dio-chrysostomus.orationes appendix1
Ἀναστὰς ἕωθεν καὶ τοὺς θεοὺς προσειπὼν ὅπερ εἴωθα , ἐπεμελούμην τῆς κόμης · καὶ γὰρ ἐτύγχανον μαλακώτερον τὸ σῶμα ἔχων · ἡ δὲ ἠμέλητο ἐκ πλείονος . πάνυ γοῦν συνέστραπτο καὶ συνεπέπλεκτο τὰ πολλὰ αὐτῆς , οἷον τῶν οἰῶν τὰ περὶ τοῖς σκέλεσιν αἰωρούμενα · πολὺ δὲ ταῦτα σκληρότερα ὡς ἂν ἐκ λεπτοτέρων συμπεπλεγμένα τῶν τριχῶν . ἦν οὖν ὀφθῆναί τε ἀγρία ἡ κόμη καὶ βαρεῖα , μόλις δὲ διελύετο καὶ τὰ πολλὰ αὐτῆς ἀπεσπᾶτο καὶ διετείνετο . οὐκοῦν ἐπῄει μοι τοὺς φιλοκόμους ἐπαινεῖν , οἳ φιλόκαλοι ὄντες καὶ τὰς κόμας περὶ πλείστου ποιούμενοι ἐπιμελοῦνται οὐ ῥᾳθύμως , ἀλλὰ κάλαμόν τινα ἔχουσιν ἀεὶ ἐν αὐτῇ τῇ κόμῃ , ᾧ ξαίνουσιν αὐτήν , ὅταν σχολὴν ἄγωσι , καὶ τοῦτο δὴ τὸ χαλεπώτατον , χαμαὶ κοιμώμενοι φυλάττουσιν ὅπως μηδέποτε ἅψωνται τῆς γῆς , ὑπερείδοντες ὑπὸ τὴν κεφαλὴν μικρὸν ξύλον , ὅπως ἀπέχῃ τῆς γῆς ὡς πλεῖστον , καὶ μᾶλλον φροντίζουσι τοῦ καθαρὰν φέρειν τὴν κόμην ἢ τοῦ ἡδέως καθεύδειν · ἡ μὲν γὰρ καλούς τε καὶ φοβεροὺς ἔοικε ποιεῖν , ὁ δὲ ὕπνος , κἂν πάνυ ἡδὺς ᾖ , βραδεῖς τε καὶ ἀφυλάκτους . δοκοῦσι δέ μοι καὶ Λακεδαιμόνιοι μὴ ἀμελεῖν τοῦ τοιούτου πράγματος , οἳ τότε ἥκοντες πρὸ τῆς μάχης τῆς μεγάλης τε καὶ δεινῆς , ὅτε μόνοι τῶν Ἑλλήνων ἔμελλον δέχεσθαι βασιλέα , τριακόσιοι τὸν ἀριθμὸν ὄντες , ἐκάθηντο ἀσκοῦντες τὰς κόμας . δοκεῖ δέ μοι καὶ Ὅμηρος πλείστης ἐπιμελείας ἀξιοῦν τὸ τοιοῦτον . ἀπό γε μὲν ὀφθαλμῶν οὐ πολλάκις ἐπαινεῖ τοὺς καλούς , οὐδὲ ἀπὸ τούτου μάλιστα ἡγεῖται τὸ κάλλος ἐπιδείξειν . οὐδενὸς οὖν τῶν ἡρώων ὀφθαλμοὺς ἐγκωμιάζει ἢ Ἀγαμέμνονος , ὥσπερ καὶ τὸ ἄλλο σῶμα ἐπαινεῖ αὐτοῦ · καὶ οὐ μόνον τοὺς Έλληνας ἑλίκωπας καλεῖ · ἀλλʼ οὐδὲν ἧττον καὶ τὸν Ἀγαμέμνονα τὸ κοινὸν ἐπὶ τοῖς Ἕλλησιν · ἀπὸ δὲ τῆς κόμης πάντας · πρῶτον μὲν Ἀχιλλέα , ξανθῆς δὲ κόμης ἕλε Πηλείωνα · ἔπειτα Μενέλαον ξανθὸν ἐπονομάζων ἀπὸ τῆς κόμης · τῆς δὲ Ἕκτορος χαίτης μέμνηται , ἀμφὶ δὲ χαῖται κυάνεαι πεφόρηντο . Εὐφόρβου γε μὴν τοῦ καλλίστου τῶν Τρώων ἀποθανόντος οὐδὲν ἄλλο ὠδύρετο λέγων , αἵματί οἱ δεύοντο κόμαι Χαρίτεσσιν ὁμοῖαι , πλοχμοί θ’ οἳ χρυσῷ τε καὶ ἀργύρῳ ἐσφήκωντο · καὶ τὸν Ὀδυσσέα ὅταν ἐθέλῃ καλὸν γεγονότα ὑπὸ τῆς Ἀθηνᾶς ἐπιδεῖξαι · φησὶ γοῦν , κυάνεαι δ’ ἐγένοντο ἔθειραι . πάλιν δ’ ἐπὶ τοὺ αὐτοῦ , καδδὲ κάρητος οὔλας ἧκε κόμας , ὑακινθίνῳ ἄνθει ὁμοίας . καὶ πρέπειν γε μᾶλλον τοῖς ἀνδράσι φαίνεται καθ’ Ὅμηρον ὁ κόσμος ὁ τῶν τριχῶν ἢ ταῖς γυναιξί . γυναικῶν γοῦν περὶ κάλλους διεξιὼν οὐ τοσαυτάκις φαίνεται κόμης μεμνημένος · ἐπεί τοι καὶ τῶν θεῶν τὰς μὲν θηλείας ἄλλως ἐπαινεῖ . χρυσῆν γὰρ Ἀφροδίτην καὶ βοῶπιν Ἥραν καὶ Θέτιν ἀργυρόπεζαν . τοῦ Διὸς δὲ μάλιστα ἐπαινεῖ τὰς χαίτας · ἀμβρόσιαι δ’ ἄρα χαῖται ἐπερρώσαντο ἄνακτος .
Lemmas: ἀνίστημι ἕωθεν καί ὁ θεός προσλέγω ὅς εἴωθα , ἐπιμελέομαι ὁ κόμης · καί γάρ τυγχάνω μαλακός ὁ σῶμα ἔχω · ὁ δέ ἀμελέω ἐκ πολύς . πάνυ γοῦν συστρέφω καί συμπλέκω ὁ πολύς αὐτηες͂ς , οἷος ὁ οἶς ὁ περί ὁ σκέλος αἰωρέω · πολύς δέ οὗτος σκληρός ὡς ἄν ἐκ λεπτός συμπλέκω ὁ θρίξ . εἰμί οὖν ὁράω τε ἄγριος ὁ κόμη καί βαρύς , μόλις δέ διαλύω καί ὁ πολύς αὐτηες͂ς ἀποσπάω καί διατείνω . οὐκοῦν ἐπέρχομαι ἐγώ ὁ φιλόκομος ἐπαινέω , ὅς φιλόκαλος ο καί ὁ κόμη περί πλεῖστος ποιέω ἐπιμελέομαι οὐ ῥᾴθυμος , ἀλλά κάλαμος τις ἔχω ἀεί ἐν αὐτός ὁ κόμη , ὅς ξαίνω αὐτός , ὅταν σχολή ἄγω , καί οὗτος δή ὁ χαλεπός , χαμαί κοιμάω φυλάσσω ὅπως μηδέποτε ἅπτω ὁ γῆ , ὑπερείδω ὑπό ὁ κεφαλή μικρός ξύλον , ὅπως ἀπέχω ὁ γῆ ὡς πλεῖστος , καί μᾶλλον φροντίζω ὁ καθαρός φέρω ὁ κόμη ἤ ὁ ἡδύς καθεύδω · ὁ μέν γάρ καλός τε καί φοβερός ἔοικα ποιέω , ὁ δέ ὕπνος , κἀν πάνυ ἡδύς εἰμί , βραδύς τε καί ἀφύλακτος . δοκέω δέ ἐγώ καί Λακεδαιμόνιος μή ἀμελέω ὁ τοιοῦτος πρᾶγμα , ὅς τότε ἥκω πρό ὁ μάχη ὁ μέγας τε καί δεινός , ὅτε μόνος ὁ Έλληνας μέλλω δέχομαι βασιλεύς , τριακόσιοι ὁ ἀριθμός ο , κάθημαι ἀσκέω ὁ κόμη . δοκέω δέ ἐγώ καί Ὅμηρος πλεῖστος ἐπιμέλεια ἀξιόω ὁ τοιοῦτος . ἀπό γε μέν ὀφθαλμός οὐ πολλάκις ἐπαινέω ὁ καλός , οὐδέ ἀπό οὗτος μάλιστα ἡγέομαι ὁ κάλλος ἐπιδείκνυμι . οὐδείς οὖν ὁ ἥρως ὀφθαλμός ἐγκωμιάζω ἤ Ἀγαμέμνων , ὥσπερ καί ὁ ἄλλος σῶμα ἐπαινέω αὐτός · καί οὐ μόνος ὁ Έλληνας ἐλίκωψ καλέω · ἀλλά οὐδείς κακός καί ὁ Ἀγαμέμνων ὁ κοινός ἐπί ὁ Ἕλλην · ἀπό δέ ὁ κόμης πᾶς · πρῶτος μέν Αχιλλέας , ξανθός δέ κόμης αἱρέω Πηλείων · ἔπειτα Μενέλαος ξανθός ἐπονομάζω ἀπό ὁ κόμης · ὁ δέ Ἕκτωρ χαίτη μιμνήσκω , ἀμφί δέ χαίτη κυάνεος φορέω . Εὔφορβος γε μήν ὁ καλός ὁ Τρώς ἀποθνῄσκω οὐδείς ἄλλος ὀδύρομαι λέγω , αἷμα ἕ δεύω κόμη Χάρις ὅμοιος , πλόκαμος τε ὅς χρυσός τε καί ἄργυρος σφηκόω · καί ὁ Ὀδυσσεύς ὅταν ἐθέλω καλός γίγνομαι ὑπό ὁ Ἀθηνᾶ ἐπιδείκνυμι · φημί γοῦν , κυάνεος δέ γίνομαι ἔθειρα . πάλιν δέ ἐπί ὁ αὐτός , δέ κάρα οὖλος ἥκω κόμη , ὑακίνθινος ἄνθος ὅμοιος . καί πρέπω γε μᾶλλον ὁ ἀνήρ φαίνω κατά Ὅμηρος ὁ κόσμος ὁ ὁ θρίξ ἤ ὁ γυνή . γυνή γοῦν περί κάλλος διεξέρχομαι οὐ τοσαυτάκις φαίνω κόμης μιμνήσκω · ἐπεί τοι καί ὁ θεός ὁ μέν θῆλυς ἄλλως ἐπαινέω . χρύσεος γάρ Ἀφροδίτη καί βοῶπις Ἥρα καί Θέτις ἀργυρόπεζα . ὁ Ζεύς δέ μάλιστα ἐπαινέω ὁ χαίτη · ἀμβρόσιος δέ ἄρα χαίτη ἐπιρρώομαι ἄναξ .