέ κεφάλαιος ὁ προοίμιον δόξα πρόσωπον τε καί πρᾶγμα · δεῖ γάρ ἢ συνίστημι ἢ διαβάλλω ἢ πρόσωπον ἢ πρᾶγμα . ὁ δέ τέχνη ὁ προοίμιον προδιοίκησις ὁ πᾶς ἀγών . δεῖ γάρ παρασκευάζω ὁ ἀκροατής ἐν ὁ προοίμιον , ὡς συμφέρω ὁ ῥήτωρ οὗτος ὁ ὁ | πᾶς ἀγών ἀκρόασις ποιέω . ἐντεῦθεν καί ὁ μέτρον ὁ προοίμιον εὑρίσκω κατά ὁ διοίκησις καί ὁ πλάσσω καί ὁ ἑρμηνεία . οὗτος μέν εἰμί κεφάλαιος περί ὁ ἐν προοίμιον πλημμέλεια .