diogenianus-grammar.paroemiae-epitome-operis-sub-nomine-diogeniani-e-cod-mazarinco pref.a
Διογενιανοῦ περὶ παροιμιῶν . Τὴν παροιμίαν ὀνομάζεσθαί φασί τινες ἀπὸ τῶν οἴμων · οὕτω δὲ αἱ ὁδοὶ ἐκαλοῦντο . Οἱ δ’ ἄνθρωποι , ὅσα κοινωφελῆ εὕρισκον , ταῦτα κατὰ λεωφόρους ὁδοὺς ἀνέγραφον ὑπὲρ τοῦ πλείονας ἐντυγχάνοντας τῆς ὠφελείας μεταλαμβάνειν · οὕτω καὶ τὰ τῶν σοφῶν ἀποφθέγματα γνωθῆναί φασι , καὶ τὰ Πυθαγορικὰ παραγγέλματα . Ἔνιοι δέ φασι προρηγορεῦσθαι τὰς παροιμίας ἀπὸ τοῦ ὅμοιόν τι ἐφ’ οἷς λέγονται δηλοῦν παροιμίας τυγχανούσας . Ἔστι δὲ ἡ παροιμία τρόπος καὶ τῆς καλουμένης ἀλληγορίας · παράκειται δὲ αὐτῇ λόγος αἶνος Αἰσώπειος , Καρικὸς αἶνος , Συβαριτικὸς λόγος , Κύπριος , Λιβυκὸς αἶνος , Μαισωνικὴ παροιμία · μάρσιπος . Αἶνος μὲν οὖν ἐστὶ κατ’ ἀνάπλασιν μυθικὴν ἀναφερόμενος ἀπὸ ἀλόγων ζώων ἢ φυτῶν ἐπὶ ἀνθρώπων παραίνεσιν . Καὶ ἀπὸ ζώων μὲν , ὡς παρ’ Ἀρχιλόχῳ , Αἶνός τις ἀνθρώπων ὅδε Ὡς ἆρ’ ἀλώπηξ κἀετὸς ξυνωνίην Ἔμιξαν . ἀπὸ δὲ φυτῶν , Ἄκουε δὴ τὸν αἶνον · ἔγ κοτε Τμώλῳ Δάφνην ἐλαίῃ νεῖκος οἱ πάλαι Λυδοὶ λέγουσι θέσθαι . Εἰκὸς δὲ καταχρηστικώτερον παρ’ Ὁμήρῳ αἶνος , ὁ μηδετέρου τούτων μετέχων , ὅτε ἐνδεικνυμένου Ὀδυσσέως χλαίνης ὡς χρῄζει ὁ Εὔμαιός φησιν , Ὦ γέρον , αἶνος μέν τοι ἀμύμων , ὃν κατέλεξας . Οἱ δ’ ἄλλοι τῶν κατειλεγμένων ὀνόματι μὲν διαφέρειν , δυνάμει δ’ εἰσὶν ἐμφερεῖς . Αἰσώπειος μὲν γὰρ λέγεται ὁ ἀπὸ ἀνδρὸς Αἰσώπου πλεονάσαντος ἐν τῷ τοιούτῳ εἴδει τοῦ μύθου , οὐχ εὑρόντος , ὡς ἐν ποιητικῇ μέτρον Ἀρχεβούλειον ἢ καὶ Ἀριστοφάνειον , ἃ λέγεται οὐχ εὑρημένα ὑπὸ τῶν ἀνδρῶν , ἀλλὰ παρὰ τούτοις κατακορέστερον ἐν τῇ ποιήσει τεταγμένα . Καρικὸς δὲ αἶνος λέγεται , ὃν ἀναφέρουσιν εἰς γένει Κᾶρα ἄνδρα · τοῦτον γὰρ ἁλιέα τυγχάνοντα χειμῶνος θεασάμενον πολύποδα εἰπεῖν · » Εἰ μὲν ἀποδὺς κολυμβήσαιμι ἐπ’ αὐτὸν ῥιγώσω , ἐὰν δὲ μὴ λάβω τὸν πολύποδα , τῷ λιμῷ τὰ παιδί’ ἀπολῶ . « Κέχρηται δὲ τῷ λόγῳ τούτῳ καὶ Τιμοκρέων ἐν μέλεσι , καὶ Σιμωνίδης δ’ αὐτοῦ μνημονεύει ἐν τῷ εἰς Ὄριλλαν Ἐπινικίῳ . Ὁ Συβαριτικὸς δὲ λέγεται εἶναι τοιοῦτος ὁποῖον Ἀριστοφάνης ἐν Σφηξὶν , ὡς ἀνδρὶ Συβαρίτῃ ἀπείρῳ ἱππικῆς ἐφ’ ἅρμα ἀναβάντι συνέβη κατενεχθέντι συντριβῆναι , φίλον δ’ αὐτῷ παρόντα φάναι τὸ ἕρδοι τις ἣν ἕκαστος εἰδείη τέχνην . Ὁ δὲ Κύπριος προςηγόρευται διὰ τὸ παρὰ Κυπρίοις λέγεσθαι ὡς ἐπιχώριος . Κέχρηται δὲ καὶ τούτῳ Τιμοκρέων ἐμφαίνων ὡς οἱ ἄδικα πράσσοντες καὶ ἐς ὕστερον τῶν προςηκόντων τυγχάνουσι . Καὶ γὰρ τῷ Ἀδώνιδι ἐν Κύπρῳ τιμηθέντι ὑπὸ τῆς Ἀφροδίτης μετὰ τὴν τελευτὴν οἱ Κύπριοι ζώσας ἐνίεσαν περιστερὰς , αἱ δ’ ἀποπτᾶσαι καὶ διαφυγοῦσαι αὖθις ἀδοκήτως εἰς ἄλλην ἐμπεσοῦσαι πυρὰν διεφθάρησαν . Λιβυκὸς δὲ αἶνος ἀπὸ τοῦ ἔθνους εἰρῆσθαι λέγεται , ἀπὸ Λίβυός τινος · οἱ δὲ Κύβισαν εὑρέτην γενέσθαι τοῦ εἴδους τούτου , ὡς Αἰσχύλος διασαφεῖ , ὧδ’ ἐστὶ μύθων τῶν Λιβυκῶν τὸ κλέος .
Lemmas: Διογενιανός περί παροιμία . ὁ παροιμία ὀνομάζω φημί τις ἀπό ὁ οἶμος · οὗτος δέ ὁ ὁδός καλέω . ὁ δέ ἄνθρωπος , ὅσος κοινωφελής εὑρίσκω , οὗτος κατά λεωφόρος ὁδός ἀναγράφω ὑπέρ ὁ πλείων ἐντυγχάνω ὁ ὠφέλεια μεταλαμβάνω · οὗτος καί ὁ ὁ σοφός ἀπόφθεγμα γιγνώσκω φημί , καί ὁ Πυθαγορικός παράγγελμα . ἔνιοι δέ φημί προρηγορευεπομαι ὁ παροιμία ἀπό ὁ ὁμοῖος τίς ἐπί ὅς λέγω δηλόω παροιμία τυγχάνω . εἰμί δέ ὁ παροιμία τρόπος καί ὁ καλέω ἀλληγορία · παράκειμαι δέ αὐτός λόγος αἶνος Αἰσώπειος , Καρικός αἶνος , Συβαριτικός λόγος , Κύπριος , Λιβυκός αἶνος , Μαισωνικός παροιμία · μάρσιππος . Αἶνος μέν οὖν εἰμί κατά ἀνάπλασις μυθικός ἀναφέρω ἀπό ἄλογος ζῷον ἢ φυτός ἐπί ἄνθρωπος παραίνεσις . καί ἀπό ζῷον μέν , ὡς παρά Ἀρχίλοχος , Αἶνος τις ἄνθρωπος ὅδε ὡς ἆρα ἀλώπηξ ἀετός ξυνωνία μίγνυμι . ἀπό δέ φυτός , Ἄκουος δή ὁ αἶνος · ἐκ ποτός Τμῶλος Δάφνη ἐλαία νεῖκος ὁ πάλαι Λυδός λέγω τίθημι . εἰκώς δέ καταχρηστικός παρά Ὅμηρος αἶνος , ὁ μηδέτερος οὗτος μετέχω , ὅτε ἐνδείκνυμι Ὀδυσσεύς χλαῖνα ὡς χρῄζω ὁ Εὔμαιος φημί , ὦ γέρων , αἶνος μέν ὅς ἀμύμων , ὅς καταλέγω . ὁ δέ ἄλλος ὁ καταλέγω ὄνομα μέν διαφέρω , δύναμις δέ εἰμί ἐμφερής . Αἰσώπειος μέν γάρ λέγω ὁ ἀπό ἀνήρ Αἴσωπος πλεονάζω ἐν ὁ τοιοῦτος εἶδος ὁ μῦθος , οὐ εὑρίσκω , ὡς ἐν ποιητικός μέτρον Ἀρχεβούλειον ἢ καί Ἀριστοφάνειος , ὁ λέγω οὐ εὑρίσκω ὑπό ὁ ἀνήρ , ἀλλά παρά οὗτος κατακορής ἐν ὁ ποιέω τάσσω . Καρικός δέ αἶνος λέγω , ὅς ἀναφέρω εἰς γένος Κάρ ἀνήρ · οὗτος γάρ ἁλιεύς τυγχάνω χειμών θεάομαι πολύπους εἶπον · » εἰμί μέν ἀποδύνω κολυμβάω ἐπί αὐτός ῥιγόω , ἐάν δέ μή λαμβάνω ὁ πολύπους , ὁ λιμός ὁ παιδίον ἀπόλλυμι . « χράω δέ ὁ λόγος οὗτος καί Τιμοκρέων ἐν μέλος , καί Σιμωνίδης δέ αὐτός μνημονεύω ἐν ὁ εἰς Ὄριλλαν Ἐπινίκιος . ὁ Συβαριτικός δέ λέγω εἰμί τοιοῦτος ὁποῖος Ἀριστοφάνης ἐν Σφῆκες , ὡς ἀνήρ Συβαρίτης ἤπειρος ἱππικός ἐπί ἅρμα ἀναβαίνω συμβαίνω καταφέρω συντρίβω , φίλος δέ αὐτός πάρειμι φαίνω ὁ ἔρδω τις ὅς ἕκαστος οἶδα τέχνη . ὁ δέ Κύπριος προαγορεύω διά ὁ παρά Κύπριος λέγω ὡς ἐπιχώριος . χράω δέ καί οὗτος Τιμοκρέων ἐμφαίνω ὡς ὁ ἄδικος πράσσω καί εἰς ὕστερος ὁ προΐημι τυγχάνω . καί γάρ ὁ Ἄδωνις ἐν Κύπρος τιμάω ὑπό ὁ Ἀφροδίτη μετά ὁ τελευτή ὁ Κύπριος ζώννυμι ἐνίημι περιστερά , ὁ δέ ἀποπτάω καί διαφεύγω αὖθις ἀδοκήτως εἰς ἄλλος ἐμπίπτω πυρή διαφθείρω . Λιβυκός δέ αἶνος ἀπό ὁ ἔθνος εἴρω λέγω , ἀπό Λίβυς τις · ὁ δέ κυβίζω εὑρίσκω γίγνομαι ὁ εἶδος οὗτος , ὡς Αἰσχύλος διασαφέω , ὧδε εἰμί μῦθος ὁ λιβυκός ὁ κλέος .