dionysius-halicarnassensis-history.ars-rhetorica-sp 11.2
Τί ποτ’ ἐστὶν ὃ λέγω , μαθεῖν χρή . τὸ ἦθος φημὶ διπλοῦν εἶναι , κοινόν τε καὶ ἲδιον . πῇ διορίζω τὸ κοινὸν καὶ τὸ ἴδιον ἀπ’ ἀλλήλων , φράσω . κοινὸν λέγω τὸ φιλοσοφίας ἐχόμενον . ἔστι δὲ τοῦτο τί ; τὸ εἰς ἀρετὴν προτρέπον καὶ κακίας ἀπαλλάττον . ἴδιον δὲ λέγω τὸ ῥητορικόν . ἔστι δὲ τοῦτο τί ; τὸ πρέποντας καὶ προσήκοντας τοὺς λόγους ποιεῖσθαι περὶ τῶν ὑποκειμένων πραγμάτων τῷ λέγοντι αὐτῷ καὶ τῷ ἀκούοντι καὶ περὶ ὧν ὁ λόγος καὶ πρὸς οὓς ὁ λόγος · 〈 οὗ 〉 ὅ τί ποτέ ἐστιν , 〈 ἔστιν 〉 ὁ ἀγὼν τοῖς βυβλίοις πᾶσιν , καὶ τοῖς παλαιοῖς 〈 καὶ τοῖς νέοις 〉 . τί οὖν περὶ τούτων λέγω ; τὰ βυβλία μεστά ἐστι δικαίων ἠθῶν , ἀδίκων , σωφρόνων ἀκολάστων , ἀνδρείων δειλῶν , σοφῶν ἀμαθῶν , πράων ὀργίλων . ἔξεστιν οὖν καταλιπόντας τὰ ὀνόματα , ἐκλαβόντας 〈 τὰ 〉 ἤθη φιλοσοφῆσαι τὰ τοῦ βίου πράγματα , καὶ τὰ μὲν μιμήσασθαι , τὰ δὲ φυγεῖν · οἷον εἴ τις λαβὼν παρὰ Ὁμήρου τὸ ἦθος τοῦ Ἀλεξάνδρου λυμηναμένου ξένου οἰκίαν καὶ ἁρπαγὴν ποιησαμένου ἀλλοτρίας γυναικὸς μισοῖ μὲν τὸ ἦθος , φυλάττοιτο δὲ καὶ τὴν τύχην , ὡς καὶ τὴν πατρίδα τούτου | κατασκαφεῖσαν καὶ τὸν οἶκον ἀνατραπέντα καὶ μεγίστην τιμωρίαν καὶ παρὰ ἀνθρώπων καὶ ἐκ θεῶν γενομένην . πάλιν αὖ ἔστι πονηρὸν ἦθος τοῦ Πανδάρου συγχέοντος τοὺς ὅρκους · ἡ τιμωρία φαίνεται ἐπαξία τοῦ ἁμαρτήματος . Νέστορός που σωφροσύνη φαίνεται · τοῦτο εἰς ἀρετὴν συντελεῖ . λέγει που ὁ Ζεὺς περὶ τοῦ Ἕκτορος , εὐοέβειαν αὐτῷ μαρτυρῶν οὐ γάρ μοί ποτε βωμὸς ἐδεύετο δαιτὸς ἐίσης λοιβῆς τε κνίσης τε , τὸ γὰρ λάχομεν γέρας ἡμεῖς . καὶ ἂν καταλιπὼν τὰ ὀνόματα ἐξετάσῃς τῶν ἠθῶν τὰς διακρίσεις , ὥςπερ ἐν θεάτρῳ τοῦ βίου διὰ τῶν βυβλίων πορεύση . τοῦτο καὶ λάτων εἶπεν , ὅτι ἡ ποιητικὴ μυρία τῶν παλαιῶν ἔργα κοσμοῦσα τοὺς ἐπιγινομένους παιδεύει . παιδεία ἄρα ἐστὶν ἡ ἔντευξις τῶν ἠθῶν . τοῦτο καὶ Θουκυδίδης ἔοικεν λέγειν , περὶ ἱστορίας λέγων , ὅτι καὶ στορία φιλοσοφία ἐστὶν ἐκ παραδειγμάτων · ὅσοι δὲ βουλήσονται τῶν τε γενομένων τὸ σαφὲς σκοπεῖν , καὶ τῶν μελλόντων ποτὲ αὖθις κατὰ τὸ ἀνθρώπειον τοιούτων καὶ παραπλησίων ἔσεσθαι , ὠφέλιμα *** χρῆσθαι ταῖς παλαιαῖς ἱστορίαις καὶ τοῖς παραδείγμασιν τῶν ἠθῶν ὡς ἱστορίᾳ τοῦ βίου . ταῦτα μὲν περὶ τοῦ κοινοῦ ἤθους · κακίας φυγὴ καὶ ἀρετῆς κτῆσις .
Lemmas: τις πρός εἰμί ὅς λέγω , μανθάνω χρή . ὁ ἦθος φημί διπλόος εἰμί , κοινός τε καί ἴδιος . πῇ διορίζω ὁ κοινός καί ὁ ἴδιος ἀπό ἀλλήλων , φράζω . κοινός λέγω ὁ φιλοσοφία ἔχω . εἰμί δέ οὗτος τίς ; ὁ εἰς ἀρετή προτρέπω καί κακία ἀπαλλάσσω . ἴδιος δέ λέγω ὁ ῥητορικός . εἰμί δέ οὗτος τίς ; ὁ πρέπω καί προσήκω ὁ λόγος ποιέω περί ὁ ὑπόκειμαι πρᾶγμα ὁ λέγω αὐτός καί ὁ ἀκούω καί περί ὅς ὁ λόγος καί πρός ὅς ὁ λόγος · 〈 ὅς 〉 ὅς τίς ποτός εἰμί , 〈 εἰμί 〉 ὁ ἀγών ὁ βυβλίον πᾶς , καί ὁ παλαιός 〈 καί ὁ νέος 〉 . τίς οὖν περί οὗτος λέγω ; ὁ βυβλίον μεστός εἰμί Δίκαιος ἠθέω , ἄδικος , σώφρων ἀκόλαστος , ἀνδρεῖος δειλός , σοφός ἀμαθής , πρᾶος ὀργίλος . ἔξεστι οὖν καταλιμπάνω ὁ ὄνομα , ἐκλαμβάνω 〈 ὁ 〉 ἦθος φιλοσοφέω ὁ ὁ βίος πρᾶγμα , καί ὁ μέν μιμέομαι , ὁ δέ φεύγω · οἷος εἰμί τις λαμβάνω παρά Ὅμηρος ὁ ἦθος ὁ Ἀλέξανδρος λυμαίνομαι ξένος οἰκίον καί ἁρπαγή ποιέω ἀλλότριος γυνή μισέω μέν ὁ ἦθος , φυλάσσω δέ καί ὁ Τύχη , ὡς καί ὁ πατρίς οὗτος | κατασκάπτω καί ὁ οἶκος ἀνατρέπω καί μέγας τιμωρία καί παρά ἄνθρωπος καί ἐκ θεός γίγνομαι . πάλιν αὖος εἰμί πονηρός ἦθος ὁ Πάνδαρος συγχέω ὁ Ὅρκος · ὁ τιμωρία φαίνω ἐπάξιος ὁ ἁμάρτημα . Νέστωρ ποῦ σωφροσύνη φαίνω · οὗτος εἰς ἀρετή συντελής . λέγω ποῦ ὁ Ζεύς περί ὁ Ἕκτωρ , εὐοέβειαν αὐτός μαρτυρέω οὖον γάρ ἐγώ ποτός βωμός δήω δαίς ἔισος λοιβή τε κνίζω τε , ὁ γάρ λαγχάνω γέρας ἐγώ . καί εἄν καταλείπω ὁ ὄνομα ἐξετάζω ὁ ἠθέω ὁ διάκρισις , ὅς ἐν θέατρον ὁ βίος διά ὁ βυβλίον πορεύω . οὗτος καί λάτος εἶπον , ὅτι ὁ ποιητικός μυρίος ὁ παλαιός ἔργον κοσμέω ὁ ἐπιγίγνομαι παιδεύω . παιδεία ἄρα εἰμί ὁ ἔντευξις ὁ ἠθέω . οὗτος καί Θουκυδίδης ἔοικα λέγω , περί ἱστορία λέγω , ὅτι καί στορία φιλοσοφία εἰμί ἐκ παράδειγμα · ὅσος δέ βούλομαι ὁ τε γίγνομαι ὁ σαφής σκοπέω , καί ὁ μέλλω ποτέ αὖθις κατά ὁ ἀνθρώπειος τοιοῦτος καί παραπλήσιος εἰμί , ὠφέλιμος *** χράω ὁ παλαιός ἱστορία καί ὁ παράδειγμα ὁ ἠθέω ὡς ἱστορία ὁ βίος . οὗτος μέν περί ὁ κοινός ἦθος · κακία φυγή καί ἀρετή κτῆσις .