dionysius-halicarnassensis-history.ars-rhetorica-sp 9.7
Πρότερον δὲ καὶ ἄλλο εἶδος ἴδωμεν λόγων ἐσχηματισμένων , διπλοῦν τοῦτο · τὸ μὲν πρὸ τῆς τῶν μελλόντων λεχθήσεσθαι παρρησίας ἔνδειξιν τῶν λεχθησομένων ἀσφαλῆ προανακρουομένην τὸ λυπηρὸν τοῦ ἀκούσματος · τὸ δὲ ἐν διοικήσει προσώπων ὑπαλλαγήν , ὅτε διὰ τῶν πρὸς ἑτέρους ἑτέροις 〈 τις διαλέγεται 〉 καὶ ἔχει τὸ ἀσφαλὲς ἐν τῷ μὴ οἷς ἐπιπλήττει αὐτοῖς διαλέγεσθαι , ἀλλ’ ἀκουόντων αὐτῶν ἑτέροις ταῦτα λέγειν , ἃ τούτοις προσήκει . τί ποτ’ οὖν ἐστιν ἑκάτερον τὸ εἶδος ; ὁ Ἀχιλλεὺς ἀνέστη καὶ μετὰ τὸν Ἀχιλλέα ὁ μάντις ἐν ἀρχῇ τῆς Ἰλιάδος , ἐλέγχοντες τὸν Ἀγαμέμνονα , ὅτι τὴν αἰτίαν τοῦ νοσήματος αὐτὸς παρέχει . ὁ μὲν Ἀχιλλεὺς ἐν συμβούλου σχήματι ὀνειδίζει τὴν αἰτίαν τῷ Ἀγαμέμνονι τῶν κακῶν ὡς ἀπόρως διακείμενος καὶ ζητῶν τὴν αἰτίαν , καὶ ἀφορμὴν ποιεῖ τῆς παρρησίας τῷ μάντει · ὁ δὲ μάντις ἀντιστοιχῶν τῷ Ἀχιλλεῖ τῇ ἀρνήσει ὧν ὑπέβαλεν ὁ Ἀχιλλεὺς ζητῶν τὰς αἰτίας , προδιοικεῖται τὸ φανερὰν γενέσθαι τὴν αἰτίαν τῶν δεινῶν . ἴδωμεν οὖν τοὺς ἑκατέρων λόγους , πῶς ἔχουσιν δι’ ἀλλήλων καὶ πῶς τὸ εὐπρεπὲς ἔχουσιν οἱ μὲν τοῦ Ἀχιλλέως ἐν βαθύτητι ζητήσεως , οἱ δὲ τοῦ μάντεως 〈 ἐν 〉 ἀσφαλείᾳ πρὸ τῆς ἀποκρίσεως · Ἀτρείδη , νῦν ἄμμε παλιμπλαγχθέντας ὀίω ἂψ ἀπονοστήσειν , εἴ κεν θάνατόν γε φύγοιμεν,| εἰ δὴ ὁμοῦ πόλεμός τε δαμᾷ καὶ λοιμὸς Ἀχαιούς . ἀλλ’ ἄγε δή τινα μάντιν ἐρείομεν ἢ ἱερῆα ἢ καὶ ὀνειροπόλον ( καὶ γάρ τ’ ὄναρ ἐκ Διός ἐστιν ) , ὅς κ’ εἴποι , ὅ τι τόσσον ἐχώσατο Φοῖβος Ἀπόλλων , εἴ τ’ ἄρ’ ὅ γ’ εὐχωλῆς ἐπιμέμφεται εἴ θ’ ἑκατόμβης · αἴ κέν πως ἀρνῶν κνίσσης αἰγῶν τε τελείων βούλεται ἀντιάσας ἡμῖν ἀπὸ λοιγὸν ἀμῦναι . Ἤτοι ὅ γ’ ὣς εἰπὼν κατ’ ἄρ’ ἕζετο . μέχρι τούτου οἱ Ἀχιλλέως λόγοι τὸ σχῆμα ἔχουσιν ὑπαινιττομένου εἰς Ἀγαμέμνονα καὶ προσκρούοντος ἐκείνῳ , ἐν δὲ σχήματι ζητήσεως καὶ ἀπορίας τῆς τοῦ δεινοῦ αἰτίας τὸ ἀσφαλὲς προδιοικουμένου . ἡ δὲ ἔν δειξις τοῦ εἰς Ἀγαμέμνονα λέγεσθαι ταῦτα πρῶτον μὲν τὸ πρὸς Ἀγαμέμνονα ποιεῖσθαι τοὺς λόγους , ἀλλὰ μὴ εἰς τὸ κοινόν · Ἀτρείδη , νῦν ἄμμε παλιμπλαγχθέντας . . . ὡς γὰρ τιμῶν αὐτὸν διὰ τὸ ἀξίωμα καὶ τὸν κοινὸν λόγον πρὸς ἐκεῖνον ἀποτεινόμενος τὴν ἀσφάλειαν ἔχει τοῦ προσκρούματος . εἶτα ἑξῆς ἐπάγει εἰ δὴ ὁμοῦ πόλεμός τε δαμᾷ καὶ λοιμὸς Ἀχαιούς . αἴτιος τοῦ πολέμου Ἀγαμέμνων ἐστὶν συναγαγὼν τοὺς Ἕλληνας . συνῆψεν καὶ τὸν λοιμὸν τῷ πολέμῳ , καὶ φησὶν αὐτὸν αἴτιον γεγονέναι · τί γὰρ ἡ μνήμη τοῦ πολέμου ἐνταῦθα , εἰ μὴ ἐβούλετο ἀμφοτέρων αἴτιον ἀποφῆναι τὸν αὐτόν ; εἶτα ἐπειδὴ ἔδειξεν , ὅτι αὐτὸς αἴτιός ἐστιν , 〈 ἀντὶ 〉 τοῦ χωρὶς σαφῶς εἰπεῖν ἐπὶ τὴν ζήτησιν ἦλθεν · ἀλλ’ ἄγε δή τινα μάντιν ἐρείομεν ἢ ἱερῆα ἢ καὶ ὀνειροπόλον · καὶ γάρ τ’ ὄναρ ἐκ Διός ἐστιν · ὅς κ’ εἴποι , ὅ τι τόσσον ἐχώσατο Φοῖβος Ἀπόλλων . ἡ προσθήκη τοῦ τόσσον δηλοῖ , ὅτι τὰς αἰτίας τῆς ὀργῆς ἃς ὑποβάλλει Ἀχιλλεὺς οὐ πιστεύει ἁκούων , ἀλλὰ αἰτίαν μείζονα περιμένει · εἴ ταρ ὅ γ’ εὐχωλῆς ἐπιμέμφεται εἴ θ’ ἑκατόμβης . . . οὐ δέχεται τὸν Ἀπόλλωνα ἕνεκεν εὐχωλῆς καὶ ἑκατόμβης τόσον χολωθῆναι . οὕτω μὲν ὁ Ἀχιλλεὺς διοικεῖται τὸν λόγον . ὁ δὲ μάντις λαβόμενος τῆς ἀφορμῆς αὐτοῖς | τοῖς Ἀχιλλέως λόγοις χρῆται εἰς διατριβὴν τοῦ δεῖξαι τῷ Ἀγαμέμνονι , πρὶν φανερῶς εἰπεῖν , καὶ γίνεται αὐτῷ ἀφορμὴ τῶν λόγων τὸ τόσσον · λέγει γάρ οὔ ταρ ὅ γ’ εὐχωλῆς ἐπιμέμφεται οὐδ’ ἑκατόμβης . καὶ πρότερον προδιοικεῖται τὴν ἀσφάλειαν · Ὠ Ἀχιλεῦ , κέλεαί με , διίφιλε , μυθήσασθαι μῆνιν Ἀπόλλωνος ἑκατηβελέταο ἄνακτος . τοιγὰρ ἐγὼν ἐρέω · σὺ δὲ σύνθεο καί μοι ὄμοσσον , ἦ μέν μοι πρόφρων ἔπεσιν καὶ χερσὶν ἀρήξειν . ταῦτα γὰρ ὁμολογοῦντός ἐστιν , ὅτι τῷ βασιλεῖ προσκρούσει . εἶτα τῷ προοιμίῳ τούτῳ ἐπάγει · ἠ γὰρ ὀίομαι ἄνδρα χολωσέμεν , ὅς μέγα πάντων Ἀργείων κρατέει , καί οἱ πείθονται Ἀχαιοί . εἶτα γνωμολογεῖ · | κρείσσων γὰρ βασιλεύς , ὅτε χώσεται ἀνδρὶ χέρηι . εἶτα τὴν τέχνην τῆς ὀργῆς ἐπάγει · εἴ περ γάρ τε χόλον γε καὶ αὐτῆμαρ καταπέψῃ , ἀλλά τε καὶ μετόπισθεν ἔχει κότον , ὄφρα τελέσσῃ , ἐν στήθεσσιν ἑοῖσι . σὺ δὲ φράσαι , εἴ με σαώσεις . καὶ ἤδη ἔδειξεν , ὅτι Ἀγαμέμνων τούτων ἀπάντων αἴτιος , μηδέπω εἰπών · καὶ διὰ τοῦτο ἐπάγει ἀντίστοιχα λέγων ὁ Ἀχιλλεὺς καὶ ὁμολογούμενα τούτοις · Θαρσήσας μάλα εἰπὲ θεοπρόπιον ὅ τι οἶσθα . οὐ μὰ γὰρ Ἀπόλλωνα διίφιλον , ᾧ τε σύ , Κάλχαν , εὐχόμενος Δαναοῖσι θεοπροπίας ἀναφαίνεις , οὔ τις ἐμεῦ ζῶντος καὶ ἐπὶ χθονὶ δερκομένοιο σοὶ κοίλῃς παρὰ νηυσὶ βαρείας χεῖρας ἐποίσει συμπάντων Δαναῶν · οὐδ’ ἣν Ἀγαμέμνονα εἴπῃς , ὃς νῦν πολλὸν ἄριστος ἐνὶ στρατῷ εὔχεται εἶναι . Καὶ τότε δὴ θάρσησε καὶ ἤυδα μάντις ἀμύμων . | ὁμολογεῖ ὁ ποιητὴς τῶν λόγων τὴν διοίκησιν . Μία μὲν αὕτη εὐπρέπεια ἐσχηματισμένων λόγων , τὸ δι’ αἰνιγμάτων λέγειν , ἃ φρονεῖ τις , καὶ τὸ τῇ διατριβῇ καὶ τῇ μελλήσει τῶν λόγων εἰπεῖν , πρὶν εἰπεῖν , τῷ προοιμίῳ τὸ μέλλον δείκνυσθαι λυπηρόν . ἡ δὲ δευτέρα τίς ;
Lemmas: πρότερος δέ καί ἄλλος εἶδος ὁράω λόγος σχηματίζω , διπλόος οὗτος · ὁ μέν πρό ὁ ὁ μέλλω λέγω παρρησία ἔνδειξις ὁ λέγω ἀσφαλής προανακρούω ὁ λυπηρός ὁ ἄκουσμα · ὁ δέ ἐν διοίκησις πρόσωπον ὑπαλλαγή , ὅτε διά ὁ πρός ἕτερος ἕτερος 〈 τις διαλέγω 〉 καί ἔχω ὁ ἀσφαλής ἐν ὁ μή ὅς ἐπιπλήσσω αὐτός διαλέγω , ἀλλά ἀκούω αὐτός ἕτερος οὗτος λέγω , ὁ οὗτος προσήκω . τίς πρός οὖν εἰμί ἑκάτερος ὁ εἶδος ; ὁ Ἀχιλλεύς ἀνίστημι καί μετά ὁ Ἀχιλλεύς ὁ μάντις ἐν ἀρχή ὁ Ἰλιάς , ἐλέγχω ὁ Ἀγαμέμνων , ὅτι ὁ αἴτιος ὁ νόσημα αὐτός παρέχω . ὁ μέν Ἀχιλλεύς ἐν σύμβουλος σχῆμα ὀνειδίζω ὁ αἴτιος ὁ Ἀγαμέμνων ὁ κακός ὡς ἀπόρως διάκειμαι καί ζητέω ὁ αἴτιος , καί ἀφορμή ποιέω ὁ παρρησία ὁ μάντις · ὁ δέ μάντις ἀντιστοιχέω ὁ Ἀχιλλεύς ὁ ἀρνέομαι ὅς ὑποβάλλω ὁ Ἀχιλλεύς ζητέω ὁ αἴτιος , προδιοικέω ὁ φανερός γίγνομαι ὁ αἴτιος ὁ δεινός . ὁράω οὖν ὁ ἑκάτερος λόγος , πῶς ἔχω διά ἀλλήλων καί πῶς ὁ εὐπρεπής ἔχω ὁ μέν ὁ Ἀχιλλεύς ἐν βαθύτης ζήτησις , ὁ δέ ὁ μάντις 〈 ἐν 〉 ἀσφάλεια πρό ὁ ἀπόκρισις · Ἀτρείδης , νῦν ἡμεῖς παλιμπλάζομαι οἴομαι ἄψ ἀπονοστέω , εἰμί ἄν θάνατος γε φύγοιμεν,| εἰμί δή ὁμοῦ πόλεμος τε δαμάζω καί λοιμός Ἀχαιός . ἀλλά ἄγω δή τις μάντις ἐρέω ἢ ἱερεύς ἢ καί ὀνειροπόλος ( καί γάρ τε ὄναρ ἐκ Ζεύς εἰμί ) , ὅς καί εἶπον , ὅς τίς τόσος χόω Φοῖβος Ἀπόλλων , εἰμί τε ἄρα ὅς γε εὐχωλή ἐπιμέμφομαι εἰμί ὁ ἑκατόμβη · ἀεί ἄν πως ἀμνός κνῖσα αἴξ τε τέλειος βούλομαι ἀντιάω ἐγώ ἀπό λοιγός ἀμύνω . ἤτοι ὅς γε ὡς εἶπον κατά ἄρα ἕζομαι . μέχρι οὗτος ὁ Ἀχιλλεύς λόγος ὁ σχῆμα ἔχω ὑπαινίσσομαι εἰς Ἀγαμέμνων καί προσκρούω ἐκεῖνος , ἐν δέ σχῆμα ζήτησις καί ἀπορία ὁ ὁ δεινός αἴτιος ὁ ἀσφαλής προδιοικέω . ὁ δέ ἐν δεῖξις ὁ εἰς Ἀγαμέμνων λέγω οὗτος πρῶτος μέν ὁ πρός Ἀγαμέμνων ποιέω ὁ λόγος , ἀλλά μή εἰς ὁ κοινός · Ἀτρείδης , νῦν ἡμεῖς παλιμπλάζομαι . . . ὡς γάρ τιμή αὐτός διά ὁ ἀξίωμα καί ὁ κοινός λόγος πρός ἐκεῖνος ἀποτείνω ὁ ἀσφάλεια ἔχω ὁ πρόσκρουμα . εἶτα ἑξῆς ἐπάγω εἰμί δή ὁμοῦ πόλεμος τε δαμάζω καί λοιμός Ἀχαιός . αἴτιος ὁ πόλεμος Ἀγαμέμνων εἰμί συνάγω ὁ Ἕλλην . συνάπτω καί ὁ λοιμός ὁ πόλεμος , καί φημί αὐτός αἴτιος γίγνομαι · τίς γάρ ὁ μνήμη ὁ πόλεμος ἐνταῦθα , εἰμί μή βούλομαι ἀμφότερος αἴτιος ἀποφαίνω ὁ αὐτός ; εἶτα ἐπεί δείκνυμι , ὅτι αὐτός αἴτιος εἰμί , 〈 ἀντί 〉 ὁ Χωρὶς σαφῶς εἶπον ἐπί ὁ ζήτησις ἔρχομαι · ἀλλά ἄγω δή τις μάντις ἐρέω ἢ ἱερεύς ἢ καί ὀνειροπόλος · καί γάρ τε ὄναρ ἐκ Ζεύς εἰμί · ὅς καί εἶπον , ὅς τίς τόσος χόω Φοῖβος Ἀπόλλων . ὁ προσθήκη ὁ τόσος δηλόω , ὅτι ὁ αἴτιος ὁ ὀργή ὅς ὑποβάλλω Ἀχιλλεύς οὖον πιστεύω ἀκούω , ἀλλά αἴτιος μείζων περιμένω · εἰμί τάρ ὅς γε εὐχωλή ἐπιμέμφομαι εἰμί ὁ ἑκατόμβη . . . οὖον δέχομαι ὁ Ἀπόλλων ἕνεκα εὐχωλή καί ἑκατόμβη τόσος χολόω . οὗτος μέν ὁ Ἀχιλλεύς διοικέω ὁ λόγος . ὁ δέ μάντις λαμβάνω ὁ ἀφορμή αὐτός | ὁ Ἀχιλλεύς λόγος χράω εἰς διατριβή ὁ δείκνυμι ὁ Ἀγαμέμνων , πρίν φανερῶς εἶπον , καί γίγνομαι αὐτός ἀφορμή ὁ λόγος ὁ τόσος · λέγω γάρ οὖον τάρ ὅς γε εὐχωλή ἐπιμέμφομαι οὐδέ ἑκατόμβη . καί πρότερος προδιοικέω ὁ ἀσφάλεια · ᾠόν Ἀχιλλεύς , κέλομαι ἐγώ , δίφιλος , μυθέομαι μῆνις Ἀπόλλων ἑκατηβελέτης ἄναξ . τοιγάρ ἐγώ εἴρω · σύ δέ συντίθημι καί ἐγώ ὄμνυμι , εἰμί μέν ἐγώ πρόφρων ἔπος καί χείρ ἀρήγω . οὗτος γάρ ὁμολογέω εἰμί , ὅτι ὁ βασιλεύς προσκρούω . εἶτα ὁ προοίμιον οὗτος ἐπάγω · ὁ γάρ οἴομαι ἀνήρ χολόω , ὅς μέγας πᾶς Ἀργεῖος κρατέω , καί ὁ πείθω Ἀχαιός . εἶτα γνωμολογέω · | κρατύς γάρ βασιλεύς , ὅτε χόω ἀνήρ χερείων . εἶτα ὁ τέχνη ὁ ὀργή ἐπάγω · εἰμί περ γάρ τε χόλος γε καί αὐτῆμαρ καταπέσσω , ἀλλά τε καί μετόπισθεν ἔχω κότος , ὄφρα τελέω , ἐν στῆθος ἑός . σύ δέ φράζω , εἰμί ἐγώ σῴζω . καί ἤδη δείκνυμι , ὅτι Ἀγαμέμνων οὗτος ἀπαντάω αἴτιος , μηδέπω εἶπον · καί διά οὗτος ἐπάγω ἀντίστοιχος λέγω ὁ Ἀχιλλεύς καί ὁμολογέω οὗτος · θαρσέω μάλα εἶπον θεοπρόπιον ὅς τίς οἶδα . οὖον μά γάρ Ἀπόλλων δίφιλος , ὅς τε σῦς , Κάλχας , εὔχομαι Δαναοί θεοπροπία ἀναφαίνω , οὖον τις μου ζῶ καί ἐπί χθών δέρκομαι σύ κοῖλος παρά ναῦς βαρύς χείρ ἐπιφέρω σύμπας Δαναοί · οὐδέ ὅς Ἀγαμέμνων εἶπον , ὅς νῦν πολύς ἀγαθός ἐν στρατός εὔχομαι εἰμί . καί τότε δή θαρσέω καί αὐδάω μάντις ἀμύμων . | ὁμολογέω ὁ ποιητής ὁ λόγος ὁ διοίκησις . Μία μέν οὗτος Εὐπρέπεια σχηματίζω λόγος , ὁ διά αἴνιγμα λέγω , ὁ φρονέω τις , καί ὁ ὁ διατριβή καί ὁ μέλλω ὁ λόγος εἶπον , πρίν εἶπον , ὁ προοίμιον ὁ μέλλω δείκνυμι λυπηρός . ὁ δέ δύο τίς ;